(ఋ.10.121)
హి॒ర॒ణ్య॒గ॒ర్భ-స్సమ॑వర్త॒తాగ్రే॑ భూ॒తస్య॑ జా॒తః పతి॒రేక॑ ఆసీత్ ।
1
స దా॑ధార పృథి॒వీ-న్ద్యాము॒తేమా-ఙ్కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ 1
య ఆ॑త్మ॒దా బ॑ల॒దా యస్య॒ విశ్వ॑ ఉ॒పాస॑తే ప్ర॒శిషం॒-యఁస్య॑ దే॒వాః ।
2
యస్య॑ ఛా॒యామృతం॒-యఁస్య॑ మృ॒త్యుః కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ 2
యః ప్రా॑ణ॒తో ని॑మిష॒తో మ॑హి॒త్వైక॒ ఇద్రాజా॒ జగ॑తో బ॒భూవ॑ ।
3
య ఈశే॑ అ॒స్య ద్వి॒పద॒శ్చతు॑ష్పదః॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ 3
యస్యే॒మే హి॒మవ॑న్తో మహి॒త్వా యస్య॑ సము॒ద్రం ర॒సయా॑ స॒హాహుః ।
4
యస్యే॒మాః ప్ర॒దిశో॒ యస్య॑ బా॒హూ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ 4
యేన॒ ద్యౌరు॒గ్రా పృ॑థి॒వీ చ॑ దృ॒ల్హా యేన॒ స్వః॑ స్తభి॒తం-యేఁన॒ నాకః॑ ।
5
యో అ॒న్తరి॑క్షే॒ రజ॑సో వి॒మానః॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ 5
య-ఙ్క్రన్ద॑సీ॒ అవ॑సా తస్తభా॒నే అ॒భ్యైక్షే॑తా॒-మ్మన॑సా॒ రేజ॑మానే ।
6
యత్రాధి॒ సూర॒ ఉది॑తో వి॒భాతి॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ 6
ఆపో॑ హ॒ యద్బృ॑హ॒తీర్విశ్వ॒మాయ॒-న్గర్భ॒-న్దధా॑నా జ॒నయ॑న్తీర॒గ్నిమ్ ।
7
తతో॑ దే॒వానాం॒ సమ॑వర్త॒తాసు॒రేకః॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ 7
యశ్చి॒దాపో॑ మహి॒నా ప॒ర్యప॑శ్య॒ద్దక్ష॒-న్దధా॑నా జ॒నయ॑న్తీర్య॒జ్ఞమ్ ।
8
యో దే॒వేష్విధి॑ దే॒వ ఏక॒ ఆసీ॒త్కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ 8
మా నో॑ హింసీజ్జని॒తా యః పృ॑థి॒వ్యా యో వా॒ దివం॑ స॒త్యధ॑ర్మా జ॒జాన॑ ।
9
యశ్చా॒పశ్చ॒న్ద్రా బృ॑హ॒తీర్జ॒జాన॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ 9
ప్రజా॑పతే॒ న త్వదే॒తాన్య॒న్యో విశ్వా॑ జా॒తాని॒ పరి॒ తా బ॑భూవ ।
10
యత్కా॑మాస్తే జుహు॒మస్తన్నో॑ అస్తు వ॒యం స్యా॑మ॒ పత॑యో రయీ॒ణామ్ ॥ 10
Roman (IAST) Transliteration
(ṛ.10.121)
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |
sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 1
ya ā̭tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ |
yasya̭ chā॒yāmṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 2
yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ |
ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 3
yasye॒me hi॒mava̭nto mahi॒tvā yasya̭ samu॒draṃ ra॒sayā̭ sa॒hāhuḥ |
yasye॒māḥ pra॒diśo॒ yasya̭ bā॒hū kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 4
yena॒ dyauru॒grā pṛ̭thi॒vī ca̭ dṛ॒lhā yena॒ svaḥ̭ stabhi॒taṃ-ye~na॒ nākaḥ̭ |
yo a॒ntari̭kṣe॒ raja̭so vi॒mānaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 5
ya-ṅkranda̭sī॒ ava̭sā tastabhā॒ne a॒bhyaikṣḙtā॒-mmana̭sā॒ reja̭māne |
yatrādhi॒ sūra॒ udi̭to vi॒bhāti॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 6
āpo̭ ha॒ yadbṛ̭ha॒tīrviśva॒māya॒-ngarbha॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīra॒gnim |
tato̭ de॒vānāṃ॒ sama̭varta॒tāsu॒rekaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 7
yaści॒dāpo̭ mahi॒nā pa॒ryapa̭śya॒ddakṣa॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīrya॒jñam |
yo de॒veṣvidhi̭ de॒va eka॒ āsī॒tkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 8
mā no̭ hiṃsījjani॒tā yaḥ pṛ̭thi॒vyā yo vā॒ divaṃ̭ sa॒tyadha̭rmā ja॒jāna̭ |
yaścā॒paśca॒ndrā bṛ̭ha॒tīrja॒jāna॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 9
prajā̭pate॒ na tvade॒tānya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒ tā ba̭bhūva |
yatkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yaṃ syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || 10
Sanskrit — Devanagari (original)
(ऋ.10.121)
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
स दा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 1
य आ॑त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒-यँस्य॑ दे॒वाः ।
यस्य॑ छा॒यामृतं॒-यँस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 2
यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ ।
य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 3
यस्ये॒मे हि॒मव॑न्तो महि॒त्वा यस्य॑ समु॒द्रं र॒सया॑ स॒हाहुः ।
यस्ये॒माः प्र॒दिशो॒ यस्य॑ बा॒हू कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 4
येन॒ द्यौरु॒ग्रा पृ॑थि॒वी च॑ दृ॒ल्हा येन॒ स्वः॑ स्तभि॒तं-येँन॒ नाकः॑ ।
यो अ॒न्तरि॑क्षे॒ रज॑सो वि॒मानः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 5
य-ङ्क्रन्द॑सी॒ अव॑सा तस्तभा॒ने अ॒भ्यैक्षे॑ता॒-म्मन॑सा॒ रेज॑माने ।
यत्राधि॒ सूर॒ उदि॑तो वि॒भाति॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 6
आपो॑ ह॒ यद्बृ॑ह॒तीर्विश्व॒माय॒-न्गर्भ॒-न्दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम् ।
ततो॑ दे॒वानां॒ सम॑वर्त॒तासु॒रेकः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 7
यश्चि॒दापो॑ महि॒ना प॒र्यप॑श्य॒द्दक्ष॒-न्दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर्य॒ज्ञम् ।
यो दे॒वेष्विधि॑ दे॒व एक॒ आसी॒त्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 8
मा नो॑ हिंसीज्जनि॒ता यः पृ॑थि॒व्या यो वा॒ दिवं॑ स॒त्यध॑र्मा ज॒जान॑ ।
यश्चा॒पश्च॒न्द्रा बृ॑ह॒तीर्ज॒जान॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 9
प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒तान्य॒न्यो विश्वा॑ जा॒तानि॒ परि॒ ता ब॑भूव ।
यत्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ 10
(ṛ.10.121)
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |
sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 1
ya ā̭tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ |
yasya̭ chā॒yāmṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 2
yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ |
ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 3
yasye॒me hi॒mava̭nto mahi॒tvā yasya̭ samu॒draṃ ra॒sayā̭ sa॒hāhuḥ |
yasye॒māḥ pra॒diśo॒ yasya̭ bā॒hū kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 4
yena॒ dyauru॒grā pṛ̭thi॒vī ca̭ dṛ॒lhā yena॒ svaḥ̭ stabhi॒taṃ-ye~na॒ nākaḥ̭ |
yo a॒ntari̭kṣe॒ raja̭so vi॒mānaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 5
ya-ṅkranda̭sī॒ ava̭sā tastabhā॒ne a॒bhyaikṣḙtā॒-mmana̭sā॒ reja̭māne |
yatrādhi॒ sūra॒ udi̭to vi॒bhāti॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 6
āpo̭ ha॒ yadbṛ̭ha॒tīrviśva॒māya॒-ngarbha॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīra॒gnim |
tato̭ de॒vānāṃ॒ sama̭varta॒tāsu॒rekaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 7
yaści॒dāpo̭ mahi॒nā pa॒ryapa̭śya॒ddakṣa॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīrya॒jñam |
yo de॒veṣvidhi̭ de॒va eka॒ āsī॒tkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 8
mā no̭ hiṃsījjani॒tā yaḥ pṛ̭thi॒vyā yo vā॒ divaṃ̭ sa॒tyadha̭rmā ja॒jāna̭ |
yaścā॒paśca॒ndrā bṛ̭ha॒tīrja॒jāna॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 9
prajā̭pate॒ na tvade॒tānya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒ tā ba̭bhūva |
yatkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yaṃ syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || 10
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.