1.42 බාලකාණ්ඩ - ද්විචත්වාරිංශ සර්ගඃ

1.42 Balakanda - Dvichatvarimsha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Sinhala script
📄 Download PDF
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ බාලකාණ්ඩම් .
අථ ද්විචත්වාරිංශස්සර්ගඃ .
කාලධර්මං ගතේ රාම සගරේ ප්රකෘතීජනාඃ .
රාජානං රෝචයාමාසුරංශුමන්තං සුධාර්මිකම් .. 1 ..
ස රාජා සුමහානාසීදංශුමාන් රඝුනන්දන .
තස්ය පුත්රෝ මහානාසීද්දිලීප ඉති විශ්රුතඃ .. 2 ..
තස්මින් රාජ්යං සමාවේශ්ය දිලීපේ රඝුනන්දන .
හිමවච්ඡිඛරේ පුණ්යේ තපස්තේපේ සුදාරුණම් .. 3 ..
ද්වාත්රිංශච්ච සහස්රාණි වර්ෂාණි සුමහායශාඃ .
තපෝවනං ගතෝ රාම ස්වර්ගං ලේභේ තපෝධනඃ .. 4 ..
දිලීපස්තු මහාතේජාශ්ශ්රුත්වා පෛතාමහං වධම් .
දුඃඛෝපහතයා බුද්ධ්යා නිශ්චයං නාධ්යගච්ඡත .. 5 ..
කථං ගඞ්ගාවතරණං කථං තේෂාං ජලක්රියා .
තාරයේයං කථං චෛතානිති චින්තාපරෝ(අ)භවත් .. 6 ..
තස්ය චින්තයතෝ නිත්යං ධර්මේණ විදිතාත්මනඃ .
පුත්රෝ භගීරථෝ නාම ජජ්ඤේ පරමධාර්මිකඃ .. 7 ..
දිලීපස්තු මහාතේජා යජ්ඤෛර්බහුභිරිෂ්ටවාන් .
ත්රිංශද්වර්ෂසහස්රාණි රාජා රාජ්යමකාරයත් .. 8 ..
අගත්වා නිශ්චයං රාජා තේෂාමුද්ධරණං ප්රති .
ව්යාධිනා නරශාර්දූල කාලධර්මමුපේයිවාන් .. 9 ..
ඉන්ද්රලෝකං ගතෝ රාජා ස්වාර්ජිතේනෛව කර්මණා .
රාජ්යේ භගීරථං පුත්රමභිෂිච්ය නරර්ෂභඃ .. 10 ..
භගීරථස්තු රාජර්ෂිර්ධාර්මිකෝ රඝුනන්දන .
අනපත්යෝ මහාතේජාඃ ප්රජාකාමස්ස චාප්රජඃ .. 11 ..
මන්ත්රිෂ්වාධාය තද්රාජ්යං ගඞ්ගාවතරණේ රතඃ .
ස තපෝ දීර්ඝමාතිෂ්ඨද්ගෝකර්ණේ රඝුනන්දන .. 12 ..
ඌර්ධ්වබාහුඃ පඤ්චතපා මාසාහාරෝ ජිතේන්ද්රියඃ .
තස්ය වර්ෂසහස්රාණි ඝෝරේ තපසි තිෂ්ඨතඃ .. 13 ..
අතීතානි මහාබාහෝ තස්ය රාජ්ඤෝ මහාත්මනඃ .
සුප්රීතෝ භගවාන් බ්රහ්මා ප්රජානාං පතිරීශ්වරඃ .. 14 ..
තතස්සුරගණෛස්සාර්ධමුපාගම්ය පිතාමහඃ .
භගීරථං මහාත්මානං තප්යමානමථාබ්රවීත් .. 15 ..
භගීරථ මහාභාග ප්රීතස්තේ(අ)හං ජනේශ්වර .
තපසා ච සුතප්තේන වරං වරය සුව්රත .. 16 ..
තමුවාච මහාතේජාඃ සර්වලෝකපිතාමහම් .
භගීරථෝ මහාභාගඃ කෘතාඤ්ජලිරුපස්ථිතඃ .. 17 ..
යදි මේ භගවන් ප්රීතෝ යද්යස්ති තපසඃ ඵලම් .
සගරස්යාත්මජාස්සර්වේ මත්තස්සලිලමාප්නුයුඃ .. 18 ..
ගඞ්ගායාස්සලිලක්ලින්නේ භස්මන්යේෂාං මහාත්මනාම් .
ස්වර්ගං ගච්ඡේයුරත්යන්තං සර්වේ මේ ප්රපිතාමහාඃ .. 19 ..
දේයා ච සන්තතිර්දේව නාවසීදේත්කුලං ච නඃ .
ඉක්ෂ්වාකූණාං කුලේ දේව ඒෂ මේ(අ)ස්තු වරඃපරඃ .. 20 ..
උක්තවාක්යං තු රාජානං සර්වලෝකපිතාමහඃ .
ප්රත්යුවාච ශුභාං වාණීං මධුරාං මධුරාක්ෂරාම් .. 21 ..
මනෝරථෝ මහානේෂ භගීරථ මහාරථ .
ඒවං භවතු භද්රං තේ ඉක්ෂ්වාකුකුලවර්ධන .. 22 ..
ඉයං හෛමවතී ගඞ්ගා ජ්යේෂ්ඨා හිමවතස්සුතා .
තාං වෛ ධාරයිතුං ශක්තෝ හරස්තත්ර නියුජ්යතාම් .. 23 ..
ගඞ්ගායාඃ පතනං රාජන් පෘථිවී න සහිෂ්යති .
තාං වෛ ධාරයිතුං වීර නාන්යං පශ්යාමි ශූලිනඃ .. 24 ..
තමේවමුක්ත්වා රාජානං ගඞ්ගාං චාභාෂ්ය ලෝකකෘත් .
ජගාම ත්රිදිවං දේවස්සහදේවෛර්මරුද්ගණෛඃ .. 25 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ බාලකාණ්ඩේ ද්විචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvicatvāriṃśassargaḥ |
kāladharmaṃ gate rāma sagare prakṛtījanāḥ |
rājānaṃ rocayāmāsuraṃśumantaṃ sudhārmikam || 1 ||
sa rājā sumahānāsīdaṃśumān raghunandana |
tasya putro mahānāsīddilīpa iti viśrutaḥ || 2 ||
tasmin rājyaṃ samāveśya dilīpe raghunandana |
himavacchikhare puṇye tapastepe sudāruṇam || 3 ||
dvātriṃśacca sahasrāṇi varṣāṇi sumahāyaśāḥ |
tapovanaṃ gato rāma svargaṃ lebhe tapodhanaḥ || 4 ||
dilīpastu mahātejāśśrutvā paitāmahaṃ vadham |
duḥkhopahatayā buddhyā niścayaṃ nādhyagacchata || 5 ||
kathaṃ gaṅgāvataraṇaṃ kathaṃ teṣāṃ jalakriyā |
tārayeyaṃ kathaṃ caitāniti cintāparo'bhavat || 6 ||
tasya cintayato nityaṃ dharmeṇa viditātmanaḥ |
putro bhagīratho nāma jajñe paramadhārmikaḥ || 7 ||
dilīpastu mahātejā yajñairbahubhiriṣṭavān |
triṃśadvarṣasahasrāṇi rājā rājyamakārayat || 8 ||
agatvā niścayaṃ rājā teṣāmuddharaṇaṃ prati |
vyādhinā naraśārdūla kāladharmamupeyivān || 9 ||
indralokaṃ gato rājā svārjitenaiva karmaṇā |
rājye bhagīrathaṃ putramabhiṣicya nararṣabhaḥ || 10 ||
bhagīrathastu rājarṣirdhārmiko raghunandana |
anapatyo mahātejāḥ prajākāmassa cāprajaḥ || 11 ||
mantriṣvādhāya tadrājyaṃ gaṅgāvataraṇe rataḥ |
sa tapo dīrghamātiṣṭhadgokarṇe raghunandana || 12 ||
ūrdhvabāhuḥ pañcatapā māsāhāro jitendriyaḥ |
tasya varṣasahasrāṇi ghore tapasi tiṣṭhataḥ || 13 ||
atītāni mahābāho tasya rājño mahātmanaḥ |
suprīto bhagavān brahmā prajānāṃ patirīśvaraḥ || 14 ||
tatassuragaṇaissārdhamupāgamya pitāmahaḥ |
bhagīrathaṃ mahātmānaṃ tapyamānamathābravīt || 15 ||
bhagīratha mahābhāga prītaste'haṃ janeśvara |
tapasā ca sutaptena varaṃ varaya suvrata || 16 ||
tamuvāca mahātejāḥ sarvalokapitāmaham |
bhagīratho mahābhāgaḥ kṛtāñjalirupasthitaḥ || 17 ||
yadi me bhagavan prīto yadyasti tapasaḥ phalam |
sagarasyātmajāssarve mattassalilamāpnuyuḥ || 18 ||
gaṅgāyāssalilaklinne bhasmanyeṣāṃ mahātmanām |
svargaṃ gaccheyuratyantaṃ sarve me prapitāmahāḥ || 19 ||
deyā ca santatirdeva nāvasīdetkulaṃ ca naḥ |
ikṣvākūṇāṃ kule deva eṣa me'stu varaḥparaḥ || 20 ||
uktavākyaṃ tu rājānaṃ sarvalokapitāmahaḥ |
pratyuvāca śubhāṃ vāṇīṃ madhurāṃ madhurākṣarām || 21 ||
manoratho mahāneṣa bhagīratha mahāratha |
evaṃ bhavatu bhadraṃ te ikṣvākukulavardhana || 22 ||
iyaṃ haimavatī gaṅgā jyeṣṭhā himavatassutā |
tāṃ vai dhārayituṃ śakto harastatra niyujyatām || 23 ||
gaṅgāyāḥ patanaṃ rājan pṛthivī na sahiṣyati |
tāṃ vai dhārayituṃ vīra nānyaṃ paśyāmi śūlinaḥ || 24 ||
tamevamuktvā rājānaṃ gaṅgāṃ cābhāṣya lokakṛt |
jagāma tridivaṃ devassahadevairmarudgaṇaiḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvicatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ द्विचत्वारिंशस्सर्गः ।
कालधर्मं गते राम सगरे प्रकृतीजनाः ।
राजानं रोचयामासुरंशुमन्तं सुधार्मिकम् ॥ 1 ॥
स राजा सुमहानासीदंशुमान् रघुनन्दन ।
तस्य पुत्रो महानासीद्दिलीप इति विश्रुतः ॥ 2 ॥
तस्मिन् राज्यं समावेश्य दिलीपे रघुनन्दन ।
हिमवच्छिखरे पुण्ये तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ 3 ॥
द्वात्रिंशच्च सहस्राणि वर्षाणि सुमहायशाः ।
तपोवनं गतो राम स्वर्गं लेभे तपोधनः ॥ 4 ॥
दिलीपस्तु महातेजाश्श्रुत्वा पैतामहं वधम् ।
दुःखोपहतया बुद्ध्या निश्चयं नाध्यगच्छत ॥ 5 ॥
कथं गङ्गावतरणं कथं तेषां जलक्रिया ।
तारयेयं कथं चैतानिति चिन्तापरोऽभवत् ॥ 6 ॥
तस्य चिन्तयतो नित्यं धर्मेण विदितात्मनः ।
पुत्रो भगीरथो नाम जज्ञे परमधार्मिकः ॥ 7 ॥
दिलीपस्तु महातेजा यज्ञैर्बहुभिरिष्टवान् ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि राजा राज्यमकारयत् ॥ 8 ॥
अगत्वा निश्चयं राजा तेषामुद्धरणं प्रति ।
व्याधिना नरशार्दूल कालधर्ममुपेयिवान् ॥ 9 ॥
इन्द्रलोकं गतो राजा स्वार्जितेनैव कर्मणा ।
राज्ये भगीरथं पुत्रमभिषिच्य नरर्षभः ॥ 10 ॥
भगीरथस्तु राजर्षिर्धार्मिको रघुनन्दन ।
अनपत्यो महातेजाः प्रजाकामस्स चाप्रजः ॥ 11 ॥
मन्त्रिष्वाधाय तद्राज्यं गङ्गावतरणे रतः ।
स तपो दीर्घमातिष्ठद्गोकर्णे रघुनन्दन ॥ 12 ॥
ऊर्ध्वबाहुः पञ्चतपा मासाहारो जितेन्द्रियः ।
तस्य वर्षसहस्राणि घोरे तपसि तिष्ठतः ॥ 13 ॥
अतीतानि महाबाहो तस्य राज्ञो महात्मनः ।
सुप्रीतो भगवान् ब्रह्मा प्रजानां पतिरीश्वरः ॥ 14 ॥
ततस्सुरगणैस्सार्धमुपागम्य पितामहः ।
भगीरथं महात्मानं तप्यमानमथाब्रवीत् ॥ 15 ॥
भगीरथ महाभाग प्रीतस्तेऽहं जनेश्वर ।
तपसा च सुतप्तेन वरं वरय सुव्रत ॥ 16 ॥
तमुवाच महातेजाः सर्वलोकपितामहम् ।
भगीरथो महाभागः कृताञ्जलिरुपस्थितः ॥ 17 ॥
यदि मे भगवन् प्रीतो यद्यस्ति तपसः फलम् ।
सगरस्यात्मजास्सर्वे मत्तस्सलिलमाप्नुयुः ॥ 18 ॥
गङ्गायास्सलिलक्लिन्ने भस्मन्येषां महात्मनाम् ।
स्वर्गं गच्छेयुरत्यन्तं सर्वे मे प्रपितामहाः ॥ 19 ॥
देया च सन्ततिर्देव नावसीदेत्कुलं च नः ।
इक्ष्वाकूणां कुले देव एष मेऽस्तु वरःपरः ॥ 20 ॥
उक्तवाक्यं तु राजानं सर्वलोकपितामहः ।
प्रत्युवाच शुभां वाणीं मधुरां मधुराक्षराम् ॥ 21 ॥
मनोरथो महानेष भगीरथ महारथ ।
एवं भवतु भद्रं ते इक्ष्वाकुकुलवर्धन ॥ 22 ॥
इयं हैमवती गङ्गा ज्येष्ठा हिमवतस्सुता ।
तां वै धारयितुं शक्तो हरस्तत्र नियुज्यताम् ॥ 23 ॥
गङ्गायाः पतनं राजन् पृथिवी न सहिष्यति ।
तां वै धारयितुं वीर नान्यं पश्यामि शूलिनः ॥ 24 ॥
तमेवमुक्त्वा राजानं गङ्गां चाभाष्य लोककृत् ।
जगाम त्रिदिवं देवस्सहदेवैर्मरुद्गणैः ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे द्विचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvicatvāriṃśassargaḥ |
kāladharmaṃ gate rāma sagare prakṛtījanāḥ |
rājānaṃ rocayāmāsuraṃśumantaṃ sudhārmikam || 1 ||
sa rājā sumahānāsīdaṃśumān raghunandana |
tasya putro mahānāsīddilīpa iti viśrutaḥ || 2 ||
tasmin rājyaṃ samāveśya dilīpe raghunandana |
himavacchikhare puṇye tapastepe sudāruṇam || 3 ||
dvātriṃśacca sahasrāṇi varṣāṇi sumahāyaśāḥ |
tapovanaṃ gato rāma svargaṃ lebhe tapodhanaḥ || 4 ||
dilīpastu mahātejāśśrutvā paitāmahaṃ vadham |
duḥkhopahatayā buddhyā niścayaṃ nādhyagacchata || 5 ||
kathaṃ gaṅgāvataraṇaṃ kathaṃ teṣāṃ jalakriyā |
tārayeyaṃ kathaṃ caitāniti cintāparo'bhavat || 6 ||
tasya cintayato nityaṃ dharmeṇa viditātmanaḥ |
putro bhagīratho nāma jajñe paramadhārmikaḥ || 7 ||
dilīpastu mahātejā yajñairbahubhiriṣṭavān |
triṃśadvarṣasahasrāṇi rājā rājyamakārayat || 8 ||
agatvā niścayaṃ rājā teṣāmuddharaṇaṃ prati |
vyādhinā naraśārdūla kāladharmamupeyivān || 9 ||
indralokaṃ gato rājā svārjitenaiva karmaṇā |
rājye bhagīrathaṃ putramabhiṣicya nararṣabhaḥ || 10 ||
bhagīrathastu rājarṣirdhārmiko raghunandana |
anapatyo mahātejāḥ prajākāmassa cāprajaḥ || 11 ||
mantriṣvādhāya tadrājyaṃ gaṅgāvataraṇe rataḥ |
sa tapo dīrghamātiṣṭhadgokarṇe raghunandana || 12 ||
ūrdhvabāhuḥ pañcatapā māsāhāro jitendriyaḥ |
tasya varṣasahasrāṇi ghore tapasi tiṣṭhataḥ || 13 ||
atītāni mahābāho tasya rājño mahātmanaḥ |
suprīto bhagavān brahmā prajānāṃ patirīśvaraḥ || 14 ||
tatassuragaṇaissārdhamupāgamya pitāmahaḥ |
bhagīrathaṃ mahātmānaṃ tapyamānamathābravīt || 15 ||
bhagīratha mahābhāga prītaste'haṃ janeśvara |
tapasā ca sutaptena varaṃ varaya suvrata || 16 ||
tamuvāca mahātejāḥ sarvalokapitāmaham |
bhagīratho mahābhāgaḥ kṛtāñjalirupasthitaḥ || 17 ||
yadi me bhagavan prīto yadyasti tapasaḥ phalam |
sagarasyātmajāssarve mattassalilamāpnuyuḥ || 18 ||
gaṅgāyāssalilaklinne bhasmanyeṣāṃ mahātmanām |
svargaṃ gaccheyuratyantaṃ sarve me prapitāmahāḥ || 19 ||
deyā ca santatirdeva nāvasīdetkulaṃ ca naḥ |
ikṣvākūṇāṃ kule deva eṣa me'stu varaḥparaḥ || 20 ||
uktavākyaṃ tu rājānaṃ sarvalokapitāmahaḥ |
pratyuvāca śubhāṃ vāṇīṃ madhurāṃ madhurākṣarām || 21 ||
manoratho mahāneṣa bhagīratha mahāratha |
evaṃ bhavatu bhadraṃ te ikṣvākukulavardhana || 22 ||
iyaṃ haimavatī gaṅgā jyeṣṭhā himavatassutā |
tāṃ vai dhārayituṃ śakto harastatra niyujyatām || 23 ||
gaṅgāyāḥ patanaṃ rājan pṛthivī na sahiṣyati |
tāṃ vai dhārayituṃ vīra nānyaṃ paśyāmi śūlinaḥ || 24 ||
tamevamuktvā rājānaṃ gaṅgāṃ cābhāṣya lokakṛt |
jagāma tridivaṃ devassahadevairmarudgaṇaiḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvicatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in