𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌷𑌟𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌉𑌕𑍍𑌤𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍇 𑌮𑍁𑌨𑍗 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌨𑍁𑌭𑍗 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍗 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌨𑌨𑍍𑌦𑍍𑌯 𑌕𑌥𑌾𑌂 𑌵𑍀𑌰𑌾𑌵𑍂𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌨𑌿𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌨𑍍 𑌕𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ।
𑌦𑍁𑌹𑌿𑌤𑍁𑌶𑍍𑌶𑍈𑌲𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌜𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌠𑌾𑌯𑌾 𑌵𑌕𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 2 ॥
𑌵𑌿𑌸𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌵𑌿𑌸𑍍𑌤𑌰𑌜𑍍𑌞𑍋𑌽𑌸𑌿 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑌸𑌮𑍍𑌭𑌵𑌮𑍍 ।
𑌤𑍍𑌰𑍀𑌨𑍍 𑌪𑌥𑍋 𑌹𑍇𑌤𑍁𑌨𑌾 𑌕𑍇𑌨 𑌪𑍍𑌲𑌾𑌵𑌯𑍇𑌲𑍍𑌲𑍋𑌕𑌪𑌾𑌵𑌨𑍀 ॥ 3 ॥
𑌕𑌥𑌂 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌪𑌥𑌗𑌾 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌾 𑌸𑌰𑌿𑌦𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾 ।
𑌤𑍍𑌰𑌿𑌷𑍁 𑌲𑍋𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌭𑌿𑌃 𑌕𑍈𑌸𑍍𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌾 ॥ 4 ॥
𑌤𑌥𑌾 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌤𑌿 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑍇 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌪𑍋𑌧𑌨𑌃 ।
𑌨𑌿𑌖𑌿𑌲𑍇𑌨 𑌕𑌥𑌾𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌮𑍃𑌷𑌿𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇 𑌨𑍍𑌯𑌵𑍇𑌦𑌯𑌤𑍍 ॥ 5 ॥
𑌪𑍁𑌰𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑍃𑌤𑍋𑌦𑍍𑌵𑌾𑌹𑍋 𑌨𑍀𑌲𑌕𑌣𑍍𑌠𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑌪𑌾𑌃 ।
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌸𑍍𑌪𑍃𑌹𑌯𑌾 𑌦𑍇𑌵𑍀𑌂 𑌮𑍈𑌥𑍁𑌨𑌾𑌯𑍋𑌪𑌚𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇 ॥ 6 ॥
𑌶𑌿𑌤𑌿𑌕𑌣𑍍𑌠𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍇𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌰𑍍𑌷𑌶𑌤𑌂 𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌤𑌨𑌯𑍋 𑌰𑌾𑌮 𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑍀𑌤𑍍 𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪 ॥ 7 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌵𑌿𑌗𑍍𑌨𑌾𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌪𑍁𑌰𑍋𑌗𑌮𑌾𑌃 ।
𑌯𑌦𑌿𑌹𑍋𑌤𑍍𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌭𑍂𑌤𑌂 𑌕𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌸𑌹𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 8 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌿𑌪𑌤𑍍𑌯𑍇𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 ।
𑌦𑍇𑌵 𑌦𑍇𑌵 𑌮𑌹𑌾𑌦𑍇𑌵 𑌲𑍋𑌕𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌹𑌿𑌤𑍇 𑌰𑌤 ॥ 9 ॥
𑌸𑍁𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌿𑌪𑌾𑌤𑍇𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ।
𑌨 𑌲𑍋𑌕𑌾 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌤𑌵 𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌸𑍁𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮 ॥ 10 ॥
𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑍇𑌣 𑌤𑌪𑌸𑌾 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌦𑍇𑌵𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌹 𑌤𑌪𑌶𑍍𑌚𑌰 ।
𑌤𑍍𑌰𑍈𑌲𑍋𑌕𑍍𑌯𑌹𑌿𑌤𑌕𑌾𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌤𑍇𑌜𑌸𑌿 𑌧𑌾𑌰𑌯 ॥ 11 ॥
𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌲𑍋𑌕𑌮𑌹𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ।
𑌬𑌾𑌢𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌪𑍁𑌨𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ॥ 12 ॥
𑌧𑌾𑌰𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌂 𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌸𑌹𑍋𑌮𑌯𑌾 ।
𑌤𑍍𑌰𑌿𑌦𑌶𑌾𑌃 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀 𑌚𑍈𑌵 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌮𑌧𑌿𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑍁 ॥ 13 ॥
𑌯𑌦𑌿𑌦𑌂 𑌕𑍍𑌷𑍁𑌭𑌿𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌾𑌨𑍍𑌮𑌮 𑌤𑍇𑌜𑍋 𑌹𑍍𑌯𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌧𑌾𑌰𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌕𑌸𑍍𑌤𑌨𑍍𑌮𑍇 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌸𑍁𑌰𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌃 ॥ 14 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑍁𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍂𑌚𑍁𑌰𑍍𑌵𑍃𑌷𑌭𑌧𑍍𑌵𑌜𑌮𑍍 ।
𑌯𑌤𑍍𑌤𑍇𑌜𑌃 𑌕𑍍𑌷𑍁𑌭𑌿𑌤𑌂 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌤𑌤𑍍𑌤𑌦𑍍𑌧𑌰𑌾 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 15 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌰𑌪𑌤𑌿𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌮𑍋𑌚 𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑍇 ।
𑌤𑍇𑌜𑌸𑌾 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀 𑌯𑍇𑌨 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌸𑌗𑌿𑌰𑌿𑌕𑌾𑌨𑌨𑌾 ॥ 16 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌿𑌦𑌮𑍂𑌚𑍁𑌶𑍍𑌚𑌾𑌥 𑌹𑍁𑌤𑌾𑌶𑌨𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑍋 𑌰𑍗𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌃 ॥ 17 ॥
𑌤𑌦𑌗𑍍𑌨𑌿𑌨𑌾 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌵𑍍𑌯𑌾𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌸𑌞𑍍𑌜𑌾𑌤𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵𑍇𑌤𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌃 ।
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌶𑌰𑌵𑌣𑌂 𑌚𑍈𑌵 𑌪𑌾𑌵𑌕𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌮𑍍 ॥ 18 ॥
𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌜𑌾𑌤𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌃 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌤𑌿𑌕𑍇𑌯𑍋𑌽𑌗𑍍𑌨𑌿𑌸𑌮𑍍𑌭𑌵𑌃 ।
𑌅𑌥𑍋𑌮𑌾𑌂 𑌚 𑌶𑌿𑌵𑌂 𑌚𑍈𑌵 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌷𑌿𑌗𑌣𑌾𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌪𑍂𑌜𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑍁𑌰𑌤𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌸𑍁𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌮𑌨𑌸𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 ॥ 19 ॥
𑌅𑌥 𑌶𑍈𑌲𑌸𑍁𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌦𑌶𑌾𑌨𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌸𑌮𑌨𑍍𑌯𑍁𑌰𑌶𑌪𑌤𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌸𑌂𑌰𑌕𑍍𑌤𑌲𑍋𑌚𑌨𑌾 ॥ 20 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵𑌾𑌰𑌿𑌤𑌾 𑌚𑍈𑌵 𑌸𑌙𑍍𑌗𑌤𑌿𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌕𑌾𑌮𑍍𑌯𑌯𑌾 ।
𑌅𑌪𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌸𑍍𑌵𑍇𑌷𑍁 𑌦𑌾𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍𑌨𑍋𑌤𑍍𑌪𑌾𑌦𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌥 ॥ 21 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌭𑍃𑌤𑌿 𑌯𑍁𑌷𑍍𑌮𑌾𑌕𑌮𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌸𑍍𑌸𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌪𑌤𑍍𑌨𑌯𑌃 ॥ 22 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑍁𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌶𑌶𑌾𑌪 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌮𑌪𑌿 ।
𑌅𑌵𑌨𑍇 𑌨𑍈𑌕𑌰𑍂𑌪𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌬𑌹𑍁𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 23 ॥
𑌨 𑌚 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌂 𑌮𑌤𑍍𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌕𑌲𑍁𑌷𑍀𑌕𑍃𑌤𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌰𑍍𑌮𑍇𑌧𑍇 𑌮𑌮 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌮𑌨𑌿𑌚𑍍𑌛𑌤𑍀 ॥ 24 ॥
𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌵𑍍𑌰𑍀𑌡𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍁𑌰𑌾𑌨𑍍𑌸𑍁𑌰𑌪𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌗𑌮𑌨𑌾𑌯𑍋𑌪𑌚𑌕𑍍𑌰𑌾𑌮 𑌦𑌿𑌶𑌂 𑌵𑌰𑍁𑌣𑌪𑌾𑌲𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌸 𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌪 𑌆𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑍍𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑍇 𑌤𑌸𑍍𑌯𑍋𑌤𑍍𑌤𑌰𑍇 𑌗𑌿𑌰𑍗 ।
𑌹𑌿𑌮𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌭𑌵𑍇 𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑍇 𑌸𑌹 𑌦𑍇𑌵𑍍𑌯𑌾 𑌮𑌹𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ॥ 26 ॥
𑌏𑌷 𑌤𑍇 𑌵𑌿𑌸𑍍𑌤𑌰𑍋 𑌰𑌾𑌮 𑌶𑍈𑌲𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑌿𑌤𑌃 ।
𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌯𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌵𑌂 𑌚𑍈𑌵 𑌶𑍃𑌣𑍁 𑌮𑍇 𑌸𑌹𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ॥ 27 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌷𑌟𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṭtriṃśassargaḥ |
uktavākye munau tasminnubhau rāghavalakṣmaṇau |
pratinandya kathāṃ vīrāvūcaturmunipuṅgavam || 1 ||
dharmayuktamidaṃ brahman kathitaṃ paramaṃ tvayā |
duhituśśailarājasya jyeṣṭhāyā vaktumarhasi || 2 ||
vistaraṃ vistarajño'si divyamānuṣasambhavam |
trīn patho hetunā kena plāvayellokapāvanī || 3 ||
kathaṃ gaṅgā tripathagā viśrutā sariduttamā |
triṣu lokeṣu dharmajña karmabhiḥ kaissamanvitā || 4 ||
tathā bruvati kākutsthe viśvāmitrastapodhanaḥ |
nikhilena kathāṃ sarvāmṛṣimadhye nyavedayat || 5 ||
purā rāma kṛtodvāho nīlakaṇṭho mahātapāḥ |
dṛṣṭvā ca spṛhayā devīṃ maithunāyopacakrame || 6 ||
śitikaṇṭhasya devasya divyaṃ varṣaśataṃ gatam |
na cāpi tanayo rāma tasyāmāsīt parantapa || 7 ||
tato devāssamudvignāḥ pitāmahapurogamāḥ |
yadihotpadyate bhūtaṃ kastatpratisahiṣyate || 8 ||
abhigamya surāssarve praṇipatyedamabruvan |
deva deva mahādeva lokasyāsya hite rata || 9 ||
surāṇāṃ praṇipātena prasādaṃ kartumarhasi |
na lokā dhārayiṣyanti tava tejassurottama || 10 ||
brāhmeṇa tapasā yukto devyā saha tapaścara |
trailokyahitakāmārthaṃ tejastejasi dhāraya || 11 ||
devatānāṃ vacaśśrutvā sarvalokamaheśvaraḥ |
bāḍhamityabravītsarvānpunaścaivamuvāca ha || 12 ||
dhārayiṣyāmyahaṃ tejastejasyeva sahomayā |
tridaśāḥ pṛthivī caiva nirvāṇamadhigacchatu || 13 ||
yadidaṃ kṣubhitaṃ sthānānmama tejo hyanuttamam |
dhārayiṣyati kastanme bruvantu surasattamāḥ || 14 ||
evamuktāssurāssarve pratyūcurvṛṣabhadhvajam |
yattejaḥ kṣubhitaṃ hyetattaddharā dhārayiṣyati || 15 ||
evamuktassurapatiḥ pramumoca mahītale |
tejasā pṛthivī yena vyāptā sagirikānanā || 16 ||
tato devāḥ punaridamūcuścātha hutāśanam |
praviśa tvaṃ mahātejo raudraṃ vāyusamanvitaḥ || 17 ||
tadagninā punarvyāptaṃ sañjātaśśvetaparvataḥ |
divyaṃ śaravaṇaṃ caiva pāvakādityasannibham || 18 ||
yatra jāto mahātejāḥ kārtikeyo'gnisambhavaḥ |
athomāṃ ca śivaṃ caiva devāssarṣigaṇāstadā |
pūjayāmāsuratyarthaṃ suprītamanasastataḥ || 19 ||
atha śailasutā rāma tridaśānidamabravīt |
samanyuraśapatsarvān krodhasaṃraktalocanā || 20 ||
yasmānnivāritā caiva saṅgatiḥ putrakāmyayā |
apatyaṃ sveṣu dāreṣu tasmānnotpādayiṣyatha || 21 ||
adyaprabhṛti yuṣmākamaprajāssantu patnayaḥ || 22 ||
evamuktvāsurān sarvān śaśāpa pṛthivīmapi |
avane naikarūpā tvaṃ bahubhāryā bhaviṣyasi || 23 ||
na ca putrakṛtāṃ prītiṃ matkrodhakaluṣīkṛtā |
prāpsyasi tvaṃ sudurmedhe mama putramanicchatī || 24 ||
tān sarvān vrīḍitān dṛṣṭvā surānsurapatistadā |
gamanāyopacakrāma diśaṃ varuṇapālitām || 25 ||
sa gatvā tapa ātiṣṭhatpārśve tasyottare girau |
himavatprabhave śṛṅge saha devyā maheśvaraḥ || 26 ||
eṣa te vistaro rāma śailaputryā niveditaḥ |
gaṅgāyāḥ prabhavaṃ caiva śṛṇu me sahalakṣmaṇaḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭtriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ षट्त्रिंशस्सर्गः ।
उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्नुभौ राघवलक्ष्मणौ ।
प्रतिनन्द्य कथां वीरावूचतुर्मुनिपुङ्गवम् ॥ 1 ॥
धर्मयुक्तमिदं ब्रह्मन् कथितं परमं त्वया ।
दुहितुश्शैलराजस्य ज्येष्ठाया वक्तुमर्हसि ॥ 2 ॥
विस्तरं विस्तरज्ञोऽसि दिव्यमानुषसम्भवम् ।
त्रीन् पथो हेतुना केन प्लावयेल्लोकपावनी ॥ 3 ॥
कथं गङ्गा त्रिपथगा विश्रुता सरिदुत्तमा ।
त्रिषु लोकेषु धर्मज्ञ कर्मभिः कैस्समन्विता ॥ 4 ॥
तथा ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रस्तपोधनः ।
निखिलेन कथां सर्वामृषिमध्ये न्यवेदयत् ॥ 5 ॥
पुरा राम कृतोद्वाहो नीलकण्ठो महातपाः ।
दृष्ट्वा च स्पृहया देवीं मैथुनायोपचक्रमे ॥ 6 ॥
शितिकण्ठस्य देवस्य दिव्यं वर्षशतं गतम् ।
न चापि तनयो राम तस्यामासीत् परन्तप ॥ 7 ॥
ततो देवास्समुद्विग्नाः पितामहपुरोगमाः ।
यदिहोत्पद्यते भूतं कस्तत्प्रतिसहिष्यते ॥ 8 ॥
अभिगम्य सुरास्सर्वे प्रणिपत्येदमब्रुवन् ।
देव देव महादेव लोकस्यास्य हिते रत ॥ 9 ॥
सुराणां प्रणिपातेन प्रसादं कर्तुमर्हसि ।
न लोका धारयिष्यन्ति तव तेजस्सुरोत्तम ॥ 10 ॥
ब्राह्मेण तपसा युक्तो देव्या सह तपश्चर ।
त्रैलोक्यहितकामार्थं तेजस्तेजसि धारय ॥ 11 ॥
देवतानां वचश्श्रुत्वा सर्वलोकमहेश्वरः ।
बाढमित्यब्रवीत्सर्वान्पुनश्चैवमुवाच ह ॥ 12 ॥
धारयिष्याम्यहं तेजस्तेजस्येव सहोमया ।
त्रिदशाः पृथिवी चैव निर्वाणमधिगच्छतु ॥ 13 ॥
यदिदं क्षुभितं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम् ।
धारयिष्यति कस्तन्मे ब्रुवन्तु सुरसत्तमाः ॥ 14 ॥
एवमुक्तास्सुरास्सर्वे प्रत्यूचुर्वृषभध्वजम् ।
यत्तेजः क्षुभितं ह्येतत्तद्धरा धारयिष्यति ॥ 15 ॥
एवमुक्तस्सुरपतिः प्रमुमोच महीतले ।
तेजसा पृथिवी येन व्याप्ता सगिरिकानना ॥ 16 ॥
ततो देवाः पुनरिदमूचुश्चाथ हुताशनम् ।
प्रविश त्वं महातेजो रौद्रं वायुसमन्वितः ॥ 17 ॥
तदग्निना पुनर्व्याप्तं सञ्जातश्श्वेतपर्वतः ।
दिव्यं शरवणं चैव पावकादित्यसन्निभम् ॥ 18 ॥
यत्र जातो महातेजाः कार्तिकेयोऽग्निसम्भवः ।
अथोमां च शिवं चैव देवास्सर्षिगणास्तदा ।
पूजयामासुरत्यर्थं सुप्रीतमनसस्ततः ॥ 19 ॥
अथ शैलसुता राम त्रिदशानिदमब्रवीत् ।
समन्युरशपत्सर्वान् क्रोधसंरक्तलोचना ॥ 20 ॥
यस्मान्निवारिता चैव सङ्गतिः पुत्रकाम्यया ।
अपत्यं स्वेषु दारेषु तस्मान्नोत्पादयिष्यथ ॥ 21 ॥
अद्यप्रभृति युष्माकमप्रजास्सन्तु पत्नयः ॥ 22 ॥
एवमुक्त्वासुरान् सर्वान् शशाप पृथिवीमपि ।
अवने नैकरूपा त्वं बहुभार्या भविष्यसि ॥ 23 ॥
न च पुत्रकृतां प्रीतिं मत्क्रोधकलुषीकृता ।
प्राप्स्यसि त्वं सुदुर्मेधे मम पुत्रमनिच्छती ॥ 24 ॥
तान् सर्वान् व्रीडितान् दृष्ट्वा सुरान्सुरपतिस्तदा ।
गमनायोपचक्राम दिशं वरुणपालिताम् ॥ 25 ॥
स गत्वा तप आतिष्ठत्पार्श्वे तस्योत्तरे गिरौ ।
हिमवत्प्रभवे शृङ्गे सह देव्या महेश्वरः ॥ 26 ॥
एष ते विस्तरो राम शैलपुत्र्या निवेदितः ।
गङ्गायाः प्रभवं चैव शृणु मे सहलक्ष्मणः ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे षट्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṭtriṃśassargaḥ |
uktavākye munau tasminnubhau rāghavalakṣmaṇau |
pratinandya kathāṃ vīrāvūcaturmunipuṅgavam || 1 ||
dharmayuktamidaṃ brahman kathitaṃ paramaṃ tvayā |
duhituśśailarājasya jyeṣṭhāyā vaktumarhasi || 2 ||
vistaraṃ vistarajño'si divyamānuṣasambhavam |
trīn patho hetunā kena plāvayellokapāvanī || 3 ||
kathaṃ gaṅgā tripathagā viśrutā sariduttamā |
triṣu lokeṣu dharmajña karmabhiḥ kaissamanvitā || 4 ||
tathā bruvati kākutsthe viśvāmitrastapodhanaḥ |
nikhilena kathāṃ sarvāmṛṣimadhye nyavedayat || 5 ||
purā rāma kṛtodvāho nīlakaṇṭho mahātapāḥ |
dṛṣṭvā ca spṛhayā devīṃ maithunāyopacakrame || 6 ||
śitikaṇṭhasya devasya divyaṃ varṣaśataṃ gatam |
na cāpi tanayo rāma tasyāmāsīt parantapa || 7 ||
tato devāssamudvignāḥ pitāmahapurogamāḥ |
yadihotpadyate bhūtaṃ kastatpratisahiṣyate || 8 ||
abhigamya surāssarve praṇipatyedamabruvan |
deva deva mahādeva lokasyāsya hite rata || 9 ||
surāṇāṃ praṇipātena prasādaṃ kartumarhasi |
na lokā dhārayiṣyanti tava tejassurottama || 10 ||
brāhmeṇa tapasā yukto devyā saha tapaścara |
trailokyahitakāmārthaṃ tejastejasi dhāraya || 11 ||
devatānāṃ vacaśśrutvā sarvalokamaheśvaraḥ |
bāḍhamityabravītsarvānpunaścaivamuvāca ha || 12 ||
dhārayiṣyāmyahaṃ tejastejasyeva sahomayā |
tridaśāḥ pṛthivī caiva nirvāṇamadhigacchatu || 13 ||
yadidaṃ kṣubhitaṃ sthānānmama tejo hyanuttamam |
dhārayiṣyati kastanme bruvantu surasattamāḥ || 14 ||
evamuktāssurāssarve pratyūcurvṛṣabhadhvajam |
yattejaḥ kṣubhitaṃ hyetattaddharā dhārayiṣyati || 15 ||
evamuktassurapatiḥ pramumoca mahītale |
tejasā pṛthivī yena vyāptā sagirikānanā || 16 ||
tato devāḥ punaridamūcuścātha hutāśanam |
praviśa tvaṃ mahātejo raudraṃ vāyusamanvitaḥ || 17 ||
tadagninā punarvyāptaṃ sañjātaśśvetaparvataḥ |
divyaṃ śaravaṇaṃ caiva pāvakādityasannibham || 18 ||
yatra jāto mahātejāḥ kārtikeyo'gnisambhavaḥ |
athomāṃ ca śivaṃ caiva devāssarṣigaṇāstadā |
pūjayāmāsuratyarthaṃ suprītamanasastataḥ || 19 ||
atha śailasutā rāma tridaśānidamabravīt |
samanyuraśapatsarvān krodhasaṃraktalocanā || 20 ||
yasmānnivāritā caiva saṅgatiḥ putrakāmyayā |
apatyaṃ sveṣu dāreṣu tasmānnotpādayiṣyatha || 21 ||
adyaprabhṛti yuṣmākamaprajāssantu patnayaḥ || 22 ||
evamuktvāsurān sarvān śaśāpa pṛthivīmapi |
avane naikarūpā tvaṃ bahubhāryā bhaviṣyasi || 23 ||
na ca putrakṛtāṃ prītiṃ matkrodhakaluṣīkṛtā |
prāpsyasi tvaṃ sudurmedhe mama putramanicchatī || 24 ||
tān sarvān vrīḍitān dṛṣṭvā surānsurapatistadā |
gamanāyopacakrāma diśaṃ varuṇapālitām || 25 ||
sa gatvā tapa ātiṣṭhatpārśve tasyottare girau |
himavatprabhave śṛṅge saha devyā maheśvaraḥ || 26 ||
eṣa te vistaro rāma śailaputryā niveditaḥ |
gaṅgāyāḥ prabhavaṃ caiva śṛṇu me sahalakṣmaṇaḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭtriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.