Vedanta Dindimah — Sinhala Script

වේදාන්තඩිණ්ඩිමාස්තත්වමේකමුද්ධෝෂයන්ති යත් .

ආස්තාං පුරස්තාන්තත්තේජෝ දක්ෂිණාමූර්තිසඤ්ජ්ඤිතම් .. 1

ආත්මා(අ)නාත්මා පදාර්ථෞ ද්වෞ භෝක්තෘභෝග්යත්වලක්ෂණෞ .

බ්රහ්මේවා(අ)(අ)ත්මාන දේහාදිරිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 2

ජ්ඤානා(අ)ජ්ඤානේ පදාර්ථෝං ද්වාවාත්මනෝ බන්ධමුක්තිදෞ .

ජ්ඤානාන්මුක්ති නිර්බන්ධෝ(අ)න්යදිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 3

ජ්ඤාතෘ ජ්ඤේයං පදාර්ථෞ ද්වෞ භාස්ය භාසකලක්ෂණෞ .

ජ්ඤාතා බ්රහ්ම ජගත් ජ්ඤේය මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 4

සුඛදුඃඛේ පදාර්ථෞ ද්වෞ ප්රියවිප්රියකාරකෞ .

සුඛං බ්රහ්ම ජගහුඃඛ මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 5

සමෂ්ටිව්යෂ්ටිරූපෞ ද්වෞ පදාර්ථෞ සර්වසම්මතෞ .

සමෂ්ටිරීශ්වරෝ ව්යෂ්ටිර්ජීවෝ වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 6

ජ්ඤානං කර්ම පදාර්ථෞ ද්වෞ වස්තුකත්රාත්ම තන්ත්රකෞ .

ජ්ඤානාන්මෝක්ෂෝ න කර්මභ්ය ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 7

ශ්රෝතව්යා(අ)ශ්රව්යරූපී ද්වෞ පදාර්ථෝං සුඛදුඃඛදෞ .

ශ්රෝතව්යං බ්රහ්ම නෛවා(අ)න්ය දිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 8

චින්ත්යා(අ)චින්ත්යේ පදාථෞ ද්වෞ විශ්රාන්ති ශ්රාන්තිදායකෞ .

චින්ත්යං බ්රහ්ම පරං නා(අ)න්ය දිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 9

ධ්යේයා(අ)ධ්වේයේ පදාර්ථෞ ද්වෞ ද්වෞ ධීසමාධ්යසමාධිදෞ .

ධ්යාතව්යං බ්රහ්ම නෛවා(අ)න්ය දිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 10

යෝගිනෝ භෝගිනෝ වා(අ)පි ත්යාගිනෝ රාගිණෝ(අ)පි ච .

ජ්ඤානාන්මෝක්ෂෝ න සන්දේහ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 11

න වර්ණාශ්රම සඞ්කේතෛඃ න කෝපාසනාදිභිඃ.

බ්රහ්මජ්ඤානං විනා මෝක්ෂඃ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 12

අසත්යස්සර්වසංසාරෝ රසාමාසාදිදූෂිතඃ .

උපේක්ෂ්යෝ බ්රහ්ම විජ්ඤේය මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 13

වෘථා ක්රියාං වෘථා(අ)ලාපාන් වෘථාවාදාන් මනෝරථාන් .

ත්යත්වෛකං බ්රහ්ම විජ්ඤේය මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 14

ස්ථිතෝ බ්රහ්මාත්මනා ජීවෝ බ්රහ්ම ජීවාත්මනා ස්ථිතම් .

ඉති සම්පශ්යතාං මුක්ති රිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 15

ජීවෝ බ්රහ්මාත්මනා ජ්ඤේයෝ ජ්ඤේයං ජීවාත්මනා පරම් .

මුක්තිස්ත දෛක්යවිජ්ඤාන මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 16

සර්වාත්මනා පරං බ්රහ්ම ශ්රෝතුරාත්මතයා ස්ථිතම් .

නා(අ)(අ)යාස ස්තව විජ්ඤප්තෞ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 17

ඓහිකං චා(අ)(අ)මුධ්මිකං ච තාපාන්තං කර්මසඤ්චයම් .

ත්යත්වා බ්රහ්මෛව විජ්ඤේය මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 18

අද්වෛතද්වෛතවාදෞ ද්වෞ සූක්ෂ්මස්ථූලදශාං ගතෞ .

අද්වෛතවාදාන්මෝක්ෂස්ස්යා දිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ ..19

කර්මිණෝ විනිවර්තන්තේ නිවර්තන්ත උපාසකාඃ.

ජ්ඤානිනෝ න නිවර්තන්තේ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 20

පරෝක්ෂා(අ)සත්ඵලං කර්මජ්ඤානං ප්රත්යක්ෂසත්ඵලම් .

ජ්ඤානමේවා(අ)භ්යසේත්තස්මාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ ..21

වෘථා ශ්රමෝ(අ)යං විදුෂා වෘථා(අ)යං-කර්මිණාං ශ්රමඃ .

යදි න බ්රහ්මවිජ්ඤානං ඉති .. වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 22

අලං යාගෛරලං යෝගෛරලං භෝගෛ රලං ධනෛඃ .

පරස්මින්බ්රහ්මණි ජ්ඤාත ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ ..23

අලං වේදෛරලං ශාස්ත්රෛරලමං ස්මෘතිපුරාණකෛඃ .

පරමාත්මනි විජ්ඤාතේ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 24

නර්චා න යජුෂෝ(අ)ර්ථෝ(අ)ස්ති න සාන්නර්ථෝ(අ)ති කශ්චන .

ජාතේ බ්රහ්මාත්මවිජ්ඤානේ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 25

කර්මාණි චිත්තශුද්ධ්යර්ථං මෛකාග්ර්යාර්ථ මුපාසනම් .

මෝක්ෂාර්ථං බ්රහ්මවිජ්ඤාන මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 26

සඤ්චිතාගාමිකර්මාණි දහ්යන්තේ ජ්ඤානකර්මණා .

ප්රාරබ්ධානුභවාන්මෝක්ෂ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 27

න පුණ්යකර්මණා වෘද්ධිඃ න හානිඃ පාපකර්මණා .

නිත්යාසඞ්ගාත්මනිෂ්ඨානාමිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 28

දෘග්දෘශ්යෞ ද්වෞ පදාර්ථෞ තෞ පරස්පරවිලක්ෂණෞ .

දෘග්බ්රහ්ම දෘශ්යං මායා ස්යාදිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 29

අවිද්යෝපාධිකෝ ජීවෝ මායෝපාධික ඊශ්වරඃ .

මායා(අ)විද්යාගුණාතීතඃ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 30

බුද්ධිපූර්වා(අ)බුද්ධිපූර්වකෘතානාං පාපකර්මණාම් .

ප්රායශ්චිත්තමහෝජ්ඤාන මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 31

සාකාරං ච නිරාකාරං නිර්ගුණං ච ගුණාත්මකම් .

තත්ත්වං තත්පරමං බ්රහ්ම ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 32

ද්විජත්වං විධ්යනුෂ්ඨානාත් විප්රත්වං වේදපාඨතඃ .

බ්රාහ්මණ්යං බ්රහ්මවිජ්ඤානාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 33

සර්වාත්මනා ස්ථිතං බ්රහ්ම සර්වං බ්රහ්මාත්මනා ස්ථිතම් .

න කාර්යං කාරණාද්භින්න මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 34

සත්තාස්ඵුරණසෞඛ්යානි භාසන්තේ සර්වවස්තුෂු .

තස්මාද්බ්රහ්මමයං සර්ව මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 35

අවස්ථාත්රිතයං යස්ය ක්රීඩාභූමිතයා ස්ථිතම් .

තදේව බ්රහ්ම ජානීයාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 36

යන්නා(අ)(අ)දෞ යශ්ච නා(අ)ස්ත්යන්තේ තන්මධ්යේ භාතමප්යසත් .

අතෝ මිථ්යා ජගත්සර්වමිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 37

යදස්ත්යාදෞ යදස්ත්යන්තේ යන්මධ්යේ භාති තත්ස්වයම් .

ප්රෞකමිදං සත්ය මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 38

පුරුෂාර්ථත්රයාවිෂ්ටාඃ පුරුෂාඃ පශවෝ ධෘවම් .

මෝක්ෂාර්ථී පුරුෂඃ ශ්රේෂ්ඨඃ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 39

ඝටකුඩ්යාදිකං සර්වං මෘත්තිකාමාත්රමේව ච .

තථා බ්රහ්ම ජගත්සර්ව මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 40

ෂණ්ණිහත්ය ත්රයං හිත්වා ද්වයං භිස්වා(අ)ඛිලාගතිම් .

ඒකං බුද්ධා(අ)(අ)ශ්රුතේ මෝක්ෂ මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 41

භිත්වා ෂට් පඤ්ච භිත්ත්වා(අ)ථ භිශ්වා(අ)ථ චතුරඛිකම් .

ද්වයං හිත්වා ශ්රයේදේක මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 42

දේහෝ නාහ මහං දේහී දේහසාක්ෂීති නිශ්චයාත් .

ජන්මමෘත්යුපහීණෝ(අ)සෞ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 43

ප්රාණෝනාහමහං දේවඃ ප්රාණස්සාක්ෂීති නිශ්චයාත් .

ක්ෂුත්පිපාසෝපශාන්ති ස්ස්යාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 44

මනෝ නා(අ)හ මහං දේවෝ මනස්සාක්ෂීති නිශ්චයාත් .

ශෝකමෝහාපහානිරස්යාත් වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 45

බුද්ධිර්නා(අ)හමහං දේවෝ බුද්ධිසාක්ෂීති නිශ්චයාත් .

කර්තෘභාවනිර්වෘත්තිස්ස්යාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 46

නාජ්ඤානං ස්යාමහං දේවෝ(අ)ජ්ඤානසාක්ෂීති නිශ්චයාත් .

සර්වානර්ථනිවෘත්තිස්යාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 47

අහං සාක්ෂීති යෝ විද්යාත් විවිච්යෛවං පුන: පුනඃ .

ස ඒව මුක්තෝ(අ)සෞ විද්වාන් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 48

නාහං මායා න තත්කාර්යං න සාක්ෂී පරමෝ(අ)ස්ම්යහම් .

ඉති නිස්සංශයජ්ඤානාත් මුක්තිර්වේ වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 49

නා(අ)හං සර්ව මහං සර්වං මයි සර්වමිති ස්ඵුටම් .

ජ්ඤාතේ තත්වේ කුතෝ දුඃඛ මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 50

දේහාදිපඤ්චකෝශස්ථා යා සත්තා ප්රතිභාසතේ .

සා සත්තාස්ස්ත්මා න සන්දේහ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 51

දේහාදිපඤ්චකෝශස්ථා යා ස්ඵූර්ති රනුභූයතේ .

සා ස්ඵූර්තිරාත්මා නෛවා(අ)න්ය දිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 52

දේහාදිපඤ්චකෝශස්ථා යා ප්රීතිරනුභූයතේ .

සා ප්රීතිරාත්මා කූටස්ථඃ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 53

ව්යෝමාදිපඤ්චභූතස්ථා යාසත්තා භාසතේ නෘණාම් .

සා සත්තා පරමං බ්රහ්ම ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 54

ව්යෝමාදිපඤ්චභූතස්ථා යා චිදේකා(අ)නුභූයතේ .

සා චිදේව පරං බ්රහ්ම ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 55

ව්යෝමාදිපඤ්චභූතස්ථා යා ප්රීතිරනුභූයතේ .

සාප්රීතිරේව බ්රහ්ම ස්යාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 56

දේහාදිකෝශගා සත්තා යා සා ව්යෝමාදිභූතගා .

මානෝ(අ)භාවාන්න තද්භේදඃ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 57

දේහාවිකෝශගා ස්ඵූර්තිර්යා සා ව්යෝමාදිභූතගා .

මානෝ(අ)භාවා න තද්භේද ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 58

දේහාදිකෝශගා ප්රීතිර්යා සා ව්යෝමාදිභූතගා .

මානා(අ)භාවා න්න තද්භේද ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 59

සච්චිදානන්දරූපත්වාත් බ්රහ්මෛවා(අ)ත්මා න සංශයඃ.

ප්රමාණකෝටිසඞ්ඝානාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ..60

න ජීවබ්රහ්මණෝර්භේදඃ සත්තාරූපේණ විද්යතේ.

සත්තාභේදේ න මානං ස්යාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ..61

න ජීවබ්රහ්මණෝර්භේදඃ ස්ඵූර්තිරූපේණ විද්යතේ .

ස්ඵූර්තිභේදේ න මානං ස්යාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ ..62

න ජීවබ්රහ්මණෝර්භේදඃ ප්රියරූපේණ විද්යතේ .

ප්රියභේදේ න මානං ස්යාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 63

න ජීවබ්රහ්මණෝර්භේදෝ නානා රූපේණ විද්යතේ .

නාම්නෝ රූපස්ය මිථ්යාත්වාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 64

න ජීවබ්රහ්මණෝර්භේදඃ පිණ්ඩබ්රහ්මාණ්ඩභේදතඃ .

ව්යෂ්ටේස්සමෂ්ටේරේකත්වාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 65

බ්රහ්ම සත්යං ජගන්මිථ්යා ජීවෝ බ්රහ්මෛව නා¶ඃ .

ජීවන්මුක්තස්තු තද්විද්වාන් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 66

න නාමරූපේ නියතේ සර්වත්ර ව්යභිචාරතඃ .

අනාමරූපං සර්වං ස්යාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 67

අනාමරූපං සකලං සන්මයං චින්මයං පරම් .

කුතෝ භේදඃ කුතෝ බන්ධඃ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 68

න තත්ත්වාත්කථ්යතේ ලෝකෝ නාමාද්යෛර්ව්යභිචාරතඃ.

වටුර්ජරඨ ඉත්යාද්යෛ රිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 69

නාමරූපාත්මකං විශ්වමින්ද්රජාලං විදුර්බුධාඃ .

අනාමත්වාදයුක්තත්වාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 70

අභේදදර්ශනං මෝක්ෂඃ සංසායේ භේදදර්ශනම් .

සර්වවේදාන්තසිද්ධාන්තඃ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 71

න මතාභිනිවේශිත්වාත් න භාෂාවේශමාත්රතඃ .

මුක්ති ර්විනා(අ)(අ)ත්මවිජ්ඤානාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 72

න කාස්යප්රතිෂිද්ධාභිඃ ක්රියාභි මෝක්ෂවාසනා .

ඊශ්වරානුග්රහාත්සා ස්යාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 73

අවිජ්ඤාතේ ජන්ම නෂ්ටං විජ්ඤාතේ ජන්ම සාර්ථකම් .

ජ්ඤාතුරාත්මා න දූරේ ස්යාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 74

දශමස්ය පරිජ්ඤානේනා(අ)(අ)යාසෝ(අ)ස්ති යථාඃ තථා .

ස්වස්ථ බ්රහ්මාත්මවිජ්ඤානේ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 75

උපේක්ෂ්යෝපාධිකාන් දෝෂාන් ගෘහ්යන්තේ විෂමා යථා .

උපේක්ෂ්ය දෘශ්යං ය ද්බ්රහ්ම ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 76

සුඛමල්පං බහුඃ ක්ලේශෝවිෂයමාහිණාං නෘණාම් .

අනන්තං බ්රහ්මනිෂ්ඨානාං ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 77

ධනෛර්වා ධනදෛඃ පුත්රෛඃ දාරාගාරසහෝදරෛඃ .

ධෘවං ප්රාණහරෛර්දුඃඛං ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 78

සුප්තේ රුත්ථාය සුප්ත්යන්ත්යං බ්රහ්මෛකං ප්රවිචින්ත්යතාම් .

නාතිදූරේ නෘණාං මෘත්යුඃ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 79

පඤ්චානාමපිකෝශානාං මායා(අ)නර්ථාව්යයෝචිතා .

තත්සාක්ෂි බ්රහ්ම විජ්ඤාන මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 80

දශමත්වපරිජ්ඤානේ නනජ්ඤස්ය යථා සුඛම් .

තථා ජීවස්ය සත්ප්රාප්තෞ ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 81

නවභ්යෝ(අ)ස්ති පරං ප්රත්යක්නස වේද පරං පරම් .

තද්විජ්ඤානාද්භවේත්තුර්යා මුක්ති ර්වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 82

නවා(අ)(අ)භාසානවජ්ඤත්වාත් නවෝපාධීන්නවාත්මනා .

මිථ්යා ජ්ඤාත්වා(අ)වශිෂ්ටේ තු මෞනං වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 83

පරමේ බ්රහ්මණි ස්වස්මින් ප්රවිලාප්යා(අ)ඛිලං ජගත් .

ගායනද්වතමානන්දං ආස්තේ වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 84

ප්රතිලෝමානුලෝමාභ්යාං විශ්වාරෝපාපවාදයෝඃ .

චින්තනේ ශිෂ්යතේ තත්වං ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 85

නාමරූපාභිමානස්ථාත් සංසාරසර්වදේහිනාම් .

සච්චිදානන්දදෘෂ්ටිස්ත්යාත් මුක්තිර්වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 86

සචිදානන්දසත්යත්වේ මිථ්යාත්වේ නාමරූපයෝඃ.

විජ්ඤාතේ කිමිදං ජ්ඤේයං ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ .. 86

සාලම්බනං නිරාලම්බං සර්වාලම්බාවලම්බිතම් .

ආලම්බේනා(අ)ඛිලාලම්බ මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 88

න කුර්යා න්න විජානීයාත් සර්වං බ්රහ්මේත්යනුස්මරන් .

යථා සුඛං තථා තිෂ්ඨේත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 89

ස්වකර්මපාශවශගඃ ප්රාජ්ඤෝ(අ)න්යෝ වා ජනෝ ධ්රුවම් .

ප්රාජ්ඤස්සුඛං නයේත්කාල මිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 90

න විද්වාන් සන්තපේ චිත්තං කරණාකරණේ ධ්රුවම් .

සර්වමාත්මේති විජ්ඤානාත් ඉති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ. .. 91

නෛවාස්ස්භාසං ස්පෘශේත්කර්මමිථ්යෝපාධිමපි ස්වයම් .

කුතෝ(අ)ධිෂ්ඨානමත්යච්ඡමිති වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ.. 92

අහෝ(අ)ස්මාක මලං මෝහෛරාත්මා බ්රහ්මේති නිර්භයම් .

ශ්රුතිභේරීරවෝ(අ)ද්යා(අ)පි ශ්රූයතේ ශ්රුතිරඤ්ජනඃ .. 93

වේදාන්තභේරීඣවාරඃ ප්රතිවාදිභයඞ්කරඃ .

ශ්රූයතාං බ්රාහ්මණෛඃ ශ්රීමද්දක්ෂිණාමූර්ත්යනුග්රහාත් .. 94

ඉති ශ්රීමත්පරමහංස පරිව්රාජකාචාර්ය ශ්රීමච්ඡඞ්කර-

භගවත්පූජ්යපාදකෘතිෂු වේදාන්තඩිණ්ඩිමඃ..

Roman (IAST) Transliteration

vedāntaḍiṇḍimāstatvamekamuddhoṣayanti yat |

āstāṃ purastāntattejo dakṣiṇāmūrtisañjñitam || 1

ātmā'nātmā padārthau dvau bhoktṛbhogyatvalakṣaṇau |

brahmevā''tmāna dehādiriti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 2

jñānā'jñāne padārthoṃ dvāvātmano bandhamuktidau |

jñānānmukti nirbandho'nyaditi vedāntaḍiṇḍimaḥ || 3

jñātṛ jñeyaṃ padārthau dvau bhāsya bhāsakalakṣaṇau |

jñātā brahma jagat jñeya miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 4

sukhaduḥkhe padārthau dvau priyavipriyakārakau |

sukhaṃ brahma jagahuḥkha miti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 5

samaṣṭivyaṣṭirūpau dvau padārthau sarvasammatau |

samaṣṭirīśvaro vyaṣṭirjīvo vedāntaḍiṇḍimaḥ || 6

jñānaṃ karma padārthau dvau vastukatrātma tantrakau |

jñānānmokṣo na karmabhya iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 7

śrotavyā'śravyarūpī dvau padārthoṃ sukhaduḥkhadau |

śrotavyaṃ brahma naivā'nya diti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 8

cintyā'cintye padāthau dvau viśrānti śrāntidāyakau |

cintyaṃ brahma paraṃ nā'nya diti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 9

dhyeyā'dhveye padārthau dvau dvau dhīsamādhyasamādhidau |

dhyātavyaṃ brahma naivā'nya diti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 10

yogino bhogino vā'pi tyāgino rāgiṇo'pi ca |

jñānānmokṣo na sandeha iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 11

na varṇāśrama saṅketaiḥ na kopāsanādibhiḥ|

brahmajñānaṃ vinā mokṣaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 12

asatyassarvasaṃsāro rasāmāsādidūṣitaḥ |

upekṣyo brahma vijñeya miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 13

vṛthā kriyāṃ vṛthā'lāpān vṛthāvādān manorathān |

tyatvaikaṃ brahma vijñeya miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 14

sthito brahmātmanā jīvo brahma jīvātmanā sthitam |

iti sampaśyatāṃ mukti riti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 15

jīvo brahmātmanā jñeyo jñeyaṃ jīvātmanā param |

muktista daikyavijñāna miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 16

sarvātmanā paraṃ brahma śroturātmatayā sthitam |

nā''yāsa stava vijñaptau iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 17

aihikaṃ cā''mudhmikaṃ ca tāpāntaṃ karmasañcayam |

tyatvā brahmaiva vijñeya miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 18

advaitadvaitavādau dvau sūkṣmasthūladaśāṃ gatau |

advaitavādānmokṣassyā diti vedāntaḍiṇḍimaḥ ||19

karmiṇo vinivartante nivartanta upāsakāḥ|

jñānino na nivartante iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 20

parokṣā'satphalaṃ karmajñānaṃ pratyakṣasatphalam |

jñānamevā'bhyasettasmāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ ||21

vṛthā śramo'yaṃ viduṣā vṛthā'yaṃ-karmiṇāṃ śramaḥ |

yadi na brahmavijñānaṃ iti || vedāntaḍiṇḍimaḥ || 22

alaṃ yāgairalaṃ yogairalaṃ bhogai ralaṃ dhanaiḥ |

parasminbrahmaṇi jñāta iti vedāntaḍiṇḍimaḥ ||23

alaṃ vedairalaṃ śāstrairalamaṃ smṛtipurāṇakaiḥ |

paramātmani vijñāte iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 24

narcā na yajuṣo'rtho'sti na sānnartho'ti kaścana |

jāte brahmātmavijñāne iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 25

karmāṇi cittaśuddhyarthaṃ maikāgryārtha mupāsanam |

mokṣārthaṃ brahmavijñāna miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 26

sañcitāgāmikarmāṇi dahyante jñānakarmaṇā |

prārabdhānubhavānmokṣa iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 27

na puṇyakarmaṇā vṛddhiḥ na hāniḥ pāpakarmaṇā |

nityāsaṅgātmaniṣṭhānāmiti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 28

dṛgdṛśyau dvau padārthau tau parasparavilakṣaṇau |

dṛgbrahma dṛśyaṃ māyā syāditi vedāntaḍiṇḍimaḥ || 29

avidyopādhiko jīvo māyopādhika īśvaraḥ |

māyā'vidyāguṇātītaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 30

buddhipūrvā'buddhipūrvakṛtānāṃ pāpakarmaṇām |

prāyaścittamahojñāna miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 31

sākāraṃ ca nirākāraṃ nirguṇaṃ ca guṇātmakam |

tattvaṃ tatparamaṃ brahma iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 32

dvijatvaṃ vidhyanuṣṭhānāt vipratvaṃ vedapāṭhataḥ |

brāhmaṇyaṃ brahmavijñānāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 33

sarvātmanā sthitaṃ brahma sarvaṃ brahmātmanā sthitam |

na kāryaṃ kāraṇādbhinna miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 34

sattāsphuraṇasaukhyāni bhāsante sarvavastuṣu |

tasmādbrahmamayaṃ sarva miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 35

avasthātritayaṃ yasya krīḍābhūmitayā sthitam |

tadeva brahma jānīyāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 36

yannā''dau yaśca nā'styante tanmadhye bhātamapyasat |

ato mithyā jagatsarvamiti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 37

yadastyādau yadastyante yanmadhye bhāti tatsvayam |

praukamidaṃ satya miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 38

puruṣārthatrayāviṣṭāḥ puruṣāḥ paśavo dhṛvam |

mokṣārthī puruṣaḥ śreṣṭhaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 39

ghaṭakuḍyādikaṃ sarvaṃ mṛttikāmātrameva ca |

tathā brahma jagatsarva miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 40

ṣaṇṇihatya trayaṃ hitvā dvayaṃ bhisvā'khilāgatim |

ekaṃ buddhā''śrute mokṣa miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 41

bhitvā ṣaṭ pañca bhittvā'tha bhiśvā'tha caturakhikam |

dvayaṃ hitvā śrayedeka miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 42

deho nāha mahaṃ dehī dehasākṣīti niścayāt |

janmamṛtyupahīṇo'sau iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 43

prāṇonāhamahaṃ devaḥ prāṇassākṣīti niścayāt |

kṣutpipāsopaśānti ssyāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 44

mano nā'ha mahaṃ devo manassākṣīti niścayāt |

śokamohāpahānirasyāt vedāntaḍiṇḍimaḥ || 45

buddhirnā'hamahaṃ devo buddhisākṣīti niścayāt |

kartṛbhāvanirvṛttissyāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 46

nājñānaṃ syāmahaṃ devo'jñānasākṣīti niścayāt |

sarvānarthanivṛttisyāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 47

ahaṃ sākṣīti yo vidyāt vivicyaivaṃ puna: punaḥ |

sa eva mukto'sau vidvān iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 48

nāhaṃ māyā na tatkāryaṃ na sākṣī paramo'smyaham |

iti nissaṃśayajñānāt muktirve vedāntaḍiṇḍimaḥ || 49

nā'haṃ sarva mahaṃ sarvaṃ mayi sarvamiti sphuṭam |

jñāte tatve kuto duḥkha miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 50

dehādipañcakośasthā yā sattā pratibhāsate |

sā sattāsstmā na sandeha iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 51

dehādipañcakośasthā yā sphūrti ranubhūyate |

sā sphūrtirātmā naivā'nya diti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 52

dehādipañcakośasthā yā prītiranubhūyate |

sā prītirātmā kūṭasthaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 53

vyomādipañcabhūtasthā yāsattā bhāsate nṛṇām |

sā sattā paramaṃ brahma iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 54

vyomādipañcabhūtasthā yā cidekā'nubhūyate |

sā cideva paraṃ brahma iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 55

vyomādipañcabhūtasthā yā prītiranubhūyate |

sāprītireva brahma syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 56

dehādikośagā sattā yā sā vyomādibhūtagā |

māno'bhāvānna tadbhedaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 57

dehāvikośagā sphūrtiryā sā vyomādibhūtagā |

māno'bhāvā na tadbheda iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 58

dehādikośagā prītiryā sā vyomādibhūtagā |

mānā'bhāvā nna tadbheda iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 59

saccidānandarūpatvāt brahmaivā'tmā na saṃśayaḥ|

pramāṇakoṭisaṅghānāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ||60

na jīvabrahmaṇorbhedaḥ sattārūpeṇa vidyate|

sattābhede na mānaṃ syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ||61

na jīvabrahmaṇorbhedaḥ sphūrtirūpeṇa vidyate |

sphūrtibhede na mānaṃ syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ ||62

na jīvabrahmaṇorbhedaḥ priyarūpeṇa vidyate |

priyabhede na mānaṃ syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 63

na jīvabrahmaṇorbhedo nānā rūpeṇa vidyate |

nāmno rūpasya mithyātvāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 64

na jīvabrahmaṇorbhedaḥ piṇḍabrahmāṇḍabhedataḥ |

vyaṣṭessamaṣṭerekatvāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 65

brahma satyaṃ jaganmithyā jīvo brahmaiva nā¶ḥ |

jīvanmuktastu tadvidvān iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 66

na nāmarūpe niyate sarvatra vyabhicārataḥ |

anāmarūpaṃ sarvaṃ syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 67

anāmarūpaṃ sakalaṃ sanmayaṃ cinmayaṃ param |

kuto bhedaḥ kuto bandhaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 68

na tattvātkathyate loko nāmādyairvyabhicārataḥ|

vaṭurjaraṭha ityādyai riti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 69

nāmarūpātmakaṃ viśvamindrajālaṃ vidurbudhāḥ |

anāmatvādayuktatvāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 70

abhedadarśanaṃ mokṣaḥ saṃsāye bhedadarśanam |

sarvavedāntasiddhāntaḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 71

na matābhiniveśitvāt na bhāṣāveśamātrataḥ |

mukti rvinā''tmavijñānāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 72

na kāsyapratiṣiddhābhiḥ kriyābhi mokṣavāsanā |

īśvarānugrahātsā syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 73

avijñāte janma naṣṭaṃ vijñāte janma sārthakam |

jñāturātmā na dūre syāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 74

daśamasya parijñānenā''yāso'sti yathāḥ tathā |

svastha brahmātmavijñāne iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 75

upekṣyopādhikān doṣān gṛhyante viṣamā yathā |

upekṣya dṛśyaṃ ya dbrahma iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 76

sukhamalpaṃ bahuḥ kleśoviṣayamāhiṇāṃ nṛṇām |

anantaṃ brahmaniṣṭhānāṃ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 77

dhanairvā dhanadaiḥ putraiḥ dārāgārasahodaraiḥ |

dhṛvaṃ prāṇaharairduḥkhaṃ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 78

supte rutthāya suptyantyaṃ brahmaikaṃ pravicintyatām |

nātidūre nṛṇāṃ mṛtyuḥ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 79

pañcānāmapikośānāṃ māyā'narthāvyayocitā |

tatsākṣi brahma vijñāna miti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 80

daśamatvaparijñāne nanajñasya yathā sukham |

tathā jīvasya satprāptau iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 81

navabhyo'sti paraṃ pratyaknasa veda paraṃ param |

tadvijñānādbhavetturyā mukti rvedāntaḍiṇḍimaḥ || 82

navā''bhāsānavajñatvāt navopādhīnnavātmanā |

mithyā jñātvā'vaśiṣṭe tu maunaṃ vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 83

parame brahmaṇi svasmin pravilāpyā'khilaṃ jagat |

gāyanadvatamānandaṃ āste vedāntaḍiṇḍimaḥ || 84

pratilomānulomābhyāṃ viśvāropāpavādayoḥ |

cintane śiṣyate tatvaṃ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 85

nāmarūpābhimānasthāt saṃsārasarvadehinām |

saccidānandadṛṣṭistyāt muktirvedāntaḍiṇḍimaḥ || 86

sacidānandasatyatve mithyātve nāmarūpayoḥ|

vijñāte kimidaṃ jñeyaṃ iti vedāntaḍiṇḍimaḥ || 86

sālambanaṃ nirālambaṃ sarvālambāvalambitam |

ālambenā'khilālamba miti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 88

na kuryā nna vijānīyāt sarvaṃ brahmetyanusmaran |

yathā sukhaṃ tathā tiṣṭhet iti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 89

svakarmapāśavaśagaḥ prājño'nyo vā jano dhruvam |

prājñassukhaṃ nayetkāla miti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 90

na vidvān santape cittaṃ karaṇākaraṇe dhruvam |

sarvamātmeti vijñānāt iti vedāntaḍiṇḍimaḥ. || 91

naivāssbhāsaṃ spṛśetkarmamithyopādhimapi svayam |

kuto'dhiṣṭhānamatyacchamiti vedāntaḍiṇḍimaḥ|| 92

aho'smāka malaṃ mohairātmā brahmeti nirbhayam |

śrutibherīravo'dyā'pi śrūyate śrutirañjanaḥ || 93

vedāntabherījhavāraḥ prativādibhayaṅkaraḥ |

śrūyatāṃ brāhmaṇaiḥ śrīmaddakṣiṇāmūrtyanugrahāt || 94

iti śrīmatparamahaṃsa parivrājakācārya śrīmacchaṅkara-

bhagavatpūjyapādakṛtiṣu vedāntaḍiṇḍimaḥ||

Sanskrit — Devanagari (original)

वेदान्तडिण्डिमास्तत्वमेकमुद्धोषयन्ति यत् ।

आस्तां पुरस्तान्तत्तेजो दक्षिणामूर्तिसञ्ज्ञितम् ॥ 1

आत्माऽनात्मा पदार्थौ द्वौ भोक्तृभोग्यत्वलक्षणौ ।

ब्रह्मेवाऽऽत्मान देहादिरिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 2

ज्ञानाऽज्ञाने पदार्थों द्वावात्मनो बन्धमुक्तिदौ ।

ज्ञानान्मुक्ति निर्बन्धोऽन्यदिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 3

ज्ञातृ ज्ञेयं पदार्थौ द्वौ भास्य भासकलक्षणौ ।

ज्ञाता ब्रह्म जगत् ज्ञेय मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 4

सुखदुःखे पदार्थौ द्वौ प्रियविप्रियकारकौ ।

सुखं ब्रह्म जगहुःख मिति वेदान्तडिण्डिमः॥ 5

समष्टिव्यष्टिरूपौ द्वौ पदार्थौ सर्वसम्मतौ ।

समष्टिरीश्वरो व्यष्टिर्जीवो वेदान्तडिण्डिमः ॥ 6

ज्ञानं कर्म पदार्थौ द्वौ वस्तुकत्रात्म तन्त्रकौ ।

ज्ञानान्मोक्षो न कर्मभ्य इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 7

श्रोतव्याऽश्रव्यरूपी द्वौ पदार्थों सुखदुःखदौ ।

श्रोतव्यं ब्रह्म नैवाऽन्य दिति वेदान्तडिण्डिमः॥ 8

चिन्त्याऽचिन्त्ये पदाथौ द्वौ विश्रान्ति श्रान्तिदायकौ ।

चिन्त्यं ब्रह्म परं नाऽन्य दिति वेदान्तडिण्डिमः॥ 9

ध्येयाऽध्वेये पदार्थौ द्वौ द्वौ धीसमाध्यसमाधिदौ ।

ध्यातव्यं ब्रह्म नैवाऽन्य दिति वेदान्तडिण्डिमः॥ 10

योगिनो भोगिनो वाऽपि त्यागिनो रागिणोऽपि च ।

ज्ञानान्मोक्षो न सन्देह इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 11

न वर्णाश्रम सङ्केतैः न कोपासनादिभिः।

ब्रह्मज्ञानं विना मोक्षः इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 12

असत्यस्सर्वसंसारो रसामासादिदूषितः ।

उपेक्ष्यो ब्रह्म विज्ञेय मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 13

वृथा क्रियां वृथाऽलापान् वृथावादान् मनोरथान् ।

त्यत्वैकं ब्रह्म विज्ञेय मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 14

स्थितो ब्रह्मात्मना जीवो ब्रह्म जीवात्मना स्थितम् ।

इति सम्पश्यतां मुक्ति रिति वेदान्तडिण्डिमः॥ 15

जीवो ब्रह्मात्मना ज्ञेयो ज्ञेयं जीवात्मना परम् ।

मुक्तिस्त दैक्यविज्ञान मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 16

सर्वात्मना परं ब्रह्म श्रोतुरात्मतया स्थितम् ।

नाऽऽयास स्तव विज्ञप्तौ इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 17

ऐहिकं चाऽऽमुध्मिकं च तापान्तं कर्मसञ्चयम् ।

त्यत्वा ब्रह्मैव विज्ञेय मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 18

अद्वैतद्वैतवादौ द्वौ सूक्ष्मस्थूलदशां गतौ ।

अद्वैतवादान्मोक्षस्स्या दिति वेदान्तडिण्डिमः ॥19

कर्मिणो विनिवर्तन्ते निवर्तन्त उपासकाः।

ज्ञानिनो न निवर्तन्ते इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 20

परोक्षाऽसत्फलं कर्मज्ञानं प्रत्यक्षसत्फलम् ।

ज्ञानमेवाऽभ्यसेत्तस्मात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥21

वृथा श्रमोऽयं विदुषा वृथाऽयं-कर्मिणां श्रमः ।

यदि न ब्रह्मविज्ञानं इति ॥ वेदान्तडिण्डिमः ॥ 22

अलं यागैरलं योगैरलं भोगै रलं धनैः ।

परस्मिन्ब्रह्मणि ज्ञात इति वेदान्तडिण्डिमः ॥23

अलं वेदैरलं शास्त्रैरलमं स्मृतिपुराणकैः ।

परमात्मनि विज्ञाते इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 24

नर्चा न यजुषोऽर्थोऽस्ति न सान्नर्थोऽति कश्चन ।

जाते ब्रह्मात्मविज्ञाने इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 25

कर्माणि चित्तशुद्ध्यर्थं मैकाग्र्यार्थ मुपासनम् ।

मोक्षार्थं ब्रह्मविज्ञान मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 26

सञ्चितागामिकर्माणि दह्यन्ते ज्ञानकर्मणा ।

प्रारब्धानुभवान्मोक्ष इति वेदान्तडिण्डिमः॥ 27

न पुण्यकर्मणा वृद्धिः न हानिः पापकर्मणा ।

नित्यासङ्गात्मनिष्ठानामिति वेदान्तडिण्डिमः॥ 28

दृग्दृश्यौ द्वौ पदार्थौ तौ परस्परविलक्षणौ ।

दृग्ब्रह्म दृश्यं माया स्यादिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 29

अविद्योपाधिको जीवो मायोपाधिक ईश्वरः ।

मायाऽविद्यागुणातीतः इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 30

बुद्धिपूर्वाऽबुद्धिपूर्वकृतानां पापकर्मणाम् ।

प्रायश्चित्तमहोज्ञान मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 31

साकारं च निराकारं निर्गुणं च गुणात्मकम् ।

तत्त्वं तत्परमं ब्रह्म इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 32

द्विजत्वं विध्यनुष्ठानात् विप्रत्वं वेदपाठतः ।

ब्राह्मण्यं ब्रह्मविज्ञानात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 33

सर्वात्मना स्थितं ब्रह्म सर्वं ब्रह्मात्मना स्थितम् ।

न कार्यं कारणाद्भिन्न मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 34

सत्तास्फुरणसौख्यानि भासन्ते सर्ववस्तुषु ।

तस्माद्ब्रह्ममयं सर्व मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 35

अवस्थात्रितयं यस्य क्रीडाभूमितया स्थितम् ।

तदेव ब्रह्म जानीयात् इति वेदान्तडिण्डिमः॥ 36

यन्नाऽऽदौ यश्च नाऽस्त्यन्ते तन्मध्ये भातमप्यसत् ।

अतो मिथ्या जगत्सर्वमिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 37

यदस्त्यादौ यदस्त्यन्ते यन्मध्ये भाति तत्स्वयम् ।

प्रौकमिदं सत्य मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 38

पुरुषार्थत्रयाविष्टाः पुरुषाः पशवो धृवम् ।

मोक्षार्थी पुरुषः श्रेष्ठः इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 39

घटकुड्यादिकं सर्वं मृत्तिकामात्रमेव च ।

तथा ब्रह्म जगत्सर्व मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 40

षण्णिहत्य त्रयं हित्वा द्वयं भिस्वाऽखिलागतिम् ।

एकं बुद्धाऽऽश्रुते मोक्ष मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 41

भित्वा षट् पञ्च भित्त्वाऽथ भिश्वाऽथ चतुरखिकम् ।

द्वयं हित्वा श्रयेदेक मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 42

देहो नाह महं देही देहसाक्षीति निश्चयात् ।

जन्ममृत्युपहीणोऽसौ इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 43

प्राणोनाहमहं देवः प्राणस्साक्षीति निश्चयात् ।

क्षुत्पिपासोपशान्ति स्स्यात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 44

मनो नाऽह महं देवो मनस्साक्षीति निश्चयात् ।

शोकमोहापहानिरस्यात् वेदान्तडिण्डिमः ॥ 45

बुद्धिर्नाऽहमहं देवो बुद्धिसाक्षीति निश्चयात् ।

कर्तृभावनिर्वृत्तिस्स्यात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 46

नाज्ञानं स्यामहं देवोऽज्ञानसाक्षीति निश्चयात् ।

सर्वानर्थनिवृत्तिस्यात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 47

अहं साक्षीति यो विद्यात् विविच्यैवं पुन: पुनः ।

स एव मुक्तोऽसौ विद्वान् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 48

नाहं माया न तत्कार्यं न साक्षी परमोऽस्म्यहम् ।

इति निस्संशयज्ञानात् मुक्तिर्वे वेदान्तडिण्डिमः ॥ 49

नाऽहं सर्व महं सर्वं मयि सर्वमिति स्फुटम् ।

ज्ञाते तत्वे कुतो दुःख मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 50

देहादिपञ्चकोशस्था या सत्ता प्रतिभासते ।

सा सत्तास्स्त्मा न सन्देह इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 51

देहादिपञ्चकोशस्था या स्फूर्ति रनुभूयते ।

सा स्फूर्तिरात्मा नैवाऽन्य दिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 52

देहादिपञ्चकोशस्था या प्रीतिरनुभूयते ।

सा प्रीतिरात्मा कूटस्थः इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 53

व्योमादिपञ्चभूतस्था यासत्ता भासते नृणाम् ।

सा सत्ता परमं ब्रह्म इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 54

व्योमादिपञ्चभूतस्था या चिदेकाऽनुभूयते ।

सा चिदेव परं ब्रह्म इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 55

व्योमादिपञ्चभूतस्था या प्रीतिरनुभूयते ।

साप्रीतिरेव ब्रह्म स्यात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 56

देहादिकोशगा सत्ता या सा व्योमादिभूतगा ।

मानोऽभावान्न तद्भेदः इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 57

देहाविकोशगा स्फूर्तिर्या सा व्योमादिभूतगा ।

मानोऽभावा न तद्भेद इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 58

देहादिकोशगा प्रीतिर्या सा व्योमादिभूतगा ।

मानाऽभावा न्न तद्भेद इति वेदान्तडिण्डिमः॥ 59

सच्चिदानन्दरूपत्वात् ब्रह्मैवाऽत्मा न संशयः।

प्रमाणकोटिसङ्घानात् इति वेदान्तडिण्डिमः॥60

न जीवब्रह्मणोर्भेदः सत्तारूपेण विद्यते।

सत्ताभेदे न मानं स्यात् इति वेदान्तडिण्डिमः॥61

न जीवब्रह्मणोर्भेदः स्फूर्तिरूपेण विद्यते ।

स्फूर्तिभेदे न मानं स्यात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥62

न जीवब्रह्मणोर्भेदः प्रियरूपेण विद्यते ।

प्रियभेदे न मानं स्यात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 63

न जीवब्रह्मणोर्भेदो नाना रूपेण विद्यते ।

नाम्नो रूपस्य मिथ्यात्वात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 64

न जीवब्रह्मणोर्भेदः पिण्डब्रह्माण्डभेदतः ।

व्यष्टेस्समष्टेरेकत्वात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 65

ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या जीवो ब्रह्मैव ना¶ः ।

जीवन्मुक्तस्तु तद्विद्वान् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 66

न नामरूपे नियते सर्वत्र व्यभिचारतः ।

अनामरूपं सर्वं स्यात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 67

अनामरूपं सकलं सन्मयं चिन्मयं परम् ।

कुतो भेदः कुतो बन्धः इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 68

न तत्त्वात्कथ्यते लोको नामाद्यैर्व्यभिचारतः।

वटुर्जरठ इत्याद्यै रिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 69

नामरूपात्मकं विश्वमिन्द्रजालं विदुर्बुधाः ।

अनामत्वादयुक्तत्वात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 70

अभेददर्शनं मोक्षः संसाये भेददर्शनम् ।

सर्ववेदान्तसिद्धान्तः इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 71

न मताभिनिवेशित्वात् न भाषावेशमात्रतः ।

मुक्ति र्विनाऽऽत्मविज्ञानात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 72

न कास्यप्रतिषिद्धाभिः क्रियाभि मोक्षवासना ।

ईश्वरानुग्रहात्सा स्यात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 73

अविज्ञाते जन्म नष्टं विज्ञाते जन्म सार्थकम् ।

ज्ञातुरात्मा न दूरे स्यात् इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 74

दशमस्य परिज्ञानेनाऽऽयासोऽस्ति यथाः तथा ।

स्वस्थ ब्रह्मात्मविज्ञाने इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 75

उपेक्ष्योपाधिकान् दोषान् गृह्यन्ते विषमा यथा ।

उपेक्ष्य दृश्यं य द्ब्रह्म इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 76

सुखमल्पं बहुः क्लेशोविषयमाहिणां नृणाम् ।

अनन्तं ब्रह्मनिष्ठानां इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 77

धनैर्वा धनदैः पुत्रैः दारागारसहोदरैः ।

धृवं प्राणहरैर्दुःखं इति वेदान्तडिण्डिमः॥ 78

सुप्ते रुत्थाय सुप्त्यन्त्यं ब्रह्मैकं प्रविचिन्त्यताम् ।

नातिदूरे नृणां मृत्युः इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 79

पञ्चानामपिकोशानां मायाऽनर्थाव्ययोचिता ।

तत्साक्षि ब्रह्म विज्ञान मिति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 80

दशमत्वपरिज्ञाने ननज्ञस्य यथा सुखम् ।

तथा जीवस्य सत्प्राप्तौ इति वेदान्तडिण्डिमः॥ 81

नवभ्योऽस्ति परं प्रत्यक्नस वेद परं परम् ।

तद्विज्ञानाद्भवेत्तुर्या मुक्ति र्वेदान्तडिण्डिमः ॥ 82

नवाऽऽभासानवज्ञत्वात् नवोपाधीन्नवात्मना ।

मिथ्या ज्ञात्वाऽवशिष्टे तु मौनं वेदान्तडिण्डिमः॥ 83

परमे ब्रह्मणि स्वस्मिन् प्रविलाप्याऽखिलं जगत् ।

गायनद्वतमानन्दं आस्ते वेदान्तडिण्डिमः ॥ 84

प्रतिलोमानुलोमाभ्यां विश्वारोपापवादयोः ।

चिन्तने शिष्यते तत्वं इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 85

नामरूपाभिमानस्थात् संसारसर्वदेहिनाम् ।

सच्चिदानन्ददृष्टिस्त्यात् मुक्तिर्वेदान्तडिण्डिमः ॥ 86

सचिदानन्दसत्यत्वे मिथ्यात्वे नामरूपयोः।

विज्ञाते किमिदं ज्ञेयं इति वेदान्तडिण्डिमः ॥ 86

सालम्बनं निरालम्बं सर्वालम्बावलम्बितम् ।

आलम्बेनाऽखिलालम्ब मिति वेदान्तडिण्डिमः॥ 88

न कुर्या न्न विजानीयात् सर्वं ब्रह्मेत्यनुस्मरन् ।

यथा सुखं तथा तिष्ठेत् इति वेदान्तडिण्डिमः॥ 89

स्वकर्मपाशवशगः प्राज्ञोऽन्यो वा जनो ध्रुवम् ।

प्राज्ञस्सुखं नयेत्काल मिति वेदान्तडिण्डिमः॥ 90

न विद्वान् सन्तपे चित्तं करणाकरणे ध्रुवम् ।

सर्वमात्मेति विज्ञानात् इति वेदान्तडिण्डिमः. ॥ 91

नैवास्स्भासं स्पृशेत्कर्ममिथ्योपाधिमपि स्वयम् ।

कुतोऽधिष्ठानमत्यच्छमिति वेदान्तडिण्डिमः॥ 92

अहोऽस्माक मलं मोहैरात्मा ब्रह्मेति निर्भयम् ।

श्रुतिभेरीरवोऽद्याऽपि श्रूयते श्रुतिरञ्जनः ॥ 93

वेदान्तभेरीझवारः प्रतिवादिभयङ्करः ।

श्रूयतां ब्राह्मणैः श्रीमद्दक्षिणामूर्त्यनुग्रहात् ॥ 94

इति श्रीमत्परमहंस परिव्राजकाचार्य श्रीमच्छङ्कर-

भगवत्पूज्यपादकृतिषु वेदान्तडिण्डिमः॥