5.6 - Hiranyavarnah Shuchayah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Telugu Script

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్పఞ్చమకాణ్డే షష్ఠః ప్రశ్నః - ఉపానువాక్యాభిధానం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

హిర॑ణ్యవర్ణా॒-శ్శుచ॑యః పావ॒కా యాసు॑ జా॒తః క॒శ్యపో॒ యాస్విన్ద్రః॑ । అ॒గ్నిం-యాఁ గర్భ॑-న్దధి॒రే విరూ॑పా॒స్తా న॒ ఆప॒-శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ యాసా॒గ్ం॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ యాతి॒ మద్ధ్యే॑ సత్యానృ॒తే అ॑వ॒పశ్య॒న్ జనా॑నామ్ । మ॒ధు॒శ్చుత॒-శ్శుచ॑యో॒ యాః పా॑వ॒కాస్తా న॒ ఆప॒-శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ యాసా᳚-న్దే॒వా ది॒వి కృ॒ణ్వన్తి॑ భ॒క్షం-యాఁ అ॒న్తరి॑క్షే బహు॒ధా భవ॑న్తి । యాః పృ॑థి॒వీ-మ్పయ॑సో॒న్దన్తి॑ - [ ] 1

శు॒క్రాస్తా న॒ ఆప॒-శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ శి॒వేన॑ మా॒ చక్షు॑షా పశ్యతా-ఽఽప-శ్శి॒వయా॑ త॒నువోప॑ స్పృశత॒ త్వచ॑-మ్మే । సర్వాగ్ం॑ అ॒గ్నీగ్ం ర॑ఫ్సు॒షదో॑ హువే వో॒ మయి॒ వర్చో॒ బల॒మోజో॒ ని ధ॑త్త ॥ యద॒ద-స్స॑-మ్ప్రయ॒తీరహా॒ వన॑దతాహ॒తే । తస్మా॒దా న॒ద్యో॑ నామ॑ స్థ॒ తా వో॒ నామా॑ని సిన్ధవః ॥ య-త్ప్రేషి॑తా॒ వరు॑ణేన॒ తా-శ్శీభగ్ం॑ స॒మవ॑ల్గత । 2

తదా᳚ప్నో॒-దిన్ద్రో॑ వో య॒తీ-స్తస్మా॒-దాపో॒ అను॑ స్థన ॥ అ॒ప॒కా॒మగ్గ్ స్యన్ద॑మానా॒ అవీ॑వరత వో॒ హిక᳚మ్ । ఇన్ద్రో॑ వ॒-శ్శక్తి॑భి ర్దేవీ॒-స్తస్మా॒-ద్వార్ణామ॑ వో హి॒తమ్ ॥ ఏకో॑ దే॒వో అప్య॑తిష్ఠ॒-థ్స్యన్ద॑మానా యథా వ॒శమ్ । ఉదా॑నిషు-ర్మ॒హీరితి॒ తస్మా॑-దుద॒క-ము॑చ్యతే ॥ ఆపో॑ భ॒ద్రా ఘృ॒తమిదాప॑ ఆసుర॒గ్నీ-షోమౌ॑ బిభ్ర॒త్యాప॒ ఇ-త్తాః । తీ॒వ్రో రసో॑ మధు॒పృచా॑- [మధు॒పృచా᳚మ్, అ॒ర॒ఙ్గ॒మ ఆ మా᳚] 3

-మరఙ్గ॒మ ఆ మా᳚ ప్రా॒ణేన॑ స॒హ వర్చ॑సా గన్న్ ॥ ఆది-త్ప॑శ్యామ్యు॒త వా॑ శృణో॒మ్యా మా॒ ఘోషో॑ గచ్ఛతి॒ వాన్న॑ ఆసామ్ । మన్యే॑ భేజా॒నో అ॒మృత॑స్య॒ తర్హి॒ హిర॑ణ్యవర్ణా॒ అతృ॑పం-యఁ॒దా వః॑ ॥ ఆపో॒ హి ష్ఠా మ॑యో॒ భువ॒స్తా న॑ ఊ॒ర్జే ద॑ధాతన । మ॒హే రణా॑య॒ చక్ష॑సే ॥ యో వః॑ శి॒వత॑మో॒ రస॒స్తస్య॑ భాజయతే॒హ నః॑ । ఉ॒శ॒తీరి॑వ మా॒తరః॑ ॥ తస్మా॒ అర॑-ఙ్గమామ వో॒ యస్య॒ క్షయా॑య॒ జిన్వ॑థ । ఆపో॑ జ॒నయ॑థా చ నః ॥ ది॒వి శ్ర॑య స్వా॒న్తరి॑క్షే యతస్వ పృథి॒వ్యా స-మ్భ॑వ బ్రహ్మవర్చ॒-సమ॑సి బ్రహ్మవర్చ॒సాయ॑ త్వా ॥ 4

(ఉ॒దన్తి॑ - స॒మవ॑ల్గత - మధు॒పృచాం᳚ - మా॒తరో॒ - ద్వావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 1)

అ॒పా-ఙ్గ్రహా᳚-న్గృహ్ణాత్యే॒తద్వావ రా॑జ॒సూయం॒-యఁదే॒తే గ్రహా᳚-స్స॒వో᳚ ఽగ్నిర్వ॑రుణస॒వో రా॑జ॒సూయ॑-మగ్నిస॒వ-శ్చిత్య॒స్తాభ్యా॑-మే॒వ సూ॑య॒తే-ఽథో॑ ఉ॒భావే॒వ లో॒కావ॒భి జ॑యతి॒ యశ్చ॑ రాజ॒సూయే॑నేజా॒నస్య॒ యశ్చా᳚-ఽగ్ని॒చిత॒ ఆపో॑ భవ॒న్త్యాపో॒ వా అ॒గ్నేర్భ్రాతృ॑వ్యా॒ యద॒పో᳚ ఽగ్నేర॒ధస్తా॑దుప॒ దధా॑తి॒ భ్రాతృ॑వ్యాభిభూత్యై॒ భవ॑త్యా॒త్మనా॒ పరా᳚-ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవత్య॒మృతం॒- [భ్రాతృ॑వ్యో భవత్య॒మృత᳚మ్, వా ఆప॒స్తస్మా॑-] 5

-ఁవా ఆప॒స్తస్మా॑-ద॒ద్భిరవ॑తాన్త-మ॒భి షి॑ఞ్చన్తి॒ నా-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛ॑తి॒ సర్వ॒మాయు॑రేతి॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ చైనా ఏ॒వం-వేఁదాన్నం॒-వాఁ ఆపః॑ ప॒శవ॒ ఆపో-ఽన్న॑-మ్ప॒శవో᳚-ఽన్నా॒దః ప॑శు॒మా-న్భ॑వతి॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ చైనా ఏ॒వం-వేఁద॒ ద్వాద॑శ భవన్తి॒ ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సంవఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రేణై॒వాస్మా॒ [-స్సం॑వఁథ్స॒రేణై॒వాస్మా᳚, అన్న॒మవ॑ రున్ధే॒] 6

అన్న॒మవ॑ రున్ధే॒ పాత్రా॑ణి భవన్తి॒ పాత్రే॒ వా అన్న॑మద్యతే॒ సయో᳚న్యే॒వాన్న॒మవ॑ రున్ధ॒ ఆ ద్వా॑ద॒శా-త్పురు॑షా॒దన్న॑-మ॒త్త్యథో॒ పాత్రా॒న్న ఛి॑ద్యతే॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ చైనా ఏ॒వం-వేఁద॑ కు॒మ్భాశ్చ॑ కు॒మ్భీశ్చ॑ మిథు॒నాని॑ భవన్తి మిథు॒నస్య॒ ప్రజా᳚త్యై॒ ప్ర ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑-ర్మిథు॒నై-ర్జా॑యతే॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ [య ఉ॑, చై॒నా॒ ఏ॒వం-వేఁద॒] 7

చైనా ఏ॒వం-వేఁద॒ శుగ్వా అ॒గ్ని-స్సో᳚-ఽద్ధ్వ॒ర్యుం-యఁజ॑మాన-మ్ప్ర॒జా-శ్శు॒చా-ఽర్ప॑యతి॒ యద॒ప ఉ॑ప॒దధా॑తి॒ శుచ॑మే॒వాస్య॑ శమయతి॒ నా-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛ॑త్యద్ధ్వ॒ర్యుర్న యజ॑మాన॒-శ్శామ్య॑న్తి ప్ర॒జా యత్రై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ ఽపాం-వాఁ ఏ॒తాని॒ హృద॑యాని॒ యదే॒తా ఆపో॒ యదే॒తా అ॒ప ఉ॑ప॒దధా॑తి ది॒వ్యాభి॑రే॒వైనా॒-స్సగ్ం సృ॑జతి॒ వర్షు॑కః ప॒ర్జన్యో॑ [ప॒ర్జన్యః॑, భ॒వ॒తి॒ యో వా] 8

భవతి॒ యో వా ఏ॒తాసా॑మా॒యత॑న॒-ఙ్కౢప్తిం॒-వేఁదా॒-ఽఽయత॑నవా-న్భవతి॒ కల్ప॑తే ఽస్మా అనుసీ॒తముప॑ దధాత్యే॒తద్వా ఆ॑సామా॒యత॑నమే॒షా కౢప్తి॒ర్య ఏ॒వం-వేఁదా॒-ఽఽయత॑నవా-న్భవతి॒ కల్ప॑తే-ఽస్మై ద్వ॒ద్వమ్మ॒న్యా ఉప॑ దధాతి॒ చత॑స్రో॒ మద్ధ్యే॒ ధృత్యా॒ అన్నం॒-వాఁ ఇష్ట॑కా ఏ॒త-త్ఖలు॒ వై సా॒క్షాదన్నం॒-యఁదే॒ష చ॒రుర్యదే॒త-ఞ్చ॒రుము॑ప॒ దధా॑తి సా॒క్షా- [సా॒క్షాత్, ఏ॒వా-ఽస్మా॒ అన్న॒మవ॑ రున్ధే] 9

-దే॒వా-ఽస్మా॒ అన్న॒మవ॑ రున్ధే మద్ధ్య॒త ఉప॑ దధాతి మద్ధ్య॒త ఏ॒వాస్మా॒ అన్న॑-న్దధాతి॒ తస్మా᳚-న్మద్ధ్య॒తో-ఽన్న॑మద్యతే బార్హస్ప॒త్యో భ॑వతి॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒-ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వాస్మా॒ అన్న॒మవ॑ రున్ధే బ్రహ్మవర్చ॒సమ॑సి బ్రహ్మవర్చ॒సాయ॒ త్వేత్యా॑హ తేజ॒స్వీ బ్ర॑హ్మవర్చ॒సీ భ॑వతి॒ యస్యై॒ష ఉ॑పధీ॒యతే॒ య ఉ॑ చైనమే॒వం-వేఁద॑ ॥ 10 ॥

(అ॒మృత॑ - మస్మై - జాయతే॒ యస్యై॒తా - ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ - ప॒ర్జన్య॑ - ఉప॒దధా॑తి సా॒క్షాథ్ - స॒ప్తచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 2)

భూ॒తే॒ష్ట॒కా ఉప॑ దధా॒త్యత్రా᳚త్ర॒ వై మృ॒త్యుర్జా॑యతే॒ యత్ర॑యత్రై॒వ మృ॒త్యుర్జాయ॑తే॒ తత॑ ఏ॒వైన॒మవ॑ యజతే॒ తస్మా॑దగ్ని॒చి-థ్సర్వ॒మాయు॑రేతి॒ సర్వే॒ హ్య॑స్య మృ॒త్యవో ఽవే᳚ష్టా॒స్తస్మా॑-దగ్ని॒చిన్నా-భిచ॑రిత॒వై ప్ర॒త్యగే॑న-మభిచా॒ర-స్స్తృ॑ణుతే సూ॒యతే॒ వా ఏ॒ష యో᳚-ఽగ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే దే॑వసు॒వామే॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ భవన్త్యే॒తావ॑న్తో॒ వై దే॒వానాగ్ం॑ స॒వాస్త ఏ॒వా- [స॒వాస్త ఏ॒వ, అ॒స్మై॒ స॒వా-న్ప్ర] 11

-ఽస్మై॑ స॒వా-న్ప్ర య॑చ్ఛన్తి॒ త ఏ॑నగ్ం సువన్తే స॒వో᳚-ఽగ్నిర్వ॑రుణస॒వో రా॑జ॒సూయ॑-మ్బ్రహ్మస॒వశ్చిత్యో॑ దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వ ఇత్యా॑హ సవి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వైన॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా దే॒వతా॑భిర॒భి షి॑ఞ్చ॒త్యన్న॑-స్యాన్నస్యా॒భి షి॑ఞ్చ॒త్యన్న॑-స్యాన్న॒స్యా-వ॑రుద్ధ్యై పు॒రస్తా᳚-త్ప్ర॒త్యఞ్చ॑మ॒భి షి॑ఞ్చతి పు॒రస్తా॒ద్ధి ప్ర॑తీ॒చీ-న॒మన్న॑మ॒ద్యతే॑ శీర్ష॒తో॑-ఽభి షి॑ఞ్చతి శీర్ష॒తో హ్యన్న॑మ॒ద్యత॒ ఆ ముఖా॑-ద॒న్వవ॑స్రావయతి [ముఖా॑-ద॒న్వవ॑స్రావయతి, ము॒ఖ॒త ఏ॒వా-ఽస్మా॑] 12

ముఖ॒త ఏ॒వా-ఽస్మా॑ అ॒న్నాద్య॑-న్దధాత్య॒గ్నేస్త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భి షి॑ఞ్చా॒మీత్యా॑హై॒ష వా అ॒గ్నే-స్స॒వస్తేనై॒వైన॑మ॒భి షి॑ఞ్చతి॒ బృహ॒స్పతే᳚స్త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భిషి॑ఞ్చా॒మీత్యా॑హ॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॑మ॒భి షి॑ఞ్చ॒తీన్ద్ర॑స్య త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భి షి॑ఞ్చా॒-మీత్యా॑హేన్ద్రి॒యమే॒వాస్మి॑-న్ను॒పరి॑ష్టా-ద్దధాత్యే॒త- [-ద్దధాత్యే॒తత్, వై రా॑జ॒సూయ॑స్య] 13

-ద్వై రా॑జ॒సూయ॑స్య రూ॒పం-యఁ ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒త ఉ॒భావే॒వ లో॒కావ॒భి జ॑యతి॒ యశ్చ॑ రాజ॒సూయే॑నేజా॒నస్య॒ యశ్చా᳚గ్ని॒చిత॒ ఇన్ద్ర॑స్య సుషువా॒ణస్య॑ దశ॒ధేన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-మ్పరా॑-ఽపత॒-త్తద్దే॒వా-స్సౌ᳚త్రామ॒ణ్యా సమ॑భరన్-థ్సూ॒యతే॒ వా ఏ॒ష యో᳚-ఽగ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే᳚-ఽగ్ని-ఞ్చి॒త్వా సౌ᳚త్రామ॒ణ్యా య॑జేతేన్ద్రి॒యమే॒వ వీ॒ర్యగ్ం॑ స॒భృన్త్యా॒-ఽఽత్మ-న్ధ॑త్తే ॥ 14 ॥

(త ఏ॒వా - న్వవ॑స్రావయత్యే॒ - త - ద॒ష్టాచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)

స॒జూరబ్దో-ఽయా॑వభి-స్స॒జూరు॒షా అరు॑ణీభి-స్స॒జూ-స్సూర్య॒ ఏత॑శేన స॒జోషా॑వ॒శ్వినా॒ దగ్ంసో॑భి-స్స॒జూర॒గ్నిర్వై᳚శ్వాన॒ర ఇడా॑భిర్ఘృ॒తేన॒ స్వాహా॑ సంవఁథ్స॒రో వా అబ్దో॒ మాసా॒ అయా॑వా ఉ॒షా అరు॑ణీ॒ సూర్య॒ ఏత॑శ ఇ॒మే అ॒శ్వినా॑ సంవఁథ్స॒రో᳚-ఽగ్నిర్వై᳚శ్వాన॒రః ప॒శవ॒ ఇడా॑ ప॒శవో॑ ఘృ॒తగ్ం సం॑వఁథ్స॒ర-మ్ప॒శవో-ఽను॒ ప్ర జా॑యన్తే సంవఁథ్స॒రేణై॒వాస్మై॑ ప॒శూ-న్ప్రజ॑నయతి దర్భస్త॒మ్బే జు॑హోతి॒ య - [ ] 15

-ద్వా అ॒స్యా అ॒మృతం॒-యఁ-ద్వీ॒ర్య॑-న్త-ద్ద॒ర్భాస్తస్మి॑న్ జుహోతి॒ ప్రైవ జా॑యతే ఽన్నా॒దో భ॑వతి॒ యస్యై॒వ-ఞ్జుహ్వ॑త్యే॒తా వై దే॒వతా॑ అ॒గ్నేః పు॒రస్తా᳚ద్భాగా॒స్తా ఏ॒వ ప్రీ॑ణా॒త్యథో॒ చక్షు॑రే॒వాగ్నేః పు॒రస్తా॒-త్ప్రతి॑ దధా॒త్యన॑న్ధో భవతి॒ య ఏ॒వం-వేఁదా-ఽఽపో॒ వా ఇ॒దమగ్రే॑ సలి॒లమా॑సీ॒-థ్స ప్ర॒జాప॑తిః పుష్కరప॒ర్ణే వాతో॑ భూ॒తో॑-ఽలేలాయ॒-థ్స [భూ॒తో॑-ఽలేలాయ॒-థ్సః, ప్ర॒తి॒ష్ఠా-న్నా-ఽవి॑న్దత॒] 16

ప్ర॑తి॒ష్ఠా-న్నా-ఽవి॑న్దత॒ స ఏ॒తద॒పా-ఙ్కు॒లాయ॑మపశ్య॒-త్తస్మి॑న్న॒గ్నిమ॑చినుత॒ తది॒యమ॑భవ॒-త్తతో॒ వై స ప్రత్య॑తిష్ఠ॒ద్యా-మ్పు॒రస్తా॑దు॒పా-ద॑ధా॒-త్తచ్ఛిరో॑ ఽభవ॒-థ్సా ప్రాచీ॒ దిగ్యా-న్ద॑క్షిణ॒త ఉ॒పాద॑ధా॒-థ్స దక్షి॑ణః ప॒క్షో॑-ఽభవ॒-థ్సా ద॑క్షి॒ణా దిగ్యా-మ్ప॒శ్చా-దు॒పాద॑ధా॒-త్త-త్పుచ్ఛ॑మభవ॒-థ్సా ప్ర॒తీచీ॒ దిగ్యాము॑త్తర॒త ఉ॒పాద॑ధా॒- [ఉ॒పాద॑ధాత్, స ఉత్త॑రః] 17

-థ్స ఉత్త॑రః ప॒క్షో॑-ఽభవ॒-థ్సోదీ॑చీ॒ దిగ్యాము॒పరి॑ష్టా-దు॒పాద॑ధా॒-త్త-త్పృ॒ష్ఠమ॑భవ॒-థ్సోర్ధ్వా దిగి॒యం-వాఁ అ॒గ్నిః పఞ్చే᳚ష్టక॒-స్తస్మా॒-ద్యద॒స్యా-ఙ్ఖన॑న్త్య॒భీష్ట॑కా-న్తృ॒న్దన్త్య॒భి శర్క॑రా॒గ్ం॒ సర్వా॒ వా ఇ॒యం-వఁయో᳚భ్యో॒ నక్త॑-న్దృ॒శే దీ᳚ప్యతే॒ తస్మా॑ది॒మాం-వఁయాగ్ం॑సి॒ నక్త॒-న్నాద్ధ్యా॑సతే॒ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే ప్రత్యే॒వ [ప్రత్యే॒వ, తి॒ష్ఠ॒త్య॒భి దిశో॑] 18

తి॑ష్ఠత్య॒భి దిశో॑ జయత్యాగ్నే॒యో వై బ్రా᳚హ్మ॒ణస్తస్మా᳚-ద్బ్రాహ్మ॒ణాయ॒ సర్వా॑సు ది॒క్ష్వర్ధు॑క॒గ్గ్॒ స్వామే॒వ త-ద్దిశ॒మన్వే᳚త్య॒పాం-వాఁ అ॒గ్నిః కు॒లాయ॒-న్తస్మా॒దాపో॒-ఽగ్నిగ్ం హారు॑కా॒-స్స్వామే॒వ త-ద్యోని॒-మ్ప్రవి॑శన్తి ॥ 19 ॥

(యద॑- లేలాయ॒-థ్స-ఉ॑త్తర॒త ఉ॒పాద॑ధా-దే॒వ - ద్వాత్రిగ్ం॑శచ్చ) (అ. 4)

సం॒వఁ॒థ్స॒రముఖ్య॑-మ్భృ॒త్వా ద్వి॒తీయే॑ సంవఁథ్స॒ర ఆ᳚గ్నే॒యమ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పేదై॒న్ద్ర-మేకా॑దశకపాలం-వైఁశ్వదే॒వ-న్ద్వాద॑శకపాల-మ్బార్హస్ప॒త్య-ఞ్చ॒రుం-వైఁ᳚ష్ణ॒వ-న్త్రి॑కపా॒ల-న్తృ॒తీయే॑ సంవఁథ్స॒రే॑-ఽభి॒జితా॑ యజేత॒ యద॒ష్టాక॑పాలో॒ భవ॑త్య॒ష్టాక్ష॑రా గాయ॒త్ర్యా᳚గ్నే॒య-ఙ్గా॑య॒త్ర-మ్ప్రా॑తస్సవ॒న-మ్ప్రా॑తస్సవ॒నమే॒వ తేన॑ దాధార గాయ॒త్రీ-ఞ్ఛన్దో॒ యదేకా॑దశకపాలో॒ భవ॒త్యేకా॑దశాక్షరా త్రి॒ష్టుగై॒న్ద్ర-న్త్రైష్టు॑భ॒-మ్మాద్ధ్య॑న్దిన॒గ్ం॒ సవ॑న॒-మ్మాద్ధ్య॑న్దినమే॒వ సవ॑న॒-న్తేన॑ దాధార త్రి॒ష్టుభ॒- [త్రి॒ష్టుభ᳚మ్, ఛన్దో॒ య-ద్ద్వాద॑శకపాలో॒ భవ॑తి॒] 20

-ఞ్ఛన్దో॒ య-ద్ద్వాద॑శకపాలో॒ భవ॑తి॒ ద్వాద॑శాక్షరా॒ జగ॑తీ వైశ్వదే॒వ-ఞ్జాగ॑త-న్తృతీయసవ॒న-న్తృ॑తీయసవ॒నమే॒వ తేన॑ దాధార॒ జగ॑తీ॒-ఞ్ఛన్దో॒ య-ద్బా॑ర్హస్ప॒త్యశ్చ॒రుర్భవ॑తి॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒ర్బ్రహ్మై॒వ తేన॑ దాధార॒ య-ద్వై᳚ష్ణ॒వస్త్రి॑కపా॒లో భవ॑తి య॒జ్ఞో వై విష్ణు॑ర్య॒జ్ఞమే॒వ తేన॑ దాధార॒ య-త్తృ॒తీయే॑ సంవఁథ్స॒రే॑-ఽభి॒జితా॒ యజ॑తే॒-ఽభిజి॑త్యై॒ య-థ్సం॑వఁథ్స॒రముఖ్య॑-మ్బి॒భర్తీ॒మమే॒వ [ ] 21

తేన॑ లో॒కగ్గ్ స్పృ॑ణోతి॒ య-ద్ద్వి॒తీయే॑ సంవఁథ్స॒రే᳚-ఽగ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే᳚ ఽన్తరి॑క్షమే॒వ తేన॑ స్పృణోతి॒ య-త్తృ॒తీయే॑ సంవఁథ్స॒రే యజ॑తే॒-ఽముమే॒వ తేన॑ లో॒కగ్గ్ స్పృ॑ణోత్యే॒తం-వైఁ పర॑ ఆట్ణా॒రః క॒క్షీవాగ్ం॑ ఔశి॒జో వీ॒తహ॑వ్య-శ్శ్రాయ॒సస్త్ర॒సద॑స్యుః పౌరుకు॒థ్స్యః ప్ర॒జాకా॑మా అచిన్వత॒ తతో॒ వై తే స॒హస్రగ్ం॑ సహస్ర-మ్పు॒త్రాన॑విన్దన్త॒ ప్రథ॑తే ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॒స్తా-మ్మాత్రా॑మాప్నోతి॒ యా-న్తే-ఽగ॑చ్ఛ॒న్॒ య ఏ॒వం ఁవి॒ద్వానే॒తమ॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే ॥ 22 ॥

(దా॒ధా॒ర॒ త్రి॒ష్టుభ॑ - మి॒మమే॒వై - వం - చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 5)

ప్ర॒జాప॑తిర॒గ్నిమ॑చినుత॒ స క్షు॒రప॑విర్భూ॒త్వా-ఽతి॑ష్ఠ॒-త్త-న్దే॒వా బిభ్య॑తో॒ నోపా॑-ఽఽయ॒-న్తే ఛన్దో॑భిరా॒త్మాన॑-ఞ్ఛాదయి॒త్వోపా॑-ఽఽయ॒-న్తచ్ఛన్ద॑సా-ఞ్ఛన్ద॒స్త్వ-మ్బ్రహ్మ॒ వై ఛన్దాగ్ం॑సి॒ బ్రహ్మ॑ణ ఏ॒త-ద్రూ॒పం-యఁ-త్కృ॑ష్ణాజి॒న-ఙ్కార్ష్ణీ॑ ఉపా॒నహా॒వుప॑ ముఞ్చతే॒ ఛన్దో॑భిరే॒వా-ఽఽత్మాన॑-ఞ్ఛాదయి॒త్వా-ఽగ్నిముప॑ చరత్యా॒త్మనో-ఽహిగ్ం॑సాయై దేవని॒ధిర్వా ఏ॒ష ని ధీ॑యతే॒ యద॒గ్ని- [యద॒గ్నిః, అ॒న్యే వా॒ వై] 23

-ర॒న్యే వా॒ వై ని॒ధిమగు॑ప్తం-విఁ॒న్దన్తి॒ న వా॒ ప్రతి॒ ప్ర జా॑నాత్యు॒ఖామా క్రా॑మత్యా॒త్మాన॑మే॒వాధి॒పా-ఙ్కు॑రుతే॒ గుప్త్యా॒ అథో॒ ఖల్వా॑హు॒ర్నా-ఽఽక్రమ్యేతి॑ నైర్-ఋ॒త్యు॑ఖా యదా॒క్రామే॒న్నిర్-ఋ॑త్యా ఆ॒త్మాన॒మపి॑ దద్ధ్యా॒-త్తస్మా॒న్నా-ఽఽక్రమ్యా॑ పురుషశీ॒ర్॒షముప॑ దధాతి॒ గుప్త్యా॒ అథో॒ యథా᳚ బ్రూ॒యాదే॒తన్మే॑ గోపా॒యేతి॑ తా॒దృగే॒వ త- [తత్, ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వా] 24

-త్ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వా అథ॑ర్వా॒ ఽగ్నిరే॒వ ద॒ద్ధ్యఙ్ఙా॑థర్వ॒ణస్తస్యేష్ట॑కా అ॒స్థాన్యే॒తగ్ం హ॒ వావ తద్-ఋషి॑ర॒భ్యనూ॑వా॒చేన్ద్రో॑ దధీ॒చో అ॒స్థభి॒రితి॒ యదిష్ట॑కాభిర॒గ్ని-ఞ్చి॒నోతి॒ సాత్మా॑నమే॒వాగ్ని-ఞ్చి॑నుతే॒ సాత్మా॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే భ॑వతి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॒ శరీ॑రం॒-వాఁ ఏ॒తద॒గ్నేర్యచ్చిత్య॑ ఆ॒త్మా వై᳚శ్వాన॒రో యచ్చి॒తే వై᳚శ్వాన॒ర-ఞ్జు॒హోతి॒ శరీ॑రమే॒వ స॒గ్గ్॒స్కృత్యా॒- [స॒గ్గ్॒స్కృత్యా॑, అ॒భ్యారో॑హతి॒] 25

-ఽభ్యారో॑హతి॒ శరీ॑రం॒-వాఁ ఏ॒త-ద్యజ॑మాన॒-స్సగ్గ్ స్కు॑రుతే॒ యద॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే యచ్చి॒తే వై᳚శ్వాన॒ర-ఞ్జు॒హోతి॒ శరీ॑రమే॒వ స॒గ్గ్॒స్కృత్యా॒ ఽఽత్మనా॒-ఽభ్యారో॑హతి॒ తస్మా॒-త్తస్య॒ నావ॑ ద్యన్తి॒ జీవ॑న్నే॒వ దే॒వానప్యే॑తి వైశ్వాన॒ర్యర్చా పురీ॑ష॒ముప॑ దధాతీ॒యం-వాఁ అ॒గ్నిర్వై᳚శ్వాన॒రస్తస్యై॒షా చితి॒ర్య-త్పురీ॑షమ॒గ్నిమే॒వ వై᳚శ్వాన॒ర-ఞ్చి॑నుత ఏ॒షా వా అ॒గ్నేః ప్రి॒యా త॒నూర్య-ద్వై᳚శ్వాన॒రః ప్రి॒యామే॒వాస్య॑ త॒నువ॒మవ॑ రున్ధే ॥ 26 ॥

(అ॒గ్ని - స్తథ్ - స॒గ్గ్॒స్కృత్యా॒ - గ్నే - ర్దశ॑ చ) (అ. 6)

అ॒గ్నేర్వై దీ॒క్షయా॑ దే॒వా వి॒రాజ॑మాప్నువ-న్తి॒స్రో రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా᳚-త్త్రి॒పదా॑ వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ షడ్-రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-థ్ష-డ్వా ఋ॒తవః॑ సంవఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ దశ॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-ద్దశా᳚క్షరా వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ ద్వాద॑శ॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-ద్ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సంవఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ త్రయో॑దశ॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-త్త్రయో॑దశ॒ [త్రయో॑దశ, మాసా᳚-] 27

మాసా᳚-స్సంవఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ పఞ్చ॑దశ॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-త్పఞ్చ॑దశ॒ వా అ॑ర్ధమా॒సస్య॒ రాత్ర॑యో-ఽర్ధమాస॒శ-స్సం॑వఁథ్స॒ర ఆ᳚ప్యతే సంవఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి స॒ప్తద॑శ॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-ద్ద్వాద॑శ॒ మాసాః॒ పఞ్చ॒ర్తవ॒-స్స సం॑వఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ చతు॑ర్విగ్ంశతి॒గ్ం॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-చ్చతు॑ర్విగ్ంశతిరర్ధమా॒సా-స్సం॑వఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి త్రి॒గ్ం॒శత॒గ్ం॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా᳚- [రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా᳚త్, త్రి॒గ్ం॒శద॑క్షరా] 28

-త్త్రి॒గ్ం॒శద॑క్షరా వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ మాస॑-న్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-ద్యో మాస॒-స్స సం॑వఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి చ॒తురో॑ మా॒సో దీ᳚క్షి॒త-స్స్యా᳚చ్చ॒తురో॒ వా ఏ॒త-మ్మా॒సో వస॑వో-ఽబిభరు॒స్తే పృ॑థి॒వీమా-ఽజ॑య-న్గాయ॒త్రీ-ఞ్ఛన్దో॒-ఽష్టౌ రు॒ద్రాస్తే᳚-ఽన్తరి॑క్ష॒మా-ఽజ॑య-న్త్రి॒ష్టుభ॒-ఞ్ఛన్దో॒ ద్వాద॑శా-ఽఽది॒త్యాస్తే దివ॒మా-ఽజ॑య॒న్ జగ॑తీ॒-ఞ్ఛన్ద॒స్తతో॒ వై తే వ్యా॒వృత॑-మగచ్ఛ॒ఞ్ఛ్రైష్ఠ్య॑-న్దే॒వానా॒-న్తస్మా॒-ద్ద్వాద॑శ మా॒సో భృ॒త్వా-ఽగ్ని-ఞ్చి॑న్వీత॒ ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సంవఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రో᳚ -ఽగ్నిశ్చిత్య॒స్తస్యా॑-హోరా॒త్రాణీష్ట॑కా ఆ॒ప్తేష్ట॑కమేన-ఞ్చిను॒తే-ఽథో᳚ వ్యా॒వృత॑మే॒వ గ॑చ్ఛతి॒ శ్రైష్ఠ్యగ్ం॑ సమా॒నానా᳚మ్ ॥ 29 ॥

(స్యా॒-త్త్రయో॑దశ - త్రి॒గ్ం॒శత॒గ్ం॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-ద్- వై తే᳚ - ఽష్టావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 7)

సు॒వ॒ర్గాయ॒ వా ఏ॒ష లో॒కాయ॑ చీయతే॒ యద॒గ్నిస్తం-యఁన్నాన్వా॒రోహే᳚-థ్సువ॒ర్గాల్లో॒కా-ద్యజ॑మానో హీయేత పృథి॒వీమా-ఽక్ర॑మిష-మ్ప్రా॒ణో మా॒ మా హా॑సీద॒న్తరి॑క్ష॒మా-ఽక్ర॑మిష-మ్ప్ర॒జా మా॒ మా హా॑సీ॒-ద్దివ॒మా-ఽక్ర॑మిష॒గ్ం॒ సువ॑రగ॒న్మేత్యా॑హై॒ష వా అ॒గ్నేర॑న్వారో॒హస్తేనై॒వైన॑-మ॒న్వారో॑హతి సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై॒ య-త్ప॒క్షస॑మ్మితా-మ్మిను॒యా- [మిను॒యాత్, కనీ॑యాగ్ంస-] 30

-త్కనీ॑యాగ్ంసం-యఁజ్ఞక్ర॒తుముపే॑యా॒-త్పాపీ॑యస్యస్యా॒ ఽఽత్మనః॑ ప్ర॒జా స్యా॒-ద్వేది॑సమ్మితా-మ్మినోతి॒ జ్యాయాగ్ం॑సమే॒వ య॑జ్ఞక్ర॒తుముపై॑తి॒ నాస్యా॒-ఽఽత్మనః॒ పాపీ॑యసీ ప్ర॒జా భ॑వతి సాహ॒స్ర-ఞ్చి॑న్వీత ప్రథ॒మ-ఞ్చి॑న్వా॒న-స్స॒హస్ర॑సమ్మితో॒ వా అ॒యం-లోఁ॒క ఇ॒మమే॒వ లో॒కమ॒భి జ॑యతి॒ ద్విషా॑హస్ర-ఞ్చిన్వీత ద్వి॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒నో ద్విషా॑హస్రం॒-వాఁ అ॒న్తరి॑క్ష-మ॒న్తరి॑క్షమే॒వాభి జ॑యతి॒ త్రిషా॑హస్ర-ఞ్చిన్వీత తృ॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒న- [తృ॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒నః, త్రిషా॑హస్రో॒ వా అ॒సౌ] 31

-స్త్రిషా॑హస్రో॒ వా అ॒సౌ లో॒కో॑ ఽముమే॒వ లో॒కమ॒భి జ॑యతి జానుద॒ఘ్న-ఞ్చి॑న్వీత ప్రథ॒మ-ఞ్చి॑న్వా॒నో గా॑యత్రి॒యైవేమం-లోఁ॒కమ॒భ్యారో॑హతి నాభిద॒ఘ్న-ఞ్చి॑న్వీత ద్వి॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒నస్త్రి॒ష్టుభై॒వా-న్తరి॑క్ష-మ॒భ్యారో॑హతి గ్రీవద॒ఘ్న-ఞ్చి॑న్వీత తృ॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒నో జగ॑త్యై॒వామున్ ఁలో॒కమ॒భ్యారో॑హతి॒ నాగ్ని-ఞ్చి॒త్వా రా॒మాముపే॑యాదయో॒నౌ రేతో॑ ధాస్యా॒మీతి॒ న ద్వి॒తీయ॑-ఞ్చి॒త్వా-ఽన్యస్య॒ స్త్రియ॒- [స్త్రియ᳚మ్, ఉపే॑యా॒న్న] 32

-ముపే॑యా॒న్న తృ॒తీయ॑-ఞ్చి॒త్వా కా-ఞ్చ॒నోపే॑యా॒-ద్రేతో॒ వా ఏ॒తన్ని ధ॑త్తే॒ యద॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే యదు॑పే॒యా-ద్రేత॑సా॒ వ్యృ॑ద్ధ్యే॒తా-ఽథో॒ ఖల్వా॑హుర ప్రజ॒స్య-న్త-ద్యన్నోపే॒యాదితి॒ య-ద్రే॑త॒స్సిచా॑వుప॒దధా॑తి॒ తే ఏ॒వ యజ॑మానస్య॒ రేతో॑ బిభృత॒స్తస్మా॒-దుపే॑యా॒-ద్రేత॒సో-ఽస్క॑న్దాయ॒ త్రీణి॒ వావ రేతాగ్ం॑సి పి॒తా పు॒త్రః పౌత్రో॒ [పౌత్రః॑, య-ద్ద్వే రే॑త॒స్సిచా॑] 33

య-ద్ద్వే రే॑త॒స్సిచా॑-వుపద॒ద్ధ్యా-ద్రేతో᳚-ఽస్య॒ విచ్ఛి॑న్ద్యా-త్తి॒స్ర ఉప॑ దధాతి॒ రేత॑స॒-స్సన్త॑త్యా ఇ॒యం-వాఁవ ప్ర॑థ॒మా రే॑త॒స్సిగ్ వాగ్వా ఇ॒య-న్తస్మా॒-త్పశ్య॑న్తీ॒మా-మ్పశ్య॑న్తి॒ వాచం॒-వఁద॑న్తీమ॒న్తరి॑క్ష-న్ద్వి॒తీయా᳚ ప్రా॒ణో వా అ॒న్తరి॑క్ష॒-న్తస్మా॒న్నా-ఽన్తరి॑క్ష॒-మ్పశ్య॑న్తి॒ న ప్రా॒ణమ॒సౌ తృ॒తీయా॒ చక్షు॒ర్వా అ॒సౌ తస్మా॒-త్పశ్య॑న్త్య॒మూ-మ్పశ్య॑న్తి॒ చక్షు॒-ర్యజు॑షే॒మా-ఞ్చా॒- [చక్షు॒-ర్యజు॑షే॒మా-ఞ్చా॑, అ॒మూ-ఞ్చోప॑] 34

-ఽమూ-ఞ్చోప॑ దధాతి॒ మన॑సా మద్ధ్య॒మామే॒షాం-లోఁ॒కానా॒-ఙ్కౢప్త్యా॒ అథో᳚ ప్రా॒ణానా॑మి॒ష్టో య॒జ్ఞో భృగు॑భిరాశీ॒ర్దా వసు॑భి॒స్తస్య॑ త ఇ॒ష్టస్య॑ వీ॒తస్య॒ ద్రవి॑ణే॒హ భ॑క్షీ॒యేత్యా॑హ స్తుతశ॒స్త్రే ఏ॒వైతేన॑ దుహే పి॒తా మా॑త॒రిశ్వా-ఽచ్ఛి॑ద్రా ప॒దా ధా॒ అచ్ఛి॑ద్రా ఉ॒శిజః॑ ప॒దా-ఽను॑ తక్షు॒-స్సోమో॑ విశ్వ॒విన్నే॒తా నే॑ష॒-ద్బృహ॒స్పతి॑రుక్థామ॒దాని॑ శగ్ంసిష॒దిత్యా॑హై॒తద్వా అ॒గ్నేరు॒క్థ-న్తేనై॒వైన॒మను॑ శగ్ంసతి ॥ 35 ॥

(మి॒ను॒యాత్ - తృ॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒నః - స్త్రియం॒ - పౌత్ర॑ - శ్చ॒ - వై - స॒ప్త చ॑) (అ. 8)

సూ॒యతే॒ వా ఏ॒షో᳚-ఽగ్నీ॒నాం-యఁ ఉ॒ఖాయా᳚-మ్భ్రి॒యతే॒ యద॒ధ-స్సా॒దయే॒-ద్గర్భాః᳚ ప్ర॒పాదు॑కా-స్స్యు॒రథో॒ యథా॑ స॒వా-త్ప్ర॑త్యవ॒రోహ॑తి తా॒దృగే॒వ తదా॑స॒న్దీ సా॑దయతి॒ గర్భా॑ణా॒-న్ధృత్యా॒ అప్ర॑పాదా॒యాథో॑ స॒వమే॒వైన॑-ఙ్కరోతి॒ గర్భో॒ వా ఏ॒ష యదుఖ్యో॒ యోనిః॑ శి॒క్యం॑-యఁచ్ఛి॒క్యా॑దు॒ఖా-న్ని॒రూహే॒-ద్యోనే॒ర్గర్భ॒-న్నిర్హ॑ణ్యా॒-థ్షడు॑ద్యామగ్ం శి॒క్య॑-మ్భవతి షోఢా విహి॒తో వై [ ] 36

పురు॑ష ఆ॒త్మా చ॒ శిర॑శ్చ చ॒త్వార్యఙ్గా᳚న్యా॒త్మన్నే॒వైన॑-మ్బిభర్తి ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వా ఏ॒ష యద॒గ్నిస్తస్యో॒ఖా చో॒లూఖ॑ల-ఞ్చ॒ స్తనౌ॒ తావ॑స్య ప్ర॒జా ఉప॑ జీవన్తి॒ యదు॒ఖా-ఞ్చో॒లూఖ॑ల-ఞ్చోప॒దధా॑తి॒ తాభ్యా॑మే॒వ యజ॑మానో॒-ఽముష్మి॑న్ ఁలో॒కే᳚-ఽగ్ని-న్దు॑హే సంవఁథ్స॒రో వా ఏ॒ష యద॒గ్నిస్తస్య॑ త్రేధావిహి॒తా ఇష్ట॑కాః ప్రాజాప॒త్యా వై᳚ష్ణ॒వీ- [వై᳚ష్ణ॒వీః, వై॒శ్వ॒క॒ర్మ॒ణీ-] 37

-ర్వై᳚శ్వకర్మ॒ణీ-ర॑హోరా॒త్రాణ్యే॒వా-ఽస్య॑ ప్రాజాప॒త్యా యదుఖ్య॑-మ్బి॒భర్తి॑ ప్రాజాప॒త్యా ఏ॒వ తదుప॑ ధత్తే॒ య-థ్స॒మిధ॑ ఆ॒దధా॑తి వైష్ణ॒వా వై వన॒స్పత॑యో వైష్ణ॒వీరే॒వ తదుప॑ ధత్తే॒ యదిష్ట॑కాభిర॒గ్ని-ఞ్చి॒నోతీ॒యం-వైఁ వి॒శ్వక॑ర్మా వైశ్వకర్మ॒ణీరే॒వ తదుప॑ ధత్తే॒ తస్మా॑-దాహు-స్త్రి॒వృద॒గ్నిరితి॒ తం-వాఁ ఏ॒తం-యఁజ॑మాన ఏ॒వ చి॑న్వీత॒ యద॑స్యా॒న్య శ్చి॑ను॒యాద్య-త్త-న్దక్షి॑ణాభి॒ర్న రా॒ధయే॑ద॒గ్నిమ॑స్య వృఞ్జీత॒ యో᳚-ఽస్యా॒-ఽగ్ని-ఞ్చి॑ను॒యా-త్త-న్దక్షి॑ణాభీ రాధయేద॒గ్నిమే॒వ త-థ్స్పృ॑ణోతి ॥ 38 ॥

(షో॒ఢా॒వి॒హి॒తో వై - వై᳚ష్ణ॒వీ - ర॒న్యో - విగ్ం॑శ॒తిశ్చ॑) (అ. 9)

ప్ర॒జాప॑తి-ర॒గ్ని-మ॑చినుత॒ర్తుభిః॑ సంవఁథ్స॒రం-వఁ॑స॒న్తేనై॒వాస్య॑ పూర్వా॒ర్ధమ॑చినుత గ్రీ॒ష్మేణ॒ దక్షి॑ణ-మ్ప॒క్షం-వఁ॒ర్॒షాభిః॒ పుచ్ఛగ్ం॑ శ॒రదోత్త॑ర-మ్ప॒క్షగ్ం హే॑మ॒న్తేన॒ మద్ధ్య॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా॒ వా అ॑స్య॒ త-త్పూ᳚ర్వా॒ర్ధమ॑చినుత క్ష॒త్రేణ॒ దక్షి॑ణ-మ్ప॒క్ష-మ్ప॒శుభిః॒ పుచ్ఛం॑-విఁ॒శోత్త॑ర-మ్ప॒క్షమా॒శయా॒ మద్ధ్యం॒-యఁ ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒త ఋ॒తుభి॑రే॒వైన॑-ఞ్చిను॒తే-ఽథో॑ ఏ॒తదే॒వ సర్వ॒మవ॑ - [సర్వ॒మవ॑, రు॒న్ధే॒ శృ॒ణ్వన్త్యే॑న] 39

రున్ధే శృ॒ణ్వన్త్యే॑న-మ॒గ్ని-ఞ్చి॑క్యా॒నమత్త్యన్న॒గ్ం॒ రోచ॑త ఇ॒యం-వాఁవ ప్ర॑థ॒మా చితి॒రోష॑ధయో॒ వన॒స్పత॑యః॒ పురీ॑షమ॒న్తరి॑క్ష-న్ద్వి॒తీయా॒ వయాగ్ం॑సి॒ పురీ॑షమ॒సౌ తృ॒తీయా॒ నక్ష॑త్రాణి॒ పురీ॑షం-యఁ॒జ్ఞశ్చ॑తు॒ర్థీ దక్షి॑ణా॒ పురీ॑షం॒-యఁజ॑మానః పఞ్చ॒మీ ప్ర॒జా పురీ॑షం॒-యఁ-త్త్రిచి॑తీక-ఞ్చిన్వీ॒త య॒జ్ఞ-న్దక్షి॑ణామా॒త్మాన॑-మ్ప్ర॒జామ॒న్తరి॑యా॒-త్తస్మా॒-త్పఞ్చ॑చితీకశ్చేత॒వ్య॑ ఏ॒తదే॒వ సర్వగ్గ్॑ స్పృణోతి॒ య-త్తి॒స్రశ్చిత॑య- [య-త్తి॒స్రశ్చిత॑యః, త్రి॒వృద్ధ్య॑గ్నిర్య-ద్ద్వే] 40

-స్త్రి॒వృద్ధ్య॑గ్నిర్య-ద్ద్వే ద్వి॒పా-ద్యజ॑మానః॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ పఞ్చ॒ చిత॑యో భవన్తి॒ పాఙ్క్తః॒ పురు॑ష ఆ॒త్మాన॑మే॒వ స్పృ॑ణోతి॒ పఞ్చ॒ చిత॑యో భవన్తి ప॒ఞ్చభిః॒ పురీ॑షైర॒భ్యూ॑హతి॒ దశ॒ స-మ్ప॑ద్యన్తే॒ దశా᳚క్షరో॒ వై పురు॑షో॒ యావా॑నే॒వ పురు॑ష॒స్తగ్గ్ స్పృ॑ణో॒త్యథో॒ దశా᳚క్షరా వి॒రాడన్నం॑-విఁ॒రా-డ్వి॒రాజ్యే॒వాన్నాద్యే॒ ప్రతి॑ తిష్ఠతి సంవఁథ్స॒రో వై ష॒ష్ఠీ చితి॑ర్-ఋ॒తవః॒ పురీ॑ష॒గ్ం॒ షట్ చిత॑యో భవన్తి॒ షట్ పురీ॑షాణి॒ ద్వాద॑శ॒ స-మ్ప॑ద్యన్తే॒ ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సంవఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒ర ఏ॒వ ప్రతి॑ తిష్ఠతి ॥ 41 ॥

(అవ॒ - చిత॑యః॒ - పురీ॑షం॒ - పఞ్చ॑దశ చ) (అ. 10)

రోహి॑తో ధూ॒మ్రరో॑హితః క॒ర్కన్ధు॑రోహిత॒స్తే ప్రా॑జాప॒త్యా బ॒భ్రుర॑రు॒ణబ॑భ్రు॒-శ్శుక॑బభ్రు॒స్తే రౌ॒ద్రా-శ్శ్యేతః॑ శ్యేతా॒క్ష-శ్శ్యేత॑గ్రీవ॒స్తే పి॑తృదేవ॒త్యా᳚స్తి॒స్రః కృ॒ష్ణా వ॒శా వా॑రు॒ణ్య॑స్తి॒స్ర-శ్శ్వే॒తా వ॒శా-స్సౌ॒ర్యో॑ మైత్రాబార్హస్ప॒త్యా ధూ॒మ్రల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 42 ॥

(రోహి॑తః॒-షడ్వగ్ం॑శతిః) (అ. 11)

పృశ్ఞి॑-స్తిర॒శ్చీన॑-పృశ్ఞిరూ॒ర్ధ్వ-పృ॑శ్ఞి॒స్తే మా॑రు॒తాః ఫ॒ల్గూర్లో॑హితో॒ర్ణీ బ॑ల॒క్షీ తా-స్సా॑రస్వ॒త్యః॑ పృష॑తీ స్థూ॒లపృ॑షతీ క్షు॒ద్రపృ॑షతీ॒ తా వై᳚శ్వదే॒వ్య॑స్తి॒స్ర-శ్శ్యా॒మా వ॒శాః పౌ॒ష్ణియ॑స్తి॒స్రో రోహి॑ణీర్వ॒శా మై॒త్రియ॑ ఐన్ద్రాబార్హస్ప॒త్యా అ॑రు॒ణల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 43 ॥

(పృశ్ఞిః॒ - షడ్విగ్ం॑శతిః) (అ. 12)

శి॒తి॒బా॒హు-ర॒న్యత॑శ్శితిబాహు-స్సమ॒న్త శి॑తిబాహు॒స్త ఐ᳚న్ద్రవాయ॒వా-శ్శి॑తి॒రన్ధ్రో॒ ఽన్యత॑శ్శితిరన్ధ్ర-స్సమ॒న్తశి॑తిరన్ధ్ర॒స్తే మై᳚త్రావరు॒ణా-శ్శు॒ద్ధవా॑ల-స్స॒ర్వశు॑ద్ధవాలో మ॒ణివా॑ల॒స్త ఆ᳚శ్వి॒నాస్తి॒స్ర-శ్శి॒ల్పా వ॒శా వై᳚శ్వదే॒వ్య॑స్తి॒స్ర-శ్శ్యేనీః᳚ పరమే॒ష్ఠినే॑ సోమాపౌ॒ష్ణా-శ్శ్యా॒మల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 44 ॥

(శి॒తి॒బా॒హుః పఞ్చ॑విగ్ంశతిః) (అ. 13)

ఉ॒న్న॒త ఋ॑ష॒భో వా॑మ॒నస్త ఐ᳚న్ద్రావరు॒ణా-శ్శితి॑కకుచ్ఛితిపృ॒ష్ఠ-శ్శితి॑భస॒-త్త ఐ᳚న్ద్రాబార్హస్ప॒త్యా-శ్శి॑తి॒పాచ్ఛి॒త్యోష్ఠః॑ శితి॒భ్రుస్త ఐ᳚న్ద్రావైష్ణ॒వాస్తి॒స్ర-స్సి॒ద్ధ్మా వ॒శా వై᳚శ్వకర్మ॒ణ్య॑స్తి॒స్రో ధా॒త్రే పృ॑షోద॒రా ఐ᳚న్ద్రాపౌ॒ష్ణా-శ్శ్యేత॑లలామాస్తూప॒రాః ॥ 45 ॥

(ఉ॒న్న॒తః పఞ్చ॑విగ్ంశతిః) (అ. 14)

క॒ర్ణాస్త్రయో॑ యా॒మా-స్సౌ॒మ్యాస్త్రయః॑ శ్వితి॒ఙ్గా అ॒గ్నయే॒ యవి॑ష్ఠాయ॒ త్రయో॑ నకు॒లాస్తి॒స్రో రోహి॑ణీ॒స్త్ర్యవ్య॒స్తా వసూ॑నా-న్తి॒స్రో॑-ఽరు॒ణా ది॑త్యౌ॒హ్య॑స్తా రు॒ద్రాణాగ్ం॑ సోమై॒న్ద్రా బ॒భ్రుల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 46 ॥

(క॒ర్ణాస్త్రయో॑ - విగ్ంశతిః) (అ. 15)

శు॒ణ్ఠాస్త్రయో॑ వైష్ణ॒వా అ॑ధీలోధ॒కర్ణా॒స్త్రయో॒ విష్ణ॑వ ఉరుక్ర॒మాయ॑ లఫ్సు॒దిన॒స్త్రయో॒ విష్ణ॑వ ఉరుగా॒యాయ॒ పఞ్చా॑వీస్తి॒స్ర ఆ॑ది॒త్యానా᳚-న్త్రివ॒థ్సా-స్తి॒స్రో-ఽఙ్గి॑రసామైన్ద్రావైష్ణ॒వా గౌ॒రల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 47 ॥

(శు॒ణ్ఠా - విగ్ం॑శ॒తిః) (అ. 16)

ఇన్ద్రా॑య॒ రాజ్ఞే॒ త్రయః॑ శితిపృ॒ష్ఠా ఇన్ద్రా॑యా-ధిరా॒జాయ॒ త్రయ॒-శ్శితి॑కకుద॒ ఇన్ద్రా॑య స్వ॒రాజ్ఞే॒ త్రయ॒-శ్శితి॑భస-దస్తి॒స్రస్తు॑ర్యౌ॒హ్యః॑ సా॒ద్ధ్యానా᳚-న్తి॒స్రః ప॑ష్ఠౌ॒హ్యో॑ విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా॑మాగ్నే॒న్ద్రాః కృ॒ష్ణల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 48 ॥

(ఇన్ద్రా॑య॒ రాజ్ఞే॒ - ద్వావిగ్ం॑శతిః) (అ. 17)

అది॑త్యై॒ త్రయో॑ రోహితై॒తా ఇ॑న్ద్రా॒ణ్యై త్రయః॑ కృష్ణై॒తాః కు॒హ్వై᳚ త్రయో॑-ఽరుణై॒తాస్తి॒స్రో ధే॒నవో॑ రా॒కాయై॒ త్రయో॑-ఽన॒డ్వాహః॑ సినీవా॒ల్యా ఆ᳚గ్నావైష్ణ॒వా రోహి॑తలలామాస్తూప॒రాః ॥ 49 ॥

(అది॑త్యా-అ॒ష్టాద॑శ) (అ. 18)

సౌ॒మ్యాస్త్రయః॑ పి॒శఙ్గా॒-స్సోమా॑య॒ రాజ్ఞే॒ త్రయః॑ సా॒రఙ్గాః᳚ పార్జ॒న్యా నభో॑రూపాస్తి॒స్రో॑-ఽజా మ॒ల్॒హా ఇ॑న్ద్రా॒ణ్యై తి॒స్రో మే॒ష్య॑ ఆది॒త్యా ద్యా॑వాపృథి॒వ్యా॑ మా॒లఙ్గా᳚స్తూప॒రాః ॥ 50 ॥

(సౌ॒మ్యా - ఏకా॒న్నవిగ్ం॑శ॒తిః) (అ. 19)

వా॒రు॒ణాస్త్రయః॑ కృ॒ష్ణల॑లామా॒ వరు॑ణాయ॒ రాజ్ఞే॒ త్రయో॒ రోహి॑తలలామా॒ వరు॑ణాయ రి॒శాద॑సే॒ త్రయో॑-ఽరు॒ణల॑లామా-శ్శి॒ల్పాస్త్రయో॑ వైశ్వదే॒వాస్త్రయః॒ పృశ్ఞ॑య-స్సర్వదేవ॒త్యా॑ ఐన్ద్రాసూ॒రా-శ్శ్యేత॑లలామాస్తూప॒రాః ॥ 51 ॥

(వా॒రు॒ణా - విగ్ం॑శ॒తిః) (అ. 20)

సోమా॑య స్వ॒రాజ్ఞే॑-ఽనోవా॒హావ॑న॒డ్వాహా॑-విన్ద్రా॒గ్నిభ్యా॑-మోజో॒దాభ్యా॒ముష్టా॑రా-విన్ద్రా॒గ్నిభ్యా᳚-మ్బల॒దాభ్యాగ్ం॑ సీరవా॒హావవీ॒ ద్వే ధే॒నూ భౌ॒మీ ది॒గ్భ్యో వడ॑బే॒ ద్వే ధే॒నూ భౌ॒మీ వై॑రా॒జీ పు॑రు॒షీ ద్వే ధే॒నూ భౌ॒మీ వా॒యవ॑ ఆరోహణవా॒హావ॑న॒డ్వాహౌ॑ వారు॒ణీ కృ॒ష్ణే వ॒శే అ॑రా॒డ్యౌ॑ ది॒వ్యావృ॑ష॒భౌ ప॑రిమ॒రౌ ॥ 52 ॥

(సోమా॑య స్వ॒రాజ్ఞే॒ - చతు॑స్త్రిగ్ంశత్) (అ. 21)

ఏకా॑దశ ప్రా॒తర్గ॒వ్యాః ప॒శవ॒ ఆ ల॑భ్యన్తే ఛగ॒లః క॒ల్మాషః॑ కికిదీ॒విర్వి॑దీ॒గయ॒స్తే త్వా॒ష్ట్రా-స్సౌ॒రీర్నవ॑ శ్వే॒తా వ॒శా అ॑నూబ॒న్ధ్యా॑ భవన్త్యాగ్నే॒య ఐ᳚న్ద్రా॒గ్న ఆ᳚శ్వి॒నస్తే వి॑శాలయూ॒ప ఆ ల॑భ్యన్తే ॥ 53 ॥

(ఐకా॑దశ ప్రా॒తః - పఞ్చ॑విగ్ంశతిః) (అ. 22)

పి॒శఙ్గా॒స్త్రయో॑ వాస॒న్తా-స్సా॒రఙ్గా॒స్త్రయో॒ గ్రైష్మాః॒ పృష॑న్త॒స్త్రయో॒ వార్షి॑కాః॒ పృశ్ఞ॑య॒స్త్రయః॑ శార॒దాః పృ॑శ్ఞిస॒క్థా-స్త్రయో॒ హైమ॑న్తికా అవలి॒ప్తాస్త్రయః॑ శైశి॒రా-స్సం॑వఁథ్స॒రాయ॒ నివ॑క్షసః ॥ 54 ॥

(పి॒శఙ్గా॑ - విగ్ంశ॒తిః) (అ. 23)

(రోహి॑తః కృ॒ష్ణా ధూ॒మ్రల॑లామాః॒ - పృశ్ఞిః॑ శ్యా॒మా అ॑రు॒ణల॑లామాః -శితిబా॒హు-శ్శి॒ల్పా-శ్శ్యేనీ᳚-శ్శ్యా॒మల॑లామా - ఉన్న॒త-స్సి॒ద్ధ్మా ధా॒త్రే పౌ॒ష్ణా-శ్శ్యేత॑లలామాః - క॒ర్ణా బ॒భ్రుల॑లామాః - శు॒ణ్ఠా గౌ॒రల॑లామా॒ - ఇన్ద్రా॑య కృ॒ష్ణాల॑లామా॒ - అది॑త్యై॒ రోహి॑త లలామః -సౌ॒మ్యా మా॒లఙ్గా॑ - వారు॒ణా-స్సూ॒రా-శ్శ్యేత॑లలామా॒ - దశ॑ ।)

(హిర॑ణ్యవర్ణా - అ॒పా-ఙ్గ్రహా᳚న్ - భూతేష్ట॒కాః - స॒జూః - సం॑వఁథ్స॒రం - ప్ర॒జాప॑తి॒-స్స క్షు॒రప॑వి - ర॒వగ్నేర్వై దీ॒క్షయా॑ - సువ॒ర్గాయ॒ తం-యఁన్న - సూ॒యతే᳚ - ప్ర॒జాప॑తిర్-ఋ॒తుభీ॒ - రోహి॑తః॒ - పృఞిః॑ - శితిబా॒హు - రు॑న్న॒తః - క॒ర్ణాః - శు॒ణ్ఠా - ఇన్ద్రా॒యా- ది॑త్యై - సౌ॒మ్యా - వా॑రు॒ణాః - సోమా॒యై - కా॑దశ - పి॒శఙ్గా॒ - స్త్రయో॑విగ్ంశతిః)

(హిర॑ణ్యవర్ణా - భూతేష్ట॒కాః - ఛన్దో॒ యత్ - కనీ॑యాగ్ంసన్-త్రి॒వృద్ధ్య॑గ్ని - ర్వా॑రు॒ణా - శ్చతు॑ష్పఞ్చా॒శత్ )

(హిర॑ణ్యవర్ణా॒, నివ॑క్షసః)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్పఞ్చమకాణ్డే షష్ఠః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - upānuvākyābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbha̭-ndadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ maddhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām | ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā᳚-nde॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃ-yā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti | yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ - [ ] 1

śu॒krāstā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatā-''pa-śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme | sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ ni dha̭tta || yada॒da-ssa̭-mpraya॒tīrahā॒ vana̭datāha॒te | tasmā॒dā na॒dyo̭ nāma̭ stha॒ tā vo॒ nāmā̭ni sindhavaḥ || ya-tpreṣi̭tā॒ varṷṇena॒ tā-śśībhagṃ̭ sa॒mava̭lgata | 2

tadā᳚pno॒-dindro̭ vo ya॒tī-stasmā॒-dāpo॒ anṷ sthana || a॒pa॒kā॒magg syanda̭mānā॒ avī̭varata vo॒ hika᳚m | indro̭ va॒-śśakti̭bhi rdevī॒-stasmā॒-dvārṇāma̭ vo hi॒tam || eko̭ de॒vo apya̭tiṣṭha॒-thsyanda̭mānā yathā va॒śam | udā̭niṣu-rma॒hīriti॒ tasmā̭-duda॒ka-mṷcyate || āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ i-ttāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭- [madhu॒pṛcā᳚m, a॒ra॒ṅga॒ma ā mā᳚] 3

-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann || ādi-tpa̭śyāmyu॒ta vā̭ śṛṇo॒myā mā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒ bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ || tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || di॒vi śra̭ya svā॒ntari̭kṣe yatasva pṛthi॒vyā sa-mbha̭va brahmavarca॒-sama̭si brahmavarca॒sāya̭ tvā || 4

(u॒danti̭ - sa॒mava̭lgata - madhu॒pṛcāṃ᳚ - mā॒taro॒ - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 1)

a॒pā-ṅgrahā᳚-ngṛhṇātye॒tadvāva rā̭ja॒sūyaṃ॒-ya~de॒te grahā᳚-ssa॒vo᳚ 'gnirva̭ruṇasa॒vo rā̭ja॒sūya̭-magnisa॒va-ścitya॒stābhyā̭-me॒va sṷ̄ya॒te-'tho̭ u॒bhāve॒va lo॒kāva॒bhi ja̭yati॒ yaśca̭ rāja॒sūyḙnejā॒nasya॒ yaścā᳚-'gni॒cita॒ āpo̭ bhava॒ntyāpo॒ vā a॒gnerbhrātṛ̭vyā॒ yada॒po᳚ 'gnera॒dhastā̭dupa॒ dadhā̭ti॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatya॒mṛtaṃ॒- [bhrātṛ̭vyo bhavatya॒mṛta᳚m, vā āpa॒stasmā̭-] 5

-~vā āpa॒stasmā̭-da॒dbhirava̭tānta-ma॒bhi ṣi̭ñcanti॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ sarva॒māyṷreti॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~dānnaṃ॒-vā~ āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna̭-mpa॒śavo᳚-'nnā॒daḥ pa̭śu॒mā-nbha̭vati॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~da॒ dvāda̭śa bhavanti॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmā॒ [-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmā᳚, anna॒mava̭ rundhe॒] 6

anna॒mava̭ rundhe॒ pātrā̭ṇi bhavanti॒ pātre॒ vā anna̭madyate॒ sayo᳚nye॒vānna॒mava̭ rundha॒ ā dvā̭da॒śā-tpurṷṣā॒danna̭-ma॒ttyatho॒ pātrā॒nna chi̭dyate॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~da̭ ku॒mbhāśca̭ ku॒mbhīśca̭ mithu॒nāni̭ bhavanti mithu॒nasya॒ prajā᳚tyai॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ [ya ṷ, cai॒nā॒ e॒vaṃ-ve~da॒] 7

cainā e॒vaṃ-ve~da॒ śugvā a॒gni-sso᳚-'ddhva॒ryuṃ-ya~ja̭māna-mpra॒jā-śśu॒cā-'rpa̭yati॒ yada॒pa ṷpa॒dadhā̭ti॒ śuca̭me॒vāsya̭ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭tyaddhva॒ryurna yaja̭māna॒-śśāmya̭nti pra॒jā yatrai॒tā ṷpadhī॒yante॒ 'pāṃ-vā~ e॒tāni॒ hṛda̭yāni॒ yade॒tā āpo॒ yade॒tā a॒pa ṷpa॒dadhā̭ti di॒vyābhi̭re॒vainā॒-ssagṃ sṛ̭jati॒ varṣṷkaḥ pa॒rjanyo̭ [pa॒rjanyaḥ̭, bha॒va॒ti॒ yo vā] 8

bhavati॒ yo vā e॒tāsā̭mā॒yata̭na॒-ṅkḷptiṃ॒-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati॒ kalpa̭te 'smā anusī॒tamupa̭ dadhātye॒tadvā ā̭sāmā॒yata̭name॒ṣā kḷpti॒rya e॒vaṃ-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati॒ kalpa̭te-'smai dva॒dvamma॒nyā upa̭ dadhāti॒ cata̭sro॒ maddhye॒ dhṛtyā॒ annaṃ॒-vā~ iṣṭa̭kā e॒ta-tkhalu॒ vai sā॒kṣādannaṃ॒-ya~de॒ṣa ca॒ruryade॒ta-ñca॒rumṷpa॒ dadhā̭ti sā॒kṣā- [sā॒kṣāt, e॒vā-'smā॒ anna॒mava̭ rundhe] 9

-de॒vā-'smā॒ anna॒mava̭ rundhe maddhya॒ta upa̭ dadhāti maddhya॒ta e॒vāsmā॒ anna̭-ndadhāti॒ tasmā᳚-nmaddhya॒to-'nna̭madyate bārhaspa॒tyo bha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmā॒ anna॒mava̭ rundhe brahmavarca॒sama̭si brahmavarca॒sāya॒ tvetyā̭ha teja॒svī bra̭hmavarca॒sī bha̭vati॒ yasyai॒ṣa ṷpadhī॒yate॒ ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || 10 ||

(a॒mṛta̭ - masmai - jāyate॒ yasyai॒tā - ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ - pa॒rjanya̭ - upa॒dadhā̭ti sā॒kṣāth - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 2)

bhū॒te॒ṣṭa॒kā upa̭ dadhā॒tyatrā᳚tra॒ vai mṛ॒tyurjā̭yate॒ yatra̭yatrai॒va mṛ॒tyurjāya̭te॒ tata̭ e॒vaina॒mava̭ yajate॒ tasmā̭dagni॒ci-thsarva॒māyṷreti॒ sarve॒ hya̭sya mṛ॒tyavo 've᳚ṣṭā॒stasmā̭-dagni॒cinnā-bhica̭rita॒vai pra॒tyagḙna-mabhicā॒ra-sstṛ̭ṇute sū॒yate॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te dḙvasu॒vāme॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavantye॒tāva̭nto॒ vai de॒vānāgṃ̭ sa॒vāsta e॒vā- [sa॒vāsta e॒va, a॒smai॒ sa॒vā-npra] 11

-'smai̭ sa॒vā-npra ya̭cchanti॒ ta ḙnagṃ suvante sa॒vo᳚-'gnirva̭ruṇasa॒vo rā̭ja॒sūya̭-mbrahmasa॒vaścityo̭ de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va ityā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina॒-mbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhira॒bhi ṣi̭ñca॒tyanna̭-syānnasyā॒bhi ṣi̭ñca॒tyanna̭-syānna॒syā-va̭ruddhyai pu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭ma॒bhi ṣi̭ñcati pu॒rastā॒ddhi pra̭tī॒cī-na॒manna̭ma॒dyatḙ śīrṣa॒to̭-'bhi ṣi̭ñcati śīrṣa॒to hyanna̭ma॒dyata॒ ā mukhā̭-da॒nvava̭srāvayati [mukhā̭-da॒nvava̭srāvayati, mu॒kha॒ta e॒vā-'smā̭] 12

mukha॒ta e॒vā-'smā̭ a॒nnādya̭-ndadhātya॒gnestvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhi ṣi̭ñcā॒mītyā̭hai॒ṣa vā a॒gne-ssa॒vastenai॒vaina̭ma॒bhi ṣi̭ñcati॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mītyā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahma̭ṇai॒vaina̭ma॒bhi ṣi̭ñca॒tīndra̭sya tvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhi ṣi̭ñcā॒-mītyā̭hendri॒yame॒vāsmi̭-nnu॒pari̭ṣṭā-ddadhātye॒ta- [-ddadhātye॒tat, vai rā̭ja॒sūya̭sya] 13

-dvai rā̭ja॒sūya̭sya rū॒paṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒ta u॒bhāve॒va lo॒kāva॒bhi ja̭yati॒ yaśca̭ rāja॒sūyḙnejā॒nasya॒ yaścā᳚gni॒cita॒ indra̭sya suṣuvā॒ṇasya̭ daśa॒dhendri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mparā̭-'pata॒-ttadde॒vā-ssau᳚trāma॒ṇyā sama̭bharan-thsū॒yate॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te᳚-'gni-ñci॒tvā sau᳚trāma॒ṇyā ya̭jetendri॒yame॒va vī॒ryagṃ̭ sa॒bhṛntyā॒-''tma-ndha̭tte || 14 ||

(ta e॒vā - nvava̭srāvayatye॒ - ta - da॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 3)

sa॒jūrabdo-'yā̭vabhi-ssa॒jūru॒ṣā arṷṇībhi-ssa॒jū-ssūrya॒ eta̭śena sa॒joṣā̭va॒śvinā॒ dagṃso̭bhi-ssa॒jūra॒gnirvai᳚śvāna॒ra iḍā̭bhirghṛ॒tena॒ svāhā̭ saṃva~thsa॒ro vā abdo॒ māsā॒ ayā̭vā u॒ṣā arṷṇī॒ sūrya॒ eta̭śa i॒me a॒śvinā̭ saṃva~thsa॒ro᳚-'gnirvai᳚śvāna॒raḥ pa॒śava॒ iḍā̭ pa॒śavo̭ ghṛ॒tagṃ saṃ̭va~thsa॒ra-mpa॒śavo-'nu॒ pra jā̭yante saṃva~thsa॒reṇai॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayati darbhasta॒mbe jṷhoti॒ ya - [ ] 15

-dvā a॒syā a॒mṛtaṃ॒-ya~-dvī॒rya̭-nta-dda॒rbhāstasmi̭n juhoti॒ praiva jā̭yate 'nnā॒do bha̭vati॒ yasyai॒va-ñjuhva̭tye॒tā vai de॒vatā̭ a॒gneḥ pu॒rastā᳚dbhāgā॒stā e॒va prī̭ṇā॒tyatho॒ cakṣṷre॒vāgneḥ pu॒rastā॒-tprati̭ dadhā॒tyana̭ndho bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dā-''po॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭tiḥ puṣkarapa॒rṇe vāto̭ bhū॒to̭-'lelāya॒-thsa [bhū॒to̭-'lelāya॒-thsaḥ, pra॒ti॒ṣṭhā-nnā-'vi̭ndata॒] 16

pra̭ti॒ṣṭhā-nnā-'vi̭ndata॒ sa e॒tada॒pā-ṅku॒lāya̭mapaśya॒-ttasmi̭nna॒gnima̭cinuta॒ tadi॒yama̭bhava॒-ttato॒ vai sa pratya̭tiṣṭha॒dyā-mpu॒rastā̭du॒pā-da̭dhā॒-ttacchiro̭ 'bhava॒-thsā prācī॒ digyā-nda̭kṣiṇa॒ta u॒pāda̭dhā॒-thsa dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣo̭-'bhava॒-thsā da̭kṣi॒ṇā digyā-mpa॒ścā-du॒pāda̭dhā॒-tta-tpuccha̭mabhava॒-thsā pra॒tīcī॒ digyāmṷttara॒ta u॒pāda̭dhā॒- [u॒pāda̭dhāt, sa utta̭raḥ] 17

-thsa utta̭raḥ pa॒kṣo̭-'bhava॒-thsodī̭cī॒ digyāmu॒pari̭ṣṭā-du॒pāda̭dhā॒-tta-tpṛ॒ṣṭhama̭bhava॒-thsordhvā digi॒yaṃ-vā~ a॒gniḥ pañce᳚ṣṭaka॒-stasmā॒-dyada॒syā-ṅkhana̭ntya॒bhīṣṭa̭kā-ntṛ॒ndantya॒bhi śarka̭rā॒gṃ॒ sarvā॒ vā i॒yaṃ-va~yo᳚bhyo॒ nakta̭-ndṛ॒śe dī᳚pyate॒ tasmā̭di॒māṃ-va~yāgṃ̭si॒ nakta॒-nnāddhyā̭sate॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te pratye॒va [pratye॒va, ti॒ṣṭha॒tya॒bhi diśo̭] 18

ti̭ṣṭhatya॒bhi diśo̭ jayatyāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇastasmā᳚-dbrāhma॒ṇāya॒ sarvā̭su di॒kṣvardhṷka॒gg॒ svāme॒va ta-ddiśa॒manve᳚tya॒pāṃ-vā~ a॒gniḥ ku॒lāya॒-ntasmā॒dāpo॒-'gnigṃ hārṷkā॒-ssvāme॒va ta-dyoni॒-mpravi̭śanti || 19 ||

(yada̭- lelāya॒-thsa-ṷttara॒ta u॒pāda̭dhā-de॒va - dvātrigṃ̭śacca) (a. 4)

saṃ॒va~॒thsa॒ramukhya̭-mbhṛ॒tvā dvi॒tīyḙ saṃva~thsa॒ra ā᳚gne॒yama॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pedai॒ndra-mekā̭daśakapālaṃ-vai~śvade॒va-ndvāda̭śakapāla-mbārhaspa॒tya-ñca॒ruṃ-vai~᳚ṣṇa॒va-ntri̭kapā॒la-ntṛ॒tīyḙ saṃva~thsa॒rḙ-'bhi॒jitā̭ yajeta॒ yada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒tryā᳚gne॒ya-ṅgā̭ya॒tra-mprā̭tassava॒na-mprā̭tassava॒name॒va tena̭ dādhāra gāya॒trī-ñchando॒ yadekā̭daśakapālo॒ bhava॒tyekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭugai॒ndra-ntraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na॒-mmāddhya̭ndiname॒va sava̭na॒-ntena̭ dādhāra tri॒ṣṭubha॒- [tri॒ṣṭubha᳚m, chando॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒] 20

-ñchando॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī vaiśvade॒va-ñjāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīyasava॒name॒va tena̭ dādhāra॒ jaga̭tī॒-ñchando॒ ya-dbā̭rhaspa॒tyaśca॒rurbhava̭ti॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahmai॒va tena̭ dādhāra॒ ya-dvai᳚ṣṇa॒vastri̭kapā॒lo bhava̭ti ya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñame॒va tena̭ dādhāra॒ ya-ttṛ॒tīyḙ saṃva~thsa॒rḙ-'bhi॒jitā॒ yaja̭te॒-'bhiji̭tyai॒ ya-thsaṃ̭va~thsa॒ramukhya̭-mbi॒bhartī॒mame॒va [ ] 21

tena̭ lo॒kagg spṛ̭ṇoti॒ ya-ddvi॒tīyḙ saṃva~thsa॒re᳚-'gni-ñci̭nu॒te᳚ 'ntari̭kṣame॒va tena̭ spṛṇoti॒ ya-ttṛ॒tīyḙ saṃva~thsa॒re yaja̭te॒-'mume॒va tena̭ lo॒kagg spṛ̭ṇotye॒taṃ-vai~ para̭ āṭṇā॒raḥ ka॒kṣīvāgṃ̭ auśi॒jo vī॒taha̭vya-śśrāya॒sastra॒sada̭syuḥ pauruku॒thsyaḥ pra॒jākā̭mā acinvata॒ tato॒ vai te sa॒hasragṃ̭ sahasra-mpu॒trāna̭vindanta॒ pratha̭te pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒stā-mmātrā̭māpnoti॒ yā-nte-'ga̭ccha॒n॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāne॒tama॒gni-ñci̭nu॒te || 22 ||

(dā॒dhā॒ra॒ tri॒ṣṭubha̭ - mi॒mame॒vai - vaṃ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)

pra॒jāpa̭tira॒gnima̭cinuta॒ sa kṣu॒rapa̭virbhū॒tvā-'ti̭ṣṭha॒-tta-nde॒vā bibhya̭to॒ nopā̭-''ya॒-nte chando̭bhirā॒tmāna̭-ñchādayi॒tvopā̭-''ya॒-ntacchanda̭sā-ñchanda॒stva-mbrahma॒ vai chandāgṃ̭si॒ brahma̭ṇa e॒ta-drū॒paṃ-ya~-tkṛ̭ṣṇāji॒na-ṅkārṣṇī̭ upā॒nahā॒vupa̭ muñcate॒ chando̭bhire॒vā-''tmāna̭-ñchādayi॒tvā-'gnimupa̭ caratyā॒tmano-'higṃ̭sāyai devani॒dhirvā e॒ṣa ni dhī̭yate॒ yada॒gni- [yada॒gniḥ, a॒nye vā॒ vai] 23

-ra॒nye vā॒ vai ni॒dhimagṷptaṃ-vi~॒ndanti॒ na vā॒ prati॒ pra jā̭nātyu॒khāmā krā̭matyā॒tmāna̭me॒vādhi॒pā-ṅkṷrute॒ guptyā॒ atho॒ khalvā̭hu॒rnā-''kramyeti̭ nair-ṛ॒tyṷkhā yadā॒krāme॒nnir-ṛ̭tyā ā॒tmāna॒mapi̭ daddhyā॒-ttasmā॒nnā-''kramyā̭ puruṣaśī॒r॒ṣamupa̭ dadhāti॒ guptyā॒ atho॒ yathā᳚ brū॒yāde॒tanmḙ gopā॒yeti̭ tā॒dṛge॒va ta- [tat, pra॒jāpa̭ti॒rvā] 24

-tpra॒jāpa̭ti॒rvā atha̭rvā॒ 'gnire॒va da॒ddhyaṅṅā̭tharva॒ṇastasyeṣṭa̭kā a॒sthānye॒tagṃ ha॒ vāva tad-ṛṣi̭ra॒bhyanṷ̄vā॒cendro̭ dadhī॒co a॒sthabhi॒riti॒ yadiṣṭa̭kābhira॒gni-ñci॒noti॒ sātmā̭name॒vāgni-ñci̭nute॒ sātmā॒muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ śarī̭raṃ॒-vā~ e॒tada॒gneryaccitya̭ ā॒tmā vai᳚śvāna॒ro yacci॒te vai᳚śvāna॒ra-ñju॒hoti॒ śarī̭rame॒va sa॒gg॒skṛtyā॒- [sa॒gg॒skṛtyā̭, a॒bhyāro̭hati॒] 25

-'bhyāro̭hati॒ śarī̭raṃ॒-vā~ e॒ta-dyaja̭māna॒-ssagg skṷrute॒ yada॒gni-ñci̭nu॒te yacci॒te vai᳚śvāna॒ra-ñju॒hoti॒ śarī̭rame॒va sa॒gg॒skṛtyā॒ ''tmanā॒-'bhyāro̭hati॒ tasmā॒-ttasya॒ nāva̭ dyanti॒ jīva̭nne॒va de॒vānapyḙti vaiśvāna॒ryarcā purī̭ṣa॒mupa̭ dadhātī॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒rastasyai॒ṣā citi॒rya-tpurī̭ṣama॒gnime॒va vai᳚śvāna॒ra-ñci̭nuta e॒ṣā vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūrya-dvai᳚śvāna॒raḥ pri॒yāme॒vāsya̭ ta॒nuva॒mava̭ rundhe || 26 ||

(a॒gni - stath - sa॒gg॒skṛtyā॒ - gne - rdaśa̭ ca) (a. 6)

a॒gnervai dī॒kṣayā̭ de॒vā vi॒rāja̭māpnuva-nti॒sro rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚-ttri॒padā̭ vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ ṣaḍ-rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-thṣa-ḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddaśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ dvāda̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ trayo̭daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ttrayo̭daśa॒ [trayo̭daśa, māsā᳚-] 27

māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ pañca̭daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-tpañca̭daśa॒ vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yo-'rdhamāsa॒śa-ssaṃ̭va~thsa॒ra ā᳚pyate saṃva~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti sa॒ptada̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtava॒-ssa saṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ catṷrvigṃśati॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ccatṷrvigṃśatirardhamā॒sā-ssaṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti tri॒gṃ॒śata॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚- [rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚t, tri॒gṃ॒śada̭kṣarā] 28

-ttri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ māsa̭-ndīkṣi॒ta-ssyā॒-dyo māsa॒-ssa saṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti ca॒turo̭ mā॒so dī᳚kṣi॒ta-ssyā᳚cca॒turo॒ vā e॒ta-mmā॒so vasa̭vo-'bibharu॒ste pṛ̭thi॒vīmā-'ja̭ya-ngāya॒trī-ñchando॒-'ṣṭau ru॒drāste᳚-'ntari̭kṣa॒mā-'ja̭ya-ntri॒ṣṭubha॒-ñchando॒ dvāda̭śā-''di॒tyāste diva॒mā-'ja̭ya॒n jaga̭tī॒-ñchanda॒stato॒ vai te vyā॒vṛta̭-magaccha॒ñchraiṣṭhya̭-nde॒vānā॒-ntasmā॒-ddvāda̭śa mā॒so bhṛ॒tvā-'gni-ñci̭nvīta॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro᳚ -'gniścitya॒stasyā̭-horā॒trāṇīṣṭa̭kā ā॒pteṣṭa̭kamena-ñcinu॒te-'tho᳚ vyā॒vṛta̭me॒va ga̭cchati॒ śraiṣṭhyagṃ̭ samā॒nānā᳚m || 29 ||

(syā॒-ttrayo̭daśa - tri॒gṃ॒śata॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-d- vai te᳚ - 'ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)

su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ cīyate॒ yada॒gnistaṃ-ya~nnānvā॒rohe᳚-thsuva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māno hīyeta pṛthi॒vīmā-'kra̭miṣa-mprā॒ṇo mā॒ mā hā̭sīda॒ntari̭kṣa॒mā-'kra̭miṣa-mpra॒jā mā॒ mā hā̭sī॒-ddiva॒mā-'kra̭miṣa॒gṃ॒ suva̭raga॒nmetyā̭hai॒ṣa vā a॒gnera̭nvāro॒hastenai॒vaina̭-ma॒nvāro̭hati suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ ya-tpa॒kṣasa̭mmitā-mminu॒yā- [minu॒yāt, kanī̭yāgṃsa-] 30

-tkanī̭yāgṃsaṃ-ya~jñakra॒tumupḙyā॒-tpāpī̭yasyasyā॒ ''tmanaḥ̭ pra॒jā syā॒-dvedi̭sammitā-mminoti॒ jyāyāgṃ̭same॒va ya̭jñakra॒tumupai̭ti॒ nāsyā॒-''tmanaḥ॒ pāpī̭yasī pra॒jā bha̭vati sāha॒sra-ñci̭nvīta pratha॒ma-ñci̭nvā॒na-ssa॒hasra̭sammito॒ vā a॒yaṃ-lo~॒ka i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ dviṣā̭hasra-ñcinvīta dvi॒tīya̭-ñcinvā॒no dviṣā̭hasraṃ॒-vā~ a॒ntari̭kṣa-ma॒ntari̭kṣame॒vābhi ja̭yati॒ triṣā̭hasra-ñcinvīta tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒na- [tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒naḥ, triṣā̭hasro॒ vā a॒sau] 31

-striṣā̭hasro॒ vā a॒sau lo॒ko̭ 'mume॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati jānuda॒ghna-ñci̭nvīta pratha॒ma-ñci̭nvā॒no gā̭yatri॒yaivemaṃ-lo~॒kama॒bhyāro̭hati nābhida॒ghna-ñci̭nvīta dvi॒tīya̭-ñcinvā॒nastri॒ṣṭubhai॒vā-ntari̭kṣa-ma॒bhyāro̭hati grīvada॒ghna-ñci̭nvīta tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒no jaga̭tyai॒vāmun ~lo॒kama॒bhyāro̭hati॒ nāgni-ñci॒tvā rā॒māmupḙyādayo॒nau reto̭ dhāsyā॒mīti॒ na dvi॒tīya̭-ñci॒tvā-'nyasya॒ striya॒- [striya᳚m, upḙyā॒nna] 32

-mupḙyā॒nna tṛ॒tīya̭-ñci॒tvā kā-ñca॒nopḙyā॒-dreto॒ vā e॒tanni dha̭tte॒ yada॒gni-ñci̭nu॒te yadṷpe॒yā-dreta̭sā॒ vyṛ̭ddhye॒tā-'tho॒ khalvā̭hura praja॒sya-nta-dyannope॒yāditi॒ ya-drḙta॒ssicā̭vupa॒dadhā̭ti॒ te e॒va yaja̭mānasya॒ reto̭ bibhṛta॒stasmā॒-dupḙyā॒-dreta॒so-'ska̭ndāya॒ trīṇi॒ vāva retāgṃ̭si pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ [pautraḥ̭, ya-ddve rḙta॒ssicā̭] 33

ya-ddve rḙta॒ssicā̭-vupada॒ddhyā-dreto᳚-'sya॒ vicchi̭ndyā-tti॒sra upa̭ dadhāti॒ reta̭sa॒-ssanta̭tyā i॒yaṃ-vā~va pra̭tha॒mā rḙta॒ssig vāgvā i॒ya-ntasmā॒-tpaśya̭ntī॒mā-mpaśya̭nti॒ vācaṃ॒-va~da̭ntīma॒ntari̭kṣa-ndvi॒tīyā᳚ prā॒ṇo vā a॒ntari̭kṣa॒-ntasmā॒nnā-'ntari̭kṣa॒-mpaśya̭nti॒ na prā॒ṇama॒sau tṛ॒tīyā॒ cakṣu॒rvā a॒sau tasmā॒-tpaśya̭ntya॒mū-mpaśya̭nti॒ cakṣu॒-ryajṷṣe॒mā-ñcā॒- [cakṣu॒-ryajṷṣe॒mā-ñcā̭, a॒mū-ñcopa̭] 34

-'mū-ñcopa̭ dadhāti॒ mana̭sā maddhya॒māme॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒-ṅkḷptyā॒ atho᳚ prā॒ṇānā̭mi॒ṣṭo ya॒jño bhṛgṷbhirāśī॒rdā vasṷbhi॒stasya̭ ta i॒ṣṭasya̭ vī॒tasya॒ dravi̭ṇe॒ha bha̭kṣī॒yetyā̭ha stutaśa॒stre e॒vaitena̭ duhe pi॒tā mā̭ta॒riśvā-'cchi̭drā pa॒dā dhā॒ acchi̭drā u॒śijaḥ̭ pa॒dā-'nṷ takṣu॒-ssomo̭ viśva॒vinne॒tā nḙṣa॒-dbṛha॒spati̭rukthāma॒dāni̭ śagṃsiṣa॒dityā̭hai॒tadvā a॒gneru॒ktha-ntenai॒vaina॒manṷ śagṃsati || 35 ||

(mi॒nu॒yāt - tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒naḥ - striyaṃ॒ - pautra̭ - śca॒ - vai - sa॒pta ca̭) (a. 8)

sū॒yate॒ vā e॒ṣo᳚-'gnī॒nāṃ-ya~ u॒khāyā᳚-mbhri॒yate॒ yada॒dha-ssā॒daye॒-dgarbhāḥ᳚ pra॒pādṷkā-ssyu॒ratho॒ yathā̭ sa॒vā-tpra̭tyava॒roha̭ti tā॒dṛge॒va tadā̭sa॒ndī sā̭dayati॒ garbhā̭ṇā॒-ndhṛtyā॒ apra̭pādā॒yātho̭ sa॒vame॒vaina̭-ṅkaroti॒ garbho॒ vā e॒ṣa yadukhyo॒ yoniḥ̭ śi॒kyaṃ̭-ya~cchi॒kyā̭du॒khā-nni॒rūhe॒-dyone॒rgarbha॒-nnirha̭ṇyā॒-thṣaḍṷdyāmagṃ śi॒kya̭-mbhavati ṣoḍhā vihi॒to vai [ ] 36

purṷṣa ā॒tmā ca॒ śira̭śca ca॒tvāryaṅgā᳚nyā॒tmanne॒vaina̭-mbibharti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yada॒gnistasyo॒khā co॒lūkha̭la-ñca॒ stanau॒ tāva̭sya pra॒jā upa̭ jīvanti॒ yadu॒khā-ñco॒lūkha̭la-ñcopa॒dadhā̭ti॒ tābhyā̭me॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe saṃva~thsa॒ro vā e॒ṣa yada॒gnistasya̭ tredhāvihi॒tā iṣṭa̭kāḥ prājāpa॒tyā vai᳚ṣṇa॒vī- [vai᳚ṣṇa॒vīḥ, vai॒śva॒ka॒rma॒ṇī-] 37

-rvai᳚śvakarma॒ṇī-ra̭horā॒trāṇye॒vā-'sya̭ prājāpa॒tyā yadukhya̭-mbi॒bharti̭ prājāpa॒tyā e॒va tadupa̭ dhatte॒ ya-thsa॒midha̭ ā॒dadhā̭ti vaiṣṇa॒vā vai vana॒spata̭yo vaiṣṇa॒vīre॒va tadupa̭ dhatte॒ yadiṣṭa̭kābhira॒gni-ñci॒notī॒yaṃ-vai~ vi॒śvaka̭rmā vaiśvakarma॒ṇīre॒va tadupa̭ dhatte॒ tasmā̭-dāhu-stri॒vṛda॒gniriti॒ taṃ-vā~ e॒taṃ-ya~ja̭māna e॒va ci̭nvīta॒ yada̭syā॒nya ści̭nu॒yādya-tta-ndakṣi̭ṇābhi॒rna rā॒dhayḙda॒gnima̭sya vṛñjīta॒ yo᳚-'syā॒-'gni-ñci̭nu॒yā-tta-ndakṣi̭ṇābhī rādhayeda॒gnime॒va ta-thspṛ̭ṇoti || 38 ||

(ṣo॒ḍhā॒vi॒hi॒to vai - vai᳚ṣṇa॒vī - ra॒nyo - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 9)

pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭cinuta॒rtubhiḥ̭ saṃva~thsa॒raṃ-va~̭sa॒ntenai॒vāsya̭ pūrvā॒rdhama̭cinuta grī॒ṣmeṇa॒ dakṣi̭ṇa-mpa॒kṣaṃ-va~॒r॒ṣābhiḥ॒ pucchagṃ̭ śa॒radotta̭ra-mpa॒kṣagṃ hḙma॒ntena॒ maddhya॒-mbrahma̭ṇā॒ vā a̭sya॒ ta-tpū᳚rvā॒rdhama̭cinuta kṣa॒treṇa॒ dakṣi̭ṇa-mpa॒kṣa-mpa॒śubhiḥ॒ pucchaṃ̭-vi~॒śotta̭ra-mpa॒kṣamā॒śayā॒ maddhyaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒ta ṛ॒tubhi̭re॒vaina̭-ñcinu॒te-'tho̭ e॒tade॒va sarva॒mava̭ - [sarva॒mava̭, ru॒ndhe॒ śṛ॒ṇvantyḙna] 39

rundhe śṛ॒ṇvantyḙna-ma॒gni-ñci̭kyā॒namattyanna॒gṃ॒ roca̭ta i॒yaṃ-vā~va pra̭tha॒mā citi॒roṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ॒ purī̭ṣama॒ntari̭kṣa-ndvi॒tīyā॒ vayāgṃ̭si॒ purī̭ṣama॒sau tṛ॒tīyā॒ nakṣa̭trāṇi॒ purī̭ṣaṃ-ya~॒jñaśca̭tu॒rthī dakṣi̭ṇā॒ purī̭ṣaṃ॒-ya~ja̭mānaḥ pañca॒mī pra॒jā purī̭ṣaṃ॒-ya~-ttrici̭tīka-ñcinvī॒ta ya॒jña-ndakṣi̭ṇāmā॒tmāna̭-mpra॒jāma॒ntari̭yā॒-ttasmā॒-tpañca̭citīkaśceta॒vya̭ e॒tade॒va sarvagg̭ spṛṇoti॒ ya-tti॒sraścita̭ya- [ya-tti॒sraścita̭yaḥ, tri॒vṛddhya̭gnirya-ddve] 40

-stri॒vṛddhya̭gnirya-ddve dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ pañca॒ cita̭yo bhavanti॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣa ā॒tmāna̭me॒va spṛ̭ṇoti॒ pañca॒ cita̭yo bhavanti pa॒ñcabhiḥ॒ purī̭ṣaira॒bhyṷ̄hati॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣaro॒ vai purṷṣo॒ yāvā̭ne॒va purṷṣa॒stagg spṛ̭ṇo॒tyatho॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vānnādye॒ prati̭ tiṣṭhati saṃva~thsa॒ro vai ṣa॒ṣṭhī citi̭r-ṛ॒tavaḥ॒ purī̭ṣa॒gṃ॒ ṣaṭ cita̭yo bhavanti॒ ṣaṭ purī̭ṣāṇi॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati || 41 ||

(ava॒ - cita̭yaḥ॒ - purī̭ṣaṃ॒ - pañca̭daśa ca) (a. 10)

rohi̭to dhū॒mraro̭hitaḥ ka॒rkandhṷrohita॒ste prā̭jāpa॒tyā ba॒bhrura̭ru॒ṇaba̭bhru॒-śśuka̭babhru॒ste rau॒drā-śśyetaḥ̭ śyetā॒kṣa-śśyeta̭grīva॒ste pi̭tṛdeva॒tyā᳚sti॒sraḥ kṛ॒ṣṇā va॒śā vā̭ru॒ṇya̭sti॒sra-śśve॒tā va॒śā-ssau॒ryo̭ maitrābārhaspa॒tyā dhū॒mrala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 42 ||

(rohi̭taḥ॒-ṣaḍvagṃ̭śatiḥ) (a. 11)

pṛśñi̭-stira॒ścīna̭-pṛśñirū॒rdhva-pṛ̭śñi॒ste mā̭ru॒tāḥ pha॒lgūrlo̭hito॒rṇī ba̭la॒kṣī tā-ssā̭rasva॒tyaḥ̭ pṛṣa̭tī sthū॒lapṛ̭ṣatī kṣu॒drapṛ̭ṣatī॒ tā vai᳚śvade॒vya̭sti॒sra-śśyā॒mā va॒śāḥ pau॒ṣṇiya̭sti॒sro rohi̭ṇīrva॒śā mai॒triya̭ aindrābārhaspa॒tyā a̭ru॒ṇala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 43 ||

(pṛśñiḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)

śi॒ti॒bā॒hu-ra॒nyata̭śśitibāhu-ssama॒nta śi̭tibāhu॒sta ai᳚ndravāya॒vā-śśi̭ti॒randhro॒ 'nyata̭śśitirandhra-ssama॒ntaśi̭tirandhra॒ste mai᳚trāvaru॒ṇā-śśu॒ddhavā̭la-ssa॒rvaśṷddhavālo ma॒ṇivā̭la॒sta ā᳚śvi॒nāsti॒sra-śśi॒lpā va॒śā vai᳚śvade॒vya̭sti॒sra-śśyenīḥ᳚ parame॒ṣṭhinḙ somāpau॒ṣṇā-śśyā॒mala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 44 ||

(śi॒ti॒bā॒huḥ pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 13)

u॒nna॒ta ṛ̭ṣa॒bho vā̭ma॒nasta ai᳚ndrāvaru॒ṇā-śśiti̭kakucchitipṛ॒ṣṭha-śśiti̭bhasa॒-tta ai᳚ndrābārhaspa॒tyā-śśi̭ti॒pācchi॒tyoṣṭhaḥ̭ śiti॒bhrusta ai᳚ndrāvaiṣṇa॒vāsti॒sra-ssi॒ddhmā va॒śā vai᳚śvakarma॒ṇya̭sti॒sro dhā॒tre pṛ̭ṣoda॒rā ai᳚ndrāpau॒ṣṇā-śśyeta̭lalāmāstūpa॒rāḥ || 45 ||

(u॒nna॒taḥ pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 14)

ka॒rṇāstrayo̭ yā॒mā-ssau॒myāstrayaḥ̭ śviti॒ṅgā a॒gnaye॒ yavi̭ṣṭhāya॒ trayo̭ naku॒lāsti॒sro rohi̭ṇī॒stryavya॒stā vasṷ̄nā-nti॒sro̭-'ru॒ṇā di̭tyau॒hya̭stā ru॒drāṇāgṃ̭ somai॒ndrā ba॒bhrula̭lāmāstūpa॒rāḥ || 46 ||

(ka॒rṇāstrayo̭ - vigṃśatiḥ) (a. 15)

śu॒ṇṭhāstrayo̭ vaiṣṇa॒vā a̭dhīlodha॒karṇā॒strayo॒ viṣṇa̭va urukra॒māya̭ laphsu॒dina॒strayo॒ viṣṇa̭va urugā॒yāya॒ pañcā̭vīsti॒sra ā̭di॒tyānā᳚-ntriva॒thsā-sti॒sro-'ṅgi̭rasāmaindrāvaiṣṇa॒vā gau॒rala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 47 ||

(śu॒ṇṭhā - vigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 16)

indrā̭ya॒ rājñe॒ trayaḥ̭ śitipṛ॒ṣṭhā indrā̭yā-dhirā॒jāya॒ traya॒-śśiti̭kakuda॒ indrā̭ya sva॒rājñe॒ traya॒-śśiti̭bhasa-dasti॒srastṷryau॒hyaḥ̭ sā॒ddhyānā᳚-nti॒sraḥ pa̭ṣṭhau॒hyo̭ viśvḙṣā-nde॒vānā̭māgne॒ndrāḥ kṛ॒ṣṇala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 48 ||

(indrā̭ya॒ rājñe॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)

adi̭tyai॒ trayo̭ rohitai॒tā i̭ndrā॒ṇyai trayaḥ̭ kṛṣṇai॒tāḥ ku॒hvai᳚ trayo̭-'ruṇai॒tāsti॒sro dhe॒navo̭ rā॒kāyai॒ trayo̭-'na॒ḍvāhaḥ̭ sinīvā॒lyā ā᳚gnāvaiṣṇa॒vā rohi̭talalāmāstūpa॒rāḥ || 49 ||

(adi̭tyā-a॒ṣṭāda̭śa) (a. 18)

sau॒myāstrayaḥ̭ pi॒śaṅgā॒-ssomā̭ya॒ rājñe॒ trayaḥ̭ sā॒raṅgāḥ᳚ pārja॒nyā nabho̭rūpāsti॒sro̭-'jā ma॒l॒hā i̭ndrā॒ṇyai ti॒sro me॒ṣya̭ ādi॒tyā dyā̭vāpṛthi॒vyā̭ mā॒laṅgā᳚stūpa॒rāḥ || 50 ||

(sau॒myā - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 19)

vā॒ru॒ṇāstrayaḥ̭ kṛ॒ṣṇala̭lāmā॒ varṷṇāya॒ rājñe॒ trayo॒ rohi̭talalāmā॒ varṷṇāya ri॒śāda̭se॒ trayo̭-'ru॒ṇala̭lāmā-śśi॒lpāstrayo̭ vaiśvade॒vāstrayaḥ॒ pṛśña̭ya-ssarvadeva॒tyā̭ aindrāsū॒rā-śśyeta̭lalāmāstūpa॒rāḥ || 51 ||

(vā॒ru॒ṇā - vigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 20)

somā̭ya sva॒rājñḙ-'novā॒hāva̭na॒ḍvāhā̭-vindrā॒gnibhyā̭-mojo॒dābhyā॒muṣṭā̭rā-vindrā॒gnibhyā᳚-mbala॒dābhyāgṃ̭ sīravā॒hāvavī॒ dve dhe॒nū bhau॒mī di॒gbhyo vaḍa̭be॒ dve dhe॒nū bhau॒mī vai̭rā॒jī pṷru॒ṣī dve dhe॒nū bhau॒mī vā॒yava̭ ārohaṇavā॒hāva̭na॒ḍvāhaṷ vāru॒ṇī kṛ॒ṣṇe va॒śe a̭rā॒ḍyaṷ di॒vyāvṛ̭ṣa॒bhau pa̭rima॒rau || 52 ||

(somā̭ya sva॒rājñe॒ - catṷstrigṃśat) (a. 21)

ekā̭daśa prā॒targa॒vyāḥ pa॒śava॒ ā la̭bhyante chaga॒laḥ ka॒lmāṣaḥ̭ kikidī॒virvi̭dī॒gaya॒ste tvā॒ṣṭrā-ssau॒rīrnava̭ śve॒tā va॒śā a̭nūba॒ndhyā̭ bhavantyāgne॒ya ai᳚ndrā॒gna ā᳚śvi॒naste vi̭śālayū॒pa ā la̭bhyante || 53 ||

(aikā̭daśa prā॒taḥ - pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 22)

pi॒śaṅgā॒strayo̭ vāsa॒ntā-ssā॒raṅgā॒strayo॒ graiṣmāḥ॒ pṛṣa̭nta॒strayo॒ vārṣi̭kāḥ॒ pṛśña̭ya॒strayaḥ̭ śāra॒dāḥ pṛ̭śñisa॒kthā-strayo॒ haima̭ntikā avali॒ptāstrayaḥ̭ śaiśi॒rā-ssaṃ̭va~thsa॒rāya॒ niva̭kṣasaḥ || 54 ||

(pi॒śaṅgā̭ - vigṃśa॒tiḥ) (a. 23)

(rohi̭taḥ kṛ॒ṣṇā dhū॒mrala̭lāmāḥ॒ - pṛśñiḥ̭ śyā॒mā a̭ru॒ṇala̭lāmāḥ -śitibā॒hu-śśi॒lpā-śśyenī᳚-śśyā॒mala̭lāmā - unna॒ta-ssi॒ddhmā dhā॒tre pau॒ṣṇā-śśyeta̭lalāmāḥ - ka॒rṇā ba॒bhrula̭lāmāḥ - śu॒ṇṭhā gau॒rala̭lāmā॒ - indrā̭ya kṛ॒ṣṇāla̭lāmā॒ - adi̭tyai॒ rohi̭ta lalāmaḥ -sau॒myā mā॒laṅgā̭ - vāru॒ṇā-ssū॒rā-śśyeta̭lalāmā॒ - daśa̭ |)

(hira̭ṇyavarṇā - a॒pā-ṅgrahā᳚n - bhūteṣṭa॒kāḥ - sa॒jūḥ - saṃ̭va~thsa॒raṃ - pra॒jāpa̭ti॒-ssa kṣu॒rapa̭vi - ra॒vagnervai dī॒kṣayā̭ - suva॒rgāya॒ taṃ-ya~nna - sū॒yate᳚ - pra॒jāpa̭tir-ṛ॒tubhī॒ - rohi̭taḥ॒ - pṛñiḥ̭ - śitibā॒hu - rṷnna॒taḥ - ka॒rṇāḥ - śu॒ṇṭhā - indrā॒yā- di̭tyai - sau॒myā - vā̭ru॒ṇāḥ - somā॒yai - kā̭daśa - pi॒śaṅgā॒ - strayo̭vigṃśatiḥ)

(hira̭ṇyavarṇā - bhūteṣṭa॒kāḥ - chando॒ yat - kanī̭yāgṃsan-tri॒vṛddhya̭gni - rvā̭ru॒ṇā - ścatṷṣpañcā॒śat )

(hira̭ṇyavarṇā॒, niva̭kṣasaḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे षष्ठः प्रश्नः - उपानुवाक्याभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑ जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ । अ॒ग्निं-याँ गर्भ॑-न्दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मद्ध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्य॒न् जना॑नाम् । म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒ याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासा᳚-न्दे॒वा दि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षं-याँ अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति । याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ - [ ] 1

शु॒क्रास्ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यता-ऽऽप-श्शि॒वया॑ त॒नुवोप॑ स्पृशत॒ त्वच॑-म्मे । सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ नि ध॑त्त ॥ यद॒द-स्स॑-म्प्रय॒तीरहा॒ वन॑दताह॒ते । तस्मा॒दा न॒द्यो॑ नाम॑ स्थ॒ ता वो॒ नामा॑नि सिन्धवः ॥ य-त्प्रेषि॑ता॒ वरु॑णेन॒ ता-श्शीभग्ं॑ स॒मव॑ल्गत । 2

तदा᳚प्नो॒-दिन्द्रो॑ वो य॒ती-स्तस्मा॒-दापो॒ अनु॑ स्थन ॥ अ॒प॒का॒मग्ग् स्यन्द॑माना॒ अवी॑वरत वो॒ हिक᳚म् । इन्द्रो॑ व॒-श्शक्ति॑भि र्देवी॒-स्तस्मा॒-द्वार्णाम॑ वो हि॒तम् ॥ एको॑ दे॒वो अप्य॑तिष्ठ॒-थ्स्यन्द॑माना यथा व॒शम् । उदा॑निषु-र्म॒हीरिति॒ तस्मा॑-दुद॒क-मु॑च्यते ॥ आपो॑ भ॒द्रा घृ॒तमिदाप॑ आसुर॒ग्नी-षोमौ॑ बिभ्र॒त्याप॒ इ-त्ताः । ती॒व्रो रसो॑ मधु॒पृचा॑- [मधु॒पृचा᳚म्, अ॒र॒ङ्ग॒म आ मा᳚] 3

-मरङ्ग॒म आ मा᳚ प्रा॒णेन॑ स॒ह वर्च॑सा गन्न् ॥ आदि-त्प॑श्याम्यु॒त वा॑ शृणो॒म्या मा॒ घोषो॑ गच्छति॒ वान्न॑ आसाम् । मन्ये॑ भेजा॒नो अ॒मृत॑स्य॒ तर्हि॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पं-यँ॒दा वः॑ ॥ आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒ भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ॥ यो वः॑ शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ ॥ तस्मा॒ अर॑-ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥ दि॒वि श्र॑य स्वा॒न्तरि॑क्षे यतस्व पृथि॒व्या स-म्भ॑व ब्रह्मवर्च॒-सम॑सि ब्रह्मवर्च॒साय॑ त्वा ॥ 4

(उ॒दन्ति॑ - स॒मव॑ल्गत - मधु॒पृचां᳚ - मा॒तरो॒ - द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 1)

अ॒पा-ङ्ग्रहा᳚-न्गृह्णात्ये॒तद्वाव रा॑ज॒सूयं॒-यँदे॒ते ग्रहा᳚-स्स॒वो᳚ ऽग्निर्व॑रुणस॒वो रा॑ज॒सूय॑-मग्निस॒व-श्चित्य॒स्ताभ्या॑-मे॒व सू॑य॒ते-ऽथो॑ उ॒भावे॒व लो॒काव॒भि ज॑यति॒ यश्च॑ राज॒सूये॑नेजा॒नस्य॒ यश्चा᳚-ऽग्नि॒चित॒ आपो॑ भव॒न्त्यापो॒ वा अ॒ग्नेर्भ्रातृ॑व्या॒ यद॒पो᳚ ऽग्नेर॒धस्ता॑दुप॒ दधा॑ति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्य॒मृतं॒- [भ्रातृ॑व्यो भवत्य॒मृत᳚म्, वा आप॒स्तस्मा॑-] 5

-ँवा आप॒स्तस्मा॑-द॒द्भिरव॑तान्त-म॒भि षि॑ञ्चन्ति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ सर्व॒मायु॑रेति॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ चैना ए॒वं-वेँदान्नं॒-वाँ आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॑-म्प॒शवो᳚-ऽन्ना॒दः प॑शु॒मा-न्भ॑वति॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ चैना ए॒वं-वेँद॒ द्वाद॑श भवन्ति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒वास्मा॒ [-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒वास्मा᳚, अन्न॒मव॑ रुन्धे॒] 6

अन्न॒मव॑ रुन्धे॒ पात्रा॑णि भवन्ति॒ पात्रे॒ वा अन्न॑मद्यते॒ सयो᳚न्ये॒वान्न॒मव॑ रुन्ध॒ आ द्वा॑द॒शा-त्पुरु॑षा॒दन्न॑-म॒त्त्यथो॒ पात्रा॒न्न छि॑द्यते॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ चैना ए॒वं-वेँद॑ कु॒म्भाश्च॑ कु॒म्भीश्च॑ मिथु॒नानि॑ भवन्ति मिथु॒नस्य॒ प्रजा᳚त्यै॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ [य उ॑, चै॒ना॒ ए॒वं-वेँद॒] 7

चैना ए॒वं-वेँद॒ शुग्वा अ॒ग्नि-स्सो᳚-ऽद्ध्व॒र्युं-यँज॑मान-म्प्र॒जा-श्शु॒चा-ऽर्प॑यति॒ यद॒प उ॑प॒दधा॑ति॒ शुच॑मे॒वास्य॑ शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्यद्ध्व॒र्युर्न यज॑मान॒-श्शाम्य॑न्ति प्र॒जा यत्रै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ ऽपां-वाँ ए॒तानि॒ हृद॑यानि॒ यदे॒ता आपो॒ यदे॒ता अ॒प उ॑प॒दधा॑ति दि॒व्याभि॑रे॒वैना॒-स्सग्ं सृ॑जति॒ वर्षु॑कः प॒र्जन्यो॑ [प॒र्जन्यः॑, भ॒व॒ति॒ यो वा] 8

भवति॒ यो वा ए॒तासा॑मा॒यत॑न॒-ङ्कॢप्तिं॒-वेँदा॒-ऽऽयत॑नवा-न्भवति॒ कल्प॑ते ऽस्मा अनुसी॒तमुप॑ दधात्ये॒तद्वा आ॑सामा॒यत॑नमे॒षा कॢप्ति॒र्य ए॒वं-वेँदा॒-ऽऽयत॑नवा-न्भवति॒ कल्प॑ते-ऽस्मै द्व॒द्वम्म॒न्या उप॑ दधाति॒ चत॑स्रो॒ मद्ध्ये॒ धृत्या॒ अन्नं॒-वाँ इष्ट॑का ए॒त-त्खलु॒ वै सा॒क्षादन्नं॒-यँदे॒ष च॒रुर्यदे॒त-ञ्च॒रुमु॑प॒ दधा॑ति सा॒क्षा- [सा॒क्षात्, ए॒वा-ऽस्मा॒ अन्न॒मव॑ रुन्धे] 9

-दे॒वा-ऽस्मा॒ अन्न॒मव॑ रुन्धे मद्ध्य॒त उप॑ दधाति मद्ध्य॒त ए॒वास्मा॒ अन्न॑-न्दधाति॒ तस्मा᳚-न्मद्ध्य॒तो-ऽन्न॑मद्यते बार्हस्प॒त्यो भ॑वति॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒वास्मा॒ अन्न॒मव॑ रुन्धे ब्रह्मवर्च॒सम॑सि ब्रह्मवर्च॒साय॒ त्वेत्या॑ह तेज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒सी भ॑वति॒ यस्यै॒ष उ॑पधी॒यते॒ य उ॑ चैनमे॒वं-वेँद॑ ॥ 10 ॥

(अ॒मृत॑ - मस्मै - जायते॒ यस्यै॒ता - उ॑पधी॒यन्ते॒ य उ॑ - प॒र्जन्य॑ - उप॒दधा॑ति सा॒क्षाथ् - स॒प्तच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 2)

भू॒ते॒ष्ट॒का उप॑ दधा॒त्यत्रा᳚त्र॒ वै मृ॒त्युर्जा॑यते॒ यत्र॑यत्रै॒व मृ॒त्युर्जाय॑ते॒ तत॑ ए॒वैन॒मव॑ यजते॒ तस्मा॑दग्नि॒चि-थ्सर्व॒मायु॑रेति॒ सर्वे॒ ह्य॑स्य मृ॒त्यवो ऽवे᳚ष्टा॒स्तस्मा॑-दग्नि॒चिन्ना-भिच॑रित॒वै प्र॒त्यगे॑न-मभिचा॒र-स्स्तृ॑णुते सू॒यते॒ वा ए॒ष यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते दे॑वसु॒वामे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ भवन्त्ये॒ताव॑न्तो॒ वै दे॒वानाग्ं॑ स॒वास्त ए॒वा- [स॒वास्त ए॒व, अ॒स्मै॒ स॒वा-न्प्र] 11

-ऽस्मै॑ स॒वा-न्प्र य॑च्छन्ति॒ त ए॑नग्ं सुवन्ते स॒वो᳚-ऽग्निर्व॑रुणस॒वो रा॑ज॒सूय॑-म्ब्रह्मस॒वश्चित्यो॑ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒व इत्या॑ह सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॒-म्ब्रह्म॑णा दे॒वता॑भिर॒भि षि॑ञ्च॒त्यन्न॑-स्यान्नस्या॒भि षि॑ञ्च॒त्यन्न॑-स्यान्न॒स्या-व॑रुद्ध्यै पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्च॑म॒भि षि॑ञ्चति पु॒रस्ता॒द्धि प्र॑ती॒ची-न॒मन्न॑म॒द्यते॑ शीर्ष॒तो॑-ऽभि षि॑ञ्चति शीर्ष॒तो ह्यन्न॑म॒द्यत॒ आ मुखा॑-द॒न्वव॑स्रावयति [मुखा॑-द॒न्वव॑स्रावयति, मु॒ख॒त ए॒वा-ऽस्मा॑] 12

मुख॒त ए॒वा-ऽस्मा॑ अ॒न्नाद्य॑-न्दधात्य॒ग्नेस्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भि षि॑ञ्चा॒मीत्या॑है॒ष वा अ॒ग्ने-स्स॒वस्तेनै॒वैन॑म॒भि षि॑ञ्चति॒ बृह॒स्पते᳚स्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒मीत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णै॒वैन॑म॒भि षि॑ञ्च॒तीन्द्र॑स्य त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भि षि॑ञ्चा॒-मीत्या॑हेन्द्रि॒यमे॒वास्मि॑-न्नु॒परि॑ष्टा-द्दधात्ये॒त- [-द्दधात्ये॒तत्, वै रा॑ज॒सूय॑स्य] 13

-द्वै रा॑ज॒सूय॑स्य रू॒पं-यँ ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒त उ॒भावे॒व लो॒काव॒भि ज॑यति॒ यश्च॑ राज॒सूये॑नेजा॒नस्य॒ यश्चा᳚ग्नि॒चित॒ इन्द्र॑स्य सुषुवा॒णस्य॑ दश॒धेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्परा॑-ऽपत॒-त्तद्दे॒वा-स्सौ᳚त्राम॒ण्या सम॑भरन्-थ्सू॒यते॒ वा ए॒ष यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा सौ᳚त्राम॒ण्या य॑जेतेन्द्रि॒यमे॒व वी॒र्यग्ं॑ स॒भृन्त्या॒-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते ॥ 14 ॥

(त ए॒वा - न्वव॑स्रावयत्ये॒ - त - द॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)

स॒जूरब्दो-ऽया॑वभि-स्स॒जूरु॒षा अरु॑णीभि-स्स॒जू-स्सूर्य॒ एत॑शेन स॒जोषा॑व॒श्विना॒ दग्ंसो॑भि-स्स॒जूर॒ग्निर्वै᳚श्वान॒र इडा॑भिर्घृ॒तेन॒ स्वाहा॑ संवँथ्स॒रो वा अब्दो॒ मासा॒ अया॑वा उ॒षा अरु॑णी॒ सूर्य॒ एत॑श इ॒मे अ॒श्विना॑ संवँथ्स॒रो᳚-ऽग्निर्वै᳚श्वान॒रः प॒शव॒ इडा॑ प॒शवो॑ घृ॒तग्ं सं॑वँथ्स॒र-म्प॒शवो-ऽनु॒ प्र जा॑यन्ते संवँथ्स॒रेणै॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयति दर्भस्त॒म्बे जु॑होति॒ य - [ ] 15

-द्वा अ॒स्या अ॒मृतं॒-यँ-द्वी॒र्य॑-न्त-द्द॒र्भास्तस्मि॑न् जुहोति॒ प्रैव जा॑यते ऽन्ना॒दो भ॑वति॒ यस्यै॒व-ञ्जुह्व॑त्ये॒ता वै दे॒वता॑ अ॒ग्नेः पु॒रस्ता᳚द्भागा॒स्ता ए॒व प्री॑णा॒त्यथो॒ चक्षु॑रे॒वाग्नेः पु॒रस्ता॒-त्प्रति॑ दधा॒त्यन॑न्धो भवति॒ य ए॒वं-वेँदा-ऽऽपो॒ वा इ॒दमग्रे॑ सलि॒लमा॑सी॒-थ्स प्र॒जाप॑तिः पुष्करप॒र्णे वातो॑ भू॒तो॑-ऽलेलाय॒-थ्स [भू॒तो॑-ऽलेलाय॒-थ्सः, प्र॒ति॒ष्ठा-न्ना-ऽवि॑न्दत॒] 16

प्र॑ति॒ष्ठा-न्ना-ऽवि॑न्दत॒ स ए॒तद॒पा-ङ्कु॒लाय॑मपश्य॒-त्तस्मि॑न्न॒ग्निम॑चिनुत॒ तदि॒यम॑भव॒-त्ततो॒ वै स प्रत्य॑तिष्ठ॒द्या-म्पु॒रस्ता॑दु॒पा-द॑धा॒-त्तच्छिरो॑ ऽभव॒-थ्सा प्राची॒ दिग्या-न्द॑क्षिण॒त उ॒पाद॑धा॒-थ्स दक्षि॑णः प॒क्षो॑-ऽभव॒-थ्सा द॑क्षि॒णा दिग्या-म्प॒श्चा-दु॒पाद॑धा॒-त्त-त्पुच्छ॑मभव॒-थ्सा प्र॒तीची॒ दिग्यामु॑त्तर॒त उ॒पाद॑धा॒- [उ॒पाद॑धात्, स उत्त॑रः] 17

-थ्स उत्त॑रः प॒क्षो॑-ऽभव॒-थ्सोदी॑ची॒ दिग्यामु॒परि॑ष्टा-दु॒पाद॑धा॒-त्त-त्पृ॒ष्ठम॑भव॒-थ्सोर्ध्वा दिगि॒यं-वाँ अ॒ग्निः पञ्चे᳚ष्टक॒-स्तस्मा॒-द्यद॒स्या-ङ्खन॑न्त्य॒भीष्ट॑का-न्तृ॒न्दन्त्य॒भि शर्क॑रा॒ग्ं॒ सर्वा॒ वा इ॒यं-वँयो᳚भ्यो॒ नक्त॑-न्दृ॒शे दी᳚प्यते॒ तस्मा॑दि॒मां-वँयाग्ं॑सि॒ नक्त॒-न्नाद्ध्या॑सते॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते प्रत्ये॒व [प्रत्ये॒व, ति॒ष्ठ॒त्य॒भि दिशो॑] 18

ति॑ष्ठत्य॒भि दिशो॑ जयत्याग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒णस्तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णाय॒ सर्वा॑सु दि॒क्ष्वर्धु॑क॒ग्ग्॒ स्वामे॒व त-द्दिश॒मन्वे᳚त्य॒पां-वाँ अ॒ग्निः कु॒लाय॒-न्तस्मा॒दापो॒-ऽग्निग्ं हारु॑का॒-स्स्वामे॒व त-द्योनि॒-म्प्रवि॑शन्ति ॥ 19 ॥

(यद॑- लेलाय॒-थ्स-उ॑त्तर॒त उ॒पाद॑धा-दे॒व - द्वात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 4)

सं॒वँ॒थ्स॒रमुख्य॑-म्भृ॒त्वा द्वि॒तीये॑ संवँथ्स॒र आ᳚ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेदै॒न्द्र-मेका॑दशकपालं-वैँश्वदे॒व-न्द्वाद॑शकपाल-म्बार्हस्प॒त्य-ञ्च॒रुं-वैँ᳚ष्ण॒व-न्त्रि॑कपा॒ल-न्तृ॒तीये॑ संवँथ्स॒रे॑-ऽभि॒जिता॑ यजेत॒ यद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्र्या᳚ग्ने॒य-ङ्गा॑य॒त्र-म्प्रा॑तस्सव॒न-म्प्रा॑तस्सव॒नमे॒व तेन॑ दाधार गाय॒त्री-ञ्छन्दो॒ यदेका॑दशकपालो॒ भव॒त्येका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टुगै॒न्द्र-न्त्रैष्टु॑भ॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑न॒-म्माद्ध्य॑न्दिनमे॒व सव॑न॒-न्तेन॑ दाधार त्रि॒ष्टुभ॒- [त्रि॒ष्टुभ᳚म्, छन्दो॒ य-द्द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति॒] 20

-ञ्छन्दो॒ य-द्द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति॒ द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती वैश्वदे॒व-ञ्जाग॑त-न्तृतीयसव॒न-न्तृ॑तीयसव॒नमे॒व तेन॑ दाधार॒ जग॑ती॒-ञ्छन्दो॒ य-द्बा॑र्हस्प॒त्यश्च॒रुर्भव॑ति॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒र्ब्रह्मै॒व तेन॑ दाधार॒ य-द्वै᳚ष्ण॒वस्त्रि॑कपा॒लो भव॑ति य॒ज्ञो वै विष्णु॑र्य॒ज्ञमे॒व तेन॑ दाधार॒ य-त्तृ॒तीये॑ संवँथ्स॒रे॑-ऽभि॒जिता॒ यज॑ते॒-ऽभिजि॑त्यै॒ य-थ्सं॑वँथ्स॒रमुख्य॑-म्बि॒भर्ती॒ममे॒व [ ] 21

तेन॑ लो॒कग्ग् स्पृ॑णोति॒ य-द्द्वि॒तीये॑ संवँथ्स॒रे᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते᳚ ऽन्तरि॑क्षमे॒व तेन॑ स्पृणोति॒ य-त्तृ॒तीये॑ संवँथ्स॒रे यज॑ते॒-ऽमुमे॒व तेन॑ लो॒कग्ग् स्पृ॑णोत्ये॒तं-वैँ पर॑ आट्णा॒रः क॒क्षीवाग्ं॑ औशि॒जो वी॒तह॑व्य-श्श्राय॒सस्त्र॒सद॑स्युः पौरुकु॒थ्स्यः प्र॒जाका॑मा अचिन्वत॒ ततो॒ वै ते स॒हस्रग्ं॑ सहस्र-म्पु॒त्रान॑विन्दन्त॒ प्रथ॑ते प्र॒जया॑ प॒शुभि॒स्ता-म्मात्रा॑माप्नोति॒ या-न्ते-ऽग॑च्छ॒न्॒ य ए॒वं ँवि॒द्वाने॒तम॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते ॥ 22 ॥

(दा॒धा॒र॒ त्रि॒ष्टुभ॑ - मि॒ममे॒वै - वं - च॒त्वारि॑ च) (अ. 5)

प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम॑चिनुत॒ स क्षु॒रप॑विर्भू॒त्वा-ऽति॑ष्ठ॒-त्त-न्दे॒वा बिभ्य॑तो॒ नोपा॑-ऽऽय॒-न्ते छन्दो॑भिरा॒त्मान॑-ञ्छादयि॒त्वोपा॑-ऽऽय॒-न्तच्छन्द॑सा-ञ्छन्द॒स्त्व-म्ब्रह्म॒ वै छन्दाग्ं॑सि॒ ब्रह्म॑ण ए॒त-द्रू॒पं-यँ-त्कृ॑ष्णाजि॒न-ङ्कार्ष्णी॑ उपा॒नहा॒वुप॑ मुञ्चते॒ छन्दो॑भिरे॒वा-ऽऽत्मान॑-ञ्छादयि॒त्वा-ऽग्निमुप॑ चरत्या॒त्मनो-ऽहिग्ं॑सायै देवनि॒धिर्वा ए॒ष नि धी॑यते॒ यद॒ग्नि- [यद॒ग्निः, अ॒न्ये वा॒ वै] 23

-र॒न्ये वा॒ वै नि॒धिमगु॑प्तं-विँ॒न्दन्ति॒ न वा॒ प्रति॒ प्र जा॑नात्यु॒खामा क्रा॑मत्या॒त्मान॑मे॒वाधि॒पा-ङ्कु॑रुते॒ गुप्त्या॒ अथो॒ खल्वा॑हु॒र्ना-ऽऽक्रम्येति॑ नैर्-ऋ॒त्यु॑खा यदा॒क्रामे॒न्निर्-ऋ॑त्या आ॒त्मान॒मपि॑ दद्ध्या॒-त्तस्मा॒न्ना-ऽऽक्रम्या॑ पुरुषशी॒र्॒षमुप॑ दधाति॒ गुप्त्या॒ अथो॒ यथा᳚ ब्रू॒यादे॒तन्मे॑ गोपा॒येति॑ ता॒दृगे॒व त- [तत्, प्र॒जाप॑ति॒र्वा] 24

-त्प्र॒जाप॑ति॒र्वा अथ॑र्वा॒ ऽग्निरे॒व द॒द्ध्यङ्ङा॑थर्व॒णस्तस्येष्ट॑का अ॒स्थान्ये॒तग्ं ह॒ वाव तद्-ऋषि॑र॒भ्यनू॑वा॒चेन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्थभि॒रिति॒ यदिष्ट॑काभिर॒ग्नि-ञ्चि॒नोति॒ सात्मा॑नमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ सात्मा॒मुष्मि॑न् ँलो॒के भ॑वति॒ य ए॒वं-वेँद॒ शरी॑रं॒-वाँ ए॒तद॒ग्नेर्यच्चित्य॑ आ॒त्मा वै᳚श्वान॒रो यच्चि॒ते वै᳚श्वान॒र-ञ्जु॒होति॒ शरी॑रमे॒व स॒ग्ग्॒स्कृत्या॒- [स॒ग्ग्॒स्कृत्या॑, अ॒भ्यारो॑हति॒] 25

-ऽभ्यारो॑हति॒ शरी॑रं॒-वाँ ए॒त-द्यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते॒ यद॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते यच्चि॒ते वै᳚श्वान॒र-ञ्जु॒होति॒ शरी॑रमे॒व स॒ग्ग्॒स्कृत्या॒ ऽऽत्मना॒-ऽभ्यारो॑हति॒ तस्मा॒-त्तस्य॒ नाव॑ द्यन्ति॒ जीव॑न्ने॒व दे॒वानप्ये॑ति वैश्वान॒र्यर्चा पुरी॑ष॒मुप॑ दधाती॒यं-वाँ अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रस्तस्यै॒षा चिति॒र्य-त्पुरी॑षम॒ग्निमे॒व वै᳚श्वान॒र-ञ्चि॑नुत ए॒षा वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूर्य-द्वै᳚श्वान॒रः प्रि॒यामे॒वास्य॑ त॒नुव॒मव॑ रुन्धे ॥ 26 ॥

(अ॒ग्नि - स्तथ् - स॒ग्ग्॒स्कृत्या॒ - ग्ने - र्दश॑ च) (अ. 6)

अ॒ग्नेर्वै दी॒क्षया॑ दे॒वा वि॒राज॑माप्नुव-न्ति॒स्रो रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या᳚-त्त्रि॒पदा॑ वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ षड्-रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-थ्ष-ड्वा ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ दश॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-द्दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ द्वाद॑श॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-द्द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ त्रयो॑दश॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-त्त्रयो॑दश॒ [त्रयो॑दश, मासा᳚-] 27

मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ पञ्च॑दश॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-त्पञ्च॑दश॒ वा अ॑र्धमा॒सस्य॒ रात्र॑यो-ऽर्धमास॒श-स्सं॑वँथ्स॒र आ᳚प्यते संवँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति स॒प्तद॑श॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-द्द्वाद॑श॒ मासाः॒ पञ्च॒र्तव॒-स्स सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ चतु॑र्विग्ंशति॒ग्ं॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-च्चतु॑र्विग्ंशतिरर्धमा॒सा-स्सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति त्रि॒ग्ं॒शत॒ग्ं॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या᳚- [रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या᳚त्, त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा] 28

-त्त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति॒ मास॑-न्दीक्षि॒त-स्स्या॒-द्यो मास॒-स्स सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वि॒रा-ड्वि॒राज॑माप्नोति च॒तुरो॑ मा॒सो दी᳚क्षि॒त-स्स्या᳚च्च॒तुरो॒ वा ए॒त-म्मा॒सो वस॑वो-ऽबिभरु॒स्ते पृ॑थि॒वीमा-ऽज॑य-न्गाय॒त्री-ञ्छन्दो॒-ऽष्टौ रु॒द्रास्ते᳚-ऽन्तरि॑क्ष॒मा-ऽज॑य-न्त्रि॒ष्टुभ॒-ञ्छन्दो॒ द्वाद॑शा-ऽऽदि॒त्यास्ते दिव॒मा-ऽज॑य॒न् जग॑ती॒-ञ्छन्द॒स्ततो॒ वै ते व्या॒वृत॑-मगच्छ॒ञ्छ्रैष्ठ्य॑-न्दे॒वाना॒-न्तस्मा॒-द्द्वाद॑श मा॒सो भृ॒त्वा-ऽग्नि-ञ्चि॑न्वीत॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो᳚ -ऽग्निश्चित्य॒स्तस्या॑-होरा॒त्राणीष्ट॑का आ॒प्तेष्ट॑कमेन-ञ्चिनु॒ते-ऽथो᳚ व्या॒वृत॑मे॒व ग॑च्छति॒ श्रैष्ठ्यग्ं॑ समा॒नाना᳚म् ॥ 29 ॥

(स्या॒-त्त्रयो॑दश - त्रि॒ग्ं॒शत॒ग्ं॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒त-स्स्या॒-द्- वै ते᳚ - ऽष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 7)

सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒काय॑ चीयते॒ यद॒ग्निस्तं-यँन्नान्वा॒रोहे᳚-थ्सुव॒र्गाल्लो॒का-द्यज॑मानो हीयेत पृथि॒वीमा-ऽक्र॑मिष-म्प्रा॒णो मा॒ मा हा॑सीद॒न्तरि॑क्ष॒मा-ऽक्र॑मिष-म्प्र॒जा मा॒ मा हा॑सी॒-द्दिव॒मा-ऽक्र॑मिष॒ग्ं॒ सुव॑रग॒न्मेत्या॑है॒ष वा अ॒ग्नेर॑न्वारो॒हस्तेनै॒वैन॑-म॒न्वारो॑हति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ य-त्प॒क्षस॑म्मिता-म्मिनु॒या- [मिनु॒यात्, कनी॑याग्ंस-] 30

-त्कनी॑याग्ंसं-यँज्ञक्र॒तुमुपे॑या॒-त्पापी॑यस्यस्या॒ ऽऽत्मनः॑ प्र॒जा स्या॒-द्वेदि॑सम्मिता-म्मिनोति॒ ज्यायाग्ं॑समे॒व य॑ज्ञक्र॒तुमुपै॑ति॒ नास्या॒-ऽऽत्मनः॒ पापी॑यसी प्र॒जा भ॑वति साह॒स्र-ञ्चि॑न्वीत प्रथ॒म-ञ्चि॑न्वा॒न-स्स॒हस्र॑सम्मितो॒ वा अ॒यं-लोँ॒क इ॒ममे॒व लो॒कम॒भि ज॑यति॒ द्विषा॑हस्र-ञ्चिन्वीत द्वि॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नो द्विषा॑हस्रं॒-वाँ अ॒न्तरि॑क्ष-म॒न्तरि॑क्षमे॒वाभि ज॑यति॒ त्रिषा॑हस्र-ञ्चिन्वीत तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒न- [तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नः, त्रिषा॑हस्रो॒ वा अ॒सौ] 31

-स्त्रिषा॑हस्रो॒ वा अ॒सौ लो॒को॑ ऽमुमे॒व लो॒कम॒भि ज॑यति जानुद॒घ्न-ञ्चि॑न्वीत प्रथ॒म-ञ्चि॑न्वा॒नो गा॑यत्रि॒यैवेमं-लोँ॒कम॒भ्यारो॑हति नाभिद॒घ्न-ञ्चि॑न्वीत द्वि॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नस्त्रि॒ष्टुभै॒वा-न्तरि॑क्ष-म॒भ्यारो॑हति ग्रीवद॒घ्न-ञ्चि॑न्वीत तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नो जग॑त्यै॒वामुन् ँलो॒कम॒भ्यारो॑हति॒ नाग्नि-ञ्चि॒त्वा रा॒मामुपे॑यादयो॒नौ रेतो॑ धास्या॒मीति॒ न द्वि॒तीय॑-ञ्चि॒त्वा-ऽन्यस्य॒ स्त्रिय॒- [स्त्रिय᳚म्, उपे॑या॒न्न] 32

-मुपे॑या॒न्न तृ॒तीय॑-ञ्चि॒त्वा का-ञ्च॒नोपे॑या॒-द्रेतो॒ वा ए॒तन्नि ध॑त्ते॒ यद॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते यदु॑पे॒या-द्रेत॑सा॒ व्यृ॑द्ध्ये॒ता-ऽथो॒ खल्वा॑हुर प्रज॒स्य-न्त-द्यन्नोपे॒यादिति॒ य-द्रे॑त॒स्सिचा॑वुप॒दधा॑ति॒ ते ए॒व यज॑मानस्य॒ रेतो॑ बिभृत॒स्तस्मा॒-दुपे॑या॒-द्रेत॒सो-ऽस्क॑न्दाय॒ त्रीणि॒ वाव रेताग्ं॑सि पि॒ता पु॒त्रः पौत्रो॒ [पौत्रः॑, य-द्द्वे रे॑त॒स्सिचा॑] 33

य-द्द्वे रे॑त॒स्सिचा॑-वुपद॒द्ध्या-द्रेतो᳚-ऽस्य॒ विच्छि॑न्द्या-त्ति॒स्र उप॑ दधाति॒ रेत॑स॒-स्सन्त॑त्या इ॒यं-वाँव प्र॑थ॒मा रे॑त॒स्सिग् वाग्वा इ॒य-न्तस्मा॒-त्पश्य॑न्ती॒मा-म्पश्य॑न्ति॒ वाचं॒-वँद॑न्तीम॒न्तरि॑क्ष-न्द्वि॒तीया᳚ प्रा॒णो वा अ॒न्तरि॑क्ष॒-न्तस्मा॒न्ना-ऽन्तरि॑क्ष॒-म्पश्य॑न्ति॒ न प्रा॒णम॒सौ तृ॒तीया॒ चक्षु॒र्वा अ॒सौ तस्मा॒-त्पश्य॑न्त्य॒मू-म्पश्य॑न्ति॒ चक्षु॒-र्यजु॑षे॒मा-ञ्चा॒- [चक्षु॒-र्यजु॑षे॒मा-ञ्चा॑, अ॒मू-ञ्चोप॑] 34

-ऽमू-ञ्चोप॑ दधाति॒ मन॑सा मद्ध्य॒मामे॒षां-लोँ॒काना॒-ङ्कॢप्त्या॒ अथो᳚ प्रा॒णाना॑मि॒ष्टो य॒ज्ञो भृगु॑भिराशी॒र्दा वसु॑भि॒स्तस्य॑ त इ॒ष्टस्य॑ वी॒तस्य॒ द्रवि॑णे॒ह भ॑क्षी॒येत्या॑ह स्तुतश॒स्त्रे ए॒वैतेन॑ दुहे पि॒ता मा॑त॒रिश्वा-ऽच्छि॑द्रा प॒दा धा॒ अच्छि॑द्रा उ॒शिजः॑ प॒दा-ऽनु॑ तक्षु॒-स्सोमो॑ विश्व॒विन्ने॒ता ने॑ष॒-द्बृह॒स्पति॑रुक्थाम॒दानि॑ शग्ंसिष॒दित्या॑है॒तद्वा अ॒ग्नेरु॒क्थ-न्तेनै॒वैन॒मनु॑ शग्ंसति ॥ 35 ॥

(मि॒नु॒यात् - तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नः - स्त्रियं॒ - पौत्र॑ - श्च॒ - वै - स॒प्त च॑) (अ. 8)

सू॒यते॒ वा ए॒षो᳚-ऽग्नी॒नां-यँ उ॒खाया᳚-म्भ्रि॒यते॒ यद॒ध-स्सा॒दये॒-द्गर्भाः᳚ प्र॒पादु॑का-स्स्यु॒रथो॒ यथा॑ स॒वा-त्प्र॑त्यव॒रोह॑ति ता॒दृगे॒व तदा॑स॒न्दी सा॑दयति॒ गर्भा॑णा॒-न्धृत्या॒ अप्र॑पादा॒याथो॑ स॒वमे॒वैन॑-ङ्करोति॒ गर्भो॒ वा ए॒ष यदुख्यो॒ योनिः॑ शि॒क्यं॑-यँच्छि॒क्या॑दु॒खा-न्नि॒रूहे॒-द्योने॒र्गर्भ॒-न्निर्ह॑ण्या॒-थ्षडु॑द्यामग्ं शि॒क्य॑-म्भवति षोढा विहि॒तो वै [ ] 36

पुरु॑ष आ॒त्मा च॒ शिर॑श्च च॒त्वार्यङ्गा᳚न्या॒त्मन्ने॒वैन॑-म्बिभर्ति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्यो॒खा चो॒लूख॑ल-ञ्च॒ स्तनौ॒ ताव॑स्य प्र॒जा उप॑ जीवन्ति॒ यदु॒खा-ञ्चो॒लूख॑ल-ञ्चोप॒दधा॑ति॒ ताभ्या॑मे॒व यज॑मानो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के᳚-ऽग्नि-न्दु॑हे संवँथ्स॒रो वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्य॑ त्रेधाविहि॒ता इष्ट॑काः प्राजाप॒त्या वै᳚ष्ण॒वी- [वै᳚ष्ण॒वीः, वै॒श्व॒क॒र्म॒णी-] 37

-र्वै᳚श्वकर्म॒णी-र॑होरा॒त्राण्ये॒वा-ऽस्य॑ प्राजाप॒त्या यदुख्य॑-म्बि॒भर्ति॑ प्राजाप॒त्या ए॒व तदुप॑ धत्ते॒ य-थ्स॒मिध॑ आ॒दधा॑ति वैष्ण॒वा वै वन॒स्पत॑यो वैष्ण॒वीरे॒व तदुप॑ धत्ते॒ यदिष्ट॑काभिर॒ग्नि-ञ्चि॒नोती॒यं-वैँ वि॒श्वक॑र्मा वैश्वकर्म॒णीरे॒व तदुप॑ धत्ते॒ तस्मा॑-दाहु-स्त्रि॒वृद॒ग्निरिति॒ तं-वाँ ए॒तं-यँज॑मान ए॒व चि॑न्वीत॒ यद॑स्या॒न्य श्चि॑नु॒याद्य-त्त-न्दक्षि॑णाभि॒र्न रा॒धये॑द॒ग्निम॑स्य वृञ्जीत॒ यो᳚-ऽस्या॒-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒या-त्त-न्दक्षि॑णाभी राधयेद॒ग्निमे॒व त-थ्स्पृ॑णोति ॥ 38 ॥

(षो॒ढा॒वि॒हि॒तो वै - वै᳚ष्ण॒वी - र॒न्यो - विग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 9)

प्र॒जाप॑ति-र॒ग्नि-म॑चिनुत॒र्तुभिः॑ संवँथ्स॒रं-वँ॑स॒न्तेनै॒वास्य॑ पूर्वा॒र्धम॑चिनुत ग्री॒ष्मेण॒ दक्षि॑ण-म्प॒क्षं-वँ॒र्॒षाभिः॒ पुच्छग्ं॑ श॒रदोत्त॑र-म्प॒क्षग्ं हे॑म॒न्तेन॒ मद्ध्य॒-म्ब्रह्म॑णा॒ वा अ॑स्य॒ त-त्पू᳚र्वा॒र्धम॑चिनुत क्ष॒त्रेण॒ दक्षि॑ण-म्प॒क्ष-म्प॒शुभिः॒ पुच्छं॑-विँ॒शोत्त॑र-म्प॒क्षमा॒शया॒ मद्ध्यं॒-यँ ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒त ऋ॒तुभि॑रे॒वैन॑-ञ्चिनु॒ते-ऽथो॑ ए॒तदे॒व सर्व॒मव॑ - [सर्व॒मव॑, रु॒न्धे॒ शृ॒ण्वन्त्ये॑न] 39

रुन्धे शृ॒ण्वन्त्ये॑न-म॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒नमत्त्यन्न॒ग्ं॒ रोच॑त इ॒यं-वाँव प्र॑थ॒मा चिति॒रोष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः॒ पुरी॑षम॒न्तरि॑क्ष-न्द्वि॒तीया॒ वयाग्ं॑सि॒ पुरी॑षम॒सौ तृ॒तीया॒ नक्ष॑त्राणि॒ पुरी॑षं-यँ॒ज्ञश्च॑तु॒र्थी दक्षि॑णा॒ पुरी॑षं॒-यँज॑मानः पञ्च॒मी प्र॒जा पुरी॑षं॒-यँ-त्त्रिचि॑तीक-ञ्चिन्वी॒त य॒ज्ञ-न्दक्षि॑णामा॒त्मान॑-म्प्र॒जाम॒न्तरि॑या॒-त्तस्मा॒-त्पञ्च॑चितीकश्चेत॒व्य॑ ए॒तदे॒व सर्वग्ग्॑ स्पृणोति॒ य-त्ति॒स्रश्चित॑य- [य-त्ति॒स्रश्चित॑यः, त्रि॒वृद्ध्य॑ग्निर्य-द्द्वे] 40

-स्त्रि॒वृद्ध्य॑ग्निर्य-द्द्वे द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ पञ्च॒ चित॑यो भवन्ति॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑ष आ॒त्मान॑मे॒व स्पृ॑णोति॒ पञ्च॒ चित॑यो भवन्ति प॒ञ्चभिः॒ पुरी॑षैर॒भ्यू॑हति॒ दश॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ दशा᳚क्षरो॒ वै पुरु॑षो॒ यावा॑ने॒व पुरु॑ष॒स्तग्ग् स्पृ॑णो॒त्यथो॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राज्ये॒वान्नाद्ये॒ प्रति॑ तिष्ठति संवँथ्स॒रो वै ष॒ष्ठी चिति॑र्-ऋ॒तवः॒ पुरी॑ष॒ग्ं॒ षट् चित॑यो भवन्ति॒ षट् पुरी॑षाणि॒ द्वाद॑श॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र ए॒व प्रति॑ तिष्ठति ॥ 41 ॥

(अव॒ - चित॑यः॒ - पुरी॑षं॒ - पञ्च॑दश च) (अ. 10)

रोहि॑तो धू॒म्ररो॑हितः क॒र्कन्धु॑रोहित॒स्ते प्रा॑जाप॒त्या ब॒भ्रुर॑रु॒णब॑भ्रु॒-श्शुक॑बभ्रु॒स्ते रौ॒द्रा-श्श्येतः॑ श्येता॒क्ष-श्श्येत॑ग्रीव॒स्ते पि॑तृदेव॒त्या᳚स्ति॒स्रः कृ॒ष्णा व॒शा वा॑रु॒ण्य॑स्ति॒स्र-श्श्वे॒ता व॒शा-स्सौ॒र्यो॑ मैत्राबार्हस्प॒त्या धू॒म्रल॑लामास्तूप॒राः ॥ 42 ॥

(रोहि॑तः॒-षड्वग्ं॑शतिः) (अ. 11)

पृश्ञि॑-स्तिर॒श्चीन॑-पृश्ञिरू॒र्ध्व-पृ॑श्ञि॒स्ते मा॑रु॒ताः फ॒ल्गूर्लो॑हितो॒र्णी ब॑ल॒क्षी ता-स्सा॑रस्व॒त्यः॑ पृष॑ती स्थू॒लपृ॑षती क्षु॒द्रपृ॑षती॒ ता वै᳚श्वदे॒व्य॑स्ति॒स्र-श्श्या॒मा व॒शाः पौ॒ष्णिय॑स्ति॒स्रो रोहि॑णीर्व॒शा मै॒त्रिय॑ ऐन्द्राबार्हस्प॒त्या अ॑रु॒णल॑लामास्तूप॒राः ॥ 43 ॥

(पृश्ञिः॒ - षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 12)

शि॒ति॒बा॒हु-र॒न्यत॑श्शितिबाहु-स्सम॒न्त शि॑तिबाहु॒स्त ऐ᳚न्द्रवाय॒वा-श्शि॑ति॒रन्ध्रो॒ ऽन्यत॑श्शितिरन्ध्र-स्सम॒न्तशि॑तिरन्ध्र॒स्ते मै᳚त्रावरु॒णा-श्शु॒द्धवा॑ल-स्स॒र्वशु॑द्धवालो म॒णिवा॑ल॒स्त आ᳚श्वि॒नास्ति॒स्र-श्शि॒ल्पा व॒शा वै᳚श्वदे॒व्य॑स्ति॒स्र-श्श्येनीः᳚ परमे॒ष्ठिने॑ सोमापौ॒ष्णा-श्श्या॒मल॑लामास्तूप॒राः ॥ 44 ॥

(शि॒ति॒बा॒हुः पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 13)

उ॒न्न॒त ऋ॑ष॒भो वा॑म॒नस्त ऐ᳚न्द्रावरु॒णा-श्शिति॑ककुच्छितिपृ॒ष्ठ-श्शिति॑भस॒-त्त ऐ᳚न्द्राबार्हस्प॒त्या-श्शि॑ति॒पाच्छि॒त्योष्ठः॑ शिति॒भ्रुस्त ऐ᳚न्द्रावैष्ण॒वास्ति॒स्र-स्सि॒द्ध्मा व॒शा वै᳚श्वकर्म॒ण्य॑स्ति॒स्रो धा॒त्रे पृ॑षोद॒रा ऐ᳚न्द्रापौ॒ष्णा-श्श्येत॑ललामास्तूप॒राः ॥ 45 ॥

(उ॒न्न॒तः पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 14)

क॒र्णास्त्रयो॑ या॒मा-स्सौ॒म्यास्त्रयः॑ श्विति॒ङ्गा अ॒ग्नये॒ यवि॑ष्ठाय॒ त्रयो॑ नकु॒लास्ति॒स्रो रोहि॑णी॒स्त्र्यव्य॒स्ता वसू॑ना-न्ति॒स्रो॑-ऽरु॒णा दि॑त्यौ॒ह्य॑स्ता रु॒द्राणाग्ं॑ सोमै॒न्द्रा ब॒भ्रुल॑लामास्तूप॒राः ॥ 46 ॥

(क॒र्णास्त्रयो॑ - विग्ंशतिः) (अ. 15)

शु॒ण्ठास्त्रयो॑ वैष्ण॒वा अ॑धीलोध॒कर्णा॒स्त्रयो॒ विष्ण॑व उरुक्र॒माय॑ लफ्सु॒दिन॒स्त्रयो॒ विष्ण॑व उरुगा॒याय॒ पञ्चा॑वीस्ति॒स्र आ॑दि॒त्याना᳚-न्त्रिव॒थ्सा-स्ति॒स्रो-ऽङ्गि॑रसामैन्द्रावैष्ण॒वा गौ॒रल॑लामास्तूप॒राः ॥ 47 ॥

(शु॒ण्ठा - विग्ं॑श॒तिः) (अ. 16)

इन्द्रा॑य॒ राज्ञे॒ त्रयः॑ शितिपृ॒ष्ठा इन्द्रा॑या-धिरा॒जाय॒ त्रय॒-श्शिति॑ककुद॒ इन्द्रा॑य स्व॒राज्ञे॒ त्रय॒-श्शिति॑भस-दस्ति॒स्रस्तु॑र्यौ॒ह्यः॑ सा॒द्ध्याना᳚-न्ति॒स्रः प॑ष्ठौ॒ह्यो॑ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना॑माग्ने॒न्द्राः कृ॒ष्णल॑लामास्तूप॒राः ॥ 48 ॥

(इन्द्रा॑य॒ राज्ञे॒ - द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 17)

अदि॑त्यै॒ त्रयो॑ रोहितै॒ता इ॑न्द्रा॒ण्यै त्रयः॑ कृष्णै॒ताः कु॒ह्वै᳚ त्रयो॑-ऽरुणै॒तास्ति॒स्रो धे॒नवो॑ रा॒कायै॒ त्रयो॑-ऽन॒ड्वाहः॑ सिनीवा॒ल्या आ᳚ग्नावैष्ण॒वा रोहि॑तललामास्तूप॒राः ॥ 49 ॥

(अदि॑त्या-अ॒ष्टाद॑श) (अ. 18)

सौ॒म्यास्त्रयः॑ पि॒शङ्गा॒-स्सोमा॑य॒ राज्ञे॒ त्रयः॑ सा॒रङ्गाः᳚ पार्ज॒न्या नभो॑रूपास्ति॒स्रो॑-ऽजा म॒ल्॒हा इ॑न्द्रा॒ण्यै ति॒स्रो मे॒ष्य॑ आदि॒त्या द्या॑वापृथि॒व्या॑ मा॒लङ्गा᳚स्तूप॒राः ॥ 50 ॥

(सौ॒म्या - एका॒न्नविग्ं॑श॒तिः) (अ. 19)

वा॒रु॒णास्त्रयः॑ कृ॒ष्णल॑लामा॒ वरु॑णाय॒ राज्ञे॒ त्रयो॒ रोहि॑तललामा॒ वरु॑णाय रि॒शाद॑से॒ त्रयो॑-ऽरु॒णल॑लामा-श्शि॒ल्पास्त्रयो॑ वैश्वदे॒वास्त्रयः॒ पृश्ञ॑य-स्सर्वदेव॒त्या॑ ऐन्द्रासू॒रा-श्श्येत॑ललामास्तूप॒राः ॥ 51 ॥

(वा॒रु॒णा - विग्ं॑श॒तिः) (अ. 20)

सोमा॑य स्व॒राज्ञे॑-ऽनोवा॒हाव॑न॒ड्वाहा॑-विन्द्रा॒ग्निभ्या॑-मोजो॒दाभ्या॒मुष्टा॑रा-विन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-म्बल॒दाभ्याग्ं॑ सीरवा॒हाववी॒ द्वे धे॒नू भौ॒मी दि॒ग्भ्यो वड॑बे॒ द्वे धे॒नू भौ॒मी वै॑रा॒जी पु॑रु॒षी द्वे धे॒नू भौ॒मी वा॒यव॑ आरोहणवा॒हाव॑न॒ड्वाहौ॑ वारु॒णी कृ॒ष्णे व॒शे अ॑रा॒ड्यौ॑ दि॒व्यावृ॑ष॒भौ प॑रिम॒रौ ॥ 52 ॥

(सोमा॑य स्व॒राज्ञे॒ - चतु॑स्त्रिग्ंशत्) (अ. 21)

एका॑दश प्रा॒तर्ग॒व्याः प॒शव॒ आ ल॑भ्यन्ते छग॒लः क॒ल्माषः॑ किकिदी॒विर्वि॑दी॒गय॒स्ते त्वा॒ष्ट्रा-स्सौ॒रीर्नव॑ श्वे॒ता व॒शा अ॑नूब॒न्ध्या॑ भवन्त्याग्ने॒य ऐ᳚न्द्रा॒ग्न आ᳚श्वि॒नस्ते वि॑शालयू॒प आ ल॑भ्यन्ते ॥ 53 ॥

(ऐका॑दश प्रा॒तः - पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 22)

पि॒शङ्गा॒स्त्रयो॑ वास॒न्ता-स्सा॒रङ्गा॒स्त्रयो॒ ग्रैष्माः॒ पृष॑न्त॒स्त्रयो॒ वार्षि॑काः॒ पृश्ञ॑य॒स्त्रयः॑ शार॒दाः पृ॑श्ञिस॒क्था-स्त्रयो॒ हैम॑न्तिका अवलि॒प्तास्त्रयः॑ शैशि॒रा-स्सं॑वँथ्स॒राय॒ निव॑क्षसः ॥ 54 ॥

(पि॒शङ्गा॑ - विग्ंश॒तिः) (अ. 23)

(रोहि॑तः कृ॒ष्णा धू॒म्रल॑लामाः॒ - पृश्ञिः॑ श्या॒मा अ॑रु॒णल॑लामाः -शितिबा॒हु-श्शि॒ल्पा-श्श्येनी᳚-श्श्या॒मल॑लामा - उन्न॒त-स्सि॒द्ध्मा धा॒त्रे पौ॒ष्णा-श्श्येत॑ललामाः - क॒र्णा ब॒भ्रुल॑लामाः - शु॒ण्ठा गौ॒रल॑लामा॒ - इन्द्रा॑य कृ॒ष्णाल॑लामा॒ - अदि॑त्यै॒ रोहि॑त ललामः -सौ॒म्या मा॒लङ्गा॑ - वारु॒णा-स्सू॒रा-श्श्येत॑ललामा॒ - दश॑ ।)

(हिर॑ण्यवर्णा - अ॒पा-ङ्ग्रहा᳚न् - भूतेष्ट॒काः - स॒जूः - सं॑वँथ्स॒रं - प्र॒जाप॑ति॒-स्स क्षु॒रप॑वि - र॒वग्नेर्वै दी॒क्षया॑ - सुव॒र्गाय॒ तं-यँन्न - सू॒यते᳚ - प्र॒जाप॑तिर्-ऋ॒तुभी॒ - रोहि॑तः॒ - पृञिः॑ - शितिबा॒हु - रु॑न्न॒तः - क॒र्णाः - शु॒ण्ठा - इन्द्रा॒या- दि॑त्यै - सौ॒म्या - वा॑रु॒णाः - सोमा॒यै - का॑दश - पि॒शङ्गा॒ - स्त्रयो॑विग्ंशतिः)

(हिर॑ण्यवर्णा - भूतेष्ट॒काः - छन्दो॒ यत् - कनी॑याग्ंसन्-त्रि॒वृद्ध्य॑ग्नि - र्वा॑रु॒णा - श्चतु॑ष्पञ्चा॒शत् )

(हिर॑ण्यवर्णा॒, निव॑क्षसः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे षष्ठः प्रश्न-स्समाप्तः ॥