ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഷട്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഉക്തവാക്യേ മുനൌ തസ്മിന്നുഭൌ രാഘവലക്ഷ്മണൌ ।
പ്രതിനന്ദ്യ കഥാം വീരാവൂചതുര്മുനിപുങ്ഗവമ് ॥ 1 ॥
ധര്മയുക്തമിദം ബ്രഹ്മന് കഥിതം പരമം ത്വയാ ।
ദുഹിതുശ്ശൈലരാജസ്യ ജ്യേഷ്ഠായാ വക്തുമര്ഹസി ॥ 2 ॥
വിസ്തരം വിസ്തരജ്ഞോഽസി ദിവ്യമാനുഷസമ്ഭവമ് ।
ത്രീന് പഥോ ഹേതുനാ കേന പ്ലാവയേല്ലോകപാവനീ ॥ 3 ॥
കഥം ഗങ്ഗാ ത്രിപഥഗാ വിശ്രുതാ സരിദുത്തമാ ।
ത്രിഷു ലോകേഷു ധര്മജ്ഞ കര്മഭിഃ കൈസ്സമന്വിതാ ॥ 4 ॥
തഥാ ബ്രുവതി കാകുത്സ്ഥേ വിശ്വാമിത്രസ്തപോധനഃ ।
നിഖിലേന കഥാം സര്വാമൃഷിമധ്യേ ന്യവേദയത് ॥ 5 ॥
പുരാ രാമ കൃതോദ്വാഹോ നീലകണ്ഠോ മഹാതപാഃ ।
ദൃഷ്ട്വാ ച സ്പൃഹയാ ദേവീം മൈഥുനായോപചക്രമേ ॥ 6 ॥
ശിതികണ്ഠസ്യ ദേവസ്യ ദിവ്യം വര്ഷശതം ഗതമ് ।
ന ചാപി തനയോ രാമ തസ്യാമാസീത് പരന്തപ ॥ 7 ॥
തതോ ദേവാസ്സമുദ്വിഗ്നാഃ പിതാമഹപുരോഗമാഃ ।
യദിഹോത്പദ്യതേ ഭൂതം കസ്തത്പ്രതിസഹിഷ്യതേ ॥ 8 ॥
അഭിഗമ്യ സുരാസ്സര്വേ പ്രണിപത്യേദമബ്രുവന് ।
ദേവ ദേവ മഹാദേവ ലോകസ്യാസ്യ ഹിതേ രത ॥ 9 ॥
സുരാണാം പ്രണിപാതേന പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി ।
ന ലോകാ ധാരയിഷ്യന്തി തവ തേജസ്സുരോത്തമ ॥ 10 ॥
ബ്രാഹ്മേണ തപസാ യുക്തോ ദേവ്യാ സഹ തപശ്ചര ।
ത്രൈലോക്യഹിതകാമാര്ഥം തേജസ്തേജസി ധാരയ ॥ 11 ॥
ദേവതാനാം വചശ്ശ്രുത്വാ സര്വലോകമഹേശ്വരഃ ।
ബാഢമിത്യബ്രവീത്സര്വാന്പുനശ്ചൈവമുവാച ഹ ॥ 12 ॥
ധാരയിഷ്യാമ്യഹം തേജസ്തേജസ്യേവ സഹോമയാ ।
ത്രിദശാഃ പൃഥിവീ ചൈവ നിര്വാണമധിഗച്ഛതു ॥ 13 ॥
യദിദം ക്ഷുഭിതം സ്ഥാനാന്മമ തേജോ ഹ്യനുത്തമമ് ।
ധാരയിഷ്യതി കസ്തന്മേ ബ്രുവന്തു സുരസത്തമാഃ ॥ 14 ॥
ഏവമുക്താസ്സുരാസ്സര്വേ പ്രത്യൂചുര്വൃഷഭധ്വജമ് ।
യത്തേജഃ ക്ഷുഭിതം ഹ്യേതത്തദ്ധരാ ധാരയിഷ്യതി ॥ 15 ॥
ഏവമുക്തസ്സുരപതിഃ പ്രമുമോച മഹീതലേ ।
തേജസാ പൃഥിവീ യേന വ്യാപ്താ സഗിരികാനനാ ॥ 16 ॥
തതോ ദേവാഃ പുനരിദമൂചുശ്ചാഥ ഹുതാശനമ് ।
പ്രവിശ ത്വം മഹാതേജോ രൌദ്രം വായുസമന്വിതഃ ॥ 17 ॥
തദഗ്നിനാ പുനര്വ്യാപ്തം സഞ്ജാതശ്ശ്വേതപര്വതഃ ।
ദിവ്യം ശരവണം ചൈവ പാവകാദിത്യസന്നിഭമ് ॥ 18 ॥
യത്ര ജാതോ മഹാതേജാഃ കാര്തികേയോഽഗ്നിസമ്ഭവഃ ।
അഥോമാം ച ശിവം ചൈവ ദേവാസ്സര്ഷിഗണാസ്തദാ ।
പൂജയാമാസുരത്യര്ഥം സുപ്രീതമനസസ്തതഃ ॥ 19 ॥
അഥ ശൈലസുതാ രാമ ത്രിദശാനിദമബ്രവീത് ।
സമന്യുരശപത്സര്വാന് ക്രോധസംരക്തലോചനാ ॥ 20 ॥
യസ്മാന്നിവാരിതാ ചൈവ സങ്ഗതിഃ പുത്രകാമ്യയാ ।
അപത്യം സ്വേഷു ദാരേഷു തസ്മാന്നോത്പാദയിഷ്യഥ ॥ 21 ॥
അദ്യപ്രഭൃതി യുഷ്മാകമപ്രജാസ്സന്തു പത്നയഃ ॥ 22 ॥
ഏവമുക്ത്വാസുരാന് സര്വാന് ശശാപ പൃഥിവീമപി ।
അവനേ നൈകരൂപാ ത്വം ബഹുഭാര്യാ ഭവിഷ്യസി ॥ 23 ॥
ന ച പുത്രകൃതാം പ്രീതിം മത്ക്രോധകലുഷീകൃതാ ।
പ്രാപ്സ്യസി ത്വം സുദുര്മേധേ മമ പുത്രമനിച്ഛതീ ॥ 24 ॥
താന് സര്വാന് വ്രീഡിതാന് ദൃഷ്ട്വാ സുരാന്സുരപതിസ്തദാ ।
ഗമനായോപചക്രാമ ദിശം വരുണപാലിതാമ് ॥ 25 ॥
സ ഗത്വാ തപ ആതിഷ്ഠത്പാര്ശ്വേ തസ്യോത്തരേ ഗിരൌ ।
ഹിമവത്പ്രഭവേ ശൃങ്ഗേ സഹ ദേവ്യാ മഹേശ്വരഃ ॥ 26 ॥
ഏഷ തേ വിസ്തരോ രാമ ശൈലപുത്ര്യാ നിവേദിതഃ ।
ഗങ്ഗായാഃ പ്രഭവം ചൈവ ശൃണു മേ സഹലക്ഷ്മണഃ ॥ 27 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ ഷട്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṭtriṃśassargaḥ |
uktavākye munau tasminnubhau rāghavalakṣmaṇau |
pratinandya kathāṃ vīrāvūcaturmunipuṅgavam || 1 ||
dharmayuktamidaṃ brahman kathitaṃ paramaṃ tvayā |
duhituśśailarājasya jyeṣṭhāyā vaktumarhasi || 2 ||
vistaraṃ vistarajño'si divyamānuṣasambhavam |
trīn patho hetunā kena plāvayellokapāvanī || 3 ||
kathaṃ gaṅgā tripathagā viśrutā sariduttamā |
triṣu lokeṣu dharmajña karmabhiḥ kaissamanvitā || 4 ||
tathā bruvati kākutsthe viśvāmitrastapodhanaḥ |
nikhilena kathāṃ sarvāmṛṣimadhye nyavedayat || 5 ||
purā rāma kṛtodvāho nīlakaṇṭho mahātapāḥ |
dṛṣṭvā ca spṛhayā devīṃ maithunāyopacakrame || 6 ||
śitikaṇṭhasya devasya divyaṃ varṣaśataṃ gatam |
na cāpi tanayo rāma tasyāmāsīt parantapa || 7 ||
tato devāssamudvignāḥ pitāmahapurogamāḥ |
yadihotpadyate bhūtaṃ kastatpratisahiṣyate || 8 ||
abhigamya surāssarve praṇipatyedamabruvan |
deva deva mahādeva lokasyāsya hite rata || 9 ||
surāṇāṃ praṇipātena prasādaṃ kartumarhasi |
na lokā dhārayiṣyanti tava tejassurottama || 10 ||
brāhmeṇa tapasā yukto devyā saha tapaścara |
trailokyahitakāmārthaṃ tejastejasi dhāraya || 11 ||
devatānāṃ vacaśśrutvā sarvalokamaheśvaraḥ |
bāḍhamityabravītsarvānpunaścaivamuvāca ha || 12 ||
dhārayiṣyāmyahaṃ tejastejasyeva sahomayā |
tridaśāḥ pṛthivī caiva nirvāṇamadhigacchatu || 13 ||
yadidaṃ kṣubhitaṃ sthānānmama tejo hyanuttamam |
dhārayiṣyati kastanme bruvantu surasattamāḥ || 14 ||
evamuktāssurāssarve pratyūcurvṛṣabhadhvajam |
yattejaḥ kṣubhitaṃ hyetattaddharā dhārayiṣyati || 15 ||
evamuktassurapatiḥ pramumoca mahītale |
tejasā pṛthivī yena vyāptā sagirikānanā || 16 ||
tato devāḥ punaridamūcuścātha hutāśanam |
praviśa tvaṃ mahātejo raudraṃ vāyusamanvitaḥ || 17 ||
tadagninā punarvyāptaṃ sañjātaśśvetaparvataḥ |
divyaṃ śaravaṇaṃ caiva pāvakādityasannibham || 18 ||
yatra jāto mahātejāḥ kārtikeyo'gnisambhavaḥ |
athomāṃ ca śivaṃ caiva devāssarṣigaṇāstadā |
pūjayāmāsuratyarthaṃ suprītamanasastataḥ || 19 ||
atha śailasutā rāma tridaśānidamabravīt |
samanyuraśapatsarvān krodhasaṃraktalocanā || 20 ||
yasmānnivāritā caiva saṅgatiḥ putrakāmyayā |
apatyaṃ sveṣu dāreṣu tasmānnotpādayiṣyatha || 21 ||
adyaprabhṛti yuṣmākamaprajāssantu patnayaḥ || 22 ||
evamuktvāsurān sarvān śaśāpa pṛthivīmapi |
avane naikarūpā tvaṃ bahubhāryā bhaviṣyasi || 23 ||
na ca putrakṛtāṃ prītiṃ matkrodhakaluṣīkṛtā |
prāpsyasi tvaṃ sudurmedhe mama putramanicchatī || 24 ||
tān sarvān vrīḍitān dṛṣṭvā surānsurapatistadā |
gamanāyopacakrāma diśaṃ varuṇapālitām || 25 ||
sa gatvā tapa ātiṣṭhatpārśve tasyottare girau |
himavatprabhave śṛṅge saha devyā maheśvaraḥ || 26 ||
eṣa te vistaro rāma śailaputryā niveditaḥ |
gaṅgāyāḥ prabhavaṃ caiva śṛṇu me sahalakṣmaṇaḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭtriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ षट्त्रिंशस्सर्गः ।
उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्नुभौ राघवलक्ष्मणौ ।
प्रतिनन्द्य कथां वीरावूचतुर्मुनिपुङ्गवम् ॥ 1 ॥
धर्मयुक्तमिदं ब्रह्मन् कथितं परमं त्वया ।
दुहितुश्शैलराजस्य ज्येष्ठाया वक्तुमर्हसि ॥ 2 ॥
विस्तरं विस्तरज्ञोऽसि दिव्यमानुषसम्भवम् ।
त्रीन् पथो हेतुना केन प्लावयेल्लोकपावनी ॥ 3 ॥
कथं गङ्गा त्रिपथगा विश्रुता सरिदुत्तमा ।
त्रिषु लोकेषु धर्मज्ञ कर्मभिः कैस्समन्विता ॥ 4 ॥
तथा ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रस्तपोधनः ।
निखिलेन कथां सर्वामृषिमध्ये न्यवेदयत् ॥ 5 ॥
पुरा राम कृतोद्वाहो नीलकण्ठो महातपाः ।
दृष्ट्वा च स्पृहया देवीं मैथुनायोपचक्रमे ॥ 6 ॥
शितिकण्ठस्य देवस्य दिव्यं वर्षशतं गतम् ।
न चापि तनयो राम तस्यामासीत् परन्तप ॥ 7 ॥
ततो देवास्समुद्विग्नाः पितामहपुरोगमाः ।
यदिहोत्पद्यते भूतं कस्तत्प्रतिसहिष्यते ॥ 8 ॥
अभिगम्य सुरास्सर्वे प्रणिपत्येदमब्रुवन् ।
देव देव महादेव लोकस्यास्य हिते रत ॥ 9 ॥
सुराणां प्रणिपातेन प्रसादं कर्तुमर्हसि ।
न लोका धारयिष्यन्ति तव तेजस्सुरोत्तम ॥ 10 ॥
ब्राह्मेण तपसा युक्तो देव्या सह तपश्चर ।
त्रैलोक्यहितकामार्थं तेजस्तेजसि धारय ॥ 11 ॥
देवतानां वचश्श्रुत्वा सर्वलोकमहेश्वरः ।
बाढमित्यब्रवीत्सर्वान्पुनश्चैवमुवाच ह ॥ 12 ॥
धारयिष्याम्यहं तेजस्तेजस्येव सहोमया ।
त्रिदशाः पृथिवी चैव निर्वाणमधिगच्छतु ॥ 13 ॥
यदिदं क्षुभितं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम् ।
धारयिष्यति कस्तन्मे ब्रुवन्तु सुरसत्तमाः ॥ 14 ॥
एवमुक्तास्सुरास्सर्वे प्रत्यूचुर्वृषभध्वजम् ।
यत्तेजः क्षुभितं ह्येतत्तद्धरा धारयिष्यति ॥ 15 ॥
एवमुक्तस्सुरपतिः प्रमुमोच महीतले ।
तेजसा पृथिवी येन व्याप्ता सगिरिकानना ॥ 16 ॥
ततो देवाः पुनरिदमूचुश्चाथ हुताशनम् ।
प्रविश त्वं महातेजो रौद्रं वायुसमन्वितः ॥ 17 ॥
तदग्निना पुनर्व्याप्तं सञ्जातश्श्वेतपर्वतः ।
दिव्यं शरवणं चैव पावकादित्यसन्निभम् ॥ 18 ॥
यत्र जातो महातेजाः कार्तिकेयोऽग्निसम्भवः ।
अथोमां च शिवं चैव देवास्सर्षिगणास्तदा ।
पूजयामासुरत्यर्थं सुप्रीतमनसस्ततः ॥ 19 ॥
अथ शैलसुता राम त्रिदशानिदमब्रवीत् ।
समन्युरशपत्सर्वान् क्रोधसंरक्तलोचना ॥ 20 ॥
यस्मान्निवारिता चैव सङ्गतिः पुत्रकाम्यया ।
अपत्यं स्वेषु दारेषु तस्मान्नोत्पादयिष्यथ ॥ 21 ॥
अद्यप्रभृति युष्माकमप्रजास्सन्तु पत्नयः ॥ 22 ॥
एवमुक्त्वासुरान् सर्वान् शशाप पृथिवीमपि ।
अवने नैकरूपा त्वं बहुभार्या भविष्यसि ॥ 23 ॥
न च पुत्रकृतां प्रीतिं मत्क्रोधकलुषीकृता ।
प्राप्स्यसि त्वं सुदुर्मेधे मम पुत्रमनिच्छती ॥ 24 ॥
तान् सर्वान् व्रीडितान् दृष्ट्वा सुरान्सुरपतिस्तदा ।
गमनायोपचक्राम दिशं वरुणपालिताम् ॥ 25 ॥
स गत्वा तप आतिष्ठत्पार्श्वे तस्योत्तरे गिरौ ।
हिमवत्प्रभवे शृङ्गे सह देव्या महेश्वरः ॥ 26 ॥
एष ते विस्तरो राम शैलपुत्र्या निवेदितः ।
गङ्गायाः प्रभवं चैव शृणु मे सहलक्ष्मणः ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे षट्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṭtriṃśassargaḥ |
uktavākye munau tasminnubhau rāghavalakṣmaṇau |
pratinandya kathāṃ vīrāvūcaturmunipuṅgavam || 1 ||
dharmayuktamidaṃ brahman kathitaṃ paramaṃ tvayā |
duhituśśailarājasya jyeṣṭhāyā vaktumarhasi || 2 ||
vistaraṃ vistarajño'si divyamānuṣasambhavam |
trīn patho hetunā kena plāvayellokapāvanī || 3 ||
kathaṃ gaṅgā tripathagā viśrutā sariduttamā |
triṣu lokeṣu dharmajña karmabhiḥ kaissamanvitā || 4 ||
tathā bruvati kākutsthe viśvāmitrastapodhanaḥ |
nikhilena kathāṃ sarvāmṛṣimadhye nyavedayat || 5 ||
purā rāma kṛtodvāho nīlakaṇṭho mahātapāḥ |
dṛṣṭvā ca spṛhayā devīṃ maithunāyopacakrame || 6 ||
śitikaṇṭhasya devasya divyaṃ varṣaśataṃ gatam |
na cāpi tanayo rāma tasyāmāsīt parantapa || 7 ||
tato devāssamudvignāḥ pitāmahapurogamāḥ |
yadihotpadyate bhūtaṃ kastatpratisahiṣyate || 8 ||
abhigamya surāssarve praṇipatyedamabruvan |
deva deva mahādeva lokasyāsya hite rata || 9 ||
surāṇāṃ praṇipātena prasādaṃ kartumarhasi |
na lokā dhārayiṣyanti tava tejassurottama || 10 ||
brāhmeṇa tapasā yukto devyā saha tapaścara |
trailokyahitakāmārthaṃ tejastejasi dhāraya || 11 ||
devatānāṃ vacaśśrutvā sarvalokamaheśvaraḥ |
bāḍhamityabravītsarvānpunaścaivamuvāca ha || 12 ||
dhārayiṣyāmyahaṃ tejastejasyeva sahomayā |
tridaśāḥ pṛthivī caiva nirvāṇamadhigacchatu || 13 ||
yadidaṃ kṣubhitaṃ sthānānmama tejo hyanuttamam |
dhārayiṣyati kastanme bruvantu surasattamāḥ || 14 ||
evamuktāssurāssarve pratyūcurvṛṣabhadhvajam |
yattejaḥ kṣubhitaṃ hyetattaddharā dhārayiṣyati || 15 ||
evamuktassurapatiḥ pramumoca mahītale |
tejasā pṛthivī yena vyāptā sagirikānanā || 16 ||
tato devāḥ punaridamūcuścātha hutāśanam |
praviśa tvaṃ mahātejo raudraṃ vāyusamanvitaḥ || 17 ||
tadagninā punarvyāptaṃ sañjātaśśvetaparvataḥ |
divyaṃ śaravaṇaṃ caiva pāvakādityasannibham || 18 ||
yatra jāto mahātejāḥ kārtikeyo'gnisambhavaḥ |
athomāṃ ca śivaṃ caiva devāssarṣigaṇāstadā |
pūjayāmāsuratyarthaṃ suprītamanasastataḥ || 19 ||
atha śailasutā rāma tridaśānidamabravīt |
samanyuraśapatsarvān krodhasaṃraktalocanā || 20 ||
yasmānnivāritā caiva saṅgatiḥ putrakāmyayā |
apatyaṃ sveṣu dāreṣu tasmānnotpādayiṣyatha || 21 ||
adyaprabhṛti yuṣmākamaprajāssantu patnayaḥ || 22 ||
evamuktvāsurān sarvān śaśāpa pṛthivīmapi |
avane naikarūpā tvaṃ bahubhāryā bhaviṣyasi || 23 ||
na ca putrakṛtāṃ prītiṃ matkrodhakaluṣīkṛtā |
prāpsyasi tvaṃ sudurmedhe mama putramanicchatī || 24 ||
tān sarvān vrīḍitān dṛṣṭvā surānsurapatistadā |
gamanāyopacakrāma diśaṃ varuṇapālitām || 25 ||
sa gatvā tapa ātiṣṭhatpārśve tasyottare girau |
himavatprabhave śṛṅge saha devyā maheśvaraḥ || 26 ||
eṣa te vistaro rāma śailaputryā niveditaḥ |
gaṅgāyāḥ prabhavaṃ caiva śṛṇu me sahalakṣmaṇaḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭtriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.