4.64 கிஷ்கிந்தாகாண்ட - சதுஃஷஷ்டிதம ஸர்கஃ

4.64 Kishkindhakanda - Chatuhshashtitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே கிஷ்கிந்தாகாண்டம் ।
அத சதுஃஷஷ்டிதமஸ்ஸர்கஃ ।
ஆக்யாதா க்ரு'த்ரராஜேந ஸமுத்ப்லுத்ய ப்லவங்கமாஃ ।
ஸங்கதாஃ ப்ரீதிஸம்யுக்தா விநேதுர்பீமவிக்ரமாஃ ॥ 1 ॥
ஸம்பாதேர்வசநம் ஶ்ருத்வா ஹரயோ ராவணக்ஷயம் ।
ஹ்ரு'ஷ்டாஸ்ஸாகரமாஜக்முஸ்ஸீதாதர்ஶநகாங்க்ஷிணஃ ॥ 2 ॥
அபிக்ரம்ய து தம் தேஶம் தத்ரு'ஶுர்பீமவிக்ரமாஃ ।
க்ரு'த்ஸ்நம் லோகஸ்ய மஹதஃ ப்ரதிபிம்பமிவ ஸ்திதம் ॥ 3 ॥
தக்ஷிணஸ்ய ஸமுத்ரஸ்ய ஸமாஸாத்யோத்தராம் திஶம் ।
ஸந்நிவேஶம் ததஶ்சக்ருர்ஹரிவீரா மஹாபலாஃ ॥ 4 ॥
ஸத்த்வைர்மஹத்பிர்விக்ரு'தைஃ க்ரீடத்பிர்விவிதைர்ஜலே ।
வ்யாத்தாஸ்யைஸ்ஸுமஹாகாயைரூர்மிபிஶ்ச ஸமாகுலம் ॥ 5 ॥
ப்ரஸுப்தமிவ சாந்யத்ர க்ரீடந்தமிவ சாந்யதஃ ।
க்வசித்பர்வதமாத்ரைஶ்ச ஜலராஶிபிராவ்ரு'தம் ॥ 6 ॥
ஸங்குலம் தாநவேந்த்ரைஶ்ச பாதாலதலவாஸிபிஃ ।
ரோமஹர்ஷகரம் த்ரு'ஷ்ட்வா விஷேதுஃ கபிகுஞ்ஜராஃ ॥ 7 ॥
ஆகாஶமிவ துஷ்பாரம் ஸாகரம் ப்ரேக்ஷய வாநராஃ ।
விஷேது ஸ்ஸஹஸாஸர்வே கதம் கார்யமிதி ப்ருவந் ॥ 8 ॥
விஷண்ணாம் வாஹிநீம் த்ரு'ஷ்ட்வா ஸாகரஸ்ய நிரீக்ஷணாத் ।
ஆஶ்வாஸயாமாஸ ஹரீந்பயார்தாந் ஹரிஸத்தமஃ ॥ 9 ॥
தாந்விஷாதேந மஹதா விஷண்ணாந்வாநரர்ஷபாந் ।
உவாச மதிமாந்காலே வாலிஸூநுர்மஹாபலஃ ॥ 10 ॥
ந விஷாதே மநஃ கார்யம் விஷாதோ தோஷவத்தமஃ ।
விஷாதோ ஹந்தி புருஷம் பாலம் க்ருத்த இவோரகஃ ॥ 11 ॥
யோ விஷாதம் ப்ரஸஹதே விக்ரமே பர்யுபஸ்திதே ।
தேஜஸா தஸ்ய ஹீநஸ்ய புருஷார்தோ ந ஸித்யதி ॥ 12 ॥
தஸ்யாம் ராத்ர்யாம் வ்யதீதாயாமங்கதோ வாநரைஸ்ஸஹ ।
ஹரிவ்ரு'த்தைஸ்ஸமாகம்ய புநர்மந்த்ரமமந்த்ரயத் ॥ 13 ॥
ஸா வாநராணாம் த்வஜிநீ பரிவார்யாங்கதம் பபௌ ।
வாஸவம் பரிவார்யேவ மருதாம் வாஹிநீ ஸ்திதா ॥ 14 ॥
கோऽந்யஸ்தாம் வாநரீம் ஸேநாம் ஶக்தஃஸ்தம்பயிதும் பவேத் ।
அந்யத்ர வாலிதநயாதந்யத்ர ச ஹநூமதஃ ॥ 15 ॥
ததஸ்தாந்ஹரிவ்ரு'த்தாம்ஶ்ச தச்ச ஸைந்யமரிந்தமஃ ।
அநுமாந்யாங்கதஶ்ஶ்ரீமாந்வாக்யமர்தவதப்ரவீத் ॥ 16 ॥
க இதாநீம் மஹாதேஜா லங்கயிஷ்யதி ஸாகரம் ।
கஃ கரிஷ்யதி ஸுக்ரீவம் ஸத்யஸந்தமரிந்தமம் ॥ 17 ॥
கோ வீரோ யோஜநஶதம் லங்கயேத ப்லவங்கமாஃ ।
இமாம்ஶ்ச யூதபாந் ஸர்வாந்மோக்ஷயேத்கோ மஹாபயாத் ॥ 18 ॥
கஸ்ய ப்ரபாவாத்தாராம்ஶ்ச புத்ராம்ஶ்சைவ க்ரு'ஹாணி ச ।
இதோ நிவ்ரு'த்தாஃ பஶ்யேம ஸித்தார்தாஸ்ஸுகிநோ வயம் ॥ 19 ॥
கஸ்ய ப்ரஸாதாத்ராமம் ச லக்ஷ்மணம் ச மஹாபலம் ।
அபிகச்சேம ஸம்ஹ்ரு'ஷ்டாஸ்ஸுக்ரீவம் ச வநௌகஸம் ॥ 20 ॥
யதி கஶ்சித்ஸமர்தோ வஸ்ஸாகரப்லவநே ஹரிஃ ।
ஸ ததா த்விஹ ந ஶஶீக்ரம் புண்யாமபயதக்ஷிணாம் ॥ 21 ॥
அங்கதஸ்ய வச ஶ்ஶ்ரு'த்வா ந கஶ்சித் கிஞ்சிதப்ரவீத் ।
ஸ்திமிதே வா பவத்ஸர்வா ஸா தத்ர ஹரிவாஹிநீ ॥ 22 ॥
புநரேவாங்கதஃ ப்ராஹ தாந்ஹரீந்ஹரிஸத்தமஃ ।
ஸர்வே பலவதாம் ஶ்ரேஷ்டா பவந்தோ த்ரு'டவிக்ரமாஃ ॥ 23 ॥
வ்யபதேஶ்ய குலே ஜாதாஃ பூஜிதாஶ்சாப்யபீக்ஷ்ணஶஃ ।
ந ஹி வோ கமநே ஸங்கஃ கதாசித்கஸ்யசித்க்வசித் ।
ப்ருவத்வம் யஸ்ய யா ஶக்திஃ ப்லவநே ப்லவகர்ஷபாஃ ॥ 24 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே கிஷ்கிந்தாகாண்டே சதுஃஷஷ்டிதமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |
ākhyātā gṛdhrarājena samutplutya plavaṅgamāḥ |
saṅgatāḥ prītisaṃyuktā vinedurbhīmavikramāḥ || 1 ||
sampātervacanaṃ śrutvā harayo rāvaṇakṣayam |
hṛṣṭāssāgaramājagmussītādarśanakāṅkṣiṇaḥ || 2 ||
abhikramya tu taṃ deśaṃ dadṛśurbhīmavikramāḥ |
kṛtsnaṃ lokasya mahataḥ pratibimbamiva sthitam || 3 ||
dakṣiṇasya samudrasya samāsādyottarāṃ diśam |
sanniveśaṃ tataścakrurharivīrā mahābalāḥ || 4 ||
sattvairmahadbhirvikṛtaiḥ krīḍadbhirvividhairjale |
vyāttāsyaissumahākāyairūrmibhiśca samākulam || 5 ||
prasuptamiva cānyatra krīḍantamiva cānyataḥ |
kvacitparvatamātraiśca jalarāśibhirāvṛtam || 6 ||
saṅkulaṃ dānavendraiśca pātālatalavāsibhiḥ |
romaharṣakaraṃ dṛṣṭvā viṣeduḥ kapikuñjarāḥ || 7 ||
ākāśamiva duṣpāraṃ sāgaraṃ prekṣaya vānarāḥ |
viṣedu ssahasāsarve kathaṃ kāryamiti bruvan || 8 ||
viṣaṇṇāṃ vāhinīṃ dṛṣṭvā sāgarasya nirīkṣaṇāt |
āśvāsayāmāsa harīnbhayārtān harisattamaḥ || 9 ||
tānviṣādena mahatā viṣaṇṇānvānararṣabhān |
uvāca matimānkāle vālisūnurmahābalaḥ || 10 ||
na viṣāde manaḥ kāryaṃ viṣādo doṣavattamaḥ |
viṣādo hanti puruṣaṃ bālaṃ kruddha ivoragaḥ || 11 ||
yo viṣādaṃ prasahate vikrame paryupasthite |
tejasā tasya hīnasya puruṣārtho na sidhyati || 12 ||
tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāmaṅgado vānaraissaha |
harivṛddhaissamāgamya punarmantramamantrayat || 13 ||
sā vānarāṇāṃ dhvajinī parivāryāṅgadaṃ babhau |
vāsavaṃ parivāryeva marutāṃ vāhinī sthitā || 14 ||
ko'nyastāṃ vānarīṃ senāṃ śaktaḥstambhayituṃ bhavet |
anyatra vālitanayādanyatra ca hanūmataḥ || 15 ||
tatastānharivṛddhāṃśca tacca sainyamarindamaḥ |
anumānyāṅgadaśśrīmānvākyamarthavadabravīt || 16 ||
ka idānīṃ mahātejā laṅghayiṣyati sāgaram |
kaḥ kariṣyati sugrīvaṃ satyasandhamarindamam || 17 ||
ko vīro yojanaśataṃ laṅghayeta plavaṅgamāḥ |
imāṃśca yūthapān sarvānmokṣayetko mahābhayāt || 18 ||
kasya prabhāvāddhārāṃśca putrāṃścaiva gṛhāṇi ca |
ito nivṛttāḥ paśyema siddhārthāssukhino vayam || 19 ||
kasya prasādādrāmaṃ ca lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |
abhigacchema saṃhṛṣṭāssugrīvaṃ ca vanaukasam || 20 ||
yadi kaścitsamartho vassāgaraplavane hariḥ |
sa dadā tviha na śaśīghraṃ puṇyāmabhayadakṣiṇām || 21 ||
aṅgadasya vaca śśṛtvā na kaścit kiñcidabravīt |
stimite vā bhavatsarvā sā tatra harivāhinī || 22 ||
punarevāṅgadaḥ prāha tānharīnharisattamaḥ |
sarve balavatāṃ śreṣṭhā bhavanto dṛḍhavikramāḥ || 23 ||
vyapadeśya kule jātāḥ pūjitāścāpyabhīkṣṇaśaḥ |
na hi vo gamane saṅgaḥ kadācitkasyacitkvacit |
bruvadhvaṃ yasya yā śaktiḥ plavane plavagarṣabhāḥ || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ चतुःषष्टितमस्सर्गः ।
आख्याता गृध्रराजेन समुत्प्लुत्य प्लवङ्गमाः ।
सङ्गताः प्रीतिसंयुक्ता विनेदुर्भीमविक्रमाः ॥ 1 ॥
सम्पातेर्वचनं श्रुत्वा हरयो रावणक्षयम् ।
हृष्टास्सागरमाजग्मुस्सीतादर्शनकाङ्क्षिणः ॥ 2 ॥
अभिक्रम्य तु तं देशं ददृशुर्भीमविक्रमाः ।
कृत्स्नं लोकस्य महतः प्रतिबिम्बमिव स्थितम् ॥ 3 ॥
दक्षिणस्य समुद्रस्य समासाद्योत्तरां दिशम् ।
सन्निवेशं ततश्चक्रुर्हरिवीरा महाबलाः ॥ 4 ॥
सत्त्वैर्महद्भिर्विकृतैः क्रीडद्भिर्विविधैर्जले ।
व्यात्तास्यैस्सुमहाकायैरूर्मिभिश्च समाकुलम् ॥ 5 ॥
प्रसुप्तमिव चान्यत्र क्रीडन्तमिव चान्यतः ।
क्वचित्पर्वतमात्रैश्च जलराशिभिरावृतम् ॥ 6 ॥
सङ्कुलं दानवेन्द्रैश्च पातालतलवासिभिः ।
रोमहर्षकरं दृष्ट्वा विषेदुः कपिकुञ्जराः ॥ 7 ॥
आकाशमिव दुष्पारं सागरं प्रेक्षय वानराः ।
विषेदु स्सहसासर्वे कथं कार्यमिति ब्रुवन् ॥ 8 ॥
विषण्णां वाहिनीं दृष्ट्वा सागरस्य निरीक्षणात् ।
आश्वासयामास हरीन्भयार्तान् हरिसत्तमः ॥ 9 ॥
तान्विषादेन महता विषण्णान्वानरर्षभान् ।
उवाच मतिमान्काले वालिसूनुर्महाबलः ॥ 10 ॥
न विषादे मनः कार्यं विषादो दोषवत्तमः ।
विषादो हन्ति पुरुषं बालं क्रुद्ध इवोरगः ॥ 11 ॥
यो विषादं प्रसहते विक्रमे पर्युपस्थिते ।
तेजसा तस्य हीनस्य पुरुषार्थो न सिध्यति ॥ 12 ॥
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामङ्गदो वानरैस्सह ।
हरिवृद्धैस्समागम्य पुनर्मन्त्रममन्त्रयत् ॥ 13 ॥
सा वानराणां ध्वजिनी परिवार्याङ्गदं बभौ ।
वासवं परिवार्येव मरुतां वाहिनी स्थिता ॥ 14 ॥
कोऽन्यस्तां वानरीं सेनां शक्तःस्तम्भयितुं भवेत् ।
अन्यत्र वालितनयादन्यत्र च हनूमतः ॥ 15 ॥
ततस्तान्हरिवृद्धांश्च तच्च सैन्यमरिन्दमः ।
अनुमान्याङ्गदश्श्रीमान्वाक्यमर्थवदब्रवीत् ॥ 16 ॥
क इदानीं महातेजा लङ्घयिष्यति सागरम् ।
कः करिष्यति सुग्रीवं सत्यसन्धमरिन्दमम् ॥ 17 ॥
को वीरो योजनशतं लङ्घयेत प्लवङ्गमाः ।
इमांश्च यूथपान् सर्वान्मोक्षयेत्को महाभयात् ॥ 18 ॥
कस्य प्रभावाद्धारांश्च पुत्रांश्चैव गृहाणि च ।
इतो निवृत्ताः पश्येम सिद्धार्थास्सुखिनो वयम् ॥ 19 ॥
कस्य प्रसादाद्रामं च लक्ष्मणं च महाबलम् ।
अभिगच्छेम संहृष्टास्सुग्रीवं च वनौकसम् ॥ 20 ॥
यदि कश्चित्समर्थो वस्सागरप्लवने हरिः ।
स ददा त्विह न शशीघ्रं पुण्यामभयदक्षिणाम् ॥ 21 ॥
अङ्गदस्य वच श्शृत्वा न कश्चित् किञ्चिदब्रवीत् ।
स्तिमिते वा भवत्सर्वा सा तत्र हरिवाहिनी ॥ 22 ॥
पुनरेवाङ्गदः प्राह तान्हरीन्हरिसत्तमः ।
सर्वे बलवतां श्रेष्ठा भवन्तो दृढविक्रमाः ॥ 23 ॥
व्यपदेश्य कुले जाताः पूजिताश्चाप्यभीक्ष्णशः ।
न हि वो गमने सङ्गः कदाचित्कस्यचित्क्वचित् ।
ब्रुवध्वं यस्य या शक्तिः प्लवने प्लवगर्षभाः ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे चतुःषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |
ākhyātā gṛdhrarājena samutplutya plavaṅgamāḥ |
saṅgatāḥ prītisaṃyuktā vinedurbhīmavikramāḥ || 1 ||
sampātervacanaṃ śrutvā harayo rāvaṇakṣayam |
hṛṣṭāssāgaramājagmussītādarśanakāṅkṣiṇaḥ || 2 ||
abhikramya tu taṃ deśaṃ dadṛśurbhīmavikramāḥ |
kṛtsnaṃ lokasya mahataḥ pratibimbamiva sthitam || 3 ||
dakṣiṇasya samudrasya samāsādyottarāṃ diśam |
sanniveśaṃ tataścakrurharivīrā mahābalāḥ || 4 ||
sattvairmahadbhirvikṛtaiḥ krīḍadbhirvividhairjale |
vyāttāsyaissumahākāyairūrmibhiśca samākulam || 5 ||
prasuptamiva cānyatra krīḍantamiva cānyataḥ |
kvacitparvatamātraiśca jalarāśibhirāvṛtam || 6 ||
saṅkulaṃ dānavendraiśca pātālatalavāsibhiḥ |
romaharṣakaraṃ dṛṣṭvā viṣeduḥ kapikuñjarāḥ || 7 ||
ākāśamiva duṣpāraṃ sāgaraṃ prekṣaya vānarāḥ |
viṣedu ssahasāsarve kathaṃ kāryamiti bruvan || 8 ||
viṣaṇṇāṃ vāhinīṃ dṛṣṭvā sāgarasya nirīkṣaṇāt |
āśvāsayāmāsa harīnbhayārtān harisattamaḥ || 9 ||
tānviṣādena mahatā viṣaṇṇānvānararṣabhān |
uvāca matimānkāle vālisūnurmahābalaḥ || 10 ||
na viṣāde manaḥ kāryaṃ viṣādo doṣavattamaḥ |
viṣādo hanti puruṣaṃ bālaṃ kruddha ivoragaḥ || 11 ||
yo viṣādaṃ prasahate vikrame paryupasthite |
tejasā tasya hīnasya puruṣārtho na sidhyati || 12 ||
tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāmaṅgado vānaraissaha |
harivṛddhaissamāgamya punarmantramamantrayat || 13 ||
sā vānarāṇāṃ dhvajinī parivāryāṅgadaṃ babhau |
vāsavaṃ parivāryeva marutāṃ vāhinī sthitā || 14 ||
ko'nyastāṃ vānarīṃ senāṃ śaktaḥstambhayituṃ bhavet |
anyatra vālitanayādanyatra ca hanūmataḥ || 15 ||
tatastānharivṛddhāṃśca tacca sainyamarindamaḥ |
anumānyāṅgadaśśrīmānvākyamarthavadabravīt || 16 ||
ka idānīṃ mahātejā laṅghayiṣyati sāgaram |
kaḥ kariṣyati sugrīvaṃ satyasandhamarindamam || 17 ||
ko vīro yojanaśataṃ laṅghayeta plavaṅgamāḥ |
imāṃśca yūthapān sarvānmokṣayetko mahābhayāt || 18 ||
kasya prabhāvāddhārāṃśca putrāṃścaiva gṛhāṇi ca |
ito nivṛttāḥ paśyema siddhārthāssukhino vayam || 19 ||
kasya prasādādrāmaṃ ca lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |
abhigacchema saṃhṛṣṭāssugrīvaṃ ca vanaukasam || 20 ||
yadi kaścitsamartho vassāgaraplavane hariḥ |
sa dadā tviha na śaśīghraṃ puṇyāmabhayadakṣiṇām || 21 ||
aṅgadasya vaca śśṛtvā na kaścit kiñcidabravīt |
stimite vā bhavatsarvā sā tatra harivāhinī || 22 ||
punarevāṅgadaḥ prāha tānharīnharisattamaḥ |
sarve balavatāṃ śreṣṭhā bhavanto dṛḍhavikramāḥ || 23 ||
vyapadeśya kule jātāḥ pūjitāścāpyabhīkṣṇaśaḥ |
na hi vo gamane saṅgaḥ kadācitkasyacitkvacit |
bruvadhvaṃ yasya yā śaktiḥ plavane plavagarṣabhāḥ || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in