Vishnu

విష్ణు పాదాది కేశాన్త వర్ణన స్తోత్రం

Vishnu Padadi Keshanta Varnana Stotram

📂 Stotram 🖋️ Telugu script
📄 Download PDF
లక్ష్మీభర్తుర్భుజాగ్రే కృతవసతి సితం యస్య రూపం విశాలం
నీలాద్రేస్తుఙ్గశృఙ్గస్థితమివ రజనీనాథబిమ్బం విభాతి ।
పాయాన్నః పాఞ్చజన్యః స దితిసుతకులత్రాసనైః పూరయన్స్వై-
-ర్నిధ్వానైర్నీరదౌఘధ్వనిపరిభవదైరమ్బరం కమ్బురాజః ॥ 1 ॥
ఆహుర్యస్య స్వరూపం క్షణముఖమఖిలం సూరయః కాలమేతం
ధ్వాన్తస్యైకాన్తమన్తం యదపి చ పరమం సర్వధామ్నాం చ ధామ ।
చక్రం తచ్చక్రపాణేర్దితిజతనుగలద్రక్తధారాక్తధారం
శశ్వన్నో విశ్వవన్ద్యం వితరతు విపులం శర్మ ధర్మాంశుశోభమ్ ॥ 2 ॥
అవ్యాన్నిర్ఘాతఘోరో హరిభుజపవనామర్శనాధ్మాతమూర్తే-
-రస్మాన్విస్మేరనేత్రత్రిదశనుతివచఃసాధుకారైః సుతారః ।
సర్వం సంహర్తుమిచ్ఛోరరికులభువన స్ఫారవిష్ఫారనాదః
సంయత్కల్పాన్తసిన్ధౌ శరసలిలఘటావార్ముచః కార్ముకస్య ॥ 3 ॥
జీమూతశ్యామభాసా ముహురపి భగవద్బాహునా మోహయన్తీ
యుద్ధేషూద్ధూయమానా ఝటితి తటిదివాలక్ష్యతే యస్య మూర్తిః ।
సోఽసిస్త్రాసాకులాక్షత్రిదశరిపువపుఃశోణితాస్వాదతృప్తో
నిత్యానన్దాయ భూయాన్మధుమథనమనోనన్దనో నన్దకో నః ॥ 4 ॥
కమ్రాకారా మురారేః కరకమలతలేనానురాగాద్గృహీతా
సమ్యగ్వృత్తా స్థితాగ్రే సపది న సహతే దర్శనం యా పరేషామ్ ।
రాజన్తీ దైత్యజీవాసవమదముదితా లోహితాలేపనార్ద్రా
కామం దీప్తాంశుకాన్తా ప్రదిశతు దయితేవాస్య కౌమోదకీ నః ॥ 5 ॥
యో విశ్వప్రాణభూతస్తనురపి చ హరేర్యానకేతుస్వరూపో
యం సఞ్చిన్త్యైవ సద్యః స్వయమురగవధూవర్గగర్భాః పతన్తి ।
చఞ్చచ్చణ్డోరుతుణ్డత్రుటితఫణివసారక్తపఙ్కాఙ్కితస్యం
వన్దే ఛన్దోమయం తం ఖగపతిమమలస్వర్ణవర్ణం సుపర్ణమ్ ॥ 6 ॥
విష్ణోర్విశ్వేశ్వరస్య ప్రవరశయనకృత్సర్వలోకైకధర్తా
సోఽనన్తః సర్వభూతః పృథువిమలయశాః సర్వవేదైశ్చ వేద్యః ।
పాతా విశ్వస్య శశ్వత్సకలసురరిపుధ్వంసనః పాపహన్తా
సర్వజ్ఞః సర్వసాక్షీ సకలవిషభయాత్పాతు భోగీశ్వరో నః ॥ 7 ॥
వాగ్భూగైర్యాదిభేదైర్విదురిహ మునయో యాం యదీయైశ్చ పుంసాం
కారుణ్యార్ద్రైః కటాక్షైః సకృదపి పతితైః సమ్పదః స్యుః సమగ్రాః ।
కున్దేన్దుస్వచ్ఛమన్దస్మితమధురముఖామ్భోరుహాం సున్దరాఙ్గీం
వన్దే వన్ద్యామశేషైరపి మురభిదురోమన్దిరామిన్దిరాం తామ్ ॥ 8 ॥
యా సూతే సత్త్వజాలం సకలమపి సదా సన్నిధానేన పుంసో
ధత్తే యా తత్త్వయోగాచ్చరమచరమిదం భూతయే భూతజాతమ్ ।
ధాత్రీం స్థాత్రీం జనిత్రీం ప్రకృతిమవికృతిం విశ్వశక్తిం విధాత్రీం
విష్ణోర్విశ్వాత్మనస్తాం విపులగుణమయీం ప్రాణనాథాం ప్రణౌమి ॥ 9 ॥
యేభ్యోఽసూయద్భిరుచ్చైః సపది పదమురు త్యజ్యతే దైత్యవర్గై-
-ర్యేభో ధర్తుం చ మూర్ధ్నా స్పృహయతి సతతం సర్వగీర్వాణవర్గః ।
నిత్యం నిర్మూలయేయుర్నిచితతరమమీ భక్తినిఘ్నాత్మనాం నః
పద్మాక్షస్యాఙ్ఘ్రిపద్మద్వయతలనిలయాః పాంసవః పాపపఙ్కమ్ ॥ 10 ॥
రేఖా లేఖాదివన్ద్యాశ్చరణతలగతాశ్చక్రమత్స్యాదిరూపాః
స్నిగ్ధాః సూక్ష్మాః సుజాతా మృదులలితతరక్షౌమసూత్రాయమాణాః ।
దద్యుర్నో మఙ్గలాని భ్రమరభరజుషా కోమలేనాబ్ధిజాయాః
కమ్రేణామ్రేడ్యమానాః కిసలయమృదునా పాణినా చక్రపాణేః ॥ 11 ॥
యస్మాదాక్రామతో ద్యాం గరుడమణిశిలాకేతుదణ్డాయమానా
దాశ్చ్యోతన్తీ బభాసే సురసరిదమలా వైజయన్తీవ కాన్తా ।
భూమిష్ఠో యస్తథాన్యో భువనగృహబృహత్‍స్తమ్భశోభాం దధౌ నః
పాతామేతౌ పాయోజోదరలలితతలౌ పఙ్కజాక్షస్య పాదౌ ॥ 12 ॥
ఆక్రామద్భ్యాం త్రిలోకీమసురసురపతీ తత్క్షణాదేవ నీతౌ
యాభ్యాం వైరోచనీన్ద్రౌ యుగపదపి విపత్సమ్పదోరేకధామః ।
తాభ్యాం తామ్రోదరాభ్యాం ముహురహమజితస్యాఞ్చితాభ్యాముభాభ్యాం
ప్రాజ్యైశ్వర్యప్రదాభ్యాం ప్రణతిముపగతః పాదపఙ్కేరుహాభ్యామ్ ॥ 13 ॥
యేభ్యో వర్ణశ్చతుర్థశ్చరమత ఉదభూదాదిసర్గే ప్రజానాం
సాహస్రీ చాపి సఙ్ఖ్యా ప్రకటమభిహితా సర్వవేదేషు యేషామ్ ।
ప్రాప్తా విశ్వమ్భరా యైరతివితతతనోర్విశ్వమూర్తేర్విరాజో
విష్ణోస్తేభ్యో మహద్భ్యః సతతమపి నమోఽస్త్వఙ్ఘ్రిపఙ్కేరుహేభ్యః ॥ 14 ॥
విష్ణోః పాదద్వయాగ్రే విమలనఖమణిభ్రాజితా రాజతే యా
రాజీవస్యేవ రమ్యా హిమజలకణికాలఙ్కృతాగ్రా దలాలీ ।
అస్మాకం విస్మయార్హాణ్యఖిలజనమన ప్రార్థనీయా హి సేయం
దద్యాదాద్యానవద్యా తతిరతిరుచిరా మఙ్గలాన్యఙ్గులీనామ్ ॥ 15 ॥
యస్యాం దృష్ట్వామలాయాం ప్రతికృతిమమరాః సమ్భవన్త్యానమన్తః
సేన్ద్రాః సాన్ద్రీకృతేర్ష్యాస్త్వపరసురకులాశఙ్కయాతఙ్కవన్తః ।
సా సద్యః సాతిరేకాం సకలసుఖకరీం సమ్పదం సాధయేన్న-
-శ్చఞ్చచ్చార్వంశుచక్రా చరణనలినయోశ్చక్రపాణేర్నఖాలీ ॥ 16 ॥
పాదామ్భోజన్మసేవాసమవనతసురవ్రాతభాస్వత్కిరీట-
-ప్రత్యుప్తోచ్చావచాశ్మప్రవరకరగణైశ్చిన్తితం యద్విభాతి ।
నమ్రాఙ్గానాం హరేర్నో హరిదుపలమహాకూర్మసౌన్దర్యహారి-
-చ్ఛాయం శ్రేయఃప్రదాయి ప్రపదయుగమిదం ప్రాపయేత్పాపమన్తమ్ ॥ 17 ॥
శ్రీమత్యౌ చారువృత్తే కరపరిమలనానన్దహృష్టే రమాయాః
సౌన్దర్యాఢ్యేన్ద్రనీలోపలరచితమహాదణ్డయోః కాన్తిచోరే ।
సూరీన్ద్రైః స్తూయమానే సురకులసుఖదే సూదితారాతిసఙ్ఘే
జఙ్ఘే నారాయణీయే ముహురపి జయతామస్మదంహో హరన్త్యౌ ॥ 18 ॥
సమ్యక్సాహ్యం విధాతుం సమమివ సతతం జఙ్ఘయోః ఖిన్నయోర్యే
భారీభూతోరుదణ్డద్వయభరణకృతోత్తమ్భభావం భజేతే ।
చిత్తాదర్శం నిధాతుం మహితమివ సతాం తే సముద్రాయమానే
వృత్తాకారే విధత్తాం హ్యది ముదమజితస్యానిశం జానునీ నః ॥ 19 ॥
దేవో భీతిం విధాతుః సపది విదధతౌ కైటభాఖ్యం మధుం చా-
-ప్యారోప్యారూఢగర్వావధిజలధి యయోరాదిదైత్యౌ జఘాన ।
వృత్తావన్యోన్యతుల్యౌ చతురముపచయం బిభ్రతావభ్రనీలా-
-వూరూ చారూ హరేస్తౌ ముదమతిశయినీం మానసే నో విధత్తామ్ ॥ 20 ॥
పీతేన ద్యోతతే యచ్చతురపరిహితేనామ్బరేణాత్యుదారం
జాతాలఙ్కారయోగం జలమివ జలధేర్బాడబాగ్నిప్రభాభిః ।
ఏతత్పాతిత్యదాన్నో జఘనమతిఘనాదేనసో మాననీయం
సాతత్యేనైవ చేతోవిషయమవతరత్పాతు పీతామ్బరస్య ॥ 21 ॥
యస్యా దామ్నా త్రిధామ్నో జఘనకలితయా భ్రాజతేఽఙ్గం యథాబ్ధే-
-ర్మధ్యస్థో మన్దరాద్రిర్భుజగపతిమహాభోగసన్నద్ధమధ్యః ।
కాఞ్చీ సా కాఞ్చనాభా మణివరకిరణైరుల్లసద్భిః ప్రదీప్తా
కల్యాం కల్యాణదాత్రీం మమ మతిమనిశం కమ్రరూపాం కరోతు ॥ 22 ॥
ఉన్నమ్రం కమ్రముచ్చైరుపచితముదభూద్యత్ర పత్రైర్విచిత్రైః
పూర్వం గీర్వాణపూజ్యం కమలజమధుపస్యాస్పదం తత్పయోజమ్ ।
యస్మిన్నీలాశ్మనీలైస్తరలరుచిజలైః పూరితే కేలిబుద్ధ్యా
నాలీకాక్షస్య నాభీసరసి వసతు నశ్చిత్తహంసశ్చిరాయ ॥ 23 ॥
పాతాలం యస్య నాలం వలయమపి దిశాం పత్రపఙ్క్తీర్నగేన్ద్రా-
-న్విద్వాంసః కేసరాలీర్విదురిహ విపులాం కర్ణికాం స్వర్ణశైలమ్ ।
భూయాద్గాయత్స్వయమ్భూమధుకరభవనం భూమయం కామదం నో
నాలీకం నాభిపద్మాకరభవమురు తన్నాగశయ్యస్య శౌరేః ॥ 24 ॥
ఆదౌ కల్పస్య యస్మాత్ప్రభవతి వితతం విశ్వమేతద్వికల్పైః
కల్పాన్తే యస్య చాన్త ప్రవిశతి సకలం స్థావరం జఙ్గమం చ ।
అత్యన్తాచిన్త్యమూర్తేశ్చిరతరమజితస్యాన్తరిక్షస్వరూపే
తస్మిన్నస్మాకమన్తఃకరణమతిముదా క్రీడతాత్క్రోడభాగే ॥ 25 ॥
కాన్త్యమ్భఃపూరపూర్ణే లసదసితవలీభఙ్గభాస్వత్తరఙ్గే
గమ్భీరాకారనాభీచతురతరమహావర్తశోభిన్యుదారే ।
క్రీడత్వానద్వహేమోదరనహనమహాబాడబాగ్నిప్రభాఢ్యే
కామం దామోదరీయోదరసలిలనిధౌ చిత్తమత్స్యశ్చిరం నః ॥ 26 ॥
నాభీనాలీకమూలాదధికపరిమలోన్మోహితానామలీనాం
మాలా నీలేవ యాన్తీ స్ఫురతి రుచిమతీ వక్త్రపద్మోన్ముఖీ యా ।
రమ్యా సా రోమరాజిర్మహితరుచికరీ మధ్యభాగస్య విష్ణో-
-శ్చిత్తస్థా మా విరంసీచ్చిరతరముచితాం సాధయన్తీ శ్రియం నః ॥ 27 ॥
సంస్తీర్ణం కౌస్తుభాంశుప్రసరకిసలయైర్ముగ్ధముక్తాఫలాఢ్యం
శ్రీవత్సోల్లాసి ఫుల్లప్రతినవవనమాలాఙ్కి రాజద్భుజాన్తమ్ ।
వక్షః శ్రీవృక్షకాన్తం మధుకరనికరశ్యామలం శార్ఙ్గపాణేః
సంసారాధ్వశ్రమార్తైరుపవనమివ యత్సేవితం తత్ప్రపద్యే ॥ 28 ॥
కాన్తం వక్షో నితాన్తం విదధదివ గలం కాలిమా కాలశత్రో-
-రిన్దోర్బిమ్బం యథాఙ్కో మధుప ఇవ తరోర్మఞ్జరీం రాజతే యః ।
శ్రీమాన్నిత్యం విధేయాదవిరలమిలితః కౌస్తుభశ్రీప్రతానైః
శ్రీవత్సః శ్రీపతేః స శ్రియ ఇవ దయితో వత్స ఉచ్చైఃశ్రియం నః ॥ 29 ॥
సమ్భూయామ్భోధిమధ్యాత్సపది సహజయా యః శ్రియా సన్నిధత్తే
నీలే నారాయణోరఃస్థలగగనతలే హారతారోపసేవ్యే ।
ఆశాః సర్వాః ప్రకాశా విదధదపిదధచ్చాత్మభాసాన్యతేజా-
-స్యాశ్చర్యస్యాకరో నో ద్యుమణిరివ మణిః కౌస్తుభః సోఽస్తుభూత్యై ॥ 30 ॥
యా వాయావానుకూల్యాత్సరతి మణిరుచా భాసమానా సమానా
సాకం సాకమ్పమంసే వసతి విదధతీ వాసుభద్రం సుభద్రమ్ ।
సారం సారఙ్గసఙ్ఘైర్ముఖరితకుసుమా మేచకాన్తా చ కాన్తా
మాలా మాలాలితాస్మాన్న విరమతు సుఖైర్యోజయన్తీ జయన్తీ ॥ 31 ॥
హారస్యోరుప్రభాభిః ప్రతినవవనమాలాశుభిః ప్రాంశురూపైః
శ్రీభిశ్చాప్యఙ్గదానాం కబలితరుచి యన్నిష్కభాభిశ్చ భాతి ।
బాహుల్యేనైవ బద్ధాఞ్జలిపుటమజితస్యాభియాచామహే త-
-ద్వన్ధార్తిం బాధతాం నో బహువిహతికరీం బన్ధురం బాహుమూలమ్ ॥ 32 ॥
విశ్వత్రాణైకదీక్షాస్తదనుగుణగుణక్షత్రనిర్మాణదక్షాః
కర్తారో దుర్నిరూపస్ఫుటగుణయశసా కర్మణామద్భుతానామ్ ।
శార్ఙ్గం బాణం కృపాణం ఫలకమరిగదే పద్మశఙ్ఖౌ సహస్రం
బిభ్రాణాః శస్త్రజాలం మమ దధతు హరేర్బాహవో మోహహానిమ్ ॥ 33 ॥
కణ్ఠాకల్పోద్గతైర్యః కనకమయలసత్కుణ్డలోత్థైరుదారై-
-రుద్యోతైః కౌస్తుభస్యాప్యురుభిరుపచితశ్చిత్రవర్ణో విభాతి ।
కణ్ఠాశ్లేషే రమాయాః కరవలయపదైర్ముద్రితే భద్రరూపే
వైకుణ్ఠీయేఽత్ర కణ్ఠే వసతు మమ మతిః కుణ్ఠభావం విహాయ ॥ 34 ॥
పద్మానన్దప్రదాతా పరిలసదరుణశ్రీపరీతాగ్రభాగః
కాలే కాలే చ కమ్బుప్రవరశశధరాపూరణే యః ప్రవీణః ।
వక్త్రాకాశాన్తరస్థస్తిరయతి నితరాం దన్తతారౌఘశోభాం
శ్రీభర్తుర్దన్తవాసోద్యుమణిరఘతమోనాశనాయాస్త్వసౌ నః ॥ 35 ॥
నిత్యం స్నేహాతిరేకాన్నిజకమితురలం విప్రయోగాక్షమా యా
వక్త్రేన్దోరన్తరాలే కృతవసతిరివాభాతి నక్షత్రరాజిః ।
లక్ష్మీకాన్తస్య కాన్తాకృతిరతివిలసన్ముగ్ధముక్తావలిశ్రీ-
-ర్దన్తాలీ సన్తతం సా నతినుతినిరతానక్షతాన్రక్షతాన్నః ॥ 36 ॥
బ్రహ్మన్బ్రహ్మణ్యజిహ్మాం మతిమపి కురుషే దేవ సమ్భావయే త్వాం
శమ్భో శక్ర త్రిలోకీమవసి కిమమరైర్నారదాద్యాః సుఖం వః ।
ఇత్థం సేవావనమ్రం సురమునినికరం వీక్ష్య విష్ణోః ప్రసన్న-
-స్యాస్యేన్దోరాస్రవన్తీ వరవచనసుధాహ్లాదయేన్మానసం నః ॥ 37 ॥
కర్ణస్థస్వర్ణకమ్రోజ్జ్వలమకరమహాకుణ్డలప్రోతదీప్య-
-న్మాణిక్యశ్రీప్రతానైః పరిమిలితమలిశ్యామలం కోమలం యత్ ।
ప్రోద్యత్సూర్యాంశురాజన్మరకతముకురాకారచోరం మురారే-
-ర్గాఢామాగామినీం నః శమయతు విపదం గణ్డయోర్మణ్డలం తత్ ॥ 38 ॥
వక్త్రామ్భోజే లసన్తం ముహురధరమణిం పక్వబిమ్బాభిరామం
దృష్ట్వా ద్రష్టుం శుకస్య స్ఫుటమవతరతస్తుణ్డదణ్డాయతే యః ।
ఘోణః శోణీకృతాత్మా శ్రవణయుగలసత్కుణ్డలోస్రైర్మురారేః
ప్రాణాఖ్యస్యానిలస్య ప్రసరణసరణిః ప్రాణదానాయ నః స్యాత్ ॥ 39 ॥
దిక్కాలౌ వేదయన్తౌ జగతి ముహురిమౌ సఞ్చరన్తౌ రవీన్దూ
త్రైలోక్యాలోకదీపావభిదధతి యయోరేవ రూపం మునీన్ద్రాః ।
అస్మానబ్జప్రభే తే ప్రచురతరకృపానిర్భరం ప్రేక్షమాణే
పాతామాతామ్రశుక్లాసితరుచిరుచిరే పద్మనేత్రస్య నేత్రే ॥ 40 ॥
పాతాత్పాతాలపాతాత్పతగపతిగతేర్భ్రూయుగం భుగ్నమధ్యం
యేనేషచ్చాలితేన స్వపదనియమితాః సాసురా దేవసఙ్ఘాః ।
నృత్యల్లాలాటరఙ్గే రజనికరతనోరర్ధఖణ్డావదాతే
కాలవ్యాలద్వయం వా విలసతి సమయా వాలికామాతరం నః ॥ 41 ॥
లక్ష్మాకారాలకాలిస్ఫురదలికశశాఙ్కార్ధసన్దర్శమీల-
-న్నేత్రామ్భోజప్రబోధోత్సుకనిభృతతరాలీనభృఙ్గచ్ఛటాభే ।
లక్ష్మీనాథస్య లక్ష్యీకృతవిబుధగణాపాఙ్గబాణాసనార్ధ-
-చ్ఛాయే నో భూరిభూతిప్రసవకుశలతే భ్రూలతే పాలయేతామ్ ॥ 42 ॥
రూక్షస్మారేక్షుచాపచ్యుతశరనికరక్షీణలక్ష్మీకటాక్ష-
-ప్రోత్ఫుల్లత్పద్మమాలావిలసితమహితస్ఫాటికైశానలిఙ్గమ్ ।
భూయాద్భూయో విభూత్యై మమ భువనపతేర్భ్రూలతాద్వన్ద్వమధ్యా-
-దుత్థం తత్పుణ్డ్రమూర్ధ్వం జనిమరణతమఃఖణ్డనం మణ్డనం చ ॥ 43 ॥
పీఠీభూతాలకాన్తే కృతమకుటమహాదేవలిఙ్గప్రతిష్ఠే
లాలాటే నాట్యరఙ్గే వికటతరతటే కైటభారేశ్చిరాయ ।
ప్రోద్ధాట్యైవాత్మతన్ద్రీప్రకటపటకుటీం ప్రస్ఫురన్తీం స్ఫుటాఙ్గం
పట్వీయం భావనాఖ్యాం చటులమతినటీ నాటికాం నాటయేన్నః ॥ 44 ॥
మాలాలీవాలిధామ్నః కువలయకలితా శ్రీపతేః కున్తలాలీ
కాలిన్ద్యారుహ్య మూర్ధ్నో గలతి హరశిరఃస్వర్ధునీస్పర్ధయా ను ।
రాహుర్వా యాతి వక్త్రం సకలశశికలాభ్రాన్తిలోలాన్తరాత్మా
లోకైరాలోక్యతే యా ప్రదిశతు సతతం సాఖిలం మఙ్గలం నః ॥ 45 ॥
సుప్తాకారాః ప్రసుప్తే భగవతి విబుధైరప్యదృష్టస్వరూపా
వ్యాప్తవ్యోమాన్తరాలాస్తరలమణిరుచా రఞ్జితాః స్పష్టభాసః ।
దేహచ్ఛాయోద్గమాభా రిపువపురగురుప్లోషరోషాగ్నిధూమ్యాః
కేశాః కేశిద్విషో నో విదధతు విపులక్లేశపాశప్రణాశమ్ ॥ 46 ॥
యత్ర ప్రత్యుప్తరత్నప్రవరపరిలసద్భూరిరోచిష్ప్రతాన-
-స్ఫూర్త్యాం మూర్తిర్మురారేర్ద్యుమణిశతచితవ్యోమవద్దుర్నిరీక్ష్యా ।
కుర్వత్పారేపయోధి జ్వలదకృశశిఖాభాస్వదౌర్వాగ్నిశఙ్కాం
శశ్వన్నః శర్మ దిశ్యాత్కలికలుషతమఃపాటనం తత్కిరీటమ్ ॥ 47 ॥
భ్రాన్త్వా భ్రాన్త్వా యదన్తస్త్రిభువనగురురప్యబ్దకోటీరనేకా
గన్తుం నాన్తం సమర్థో భ్రమర ఇవ పునర్నాభినాలీకనాలాత్ ।
ఉన్మజ్జన్నూర్జితశ్రీస్త్రిభువనమపరం నిర్మమే తత్సదృక్షం
దేహామ్భోధిః స దేయాన్నిరవధిరమృతం దైత్యవిద్వేషిణో నః ॥ 48 ॥
మత్స్యః కూర్మో వరాహో నరహరిణపతిర్వామనో జామదగ్న్యః
కాకుత్స్థః కంసఘాతీ మనసిజవిజయీ యశ్చ కల్కిర్భవిష్యన్ ।
విష్ణోరంశావతరా భువనహితకరా ధర్మసంస్థాపనార్థాః
పాయాసుర్మాం త ఏతే గురుతరకరుణాభారఖిన్నాశయా యే ॥ 49 ॥
యస్మాద్వాచో నివృత్తాః సమమపి మనసా లక్షణామీక్షమాణాః
స్వార్థాలాభాత్పరార్థవ్యపగమకథనశ్లాఘినో వేదవాదాః ।
నిత్యానన్దం స్వసంవిన్నిరవధివిమలస్వాన్తసఙ్క్రాన్తబిమ్బ-
-చ్ఛాయాపత్యాపి నిత్యం సుఖయతి యమినో యత్తదవ్యాన్మహో నః ॥ 50 ॥
ఆపాదాదా చ శీర్షాద్వపురిదమనఘం వైష్ణవం యః స్వచిత్తే
ధత్తే నిత్యం నిరస్తాఖిలకలికలుష సన్తతాన్తః ప్రమోదమ్ ।
జుహ్వజ్జిహ్వాకృశానౌ హరిచరితహవిః స్తోత్రమన్త్రానుపాఠై-
-స్తత్పాదామ్భోరుహాభ్యాం సతతమపి నమస్కుర్మహే నిర్మలాభ్యామ్ ॥ 51 ॥
మోదాత్పాదాదికేశస్తుతిమితిరచితా కీర్తయిత్వా త్రిధామ్న
పాదాబ్జద్వన్ద్వసేవాసమయనతమతిర్మస్తకేనానమేద్య ।
ఉన్ముచ్యైవాత్మనైనోనిచయకవచక పఞ్చతామేత్య భానో-
-ర్బిమ్బాన్తర్గోచర స ప్రవిశతి పరమానన్దమాత్మస్వరూపమ్ ॥ 52 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీగోవిన్దభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీమచ్ఛఙ్కరభగవతః కృతౌ శ్రీ విష్ణు పాదాదికేశాన్తవర్ణణ స్తోత్రం సమ్పూర్ణమ్ ।
Roman (IAST) Transliteration
lakṣmībharturbhujāgre kṛtavasati sitaṃ yasya rūpaṃ viśālaṃ
nīlādrestuṅgaśṛṅgasthitamiva rajanīnāthabimbaṃ vibhāti |
pāyānnaḥ pāñcajanyaḥ sa ditisutakulatrāsanaiḥ pūrayansvai-
-rnidhvānairnīradaughadhvaniparibhavadairambaraṃ kamburājaḥ || 1 ||
āhuryasya svarūpaṃ kṣaṇamukhamakhilaṃ sūrayaḥ kālametaṃ
dhvāntasyaikāntamantaṃ yadapi ca paramaṃ sarvadhāmnāṃ ca dhāma |
cakraṃ taccakrapāṇerditijatanugaladraktadhārāktadhāraṃ
śaśvanno viśvavandyaṃ vitaratu vipulaṃ śarma dharmāṃśuśobham || 2 ||
avyānnirghātaghoro haribhujapavanāmarśanādhmātamūrte-
-rasmānvismeranetratridaśanutivacaḥsādhukāraiḥ sutāraḥ |
sarvaṃ saṃhartumicchorarikulabhuvana sphāraviṣphāranādaḥ
saṃyatkalpāntasindhau śarasalilaghaṭāvārmucaḥ kārmukasya || 3 ||
jīmūtaśyāmabhāsā muhurapi bhagavadbāhunā mohayantī
yuddheṣūddhūyamānā jhaṭiti taṭidivālakṣyate yasya mūrtiḥ |
so'sistrāsākulākṣatridaśaripuvapuḥśoṇitāsvādatṛpto
nityānandāya bhūyānmadhumathanamanonandano nandako naḥ || 4 ||
kamrākārā murāreḥ karakamalatalenānurāgādgṛhītā
samyagvṛttā sthitāgre sapadi na sahate darśanaṃ yā pareṣām |
rājantī daityajīvāsavamadamuditā lohitālepanārdrā
kāmaṃ dīptāṃśukāntā pradiśatu dayitevāsya kaumodakī naḥ || 5 ||
yo viśvaprāṇabhūtastanurapi ca hareryānaketusvarūpo
yaṃ sañcintyaiva sadyaḥ svayamuragavadhūvargagarbhāḥ patanti |
cañcaccaṇḍorutuṇḍatruṭitaphaṇivasāraktapaṅkāṅkitasyaṃ
vande chandomayaṃ taṃ khagapatimamalasvarṇavarṇaṃ suparṇam || 6 ||
viṣṇorviśveśvarasya pravaraśayanakṛtsarvalokaikadhartā
so'nantaḥ sarvabhūtaḥ pṛthuvimalayaśāḥ sarvavedaiśca vedyaḥ |
pātā viśvasya śaśvatsakalasuraripudhvaṃsanaḥ pāpahantā
sarvajñaḥ sarvasākṣī sakalaviṣabhayātpātu bhogīśvaro naḥ || 7 ||
vāgbhūgairyādibhedairviduriha munayo yāṃ yadīyaiśca puṃsāṃ
kāruṇyārdraiḥ kaṭākṣaiḥ sakṛdapi patitaiḥ sampadaḥ syuḥ samagrāḥ |
kundendusvacchamandasmitamadhuramukhāmbhoruhāṃ sundarāṅgīṃ
vande vandyāmaśeṣairapi murabhiduromandirāmindirāṃ tām || 8 ||
yā sūte sattvajālaṃ sakalamapi sadā sannidhānena puṃso
dhatte yā tattvayogāccaramacaramidaṃ bhūtaye bhūtajātam |
dhātrīṃ sthātrīṃ janitrīṃ prakṛtimavikṛtiṃ viśvaśaktiṃ vidhātrīṃ
viṣṇorviśvātmanastāṃ vipulaguṇamayīṃ prāṇanāthāṃ praṇaumi || 9 ||
yebhyo'sūyadbhiruccaiḥ sapadi padamuru tyajyate daityavargai-
-ryebho dhartuṃ ca mūrdhnā spṛhayati satataṃ sarvagīrvāṇavargaḥ |
nityaṃ nirmūlayeyurnicitataramamī bhaktinighnātmanāṃ naḥ
padmākṣasyāṅghripadmadvayatalanilayāḥ pāṃsavaḥ pāpapaṅkam || 10 ||
rekhā lekhādivandyāścaraṇatalagatāścakramatsyādirūpāḥ
snigdhāḥ sūkṣmāḥ sujātā mṛdulalitatarakṣaumasūtrāyamāṇāḥ |
dadyurno maṅgalāni bhramarabharajuṣā komalenābdhijāyāḥ
kamreṇāmreḍyamānāḥ kisalayamṛdunā pāṇinā cakrapāṇeḥ || 11 ||
yasmādākrāmato dyāṃ garuḍamaṇiśilāketudaṇḍāyamānā
dāścyotantī babhāse surasaridamalā vaijayantīva kāntā |
bhūmiṣṭho yastathānyo bhuvanagṛhabṛhat‍stambhaśobhāṃ dadhau naḥ
pātāmetau pāyojodaralalitatalau paṅkajākṣasya pādau || 12 ||
ākrāmadbhyāṃ trilokīmasurasurapatī tatkṣaṇādeva nītau
yābhyāṃ vairocanīndrau yugapadapi vipatsampadorekadhāmaḥ |
tābhyāṃ tāmrodarābhyāṃ muhurahamajitasyāñcitābhyāmubhābhyāṃ
prājyaiśvaryapradābhyāṃ praṇatimupagataḥ pādapaṅkeruhābhyām || 13 ||
yebhyo varṇaścaturthaścaramata udabhūdādisarge prajānāṃ
sāhasrī cāpi saṅkhyā prakaṭamabhihitā sarvavedeṣu yeṣām |
prāptā viśvambharā yairativitatatanorviśvamūrtervirājo
viṣṇostebhyo mahadbhyaḥ satatamapi namo'stvaṅghripaṅkeruhebhyaḥ || 14 ||
viṣṇoḥ pādadvayāgre vimalanakhamaṇibhrājitā rājate yā
rājīvasyeva ramyā himajalakaṇikālaṅkṛtāgrā dalālī |
asmākaṃ vismayārhāṇyakhilajanamana prārthanīyā hi seyaṃ
dadyādādyānavadyā tatiratirucirā maṅgalānyaṅgulīnām || 15 ||
yasyāṃ dṛṣṭvāmalāyāṃ pratikṛtimamarāḥ sambhavantyānamantaḥ
sendrāḥ sāndrīkṛterṣyāstvaparasurakulāśaṅkayātaṅkavantaḥ |
sā sadyaḥ sātirekāṃ sakalasukhakarīṃ sampadaṃ sādhayenna-
-ścañcaccārvaṃśucakrā caraṇanalinayoścakrapāṇernakhālī || 16 ||
pādāmbhojanmasevāsamavanatasuravrātabhāsvatkirīṭa-
-pratyuptoccāvacāśmapravarakaragaṇaiścintitaṃ yadvibhāti |
namrāṅgānāṃ harerno haridupalamahākūrmasaundaryahāri-
-cchāyaṃ śreyaḥpradāyi prapadayugamidaṃ prāpayetpāpamantam || 17 ||
śrīmatyau cāruvṛtte karaparimalanānandahṛṣṭe ramāyāḥ
saundaryāḍhyendranīlopalaracitamahādaṇḍayoḥ kānticore |
sūrīndraiḥ stūyamāne surakulasukhade sūditārātisaṅghe
jaṅghe nārāyaṇīye muhurapi jayatāmasmadaṃho harantyau || 18 ||
samyaksāhyaṃ vidhātuṃ samamiva satataṃ jaṅghayoḥ khinnayorye
bhārībhūtorudaṇḍadvayabharaṇakṛtottambhabhāvaṃ bhajete |
cittādarśaṃ nidhātuṃ mahitamiva satāṃ te samudrāyamāne
vṛttākāre vidhattāṃ hyadi mudamajitasyāniśaṃ jānunī naḥ || 19 ||
devo bhītiṃ vidhātuḥ sapadi vidadhatau kaiṭabhākhyaṃ madhuṃ cā-
-pyāropyārūḍhagarvāvadhijaladhi yayorādidaityau jaghāna |
vṛttāvanyonyatulyau caturamupacayaṃ bibhratāvabhranīlā-
-vūrū cārū harestau mudamatiśayinīṃ mānase no vidhattām || 20 ||
pītena dyotate yaccaturaparihitenāmbareṇātyudāraṃ
jātālaṅkārayogaṃ jalamiva jaladherbāḍabāgniprabhābhiḥ |
etatpātityadānno jaghanamatighanādenaso mānanīyaṃ
sātatyenaiva cetoviṣayamavataratpātu pītāmbarasya || 21 ||
yasyā dāmnā tridhāmno jaghanakalitayā bhrājate'ṅgaṃ yathābdhe-
-rmadhyastho mandarādrirbhujagapatimahābhogasannaddhamadhyaḥ |
kāñcī sā kāñcanābhā maṇivarakiraṇairullasadbhiḥ pradīptā
kalyāṃ kalyāṇadātrīṃ mama matimaniśaṃ kamrarūpāṃ karotu || 22 ||
unnamraṃ kamramuccairupacitamudabhūdyatra patrairvicitraiḥ
pūrvaṃ gīrvāṇapūjyaṃ kamalajamadhupasyāspadaṃ tatpayojam |
yasminnīlāśmanīlaistaralarucijalaiḥ pūrite kelibuddhyā
nālīkākṣasya nābhīsarasi vasatu naścittahaṃsaścirāya || 23 ||
pātālaṃ yasya nālaṃ valayamapi diśāṃ patrapaṅktīrnagendrā-
-nvidvāṃsaḥ kesarālīrviduriha vipulāṃ karṇikāṃ svarṇaśailam |
bhūyādgāyatsvayambhūmadhukarabhavanaṃ bhūmayaṃ kāmadaṃ no
nālīkaṃ nābhipadmākarabhavamuru tannāgaśayyasya śaureḥ || 24 ||
ādau kalpasya yasmātprabhavati vitataṃ viśvametadvikalpaiḥ
kalpānte yasya cānta praviśati sakalaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca |
atyantācintyamūrteścirataramajitasyāntarikṣasvarūpe
tasminnasmākamantaḥkaraṇamatimudā krīḍatātkroḍabhāge || 25 ||
kāntyambhaḥpūrapūrṇe lasadasitavalībhaṅgabhāsvattaraṅge
gambhīrākāranābhīcaturataramahāvartaśobhinyudāre |
krīḍatvānadvahemodaranahanamahābāḍabāgniprabhāḍhye
kāmaṃ dāmodarīyodarasalilanidhau cittamatsyaściraṃ naḥ || 26 ||
nābhīnālīkamūlādadhikaparimalonmohitānāmalīnāṃ
mālā nīleva yāntī sphurati rucimatī vaktrapadmonmukhī yā |
ramyā sā romarājirmahitarucikarī madhyabhāgasya viṣṇo-
-ścittasthā mā viraṃsīccirataramucitāṃ sādhayantī śriyaṃ naḥ || 27 ||
saṃstīrṇaṃ kaustubhāṃśuprasarakisalayairmugdhamuktāphalāḍhyaṃ
śrīvatsollāsi phullapratinavavanamālāṅki rājadbhujāntam |
vakṣaḥ śrīvṛkṣakāntaṃ madhukaranikaraśyāmalaṃ śārṅgapāṇeḥ
saṃsārādhvaśramārtairupavanamiva yatsevitaṃ tatprapadye || 28 ||
kāntaṃ vakṣo nitāntaṃ vidadhadiva galaṃ kālimā kālaśatro-
-rindorbimbaṃ yathāṅko madhupa iva tarormañjarīṃ rājate yaḥ |
śrīmānnityaṃ vidheyādaviralamilitaḥ kaustubhaśrīpratānaiḥ
śrīvatsaḥ śrīpateḥ sa śriya iva dayito vatsa uccaiḥśriyaṃ naḥ || 29 ||
sambhūyāmbhodhimadhyātsapadi sahajayā yaḥ śriyā sannidhatte
nīle nārāyaṇoraḥsthalagaganatale hāratāropasevye |
āśāḥ sarvāḥ prakāśā vidadhadapidadhaccātmabhāsānyatejā-
-syāścaryasyākaro no dyumaṇiriva maṇiḥ kaustubhaḥ so'stubhūtyai || 30 ||
yā vāyāvānukūlyātsarati maṇirucā bhāsamānā samānā
sākaṃ sākampamaṃse vasati vidadhatī vāsubhadraṃ subhadram |
sāraṃ sāraṅgasaṅghairmukharitakusumā mecakāntā ca kāntā
mālā mālālitāsmānna viramatu sukhairyojayantī jayantī || 31 ||
hārasyoruprabhābhiḥ pratinavavanamālāśubhiḥ prāṃśurūpaiḥ
śrībhiścāpyaṅgadānāṃ kabalitaruci yanniṣkabhābhiśca bhāti |
bāhulyenaiva baddhāñjalipuṭamajitasyābhiyācāmahe ta-
-dvandhārtiṃ bādhatāṃ no bahuvihatikarīṃ bandhuraṃ bāhumūlam || 32 ||
viśvatrāṇaikadīkṣāstadanuguṇaguṇakṣatranirmāṇadakṣāḥ
kartāro durnirūpasphuṭaguṇayaśasā karmaṇāmadbhutānām |
śārṅgaṃ bāṇaṃ kṛpāṇaṃ phalakamarigade padmaśaṅkhau sahasraṃ
bibhrāṇāḥ śastrajālaṃ mama dadhatu harerbāhavo mohahānim || 33 ||
kaṇṭhākalpodgatairyaḥ kanakamayalasatkuṇḍalotthairudārai-
-rudyotaiḥ kaustubhasyāpyurubhirupacitaścitravarṇo vibhāti |
kaṇṭhāśleṣe ramāyāḥ karavalayapadairmudrite bhadrarūpe
vaikuṇṭhīye'tra kaṇṭhe vasatu mama matiḥ kuṇṭhabhāvaṃ vihāya || 34 ||
padmānandapradātā parilasadaruṇaśrīparītāgrabhāgaḥ
kāle kāle ca kambupravaraśaśadharāpūraṇe yaḥ pravīṇaḥ |
vaktrākāśāntarasthastirayati nitarāṃ dantatāraughaśobhāṃ
śrībharturdantavāsodyumaṇiraghatamonāśanāyāstvasau naḥ || 35 ||
nityaṃ snehātirekānnijakamituralaṃ viprayogākṣamā yā
vaktrendorantarāle kṛtavasatirivābhāti nakṣatrarājiḥ |
lakṣmīkāntasya kāntākṛtirativilasanmugdhamuktāvaliśrī-
-rdantālī santataṃ sā natinutiniratānakṣatānrakṣatānnaḥ || 36 ||
brahmanbrahmaṇyajihmāṃ matimapi kuruṣe deva sambhāvaye tvāṃ
śambho śakra trilokīmavasi kimamarairnāradādyāḥ sukhaṃ vaḥ |
itthaṃ sevāvanamraṃ suramuninikaraṃ vīkṣya viṣṇoḥ prasanna-
-syāsyendorāsravantī varavacanasudhāhlādayenmānasaṃ naḥ || 37 ||
karṇasthasvarṇakamrojjvalamakaramahākuṇḍalaprotadīpya-
-nmāṇikyaśrīpratānaiḥ parimilitamaliśyāmalaṃ komalaṃ yat |
prodyatsūryāṃśurājanmarakatamukurākāracoraṃ murāre-
-rgāḍhāmāgāminīṃ naḥ śamayatu vipadaṃ gaṇḍayormaṇḍalaṃ tat || 38 ||
vaktrāmbhoje lasantaṃ muhuradharamaṇiṃ pakvabimbābhirāmaṃ
dṛṣṭvā draṣṭuṃ śukasya sphuṭamavataratastuṇḍadaṇḍāyate yaḥ |
ghoṇaḥ śoṇīkṛtātmā śravaṇayugalasatkuṇḍalosrairmurāreḥ
prāṇākhyasyānilasya prasaraṇasaraṇiḥ prāṇadānāya naḥ syāt || 39 ||
dikkālau vedayantau jagati muhurimau sañcarantau ravīndū
trailokyālokadīpāvabhidadhati yayoreva rūpaṃ munīndrāḥ |
asmānabjaprabhe te pracuratarakṛpānirbharaṃ prekṣamāṇe
pātāmātāmraśuklāsitarucirucire padmanetrasya netre || 40 ||
pātātpātālapātātpatagapatigaterbhrūyugaṃ bhugnamadhyaṃ
yeneṣaccālitena svapadaniyamitāḥ sāsurā devasaṅghāḥ |
nṛtyallālāṭaraṅge rajanikaratanorardhakhaṇḍāvadāte
kālavyāladvayaṃ vā vilasati samayā vālikāmātaraṃ naḥ || 41 ||
lakṣmākārālakālisphuradalikaśaśāṅkārdhasandarśamīla-
-nnetrāmbhojaprabodhotsukanibhṛtatarālīnabhṛṅgacchaṭābhe |
lakṣmīnāthasya lakṣyīkṛtavibudhagaṇāpāṅgabāṇāsanārdha-
-cchāye no bhūribhūtiprasavakuśalate bhrūlate pālayetām || 42 ||
rūkṣasmārekṣucāpacyutaśaranikarakṣīṇalakṣmīkaṭākṣa-
-protphullatpadmamālāvilasitamahitasphāṭikaiśānaliṅgam |
bhūyādbhūyo vibhūtyai mama bhuvanapaterbhrūlatādvandvamadhyā-
-dutthaṃ tatpuṇḍramūrdhvaṃ janimaraṇatamaḥkhaṇḍanaṃ maṇḍanaṃ ca || 43 ||
pīṭhībhūtālakānte kṛtamakuṭamahādevaliṅgapratiṣṭhe
lālāṭe nāṭyaraṅge vikaṭatarataṭe kaiṭabhāreścirāya |
proddhāṭyaivātmatandrīprakaṭapaṭakuṭīṃ prasphurantīṃ sphuṭāṅgaṃ
paṭvīyaṃ bhāvanākhyāṃ caṭulamatinaṭī nāṭikāṃ nāṭayennaḥ || 44 ||
mālālīvālidhāmnaḥ kuvalayakalitā śrīpateḥ kuntalālī
kālindyāruhya mūrdhno galati haraśiraḥsvardhunīspardhayā nu |
rāhurvā yāti vaktraṃ sakalaśaśikalābhrāntilolāntarātmā
lokairālokyate yā pradiśatu satataṃ sākhilaṃ maṅgalaṃ naḥ || 45 ||
suptākārāḥ prasupte bhagavati vibudhairapyadṛṣṭasvarūpā
vyāptavyomāntarālāstaralamaṇirucā rañjitāḥ spaṣṭabhāsaḥ |
dehacchāyodgamābhā ripuvapuraguruploṣaroṣāgnidhūmyāḥ
keśāḥ keśidviṣo no vidadhatu vipulakleśapāśapraṇāśam || 46 ||
yatra pratyuptaratnapravaraparilasadbhūrirociṣpratāna-
-sphūrtyāṃ mūrtirmurārerdyumaṇiśatacitavyomavaddurnirīkṣyā |
kurvatpārepayodhi jvaladakṛśaśikhābhāsvadaurvāgniśaṅkāṃ
śaśvannaḥ śarma diśyātkalikaluṣatamaḥpāṭanaṃ tatkirīṭam || 47 ||
bhrāntvā bhrāntvā yadantastribhuvanagururapyabdakoṭīranekā
gantuṃ nāntaṃ samartho bhramara iva punarnābhinālīkanālāt |
unmajjannūrjitaśrīstribhuvanamaparaṃ nirmame tatsadṛkṣaṃ
dehāmbhodhiḥ sa deyānniravadhiramṛtaṃ daityavidveṣiṇo naḥ || 48 ||
matsyaḥ kūrmo varāho narahariṇapatirvāmano jāmadagnyaḥ
kākutsthaḥ kaṃsaghātī manasijavijayī yaśca kalkirbhaviṣyan |
viṣṇoraṃśāvatarā bhuvanahitakarā dharmasaṃsthāpanārthāḥ
pāyāsurmāṃ ta ete gurutarakaruṇābhārakhinnāśayā ye || 49 ||
yasmādvāco nivṛttāḥ samamapi manasā lakṣaṇāmīkṣamāṇāḥ
svārthālābhātparārthavyapagamakathanaślāghino vedavādāḥ |
nityānandaṃ svasaṃvinniravadhivimalasvāntasaṅkrāntabimba-
-cchāyāpatyāpi nityaṃ sukhayati yamino yattadavyānmaho naḥ || 50 ||
āpādādā ca śīrṣādvapuridamanaghaṃ vaiṣṇavaṃ yaḥ svacitte
dhatte nityaṃ nirastākhilakalikaluṣa santatāntaḥ pramodam |
juhvajjihvākṛśānau haricaritahaviḥ stotramantrānupāṭhai-
-statpādāmbhoruhābhyāṃ satatamapi namaskurmahe nirmalābhyām || 51 ||
modātpādādikeśastutimitiracitā kīrtayitvā tridhāmna
pādābjadvandvasevāsamayanatamatirmastakenānamedya |
unmucyaivātmanainonicayakavacaka pañcatāmetya bhāno-
-rbimbāntargocara sa praviśati paramānandamātmasvarūpam || 52 ||
iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau śrī viṣṇu pādādikeśāntavarṇaṇa stotraṃ sampūrṇam |
Sanskrit — Devanagari (original)
लक्ष्मीभर्तुर्भुजाग्रे कृतवसति सितं यस्य रूपं विशालं
नीलाद्रेस्तुङ्गशृङ्गस्थितमिव रजनीनाथबिम्बं विभाति ।
पायान्नः पाञ्चजन्यः स दितिसुतकुलत्रासनैः पूरयन्स्वै-
-र्निध्वानैर्नीरदौघध्वनिपरिभवदैरम्बरं कम्बुराजः ॥ 1 ॥
आहुर्यस्य स्वरूपं क्षणमुखमखिलं सूरयः कालमेतं
ध्वान्तस्यैकान्तमन्तं यदपि च परमं सर्वधाम्नां च धाम ।
चक्रं तच्चक्रपाणेर्दितिजतनुगलद्रक्तधाराक्तधारं
शश्वन्नो विश्ववन्द्यं वितरतु विपुलं शर्म धर्मांशुशोभम् ॥ 2 ॥
अव्यान्निर्घातघोरो हरिभुजपवनामर्शनाध्मातमूर्ते-
-रस्मान्विस्मेरनेत्रत्रिदशनुतिवचःसाधुकारैः सुतारः ।
सर्वं संहर्तुमिच्छोररिकुलभुवन स्फारविष्फारनादः
संयत्कल्पान्तसिन्धौ शरसलिलघटावार्मुचः कार्मुकस्य ॥ 3 ॥
जीमूतश्यामभासा मुहुरपि भगवद्बाहुना मोहयन्ती
युद्धेषूद्धूयमाना झटिति तटिदिवालक्ष्यते यस्य मूर्तिः ।
सोऽसिस्त्रासाकुलाक्षत्रिदशरिपुवपुःशोणितास्वादतृप्तो
नित्यानन्दाय भूयान्मधुमथनमनोनन्दनो नन्दको नः ॥ 4 ॥
कम्राकारा मुरारेः करकमलतलेनानुरागाद्गृहीता
सम्यग्वृत्ता स्थिताग्रे सपदि न सहते दर्शनं या परेषाम् ।
राजन्ती दैत्यजीवासवमदमुदिता लोहितालेपनार्द्रा
कामं दीप्तांशुकान्ता प्रदिशतु दयितेवास्य कौमोदकी नः ॥ 5 ॥
यो विश्वप्राणभूतस्तनुरपि च हरेर्यानकेतुस्वरूपो
यं सञ्चिन्त्यैव सद्यः स्वयमुरगवधूवर्गगर्भाः पतन्ति ।
चञ्चच्चण्डोरुतुण्डत्रुटितफणिवसारक्तपङ्काङ्कितस्यं
वन्दे छन्दोमयं तं खगपतिममलस्वर्णवर्णं सुपर्णम् ॥ 6 ॥
विष्णोर्विश्वेश्वरस्य प्रवरशयनकृत्सर्वलोकैकधर्ता
सोऽनन्तः सर्वभूतः पृथुविमलयशाः सर्ववेदैश्च वेद्यः ।
पाता विश्वस्य शश्वत्सकलसुररिपुध्वंसनः पापहन्ता
सर्वज्ञः सर्वसाक्षी सकलविषभयात्पातु भोगीश्वरो नः ॥ 7 ॥
वाग्भूगैर्यादिभेदैर्विदुरिह मुनयो यां यदीयैश्च पुंसां
कारुण्यार्द्रैः कटाक्षैः सकृदपि पतितैः सम्पदः स्युः समग्राः ।
कुन्देन्दुस्वच्छमन्दस्मितमधुरमुखाम्भोरुहां सुन्दराङ्गीं
वन्दे वन्द्यामशेषैरपि मुरभिदुरोमन्दिरामिन्दिरां ताम् ॥ 8 ॥
या सूते सत्त्वजालं सकलमपि सदा सन्निधानेन पुंसो
धत्ते या तत्त्वयोगाच्चरमचरमिदं भूतये भूतजातम् ।
धात्रीं स्थात्रीं जनित्रीं प्रकृतिमविकृतिं विश्वशक्तिं विधात्रीं
विष्णोर्विश्वात्मनस्तां विपुलगुणमयीं प्राणनाथां प्रणौमि ॥ 9 ॥
येभ्योऽसूयद्भिरुच्चैः सपदि पदमुरु त्यज्यते दैत्यवर्गै-
-र्येभो धर्तुं च मूर्ध्ना स्पृहयति सततं सर्वगीर्वाणवर्गः ।
नित्यं निर्मूलयेयुर्निचिततरममी भक्तिनिघ्नात्मनां नः
पद्माक्षस्याङ्घ्रिपद्मद्वयतलनिलयाः पांसवः पापपङ्कम् ॥ 10 ॥
रेखा लेखादिवन्द्याश्चरणतलगताश्चक्रमत्स्यादिरूपाः
स्निग्धाः सूक्ष्माः सुजाता मृदुललिततरक्षौमसूत्रायमाणाः ।
दद्युर्नो मङ्गलानि भ्रमरभरजुषा कोमलेनाब्धिजायाः
कम्रेणाम्रेड्यमानाः किसलयमृदुना पाणिना चक्रपाणेः ॥ 11 ॥
यस्मादाक्रामतो द्यां गरुडमणिशिलाकेतुदण्डायमाना
दाश्च्योतन्ती बभासे सुरसरिदमला वैजयन्तीव कान्ता ।
भूमिष्ठो यस्तथान्यो भुवनगृहबृहत्‍स्तम्भशोभां दधौ नः
पातामेतौ पायोजोदरललिततलौ पङ्कजाक्षस्य पादौ ॥ 12 ॥
आक्रामद्भ्यां त्रिलोकीमसुरसुरपती तत्क्षणादेव नीतौ
याभ्यां वैरोचनीन्द्रौ युगपदपि विपत्सम्पदोरेकधामः ।
ताभ्यां ताम्रोदराभ्यां मुहुरहमजितस्याञ्चिताभ्यामुभाभ्यां
प्राज्यैश्वर्यप्रदाभ्यां प्रणतिमुपगतः पादपङ्केरुहाभ्याम् ॥ 13 ॥
येभ्यो वर्णश्चतुर्थश्चरमत उदभूदादिसर्गे प्रजानां
साहस्री चापि सङ्ख्या प्रकटमभिहिता सर्ववेदेषु येषाम् ।
प्राप्ता विश्वम्भरा यैरतिवितततनोर्विश्वमूर्तेर्विराजो
विष्णोस्तेभ्यो महद्भ्यः सततमपि नमोऽस्त्वङ्घ्रिपङ्केरुहेभ्यः ॥ 14 ॥
विष्णोः पादद्वयाग्रे विमलनखमणिभ्राजिता राजते या
राजीवस्येव रम्या हिमजलकणिकालङ्कृताग्रा दलाली ।
अस्माकं विस्मयार्हाण्यखिलजनमन प्रार्थनीया हि सेयं
दद्यादाद्यानवद्या ततिरतिरुचिरा मङ्गलान्यङ्गुलीनाम् ॥ 15 ॥
यस्यां दृष्ट्वामलायां प्रतिकृतिममराः सम्भवन्त्यानमन्तः
सेन्द्राः सान्द्रीकृतेर्ष्यास्त्वपरसुरकुलाशङ्कयातङ्कवन्तः ।
सा सद्यः सातिरेकां सकलसुखकरीं सम्पदं साधयेन्न-
-श्चञ्चच्चार्वंशुचक्रा चरणनलिनयोश्चक्रपाणेर्नखाली ॥ 16 ॥
पादाम्भोजन्मसेवासमवनतसुरव्रातभास्वत्किरीट-
-प्रत्युप्तोच्चावचाश्मप्रवरकरगणैश्चिन्तितं यद्विभाति ।
नम्राङ्गानां हरेर्नो हरिदुपलमहाकूर्मसौन्दर्यहारि-
-च्छायं श्रेयःप्रदायि प्रपदयुगमिदं प्रापयेत्पापमन्तम् ॥ 17 ॥
श्रीमत्यौ चारुवृत्ते करपरिमलनानन्दहृष्टे रमायाः
सौन्दर्याढ्येन्द्रनीलोपलरचितमहादण्डयोः कान्तिचोरे ।
सूरीन्द्रैः स्तूयमाने सुरकुलसुखदे सूदितारातिसङ्घे
जङ्घे नारायणीये मुहुरपि जयतामस्मदंहो हरन्त्यौ ॥ 18 ॥
सम्यक्साह्यं विधातुं सममिव सततं जङ्घयोः खिन्नयोर्ये
भारीभूतोरुदण्डद्वयभरणकृतोत्तम्भभावं भजेते ।
चित्तादर्शं निधातुं महितमिव सतां ते समुद्रायमाने
वृत्ताकारे विधत्तां ह्यदि मुदमजितस्यानिशं जानुनी नः ॥ 19 ॥
देवो भीतिं विधातुः सपदि विदधतौ कैटभाख्यं मधुं चा-
-प्यारोप्यारूढगर्वावधिजलधि ययोरादिदैत्यौ जघान ।
वृत्तावन्योन्यतुल्यौ चतुरमुपचयं बिभ्रतावभ्रनीला-
-वूरू चारू हरेस्तौ मुदमतिशयिनीं मानसे नो विधत्ताम् ॥ 20 ॥
पीतेन द्योतते यच्चतुरपरिहितेनाम्बरेणात्युदारं
जातालङ्कारयोगं जलमिव जलधेर्बाडबाग्निप्रभाभिः ।
एतत्पातित्यदान्नो जघनमतिघनादेनसो माननीयं
सातत्येनैव चेतोविषयमवतरत्पातु पीताम्बरस्य ॥ 21 ॥
यस्या दाम्ना त्रिधाम्नो जघनकलितया भ्राजतेऽङ्गं यथाब्धे-
-र्मध्यस्थो मन्दराद्रिर्भुजगपतिमहाभोगसन्नद्धमध्यः ।
काञ्ची सा काञ्चनाभा मणिवरकिरणैरुल्लसद्भिः प्रदीप्ता
कल्यां कल्याणदात्रीं मम मतिमनिशं कम्ररूपां करोतु ॥ 22 ॥
उन्नम्रं कम्रमुच्चैरुपचितमुदभूद्यत्र पत्रैर्विचित्रैः
पूर्वं गीर्वाणपूज्यं कमलजमधुपस्यास्पदं तत्पयोजम् ।
यस्मिन्नीलाश्मनीलैस्तरलरुचिजलैः पूरिते केलिबुद्ध्या
नालीकाक्षस्य नाभीसरसि वसतु नश्चित्तहंसश्चिराय ॥ 23 ॥
पातालं यस्य नालं वलयमपि दिशां पत्रपङ्क्तीर्नगेन्द्रा-
-न्विद्वांसः केसरालीर्विदुरिह विपुलां कर्णिकां स्वर्णशैलम् ।
भूयाद्गायत्स्वयम्भूमधुकरभवनं भूमयं कामदं नो
नालीकं नाभिपद्माकरभवमुरु तन्नागशय्यस्य शौरेः ॥ 24 ॥
आदौ कल्पस्य यस्मात्प्रभवति विततं विश्वमेतद्विकल्पैः
कल्पान्ते यस्य चान्त प्रविशति सकलं स्थावरं जङ्गमं च ।
अत्यन्ताचिन्त्यमूर्तेश्चिरतरमजितस्यान्तरिक्षस्वरूपे
तस्मिन्नस्माकमन्तःकरणमतिमुदा क्रीडतात्क्रोडभागे ॥ 25 ॥
कान्त्यम्भःपूरपूर्णे लसदसितवलीभङ्गभास्वत्तरङ्गे
गम्भीराकारनाभीचतुरतरमहावर्तशोभिन्युदारे ।
क्रीडत्वानद्वहेमोदरनहनमहाबाडबाग्निप्रभाढ्ये
कामं दामोदरीयोदरसलिलनिधौ चित्तमत्स्यश्चिरं नः ॥ 26 ॥
नाभीनालीकमूलादधिकपरिमलोन्मोहितानामलीनां
माला नीलेव यान्ती स्फुरति रुचिमती वक्त्रपद्मोन्मुखी या ।
रम्या सा रोमराजिर्महितरुचिकरी मध्यभागस्य विष्णो-
-श्चित्तस्था मा विरंसीच्चिरतरमुचितां साधयन्ती श्रियं नः ॥ 27 ॥
संस्तीर्णं कौस्तुभांशुप्रसरकिसलयैर्मुग्धमुक्ताफलाढ्यं
श्रीवत्सोल्लासि फुल्लप्रतिनववनमालाङ्कि राजद्भुजान्तम् ।
वक्षः श्रीवृक्षकान्तं मधुकरनिकरश्यामलं शार्ङ्गपाणेः
संसाराध्वश्रमार्तैरुपवनमिव यत्सेवितं तत्प्रपद्ये ॥ 28 ॥
कान्तं वक्षो नितान्तं विदधदिव गलं कालिमा कालशत्रो-
-रिन्दोर्बिम्बं यथाङ्को मधुप इव तरोर्मञ्जरीं राजते यः ।
श्रीमान्नित्यं विधेयादविरलमिलितः कौस्तुभश्रीप्रतानैः
श्रीवत्सः श्रीपतेः स श्रिय इव दयितो वत्स उच्चैःश्रियं नः ॥ 29 ॥
सम्भूयाम्भोधिमध्यात्सपदि सहजया यः श्रिया सन्निधत्ते
नीले नारायणोरःस्थलगगनतले हारतारोपसेव्ये ।
आशाः सर्वाः प्रकाशा विदधदपिदधच्चात्मभासान्यतेजा-
-स्याश्चर्यस्याकरो नो द्युमणिरिव मणिः कौस्तुभः सोऽस्तुभूत्यै ॥ 30 ॥
या वायावानुकूल्यात्सरति मणिरुचा भासमाना समाना
साकं साकम्पमंसे वसति विदधती वासुभद्रं सुभद्रम् ।
सारं सारङ्गसङ्घैर्मुखरितकुसुमा मेचकान्ता च कान्ता
माला मालालितास्मान्न विरमतु सुखैर्योजयन्ती जयन्ती ॥ 31 ॥
हारस्योरुप्रभाभिः प्रतिनववनमालाशुभिः प्रांशुरूपैः
श्रीभिश्चाप्यङ्गदानां कबलितरुचि यन्निष्कभाभिश्च भाति ।
बाहुल्येनैव बद्धाञ्जलिपुटमजितस्याभियाचामहे त-
-द्वन्धार्तिं बाधतां नो बहुविहतिकरीं बन्धुरं बाहुमूलम् ॥ 32 ॥
विश्वत्राणैकदीक्षास्तदनुगुणगुणक्षत्रनिर्माणदक्षाः
कर्तारो दुर्निरूपस्फुटगुणयशसा कर्मणामद्भुतानाम् ।
शार्ङ्गं बाणं कृपाणं फलकमरिगदे पद्मशङ्खौ सहस्रं
बिभ्राणाः शस्त्रजालं मम दधतु हरेर्बाहवो मोहहानिम् ॥ 33 ॥
कण्ठाकल्पोद्गतैर्यः कनकमयलसत्कुण्डलोत्थैरुदारै-
-रुद्योतैः कौस्तुभस्याप्युरुभिरुपचितश्चित्रवर्णो विभाति ।
कण्ठाश्लेषे रमायाः करवलयपदैर्मुद्रिते भद्ररूपे
वैकुण्ठीयेऽत्र कण्ठे वसतु मम मतिः कुण्ठभावं विहाय ॥ 34 ॥
पद्मानन्दप्रदाता परिलसदरुणश्रीपरीताग्रभागः
काले काले च कम्बुप्रवरशशधरापूरणे यः प्रवीणः ।
वक्त्राकाशान्तरस्थस्तिरयति नितरां दन्ततारौघशोभां
श्रीभर्तुर्दन्तवासोद्युमणिरघतमोनाशनायास्त्वसौ नः ॥ 35 ॥
नित्यं स्नेहातिरेकान्निजकमितुरलं विप्रयोगाक्षमा या
वक्त्रेन्दोरन्तराले कृतवसतिरिवाभाति नक्षत्रराजिः ।
लक्ष्मीकान्तस्य कान्ताकृतिरतिविलसन्मुग्धमुक्तावलिश्री-
-र्दन्ताली सन्ततं सा नतिनुतिनिरतानक्षतान्रक्षतान्नः ॥ 36 ॥
ब्रह्मन्ब्रह्मण्यजिह्मां मतिमपि कुरुषे देव सम्भावये त्वां
शम्भो शक्र त्रिलोकीमवसि किममरैर्नारदाद्याः सुखं वः ।
इत्थं सेवावनम्रं सुरमुनिनिकरं वीक्ष्य विष्णोः प्रसन्न-
-स्यास्येन्दोरास्रवन्ती वरवचनसुधाह्लादयेन्मानसं नः ॥ 37 ॥
कर्णस्थस्वर्णकम्रोज्ज्वलमकरमहाकुण्डलप्रोतदीप्य-
-न्माणिक्यश्रीप्रतानैः परिमिलितमलिश्यामलं कोमलं यत् ।
प्रोद्यत्सूर्यांशुराजन्मरकतमुकुराकारचोरं मुरारे-
-र्गाढामागामिनीं नः शमयतु विपदं गण्डयोर्मण्डलं तत् ॥ 38 ॥
वक्त्राम्भोजे लसन्तं मुहुरधरमणिं पक्वबिम्बाभिरामं
दृष्ट्वा द्रष्टुं शुकस्य स्फुटमवतरतस्तुण्डदण्डायते यः ।
घोणः शोणीकृतात्मा श्रवणयुगलसत्कुण्डलोस्रैर्मुरारेः
प्राणाख्यस्यानिलस्य प्रसरणसरणिः प्राणदानाय नः स्यात् ॥ 39 ॥
दिक्कालौ वेदयन्तौ जगति मुहुरिमौ सञ्चरन्तौ रवीन्दू
त्रैलोक्यालोकदीपावभिदधति ययोरेव रूपं मुनीन्द्राः ।
अस्मानब्जप्रभे ते प्रचुरतरकृपानिर्भरं प्रेक्षमाणे
पातामाताम्रशुक्लासितरुचिरुचिरे पद्मनेत्रस्य नेत्रे ॥ 40 ॥
पातात्पातालपातात्पतगपतिगतेर्भ्रूयुगं भुग्नमध्यं
येनेषच्चालितेन स्वपदनियमिताः सासुरा देवसङ्घाः ।
नृत्यल्लालाटरङ्गे रजनिकरतनोरर्धखण्डावदाते
कालव्यालद्वयं वा विलसति समया वालिकामातरं नः ॥ 41 ॥
लक्ष्माकारालकालिस्फुरदलिकशशाङ्कार्धसन्दर्शमील-
-न्नेत्राम्भोजप्रबोधोत्सुकनिभृततरालीनभृङ्गच्छटाभे ।
लक्ष्मीनाथस्य लक्ष्यीकृतविबुधगणापाङ्गबाणासनार्ध-
-च्छाये नो भूरिभूतिप्रसवकुशलते भ्रूलते पालयेताम् ॥ 42 ॥
रूक्षस्मारेक्षुचापच्युतशरनिकरक्षीणलक्ष्मीकटाक्ष-
-प्रोत्फुल्लत्पद्ममालाविलसितमहितस्फाटिकैशानलिङ्गम् ।
भूयाद्भूयो विभूत्यै मम भुवनपतेर्भ्रूलताद्वन्द्वमध्या-
-दुत्थं तत्पुण्ड्रमूर्ध्वं जनिमरणतमःखण्डनं मण्डनं च ॥ 43 ॥
पीठीभूतालकान्ते कृतमकुटमहादेवलिङ्गप्रतिष्ठे
लालाटे नाट्यरङ्गे विकटतरतटे कैटभारेश्चिराय ।
प्रोद्धाट्यैवात्मतन्द्रीप्रकटपटकुटीं प्रस्फुरन्तीं स्फुटाङ्गं
पट्वीयं भावनाख्यां चटुलमतिनटी नाटिकां नाटयेन्नः ॥ 44 ॥
मालालीवालिधाम्नः कुवलयकलिता श्रीपतेः कुन्तलाली
कालिन्द्यारुह्य मूर्ध्नो गलति हरशिरःस्वर्धुनीस्पर्धया नु ।
राहुर्वा याति वक्त्रं सकलशशिकलाभ्रान्तिलोलान्तरात्मा
लोकैरालोक्यते या प्रदिशतु सततं साखिलं मङ्गलं नः ॥ 45 ॥
सुप्ताकाराः प्रसुप्ते भगवति विबुधैरप्यदृष्टस्वरूपा
व्याप्तव्योमान्तरालास्तरलमणिरुचा रञ्जिताः स्पष्टभासः ।
देहच्छायोद्गमाभा रिपुवपुरगुरुप्लोषरोषाग्निधूम्याः
केशाः केशिद्विषो नो विदधतु विपुलक्लेशपाशप्रणाशम् ॥ 46 ॥
यत्र प्रत्युप्तरत्नप्रवरपरिलसद्भूरिरोचिष्प्रतान-
-स्फूर्त्यां मूर्तिर्मुरारेर्द्युमणिशतचितव्योमवद्दुर्निरीक्ष्या ।
कुर्वत्पारेपयोधि ज्वलदकृशशिखाभास्वदौर्वाग्निशङ्कां
शश्वन्नः शर्म दिश्यात्कलिकलुषतमःपाटनं तत्किरीटम् ॥ 47 ॥
भ्रान्त्वा भ्रान्त्वा यदन्तस्त्रिभुवनगुरुरप्यब्दकोटीरनेका
गन्तुं नान्तं समर्थो भ्रमर इव पुनर्नाभिनालीकनालात् ।
उन्मज्जन्नूर्जितश्रीस्त्रिभुवनमपरं निर्ममे तत्सदृक्षं
देहाम्भोधिः स देयान्निरवधिरमृतं दैत्यविद्वेषिणो नः ॥ 48 ॥
मत्स्यः कूर्मो वराहो नरहरिणपतिर्वामनो जामदग्न्यः
काकुत्स्थः कंसघाती मनसिजविजयी यश्च कल्किर्भविष्यन् ।
विष्णोरंशावतरा भुवनहितकरा धर्मसंस्थापनार्थाः
पायासुर्मां त एते गुरुतरकरुणाभारखिन्नाशया ये ॥ 49 ॥
यस्माद्वाचो निवृत्ताः सममपि मनसा लक्षणामीक्षमाणाः
स्वार्थालाभात्परार्थव्यपगमकथनश्लाघिनो वेदवादाः ।
नित्यानन्दं स्वसंविन्निरवधिविमलस्वान्तसङ्क्रान्तबिम्ब-
-च्छायापत्यापि नित्यं सुखयति यमिनो यत्तदव्यान्महो नः ॥ 50 ॥
आपादादा च शीर्षाद्वपुरिदमनघं वैष्णवं यः स्वचित्ते
धत्ते नित्यं निरस्ताखिलकलिकलुष सन्ततान्तः प्रमोदम् ।
जुह्वज्जिह्वाकृशानौ हरिचरितहविः स्तोत्रमन्त्रानुपाठै-
-स्तत्पादाम्भोरुहाभ्यां सततमपि नमस्कुर्महे निर्मलाभ्याम् ॥ 51 ॥
मोदात्पादादिकेशस्तुतिमितिरचिता कीर्तयित्वा त्रिधाम्न
पादाब्जद्वन्द्वसेवासमयनतमतिर्मस्तकेनानमेद्य ।
उन्मुच्यैवात्मनैनोनिचयकवचक पञ्चतामेत्य भानो-
-र्बिम्बान्तर्गोचर स प्रविशति परमानन्दमात्मस्वरूपम् ॥ 52 ॥
इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ श्री विष्णु पादादिकेशान्तवर्णण स्तोत्रं सम्पूर्णम् ।
lakṣmībharturbhujāgre kṛtavasati sitaṃ yasya rūpaṃ viśālaṃ
nīlādrestuṅgaśṛṅgasthitamiva rajanīnāthabimbaṃ vibhāti |
pāyānnaḥ pāñcajanyaḥ sa ditisutakulatrāsanaiḥ pūrayansvai-
-rnidhvānairnīradaughadhvaniparibhavadairambaraṃ kamburājaḥ || 1 ||
āhuryasya svarūpaṃ kṣaṇamukhamakhilaṃ sūrayaḥ kālametaṃ
dhvāntasyaikāntamantaṃ yadapi ca paramaṃ sarvadhāmnāṃ ca dhāma |
cakraṃ taccakrapāṇerditijatanugaladraktadhārāktadhāraṃ
śaśvanno viśvavandyaṃ vitaratu vipulaṃ śarma dharmāṃśuśobham || 2 ||
avyānnirghātaghoro haribhujapavanāmarśanādhmātamūrte-
-rasmānvismeranetratridaśanutivacaḥsādhukāraiḥ sutāraḥ |
sarvaṃ saṃhartumicchorarikulabhuvana sphāraviṣphāranādaḥ
saṃyatkalpāntasindhau śarasalilaghaṭāvārmucaḥ kārmukasya || 3 ||
jīmūtaśyāmabhāsā muhurapi bhagavadbāhunā mohayantī
yuddheṣūddhūyamānā jhaṭiti taṭidivālakṣyate yasya mūrtiḥ |
so'sistrāsākulākṣatridaśaripuvapuḥśoṇitāsvādatṛpto
nityānandāya bhūyānmadhumathanamanonandano nandako naḥ || 4 ||
kamrākārā murāreḥ karakamalatalenānurāgādgṛhītā
samyagvṛttā sthitāgre sapadi na sahate darśanaṃ yā pareṣām |
rājantī daityajīvāsavamadamuditā lohitālepanārdrā
kāmaṃ dīptāṃśukāntā pradiśatu dayitevāsya kaumodakī naḥ || 5 ||
yo viśvaprāṇabhūtastanurapi ca hareryānaketusvarūpo
yaṃ sañcintyaiva sadyaḥ svayamuragavadhūvargagarbhāḥ patanti |
cañcaccaṇḍorutuṇḍatruṭitaphaṇivasāraktapaṅkāṅkitasyaṃ
vande chandomayaṃ taṃ khagapatimamalasvarṇavarṇaṃ suparṇam || 6 ||
viṣṇorviśveśvarasya pravaraśayanakṛtsarvalokaikadhartā
so'nantaḥ sarvabhūtaḥ pṛthuvimalayaśāḥ sarvavedaiśca vedyaḥ |
pātā viśvasya śaśvatsakalasuraripudhvaṃsanaḥ pāpahantā
sarvajñaḥ sarvasākṣī sakalaviṣabhayātpātu bhogīśvaro naḥ || 7 ||
vāgbhūgairyādibhedairviduriha munayo yāṃ yadīyaiśca puṃsāṃ
kāruṇyārdraiḥ kaṭākṣaiḥ sakṛdapi patitaiḥ sampadaḥ syuḥ samagrāḥ |
kundendusvacchamandasmitamadhuramukhāmbhoruhāṃ sundarāṅgīṃ
vande vandyāmaśeṣairapi murabhiduromandirāmindirāṃ tām || 8 ||
yā sūte sattvajālaṃ sakalamapi sadā sannidhānena puṃso
dhatte yā tattvayogāccaramacaramidaṃ bhūtaye bhūtajātam |
dhātrīṃ sthātrīṃ janitrīṃ prakṛtimavikṛtiṃ viśvaśaktiṃ vidhātrīṃ
viṣṇorviśvātmanastāṃ vipulaguṇamayīṃ prāṇanāthāṃ praṇaumi || 9 ||
yebhyo'sūyadbhiruccaiḥ sapadi padamuru tyajyate daityavargai-
-ryebho dhartuṃ ca mūrdhnā spṛhayati satataṃ sarvagīrvāṇavargaḥ |
nityaṃ nirmūlayeyurnicitataramamī bhaktinighnātmanāṃ naḥ
padmākṣasyāṅghripadmadvayatalanilayāḥ pāṃsavaḥ pāpapaṅkam || 10 ||
rekhā lekhādivandyāścaraṇatalagatāścakramatsyādirūpāḥ
snigdhāḥ sūkṣmāḥ sujātā mṛdulalitatarakṣaumasūtrāyamāṇāḥ |
dadyurno maṅgalāni bhramarabharajuṣā komalenābdhijāyāḥ
kamreṇāmreḍyamānāḥ kisalayamṛdunā pāṇinā cakrapāṇeḥ || 11 ||
yasmādākrāmato dyāṃ garuḍamaṇiśilāketudaṇḍāyamānā
dāścyotantī babhāse surasaridamalā vaijayantīva kāntā |
bhūmiṣṭho yastathānyo bhuvanagṛhabṛhat‍stambhaśobhāṃ dadhau naḥ
pātāmetau pāyojodaralalitatalau paṅkajākṣasya pādau || 12 ||
ākrāmadbhyāṃ trilokīmasurasurapatī tatkṣaṇādeva nītau
yābhyāṃ vairocanīndrau yugapadapi vipatsampadorekadhāmaḥ |
tābhyāṃ tāmrodarābhyāṃ muhurahamajitasyāñcitābhyāmubhābhyāṃ
prājyaiśvaryapradābhyāṃ praṇatimupagataḥ pādapaṅkeruhābhyām || 13 ||
yebhyo varṇaścaturthaścaramata udabhūdādisarge prajānāṃ
sāhasrī cāpi saṅkhyā prakaṭamabhihitā sarvavedeṣu yeṣām |
prāptā viśvambharā yairativitatatanorviśvamūrtervirājo
viṣṇostebhyo mahadbhyaḥ satatamapi namo'stvaṅghripaṅkeruhebhyaḥ || 14 ||
viṣṇoḥ pādadvayāgre vimalanakhamaṇibhrājitā rājate yā
rājīvasyeva ramyā himajalakaṇikālaṅkṛtāgrā dalālī |
asmākaṃ vismayārhāṇyakhilajanamana prārthanīyā hi seyaṃ
dadyādādyānavadyā tatiratirucirā maṅgalānyaṅgulīnām || 15 ||
yasyāṃ dṛṣṭvāmalāyāṃ pratikṛtimamarāḥ sambhavantyānamantaḥ
sendrāḥ sāndrīkṛterṣyāstvaparasurakulāśaṅkayātaṅkavantaḥ |
sā sadyaḥ sātirekāṃ sakalasukhakarīṃ sampadaṃ sādhayenna-
-ścañcaccārvaṃśucakrā caraṇanalinayoścakrapāṇernakhālī || 16 ||
pādāmbhojanmasevāsamavanatasuravrātabhāsvatkirīṭa-
-pratyuptoccāvacāśmapravarakaragaṇaiścintitaṃ yadvibhāti |
namrāṅgānāṃ harerno haridupalamahākūrmasaundaryahāri-
-cchāyaṃ śreyaḥpradāyi prapadayugamidaṃ prāpayetpāpamantam || 17 ||
śrīmatyau cāruvṛtte karaparimalanānandahṛṣṭe ramāyāḥ
saundaryāḍhyendranīlopalaracitamahādaṇḍayoḥ kānticore |
sūrīndraiḥ stūyamāne surakulasukhade sūditārātisaṅghe
jaṅghe nārāyaṇīye muhurapi jayatāmasmadaṃho harantyau || 18 ||
samyaksāhyaṃ vidhātuṃ samamiva satataṃ jaṅghayoḥ khinnayorye
bhārībhūtorudaṇḍadvayabharaṇakṛtottambhabhāvaṃ bhajete |
cittādarśaṃ nidhātuṃ mahitamiva satāṃ te samudrāyamāne
vṛttākāre vidhattāṃ hyadi mudamajitasyāniśaṃ jānunī naḥ || 19 ||
devo bhītiṃ vidhātuḥ sapadi vidadhatau kaiṭabhākhyaṃ madhuṃ cā-
-pyāropyārūḍhagarvāvadhijaladhi yayorādidaityau jaghāna |
vṛttāvanyonyatulyau caturamupacayaṃ bibhratāvabhranīlā-
-vūrū cārū harestau mudamatiśayinīṃ mānase no vidhattām || 20 ||
pītena dyotate yaccaturaparihitenāmbareṇātyudāraṃ
jātālaṅkārayogaṃ jalamiva jaladherbāḍabāgniprabhābhiḥ |
etatpātityadānno jaghanamatighanādenaso mānanīyaṃ
sātatyenaiva cetoviṣayamavataratpātu pītāmbarasya || 21 ||
yasyā dāmnā tridhāmno jaghanakalitayā bhrājate'ṅgaṃ yathābdhe-
-rmadhyastho mandarādrirbhujagapatimahābhogasannaddhamadhyaḥ |
kāñcī sā kāñcanābhā maṇivarakiraṇairullasadbhiḥ pradīptā
kalyāṃ kalyāṇadātrīṃ mama matimaniśaṃ kamrarūpāṃ karotu || 22 ||
unnamraṃ kamramuccairupacitamudabhūdyatra patrairvicitraiḥ
pūrvaṃ gīrvāṇapūjyaṃ kamalajamadhupasyāspadaṃ tatpayojam |
yasminnīlāśmanīlaistaralarucijalaiḥ pūrite kelibuddhyā
nālīkākṣasya nābhīsarasi vasatu naścittahaṃsaścirāya || 23 ||
pātālaṃ yasya nālaṃ valayamapi diśāṃ patrapaṅktīrnagendrā-
-nvidvāṃsaḥ kesarālīrviduriha vipulāṃ karṇikāṃ svarṇaśailam |
bhūyādgāyatsvayambhūmadhukarabhavanaṃ bhūmayaṃ kāmadaṃ no
nālīkaṃ nābhipadmākarabhavamuru tannāgaśayyasya śaureḥ || 24 ||
ādau kalpasya yasmātprabhavati vitataṃ viśvametadvikalpaiḥ
kalpānte yasya cānta praviśati sakalaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca |
atyantācintyamūrteścirataramajitasyāntarikṣasvarūpe
tasminnasmākamantaḥkaraṇamatimudā krīḍatātkroḍabhāge || 25 ||
kāntyambhaḥpūrapūrṇe lasadasitavalībhaṅgabhāsvattaraṅge
gambhīrākāranābhīcaturataramahāvartaśobhinyudāre |
krīḍatvānadvahemodaranahanamahābāḍabāgniprabhāḍhye
kāmaṃ dāmodarīyodarasalilanidhau cittamatsyaściraṃ naḥ || 26 ||
nābhīnālīkamūlādadhikaparimalonmohitānāmalīnāṃ
mālā nīleva yāntī sphurati rucimatī vaktrapadmonmukhī yā |
ramyā sā romarājirmahitarucikarī madhyabhāgasya viṣṇo-
-ścittasthā mā viraṃsīccirataramucitāṃ sādhayantī śriyaṃ naḥ || 27 ||
saṃstīrṇaṃ kaustubhāṃśuprasarakisalayairmugdhamuktāphalāḍhyaṃ
śrīvatsollāsi phullapratinavavanamālāṅki rājadbhujāntam |
vakṣaḥ śrīvṛkṣakāntaṃ madhukaranikaraśyāmalaṃ śārṅgapāṇeḥ
saṃsārādhvaśramārtairupavanamiva yatsevitaṃ tatprapadye || 28 ||
kāntaṃ vakṣo nitāntaṃ vidadhadiva galaṃ kālimā kālaśatro-
-rindorbimbaṃ yathāṅko madhupa iva tarormañjarīṃ rājate yaḥ |
śrīmānnityaṃ vidheyādaviralamilitaḥ kaustubhaśrīpratānaiḥ
śrīvatsaḥ śrīpateḥ sa śriya iva dayito vatsa uccaiḥśriyaṃ naḥ || 29 ||
sambhūyāmbhodhimadhyātsapadi sahajayā yaḥ śriyā sannidhatte
nīle nārāyaṇoraḥsthalagaganatale hāratāropasevye |
āśāḥ sarvāḥ prakāśā vidadhadapidadhaccātmabhāsānyatejā-
-syāścaryasyākaro no dyumaṇiriva maṇiḥ kaustubhaḥ so'stubhūtyai || 30 ||
yā vāyāvānukūlyātsarati maṇirucā bhāsamānā samānā
sākaṃ sākampamaṃse vasati vidadhatī vāsubhadraṃ subhadram |
sāraṃ sāraṅgasaṅghairmukharitakusumā mecakāntā ca kāntā
mālā mālālitāsmānna viramatu sukhairyojayantī jayantī || 31 ||
hārasyoruprabhābhiḥ pratinavavanamālāśubhiḥ prāṃśurūpaiḥ
śrībhiścāpyaṅgadānāṃ kabalitaruci yanniṣkabhābhiśca bhāti |
bāhulyenaiva baddhāñjalipuṭamajitasyābhiyācāmahe ta-
-dvandhārtiṃ bādhatāṃ no bahuvihatikarīṃ bandhuraṃ bāhumūlam || 32 ||
viśvatrāṇaikadīkṣāstadanuguṇaguṇakṣatranirmāṇadakṣāḥ
kartāro durnirūpasphuṭaguṇayaśasā karmaṇāmadbhutānām |
śārṅgaṃ bāṇaṃ kṛpāṇaṃ phalakamarigade padmaśaṅkhau sahasraṃ
bibhrāṇāḥ śastrajālaṃ mama dadhatu harerbāhavo mohahānim || 33 ||
kaṇṭhākalpodgatairyaḥ kanakamayalasatkuṇḍalotthairudārai-
-rudyotaiḥ kaustubhasyāpyurubhirupacitaścitravarṇo vibhāti |
kaṇṭhāśleṣe ramāyāḥ karavalayapadairmudrite bhadrarūpe
vaikuṇṭhīye'tra kaṇṭhe vasatu mama matiḥ kuṇṭhabhāvaṃ vihāya || 34 ||
padmānandapradātā parilasadaruṇaśrīparītāgrabhāgaḥ
kāle kāle ca kambupravaraśaśadharāpūraṇe yaḥ pravīṇaḥ |
vaktrākāśāntarasthastirayati nitarāṃ dantatāraughaśobhāṃ
śrībharturdantavāsodyumaṇiraghatamonāśanāyāstvasau naḥ || 35 ||
nityaṃ snehātirekānnijakamituralaṃ viprayogākṣamā yā
vaktrendorantarāle kṛtavasatirivābhāti nakṣatrarājiḥ |
lakṣmīkāntasya kāntākṛtirativilasanmugdhamuktāvaliśrī-
-rdantālī santataṃ sā natinutiniratānakṣatānrakṣatānnaḥ || 36 ||
brahmanbrahmaṇyajihmāṃ matimapi kuruṣe deva sambhāvaye tvāṃ
śambho śakra trilokīmavasi kimamarairnāradādyāḥ sukhaṃ vaḥ |
itthaṃ sevāvanamraṃ suramuninikaraṃ vīkṣya viṣṇoḥ prasanna-
-syāsyendorāsravantī varavacanasudhāhlādayenmānasaṃ naḥ || 37 ||
karṇasthasvarṇakamrojjvalamakaramahākuṇḍalaprotadīpya-
-nmāṇikyaśrīpratānaiḥ parimilitamaliśyāmalaṃ komalaṃ yat |
prodyatsūryāṃśurājanmarakatamukurākāracoraṃ murāre-
-rgāḍhāmāgāminīṃ naḥ śamayatu vipadaṃ gaṇḍayormaṇḍalaṃ tat || 38 ||
vaktrāmbhoje lasantaṃ muhuradharamaṇiṃ pakvabimbābhirāmaṃ
dṛṣṭvā draṣṭuṃ śukasya sphuṭamavataratastuṇḍadaṇḍāyate yaḥ |
ghoṇaḥ śoṇīkṛtātmā śravaṇayugalasatkuṇḍalosrairmurāreḥ
prāṇākhyasyānilasya prasaraṇasaraṇiḥ prāṇadānāya naḥ syāt || 39 ||
dikkālau vedayantau jagati muhurimau sañcarantau ravīndū
trailokyālokadīpāvabhidadhati yayoreva rūpaṃ munīndrāḥ |
asmānabjaprabhe te pracuratarakṛpānirbharaṃ prekṣamāṇe
pātāmātāmraśuklāsitarucirucire padmanetrasya netre || 40 ||
pātātpātālapātātpatagapatigaterbhrūyugaṃ bhugnamadhyaṃ
yeneṣaccālitena svapadaniyamitāḥ sāsurā devasaṅghāḥ |
nṛtyallālāṭaraṅge rajanikaratanorardhakhaṇḍāvadāte
kālavyāladvayaṃ vā vilasati samayā vālikāmātaraṃ naḥ || 41 ||
lakṣmākārālakālisphuradalikaśaśāṅkārdhasandarśamīla-
-nnetrāmbhojaprabodhotsukanibhṛtatarālīnabhṛṅgacchaṭābhe |
lakṣmīnāthasya lakṣyīkṛtavibudhagaṇāpāṅgabāṇāsanārdha-
-cchāye no bhūribhūtiprasavakuśalate bhrūlate pālayetām || 42 ||
rūkṣasmārekṣucāpacyutaśaranikarakṣīṇalakṣmīkaṭākṣa-
-protphullatpadmamālāvilasitamahitasphāṭikaiśānaliṅgam |
bhūyādbhūyo vibhūtyai mama bhuvanapaterbhrūlatādvandvamadhyā-
-dutthaṃ tatpuṇḍramūrdhvaṃ janimaraṇatamaḥkhaṇḍanaṃ maṇḍanaṃ ca || 43 ||
pīṭhībhūtālakānte kṛtamakuṭamahādevaliṅgapratiṣṭhe
lālāṭe nāṭyaraṅge vikaṭatarataṭe kaiṭabhāreścirāya |
proddhāṭyaivātmatandrīprakaṭapaṭakuṭīṃ prasphurantīṃ sphuṭāṅgaṃ
paṭvīyaṃ bhāvanākhyāṃ caṭulamatinaṭī nāṭikāṃ nāṭayennaḥ || 44 ||
mālālīvālidhāmnaḥ kuvalayakalitā śrīpateḥ kuntalālī
kālindyāruhya mūrdhno galati haraśiraḥsvardhunīspardhayā nu |
rāhurvā yāti vaktraṃ sakalaśaśikalābhrāntilolāntarātmā
lokairālokyate yā pradiśatu satataṃ sākhilaṃ maṅgalaṃ naḥ || 45 ||
suptākārāḥ prasupte bhagavati vibudhairapyadṛṣṭasvarūpā
vyāptavyomāntarālāstaralamaṇirucā rañjitāḥ spaṣṭabhāsaḥ |
dehacchāyodgamābhā ripuvapuraguruploṣaroṣāgnidhūmyāḥ
keśāḥ keśidviṣo no vidadhatu vipulakleśapāśapraṇāśam || 46 ||
yatra pratyuptaratnapravaraparilasadbhūrirociṣpratāna-
-sphūrtyāṃ mūrtirmurārerdyumaṇiśatacitavyomavaddurnirīkṣyā |
kurvatpārepayodhi jvaladakṛśaśikhābhāsvadaurvāgniśaṅkāṃ
śaśvannaḥ śarma diśyātkalikaluṣatamaḥpāṭanaṃ tatkirīṭam || 47 ||
bhrāntvā bhrāntvā yadantastribhuvanagururapyabdakoṭīranekā
gantuṃ nāntaṃ samartho bhramara iva punarnābhinālīkanālāt |
unmajjannūrjitaśrīstribhuvanamaparaṃ nirmame tatsadṛkṣaṃ
dehāmbhodhiḥ sa deyānniravadhiramṛtaṃ daityavidveṣiṇo naḥ || 48 ||
matsyaḥ kūrmo varāho narahariṇapatirvāmano jāmadagnyaḥ
kākutsthaḥ kaṃsaghātī manasijavijayī yaśca kalkirbhaviṣyan |
viṣṇoraṃśāvatarā bhuvanahitakarā dharmasaṃsthāpanārthāḥ
pāyāsurmāṃ ta ete gurutarakaruṇābhārakhinnāśayā ye || 49 ||
yasmādvāco nivṛttāḥ samamapi manasā lakṣaṇāmīkṣamāṇāḥ
svārthālābhātparārthavyapagamakathanaślāghino vedavādāḥ |
nityānandaṃ svasaṃvinniravadhivimalasvāntasaṅkrāntabimba-
-cchāyāpatyāpi nityaṃ sukhayati yamino yattadavyānmaho naḥ || 50 ||
āpādādā ca śīrṣādvapuridamanaghaṃ vaiṣṇavaṃ yaḥ svacitte
dhatte nityaṃ nirastākhilakalikaluṣa santatāntaḥ pramodam |
juhvajjihvākṛśānau haricaritahaviḥ stotramantrānupāṭhai-
-statpādāmbhoruhābhyāṃ satatamapi namaskurmahe nirmalābhyām || 51 ||
modātpādādikeśastutimitiracitā kīrtayitvā tridhāmna
pādābjadvandvasevāsamayanatamatirmastakenānamedya |
unmucyaivātmanainonicayakavacaka pañcatāmetya bhāno-
-rbimbāntargocara sa praviśati paramānandamātmasvarūpam || 52 ||
iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau śrī viṣṇu pādādikeśāntavarṇaṇa stotraṃ sampūrṇam |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in