ମଣିକର୍ଣିକାଷ୍ଟକମ୍

Manikarnikashtakam

📂 Ashtakam 🖋️ Oriya script
📄 Download PDF
ତ୍ଵତ୍ତୀରେ ମଣିକର୍ଣିକେ ହରିହରୌ ସାଯୁଜ୍ଯମୁକ୍ତିପ୍ରଦୌ
ଵାଦନ୍ତୌ କୁରୁତଃ ପରସ୍ପରମୁଭୌ ଜନ୍ତୋଃ ପ୍ରଯାଣୋତ୍ସଵେ ।
ମଦ୍ରୂପୋ ମନୁଜୋଽଯମସ୍ତୁ ହରିଣା ପ୍ରୋକ୍ତଃ ଶିଵସ୍ତତ୍କ୍ଷଣା-
ତ୍ତନ୍ମଧ୍ଯାଦ୍ଭୃଗୁଲାଞ୍ଛନୋ ଗରୁଡଗଃ ପୀତାମ୍ବରୋ ନିର୍ଗତଃ ॥ 1 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରିଦଶାଃ ପତନ୍ତି ନିଯତଂ ଭୋଗକ୍ଷଯେ ଯେ ପୁନ-
ର୍ଜାଯନ୍ତେ ମନୁଜାସ୍ତତୋପି ପଶଵଃ କୀଟାଃ ପତଙ୍ଗାଦଯଃ ।
ଯେ ମାତର୍ମଣିକର୍ଣିକେ ତଵ ଜଲେ ମଜ୍ଜନ୍ତି ନିଷ୍କଲ୍ମଷାଃ
ସାଯୁଜ୍ଯେଽପି କିରୀଟକୌସ୍ତୁଭଧରା ନାରାଯଣାଃ ସ୍ଯୁର୍ନରାଃ ॥ 2 ॥
କାଶୀ ଧନ୍ଯତମା ଵିମୁକ୍ତନଗରୀ ସାଲଙ୍କୃତା ଗଙ୍ଗଯା
ତତ୍ରେଯଂ ମଣିକର୍ଣିକା ସୁଖକରୀ ମୁକ୍ତିର୍ହି ତତ୍କିଙ୍କରୀ ।
ସ୍ଵର୍ଲୋକସ୍ତୁଲିତଃ ସହୈଵ ଵିବୁଧୈଃ କାଶ୍ଯା ସମଂ ବ୍ରହ୍ମଣା
କାଶୀ କ୍ଷୋଣିତଲେ ସ୍ଥିତା ଗୁରୁତରା ସ୍ଵର୍ଗୋ ଲଘୁତ୍ଵଂ ଗତଃ ॥ 3 ॥
ଗଙ୍ଗାତୀରମନୁତ୍ତମଂ ହି ସକଲଂ ତତ୍ରାପି କାଶ୍ଯୁତ୍ତମା
ତସ୍ଯାଂ ସା ମଣିକର୍ଣିକୋତ୍ତମତମା ଯେତ୍ରେଶ୍ଵରୋ ମୁକ୍ତିଦଃ ।
ଦେଵାନାମପି ଦୁର୍ଲଭଂ ସ୍ଥଲମିଦଂ ପାପୌଘନାଶକ୍ଷମଂ
ପୂର୍ଵୋପାର୍ଜିତପୁଣ୍ଯପୁଞ୍ଜଗମକଂ ପୁଣ୍ଯୈର୍ଜନୈଃ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ॥ 4 ॥
ଦୁଃଖାମ୍ଭୋଧିଗତୋ ହି ଜନ୍ତୁନିଵହସ୍ତେଷାଂ କଥଂ ନିଷ୍କୃତିଃ
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତଦ୍ଧି ଵିରିଞ୍ଚିନା ଵିରଚିତା ଵାରାଣସୀ ଶର୍ମଦା ।
ଲୋକାଃସ୍ଵର୍ଗସୁଖାସ୍ତତୋଽପି ଲଘଵୋ ଭୋଗାନ୍ତପାତପ୍ରଦାଃ
କାଶୀ ମୁକ୍ତିପୁରୀ ସଦା ଶିଵକରୀ ଧର୍ମାର୍ଥମୋକ୍ଷପ୍ରଦା ॥ 5 ॥
ଏକୋ ଵେଣୁଧରୋ ଧରାଧରଧରଃ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଭୂଷାଧରଃ
ଯୋଽପ୍ଯେକଃ କିଲ ଶଙ୍କରୋ ଵିଷଧରୋ ଗଙ୍ଗାଧରୋ ମାଧଵଃ ।
ଯେ ମାତର୍ମଣିକର୍ଣିକେ ତଵ ଜଲେ ମଜ୍ଜନ୍ତି ତେ ମାନଵାଃ
ରୁଦ୍ରା ଵା ହରଯୋ ଭଵନ୍ତି ବହଵସ୍ତେଷାଂ ବହୁତ୍ଵଂ କଥମ୍ ॥ 6 ॥
ତ୍ଵତ୍ତୀରେ ମରଣଂ ତୁ ମଙ୍ଗଲକରଂ ଦେଵୈରପି ଶ୍ଲାଘ୍ଯତେ
ଶକ୍ରସ୍ତଂ ମନୁଜଂ ସହସ୍ରନଯନୈର୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସଦା ତତ୍ପରଃ ।
ଆଯାନ୍ତଂ ସଵିତା ସହସ୍ରକିରଣୈଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗତୋଽଭୂତ୍ସଦା
ପୁଣ୍ଯୋଽସୌ ଵୃଷଗୋଽଥଵା ଗରୁଡଗଃ କିଂ ମନ୍ଦିରଂ ଯାସ୍ଯତି ॥ 7 ॥
ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ମଣିକର୍ଣିକାସ୍ନପନଜଂ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଵକ୍ତୁଂ କ୍ଷମଃ
ସ୍ଵୀଯୈରବ୍ଧଶତୈଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖଧରୋ ଵେଦାର୍ଥଦୀକ୍ଷାଗୁରୁଃ ।
ଯୋଗାଭ୍ଯାସବଲେନ ଚନ୍ଦ୍ରଶିଖରସ୍ତତ୍ପୁଣ୍ଯପାରଙ୍ଗତ-
ସ୍ତ୍ଵତ୍ତୀରେ ପ୍ରକରୋତି ସୁପ୍ତପୁରୁଷଂ ନାରାଯଣଂ ଵା ଶିଵମ୍ ॥ 8 ॥
କୃଚ୍ଛ୍ରୈ କୋଟିଶତୈଃ ସ୍ଵପାପନିଧନଂ ଯଚ୍ଚାଶ୍ଵମେଧୈଃ ଫଲଂ
ତତ୍ସର୍ଵେ ମଣିକର୍ଣିକାସ୍ନପନଜେ ପୁଣ୍ଯେ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ଭଵେତ୍ ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ସ୍ତୋତ୍ରମିଦଂ ନରଃ ପଠତି ଚେତ୍ସଂସାରପାଥୋନିଧିଂ
ତୀର୍ତ୍ଵା ପଲ୍ଵଲଵତ୍ପ୍ରଯାତି ସଦନଂ ତେଜୋମଯଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ॥ 9 ॥
Roman (IAST) Transliteration
tvattīre maṇikarṇike hariharau sāyujyamuktipradau
vādantau kurutaḥ parasparamubhau jantoḥ prayāṇotsave |
madrūpo manujo'yamastu hariṇā proktaḥ śivastatkṣaṇā-
ttanmadhyādbhṛgulāñchano garuḍagaḥ pītāmbaro nirgataḥ || 1 ||
indrādyāstridaśāḥ patanti niyataṃ bhogakṣaye ye puna-
rjāyante manujāstatopi paśavaḥ kīṭāḥ pataṅgādayaḥ |
ye mātarmaṇikarṇike tava jale majjanti niṣkalmaṣāḥ
sāyujye'pi kirīṭakaustubhadharā nārāyaṇāḥ syurnarāḥ || 2 ||
kāśī dhanyatamā vimuktanagarī sālaṅkṛtā gaṅgayā
tatreyaṃ maṇikarṇikā sukhakarī muktirhi tatkiṅkarī |
svarlokastulitaḥ sahaiva vibudhaiḥ kāśyā samaṃ brahmaṇā
kāśī kṣoṇitale sthitā gurutarā svargo laghutvaṃ gataḥ || 3 ||
gaṅgātīramanuttamaṃ hi sakalaṃ tatrāpi kāśyuttamā
tasyāṃ sā maṇikarṇikottamatamā yetreśvaro muktidaḥ |
devānāmapi durlabhaṃ sthalamidaṃ pāpaughanāśakṣamaṃ
pūrvopārjitapuṇyapuñjagamakaṃ puṇyairjanaiḥ prāpyate || 4 ||
duḥkhāmbhodhigato hi jantunivahasteṣāṃ kathaṃ niṣkṛtiḥ
jñātvā taddhi viriñcinā viracitā vārāṇasī śarmadā |
lokāḥsvargasukhāstato'pi laghavo bhogāntapātapradāḥ
kāśī muktipurī sadā śivakarī dharmārthamokṣapradā || 5 ||
eko veṇudharo dharādharadharaḥ śrīvatsabhūṣādharaḥ
yo'pyekaḥ kila śaṅkaro viṣadharo gaṅgādharo mādhavaḥ |
ye mātarmaṇikarṇike tava jale majjanti te mānavāḥ
rudrā vā harayo bhavanti bahavasteṣāṃ bahutvaṃ katham || 6 ||
tvattīre maraṇaṃ tu maṅgalakaraṃ devairapi ślāghyate
śakrastaṃ manujaṃ sahasranayanairdraṣṭuṃ sadā tatparaḥ |
āyāntaṃ savitā sahasrakiraṇaiḥ pratyudgato'bhūtsadā
puṇyo'sau vṛṣago'thavā garuḍagaḥ kiṃ mandiraṃ yāsyati || 7 ||
madhyāhne maṇikarṇikāsnapanajaṃ puṇyaṃ na vaktuṃ kṣamaḥ
svīyairabdhaśataiścaturmukhadharo vedārthadīkṣāguruḥ |
yogābhyāsabalena candraśikharastatpuṇyapāraṅgata-
stvattīre prakaroti suptapuruṣaṃ nārāyaṇaṃ vā śivam || 8 ||
kṛcchrai koṭiśataiḥ svapāpanidhanaṃ yaccāśvamedhaiḥ phalaṃ
tatsarve maṇikarṇikāsnapanaje puṇye praviṣṭaṃ bhavet |
snātvā stotramidaṃ naraḥ paṭhati cetsaṃsārapāthonidhiṃ
tīrtvā palvalavatprayāti sadanaṃ tejomayaṃ brahmaṇaḥ || 9 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
त्वत्तीरे मणिकर्णिके हरिहरौ सायुज्यमुक्तिप्रदौ
वादन्तौ कुरुतः परस्परमुभौ जन्तोः प्रयाणोत्सवे ।
मद्रूपो मनुजोऽयमस्तु हरिणा प्रोक्तः शिवस्तत्क्षणा-
त्तन्मध्याद्भृगुलाञ्छनो गरुडगः पीताम्बरो निर्गतः ॥ 1 ॥
इन्द्राद्यास्त्रिदशाः पतन्ति नियतं भोगक्षये ये पुन-
र्जायन्ते मनुजास्ततोपि पशवः कीटाः पतङ्गादयः ।
ये मातर्मणिकर्णिके तव जले मज्जन्ति निष्कल्मषाः
सायुज्येऽपि किरीटकौस्तुभधरा नारायणाः स्युर्नराः ॥ 2 ॥
काशी धन्यतमा विमुक्तनगरी सालङ्कृता गङ्गया
तत्रेयं मणिकर्णिका सुखकरी मुक्तिर्हि तत्किङ्करी ।
स्वर्लोकस्तुलितः सहैव विबुधैः काश्या समं ब्रह्मणा
काशी क्षोणितले स्थिता गुरुतरा स्वर्गो लघुत्वं गतः ॥ 3 ॥
गङ्गातीरमनुत्तमं हि सकलं तत्रापि काश्युत्तमा
तस्यां सा मणिकर्णिकोत्तमतमा येत्रेश्वरो मुक्तिदः ।
देवानामपि दुर्लभं स्थलमिदं पापौघनाशक्षमं
पूर्वोपार्जितपुण्यपुञ्जगमकं पुण्यैर्जनैः प्राप्यते ॥ 4 ॥
दुःखाम्भोधिगतो हि जन्तुनिवहस्तेषां कथं निष्कृतिः
ज्ञात्वा तद्धि विरिञ्चिना विरचिता वाराणसी शर्मदा ।
लोकाःस्वर्गसुखास्ततोऽपि लघवो भोगान्तपातप्रदाः
काशी मुक्तिपुरी सदा शिवकरी धर्मार्थमोक्षप्रदा ॥ 5 ॥
एको वेणुधरो धराधरधरः श्रीवत्सभूषाधरः
योऽप्येकः किल शङ्करो विषधरो गङ्गाधरो माधवः ।
ये मातर्मणिकर्णिके तव जले मज्जन्ति ते मानवाः
रुद्रा वा हरयो भवन्ति बहवस्तेषां बहुत्वं कथम् ॥ 6 ॥
त्वत्तीरे मरणं तु मङ्गलकरं देवैरपि श्लाघ्यते
शक्रस्तं मनुजं सहस्रनयनैर्द्रष्टुं सदा तत्परः ।
आयान्तं सविता सहस्रकिरणैः प्रत्युद्गतोऽभूत्सदा
पुण्योऽसौ वृषगोऽथवा गरुडगः किं मन्दिरं यास्यति ॥ 7 ॥
मध्याह्ने मणिकर्णिकास्नपनजं पुण्यं न वक्तुं क्षमः
स्वीयैरब्धशतैश्चतुर्मुखधरो वेदार्थदीक्षागुरुः ।
योगाभ्यासबलेन चन्द्रशिखरस्तत्पुण्यपारङ्गत-
स्त्वत्तीरे प्रकरोति सुप्तपुरुषं नारायणं वा शिवम् ॥ 8 ॥
कृच्छ्रै कोटिशतैः स्वपापनिधनं यच्चाश्वमेधैः फलं
तत्सर्वे मणिकर्णिकास्नपनजे पुण्ये प्रविष्टं भवेत् ।
स्नात्वा स्तोत्रमिदं नरः पठति चेत्संसारपाथोनिधिं
तीर्त्वा पल्वलवत्प्रयाति सदनं तेजोमयं ब्रह्मणः ॥ 9 ॥
tvattīre maṇikarṇike hariharau sāyujyamuktipradau
vādantau kurutaḥ parasparamubhau jantoḥ prayāṇotsave |
madrūpo manujo'yamastu hariṇā proktaḥ śivastatkṣaṇā-
ttanmadhyādbhṛgulāñchano garuḍagaḥ pītāmbaro nirgataḥ || 1 ||
indrādyāstridaśāḥ patanti niyataṃ bhogakṣaye ye puna-
rjāyante manujāstatopi paśavaḥ kīṭāḥ pataṅgādayaḥ |
ye mātarmaṇikarṇike tava jale majjanti niṣkalmaṣāḥ
sāyujye'pi kirīṭakaustubhadharā nārāyaṇāḥ syurnarāḥ || 2 ||
kāśī dhanyatamā vimuktanagarī sālaṅkṛtā gaṅgayā
tatreyaṃ maṇikarṇikā sukhakarī muktirhi tatkiṅkarī |
svarlokastulitaḥ sahaiva vibudhaiḥ kāśyā samaṃ brahmaṇā
kāśī kṣoṇitale sthitā gurutarā svargo laghutvaṃ gataḥ || 3 ||
gaṅgātīramanuttamaṃ hi sakalaṃ tatrāpi kāśyuttamā
tasyāṃ sā maṇikarṇikottamatamā yetreśvaro muktidaḥ |
devānāmapi durlabhaṃ sthalamidaṃ pāpaughanāśakṣamaṃ
pūrvopārjitapuṇyapuñjagamakaṃ puṇyairjanaiḥ prāpyate || 4 ||
duḥkhāmbhodhigato hi jantunivahasteṣāṃ kathaṃ niṣkṛtiḥ
jñātvā taddhi viriñcinā viracitā vārāṇasī śarmadā |
lokāḥsvargasukhāstato'pi laghavo bhogāntapātapradāḥ
kāśī muktipurī sadā śivakarī dharmārthamokṣapradā || 5 ||
eko veṇudharo dharādharadharaḥ śrīvatsabhūṣādharaḥ
yo'pyekaḥ kila śaṅkaro viṣadharo gaṅgādharo mādhavaḥ |
ye mātarmaṇikarṇike tava jale majjanti te mānavāḥ
rudrā vā harayo bhavanti bahavasteṣāṃ bahutvaṃ katham || 6 ||
tvattīre maraṇaṃ tu maṅgalakaraṃ devairapi ślāghyate
śakrastaṃ manujaṃ sahasranayanairdraṣṭuṃ sadā tatparaḥ |
āyāntaṃ savitā sahasrakiraṇaiḥ pratyudgato'bhūtsadā
puṇyo'sau vṛṣago'thavā garuḍagaḥ kiṃ mandiraṃ yāsyati || 7 ||
madhyāhne maṇikarṇikāsnapanajaṃ puṇyaṃ na vaktuṃ kṣamaḥ
svīyairabdhaśataiścaturmukhadharo vedārthadīkṣāguruḥ |
yogābhyāsabalena candraśikharastatpuṇyapāraṅgata-
stvattīre prakaroti suptapuruṣaṃ nārāyaṇaṃ vā śivam || 8 ||
kṛcchrai koṭiśataiḥ svapāpanidhanaṃ yaccāśvamedhaiḥ phalaṃ
tatsarve maṇikarṇikāsnapanaje puṇye praviṣṭaṃ bhavet |
snātvā stotramidaṃ naraḥ paṭhati cetsaṃsārapāthonidhiṃ
tīrtvā palvalavatprayāti sadanaṃ tejomayaṃ brahmaṇaḥ || 9 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in