(ऋ.10.121)
ਹਿ॒ਰ॒ਣ੍ਯ॒ਗ॒ਰ੍ਭ-ਸ੍ਸਮੑਵਰ੍ਤ॒ਤਾਗ੍ਰੇੑ ਭੂ॒ਤਸ੍ਯੑ ਜਾ॒ਤਃ ਪਤਿ॒ਰੇਕੑ ਆਸੀਤ੍ ।
1
ਸ ਦਾੑਧਾਰ ਪृਥਿ॒ਵੀ-ਨ੍ਦ੍ਯਾਮੁ॒ਤੇਮਾ-ਙ੍ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ 1
ਯ ਆੑਤ੍ਮ॒ਦਾ ਬੑਲ॒ਦਾ ਯਸ੍ਯ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੑ ਉ॒ਪਾਸੑਤੇ ਪ੍ਰ॒ਸ਼ਿषਂ॒-ਯਁਸ੍ਯੑ ਦੇ॒ਵਾਃ ।
2
ਯਸ੍ਯੑ ਛਾ॒ਯਾਮृਤਂ॒-ਯਁਸ੍ਯੑ ਮृ॒ਤ੍ਯੁਃ ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ 2
ਯਃ ਪ੍ਰਾੑਣ॒ਤੋ ਨਿੑਮਿष॒ਤੋ ਮੑਹਿ॒ਤ੍ਵੈਕ॒ ਇਦ੍ਰਾਜਾ॒ ਜਗੑਤੋ ਬ॒ਭੂਵੑ ।
3
ਯ ਈਸ਼ੇੑ ਅ॒ਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿ॒ਪਦ॒ਸ਼੍ਚਤੁੑष੍ਪਦਃ॒ ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ 3
ਯਸ੍ਯੇ॒ਮੇ ਹਿ॒ਮਵੑਨ੍ਤੋ ਮਹਿ॒ਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਯੑ ਸਮੁ॒ਦ੍ਰਂ ਰ॒ਸਯਾੑ ਸ॒ਹਾਹੁਃ ।
4
ਯਸ੍ਯੇ॒ਮਾਃ ਪ੍ਰ॒ਦਿਸ਼ੋ॒ ਯਸ੍ਯੑ ਬਾ॒ਹੂ ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ 4
ਯੇਨ॒ ਦ੍ਯੌਰੁ॒ਗ੍ਰਾ ਪृੑਥਿ॒ਵੀ ਚੑ ਦृ॒ਲ੍ਹਾ ਯੇਨ॒ ਸ੍ਵਃੑ ਸ੍ਤਭਿ॒ਤਂ-ਯੇਁਨ॒ ਨਾਕਃੑ ।
5
ਯੋ ਅ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षੇ॒ ਰਜੑਸੋ ਵਿ॒ਮਾਨਃ॒ ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ 5
ਯ-ਙ੍ਕ੍ਰਨ੍ਦੑਸੀ॒ ਅਵੑਸਾ ਤਸ੍ਤਭਾ॒ਨੇ ਅ॒ਭ੍ਯੈਕ੍षੇੑਤਾ॒-ਮ੍ਮਨੑਸਾ॒ ਰੇਜੑਮਾਨੇ ।
6
ਯਤ੍ਰਾਧਿ॒ ਸੂਰ॒ ਉਦਿੑਤੋ ਵਿ॒ਭਾਤਿ॒ ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ 6
ਆਪੋੑ ਹ॒ ਯਦ੍ਬृੑਹ॒ਤੀਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵ॒ਮਾਯ॒-ਨ੍ਗਰ੍ਭ॒-ਨ੍ਦਧਾੑਨਾ ਜ॒ਨਯੑਨ੍ਤੀਰ॒ਗ੍ਨਿਮ੍ ।
7
ਤਤੋੑ ਦੇ॒ਵਾਨਾਂ॒ ਸਮੑਵਰ੍ਤ॒ਤਾਸੁ॒ਰੇਕਃ॒ ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ 7
ਯਸ਼੍ਚਿ॒ਦਾਪੋੑ ਮਹਿ॒ਨਾ ਪ॒ਰ੍ਯਪੑਸ਼੍ਯ॒ਦ੍ਦਕ੍ष॒-ਨ੍ਦਧਾੑਨਾ ਜ॒ਨਯੑਨ੍ਤੀਰ੍ਯ॒ਜ੍ਞਮ੍ ।
8
ਯੋ ਦੇ॒ਵੇष੍ਵਿਧਿੑ ਦੇ॒ਵ ਏਕ॒ ਆਸੀ॒ਤ੍ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ 8
ਮਾ ਨੋੑ ਹਿਂਸੀਜ੍ਜਨਿ॒ਤਾ ਯਃ ਪृੑਥਿ॒ਵ੍ਯਾ ਯੋ ਵਾ॒ ਦਿਵਂੑ ਸ॒ਤ੍ਯਧੑਰ੍ਮਾ ਜ॒ਜਾਨੑ ।
9
ਯਸ਼੍ਚਾ॒ਪਸ਼੍ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਾ ਬृੑਹ॒ਤੀਰ੍ਜ॒ਜਾਨ॒ ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ 9
ਪ੍ਰਜਾੑਪਤੇ॒ ਨ ਤ੍ਵਦੇ॒ਤਾਨ੍ਯ॒ਨ੍ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾੑ ਜਾ॒ਤਾਨਿ॒ ਪਰਿ॒ ਤਾ ਬੑਭੂਵ ।
10
ਯਤ੍ਕਾੑਮਾਸ੍ਤੇ ਜੁਹੁ॒ਮਸ੍ਤਨ੍ਨੋੑ ਅਸ੍ਤੁ ਵ॒ਯਂ ਸ੍ਯਾੑਮ॒ ਪਤੑਯੋ ਰਯੀ॒ਣਾਮ੍ ॥ 10
Roman (IAST) Transliteration
(ṛ.10.121)
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |
sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 1
ya ā̭tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ |
yasya̭ chā॒yāmṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 2
yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ |
ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 3
yasye॒me hi॒mava̭nto mahi॒tvā yasya̭ samu॒draṃ ra॒sayā̭ sa॒hāhuḥ |
yasye॒māḥ pra॒diśo॒ yasya̭ bā॒hū kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 4
yena॒ dyauru॒grā pṛ̭thi॒vī ca̭ dṛ॒lhā yena॒ svaḥ̭ stabhi॒taṃ-ye~na॒ nākaḥ̭ |
yo a॒ntari̭kṣe॒ raja̭so vi॒mānaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 5
ya-ṅkranda̭sī॒ ava̭sā tastabhā॒ne a॒bhyaikṣḙtā॒-mmana̭sā॒ reja̭māne |
yatrādhi॒ sūra॒ udi̭to vi॒bhāti॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 6
āpo̭ ha॒ yadbṛ̭ha॒tīrviśva॒māya॒-ngarbha॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīra॒gnim |
tato̭ de॒vānāṃ॒ sama̭varta॒tāsu॒rekaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 7
yaści॒dāpo̭ mahi॒nā pa॒ryapa̭śya॒ddakṣa॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīrya॒jñam |
yo de॒veṣvidhi̭ de॒va eka॒ āsī॒tkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 8
mā no̭ hiṃsījjani॒tā yaḥ pṛ̭thi॒vyā yo vā॒ divaṃ̭ sa॒tyadha̭rmā ja॒jāna̭ |
yaścā॒paśca॒ndrā bṛ̭ha॒tīrja॒jāna॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 9
prajā̭pate॒ na tvade॒tānya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒ tā ba̭bhūva |
yatkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yaṃ syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || 10
Sanskrit — Devanagari (original)
(ऋ.10.121)
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
स दा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 1
य आ॑त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒-यँस्य॑ दे॒वाः ।
यस्य॑ छा॒यामृतं॒-यँस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 2
यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ ।
य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 3
यस्ये॒मे हि॒मव॑न्तो महि॒त्वा यस्य॑ समु॒द्रं र॒सया॑ स॒हाहुः ।
यस्ये॒माः प्र॒दिशो॒ यस्य॑ बा॒हू कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 4
येन॒ द्यौरु॒ग्रा पृ॑थि॒वी च॑ दृ॒ल्हा येन॒ स्वः॑ स्तभि॒तं-येँन॒ नाकः॑ ।
यो अ॒न्तरि॑क्षे॒ रज॑सो वि॒मानः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 5
य-ङ्क्रन्द॑सी॒ अव॑सा तस्तभा॒ने अ॒भ्यैक्षे॑ता॒-म्मन॑सा॒ रेज॑माने ।
यत्राधि॒ सूर॒ उदि॑तो वि॒भाति॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 6
आपो॑ ह॒ यद्बृ॑ह॒तीर्विश्व॒माय॒-न्गर्भ॒-न्दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम् ।
ततो॑ दे॒वानां॒ सम॑वर्त॒तासु॒रेकः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 7
यश्चि॒दापो॑ महि॒ना प॒र्यप॑श्य॒द्दक्ष॒-न्दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर्य॒ज्ञम् ।
यो दे॒वेष्विधि॑ दे॒व एक॒ आसी॒त्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 8
मा नो॑ हिंसीज्जनि॒ता यः पृ॑थि॒व्या यो वा॒ दिवं॑ स॒त्यध॑र्मा ज॒जान॑ ।
यश्चा॒पश्च॒न्द्रा बृ॑ह॒तीर्ज॒जान॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ 9
प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒तान्य॒न्यो विश्वा॑ जा॒तानि॒ परि॒ ता ब॑भूव ।
यत्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ 10
(ṛ.10.121)
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |
sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 1
ya ā̭tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ |
yasya̭ chā॒yāmṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 2
yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ |
ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 3
yasye॒me hi॒mava̭nto mahi॒tvā yasya̭ samu॒draṃ ra॒sayā̭ sa॒hāhuḥ |
yasye॒māḥ pra॒diśo॒ yasya̭ bā॒hū kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 4
yena॒ dyauru॒grā pṛ̭thi॒vī ca̭ dṛ॒lhā yena॒ svaḥ̭ stabhi॒taṃ-ye~na॒ nākaḥ̭ |
yo a॒ntari̭kṣe॒ raja̭so vi॒mānaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 5
ya-ṅkranda̭sī॒ ava̭sā tastabhā॒ne a॒bhyaikṣḙtā॒-mmana̭sā॒ reja̭māne |
yatrādhi॒ sūra॒ udi̭to vi॒bhāti॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 6
āpo̭ ha॒ yadbṛ̭ha॒tīrviśva॒māya॒-ngarbha॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīra॒gnim |
tato̭ de॒vānāṃ॒ sama̭varta॒tāsu॒rekaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 7
yaści॒dāpo̭ mahi॒nā pa॒ryapa̭śya॒ddakṣa॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntīrya॒jñam |
yo de॒veṣvidhi̭ de॒va eka॒ āsī॒tkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 8
mā no̭ hiṃsījjani॒tā yaḥ pṛ̭thi॒vyā yo vā॒ divaṃ̭ sa॒tyadha̭rmā ja॒jāna̭ |
yaścā॒paśca॒ndrā bṛ̭ha॒tīrja॒jāna॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || 9
prajā̭pate॒ na tvade॒tānya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒ tā ba̭bhūva |
yatkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yaṃ syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || 10
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.