📚 Devi Mahatmyam (Durga Saptashati)

দেবী মাহাত্ম্যং দুর্গা সপ্তশতি দশমোঽধ্যাযঃ

Chapter 10

✍️ Traditionally attributed to Maharishi Vyasa 📂 Mahatmyam 🖋️ Bengali script 🔢 32 verses 43 views
📄 Download PDF
View: Text in this script too →
🖋️ Script: অসমীয়া ▾
Meaning —
Mantra 1
শুম্ভোবধো নাম দশমোঽধ্যাযঃ ॥
ঋষিরুবাচ॥1॥
śumbhovadho nāma daśamo'dhyāyaḥ ||
ṛṣiruvāca||1||
Mantra 2
নিশুম্ভং নিহতং দৃষ্ট্বা ভ্রাতরম্প্রাণসম্মিতং।
হন্যমানং বলং চৈব শুম্বঃ কৃদ্ধোঽব্রবীদ্বচঃ ॥ 2 ॥
niśumbhaṃ nihataṃ dṛṣṭvā bhrātaramprāṇasammitaṃ|
hanyamānaṃ balaṃ caiva śumbaḥ kṛddho'bravīdvacaḥ || 2 ||
Mantra 3
বলাবলেপদুষ্টে ত্বং মা দুর্গে গর্ব মাবহ।
অন্যাসাং বলমাশ্রিত্য যুদ্দ্যসে চাতিমানিনী ॥3॥
balāvalepaduṣṭe tvaṃ mā durge garva māvaha|
anyāsāṃ balamāśritya yuddyase cātimāninī ||3||
Mantra 4
দেব্যুবাচ ॥4॥
devyuvāca ||4||
Mantra 5
একৈবাহং জগত্যত্র দ্বিতীযা কা মমাপরা।
পশ্যৈতা দুষ্ট ময্যেব বিশন্ত্যো মদ্বিভূতযঃ ॥5॥
ekaivāhaṃ jagatyatra dvitīyā kā mamāparā|
paśyaitā duṣṭa mayyeva viśantyo madvibhūtayaḥ ||5||
Mantra 6
ততঃ সমস্তাস্তা দেব্যো ব্রহ্মাণী প্রমুখালযম্।
তস্যা দেব্যাস্তনৌ জগ্মুরেকৈবাসীত্তদাম্বিকা ॥6॥
tataḥ samastāstā devyo brahmāṇī pramukhālayam|
tasyā devyāstanau jagmurekaivāsīttadāmbikā ||6||
Mantra 6
দেব্যুবাচ ॥6॥
devyuvāca ||6||
Mantra 8
অহং বিভূত্যা বহুভিরিহ রূপৈর্যদাস্থিতা।
তত্সংহৃতং মযৈকৈব তিষ্টাম্যাজৌ স্থিরো ভব ॥8॥
ahaṃ vibhūtyā bahubhiriha rūpairyadāsthitā|
tatsaṃhṛtaṃ mayaikaiva tiṣṭāmyājau sthiro bhava ||8||
Mantra 9
ঋষিরুবাচ ॥9॥
ṛṣiruvāca ||9||
Mantra 10
ততঃ প্রববৃতে যুদ্ধং দেব্যাঃ শুম্ভস্য চোভযোঃ।
পশ্যতাং সর্বদেবানাং অসুরাণাং চ দারুণম্ ॥10॥
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ devyāḥ śumbhasya cobhayoḥ|
paśyatāṃ sarvadevānāṃ asurāṇāṃ ca dāruṇam ||10||
Mantra 11
শর বর্ষৈঃ শিতৈঃ শস্ত্রৈস্তথা চাস্ত্রৈঃ সুদারুণৈঃ।
তযোর্যুদ্দমভূদ্ভূযঃ সর্বলোকভযজ্ঞ্করম্ ॥11॥
śara varṣaiḥ śitaiḥ śastraistathā cāstraiḥ sudāruṇaiḥ|
tayoryuddamabhūdbhūyaḥ sarvalokabhayajñkaram ||11||
Mantra 12
দিব্যান্যশ্ত্রাণি শতশো মুমুচে যান্যথাম্বিকা।
বভজ্ঞ তানি দৈত্যেন্দ্রস্তত্প্রতীঘাতকর্তৃভিঃ ॥12॥
divyānyaśtrāṇi śataśo mumuce yānyathāmbikā|
babhajña tāni daityendrastatpratīghātakartṛbhiḥ ||12||
Mantra 13
মুক্তানি তেন চাস্ত্রাণি দিব্যানি পরমেশ্বরী।
বভঞ্জ লীলযৈবোগ্র হূজ্কারোচ্চারণাদিভিঃ॥13॥
muktāni tena cāstrāṇi divyāni parameśvarī|
babhañja līlayaivogra hūjkāroccāraṇādibhiḥ||13||
Mantra 14
ততঃ শরশতৈর্দেবীং আচ্চাদযত সোঽসুরঃ।
সাপি তত্কুপিতা দেবী ধনুশ্চিছ্চেদ চেষুভিঃ॥14॥
tataḥ śaraśatairdevīṃ āccādayata so'suraḥ|
sāpi tatkupitā devī dhanuścichceda ceṣubhiḥ||14||
Mantra 15
চিন্নে ধনুষি দৈত্যেন্দ্রস্তথা শক্তিমথাদদে।
চিছ্চেদ দেবী চক্রেণ তামপ্যস্য করেস্থিতাম্॥15॥
cinne dhanuṣi daityendrastathā śaktimathādade|
cichceda devī cakreṇa tāmapyasya karesthitām||15||
Mantra 16
ততঃ খড্গ মুপাদায শত চন্দ্রং চ ভানুমত্।
অভ্যধাবত্তদা দেবীং দৈত্যানামধিপেশ্বরঃ॥16॥
tataḥ khaḍga mupādāya śata candraṃ ca bhānumat|
abhyadhāvattadā devīṃ daityānāmadhipeśvaraḥ||16||
Mantra 17
তস্যাপতত এবাশু খড্গং চিচ্ছেদ চণ্ডিকা।
ধনুর্মুক্তৈঃ শিতৈর্বাণৈশ্চর্ম চার্ককরামলম্॥17॥
tasyāpatata evāśu khaḍgaṃ ciccheda caṇḍikā|
dhanurmuktaiḥ śitairbāṇaiścarma cārkakarāmalam||17||
Mantra 18
হতাশ্বঃ পতত এবাশু খড্গং চিছ্চেদ চণ্ডিকা।
জগ্রাহ মুদ্গরং ঘোরং অম্বিকানিধনোদ্যতঃ॥18॥
hatāśvaḥ patata evāśu khaḍgaṃ cichceda caṇḍikā|
jagrāha mudgaraṃ ghoraṃ ambikānidhanodyataḥ||18||
Mantra 19
চিচ্ছেদাপততস্তস্য মুদ্গরং নিশিতৈঃ শরৈঃ।
তথাপি সোঽভ্যধাবত্তং মুষ্টিমুদ্যম্যবেগবান্॥19॥
cicchedāpatatastasya mudgaraṃ niśitaiḥ śaraiḥ|
tathāpi so'bhyadhāvattaṃ muṣṭimudyamyavegavān||19||
Mantra 20
স মুষ্টিং পাতযামাস হৃদযে দৈত্য পুঙ্গবঃ।
দেব্যাস্তং চাপি সা দেবী তলে নো রস্য তাডযত্॥20॥
sa muṣṭiṃ pātayāmāsa hṛdaye daitya puṅgavaḥ|
devyāstaṃ cāpi sā devī tale no rasya tāḍayat||20||
Mantra 21
তলপ্রহারাভিহতো নিপপাত মহীতলে।
স দৈত্যরাজঃ সহসা পুনরেব তথোত্থিতঃ॥21॥
talaprahārābhihato nipapāta mahītale|
sa daityarājaḥ sahasā punareva tathotthitaḥ||21||
Mantra 22
উত্পত্য চ প্রগৃহ্যোচ্চৈর্ দেবীং গগনমাস্থিতঃ।
তত্রাপি সা নিরাধারা যুযুধে তেন চণ্ডিকা॥22॥
utpatya ca pragṛhyoccair devīṃ gaganamāsthitaḥ|
tatrāpi sā nirādhārā yuyudhe tena caṇḍikā||22||
Mantra 23
নিযুদ্ধং খে তদা দৈত্য শ্চণ্ডিকা চ পরস্পরম্।
চক্রতুঃ প্রধমং সিদ্ধ মুনিবিস্মযকারকম্॥23॥
niyuddhaṃ khe tadā daitya ścaṇḍikā ca parasparam|
cakratuḥ pradhamaṃ siddha munivismayakārakam||23||
Mantra 24
ততো নিযুদ্ধং সুচিরং কৃত্বা তেনাম্বিকা সহ।
উত্পাট্য ভ্রামযামাস চিক্ষেপ ধরণীতলে॥24॥
tato niyuddhaṃ suciraṃ kṛtvā tenāmbikā saha|
utpāṭya bhrāmayāmāsa cikṣepa dharaṇītale||24||
Mantra 25
সক্ষিপ্তোধরণীং প্রাপ্য মুষ্টিমুদ্যম্য বেগবান্।
অভ্যধাবত দুষ্টাত্মা চণ্ডিকানিধনেচ্ছযা॥25॥
sakṣiptodharaṇīṃ prāpya muṣṭimudyamya vegavān|
abhyadhāvata duṣṭātmā caṇḍikānidhanecchayā||25||
Mantra 26
তমাযন্তং ততো দেবী সর্বদৈত্যজনেশর্বম্।
জগত্যাং পাতযামাস ভিত্বা শূলেন বক্ষসি॥26॥
tamāyantaṃ tato devī sarvadaityajaneśarvam|
jagatyāṃ pātayāmāsa bhitvā śūlena vakṣasi||26||
Mantra 27
স গতাসুঃ পপাতোর্ব্যাং দেবীশূলাগ্রবিক্ষতঃ।
চালযন্ সকলাং পৃথ্বীং সাব্দিদ্বীপাং সপর্বতাম্ ॥27॥
sa gatāsuḥ papātorvyāṃ devīśūlāgravikṣataḥ|
cālayan sakalāṃ pṛthvīṃ sābdidvīpāṃ saparvatām ||27||
Mantra 28
ততঃ প্রসন্ন মখিলং হতে তস্মিন্ দুরাত্মনি।
জগত্স্বাস্থ্যমতীবাপ নির্মলং চাভবন্নভঃ ॥28॥
tataḥ prasanna makhilaṃ hate tasmin durātmani|
jagatsvāsthyamatīvāpa nirmalaṃ cābhavannabhaḥ ||28||
Mantra 29
উত্পাতমেঘাঃ সোল্কা যেপ্রাগাসংস্তে শমং যযুঃ।
সরিতো মার্গবাহিন্যস্তথাসংস্তত্র পাতিতে ॥29॥
utpātameghāḥ solkā yeprāgāsaṃste śamaṃ yayuḥ|
sarito mārgavāhinyastathāsaṃstatra pātite ||29||
Mantra 30
ততো দেব গণাঃ সর্বে হর্ষ নির্ভরমানসাঃ।
বভূবুর্নিহতে তস্মিন্ গন্দর্বা ললিতং জগুঃ॥30॥
tato deva gaṇāḥ sarve harṣa nirbharamānasāḥ|
babhūvurnihate tasmin gandarvā lalitaṃ jaguḥ||30||
Mantra 31
অবাদযং স্তথৈবান্যে ননৃতুশ্চাপ্সরোগণাঃ।
ববুঃ পুণ্যাস্তথা বাতাঃ সুপ্রভোঽ ভূদ্ধিবাকরঃ॥31॥
avādayaṃ stathaivānye nanṛtuścāpsarogaṇāḥ|
vavuḥ puṇyāstathā vātāḥ suprabho' bhūddhivākaraḥ||31||
Mantra 32
জজ্বলুশ্চাগ্নযঃ শান্তাঃ শান্তদিগ্জনিতস্বনাঃ॥32॥
jajvaluścāgnayaḥ śāntāḥ śāntadigjanitasvanāḥ||32||
॥ স্বস্তি শ্রী মার্কণ্ডেয পুরাণে সাবর্নিকেমন্বন্তরে দেবি মহত্ম্যে শুম্ভোবধো নাম দশমো ধ্যাযঃ সমাপ্তম্ ॥
আহুতি
ওঁ ক্লীং জযন্তী সাঙ্গাযৈ সশক্তিকাযৈ সপরিবারাযৈ সবাহনাযৈ কামেশ্বর্যৈ মহাহুতিং সমর্পযামি নমঃ স্বাহা ॥
|| svasti śrī mārkaṇḍeya purāṇe sāvarnikemanvantare devi mahatmye śumbhovadho nāma daśamo dhyāyaḥ samāptam ||
āhuti
oṃ klīṃ jayantī sāṅgāyai saśaktikāyai saparivārāyai savāhanāyai kāmeśvaryai mahāhutiṃ samarpayāmi namaḥ svāhā ||
Sanskrit — Devanagari (original)
शुम्भोवधो नाम दशमोऽध्यायः ॥
ऋषिरुवाच॥1॥
निशुम्भं निहतं दृष्ट्वा भ्रातरम्प्राणसम्मितं।
हन्यमानं बलं चैव शुम्बः कृद्धोऽब्रवीद्वचः ॥ 2 ॥
बलावलेपदुष्टे त्वं मा दुर्गे गर्व मावह।
अन्यासां बलमाश्रित्य युद्द्यसे चातिमानिनी ॥3॥
देव्युवाच ॥4॥
एकैवाहं जगत्यत्र द्वितीया का ममापरा।
पश्यैता दुष्ट मय्येव विशन्त्यो मद्विभूतयः ॥5॥
ततः समस्तास्ता देव्यो ब्रह्माणी प्रमुखालयम्।
तस्या देव्यास्तनौ जग्मुरेकैवासीत्तदाम्बिका ॥6॥
देव्युवाच ॥6॥
अहं विभूत्या बहुभिरिह रूपैर्यदास्थिता।
तत्संहृतं मयैकैव तिष्टाम्याजौ स्थिरो भव ॥8॥
ऋषिरुवाच ॥9॥
ततः प्रववृते युद्धं देव्याः शुम्भस्य चोभयोः।
पश्यतां सर्वदेवानां असुराणां च दारुणम् ॥10॥
शर वर्षैः शितैः शस्त्रैस्तथा चास्त्रैः सुदारुणैः।
तयोर्युद्दमभूद्भूयः सर्वलोकभयज्ञ्करम् ॥11॥
दिव्यान्यश्त्राणि शतशो मुमुचे यान्यथाम्बिका।
बभज्ञ तानि दैत्येन्द्रस्तत्प्रतीघातकर्तृभिः ॥12॥
मुक्तानि तेन चास्त्राणि दिव्यानि परमेश्वरी।
बभञ्ज लीलयैवोग्र हूज्कारोच्चारणादिभिः॥13॥
ततः शरशतैर्देवीं आच्चादयत सोऽसुरः।
सापि तत्कुपिता देवी धनुश्चिछ्चेद चेषुभिः॥14॥
चिन्ने धनुषि दैत्येन्द्रस्तथा शक्तिमथाददे।
चिछ्चेद देवी चक्रेण तामप्यस्य करेस्थिताम्॥15॥
ततः खड्ग मुपादाय शत चन्द्रं च भानुमत्।
अभ्यधावत्तदा देवीं दैत्यानामधिपेश्वरः॥16॥
तस्यापतत एवाशु खड्गं चिच्छेद चण्डिका।
धनुर्मुक्तैः शितैर्बाणैश्चर्म चार्ककरामलम्॥17॥
हताश्वः पतत एवाशु खड्गं चिछ्चेद चण्डिका।
जग्राह मुद्गरं घोरं अम्बिकानिधनोद्यतः॥18॥
चिच्छेदापततस्तस्य मुद्गरं निशितैः शरैः।
तथापि सोऽभ्यधावत्तं मुष्टिमुद्यम्यवेगवान्॥19॥
स मुष्टिं पातयामास हृदये दैत्य पुङ्गवः।
देव्यास्तं चापि सा देवी तले नो रस्य ताडयत्॥20॥
तलप्रहाराभिहतो निपपात महीतले।
स दैत्यराजः सहसा पुनरेव तथोत्थितः॥21॥
उत्पत्य च प्रगृह्योच्चैर् देवीं गगनमास्थितः।
तत्रापि सा निराधारा युयुधे तेन चण्डिका॥22॥
नियुद्धं खे तदा दैत्य श्चण्डिका च परस्परम्।
चक्रतुः प्रधमं सिद्ध मुनिविस्मयकारकम्॥23॥
ततो नियुद्धं सुचिरं कृत्वा तेनाम्बिका सह।
उत्पाट्य भ्रामयामास चिक्षेप धरणीतले॥24॥
सक्षिप्तोधरणीं प्राप्य मुष्टिमुद्यम्य वेगवान्।
अभ्यधावत दुष्टात्मा चण्डिकानिधनेच्छया॥25॥
तमायन्तं ततो देवी सर्वदैत्यजनेशर्वम्।
जगत्यां पातयामास भित्वा शूलेन वक्षसि॥26॥
स गतासुः पपातोर्व्यां देवीशूलाग्रविक्षतः।
चालयन् सकलां पृथ्वीं साब्दिद्वीपां सपर्वताम् ॥27॥
ततः प्रसन्न मखिलं हते तस्मिन् दुरात्मनि।
जगत्स्वास्थ्यमतीवाप निर्मलं चाभवन्नभः ॥28॥
उत्पातमेघाः सोल्का येप्रागासंस्ते शमं ययुः।
सरितो मार्गवाहिन्यस्तथासंस्तत्र पातिते ॥29॥
ततो देव गणाः सर्वे हर्ष निर्भरमानसाः।
बभूवुर्निहते तस्मिन् गन्दर्वा ललितं जगुः॥30॥
अवादयं स्तथैवान्ये ननृतुश्चाप्सरोगणाः।
ववुः पुण्यास्तथा वाताः सुप्रभोऽ भूद्धिवाकरः॥31॥
जज्वलुश्चाग्नयः शान्ताः शान्तदिग्जनितस्वनाः॥32॥
॥ स्वस्ति श्री मार्कण्डेय पुराणे सावर्निकेमन्वन्तरे देवि महत्म्ये शुम्भोवधो नाम दशमो ध्यायः समाप्तम् ॥
आहुति
ॐ क्लीं जयन्ती साङ्गायै सशक्तिकायै सपरिवारायै सवाहनायै कामेश्वर्यै महाहुतिं समर्पयामि नमः स्वाहा ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.
🕉 InfoLyter.in