রক্তবীজবধো নাম অষ্টমোধ্যায ॥
ধ্যানং
অরুণাং করুণা তরঙ্গিতাক্ষীং ধৃতপাশাঙ্কুশ পুষ্পবাণচাপাম্ ।
অণিমাধিভিরাবৃতাং মযূখৈ রহমিত্যেব বিভাবযে ভবানীম্ ॥
ঋষিরুবাচ ॥1॥
চণ্ডে চ নিহতে দৈত্যে মুণ্ডে চ বিনিপাতিতে ।
বহুলেষু চ সৈন্যেষু ক্ষযিতেষ্বসুরেশ্বরঃ ॥ 2 ॥
ততঃ কোপপরাধীনচেতাঃ শুম্ভঃ প্রতাপবান্ ।
উদ্যোগং সর্ব সৈন্যানাং দৈত্যানামাদিদেশ হ ॥3॥
অদ্য সর্ব বলৈর্দৈত্যাঃ ষডশীতিরুদাযুধাঃ ।
কম্বূনাং চতুরশীতির্নির্যান্তু স্ববলৈর্বৃতাঃ ॥4॥
কোটিবীর্যাণি পঞ্চাশদসুরাণাং কুলানি বৈ ।
শতং কুলানি ধৌম্রাণাং নির্গচ্ছন্তু মমাজ্ঞযা ॥5॥
কালকা দৌর্হৃদা মৌর্বাঃ কালিকেযাস্তথাসুরাঃ ।
যুদ্ধায সজ্জা নির্যান্তু আজ্ঞযা ত্বরিতা মম ॥6॥
ইত্যাজ্ঞাপ্যাসুরাপতিঃ শুম্ভো ভৈরবশাসনঃ ।
নির্জগাম মহাসৈন্যসহস্ত্রৈর্ভহুভির্বৃতঃ ॥7॥
আযান্তং চণ্ডিকা দৃষ্ট্বা তত্সৈন্যমতিভীষণম্ ।
জ্যাস্বনৈঃ পূরযামাস ধরণীগগনান্তরম্ ॥8॥
ততঃসিংহॊ মহানাদমতীব কৃতবান্নৃপ ।
ঘণ্টাস্বনেন তান্নাদানম্বিকা চোপবৃংহযত্ ॥9॥
ধনুর্জ্যাসিংহঘণ্টানাং নাদাপূরিতদিঙ্মুখা ।
নিনাদৈর্ভীষণৈঃ কালী জিগ্যে বিস্তারিতাননা ॥10॥
তং নিনাদমুপশ্রুত্য দৈত্য সৈন্যৈশ্চতুর্দিশম্ ।
দেবী সিংহস্তথা কালী সরোষৈঃ পরিবারিতাঃ॥11॥
এতস্মিন্নন্তরে ভূপ বিনাশায সুরদ্বিষাম্ ।
ভবাযামরসিংহনামতিবীর্যবলান্বিতাঃ ॥12॥
ব্রহ্মেশগুহবিষ্ণূনাং তথেন্দ্রস্য চ শক্তযঃ ।
শরীরেভ্যোবিনিষ্ক্রম্য তদ্রূপৈশ্চণ্ডিকাং যযুঃ ॥13॥
যস্য দেবস্য যদ্রূপং যথা ভূষণবাহনম্ ।
তদ্বদেব হি তচ্চক্তিরসুরান্যোদ্ধুমাযমৌ ॥14॥
হংসযুক্তবিমানাগ্রে সাক্ষসূত্রক মণ্ডলুঃ ।
আযাতা ব্রহ্মণঃ শক্তিব্রহ্মাণী ত্যভিধীযতে ॥15॥
মহেশ্বরী বৃষারূঢা ত্রিশূলবরধারিণী ।
মহাহিবলযা প্রাপ্তাচন্দ্ররেখাবিভূষণা ॥16॥
কৌমারী শক্তিহস্তা চ মযূরবরবাহনা ।
যোদ্ধুমভ্যাযযৌ দৈত্যানম্বিকা গুহরূপিণী ॥17॥
তথৈব বৈষ্ণবী শক্তির্গরুডোপরি সংস্থিতা ।
শঙ্খচক্রগধাশাঙ্খর্ খড্গহস্তাভ্যুপাযযৌ ॥18॥
যজ্ঞবারাহমতুলং রূপং যা ভিভ্রতো হরেঃ ।
শক্তিঃ সাপ্যাযযৌ তত্র বারাহীং বিভ্রতী তনুম্ ॥19॥
নারসিংহী নৃসিংহস্য বিভ্রতী সদৃশং বপুঃ ।
প্রাপ্তা তত্র সটাক্ষেপক্ষিপ্তনক্ষত্র সংহতিঃ ॥20॥
বজ্র হস্তা তথৈবৈন্দ্রী গজরাজো পরিস্থিতা ।
প্রাপ্তা সহস্র নযনা যথা শক্রস্তথৈব সা ॥21॥
ততঃ পরিবৃত্তস্তাভিরীশানো দেব শক্তিভিঃ ।
হন্যন্তামসুরাঃ শীঘ্রং মম প্রীত্যাহ চণ্ডিকাং ॥22॥
ততো দেবী শরীরাত্তু বিনিষ্ক্রান্তাতিভীষণা ।
চণ্ডিকা শক্তিরত্যুগ্রা শিবাশতনিনাদিনী ॥23॥
সা চাহ ধূম্রজটিলং ঈশানমপরাজিতা ।
দূতত্বং গচ্ছ ভগবন্ পার্শ্বং শুম্ভনিশুম্ভযোঃ ॥24॥
ব্রূহি শুম্ভং নিশুম্ভং চ দানবাবতিগর্বিতৌ ।
যে চান্যে দানবাস্তত্র যুদ্ধায সমুপস্থিতাঃ ॥25॥
ত্রৈলোক্যমিন্দ্রো লভতাং দেবাঃ সন্তু হবির্ভুজঃ ।
যূযং প্রযাত পাতালং যদি জীবিতুমিচ্ছথ ॥26॥
বলাবলেপাদথ চেদ্ভবন্তো যুদ্ধকাঙ্ক্ষিণঃ ।
তদা গচ্ছত তৃপ্যন্তু মচ্ছিবাঃ পিশিতেন বঃ ॥27॥
যতো নিযুক্তো দৌত্যেন তযা দেব্যা শিবঃ স্বযম্ ।
শিবদূতীতি লোকেঽস্মিংস্ততঃ সা খ্যাতি মাগতা ॥28॥
তেঽপি শ্রুত্বা বচো দেব্যাঃ শর্বাখ্যাতং মহাসুরাঃ ।
অমর্ষাপূরিতা জগ্মুর্যত্র কাত্যাযনী স্থিতা ॥29॥
ততঃ প্রথমমেবাগ্রে শরশক্ত্যৃষ্টিবৃষ্টিভিঃ ।
ববর্ষুরুদ্ধতামর্ষাঃ স্তাং দেবীমমরারযঃ ॥30॥
সা চ তান্ প্রহিতান্ বাণান্ ঞ্ছূলশক্তিপরশ্বধান্ ।
চিচ্ছেদ লীলযাধ্মাতধনুর্মুক্তৈর্মহেষুভিঃ ॥31॥
তস্যাগ্রতস্তথা কালী শূলপাতবিদারিতান্ ।
খট্বাঙ্গপোথিতাংশ্চারীন্কুর্বন্তী ব্যচরত্তদা ॥32॥
কমণ্ডলুজলাক্ষেপহতবীর্যান্ হতৌজসঃ ।
ব্রহ্মাণী চাকরোচ্ছত্রূন্যেন যেন স্ম ধাবতি ॥33॥
মাহেশ্বরী ত্রিশূলেন তথা চক্রেণ বৈষ্ণবী ।
দৈত্যাঙ্জঘান কৌমারী তথা শত্যাতি কোপনা ॥34॥
ঐন্দ্রী কুলিশপাতেন শতশো দৈত্যদানবাঃ ।
পেতুর্বিদারিতাঃ পৃথ্ব্যাং রুধিরৌঘপ্রবর্ষিণঃ ॥35॥
তুণ্ডপ্রহারবিধ্বস্তা দংষ্ট্রা গ্রক্ষত বক্ষসঃ ।
বারাহমূর্ত্যা ন্যপতংশ্চক্রেণ চ বিদারিতাঃ ॥36॥
নখৈর্বিদারিতাংশ্চান্যান্ ভক্ষযন্তী মহাসুরান্ ।
নারসিংহী চচারাজৌ নাদা পূর্ণদিগম্বরা ॥37॥
চণ্ডাট্টহাসৈরসুরাঃ শিবদূত্যভিদূষিতাঃ ।
পেতুঃ পৃথিব্যাং পতিতাংস্তাংশ্চখাদাথ সা তদা ॥38॥
ইতি মাতৃ গণং ক্রুদ্ধং মর্দ যন্তং মহাসুরান্ ।
দৃষ্ট্বাভ্যুপাযৈর্বিবিধৈর্নেশুর্দেবারিসৈনিকাঃ ॥39॥
পলাযনপরান্দৃষ্ট্বা দৈত্যান্মাতৃগণার্দিতান্ ।
যোদ্ধুমভ্যাযযৌ ক্রুদ্ধো রক্তবীজো মহাসুরঃ ॥40॥
রক্তবিন্দুর্যদা ভূমৌ পতত্যস্য শরীরতঃ ।
সমুত্পততি মেদিন্যাং তত্প্রমাণো মহাসুরঃ ॥41॥
যুযুধে স গদাপাণিরিন্দ্রশক্ত্যা মহাসুরঃ ।
ততশ্চৈন্দ্রী স্ববজ্রেণ রক্তবীজমতাডযত্ ॥42॥
কুলিশেনাহতস্যাশু বহু সুস্রাব শোণিতম্ ।
সমুত্তস্থুস্ততো যোধাস্তদ্রপাস্তত্পরাক্রমাঃ ॥43॥
যাবন্তঃ পতিতাস্তস্য শরীরাদ্রক্তবিন্দবঃ ।
তাবন্তঃ পুরুষা জাতাঃ স্তদ্বীর্যবলবিক্রমাঃ ॥44॥
তে চাপি যুযুধুস্তত্র পুরুষা রক্ত সম্ভবাঃ ।
সমং মাতৃভিরত্যুগ্রশস্ত্রপাতাতিভীষণং ॥45॥
পুনশ্চ বজ্র পাতেন ক্ষত মশ্য শিরো যদা ।
ববাহ রক্তং পুরুষাস্ততো জাতাঃ সহস্রশঃ ॥46॥
বৈষ্ণবী সমরে চৈনং চক্রেণাভিজঘান হ ।
গদযা তাডযামাস ঐন্দ্রী তমসুরেশ্বরম্॥47॥
বৈষ্ণবী চক্রভিন্নস্য রুধিরস্রাব সম্ভবৈঃ ।
সহস্রশো জগদ্ব্যাপ্তং তত্প্রমাণৈর্মহাসুরৈঃ ॥48॥
শক্ত্যা জঘান কৌমারী বারাহী চ তথাসিনা ।
মাহেশ্বরী ত্রিশূলেন রক্তবীজং মহাসুরম্ ॥49॥
স চাপি গদযা দৈত্যঃ সর্বা এবাহনত্ পৃথক্ ।
মাতৄঃ কোপসমাবিষ্টো রক্তবীজো মহাসুরঃ ॥50॥
তস্যাহতস্য বহুধা শক্তিশূলাদি ভির্ভুবিঃ ।
পপাত যো বৈ রক্তৌঘস্তেনাসঞ্চতশোঽসুরাঃ ॥51॥
তৈশ্চাসুরাসৃক্সম্ভূতৈরসুরৈঃ সকলং জগত্ ।
ব্যাপ্তমাসীত্ততো দেবা ভযমাজগ্মুরুত্তমম্ ॥52॥
তান্ বিষণ্ণা ন্ সুরান্ দৃষ্ট্বা চণ্ডিকা প্রাহসত্বরম্ ।
উবাচ কালীং চামুণ্ডে বিস্তীর্ণং বদনং কুরু ॥53॥
মচ্ছস্ত্রপাতসম্ভূতান্ রক্তবিন্দূন্ মহাসুরান্ ।
রক্তবিন্দোঃ প্রতীচ্ছ ত্বং বক্ত্রেণানেন বেগিনা ॥54॥
ভক্ষযন্তী চর রণো তদুত্পন্নান্মহাসুরান্ ।
এবমেষ ক্ষযং দৈত্যঃ ক্ষেণ রক্তো গমিষ্যতি ॥55॥
ভক্ষ্য মাণা স্ত্বযা চোগ্রা ন চোত্পত্স্যন্তি চাপরে ।
ইত্যুক্ত্বা তাং ততো দেবী শূলেনাভিজঘান তম্ ॥56॥
মুখেন কালী জগৃহে রক্তবীজস্য শোণিতম্ ।
ততোঽসাবাজঘানাথ গদযা তত্র চণ্ডিকাং ॥57॥
ন চাস্যা বেদনাং চক্রে গদাপাতোঽল্পিকামপি ।
তস্যাহতস্য দেহাত্তু বহু সুস্রাব শোণিতম্ ॥58॥
যতস্ততস্তদ্বক্ত্রেণ চামুণ্ডা সম্প্রতীচ্ছতি ।
মুখে সমুদ্গতা যেঽস্যা রক্তপাতান্মহাসুরাঃ ॥59॥
তাংশ্চখাদাথ চামুণ্ডা পপৌ তস্য চ শোণিতম্ ॥60॥
দেবী শূলেন বজ্রেণ বাণৈরসিভির্ ঋষ্টিভিঃ ।
জঘান রক্তবীজং তং চামুণ্ডা পীত শোণিতম্ ॥61॥
স পপাত মহীপৃষ্ঠে শস্ত্রসঙ্ঘসমাহতঃ ।
নীরক্তশ্চ মহীপাল রক্তবীজো মহাসুরঃ ॥62॥
ততস্তে হর্ষ মতুলং অবাপুস্ত্রিদশা নৃপ ।
তেষাং মাতৃগণো জাতো ননর্তাসৃংঙ্গমদোদ্ধতঃ ॥63॥
॥ স্বস্তি শ্রী মার্কণ্ডেয পুরাণে সাবর্নিকে মন্বন্তরে দেবি মহত্ম্যে রক্তবীজবধোনাম অষ্টমোধ্যায সমাপ্তম্ ॥
আহুতি
ওঁ জযন্তী সাঙ্গাযৈ সশক্তিকাযৈ সপরিবারাযৈ সবাহনাযৈ রক্তাক্ষ্যৈ অষ্টমাতৃ সহিতাযৈ মহাহুতিং সমর্পযামি নমঃ স্বাহা ॥
Roman (IAST) Transliteration
raktabījavadho nāma aṣṭamodhyāya ||
dhyānaṃ
aruṇāṃ karuṇā taraṅgitākṣīṃ dhṛtapāśāṅkuśa puṣpabāṇacāpām |
aṇimādhibhirāvṛtāṃ mayūkhai rahamityeva vibhāvaye bhavānīm ||
ṛṣiruvāca ||1||
caṇḍe ca nihate daitye muṇḍe ca vinipātite |
bahuleṣu ca sainyeṣu kṣayiteṣvasureśvaraḥ || 2 ||
tataḥ kopaparādhīnacetāḥ śumbhaḥ pratāpavān |
udyogaṃ sarva sainyānāṃ daityānāmādideśa ha ||3||
adya sarva balairdaityāḥ ṣaḍaśītirudāyudhāḥ |
kambūnāṃ caturaśītirniryāntu svabalairvṛtāḥ ||4||
koṭivīryāṇi pañcāśadasurāṇāṃ kulāni vai |
śataṃ kulāni dhaumrāṇāṃ nirgacchantu mamājñayā ||5||
kālakā daurhṛdā maurvāḥ kālikeyāstathāsurāḥ |
yuddhāya sajjā niryāntu ājñayā tvaritā mama ||6||
ityājñāpyāsurāpatiḥ śumbho bhairavaśāsanaḥ |
nirjagāma mahāsainyasahastrairbhahubhirvṛtaḥ ||7||
āyāntaṃ caṇḍikā dṛṣṭvā tatsainyamatibhīṣaṇam |
jyāsvanaiḥ pūrayāmāsa dharaṇīgaganāntaram ||8||
tataḥsiṃhò mahānādamatīva kṛtavānnṛpa |
ghaṇṭāsvanena tānnādānambikā copabṛṃhayat ||9||
dhanurjyāsiṃhaghaṇṭānāṃ nādāpūritadiṅmukhā |
ninādairbhīṣaṇaiḥ kālī jigye vistāritānanā ||10||
taṃ ninādamupaśrutya daitya sainyaiścaturdiśam |
devī siṃhastathā kālī saroṣaiḥ parivāritāḥ||11||
etasminnantare bhūpa vināśāya suradviṣām |
bhavāyāmarasiṃhanāmativīryabalānvitāḥ ||12||
brahmeśaguhaviṣṇūnāṃ tathendrasya ca śaktayaḥ |
śarīrebhyoviniṣkramya tadrūpaiścaṇḍikāṃ yayuḥ ||13||
yasya devasya yadrūpaṃ yathā bhūṣaṇavāhanam |
tadvadeva hi taccaktirasurānyoddhumāyamau ||14||
haṃsayuktavimānāgre sākṣasūtraka maṇḍaluḥ |
āyātā brahmaṇaḥ śaktibrahmāṇī tyabhidhīyate ||15||
maheśvarī vṛṣārūḍhā triśūlavaradhāriṇī |
mahāhivalayā prāptācandrarekhāvibhūṣaṇā ||16||
kaumārī śaktihastā ca mayūravaravāhanā |
yoddhumabhyāyayau daityānambikā guharūpiṇī ||17||
tathaiva vaiṣṇavī śaktirgaruḍopari saṃsthitā |
śaṅkhacakragadhāśāṅkhar khaḍgahastābhyupāyayau ||18||
yajñavārāhamatulaṃ rūpaṃ yā bhibhrato hareḥ |
śaktiḥ sāpyāyayau tatra vārāhīṃ bibhratī tanum ||19||
nārasiṃhī nṛsiṃhasya bibhratī sadṛśaṃ vapuḥ |
prāptā tatra saṭākṣepakṣiptanakṣatra saṃhatiḥ ||20||
vajra hastā tathaivaindrī gajarājo paristhitā |
prāptā sahasra nayanā yathā śakrastathaiva sā ||21||
tataḥ parivṛttastābhirīśāno deva śaktibhiḥ |
hanyantāmasurāḥ śīghraṃ mama prītyāha caṇḍikāṃ ||22||
tato devī śarīrāttu viniṣkrāntātibhīṣaṇā |
caṇḍikā śaktiratyugrā śivāśataninādinī ||23||
sā cāha dhūmrajaṭilaṃ īśānamaparājitā |
dūtatvaṃ gaccha bhagavan pārśvaṃ śumbhaniśumbhayoḥ ||24||
brūhi śumbhaṃ niśumbhaṃ ca dānavāvatigarvitau |
ye cānye dānavāstatra yuddhāya samupasthitāḥ ||25||
trailokyamindro labhatāṃ devāḥ santu havirbhujaḥ |
yūyaṃ prayāta pātālaṃ yadi jīvitumicchatha ||26||
balāvalepādatha cedbhavanto yuddhakāṅkṣiṇaḥ |
tadā gacchata tṛpyantu macchivāḥ piśitena vaḥ ||27||
yato niyukto dautyena tayā devyā śivaḥ svayam |
śivadūtīti loke'smiṃstataḥ sā khyāti māgatā ||28||
te'pi śrutvā vaco devyāḥ śarvākhyātaṃ mahāsurāḥ |
amarṣāpūritā jagmuryatra kātyāyanī sthitā ||29||
tataḥ prathamamevāgre śaraśaktyṛṣṭivṛṣṭibhiḥ |
vavarṣuruddhatāmarṣāḥ stāṃ devīmamarārayaḥ ||30||
sā ca tān prahitān bāṇān ñchūlaśaktiparaśvadhān |
ciccheda līlayādhmātadhanurmuktairmaheṣubhiḥ ||31||
tasyāgratastathā kālī śūlapātavidāritān |
khaṭvāṅgapothitāṃścārīnkurvantī vyacarattadā ||32||
kamaṇḍalujalākṣepahatavīryān hataujasaḥ |
brahmāṇī cākarocchatrūnyena yena sma dhāvati ||33||
māheśvarī triśūlena tathā cakreṇa vaiṣṇavī |
daityāṅjaghāna kaumārī tathā śatyāti kopanā ||34||
aindrī kuliśapātena śataśo daityadānavāḥ |
peturvidāritāḥ pṛthvyāṃ rudhiraughapravarṣiṇaḥ ||35||
tuṇḍaprahāravidhvastā daṃṣṭrā grakṣata vakṣasaḥ |
vārāhamūrtyā nyapataṃścakreṇa ca vidāritāḥ ||36||
nakhairvidāritāṃścānyān bhakṣayantī mahāsurān |
nārasiṃhī cacārājau nādā pūrṇadigambarā ||37||
caṇḍāṭṭahāsairasurāḥ śivadūtyabhidūṣitāḥ |
petuḥ pṛthivyāṃ patitāṃstāṃścakhādātha sā tadā ||38||
iti mātṛ gaṇaṃ kruddhaṃ marda yantaṃ mahāsurān |
dṛṣṭvābhyupāyairvividhairneśurdevārisainikāḥ ||39||
palāyanaparāndṛṣṭvā daityānmātṛgaṇārditān |
yoddhumabhyāyayau kruddho raktabījo mahāsuraḥ ||40||
raktabinduryadā bhūmau patatyasya śarīrataḥ |
samutpatati medinyāṃ tatpramāṇo mahāsuraḥ ||41||
yuyudhe sa gadāpāṇirindraśaktyā mahāsuraḥ |
tataścaindrī svavajreṇa raktabījamatāḍayat ||42||
kuliśenāhatasyāśu bahu susrāva śoṇitam |
samuttasthustato yodhāstadrapāstatparākramāḥ ||43||
yāvantaḥ patitāstasya śarīrādraktabindavaḥ |
tāvantaḥ puruṣā jātāḥ stadvīryabalavikramāḥ ||44||
te cāpi yuyudhustatra puruṣā rakta sambhavāḥ |
samaṃ mātṛbhiratyugraśastrapātātibhīṣaṇaṃ ||45||
punaśca vajra pātena kṣata maśya śiro yadā |
vavāha raktaṃ puruṣāstato jātāḥ sahasraśaḥ ||46||
vaiṣṇavī samare cainaṃ cakreṇābhijaghāna ha |
gadayā tāḍayāmāsa aindrī tamasureśvaram||47||
vaiṣṇavī cakrabhinnasya rudhirasrāva sambhavaiḥ |
sahasraśo jagadvyāptaṃ tatpramāṇairmahāsuraiḥ ||48||
śaktyā jaghāna kaumārī vārāhī ca tathāsinā |
māheśvarī triśūlena raktabījaṃ mahāsuram ||49||
sa cāpi gadayā daityaḥ sarvā evāhanat pṛthak |
mātṝḥ kopasamāviṣṭo raktabījo mahāsuraḥ ||50||
tasyāhatasya bahudhā śaktiśūlādi bhirbhuviḥ |
papāta yo vai raktaughastenāsañcataśo'surāḥ ||51||
taiścāsurāsṛksambhūtairasuraiḥ sakalaṃ jagat |
vyāptamāsīttato devā bhayamājagmuruttamam ||52||
tān viṣaṇṇā n surān dṛṣṭvā caṇḍikā prāhasatvaram |
uvāca kālīṃ cāmuṇḍe vistīrṇaṃ vadanaṃ kuru ||53||
macchastrapātasambhūtān raktabindūn mahāsurān |
raktabindoḥ pratīccha tvaṃ vaktreṇānena veginā ||54||
bhakṣayantī cara raṇo tadutpannānmahāsurān |
evameṣa kṣayaṃ daityaḥ kṣeṇa rakto gamiṣyati ||55||
bhakṣya māṇā stvayā cogrā na cotpatsyanti cāpare |
ityuktvā tāṃ tato devī śūlenābhijaghāna tam ||56||
mukhena kālī jagṛhe raktabījasya śoṇitam |
tato'sāvājaghānātha gadayā tatra caṇḍikāṃ ||57||
na cāsyā vedanāṃ cakre gadāpāto'lpikāmapi |
tasyāhatasya dehāttu bahu susrāva śoṇitam ||58||
yatastatastadvaktreṇa cāmuṇḍā sampratīcchati |
mukhe samudgatā ye'syā raktapātānmahāsurāḥ ||59||
tāṃścakhādātha cāmuṇḍā papau tasya ca śoṇitam ||60||
devī śūlena vajreṇa bāṇairasibhir ṛṣṭibhiḥ |
jaghāna raktabījaṃ taṃ cāmuṇḍā pīta śoṇitam ||61||
sa papāta mahīpṛṣṭhe śastrasaṅghasamāhataḥ |
nīraktaśca mahīpāla raktabījo mahāsuraḥ ||62||
tataste harṣa matulaṃ avāpustridaśā nṛpa |
teṣāṃ mātṛgaṇo jāto nanartāsṛṃṅgamadoddhataḥ ||63||
|| svasti śrī mārkaṇḍeya purāṇe sāvarnike manvantare devi mahatmye raktabījavadhonāma aṣṭamodhyāya samāptam ||
āhuti
oṃ jayantī sāṅgāyai saśaktikāyai saparivārāyai savāhanāyai raktākṣyai aṣṭamātṛ sahitāyai mahāhutiṃ samarpayāmi namaḥ svāhā ||
Sanskrit — Devanagari (original)
रक्तबीजवधो नाम अष्टमोध्याय ॥
ध्यानं
अरुणां करुणा तरङ्गिताक्षीं धृतपाशाङ्कुश पुष्पबाणचापाम् ।
अणिमाधिभिरावृतां मयूखै रहमित्येव विभावये भवानीम् ॥
ऋषिरुवाच ॥1॥
चण्डे च निहते दैत्ये मुण्डे च विनिपातिते ।
बहुलेषु च सैन्येषु क्षयितेष्वसुरेश्वरः ॥ 2 ॥
ततः कोपपराधीनचेताः शुम्भः प्रतापवान् ।
उद्योगं सर्व सैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह ॥3॥
अद्य सर्व बलैर्दैत्याः षडशीतिरुदायुधाः ।
कम्बूनां चतुरशीतिर्निर्यान्तु स्वबलैर्वृताः ॥4॥
कोटिवीर्याणि पञ्चाशदसुराणां कुलानि वै ।
शतं कुलानि धौम्राणां निर्गच्छन्तु ममाज्ञया ॥5॥
कालका दौर्हृदा मौर्वाः कालिकेयास्तथासुराः ।
युद्धाय सज्जा निर्यान्तु आज्ञया त्वरिता मम ॥6॥
इत्याज्ञाप्यासुरापतिः शुम्भो भैरवशासनः ।
निर्जगाम महासैन्यसहस्त्रैर्भहुभिर्वृतः ॥7॥
आयान्तं चण्डिका दृष्ट्वा तत्सैन्यमतिभीषणम् ।
ज्यास्वनैः पूरयामास धरणीगगनान्तरम् ॥8॥
ततःसिंहॊ महानादमतीव कृतवान्नृप ।
घण्टास्वनेन तान्नादानम्बिका चोपबृंहयत् ॥9॥
धनुर्ज्यासिंहघण्टानां नादापूरितदिङ्मुखा ।
निनादैर्भीषणैः काली जिग्ये विस्तारितानना ॥10॥
तं निनादमुपश्रुत्य दैत्य सैन्यैश्चतुर्दिशम् ।
देवी सिंहस्तथा काली सरोषैः परिवारिताः॥11॥
एतस्मिन्नन्तरे भूप विनाशाय सुरद्विषाम् ।
भवायामरसिंहनामतिवीर्यबलान्विताः ॥12॥
ब्रह्मेशगुहविष्णूनां तथेन्द्रस्य च शक्तयः ।
शरीरेभ्योविनिष्क्रम्य तद्रूपैश्चण्डिकां ययुः ॥13॥
यस्य देवस्य यद्रूपं यथा भूषणवाहनम् ।
तद्वदेव हि तच्चक्तिरसुरान्योद्धुमायमौ ॥14॥
हंसयुक्तविमानाग्रे साक्षसूत्रक मण्डलुः ।
आयाता ब्रह्मणः शक्तिब्रह्माणी त्यभिधीयते ॥15॥
महेश्वरी वृषारूढा त्रिशूलवरधारिणी ।
महाहिवलया प्राप्ताचन्द्ररेखाविभूषणा ॥16॥
कौमारी शक्तिहस्ता च मयूरवरवाहना ।
योद्धुमभ्याययौ दैत्यानम्बिका गुहरूपिणी ॥17॥
तथैव वैष्णवी शक्तिर्गरुडोपरि संस्थिता ।
शङ्खचक्रगधाशाङ्खर् खड्गहस्ताभ्युपाययौ ॥18॥
यज्ञवाराहमतुलं रूपं या भिभ्रतो हरेः ।
शक्तिः साप्याययौ तत्र वाराहीं बिभ्रती तनुम् ॥19॥
नारसिंही नृसिंहस्य बिभ्रती सदृशं वपुः ।
प्राप्ता तत्र सटाक्षेपक्षिप्तनक्षत्र संहतिः ॥20॥
वज्र हस्ता तथैवैन्द्री गजराजो परिस्थिता ।
प्राप्ता सहस्र नयना यथा शक्रस्तथैव सा ॥21॥
ततः परिवृत्तस्ताभिरीशानो देव शक्तिभिः ।
हन्यन्तामसुराः शीघ्रं मम प्रीत्याह चण्डिकां ॥22॥
ततो देवी शरीरात्तु विनिष्क्रान्तातिभीषणा ।
चण्डिका शक्तिरत्युग्रा शिवाशतनिनादिनी ॥23॥
सा चाह धूम्रजटिलं ईशानमपराजिता ।
दूतत्वं गच्छ भगवन् पार्श्वं शुम्भनिशुम्भयोः ॥24॥
ब्रूहि शुम्भं निशुम्भं च दानवावतिगर्वितौ ।
ये चान्ये दानवास्तत्र युद्धाय समुपस्थिताः ॥25॥
त्रैलोक्यमिन्द्रो लभतां देवाः सन्तु हविर्भुजः ।
यूयं प्रयात पातालं यदि जीवितुमिच्छथ ॥26॥
बलावलेपादथ चेद्भवन्तो युद्धकाङ्क्षिणः ।
तदा गच्छत तृप्यन्तु मच्छिवाः पिशितेन वः ॥27॥
यतो नियुक्तो दौत्येन तया देव्या शिवः स्वयम् ।
शिवदूतीति लोकेऽस्मिंस्ततः सा ख्याति मागता ॥28॥
तेऽपि श्रुत्वा वचो देव्याः शर्वाख्यातं महासुराः ।
अमर्षापूरिता जग्मुर्यत्र कात्यायनी स्थिता ॥29॥
ततः प्रथममेवाग्रे शरशक्त्यृष्टिवृष्टिभिः ।
ववर्षुरुद्धतामर्षाः स्तां देवीममरारयः ॥30॥
सा च तान् प्रहितान् बाणान् ञ्छूलशक्तिपरश्वधान् ।
चिच्छेद लीलयाध्मातधनुर्मुक्तैर्महेषुभिः ॥31॥
तस्याग्रतस्तथा काली शूलपातविदारितान् ।
खट्वाङ्गपोथितांश्चारीन्कुर्वन्ती व्यचरत्तदा ॥32॥
कमण्डलुजलाक्षेपहतवीर्यान् हतौजसः ।
ब्रह्माणी चाकरोच्छत्रून्येन येन स्म धावति ॥33॥
माहेश्वरी त्रिशूलेन तथा चक्रेण वैष्णवी ।
दैत्याङ्जघान कौमारी तथा शत्याति कोपना ॥34॥
ऐन्द्री कुलिशपातेन शतशो दैत्यदानवाः ।
पेतुर्विदारिताः पृथ्व्यां रुधिरौघप्रवर्षिणः ॥35॥
तुण्डप्रहारविध्वस्ता दंष्ट्रा ग्रक्षत वक्षसः ।
वाराहमूर्त्या न्यपतंश्चक्रेण च विदारिताः ॥36॥
नखैर्विदारितांश्चान्यान् भक्षयन्ती महासुरान् ।
नारसिंही चचाराजौ नादा पूर्णदिगम्बरा ॥37॥
चण्डाट्टहासैरसुराः शिवदूत्यभिदूषिताः ।
पेतुः पृथिव्यां पतितांस्तांश्चखादाथ सा तदा ॥38॥
इति मातृ गणं क्रुद्धं मर्द यन्तं महासुरान् ।
दृष्ट्वाभ्युपायैर्विविधैर्नेशुर्देवारिसैनिकाः ॥39॥
पलायनपरान्दृष्ट्वा दैत्यान्मातृगणार्दितान् ।
योद्धुमभ्याययौ क्रुद्धो रक्तबीजो महासुरः ॥40॥
रक्तबिन्दुर्यदा भूमौ पतत्यस्य शरीरतः ।
समुत्पतति मेदिन्यां तत्प्रमाणो महासुरः ॥41॥
युयुधे स गदापाणिरिन्द्रशक्त्या महासुरः ।
ततश्चैन्द्री स्ववज्रेण रक्तबीजमताडयत् ॥42॥
कुलिशेनाहतस्याशु बहु सुस्राव शोणितम् ।
समुत्तस्थुस्ततो योधास्तद्रपास्तत्पराक्रमाः ॥43॥
यावन्तः पतितास्तस्य शरीराद्रक्तबिन्दवः ।
तावन्तः पुरुषा जाताः स्तद्वीर्यबलविक्रमाः ॥44॥
ते चापि युयुधुस्तत्र पुरुषा रक्त सम्भवाः ।
समं मातृभिरत्युग्रशस्त्रपातातिभीषणं ॥45॥
पुनश्च वज्र पातेन क्षत मश्य शिरो यदा ।
ववाह रक्तं पुरुषास्ततो जाताः सहस्रशः ॥46॥
वैष्णवी समरे चैनं चक्रेणाभिजघान ह ।
गदया ताडयामास ऐन्द्री तमसुरेश्वरम्॥47॥
वैष्णवी चक्रभिन्नस्य रुधिरस्राव सम्भवैः ।
सहस्रशो जगद्व्याप्तं तत्प्रमाणैर्महासुरैः ॥48॥
शक्त्या जघान कौमारी वाराही च तथासिना ।
माहेश्वरी त्रिशूलेन रक्तबीजं महासुरम् ॥49॥
स चापि गदया दैत्यः सर्वा एवाहनत् पृथक् ।
मातॄः कोपसमाविष्टो रक्तबीजो महासुरः ॥50॥
तस्याहतस्य बहुधा शक्तिशूलादि भिर्भुविः ।
पपात यो वै रक्तौघस्तेनासञ्चतशोऽसुराः ॥51॥
तैश्चासुरासृक्सम्भूतैरसुरैः सकलं जगत् ।
व्याप्तमासीत्ततो देवा भयमाजग्मुरुत्तमम् ॥52॥
तान् विषण्णा न् सुरान् दृष्ट्वा चण्डिका प्राहसत्वरम् ।
उवाच कालीं चामुण्डे विस्तीर्णं वदनं कुरु ॥53॥
मच्छस्त्रपातसम्भूतान् रक्तबिन्दून् महासुरान् ।
रक्तबिन्दोः प्रतीच्छ त्वं वक्त्रेणानेन वेगिना ॥54॥
भक्षयन्ती चर रणो तदुत्पन्नान्महासुरान् ।
एवमेष क्षयं दैत्यः क्षेण रक्तो गमिष्यति ॥55॥
भक्ष्य माणा स्त्वया चोग्रा न चोत्पत्स्यन्ति चापरे ।
इत्युक्त्वा तां ततो देवी शूलेनाभिजघान तम् ॥56॥
मुखेन काली जगृहे रक्तबीजस्य शोणितम् ।
ततोऽसावाजघानाथ गदया तत्र चण्डिकां ॥57॥
न चास्या वेदनां चक्रे गदापातोऽल्पिकामपि ।
तस्याहतस्य देहात्तु बहु सुस्राव शोणितम् ॥58॥
यतस्ततस्तद्वक्त्रेण चामुण्डा सम्प्रतीच्छति ।
मुखे समुद्गता येऽस्या रक्तपातान्महासुराः ॥59॥
तांश्चखादाथ चामुण्डा पपौ तस्य च शोणितम् ॥60॥
देवी शूलेन वज्रेण बाणैरसिभिर् ऋष्टिभिः ।
जघान रक्तबीजं तं चामुण्डा पीत शोणितम् ॥61॥
स पपात महीपृष्ठे शस्त्रसङ्घसमाहतः ।
नीरक्तश्च महीपाल रक्तबीजो महासुरः ॥62॥
ततस्ते हर्ष मतुलं अवापुस्त्रिदशा नृप ।
तेषां मातृगणो जातो ननर्तासृंङ्गमदोद्धतः ॥63॥
॥ स्वस्ति श्री मार्कण्डेय पुराणे सावर्निके मन्वन्तरे देवि महत्म्ये रक्तबीजवधोनाम अष्टमोध्याय समाप्तम् ॥
आहुति
ॐ जयन्ती साङ्गायै सशक्तिकायै सपरिवारायै सवाहनायै रक्ताक्ष्यै अष्टमातृ सहितायै महाहुतिं समर्पयामि नमः स्वाहा ॥
raktabījavadho nāma aṣṭamodhyāya ||
dhyānaṃ
aruṇāṃ karuṇā taraṅgitākṣīṃ dhṛtapāśāṅkuśa puṣpabāṇacāpām |
aṇimādhibhirāvṛtāṃ mayūkhai rahamityeva vibhāvaye bhavānīm ||
ṛṣiruvāca ||1||
caṇḍe ca nihate daitye muṇḍe ca vinipātite |
bahuleṣu ca sainyeṣu kṣayiteṣvasureśvaraḥ || 2 ||
tataḥ kopaparādhīnacetāḥ śumbhaḥ pratāpavān |
udyogaṃ sarva sainyānāṃ daityānāmādideśa ha ||3||
adya sarva balairdaityāḥ ṣaḍaśītirudāyudhāḥ |
kambūnāṃ caturaśītirniryāntu svabalairvṛtāḥ ||4||
koṭivīryāṇi pañcāśadasurāṇāṃ kulāni vai |
śataṃ kulāni dhaumrāṇāṃ nirgacchantu mamājñayā ||5||
kālakā daurhṛdā maurvāḥ kālikeyāstathāsurāḥ |
yuddhāya sajjā niryāntu ājñayā tvaritā mama ||6||
ityājñāpyāsurāpatiḥ śumbho bhairavaśāsanaḥ |
nirjagāma mahāsainyasahastrairbhahubhirvṛtaḥ ||7||
āyāntaṃ caṇḍikā dṛṣṭvā tatsainyamatibhīṣaṇam |
jyāsvanaiḥ pūrayāmāsa dharaṇīgaganāntaram ||8||
tataḥsiṃhò mahānādamatīva kṛtavānnṛpa |
ghaṇṭāsvanena tānnādānambikā copabṛṃhayat ||9||
dhanurjyāsiṃhaghaṇṭānāṃ nādāpūritadiṅmukhā |
ninādairbhīṣaṇaiḥ kālī jigye vistāritānanā ||10||
taṃ ninādamupaśrutya daitya sainyaiścaturdiśam |
devī siṃhastathā kālī saroṣaiḥ parivāritāḥ||11||
etasminnantare bhūpa vināśāya suradviṣām |
bhavāyāmarasiṃhanāmativīryabalānvitāḥ ||12||
brahmeśaguhaviṣṇūnāṃ tathendrasya ca śaktayaḥ |
śarīrebhyoviniṣkramya tadrūpaiścaṇḍikāṃ yayuḥ ||13||
yasya devasya yadrūpaṃ yathā bhūṣaṇavāhanam |
tadvadeva hi taccaktirasurānyoddhumāyamau ||14||
haṃsayuktavimānāgre sākṣasūtraka maṇḍaluḥ |
āyātā brahmaṇaḥ śaktibrahmāṇī tyabhidhīyate ||15||
maheśvarī vṛṣārūḍhā triśūlavaradhāriṇī |
mahāhivalayā prāptācandrarekhāvibhūṣaṇā ||16||
kaumārī śaktihastā ca mayūravaravāhanā |
yoddhumabhyāyayau daityānambikā guharūpiṇī ||17||
tathaiva vaiṣṇavī śaktirgaruḍopari saṃsthitā |
śaṅkhacakragadhāśāṅkhar khaḍgahastābhyupāyayau ||18||
yajñavārāhamatulaṃ rūpaṃ yā bhibhrato hareḥ |
śaktiḥ sāpyāyayau tatra vārāhīṃ bibhratī tanum ||19||
nārasiṃhī nṛsiṃhasya bibhratī sadṛśaṃ vapuḥ |
prāptā tatra saṭākṣepakṣiptanakṣatra saṃhatiḥ ||20||
vajra hastā tathaivaindrī gajarājo paristhitā |
prāptā sahasra nayanā yathā śakrastathaiva sā ||21||
tataḥ parivṛttastābhirīśāno deva śaktibhiḥ |
hanyantāmasurāḥ śīghraṃ mama prītyāha caṇḍikāṃ ||22||
tato devī śarīrāttu viniṣkrāntātibhīṣaṇā |
caṇḍikā śaktiratyugrā śivāśataninādinī ||23||
sā cāha dhūmrajaṭilaṃ īśānamaparājitā |
dūtatvaṃ gaccha bhagavan pārśvaṃ śumbhaniśumbhayoḥ ||24||
brūhi śumbhaṃ niśumbhaṃ ca dānavāvatigarvitau |
ye cānye dānavāstatra yuddhāya samupasthitāḥ ||25||
trailokyamindro labhatāṃ devāḥ santu havirbhujaḥ |
yūyaṃ prayāta pātālaṃ yadi jīvitumicchatha ||26||
balāvalepādatha cedbhavanto yuddhakāṅkṣiṇaḥ |
tadā gacchata tṛpyantu macchivāḥ piśitena vaḥ ||27||
yato niyukto dautyena tayā devyā śivaḥ svayam |
śivadūtīti loke'smiṃstataḥ sā khyāti māgatā ||28||
te'pi śrutvā vaco devyāḥ śarvākhyātaṃ mahāsurāḥ |
amarṣāpūritā jagmuryatra kātyāyanī sthitā ||29||
tataḥ prathamamevāgre śaraśaktyṛṣṭivṛṣṭibhiḥ |
vavarṣuruddhatāmarṣāḥ stāṃ devīmamarārayaḥ ||30||
sā ca tān prahitān bāṇān ñchūlaśaktiparaśvadhān |
ciccheda līlayādhmātadhanurmuktairmaheṣubhiḥ ||31||
tasyāgratastathā kālī śūlapātavidāritān |
khaṭvāṅgapothitāṃścārīnkurvantī vyacarattadā ||32||
kamaṇḍalujalākṣepahatavīryān hataujasaḥ |
brahmāṇī cākarocchatrūnyena yena sma dhāvati ||33||
māheśvarī triśūlena tathā cakreṇa vaiṣṇavī |
daityāṅjaghāna kaumārī tathā śatyāti kopanā ||34||
aindrī kuliśapātena śataśo daityadānavāḥ |
peturvidāritāḥ pṛthvyāṃ rudhiraughapravarṣiṇaḥ ||35||
tuṇḍaprahāravidhvastā daṃṣṭrā grakṣata vakṣasaḥ |
vārāhamūrtyā nyapataṃścakreṇa ca vidāritāḥ ||36||
nakhairvidāritāṃścānyān bhakṣayantī mahāsurān |
nārasiṃhī cacārājau nādā pūrṇadigambarā ||37||
caṇḍāṭṭahāsairasurāḥ śivadūtyabhidūṣitāḥ |
petuḥ pṛthivyāṃ patitāṃstāṃścakhādātha sā tadā ||38||
iti mātṛ gaṇaṃ kruddhaṃ marda yantaṃ mahāsurān |
dṛṣṭvābhyupāyairvividhairneśurdevārisainikāḥ ||39||
palāyanaparāndṛṣṭvā daityānmātṛgaṇārditān |
yoddhumabhyāyayau kruddho raktabījo mahāsuraḥ ||40||
raktabinduryadā bhūmau patatyasya śarīrataḥ |
samutpatati medinyāṃ tatpramāṇo mahāsuraḥ ||41||
yuyudhe sa gadāpāṇirindraśaktyā mahāsuraḥ |
tataścaindrī svavajreṇa raktabījamatāḍayat ||42||
kuliśenāhatasyāśu bahu susrāva śoṇitam |
samuttasthustato yodhāstadrapāstatparākramāḥ ||43||
yāvantaḥ patitāstasya śarīrādraktabindavaḥ |
tāvantaḥ puruṣā jātāḥ stadvīryabalavikramāḥ ||44||
te cāpi yuyudhustatra puruṣā rakta sambhavāḥ |
samaṃ mātṛbhiratyugraśastrapātātibhīṣaṇaṃ ||45||
punaśca vajra pātena kṣata maśya śiro yadā |
vavāha raktaṃ puruṣāstato jātāḥ sahasraśaḥ ||46||
vaiṣṇavī samare cainaṃ cakreṇābhijaghāna ha |
gadayā tāḍayāmāsa aindrī tamasureśvaram||47||
vaiṣṇavī cakrabhinnasya rudhirasrāva sambhavaiḥ |
sahasraśo jagadvyāptaṃ tatpramāṇairmahāsuraiḥ ||48||
śaktyā jaghāna kaumārī vārāhī ca tathāsinā |
māheśvarī triśūlena raktabījaṃ mahāsuram ||49||
sa cāpi gadayā daityaḥ sarvā evāhanat pṛthak |
mātṝḥ kopasamāviṣṭo raktabījo mahāsuraḥ ||50||
tasyāhatasya bahudhā śaktiśūlādi bhirbhuviḥ |
papāta yo vai raktaughastenāsañcataśo'surāḥ ||51||
taiścāsurāsṛksambhūtairasuraiḥ sakalaṃ jagat |
vyāptamāsīttato devā bhayamājagmuruttamam ||52||
tān viṣaṇṇā n surān dṛṣṭvā caṇḍikā prāhasatvaram |
uvāca kālīṃ cāmuṇḍe vistīrṇaṃ vadanaṃ kuru ||53||
macchastrapātasambhūtān raktabindūn mahāsurān |
raktabindoḥ pratīccha tvaṃ vaktreṇānena veginā ||54||
bhakṣayantī cara raṇo tadutpannānmahāsurān |
evameṣa kṣayaṃ daityaḥ kṣeṇa rakto gamiṣyati ||55||
bhakṣya māṇā stvayā cogrā na cotpatsyanti cāpare |
ityuktvā tāṃ tato devī śūlenābhijaghāna tam ||56||
mukhena kālī jagṛhe raktabījasya śoṇitam |
tato'sāvājaghānātha gadayā tatra caṇḍikāṃ ||57||
na cāsyā vedanāṃ cakre gadāpāto'lpikāmapi |
tasyāhatasya dehāttu bahu susrāva śoṇitam ||58||
yatastatastadvaktreṇa cāmuṇḍā sampratīcchati |
mukhe samudgatā ye'syā raktapātānmahāsurāḥ ||59||
tāṃścakhādātha cāmuṇḍā papau tasya ca śoṇitam ||60||
devī śūlena vajreṇa bāṇairasibhir ṛṣṭibhiḥ |
jaghāna raktabījaṃ taṃ cāmuṇḍā pīta śoṇitam ||61||
sa papāta mahīpṛṣṭhe śastrasaṅghasamāhataḥ |
nīraktaśca mahīpāla raktabījo mahāsuraḥ ||62||
tataste harṣa matulaṃ avāpustridaśā nṛpa |
teṣāṃ mātṛgaṇo jāto nanartāsṛṃṅgamadoddhataḥ ||63||
|| svasti śrī mārkaṇḍeya purāṇe sāvarnike manvantare devi mahatmye raktabījavadhonāma aṣṭamodhyāya samāptam ||
āhuti
oṃ jayantī sāṅgāyai saśaktikāyai saparivārāyai savāhanāyai raktākṣyai aṣṭamātṛ sahitāyai mahāhutiṃ samarpayāmi namaḥ svāhā ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.