Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
ௐ ஶ்ரீ பரமாத்மநே நமஃ
அத அஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ ।
மோக்ஷஸந்ந்யாஸயோகஃ
அர்ஜுந உவாச
Shloka 1
ஸந்ந்யாஸஸ்ய மஹாபாஹோ தத்த்வமிச்சாமி வேதிதும் ।
த்யாகஸ்ய ச ஹ்ரு'ஷீகேஶ ப்ரு'தக்கேஶிநிஷூதந ॥ 1 ॥
த்யாகஸ்ய ச ஹ்ரு'ஷீகேஶ ப்ரு'தக்கேஶிநிஷூதந ॥ 1 ॥
sannyāsasya mahābāho tattvamicchāmi veditum |
tyāgasya ca hṛṣīkeśa pṛthakkeśiniṣūdana || 1 ||
tyāgasya ca hṛṣīkeśa pṛthakkeśiniṣūdana || 1 ||
ஶ்ரீபகவாநுவாச
Shloka 2
காம்யாநாம் கர்மணாம் ந்யாஸம் ஸந்ந்யாஸம் கவயோ விதுஃ ।
ஸர்வகர்மபலத்யாகம் ப்ராஹுஸ்த்யாகம் விசக்ஷணாஃ ॥ 2 ॥
ஸர்வகர்மபலத்யாகம் ப்ராஹுஸ்த்யாகம் விசக்ஷணாஃ ॥ 2 ॥
kāmyānāṃ karmaṇāṃ nyāsaṃ sannyāsaṃ kavayo viduḥ |
sarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vicakṣaṇāḥ || 2 ||
sarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vicakṣaṇāḥ || 2 ||
Shloka 3
த்யாஜ்யம் தோஷவதித்யேகே கர்ம ப்ராஹுர்மநீஷிணஃ ।
யஜ்ஞதாநதபஃகர்ம ந த்யாஜ்யமிதி சாபரே ॥ 3 ॥
யஜ்ஞதாநதபஃகர்ம ந த்யாஜ்யமிதி சாபரே ॥ 3 ॥
tyājyaṃ doṣavadityeke karma prāhurmanīṣiṇaḥ |
yajñadānatapaḥkarma na tyājyamiti cāpare || 3 ||
yajñadānatapaḥkarma na tyājyamiti cāpare || 3 ||
Shloka 4
நிஶ்சயம் ஶ்ரு'ணு மே தத்ர த்யாகே பரதஸத்தம ।
த்யாகோ ஹி புருஷவ்யாக்ர த்ரிவிதஃ ஸம்ப்ரகீர்திதஃ ॥ 4 ॥
த்யாகோ ஹி புருஷவ்யாக்ர த்ரிவிதஃ ஸம்ப்ரகீர்திதஃ ॥ 4 ॥
niścayaṃ śṛṇu me tatra tyāge bharatasattama |
tyāgo hi puruṣavyāghra trividhaḥ samprakīrtitaḥ || 4 ||
tyāgo hi puruṣavyāghra trividhaḥ samprakīrtitaḥ || 4 ||
Shloka 5
யஜ்ஞதாநதபஃகர்ம ந த்யாஜ்யம் கார்யமேவ தத் ।
யஜ்ஞோ தாநம் தபஶ்சைவ பாவநாநி மநீஷிணாம் ॥ 5 ॥
யஜ்ஞோ தாநம் தபஶ்சைவ பாவநாநி மநீஷிணாம் ॥ 5 ॥
yajñadānatapaḥkarma na tyājyaṃ kāryameva tat |
yajño dānaṃ tapaścaiva pāvanāni manīṣiṇām || 5 ||
yajño dānaṃ tapaścaiva pāvanāni manīṣiṇām || 5 ||
Shloka 6
ஏதாந்யபி து கர்மாணி ஸங்கம் த்யக்த்வா பலாநி ச ।
கர்தவ்யாநீதி மே பார்த நிஶ்சிதம் மதமுத்தமம் ॥ 6 ॥
கர்தவ்யாநீதி மே பார்த நிஶ்சிதம் மதமுத்தமம் ॥ 6 ॥
etānyapi tu karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā phalāni ca |
kartavyānīti me pārtha niścitaṃ matamuttamam || 6 ||
kartavyānīti me pārtha niścitaṃ matamuttamam || 6 ||
Shloka 7
நியதஸ்ய து ஸந்ந்யாஸஃ கர்மணோ நோபபத்யதே ।
மோஹாத்தஸ்ய பரித்யாகஸ்தாமஸஃ பரிகீர்திதஃ ॥ 7 ॥
மோஹாத்தஸ்ய பரித்யாகஸ்தாமஸஃ பரிகீர்திதஃ ॥ 7 ॥
niyatasya tu sannyāsaḥ karmaṇo nopapadyate |
mohāttasya parityāgastāmasaḥ parikīrtitaḥ || 7 ||
mohāttasya parityāgastāmasaḥ parikīrtitaḥ || 7 ||
Shloka 8
துஃகமித்யேவ யத்கர்ம காயக்லேஶபயாத்த்யஜேத் ।
ஸ க்ரு'த்வா ராஜஸம் த்யாகம் நைவ த்யாகபலம் லபேத் ॥ 8 ॥
ஸ க்ரு'த்வா ராஜஸம் த்யாகம் நைவ த்யாகபலம் லபேத் ॥ 8 ॥
duḥkhamityeva yatkarma kāyakleśabhayāttyajet |
sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhet || 8 ||
sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhet || 8 ||
Shloka 9
கார்யமித்யேவ யத்கர்ம நியதம் க்ரியதேऽர்ஜுந ।
ஸங்கம் த்யக்த்வா பலம் சைவ ஸ த்யாகஃ ஸாத்த்விகோ மதஃ ॥ 9 ॥
ஸங்கம் த்யக்த்வா பலம் சைவ ஸ த்யாகஃ ஸாத்த்விகோ மதஃ ॥ 9 ॥
kāryamityeva yatkarma niyataṃ kriyate'rjuna |
saṅgaṃ tyaktvā phalaṃ caiva sa tyāgaḥ sāttviko mataḥ || 9 ||
saṅgaṃ tyaktvā phalaṃ caiva sa tyāgaḥ sāttviko mataḥ || 9 ||
Shloka 10
ந த்வேஷ்ட்யகுஶலம் கர்ம குஶலே நாநுஷஜ்ஜதே ।
த்யாகீ ஸத்த்வஸமாவிஷ்டோ மேதாவீ சிந்நஸம்ஶயஃ ॥ 10 ॥
த்யாகீ ஸத்த்வஸமாவிஷ்டோ மேதாவீ சிந்நஸம்ஶயஃ ॥ 10 ॥
na dveṣṭyakuśalaṃ karma kuśale nānuṣajjate |
tyāgī sattvasamāviṣṭo medhāvī chinnasaṃśayaḥ || 10 ||
tyāgī sattvasamāviṣṭo medhāvī chinnasaṃśayaḥ || 10 ||
Shloka 11
ந ஹி தேஹப்ரு'தா ஶக்யம் த்யக்தும் கர்மாண்யஶேஷதஃ ।
யஸ்து கர்மபலத்யாகீ ஸ த்யாகீத்யபிதீயதே ॥ 11 ॥
யஸ்து கர்மபலத்யாகீ ஸ த்யாகீத்யபிதீயதே ॥ 11 ॥
na hi dehabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇyaśeṣataḥ |
yastu karmaphalatyāgī sa tyāgītyabhidhīyate || 11 ||
yastu karmaphalatyāgī sa tyāgītyabhidhīyate || 11 ||
Shloka 12
அநிஷ்டமிஷ்டம் மிஶ்ரம் ச த்ரிவிதம் கர்மணஃ பலம் ।
பவத்யத்யாகிநாம் ப்ரேத்ய ந து ஸந்ந்யாஸிநாம் க்வசித் ॥ 12 ॥
பவத்யத்யாகிநாம் ப்ரேத்ய ந து ஸந்ந்யாஸிநாம் க்வசித் ॥ 12 ॥
aniṣṭamiṣṭaṃ miśraṃ ca trividhaṃ karmaṇaḥ phalam |
bhavatyatyāgināṃ pretya na tu sannyāsināṃ kvacit || 12 ||
bhavatyatyāgināṃ pretya na tu sannyāsināṃ kvacit || 12 ||
Shloka 13
பஞ்சைதாநி மஹாபாஹோ காரணாநி நிபோத மே ।
ஸாங்க்யே க்ரு'தாந்தே ப்ரோக்தாநி ஸித்தயே ஸர்வகர்மணாம் ॥ 13 ॥
ஸாங்க்யே க்ரு'தாந்தே ப்ரோக்தாநி ஸித்தயே ஸர்வகர்மணாம் ॥ 13 ॥
pañcaitāni mahābāho kāraṇāni nibodha me |
sāṅkhye kṛtānte proktāni siddhaye sarvakarmaṇām || 13 ||
sāṅkhye kṛtānte proktāni siddhaye sarvakarmaṇām || 13 ||
Shloka 14
அதிஷ்டாநம் ததா கர்தா கரணம் ச ப்ரு'தக்விதம் ।
விவிதாஶ்ச ப்ரு'தக்சேஷ்டா தைவம் சைவாத்ர பஞ்சமம் ॥ 14 ॥
விவிதாஶ்ச ப்ரு'தக்சேஷ்டா தைவம் சைவாத்ர பஞ்சமம் ॥ 14 ॥
adhiṣṭhānaṃ tathā kartā karaṇaṃ ca pṛthagvidham |
vividhāśca pṛthakceṣṭā daivaṃ caivātra pañcamam || 14 ||
vividhāśca pṛthakceṣṭā daivaṃ caivātra pañcamam || 14 ||
Shloka 15
ஶரீரவாங்மநோபிர்யத்கர்ம ப்ராரபதே நரஃ ।
ந்யாய்யம் வா விபரீதம் வா பஞ்சைதே தஸ்ய ஹேதவஃ ॥ 15 ॥
ந்யாய்யம் வா விபரீதம் வா பஞ்சைதே தஸ்ய ஹேதவஃ ॥ 15 ॥
śarīravāṅmanobhiryatkarma prārabhate naraḥ |
nyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañcaite tasya hetavaḥ || 15 ||
nyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañcaite tasya hetavaḥ || 15 ||
Shloka 16
தத்ரைவம் ஸதி கர்தாரமாத்மாநம் கேவலம் து யஃ ।
பஶ்யத்யக்ரு'தபுத்தித்வாந்ந ஸ பஶ்யதி துர்மதிஃ ॥ 16 ॥
பஶ்யத்யக்ரு'தபுத்தித்வாந்ந ஸ பஶ்யதி துர்மதிஃ ॥ 16 ॥
tatraivaṃ sati kartāramātmānaṃ kevalaṃ tu yaḥ |
paśyatyakṛtabuddhitvānna sa paśyati durmatiḥ || 16 ||
paśyatyakṛtabuddhitvānna sa paśyati durmatiḥ || 16 ||
Shloka 17
யஸ்ய நாஹங்க்ரு'தோ பாவோ புத்திர்யஸ்ய ந லிப்யதே ।
ஹத்வாऽபி ஸ இமாँல்லோகாந்ந ஹந்தி ந நிபத்யதே ॥ 17 ॥
ஹத்வாऽபி ஸ இமாँல்லோகாந்ந ஹந்தி ந நிபத்யதே ॥ 17 ॥
yasya nāhaṅkṛto bhāvo buddhiryasya na lipyate |
hatvā'pi sa imā~llokānna hanti na nibadhyate || 17 ||
hatvā'pi sa imā~llokānna hanti na nibadhyate || 17 ||
Shloka 18
ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞேயம் பரிஜ்ஞாதா த்ரிவிதா கர்மசோதநா ।
கரணம் கர்ம கர்தேதி த்ரிவிதஃ கர்மஸங்க்ரஹஃ ॥ 18 ॥
கரணம் கர்ம கர்தேதி த்ரிவிதஃ கர்மஸங்க்ரஹஃ ॥ 18 ॥
jñānaṃ jñeyaṃ parijñātā trividhā karmacodanā |
karaṇaṃ karma karteti trividhaḥ karmasaṅgrahaḥ || 18 ||
karaṇaṃ karma karteti trividhaḥ karmasaṅgrahaḥ || 18 ||
Shloka 19
ஜ்ஞாநம் கர்ம ச கர்தா ச த்ரிதைவ குணபேததஃ ।
ப்ரோச்யதே குணஸங்க்யாநே யதாவச்ச்ரு'ணு தாந்யபி ॥ 19 ॥
ப்ரோச்யதே குணஸங்க்யாநே யதாவச்ச்ரு'ணு தாந்யபி ॥ 19 ॥
jñānaṃ karma ca kartā ca tridhaiva guṇabhedataḥ |
procyate guṇasaṅkhyāne yathāvacchṛṇu tānyapi || 19 ||
procyate guṇasaṅkhyāne yathāvacchṛṇu tānyapi || 19 ||
Shloka 20
ஸர்வபூதேஷு யேநைகம் பாவமவ்யயமீக்ஷதே ।
அவிபக்தம் விபக்தேஷு தஜ்ஜ்ஞாநம் வித்தி ஸாத்த்விகம் ॥ 20 ॥
அவிபக்தம் விபக்தேஷு தஜ்ஜ்ஞாநம் வித்தி ஸாத்த்விகம் ॥ 20 ॥
sarvabhūteṣu yenaikaṃ bhāvamavyayamīkṣate |
avibhaktaṃ vibhakteṣu tajjñānaṃ viddhi sāttvikam || 20 ||
avibhaktaṃ vibhakteṣu tajjñānaṃ viddhi sāttvikam || 20 ||
Shloka 21
ப்ரு'தக்த்வேந து யஜ்ஜ்ஞாநம் நாநாபாவாந்ப்ரு'தக்விதாந் ।
வேத்தி ஸர்வேஷு பூதேஷு தஜ்ஜ்ஞாநம் வித்தி ராஜஸம் ॥ 21 ॥
வேத்தி ஸர்வேஷு பூதேஷு தஜ்ஜ்ஞாநம் வித்தி ராஜஸம் ॥ 21 ॥
pṛthaktvena tu yajjñānaṃ nānābhāvānpṛthagvidhān |
vetti sarveṣu bhūteṣu tajjñānaṃ viddhi rājasam || 21 ||
vetti sarveṣu bhūteṣu tajjñānaṃ viddhi rājasam || 21 ||
Shloka 22
யத்து க்ரு'த்ஸ்நவதேகஸ்மிந்கார்யே ஸக்தமஹைதுகம் ।
அதத்த்வார்தவதல்பம் ச தத்தாமஸமுதாஹ்ரு'தம் ॥ 22 ॥
அதத்த்வார்தவதல்பம் ச தத்தாமஸமுதாஹ்ரு'தம் ॥ 22 ॥
yattu kṛtsnavadekasminkārye saktamahaitukam |
atattvārthavadalpaṃ ca tattāmasamudāhṛtam || 22 ||
atattvārthavadalpaṃ ca tattāmasamudāhṛtam || 22 ||
Shloka 23
நியதம் ஸங்கரஹிதமராகத்வேஷதஃ க்ரு'தம் ।
அபலப்ரேப்ஸுநா கர்ம யத்தத்ஸாத்த்விகமுச்யதே ॥ 23 ॥
அபலப்ரேப்ஸுநா கர்ம யத்தத்ஸாத்த்விகமுச்யதே ॥ 23 ॥
niyataṃ saṅgarahitamarāgadveṣataḥ kṛtam |
aphalaprepsunā karma yattatsāttvikamucyate || 23 ||
aphalaprepsunā karma yattatsāttvikamucyate || 23 ||
Shloka 24
யத்து காமேப்ஸுநா கர்ம ஸாஹங்காரேண வா புநஃ ।
க்ரியதே பஹுலாயாஸம் தத்ராஜஸமுதாஹ்ரு'தம் ॥ 24 ॥
க்ரியதே பஹுலாயாஸம் தத்ராஜஸமுதாஹ்ரு'தம் ॥ 24 ॥
yattu kāmepsunā karma sāhaṅkāreṇa vā punaḥ |
kriyate bahulāyāsaṃ tadrājasamudāhṛtam || 24 ||
kriyate bahulāyāsaṃ tadrājasamudāhṛtam || 24 ||
Shloka 25
அநுபந்தம் க்ஷயம் ஹிம்ஸாமநபேக்ஷ்ய ச பௌருஷம் ।
மோஹாதாரப்யதே கர்ம யத்தத்தாமஸமுச்யதே ॥ 25 ॥
மோஹாதாரப்யதே கர்ம யத்தத்தாமஸமுச்யதே ॥ 25 ॥
anubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsāmanapekṣya ca pauruṣam |
mohādārabhyate karma yattattāmasamucyate || 25 ||
mohādārabhyate karma yattattāmasamucyate || 25 ||
Shloka 26
முக்தஸங்கோऽநஹம்வாதீ த்ரு'த்யுத்ஸாஹஸமந்விதஃ ।
ஸித்த்யஸித்த்யோர்நிர்விகாரஃ கர்தா ஸாத்த்விக உச்யதே ॥ 26 ॥
ஸித்த்யஸித்த்யோர்நிர்விகாரஃ கர்தா ஸாத்த்விக உச்யதே ॥ 26 ॥
muktasaṅgo'nahaṃvādī dhṛtyutsāhasamanvitaḥ |
siddhyasiddhyornirvikāraḥ kartā sāttvika ucyate || 26 ||
siddhyasiddhyornirvikāraḥ kartā sāttvika ucyate || 26 ||
Shloka 27
ராகீ கர்மபலப்ரேப்ஸுர்லுப்தோ ஹிம்ஸாத்மகோऽஶுசிஃ ।
ஹர்ஷஶோகாந்விதஃ கர்தா ராஜஸஃ பரிகீர்திதஃ ॥ 27 ॥
ஹர்ஷஶோகாந்விதஃ கர்தா ராஜஸஃ பரிகீர்திதஃ ॥ 27 ॥
rāgī karmaphalaprepsurlubdho hiṃsātmako'śuciḥ |
harṣaśokānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ || 27 ||
harṣaśokānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ || 27 ||
Shloka 28
அயுக்தஃ ப்ராக்ரு'தஃ ஸ்தப்தஃ ஶடோ நைஷ்க்ரு'திகோऽலஸஃ ।
விஷாதீ தீர்கஸூத்ரீ ச கர்தா தாமஸ உச்யதே ॥ 28 ॥
விஷாதீ தீர்கஸூத்ரீ ச கர்தா தாமஸ உச்யதே ॥ 28 ॥
ayuktaḥ prākṛtaḥ stabdhaḥ śaṭho naiṣkṛtiko'lasaḥ |
viṣādī dīrghasūtrī ca kartā tāmasa ucyate || 28 ||
viṣādī dīrghasūtrī ca kartā tāmasa ucyate || 28 ||
Shloka 29
புத்தேர்பேதம் த்ரு'தேஶ்சைவ குணதஸ்த்ரிவிதம் ஶ்ரு'ணு ।
ப்ரோச்யமாநமஶேஷேண ப்ரு'தக்த்வேந தநஞ்ஜய ॥ 29 ॥
ப்ரோச்யமாநமஶேஷேண ப்ரு'தக்த்வேந தநஞ்ஜய ॥ 29 ॥
buddherbhedaṃ dhṛteścaiva guṇatastrividhaṃ śṛṇu |
procyamānamaśeṣeṇa pṛthaktvena dhanañjaya || 29 ||
procyamānamaśeṣeṇa pṛthaktvena dhanañjaya || 29 ||
Shloka 30
ப்ரவ்ரு'த்திம் ச நிவ்ரு'த்திம் ச கார்யாகார்யே பயாபயே ।
பந்தம் மோக்ஷம் ச யா வேத்தி புத்திஃ ஸா பார்த ஸாத்த்விகீ ॥ 30 ॥
பந்தம் மோக்ஷம் ச யா வேத்தி புத்திஃ ஸா பார்த ஸாத்த்விகீ ॥ 30 ॥
pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca kāryākārye bhayābhaye |
bandhaṃ mokṣaṃ ca yā vetti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī || 30 ||
bandhaṃ mokṣaṃ ca yā vetti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī || 30 ||
Shloka 31
யயா தர்மமதர்மம் ச கார்யம் சாகார்யமேவ ச ।
அயதாவத்ப்ரஜாநாதி புத்திஃ ஸா பார்த ராஜஸீ ॥ 31 ॥
அயதாவத்ப்ரஜாநாதி புத்திஃ ஸா பார்த ராஜஸீ ॥ 31 ॥
yayā dharmamadharmaṃ ca kāryaṃ cākāryameva ca |
ayathāvatprajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī || 31 ||
ayathāvatprajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī || 31 ||
Shloka 32
அதர்மம் தர்மமிதி யா மந்யதே தமஸாவ்ரு'தா ।
ஸர்வார்தாந்விபரீதாம்ஶ்ச புத்திஃ ஸா பார்த தாமஸீ ॥ 32 ॥
ஸர்வார்தாந்விபரீதாம்ஶ்ச புத்திஃ ஸா பார்த தாமஸீ ॥ 32 ॥
adharmaṃ dharmamiti yā manyate tamasāvṛtā |
sarvārthānviparītāṃśca buddhiḥ sā pārtha tāmasī || 32 ||
sarvārthānviparītāṃśca buddhiḥ sā pārtha tāmasī || 32 ||
Shloka 33
த்ரு'த்யா யயா தாரயதே மநஃப்ராணேந்த்ரியக்ரியாஃ ।
யோகேநாவ்யபிசாரிண்யா த்ரு'திஃ ஸா பார்த ஸாத்த்விகீ ॥ 33 ॥
யோகேநாவ்யபிசாரிண்யா த்ரு'திஃ ஸா பார்த ஸாத்த்விகீ ॥ 33 ॥
dhṛtyā yayā dhārayate manaḥprāṇendriyakriyāḥ |
yogenāvyabhicāriṇyā dhṛtiḥ sā pārtha sāttvikī || 33 ||
yogenāvyabhicāriṇyā dhṛtiḥ sā pārtha sāttvikī || 33 ||
Shloka 34
யயா து தர்மகாமார்தாந்த்ரு'த்யா தாரயதேऽர்ஜுந ।
ப்ரஸங்கேந பலாகாங்க்ஷீ த்ரு'திஃ ஸா பார்த ராஜஸீ ॥ 34 ॥
ப்ரஸங்கேந பலாகாங்க்ஷீ த்ரு'திஃ ஸா பார்த ராஜஸீ ॥ 34 ॥
yayā tu dharmakāmārthāndhṛtyā dhārayate'rjuna |
prasaṅgena phalākāṅkṣī dhṛtiḥ sā pārtha rājasī || 34 ||
prasaṅgena phalākāṅkṣī dhṛtiḥ sā pārtha rājasī || 34 ||
Shloka 35
யயா ஸ்வப்நம் பயம் ஶோகம் விஷாதம் மதமேவ ச ।
ந விமுஞ்சதி துர்மேதா த்ரு'திஃ ஸா பார்த தாமஸீ ॥ 35 ॥
ந விமுஞ்சதி துர்மேதா த்ரு'திஃ ஸா பார்த தாமஸீ ॥ 35 ॥
yayā svapnaṃ bhayaṃ śokaṃ viṣādaṃ madameva ca |
na vimuñcati durmedhā dhṛtiḥ sā pārtha tāmasī || 35 ||
na vimuñcati durmedhā dhṛtiḥ sā pārtha tāmasī || 35 ||
Shloka 36
ஸுகம் த்விதாநீம் த்ரிவிதம் ஶ்ரு'ணு மே பரதர்ஷப ।
அப்யாஸாத்ரமதே யத்ர துஃகாந்தம் ச நிகச்சதி ॥ 36 ॥
அப்யாஸாத்ரமதே யத்ர துஃகாந்தம் ச நிகச்சதி ॥ 36 ॥
sukhaṃ tvidānīṃ trividhaṃ śṛṇu me bharatarṣabha |
abhyāsādramate yatra duḥkhāntaṃ ca nigacchati || 36 ||
abhyāsādramate yatra duḥkhāntaṃ ca nigacchati || 36 ||
Shloka 37
யத்ததக்ரே விஷமிவ பரிணாமேऽம்ரு'தோபமம் ।
தத்ஸுகம் ஸாத்த்விகம் ப்ரோக்தமாத்மபுத்திப்ரஸாதஜம் ॥ 37 ॥
தத்ஸுகம் ஸாத்த்விகம் ப்ரோக்தமாத்மபுத்திப்ரஸாதஜம் ॥ 37 ॥
yattadagre viṣamiva pariṇāme'mṛtopamam |
tatsukhaṃ sāttvikaṃ proktamātmabuddhiprasādajam || 37 ||
tatsukhaṃ sāttvikaṃ proktamātmabuddhiprasādajam || 37 ||
Shloka 38
விஷயேந்த்ரியஸம்யோகாத்யத்ததக்ரேऽம்ரு'தோபமம் ।
பரிணாமே விஷமிவ தத்ஸுகம் ராஜஸம் ஸ்ம்ரு'தம் ॥ 38 ॥
பரிணாமே விஷமிவ தத்ஸுகம் ராஜஸம் ஸ்ம்ரு'தம் ॥ 38 ॥
viṣayendriyasaṃyogādyattadagre'mṛtopamam |
pariṇāme viṣamiva tatsukhaṃ rājasaṃ smṛtam || 38 ||
pariṇāme viṣamiva tatsukhaṃ rājasaṃ smṛtam || 38 ||
Shloka 39
யதக்ரே சாநுபந்தே ச ஸுகம் மோஹநமாத்மநஃ ।
நித்ராலஸ்யப்ரமாதோத்தம் தத்தாமஸமுதாஹ்ரு'தம் ॥ 39 ॥
நித்ராலஸ்யப்ரமாதோத்தம் தத்தாமஸமுதாஹ்ரு'தம் ॥ 39 ॥
yadagre cānubandhe ca sukhaṃ mohanamātmanaḥ |
nidrālasyapramādotthaṃ tattāmasamudāhṛtam || 39 ||
nidrālasyapramādotthaṃ tattāmasamudāhṛtam || 39 ||
Shloka 40
ந ததஸ்தி ப்ரு'திவ்யாம் வா திவி தேவேஷு வா புநஃ ।
ஸத்த்வம் ப்ரக்ரு'திஜைர்முக்தம் யதேபிஃ ஸ்யாத்த்ரிபிர்குணைஃ ॥ 40 ॥
ஸத்த்வம் ப்ரக்ரு'திஜைர்முக்தம் யதேபிஃ ஸ்யாத்த்ரிபிர்குணைஃ ॥ 40 ॥
na tadasti pṛthivyāṃ vā divi deveṣu vā punaḥ |
sattvaṃ prakṛtijairmuktaṃ yadebhiḥ syāttribhirguṇaiḥ || 40 ||
sattvaṃ prakṛtijairmuktaṃ yadebhiḥ syāttribhirguṇaiḥ || 40 ||
Shloka 41
ப்ராஹ்மணக்ஷத்ரியவிஶாம் ஶூத்ராணாம் ச பரந்தப ।
கர்மாணி ப்ரவிபக்தாநி ஸ்வபாவப்ரபவைர்குணைஃ ॥ 41 ॥
கர்மாணி ப்ரவிபக்தாநி ஸ்வபாவப்ரபவைர்குணைஃ ॥ 41 ॥
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ ca parantapa |
karmāṇi pravibhaktāni svabhāvaprabhavairguṇaiḥ || 41 ||
karmāṇi pravibhaktāni svabhāvaprabhavairguṇaiḥ || 41 ||
Shloka 42
ஶமோ தமஸ்தபஃ ஶௌசம் க்ஷாந்திரார்ஜவமேவ ச ।
ஜ்ஞாநம் விஜ்ஞாநமாஸ்திக்யம் ப்ரஹ்மகர்ம ஸ்வபாவஜம் ॥ 42 ॥
ஜ்ஞாநம் விஜ்ஞாநமாஸ்திக்யம் ப்ரஹ்மகர்ம ஸ்வபாவஜம் ॥ 42 ॥
śamo damastapaḥ śaucaṃ kṣāntirārjavameva ca |
jñānaṃ vijñānamāstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam || 42 ||
jñānaṃ vijñānamāstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam || 42 ||
Shloka 43
ஶௌர்யம் தேஜோ த்ரு'திர்தாக்ஷ்யம் யுத்தே சாப்யபலாயநம் ।
தாநமீஶ்வரபாவஶ்ச க்ஷாத்ரம் கர்ம ஸ்வபாவஜம் ॥ 43 ॥
தாநமீஶ்வரபாவஶ்ச க்ஷாத்ரம் கர்ம ஸ்வபாவஜம் ॥ 43 ॥
śauryaṃ tejo dhṛtirdākṣyaṃ yuddhe cāpyapalāyanam |
dānamīśvarabhāvaśca kṣātraṃ karma svabhāvajam || 43 ||
dānamīśvarabhāvaśca kṣātraṃ karma svabhāvajam || 43 ||
Shloka 44
க்ரு'ஷிகௌரக்ஷ்யவாணிஜ்யம் வைஶ்யகர்ம ஸ்வபாவஜம் ।
பரிசர்யாத்மகம் கர்ம ஶூத்ரஸ்யாபி ஸ்வபாவஜம் ॥ 44 ॥
பரிசர்யாத்மகம் கர்ம ஶூத்ரஸ்யாபி ஸ்வபாவஜம் ॥ 44 ॥
kṛṣigaurakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajam |
paricaryātmakaṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam || 44 ||
paricaryātmakaṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam || 44 ||
Shloka 45
ஸ்வே ஸ்வே கர்மண்யபிரதஃ ஸம்ஸித்திம் லபதே நரஃ ।
ஸ்வகர்மநிரதஃ ஸித்திம் யதா விந்ததி தச்ச்ரு'ணு ॥ 45 ॥
ஸ்வகர்மநிரதஃ ஸித்திம் யதா விந்ததி தச்ச்ரு'ணு ॥ 45 ॥
sve sve karmaṇyabhirataḥ saṃsiddhiṃ labhate naraḥ |
svakarmanirataḥ siddhiṃ yathā vindati tacchṛṇu || 45 ||
svakarmanirataḥ siddhiṃ yathā vindati tacchṛṇu || 45 ||
Shloka 46
யதஃ ப்ரவ்ரு'த்திர்பூதாநாம் யேந ஸர்வமிதம் ததம் ।
ஸ்வகர்மணா தமப்யர்ச்ய ஸித்திம் விந்ததி மாநவஃ ॥ 46 ॥
ஸ்வகர்மணா தமப்யர்ச்ய ஸித்திம் விந்ததி மாநவஃ ॥ 46 ॥
yataḥ pravṛttirbhūtānāṃ yena sarvamidaṃ tatam |
svakarmaṇā tamabhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ || 46 ||
svakarmaṇā tamabhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ || 46 ||
Shloka 47
ஶ்ரேயாந்ஸ்வதர்மோ விகுணஃ பரதர்மோத்ஸ்வநுஷ்டிதாத் ।
ஸ்வபாவநியதம் கர்ம குர்வந்நாப்நோதி கில்பிஷம் ॥ 47 ॥
ஸ்வபாவநியதம் கர்ம குர்வந்நாப்நோதி கில்பிஷம் ॥ 47 ॥
śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmotsvanuṣṭhitāt |
svabhāvaniyataṃ karma kurvannāpnoti kilbiṣam || 47 ||
svabhāvaniyataṃ karma kurvannāpnoti kilbiṣam || 47 ||
Shloka 48
ஸஹஜம் கர்ம கௌந்தேய ஸதோஷமபி ந த்யஜேத் ।
ஸர்வாரம்பா ஹி தோஷேண தூமேநாக்நிரிவாவ்ரு'தாஃ ॥ 48 ॥
ஸர்வாரம்பா ஹி தோஷேண தூமேநாக்நிரிவாவ்ரு'தாஃ ॥ 48 ॥
sahajaṃ karma kaunteya sadoṣamapi na tyajet |
sarvārambhā hi doṣeṇa dhūmenāgnirivāvṛtāḥ || 48 ||
sarvārambhā hi doṣeṇa dhūmenāgnirivāvṛtāḥ || 48 ||
Shloka 49
அஸக்தபுத்திஃ ஸர்வத்ர ஜிதாத்மா விகதஸ்ப்ரு'ஹஃ ।
நைஷ்கர்ம்யஸித்திம் பரமாம் ஸந்ந்யாஸேநாதிகச்சதி ॥ 49 ॥
நைஷ்கர்ம்யஸித்திம் பரமாம் ஸந்ந்யாஸேநாதிகச்சதி ॥ 49 ॥
asaktabuddhiḥ sarvatra jitātmā vigataspṛhaḥ |
naiṣkarmyasiddhiṃ paramāṃ sannyāsenādhigacchati || 49 ||
naiṣkarmyasiddhiṃ paramāṃ sannyāsenādhigacchati || 49 ||
Shloka 50
ஸித்திம் ப்ராப்தோ யதா ப்ரஹ்ம ததாப்நோதி நிபோத மே ।
ஸமாஸேநைவ கௌந்தேய நிஷ்டா ஜ்ஞாநஸ்ய யா பரா ॥ 50 ॥
ஸமாஸேநைவ கௌந்தேய நிஷ்டா ஜ்ஞாநஸ்ய யா பரா ॥ 50 ॥
siddhiṃ prāpto yathā brahma tathāpnoti nibodha me |
samāsenaiva kaunteya niṣṭhā jñānasya yā parā || 50 ||
samāsenaiva kaunteya niṣṭhā jñānasya yā parā || 50 ||
Shloka 51
புத்த்யா விஶுத்தயா யுக்தோ த்ரு'த்யாத்மாநம் நியம்ய ச ।
ஶப்தாதீந்விஷயாம்ஸ்த்யக்த்வா ராகத்வேஷௌ வ்யுதஸ்ய ச ॥ 51 ॥
ஶப்தாதீந்விஷயாம்ஸ்த்யக்த்வா ராகத்வேஷௌ வ்யுதஸ்ய ச ॥ 51 ॥
buddhyā viśuddhayā yukto dhṛtyātmānaṃ niyamya ca |
śabdādīnviṣayāṃstyaktvā rāgadveṣau vyudasya ca || 51 ||
śabdādīnviṣayāṃstyaktvā rāgadveṣau vyudasya ca || 51 ||
Shloka 52
விவிக்தஸேவீ லக்வாஶீ யதவாக்காயமாநஸஃ ।
த்யாநயோகபரோ நித்யம் வைராக்யம் ஸமுபாஶ்ரிதஃ ॥ 52 ॥
த்யாநயோகபரோ நித்யம் வைராக்யம் ஸமுபாஶ்ரிதஃ ॥ 52 ॥
viviktasevī laghvāśī yatavākkāyamānasaḥ |
dhyānayogaparo nityaṃ vairāgyaṃ samupāśritaḥ || 52 ||
dhyānayogaparo nityaṃ vairāgyaṃ samupāśritaḥ || 52 ||
Shloka 53
அஹங்காரம் பலம் தர்பம் காமம் க்ரோதம் பரிக்ரஹம் ।
விமுச்ய நிர்மமஃ ஶாந்தோ ப்ரஹ்மபூயாய கல்பதே ॥ 53 ॥
விமுச்ய நிர்மமஃ ஶாந்தோ ப்ரஹ்மபூயாய கல்பதே ॥ 53 ॥
ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ parigraham |
vimucya nirmamaḥ śānto brahmabhūyāya kalpate || 53 ||
vimucya nirmamaḥ śānto brahmabhūyāya kalpate || 53 ||
Shloka 54
ப்ரஹ்மபூதஃ ப்ரஸந்நாத்மா ந ஶோசதி ந காங்க்ஷதி ।
ஸமஃ ஸர்வேஷு பூதேஷு மத்பக்திம் லபதே பராம் ॥ 54 ॥
ஸமஃ ஸர்வேஷு பூதேஷு மத்பக்திம் லபதே பராம் ॥ 54 ॥
brahmabhūtaḥ prasannātmā na śocati na kāṅkṣati |
samaḥ sarveṣu bhūteṣu madbhaktiṃ labhate parām || 54 ||
samaḥ sarveṣu bhūteṣu madbhaktiṃ labhate parām || 54 ||
Shloka 55
பக்த்யா மாமபிஜாநாதி யாவாந்யஶ்சாஸ்மி தத்த்வதஃ ।
ததோ மாம் தத்த்வதோ ஜ்ஞாத்வா விஶதே ததநந்தரம் ॥ 55 ॥
ததோ மாம் தத்த்வதோ ஜ்ஞாத்வா விஶதே ததநந்தரம் ॥ 55 ॥
bhaktyā māmabhijānāti yāvānyaścāsmi tattvataḥ |
tato māṃ tattvato jñātvā viśate tadanantaram || 55 ||
tato māṃ tattvato jñātvā viśate tadanantaram || 55 ||
Shloka 56
ஸர்வகர்மாண்யபி ஸதா குர்வாணோ மத்வ்யபாஶ்ரயஃ ।
மத்ப்ரஸாதாதவாப்நோதி ஶாஶ்வதம் பதமவ்யயம் ॥ 56 ॥
மத்ப்ரஸாதாதவாப்நோதி ஶாஶ்வதம் பதமவ்யயம் ॥ 56 ॥
sarvakarmāṇyapi sadā kurvāṇo madvyapāśrayaḥ |
matprasādādavāpnoti śāśvataṃ padamavyayam || 56 ||
matprasādādavāpnoti śāśvataṃ padamavyayam || 56 ||
Shloka 57
சேதஸா ஸர்வகர்மாணி மயி ஸந்ந்யஸ்ய மத்பரஃ ।
புத்தியோகமுபாஶ்ரித்ய மச்சித்தஃ ஸததம் பவ ॥ 57 ॥
புத்தியோகமுபாஶ்ரித்ய மச்சித்தஃ ஸததம் பவ ॥ 57 ॥
cetasā sarvakarmāṇi mayi sannyasya matparaḥ |
buddhiyogamupāśritya maccittaḥ satataṃ bhava || 57 ||
buddhiyogamupāśritya maccittaḥ satataṃ bhava || 57 ||
Shloka 58
மச்சித்தஃ ஸர்வதுர்காணி மத்ப்ரஸாதாத்தரிஷ்யஸி ।
அத சேத்த்வமஹங்காராந்ந ஶ்ரோஷ்யஸி விநங்க்ஷ்யஸி ॥ 58 ॥
அத சேத்த்வமஹங்காராந்ந ஶ்ரோஷ்யஸி விநங்க்ஷ்யஸி ॥ 58 ॥
maccittaḥ sarvadurgāṇi matprasādāttariṣyasi |
atha cettvamahaṅkārānna śroṣyasi vinaṅkṣyasi || 58 ||
atha cettvamahaṅkārānna śroṣyasi vinaṅkṣyasi || 58 ||
Shloka 59
யதஹங்காரமாஶ்ரித்ய ந யோத்ஸ்ய இதி மந்யஸே ।
மித்யைஷ வ்யவஸாயஸ்தே ப்ரக்ரு'திஸ்த்வாம் நியோக்ஷ்யதி ॥ 59 ॥
மித்யைஷ வ்யவஸாயஸ்தே ப்ரக்ரு'திஸ்த்வாம் நியோக்ஷ்யதி ॥ 59 ॥
yadahaṅkāramāśritya na yotsya iti manyase |
mithyaiṣa vyavasāyaste prakṛtistvāṃ niyokṣyati || 59 ||
mithyaiṣa vyavasāyaste prakṛtistvāṃ niyokṣyati || 59 ||
Shloka 60
ஸ்வபாவஜேந கௌந்தேய நிபத்தஃ ஸ்வேந கர்மணா ।
கர்தும் நேச்சஸி யந்மோஹாத்கரிஷ்யஸ்யவஶோऽபி தத் ॥ 60 ॥
கர்தும் நேச்சஸி யந்மோஹாத்கரிஷ்யஸ்யவஶோऽபி தத் ॥ 60 ॥
svabhāvajena kaunteya nibaddhaḥ svena karmaṇā |
kartuṃ necchasi yanmohātkariṣyasyavaśo'pi tat || 60 ||
kartuṃ necchasi yanmohātkariṣyasyavaśo'pi tat || 60 ||
Shloka 61
ஈஶ்வரஃ ஸர்வபூதாநாம் ஹ்ரு'த்தேஶேऽர்ஜுந திஷ்டதி ।
ப்ராமயந்ஸர்வபூதாநி யந்த்ராரூடாநி மாயயா ॥ 61 ॥
ப்ராமயந்ஸர்வபூதாநி யந்த்ராரூடாநி மாயயா ॥ 61 ॥
īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddeśe'rjuna tiṣṭhati |
bhrāmayansarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā || 61 ||
bhrāmayansarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā || 61 ||
Shloka 62
தமேவ ஶரணம் கச்ச ஸர்வபாவேந பாரத ।
தத்ப்ரஸாதாத்பராம் ஶாந்திம் ஸ்தாநம் ப்ராப்ஸ்யஸி ஶாஶ்வதம் ॥ 62 ॥
தத்ப்ரஸாதாத்பராம் ஶாந்திம் ஸ்தாநம் ப்ராப்ஸ்யஸி ஶாஶ்வதம் ॥ 62 ॥
tameva śaraṇaṃ gaccha sarvabhāvena bhārata |
tatprasādātparāṃ śāntiṃ sthānaṃ prāpsyasi śāśvatam || 62 ||
tatprasādātparāṃ śāntiṃ sthānaṃ prāpsyasi śāśvatam || 62 ||
இதி தே ஜ்ஞாநமாக்யாதம் குஹ்யாத்குஹ்யதரம் மயா ।
விம்ரு'ஶ்யைததஶேஷேண யதேச்சஸி ததா குரு ॥ 63 ॥
விம்ரு'ஶ்யைததஶேஷேண யதேச்சஸி ததா குரு ॥ 63 ॥
Shloka 64
ஸர்வகுஹ்யதமம் பூயஃ ஶ்ரு'ணு மே பரமம் வசஃ ।
இஷ்டோऽஸி மே த்ரு'டமிதி ததோ வக்ஷ்யாமி தே ஹிதம் ॥ 64 ॥
இஷ்டோऽஸி மே த்ரு'டமிதி ததோ வக்ஷ்யாமி தே ஹிதம் ॥ 64 ॥
sarvaguhyatamaṃ bhūyaḥ śṛṇu me paramaṃ vacaḥ |
iṣṭo'si me dṛḍhamiti tato vakṣyāmi te hitam || 64 ||
iṣṭo'si me dṛḍhamiti tato vakṣyāmi te hitam || 64 ||
Shloka 65
மந்மநா பவ மத்பக்தோ மத்யாஜீ மாம் நமஸ்குரு ।
மாமேவைஷ்யஸி ஸத்யம் தே ப்ரதிஜாநே ப்ரியோऽஸி மே ॥ 65 ॥
மாமேவைஷ்யஸி ஸத்யம் தே ப்ரதிஜாநே ப்ரியோऽஸி மே ॥ 65 ॥
manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru |
māmevaiṣyasi satyaṃ te pratijāne priyo'si me || 65 ||
māmevaiṣyasi satyaṃ te pratijāne priyo'si me || 65 ||
Shloka 66
ஸர்வதர்மாந்பரித்யஜ்ய மாமேகம் ஶரணம் வ்ரஜ ।
அஹம் த்வா ஸர்வபாபேப்யோ மோக்ஷயிஷ்யாமி மா ஶுசஃ ॥ 66 ॥
அஹம் த்வா ஸர்வபாபேப்யோ மோக்ஷயிஷ்யாமி மா ஶுசஃ ॥ 66 ॥
sarvadharmānparityajya māmekaṃ śaraṇaṃ vraja |
ahaṃ tvā sarvapāpebhyo mokṣayiṣyāmi mā śucaḥ || 66 ||
ahaṃ tvā sarvapāpebhyo mokṣayiṣyāmi mā śucaḥ || 66 ||
Shloka 67
இதம் தே நாதபஸ்காய நாபக்தாய கதாசந ।
ந சாஶுஶ்ரூஷவே வாச்யம் ந ச மாம் யோऽப்யஸூயதி ॥ 67 ॥
ந சாஶுஶ்ரூஷவே வாச்யம் ந ச மாம் யோऽப்யஸூயதி ॥ 67 ॥
idaṃ te nātapaskāya nābhaktāya kadācana |
na cāśuśrūṣave vācyaṃ na ca māṃ yo'bhyasūyati || 67 ||
na cāśuśrūṣave vācyaṃ na ca māṃ yo'bhyasūyati || 67 ||
Shloka 68
ய இமம் பரமம் குஹ்யம் மத்பக்தேஷ்வபிதாஸ்யதி ।
பக்திம் மயி பராம் க்ரு'த்வா மாமேவைஷ்யத்யஸம்ஶயஃ ॥ 68 ॥
பக்திம் மயி பராம் க்ரு'த்வா மாமேவைஷ்யத்யஸம்ஶயஃ ॥ 68 ॥
ya imaṃ paramaṃ guhyaṃ madbhakteṣvabhidhāsyati |
bhaktiṃ mayi parāṃ kṛtvā māmevaiṣyatyasaṃśayaḥ || 68 ||
bhaktiṃ mayi parāṃ kṛtvā māmevaiṣyatyasaṃśayaḥ || 68 ||
Shloka 69
ந ச தஸ்மாந்மநுஷ்யேஷு கஶ்சிந்மே ப்ரியக்ரு'த்தமஃ ।
பவிதா ந ச மே தஸ்மாதந்யஃ ப்ரியதரோ புவி ॥ 69 ॥
பவிதா ந ச மே தஸ்மாதந்யஃ ப்ரியதரோ புவி ॥ 69 ॥
na ca tasmānmanuṣyeṣu kaścinme priyakṛttamaḥ |
bhavitā na ca me tasmādanyaḥ priyataro bhuvi || 69 ||
bhavitā na ca me tasmādanyaḥ priyataro bhuvi || 69 ||
Shloka 70
அத்யேஷ்யதே ச ய இமம் தர்ம்யம் ஸம்வாதமாவயோஃ ।
ஜ்ஞாநயஜ்ஞேந தேநாஹமிஷ்டஃ ஸ்யாமிதி மே மதிஃ ॥ 70 ॥
ஜ்ஞாநயஜ்ஞேந தேநாஹமிஷ்டஃ ஸ்யாமிதி மே மதிஃ ॥ 70 ॥
adhyeṣyate ca ya imaṃ dharmyaṃ saṃvādamāvayoḥ |
jñānayajñena tenāhamiṣṭaḥ syāmiti me matiḥ || 70 ||
jñānayajñena tenāhamiṣṭaḥ syāmiti me matiḥ || 70 ||
Shloka 71
ஶ்ரத்தாவாநநஸூயஶ்ச ஶ்ரு'ணுயாதபி யோ நரஃ ।
ஸோऽபி முக்தஃ ஶுபாఁல்லோகாந்ப்ராப்நுயாத்புண்யகர்மணாம் ॥ 71 ॥
ஸோऽபி முக்தஃ ஶுபாఁல்லோகாந்ப்ராப்நுயாத்புண்யகர்மணாம் ॥ 71 ॥
śraddhāvānanasūyaśca śṛṇuyādapi yo naraḥ |
so'pi muktaḥ śubhāఁllokānprāpnuyātpuṇyakarmaṇām || 71 ||
so'pi muktaḥ śubhāఁllokānprāpnuyātpuṇyakarmaṇām || 71 ||
Shloka 72
கச்சிதேதச்ச்ருதம் பார்த த்வயைகாக்ரேண சேதஸா ।
கச்சிதஜ்ஞாநஸம்மோஹஃ ப்ரநஷ்டஸ்தே தநஞ்ஜய ॥ 72 ॥
கச்சிதஜ்ஞாநஸம்மோஹஃ ப்ரநஷ்டஸ்தே தநஞ்ஜய ॥ 72 ॥
kaccidetacchrutaṃ pārtha tvayaikāgreṇa cetasā |
kaccidajñānasammohaḥ pranaṣṭaste dhanañjaya || 72 ||
kaccidajñānasammohaḥ pranaṣṭaste dhanañjaya || 72 ||
அர்ஜுந உவாச
Shloka 73
நஷ்டோ மோஹஃ ஸ்ம்ரு'திர்லப்தா த்வத்ப்ரஸாதாந்மயாச்யுத ।
ஸ்திதோऽஸ்மி கதஸந்தேஹஃ கரிஷ்யே வசநம் தவ ॥ 73 ॥
ஸ்திதோऽஸ்மி கதஸந்தேஹஃ கரிஷ்யே வசநம் தவ ॥ 73 ॥
naṣṭo mohaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādānmayācyuta |
sthito'smi gatasandehaḥ kariṣye vacanaṃ tava || 73 ||
sthito'smi gatasandehaḥ kariṣye vacanaṃ tava || 73 ||
ஸஞ்ஜய உவாச
Shloka 74
இத்யஹம் வாஸுதேவஸ்ய பார்தஸ்ய ச மஹாத்மநஃ ।
ஸம்வாதமிமமஶ்ரௌஷமத்புதம் ரோமஹர்ஷணம் ॥ 74 ॥
ஸம்வாதமிமமஶ்ரௌஷமத்புதம் ரோமஹர்ஷணம் ॥ 74 ॥
ityahaṃ vāsudevasya pārthasya ca mahātmanaḥ |
saṃvādamimamaśrauṣamadbhutaṃ romaharṣaṇam || 74 ||
saṃvādamimamaśrauṣamadbhutaṃ romaharṣaṇam || 74 ||
Shloka 75
வ்யாஸப்ரஸாதாச்ச்ருதவாநேதத்குஹ்யமஹம் பரம் ।
யோகம் யோகேஶ்வராத்க்ரு'ஷ்ணாத்ஸாக்ஷாத்கதயதஃ ஸ்வயம் ॥ 75 ॥
யோகம் யோகேஶ்வராத்க்ரு'ஷ்ணாத்ஸாக்ஷாத்கதயதஃ ஸ்வயம் ॥ 75 ॥
vyāsaprasādācchrutavānetadguhyamahaṃ param |
yogaṃ yogeśvarātkṛṣṇātsākṣātkathayataḥ svayam || 75 ||
yogaṃ yogeśvarātkṛṣṇātsākṣātkathayataḥ svayam || 75 ||
Shloka 76
ராஜந்ஸம்ஸ்ம்ரு'த்ய ஸம்ஸ்ம்ரு'த்ய ஸம்வாதமிமமத்புதம் ।
கேஶவார்ஜுநயோஃ புண்யம் ஹ்ரு'ஷ்யாமி ச முஹுர்முஹுஃ ॥ 76 ॥
கேஶவார்ஜுநயோஃ புண்யம் ஹ்ரு'ஷ்யாமி ச முஹுர்முஹுஃ ॥ 76 ॥
rājansaṃsmṛtya saṃsmṛtya saṃvādamimamadbhutam |
keśavārjunayoḥ puṇyaṃ hṛṣyāmi ca muhurmuhuḥ || 76 ||
keśavārjunayoḥ puṇyaṃ hṛṣyāmi ca muhurmuhuḥ || 76 ||
Shloka 77
தச்ச ஸம்ஸ்ம்ரு'த்ய ஸம்ஸ்ம்ரு'த்ய ரூபமத்யத்புதம் ஹரேஃ ।
விஸ்மயோ மே மஹாந்ராஜந்ஹ்ரு'ஷ்யாமி ச புநஃ புநஃ ॥ 77 ॥
விஸ்மயோ மே மஹாந்ராஜந்ஹ்ரு'ஷ்யாமி ச புநஃ புநஃ ॥ 77 ॥
tacca saṃsmṛtya saṃsmṛtya rūpamatyadbhutaṃ hareḥ |
vismayo me mahānrājanhṛṣyāmi ca punaḥ punaḥ || 77 ||
vismayo me mahānrājanhṛṣyāmi ca punaḥ punaḥ || 77 ||
Shloka 78
யத்ர யோகேஶ்வரஃ க்ரு'ஷ்ணோ யத்ர பார்தோ தநுர்தரஃ ।
தத்ர ஶ்ரீர்விஜயோ பூதிர்த்ருவா நீதிர்மதிர்மம ॥ 78 ॥
தத்ர ஶ்ரீர்விஜயோ பூதிர்த்ருவா நீதிர்மதிர்மம ॥ 78 ॥
yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ |
tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama || 78 ||
tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama || 78 ||
ௐ தத்ஸதிதி ஶ்ரீமத்பகவத்கீதாஸூபநிஷத்ஸு ப்ரஹ்மவித்யாயாம் யோகஶாஸ்த்ரே
ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே மோக்ஷஸந்ந்யாஸயோகோ நாமாஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ ॥ 18 ॥
ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே மோக்ஷஸந்ந்யாஸயோகோ நாமாஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ ॥ 18 ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
ॐ श्री परमात्मने नमः
अथ अष्टादशोऽध्यायः ।
मोक्षसन्न्यासयोगः
अर्जुन उवाच
सन्न्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।
त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥ 1 ॥
श्रीभगवानुवाच
काम्यानां कर्मणां न्यासं सन्न्यासं कवयो विदुः ।
सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥ 2 ॥
त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः ।
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे ॥ 3 ॥
निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ।
त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः सम्प्रकीर्तितः ॥ 4 ॥
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् ।
यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम् ॥ 5 ॥
एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।
कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम् ॥ 6 ॥
नियतस्य तु सन्न्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।
मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ॥ 7 ॥
दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।
स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥ 8 ॥
कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन ।
सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥ 9 ॥
न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते ।
त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः ॥ 10 ॥
न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः ।
यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते ॥ 11 ॥
अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।
भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु सन्न्यासिनां क्वचित् ॥ 12 ॥
पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।
साङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम् ॥ 13 ॥
अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् ।
विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥ 14 ॥
शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।
न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥ 15 ॥
तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः ।
पश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः ॥ 16 ॥
यस्य नाहङ्कृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते ।
हत्वाऽपि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते ॥ 17 ॥
ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना ।
करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसङ्ग्रहः ॥ 18 ॥
ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः ।
प्रोच्यते गुणसङ्ख्याने यथावच्छृणु तान्यपि ॥ 19 ॥
सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।
अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥ 20 ॥
पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् ।
वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम् ॥ 21 ॥
यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् ।
अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम् ॥ 22 ॥
नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् ।
अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते ॥ 23 ॥
यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।
क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥ 24 ॥
अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् ।
मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते ॥ 25 ॥
मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः ।
सिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते ॥ 26 ॥
रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः ।
हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः ॥ 27 ॥
अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः ।
विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते ॥ 28 ॥
बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणु ।
प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय ॥ 29 ॥
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।
बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ 30 ॥
यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च ।
अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी ॥ 31 ॥
अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसावृता ।
सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी ॥ 32 ॥
धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः ।
योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ 33 ॥
यया तु धर्मकामार्थान्धृत्या धारयतेऽर्जुन ।
प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी ॥ 34 ॥
यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च ।
न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी ॥ 35 ॥
सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृणु मे भरतर्षभ ।
अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति ॥ 36 ॥
यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् ।
तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम् ॥ 37 ॥
विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम् ।
परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम् ॥ 38 ॥
यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।
निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ 39 ॥
न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।
सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः ॥ 40 ॥
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप ।
कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः ॥ 41 ॥
शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च ।
ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥ 42 ॥
शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् ।
दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम् ॥ 43 ॥
कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् ।
परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम् ॥ 44 ॥
स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः ।
स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु ॥ 45 ॥
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः ॥ 46 ॥
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मोत्स्वनुष्ठितात् ।
स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ 47 ॥
सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् ।
सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः ॥ 48 ॥
असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः ।
नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां सन्न्यासेनाधिगच्छति ॥ 49 ॥
सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे ।
समासेनैव कौन्तेय निष्ठा ज्ञानस्य या परा ॥ 50 ॥
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च ।
शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च ॥ 51 ॥
विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः ।
ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः ॥ 52 ॥
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् ।
विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ 53 ॥
ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति ।
समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम् ॥ 54 ॥
भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः ।
ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम् ॥ 55 ॥
सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः ।
मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम् ॥ 56 ॥
चेतसा सर्वकर्माणि मयि सन्न्यस्य मत्परः ।
बुद्धियोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव ॥ 57 ॥
मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि ।
अथ चेत्त्वमहङ्कारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि ॥ 58 ॥
यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।
मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति ॥ 59 ॥
स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा ।
कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि तत् ॥ 60 ॥
ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति ।
भ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया ॥ 61 ॥
तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत ।
तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम् ॥ 62 ॥
इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मया ।
विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु ॥ 63 ॥
सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।
इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम् ॥ 64 ॥
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ॥ 65 ॥
सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।
अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ 66 ॥
इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ।
न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योऽभ्यसूयति ॥ 67 ॥
य इमं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।
भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ 68 ॥
न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः ।
भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि ॥ 69 ॥
अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः ।
ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः ॥ 70 ॥
श्रद्धावाननसूयश्च शृणुयादपि यो नरः ।
सोऽपि मुक्तः शुभाఁल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ॥ 71 ॥
कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा ।
कच्चिदज्ञानसम्मोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय ॥ 72 ॥
अर्जुन उवाच
नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत ।
स्थितोऽस्मि गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव ॥ 73 ॥
सञ्जय उवाच
इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ 74 ॥
व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् ।
योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतः स्वयम् ॥ 75 ॥
राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम् ।
केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः ॥ 76 ॥
तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः ।
विस्मयो मे महान्राजन्हृष्यामि च पुनः पुनः ॥ 77 ॥
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ 78 ॥
ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे मोक्षसन्न्यासयोगो नामाष्टादशोऽध्यायः ॥ 18 ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.