(ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ)
ਭृਗੁਰੁਵਾਚ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨਵਿਸ਼ਾਰਦ ।
60
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਜਨਕ ਸਰ੍ਵਪੂਜਕਪੂਜਿਤ ॥ 60
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਵਚਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵਜਯਂ ਪ੍ਰਭੋ ।
ਅਯਾਤਯਾਮਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਮੂਹੋ ਯਤ੍ਰ ਸਂਯੁਤਃ ॥ 61 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ।
ਸ਼ृਣੁ ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਕਵਚਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਾਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਖਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪੂਜਿਤਮ੍ ॥ 62 ॥
ਉਕ੍ਤਂ ਕृष੍ਣੇਨ ਗੋਲੋਕੇ ਮਹ੍ਯਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਨੇ ।
ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੇਣ ਵਿਭੁਨਾ ਰਾਸੇ ਵੈ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ ॥ 63 ॥
ਅਤੀਵ ਗੋਪਨੀਯਞ੍ਚ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍षਸਮਂ ਪਰਮ੍ ।
ਅਸ਼੍ਰੁਤਾਦ੍ਭੁਤਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਮੂਹੈਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥ 64 ॥
ਯਦ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਪਠਨਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਂਸ਼੍ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ।
ਯਦ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਞ੍ਛੁਕ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਦੈਤ੍ਯੇषੁ ਪੂਜਿਤਃ ॥ 65 ॥
ਪਠਨਾਦ੍ਧਾਰਣਾਦ੍ਵਾਗ੍ਮੀ ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾਲ੍ਮਿਕੀ ਮੁਨਿਃ ।
ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੋ ਮਨੁਸ਼੍ਚੈਵ ਯਦ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪੂਜਿਤਾਃ ॥ 66 ॥
ਕਣਾਦੋ ਗੌਤਮਃ ਕਣ੍ਵਃ ਪਾਣਿਨਿਃ ਸ਼ਾਕਟਾਯਨਃ ।
ਗ੍ਰਨ੍ਥਂ ਚਕਾਰ ਯਦ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਦਕ੍षਃ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ 67 ॥
ਧृਤ੍ਵਾ ਵੇਦਵਿਭਾਗਞ੍ਚ ਪੁਰਾਣਾਨ੍ਯਖਿਲਾਨਿ ਚ ।
ਚਕਾਰ ਲੀਲਾਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ 68 ॥
ਸ਼ਾਤਾਤਪਸ਼੍ਚ ਸਂਵਰ੍ਤੋ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਪਰਾਸ਼ਰਃ ।
ਯਦ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਪਠਨਾਦ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਂ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਃ ॥ 69 ॥
ऋष੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤੀਕੋ ਦੇਵਲਸ੍ਤਥਾ ।
ਜੈਗੀषਵ੍ਯੋऽਥ ਜਾਬਾਲਿਰ੍ਯਦ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪੂਜਿਤਃ ॥ 70 ॥
ਕਵਚਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ऋषਿਰੇष ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ।
ਸ੍ਵਯਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦੋ ਦੇਵੋ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ॥ 71 ॥
ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਪਰਿਜ੍ਞਾਨੇ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥੇऽਪਿ ਚ ਸਾਧਨੇ ।
ਕਵਿਤਾਸੁ ਚ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ॥ 72 ॥
( ਕਵਚਂ )
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ਼ਿਰੋ ਮੇ ਪਾਤੁ ਸਰ੍ਵਤਃ ।
ਸ਼੍ਰੀਂ ਵਾਗ੍ਦੇਵਤਾਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਭਾਲਂ ਮੇ ਸਰ੍ਵਦਾऽਵਤੁ ॥ 73 ॥
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਪਾਤੁ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ ।
ੴ ਸ਼੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ ਭਗਵਤ੍ਯੈ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਨੇਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ॥ 74 ॥
ਐਂ ਹ੍ਰੀਂ ਵਾਗ੍ਵਾਦਿਨ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਨਾਸਾਂ ਮੇ ਸਰ੍ਵਦਾऽਵਤੁ ।
ਹ੍ਰੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਚੋਂष੍ਠ ਸਦਾऽਵਤੁ ॥ 75 ॥
ੴ ਸ਼੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਦਨ੍ਤਪਙ੍ਕ੍ਤਿਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ।
ਐਮਿਤ੍ਯੇਕਾਕ੍षਰੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਮਮ ਕਣ੍ਠਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ॥ 76 ॥
ੴ ਸ਼੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ ਪਾਤੁ ਮੇ ਗ੍ਰੀਵਾਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਮੇ ਸ਼੍ਰੀਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ।
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਵਕ੍षਃ ਸਦਾऽਵਤੁ ॥ 77 ॥
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਵਰੂਪਾਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਮੇ ਪਾਤੁ ਨਾਭਿਕਾਮ੍ ।
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਕ੍ਲੀਂ ਵਾਣ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਮਮ ਪृष੍ਠਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ॥ 78 ॥
ੴ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਤ੍ਮਿਕਾਯੈ ਪਾਦਯੁਗ੍ਮਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ।
ੴ ਰਾਗਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵ੍ਯੈ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਮੇ ਸਦਾऽਵਤੁ ॥ 79 ॥
ੴ ਸਰ੍ਵਕਣ੍ਠਵਾਸਿਨ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਪ੍ਰਚ੍ਯਾਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ।
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰਵਾਸਿਨ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾऽਗ੍ਨਿਦਿਸ਼ਿ ਰਕ੍षਤੁ ॥ 80 ॥
ੴ ਐਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਬੁਧਜਨਨ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ।
ਸਤਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਰਾਜੋऽਯਂ ਦਕ੍षਿਣੇ ਮਾਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ॥ 81 ॥
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍षਰੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਨੈਰृਤ੍ਯਾਂ ਮੇ ਸਦਾऽਵਤੁ ।
ਕਵਿਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰਵਾਸਿਨ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਮਾਂ ਵਾਰੁਣੇऽਵਤੁ ॥ 82 ॥
ੴ ਸਦਮ੍ਬਿਕਾਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਵਾਯਵ੍ਯੇ ਮਾਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ।
ੴ ਗਦ੍ਯਪਦ੍ਯਵਾਸਿਨ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਮਾਮੁਤ੍ਤਰੇऽਵਤੁ ॥ 83 ॥
ੴ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਾਸਿਨ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹੈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ।
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਸਰ੍ਵਪੂਜਿਤਾਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸਦਾऽਵਤੁ ॥ 84 ॥
ਐਂ ਹ੍ਰੀਂ ਪੁਸ੍ਤਕਵਾਸਿਨ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾऽਧੋ ਮਾਂ ਸਦਾਵਤੁ ।
ੴ ਗ੍ਰਨ੍ਥਬੀਜਰੂਪਾਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵਤੋऽਵਤੁ ॥ 85 ॥
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰੌਘਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ ।
ਇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਜਯਂ ਨਾਮ ਕਵਚਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰੂਪਕਮ੍ ॥ 86 ॥
ਪੁਰਾ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਧਰ੍ਮਵਕ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ਪਰ੍ਵਤੇ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨੇ ।
ਤਵ ਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ਮਯਾऽऽਖ੍ਯਾਤਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ॥ 87 ॥
ਗੁਰੁਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਙ੍ਕਾਰਚਨ੍ਦਨੈਃ ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦਣ੍ਡਵਦ੍ਭੂਮੌ ਕਵਚਂ ਧਾਰਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ ॥ 88 ॥
ਪਞ੍ਚਲਕ੍षਜਪੇਨੈਵ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੁ ਕਵਚਂ ਭਵੇਤ੍ ।
ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਕਵਚੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿ ਸਮੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ 89 ॥
ਮਹਾਵਾਗ੍ਮੀ ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਜਯੀ ਭਵੇਤ੍ ।
ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਜੇਤੁਂ ਸ ਕਵਚਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ ॥ 90 ॥
ਇਦਂ ਤੇ ਕਾਣ੍ਵਸ਼ਾਖੋਕ੍ਤਂ ਕਥਿਤਂ ਕਵਚਂ ਮੁਨੇ ।
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਪੂਜਾਵਿਧਾਨਂ ਚ ਧ੍ਯਾਨਂ ਵੈ ਵਨ੍ਦਨਂ ਤਥਾ ॥ 91 ॥
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦੇ ਸਰਸ੍ਵਤੀਕਵਚਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ।
Roman (IAST) Transliteration
(brahmavaivarta mahāpurāṇāntargataṃ)
bhṛguruvāca |
brahmanbrahmavidāṃśreṣṭha brahmajñānaviśārada |
sarvajña sarvajanaka sarvapūjakapūjita || 60
sarasvatyāśca kavacaṃ brūhi viśvajayaṃ prabho |
ayātayāmamantrāṇāṃ samūho yatra saṃyutaḥ || 61 ||
brahmovāca |
śṛṇu vatsa pravakṣyāmi kavacaṃ sarvakāmadam |
śrutisāraṃ śrutisukhaṃ śrutyuktaṃ śrutipūjitam || 62 ||
uktaṃ kṛṣṇena goloke mahyaṃ vṛndāvane vane |
rāseśvareṇa vibhunā rāse vai rāsamaṇḍale || 63 ||
atīva gopanīyañca kalpavṛkṣasamaṃ param |
aśrutādbhutamantrāṇāṃ samūhaiśca samanvitam || 64 ||
yaddhṛtvā paṭhanādbrahmanbuddhimāṃśca bṛhaspatiḥ |
yaddhṛtvā bhagavāñchukraḥ sarvadaityeṣu pūjitaḥ || 65 ||
paṭhanāddhāraṇādvāgmī kavīndro vālmikī muniḥ |
svāyambhuvo manuścaiva yaddhṛtvā sarvapūjitāḥ || 66 ||
kaṇādo gautamaḥ kaṇvaḥ pāṇiniḥ śākaṭāyanaḥ |
granthaṃ cakāra yaddhṛtvā dakṣaḥ kātyāyanaḥ svayam || 67 ||
dhṛtvā vedavibhāgañca purāṇānyakhilāni ca |
cakāra līlāmātreṇa kṛṣṇadvaipāyanaḥ svayam || 68 ||
śātātapaśca saṃvarto vasiṣṭhaśca parāśaraḥ |
yaddhṛtvā paṭhanādgranthaṃ yājñavalkyaścakāra saḥ || 69 ||
ṛṣyaśṛṅgo bharadvājaścāstīko devalastathā |
jaigīṣavyo'tha jābāliryaddhṛtvā sarvapūjitaḥ || 70 ||
kavacasyāsya viprendra ṛṣireṣa prajāpatiḥ |
svayaṃ bṛhaspatiśchando devo rāseśvaraḥ prabhuḥ || 71 ||
sarvatattvaparijñāne sarvārthe'pi ca sādhane |
kavitāsu ca sarvāsu viniyogaḥ prakīrtitaḥ || 72 ||
( kavacaṃ )
oṃ hrīṃ sarasvatyai svāhā śiro me pātu sarvataḥ |
śrīṃ vāgdevatāyai svāhā bhālaṃ me sarvadā'vatu || 73 ||
oṃ hrīṃ sarasvatyai svāheti śrotre pātu nirantaram |
oṃ śrīṃ hrīṃ bhagavatyai sarasvatyai svāhā netrayugmaṃ sadā'vatu || 74 ||
aiṃ hrīṃ vāgvādinyai svāhā nāsāṃ me sarvadā'vatu |
hrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā coṃṣṭha sadā'vatu || 75 ||
oṃ śrīṃ hrīṃ brāhmyai svāheti dantapaṅktiṃ sadā'vatu |
aimityekākṣaro mantro mama kaṇṭhaṃ sadā'vatu || 76 ||
oṃ śrīṃ hrīṃ pātu me grīvāṃ skandhaṃ me śrīṃ sadā'vatu |
oṃ hrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā vakṣaḥ sadā'vatu || 77 ||
oṃ hrīṃ vidyāsvarūpāyai svāhā me pātu nābhikām |
oṃ hrīṃ klīṃ vāṇyai svāheti mama pṛṣṭhaṃ sadā'vatu || 78 ||
oṃ sarvavarṇātmikāyai pādayugmaṃ sadā'vatu |
oṃ rāgādhiṣṭhātṛdevyai sarvāṅgaṃ me sadā'vatu || 79 ||
oṃ sarvakaṇṭhavāsinyai svāhā pracyāṃ sadā'vatu |
oṃ hrīṃ jihvāgravāsinyai svāhā'gnidiśi rakṣatu || 80 ||
oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ sarasvatyai budhajananyai svāhā |
satataṃ mantrarājo'yaṃ dakṣiṇe māṃ sadā'vatu || 81 ||
oṃ hrīṃ śrīṃ tryakṣaro mantro nairṛtyāṃ me sadā'vatu |
kavijihvāgravāsinyai svāhā māṃ vāruṇe'vatu || 82 ||
oṃ sadambikāyai svāhā vāyavye māṃ sadā'vatu |
oṃ gadyapadyavāsinyai svāhā māmuttare'vatu || 83 ||
oṃ sarvaśāstravāsinyai svāhaiśānyāṃ sadā'vatu |
oṃ hrīṃ sarvapūjitāyai svāhā cordhvaṃ sadā'vatu || 84 ||
aiṃ hrīṃ pustakavāsinyai svāhā'dho māṃ sadāvatu |
oṃ granthabījarūpāyai svāhā māṃ sarvato'vatu || 85 ||
iti te kathitaṃ vipra sarvamantraughavigraham |
idaṃ viśvajayaṃ nāma kavacaṃ brahmārūpakam || 86 ||
purā śrutaṃ dharmavaktrātparvate gandhamādane |
tava snehānmayā''khyātaṃ pravaktavyaṃ na kasyacit || 87 ||
gurumabhyarcya vidhivadvastrālaṅkāracandanaiḥ |
praṇamya daṇḍavadbhūmau kavacaṃ dhārayetsudhīḥ || 88 ||
pañcalakṣajapenaiva siddhaṃ tu kavacaṃ bhavet |
yadi syātsiddhakavaco bṛhaspati samo bhavet || 89 ||
mahāvāgmī kavīndraśca trailokyavijayī bhavet |
śaknoti sarvaṃ jetuṃ sa kavacasya prabhāvataḥ || 90 ||
idaṃ te kāṇvaśākhoktaṃ kathitaṃ kavacaṃ mune |
stotraṃ pūjāvidhānaṃ ca dhyānaṃ vai vandanaṃ tathā || 91 ||
iti śrī brahmavaivarte mahāpurāṇe prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde sarasvatīkavacaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
(ब्रह्मवैवर्त महापुराणान्तर्गतं)
भृगुरुवाच ।
ब्रह्मन्ब्रह्मविदांश्रेष्ठ ब्रह्मज्ञानविशारद ।
सर्वज्ञ सर्वजनक सर्वपूजकपूजित ॥ 60
सरस्वत्याश्च कवचं ब्रूहि विश्वजयं प्रभो ।
अयातयाममन्त्राणां समूहो यत्र संयुतः ॥ 61 ॥
ब्रह्मोवाच ।
शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि कवचं सर्वकामदम् ।
श्रुतिसारं श्रुतिसुखं श्रुत्युक्तं श्रुतिपूजितम् ॥ 62 ॥
उक्तं कृष्णेन गोलोके मह्यं वृन्दावने वने ।
रासेश्वरेण विभुना रासे वै रासमण्डले ॥ 63 ॥
अतीव गोपनीयञ्च कल्पवृक्षसमं परम् ।
अश्रुताद्भुतमन्त्राणां समूहैश्च समन्वितम् ॥ 64 ॥
यद्धृत्वा पठनाद्ब्रह्मन्बुद्धिमांश्च बृहस्पतिः ।
यद्धृत्वा भगवाञ्छुक्रः सर्वदैत्येषु पूजितः ॥ 65 ॥
पठनाद्धारणाद्वाग्मी कवीन्द्रो वाल्मिकी मुनिः ।
स्वायम्भुवो मनुश्चैव यद्धृत्वा सर्वपूजिताः ॥ 66 ॥
कणादो गौतमः कण्वः पाणिनिः शाकटायनः ।
ग्रन्थं चकार यद्धृत्वा दक्षः कात्यायनः स्वयम् ॥ 67 ॥
धृत्वा वेदविभागञ्च पुराणान्यखिलानि च ।
चकार लीलामात्रेण कृष्णद्वैपायनः स्वयम् ॥ 68 ॥
शातातपश्च संवर्तो वसिष्ठश्च पराशरः ।
यद्धृत्वा पठनाद्ग्रन्थं याज्ञवल्क्यश्चकार सः ॥ 69 ॥
ऋष्यशृङ्गो भरद्वाजश्चास्तीको देवलस्तथा ।
जैगीषव्योऽथ जाबालिर्यद्धृत्वा सर्वपूजितः ॥ 70 ॥
कवचस्यास्य विप्रेन्द्र ऋषिरेष प्रजापतिः ।
स्वयं बृहस्पतिश्छन्दो देवो रासेश्वरः प्रभुः ॥ 71 ॥
सर्वतत्त्वपरिज्ञाने सर्वार्थेऽपि च साधने ।
कवितासु च सर्वासु विनियोगः प्रकीर्तितः ॥ 72 ॥
( कवचं )
ॐ ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहा शिरो मे पातु सर्वतः ।
श्रीं वाग्देवतायै स्वाहा भालं मे सर्वदाऽवतु ॥ 73 ॥
ॐ ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहेति श्रोत्रे पातु निरन्तरम् ।
ॐ श्रीं ह्रीं भगवत्यै सरस्वत्यै स्वाहा नेत्रयुग्मं सदाऽवतु ॥ 74 ॥
ऐं ह्रीं वाग्वादिन्यै स्वाहा नासां मे सर्वदाऽवतु ।
ह्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा चोंष्ठ सदाऽवतु ॥ 75 ॥
ॐ श्रीं ह्रीं ब्राह्म्यै स्वाहेति दन्तपङ्क्तिं सदाऽवतु ।
ऐमित्येकाक्षरो मन्त्रो मम कण्ठं सदाऽवतु ॥ 76 ॥
ॐ श्रीं ह्रीं पातु मे ग्रीवां स्कन्धं मे श्रीं सदाऽवतु ।
ॐ ह्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा वक्षः सदाऽवतु ॥ 77 ॥
ॐ ह्रीं विद्यास्वरूपायै स्वाहा मे पातु नाभिकाम् ।
ॐ ह्रीं क्लीं वाण्यै स्वाहेति मम पृष्ठं सदाऽवतु ॥ 78 ॥
ॐ सर्ववर्णात्मिकायै पादयुग्मं सदाऽवतु ।
ॐ रागाधिष्ठातृदेव्यै सर्वाङ्गं मे सदाऽवतु ॥ 79 ॥
ॐ सर्वकण्ठवासिन्यै स्वाहा प्रच्यां सदाऽवतु ।
ॐ ह्रीं जिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहाऽग्निदिशि रक्षतु ॥ 80 ॥
ॐ ऐं ह्रीं श्रीं सरस्वत्यै बुधजनन्यै स्वाहा ।
सततं मन्त्रराजोऽयं दक्षिणे मां सदाऽवतु ॥ 81 ॥
ॐ ह्रीं श्रीं त्र्यक्षरो मन्त्रो नैरृत्यां मे सदाऽवतु ।
कविजिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहा मां वारुणेऽवतु ॥ 82 ॥
ॐ सदम्बिकायै स्वाहा वायव्ये मां सदाऽवतु ।
ॐ गद्यपद्यवासिन्यै स्वाहा मामुत्तरेऽवतु ॥ 83 ॥
ॐ सर्वशास्त्रवासिन्यै स्वाहैशान्यां सदाऽवतु ।
ॐ ह्रीं सर्वपूजितायै स्वाहा चोर्ध्वं सदाऽवतु ॥ 84 ॥
ऐं ह्रीं पुस्तकवासिन्यै स्वाहाऽधो मां सदावतु ।
ॐ ग्रन्थबीजरूपायै स्वाहा मां सर्वतोऽवतु ॥ 85 ॥
इति ते कथितं विप्र सर्वमन्त्रौघविग्रहम् ।
इदं विश्वजयं नाम कवचं ब्रह्मारूपकम् ॥ 86 ॥
पुरा श्रुतं धर्मवक्त्रात्पर्वते गन्धमादने ।
तव स्नेहान्मयाऽऽख्यातं प्रवक्तव्यं न कस्यचित् ॥ 87 ॥
गुरुमभ्यर्च्य विधिवद्वस्त्रालङ्कारचन्दनैः ।
प्रणम्य दण्डवद्भूमौ कवचं धारयेत्सुधीः ॥ 88 ॥
पञ्चलक्षजपेनैव सिद्धं तु कवचं भवेत् ।
यदि स्यात्सिद्धकवचो बृहस्पति समो भवेत् ॥ 89 ॥
महावाग्मी कवीन्द्रश्च त्रैलोक्यविजयी भवेत् ।
शक्नोति सर्वं जेतुं स कवचस्य प्रभावतः ॥ 90 ॥
इदं ते काण्वशाखोक्तं कथितं कवचं मुने ।
स्तोत्रं पूजाविधानं च ध्यानं वै वन्दनं तथा ॥ 91 ॥
इति श्री ब्रह्मवैवर्ते महापुराणे प्रकृतिखण्डे नारदनारायणसंवादे सरस्वतीकवचं नाम चतुर्थोऽध्यायः ।
(brahmavaivarta mahāpurāṇāntargataṃ)
bhṛguruvāca |
brahmanbrahmavidāṃśreṣṭha brahmajñānaviśārada |
sarvajña sarvajanaka sarvapūjakapūjita || 60
sarasvatyāśca kavacaṃ brūhi viśvajayaṃ prabho |
ayātayāmamantrāṇāṃ samūho yatra saṃyutaḥ || 61 ||
brahmovāca |
śṛṇu vatsa pravakṣyāmi kavacaṃ sarvakāmadam |
śrutisāraṃ śrutisukhaṃ śrutyuktaṃ śrutipūjitam || 62 ||
uktaṃ kṛṣṇena goloke mahyaṃ vṛndāvane vane |
rāseśvareṇa vibhunā rāse vai rāsamaṇḍale || 63 ||
atīva gopanīyañca kalpavṛkṣasamaṃ param |
aśrutādbhutamantrāṇāṃ samūhaiśca samanvitam || 64 ||
yaddhṛtvā paṭhanādbrahmanbuddhimāṃśca bṛhaspatiḥ |
yaddhṛtvā bhagavāñchukraḥ sarvadaityeṣu pūjitaḥ || 65 ||
paṭhanāddhāraṇādvāgmī kavīndro vālmikī muniḥ |
svāyambhuvo manuścaiva yaddhṛtvā sarvapūjitāḥ || 66 ||
kaṇādo gautamaḥ kaṇvaḥ pāṇiniḥ śākaṭāyanaḥ |
granthaṃ cakāra yaddhṛtvā dakṣaḥ kātyāyanaḥ svayam || 67 ||
dhṛtvā vedavibhāgañca purāṇānyakhilāni ca |
cakāra līlāmātreṇa kṛṣṇadvaipāyanaḥ svayam || 68 ||
śātātapaśca saṃvarto vasiṣṭhaśca parāśaraḥ |
yaddhṛtvā paṭhanādgranthaṃ yājñavalkyaścakāra saḥ || 69 ||
ṛṣyaśṛṅgo bharadvājaścāstīko devalastathā |
jaigīṣavyo'tha jābāliryaddhṛtvā sarvapūjitaḥ || 70 ||
kavacasyāsya viprendra ṛṣireṣa prajāpatiḥ |
svayaṃ bṛhaspatiśchando devo rāseśvaraḥ prabhuḥ || 71 ||
sarvatattvaparijñāne sarvārthe'pi ca sādhane |
kavitāsu ca sarvāsu viniyogaḥ prakīrtitaḥ || 72 ||
( kavacaṃ )
oṃ hrīṃ sarasvatyai svāhā śiro me pātu sarvataḥ |
śrīṃ vāgdevatāyai svāhā bhālaṃ me sarvadā'vatu || 73 ||
oṃ hrīṃ sarasvatyai svāheti śrotre pātu nirantaram |
oṃ śrīṃ hrīṃ bhagavatyai sarasvatyai svāhā netrayugmaṃ sadā'vatu || 74 ||
aiṃ hrīṃ vāgvādinyai svāhā nāsāṃ me sarvadā'vatu |
hrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā coṃṣṭha sadā'vatu || 75 ||
oṃ śrīṃ hrīṃ brāhmyai svāheti dantapaṅktiṃ sadā'vatu |
aimityekākṣaro mantro mama kaṇṭhaṃ sadā'vatu || 76 ||
oṃ śrīṃ hrīṃ pātu me grīvāṃ skandhaṃ me śrīṃ sadā'vatu |
oṃ hrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā vakṣaḥ sadā'vatu || 77 ||
oṃ hrīṃ vidyāsvarūpāyai svāhā me pātu nābhikām |
oṃ hrīṃ klīṃ vāṇyai svāheti mama pṛṣṭhaṃ sadā'vatu || 78 ||
oṃ sarvavarṇātmikāyai pādayugmaṃ sadā'vatu |
oṃ rāgādhiṣṭhātṛdevyai sarvāṅgaṃ me sadā'vatu || 79 ||
oṃ sarvakaṇṭhavāsinyai svāhā pracyāṃ sadā'vatu |
oṃ hrīṃ jihvāgravāsinyai svāhā'gnidiśi rakṣatu || 80 ||
oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ sarasvatyai budhajananyai svāhā |
satataṃ mantrarājo'yaṃ dakṣiṇe māṃ sadā'vatu || 81 ||
oṃ hrīṃ śrīṃ tryakṣaro mantro nairṛtyāṃ me sadā'vatu |
kavijihvāgravāsinyai svāhā māṃ vāruṇe'vatu || 82 ||
oṃ sadambikāyai svāhā vāyavye māṃ sadā'vatu |
oṃ gadyapadyavāsinyai svāhā māmuttare'vatu || 83 ||
oṃ sarvaśāstravāsinyai svāhaiśānyāṃ sadā'vatu |
oṃ hrīṃ sarvapūjitāyai svāhā cordhvaṃ sadā'vatu || 84 ||
aiṃ hrīṃ pustakavāsinyai svāhā'dho māṃ sadāvatu |
oṃ granthabījarūpāyai svāhā māṃ sarvato'vatu || 85 ||
iti te kathitaṃ vipra sarvamantraughavigraham |
idaṃ viśvajayaṃ nāma kavacaṃ brahmārūpakam || 86 ||
purā śrutaṃ dharmavaktrātparvate gandhamādane |
tava snehānmayā''khyātaṃ pravaktavyaṃ na kasyacit || 87 ||
gurumabhyarcya vidhivadvastrālaṅkāracandanaiḥ |
praṇamya daṇḍavadbhūmau kavacaṃ dhārayetsudhīḥ || 88 ||
pañcalakṣajapenaiva siddhaṃ tu kavacaṃ bhavet |
yadi syātsiddhakavaco bṛhaspati samo bhavet || 89 ||
mahāvāgmī kavīndraśca trailokyavijayī bhavet |
śaknoti sarvaṃ jetuṃ sa kavacasya prabhāvataḥ || 90 ||
idaṃ te kāṇvaśākhoktaṃ kathitaṃ kavacaṃ mune |
stotraṃ pūjāvidhānaṃ ca dhyānaṃ vai vandanaṃ tathā || 91 ||
iti śrī brahmavaivarte mahāpurāṇe prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde sarasvatīkavacaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.