Krishna

4 - പ്രവര്ഗ്യ മന്ത്രാഃ - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ആരണ്യക പാഠഃ - യുഞ്ജതേ മനഃ

4 - Pravargya Mantrah - Krishna Yajurveda Taittiriya Aranyaka Pathah - Yunjate Manah

✍️ Vedic 🖋️ Malayalam script
📄 Download PDF
കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ചതുര്ഥഃ പ്രപാഠകഃ - പ്രവര്ഗ്യ മന്ത്രാഃ
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥
അനുവാകം 1
നമോ॑ വാ॒ചേ യാ ചോ॑ദി॒താ യാ ചാനു॑ദിതാ॒ തസ്യൈ॑ വാ॒ചേ നമോ॒ നമോ॑ വാ॒ചേ നമോ॑ വാ॒ചസ്പത॑യേ॒ നമ॒ ഋഷി॑ഭ്യോ മന്ത്ര॒കൃദ്ഭ്യോ॒ മന്ത്ര॑പതിഭ്യോ॒ മാ മാമൃഷ॑യോ മന്ത്ര॒കൃതോ॑ മന്ത്ര॒പത॑യഃ॒ പരാ॑ദു॒ര്മാ-ഽഹമൃഷീ᳚-ന്മന്ത്ര॒കൃതോ॑ മന്ത്ര॒പതീ॒-ന്പരാ॑ദാം-വൈഁശ്വദേ॒വീം-വാഁച॑മുദ്യാസഗ്ം ശി॒വാമദ॑സ്താ॒-ഞ്ജുഷ്ടാ᳚-ന്ദേ॒വേഭ്യ॒-ശ്ശര്മ॑ മേ॒ ദ്യൌ-ശ്ശര്മ॑ പൃഥി॒വീ ശര്മ॒ വിശ്വ॑മി॒ദ-ഞ്ജഗ॑ത് ।
ശര്മ॑ ച॒ന്ദ്രശ്ച॒ സൂര്യ॑ശ്ച॒ ശര്മ॑ ബ്രഹ്മപ്രജാപ॒തീ ॥
ഭൂ॒തം-വഁ॑ദിഷ്യേ॒ ഭുവ॑നം-വഁദിഷ്യേ॒ തേജോ॑ വദിഷ്യേ॒ യശോ॑ വദിഷ്യേ॒ തപോ॑ വദിഷ്യേ॒ ബ്രഹ്മ॑ വദിഷ്യേ സ॒ത്യം-വഁ॑ദിഷ്യേ॒ തസ്മാ॑ അ॒ഹമി॒ദ-മു॑പ॒സ്തര॑ണ॒-മുപ॑സ്തൃണ ഉപ॒സ്തര॑ണ-മ്മേ പ്ര॒ജായൈ॑ പശൂ॒നാ-മ്ഭൂ॑യാ-ദുപ॒സ്തര॑ണമ॒ഹ-മ്പ്ര॒ജായൈ॑ പശൂ॒നാ-മ്ഭൂ॑യാസ॒-മ്പ്രാണാ॑പാനൌ മൃ॒ത്യോര്മാ॑ പാത॒-മ്പ്രാണാ॑പാനൌ॒ മാ മാ॑ ഹാസിഷ്ട॒-മ്മധു॑ മനിഷ്യേ॒ മധു॑ ജനിഷ്യേ॒ മധു॑ വക്ഷ്യാമി॒ മധു॑ വദിഷ്യാമി॒ മധു॑മതീ-ന്ദേ॒വേഭ്യോ॒ വാച॑മുദ്യാസഗ്ം ശുശ്രൂ॒ഷേണ്യാ᳚-മ്മനു॒ഷ്യേ᳚ഭ്യ॒സ്ത-മ്മാ॑ ദേ॒വാ അ॑വന്തു ശോ॒ഭായൈ॑ പി॒തരോ-ഽനു॑മദന്തു ॥
ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥ 1 ॥ (അ. 1)
അനുവാകം 2
യു॒ഞ്ജതേ॒ മന॑ ഉ॒ത യു॑ഞ്ജതേ॒ ധിയഃ॑ । വിപ്രാ॒ വിപ്ര॑സ്യ ബൃഹ॒തോ വി॑പ॒ശ്ചിതഃ॑ । വി ഹോത്രാ॑ ദധേ വയുനാ॒വിദേക॒ ഇത് । മ॒ഹീ ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുഃ പരി॑ഷ്ടുതിഃ ॥ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ । അ॒ശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚മ് ।
പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാ॒മാദ॑ദേ ॥ അഭ്രി॑രസി॒ നാരി॑രസി ।
അ॒ദ്ധ്വ॒ര॒കൃ-ദ്ദേ॒വേഭ്യഃ॑ । ഉത്തി॑ഷ്ഠ ബ്രഹ്മണസ്പതേ ॥ 2 ॥
ദേ॒വ॒യന്ത॑സ്ത്വേമഹേ । ഉപ॒ പ്രയ॑ന്തു മ॒രുതഃ॑ സു॒ദാന॑വഃ । ഇന്ദ്ര॑ പ്രാ॒ശൂര്ഭ॑വാ॒ സചാ᳚ ॥ പ്രൈതു॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതിഃ॑ । പ്ര ദേ॒വ്യേ॑തു സൂ॒നൃതാ᳚ ।
അച്ഛാ॑ വീ॒രന്നര്യ॑-മ്പ॒ങ്ക്തിരാ॑ധസമ് । ദേ॒വാ യ॒ജ്ഞന്ന॑യന്തു നഃ ॥ ദേവീ᳚ ദ്യാവാപൃഥിവീ॒ അനു॑ മേ മഗ്ംസാഥാമ് । ഋ॒ദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ । മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॑ ॥ 3 ॥
മ॒ഖായ॑ ത്വാ । മ॒ഖസ്യ॑ ത്വാ ശീ॒ര്​ഷ്ണേ ॥ ഇയ॒ത്യഗ്ര॑ ആസീഃ ।
ഋ॒ദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ । മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॑ । മ॒ഖായ॑ ത്വാ । മ॒ഖസ്യ॑ ത്വാ ശീ॒ര്​ഷ്ണേ ॥ ദേവീ᳚-ര്വമ്രീര॒സ്യ ഭൂ॒തസ്യ॑ പ്രഥമജാ ഋതാവരീഃ ॥ ഋ॒ദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ । മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॑ ॥ 4 ॥
മ॒ഖായ॑ ത്വാ । മ॒ഖസ്യ॑ ത്വാ ശീ॒ര്​ഷ്ണേ ॥ ഇന്ദ്ര॒സ്യൌജോ॑-ഽസി ।
ഋ॒ദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ । മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॑ । മ॒ഖായ॑ ത്വാ । മ॒ഖസ്യ॑ ത്വാ ശീ॒ര്​ഷ്ണേ ॥ അ॒ഗ്നി॒ജാ അ॑സി പ്ര॒ജാപ॑തേ॒ രേതഃ॑ । ഋ॒ദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ । മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॑ ॥ 5 ॥
മ॒ഖായ॑ ത്വാ । മ॒ഖസ്യ॑ ത്വാ ശീ॒ര്​ഷ്ണേ ॥ ആയു॑-ര്ധേഹി പ്രാ॒ണ-ന്ധേ॑ഹി । അ॒പാ॒ന-ന്ധേ॑ഹി വ്യാ॒ന-ന്ധേ॑ഹി । ചക്ഷു॑-ര്ധേഹി॒ ശ്രോത്ര॑-ന്ധേഹി । മനോ॑ ധേഹി॒ വാച॑-ന്ധേഹി । ആ॒ത്മാന॑-ന്ധേഹി പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ന്ധേ॑ഹി ।
മാ-ന്ധേ॑ഹി॒ മയി॑ ധേഹി ॥ മധു॑ ത്വാ മധു॒ലാ ക॑രോതു ।
മ॒ഖസ്യ॒ ശിരോ॑-ഽസി ॥ 6 ॥
യ॒ജ്ഞസ്യ॑ പ॒ദേ സ്ഥഃ॑ । ഗാ॒യ॒ത്രേണ॑ ത്വാ॒ ഛന്ദ॑സാ കരോമി । ത്രൈഷ്ടു॑ഭേന ത്വാ॒ ഛന്ദ॑സാ കരോമി । ജാഗ॑തേന ത്വാ॒ ഛന്ദ॑സാ കരോമി ॥ മ॒ഖസ്യ॒ രാസ്നാ॑-ഽസി । അദി॑തിസ്തേ॒ ബില॑ങ്ഗൃഹ്ണാതു । പാങ്ക്തേ॑ന॒ ഛന്ദ॑സാ ।
സൂര്യ॑സ്യ॒ ഹര॑സാ ശ്രായ । മ॒ഖോ॑-ഽസി ॥ 7 ॥
(പ॒തേ॒ - ശിര॑ - ഋതാവരീര്-ഋദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॒ - ശിരഃ॒ - ശിരോ॑-ഽസി॒ - +നവ॑ ച) (അ. 2)
(ഇയ॑തി॒ ദേവീ॒രിന്ദ്ര॒സ്യൌജോ᳚-ഽസ്യഗ്നി॒ജാ അ॒സ്യായു॑ര്ധേഹി പ്രാ॒ണ-മ്പഞ്ച॑)
അനുവാകം 3
വൃഷ്ണോ॒ അശ്വ॑സ്യ നി॒ഷ്പദ॑സി । വരു॑ണസ്ത്വാ ധൃ॒തവ്ര॑ത॒ ആധൂ॑പയതു । മി॒ത്രാവരു॑ണയോര്
ധ്രു॒വേണ॒ ധര്മ॑ണാ ॥ അ॒ര്ചിഷേ᳚ ത്വാ । ശോ॒ചിഷേ᳚ ത്വാ ।
ജ്യോതി॑ഷേ ത്വാ । തപ॑സേ ത്വാ ॥ അ॒ഭീമ-മ്മ॑ഹി॒നാ ദിവ᳚മ് ।
മി॒ത്രോ ബ॑ഭൂവ സ॒പ്രഥാഃ᳚ । ഉ॒ത ശ്രവ॑സാ പൃഥി॒വീമ് ॥ 8 ॥
മി॒ത്രസ്യ॑ ചര്​ഷണീ॒ധൃതഃ॑ ।
ശ്രവോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ സാന॒സിമ് । ദ്യു॒മ്നഞ്ചി॒ത്രശ്ര॑വസ്തമമ് ॥ സിദ്ധ്യൈ᳚ ത്വാ । ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒തോദ്വ॑പതു ।
സു॒പാ॒ണി-സ്സ്വ॑ങ്ഗു॒രിഃ । സു॒ബാ॒ഹുരു॒ത ശക്ത്യാ᳚ ॥ അപ॑ദ്യമാനഃ പൃഥി॒വ്യാമ് । ആശാ॒ ദിശ॒ ആ പൃ॑ണ । ഉത്തി॑ഷ്ഠ ബൃ॒ഹ-ന്ഭ॑വ ॥ 9 ॥
ഊ॒ര്ധ്വസ്തി॑ഷ്ഠ ധ്രു॒വസ്ത്വമ് ॥ സൂര്യ॑സ്യ ത്വാ॒ ചക്ഷു॒ഷാ-ഽന്വീ᳚ക്ഷേ । ഋ॒ജവേ᳚ ത്വാ । സാ॒ധവേ᳚ ത്വാ । സു॒ക്ഷി॒ത്യൈ ത്വാ॒ ഭൂത്യൈ᳚ ത്വാ ॥
ഇ॒ദമ॒ഹമ॒മുമാ॑മുഷ്യായ॒ണം-വിഁ॒ശാ പ॒ശുഭി॑-ര്ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॒ പര്യൂ॑ഹാമി ।
ഗാ॒യ॒ത്രേണ॑ ത്വാ॒ ഛന്ദ॒സാ ഽഽച്ഛൃ॑ണദ്മി । ത്രൈഷ്ടു॑ഭേന ത്വാ॒ ഛന്ദ॒സാ ഽഽച്ഛൃ॑ണദ്മി ।
ജാഗ॑തേന ത്വാ॒ ഛന്ദ॒സാ ഽഽച്ഛൃ॑ണദ്മി । ഛൃ॒ണത്തു॑ ത്വാ॒ വാക് । ഛൃ॒ണത്തു॒ ത്വോര്ക് । ഛൃ॒ണത്തു॑ ത്വാ ഹ॒വിഃ ।
ഛൃ॒ന്ധി വാച᳚മ് । ഛൃ॒ന്ധ്യൂര്ജ᳚മ് । ഛൃ॒ന്ധി ഹ॒വിഃ ॥
ദേവ॑ പുരശ്ചര സ॒ഘ്യാസ॑ന്ത്വാ ॥ 10 ॥
(പൃ॒ഥി॒വീമ് - ഭ॑വ॒ - വാ-ഖ്ഷട്ച॑) (അ. 3)
അനുവാകം 4
ബ്രഹ്മ॑-ന്പ്രവ॒ര്ഗ്യേ॑ണ॒ പ്രച॑രിഷ്യാമഃ ।
ഹോത॑-ര്ഘ॒ര്മമ॒ഭിഷ്ടു॑ഹി । അഗ്നീ॒ദ്രൌഹി॑ണൌ പുരോ॒ഡാശാ॒വധി॑ശ്രയ । പ്രതി॑പ്രസ്ഥാത॒ര്വിഹ॑ര ।
പ്രസ്തോ॑ത॒-സ്സാമാ॑നി ഗായ ॥ യജു॑ര്യുക്ത॒ഗ്ം॒ സാമ॑ഭി॒രാക്ത॑ഖന്ത്വാ । വിശ്വൈ᳚-ര്ദേ॒വൈരനു॑മത-മ്മ॒രുദ്ഭിഃ॑ । ദക്ഷി॑ണാഭിഃ॒ പ്രത॑ത-മ്പാരയി॒ഷ്ണുമ് ।
സ്തുഭോ॑ വഹന്തു സുമന॒സ്യമാ॑നമ് । സ നോ॒ രുച॑ന്ധേ॒ഹ്യഹൃ॑ണീയമാനഃ । ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॑ ।
ഓമിന്ദ്ര॑വന്തഃ॒ പ്രച॑രത ॥ 11 ॥
(അഹൃ॑ണീയമാനോ॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 4)
അനുവാകം 5
ബ്രഹ്മ॒-ന്പ്രച॑രിഷ്യാമഃ । ഹോത॑-ര്ഘ॒ര്മമ॒ഭിഷ്ടു॑ഹി ॥ യ॒മായ॑ ത്വാ മ॒ഖായ॑ ത്വാ । സൂര്യ॑സ്യ॒ ഹര॑സേ ത്വാ ॥ പ്രാ॒ണായ॒ സ്വാഹാ᳚ വ്യാ॒നായ॒ സ്വാഹാ॑ ഽപാ॒നായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
ചക്ഷു॑ഷേ॒ സ്വാഹാ॒ ശ്രോത്രാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । മന॑സേ॒ സ്വാഹാ॑ വാ॒ചേ സര॑സ്വത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । ദക്ഷാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ ക്രത॑വേ॒ സ്വാഹാ᳚ । ഓജ॑സേ॒ സ്വാഹാ॒ ബലാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒താ മദ്ധ്വാ॑-ഽനക്തു ॥ 12 ॥
പൃ॒ഥി॒വീ-ന്തപ॑സസ്ത്രായസ്വ । അ॒ര്ചിര॑സി ശോ॒ചിര॑സി॒ ജ്യോതി॑രസി॒ തപോ॑-ഽസി । സഗ്ംസീ॑ദസ്വ മ॒ഹാഗ്ം അ॑സി । ശോച॑സ്വ ദേവ॒വീത॑മഃ । വി ധൂ॒മമ॑ഗ്നേ അരു॒ഷ-മ്മി॑യേദ്ധ്യ । സൃ॒ജ പ്ര॑ശസ്ത ദര്​ശ॒തമ് ॥
അ॒ഞ്ജന്തി॒ യ-മ്പ്ര॒ഥയ॑ന്തോ॒ ന വിപ്രാഃ᳚ । വ॒പാവ॑ന്ത॒ന്നാഗ്നിനാ॒ തപ॑ന്തഃ ।
പി॒തുര്ന പു॒ത്ര ഉപ॑സി॒ പ്രേഷ്ഠഃ॑ । ആ ഘ॒ര്മോ അ॒ഗ്നിമൃ॒തയ॑ന്നസാദീത് ॥ 13 ॥
അ॒നാ॒ധൃ॒ഷ്യാ പു॒രസ്താ᳚ത് । അ॒ഗ്നേരാധി॑പത്യേ ।
ആയു॑ര്മേ ദാഃ । പു॒ത്രവ॑തീ ദക്ഷിണ॒തഃ । ഇന്ദ്ര॒സ്യാധി॑പത്യേ । പ്ര॒ജാ-മ്മേ॑ ദാഃ । സു॒ഷദാ॑ പ॒ശ്ചാത് । ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുരാധി॑പത്യേ । പ്രാ॒ണ-മ്മേ॑ ദാഃ । ആശ്രു॑തിരുത്തര॒തഃ ॥ 14 ॥
മി॒ത്രാവരു॑ണയോ॒രാധി॑പത്യേ । ശ്രോത്ര॑-മ്മേ ദാഃ । വിധൃ॑തിരു॒പരി॑ഷ്ടാത് । ബൃഹ॒സ്പതേ॒രാധി॑പത്യേ ।
ബ്രഹ്മ॑ മേ ദാഃ, ക്ഷ॒ത്ര-മ്മേ॑ ദാഃ । തേജോ॑ മേ ധാ॒ വര്ചോ॑ മേ ധാഃ । യശോ॑ മേ ധാ॒ സ്തപോ॑ മേ ധാഃ ।
മനോ॑ മേ ധാഃ ॥ മനോ॒രശ്വാ॑-ഽസി॒ ഭൂരി॑പുത്രാ ।
വിശ്വാ᳚ഭ്യോ മാ നാ॒ഷ്ട്രാഭ്യഃ॑ പാഹി ॥ 15 ॥
സൂ॒പ॒സദാ॑ മേ ഭൂയാ॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ തപോ॒ ഷ്വ॑ഗ്നേ॒ അന്ത॑രാഗ്ം അ॒മിത്രാന്॑ ।
തപാ॒ശഗ്ംസ॑മര॒രുഷഃ॒ പര॑സ്യ । തപാ॑ വസോ ചികിതാ॒നോ അ॒ചിത്താന്॑ । വി തേ॑ തിഷ്ഠന്താമ॒ജരാ॑ അ॒യാസഃ॑ ॥ ചിതഃ॑ സ്ഥ പരി॒ചിതഃ॑ । സ്വാഹാ॑ മ॒രുദ്ഭിഃ॒ പരി॑ശ്രയസ്വ । മാ അ॑സി । പ്ര॒മാ അ॑സി । പ്ര॒തി॒മാ അ॑സി ॥ 16 ॥
സ॒മ്മാ അ॑സി । വി॒മാ അ॑സി । ഉ॒ന്മാ അ॑സി । അ॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യാന്ത॒ര്ധിര॑സി ॥
ദിവ॒ന്തപ॑സസ്ത്രായസ്വ । ആ॒ഭി-ര്ഗീ॒ര്ഭി-ര്യദതോ॑ ന ഊ॒നമ് ।
ആപ്യാ॑യയ ഹരിവോ॒ വര്ധ॑മാനഃ । യ॒ദാ സ്തോ॒തൃഭ്യോ॒ മഹി॑ ഗോ॒ത്രാ രു॒ജാസി॑ । ഭൂ॒യി॒ഷ്ഠ॒ഭാജോ॒ അധ॑ തേ സ്യാമ ॥ ശു॒ക്രന്തേ॑ അ॒ന്യ-ദ്യ॑ജ॒തന്തേ॑ അ॒ന്യത് ॥ 17 ॥
വിഷു॑രൂപേ॒ അഹ॑നീ॒ ദ്യൌരി॑വാസി । വിശ്വാ॒ ഹി മാ॒യാ അവ॑സി സ്വധാവഃ । ഭ॒ദ്രാ തേ॑ പൂഷന്നി॒ഹ രാ॒തിര॑സ്തു ॥ അര്​ഹ॑-ന്ബിഭര്​ഷി॒ സായ॑കാനി॒ ധന്വ॑ । അര്​ഹ॑ന്നി॒ഷ്കം-യഁ॑ജ॒തം-വിഁ॒ശ്വരൂ॑പമ് । അര്​ഹ॑ന്നി॒ദ-ന്ദ॑യസേ॒ വിശ്വ॒-മബ്ഭു॑വമ് । ന വാ ഓജീ॑യോ രുദ്ര॒ ത്വദ॑സ്തി ॥ ഗാ॒യ॒ത്രമ॑സി । ത്രൈഷ്ടു॑ഭമസി । ജാഗ॑തമസി । മധു॒ മധു॒ മധു॑ ॥ 18 ॥
(അ॒ന॒ - ക്ത്വ॒സാ॒ദീ॒ - ദു॒ത്ത॒ര॒തഃ - പാ॑ഹി - പ്രതി॒മാ അ॑സി - യജ॒തന്തേ॑ അ॒ന്യജ് - ജാഗ॑തമ॒സ്യേക॑-ഞ്ച) (അ. 5)
അനുവാകം 6
ദശ॒ പ്രാചീ॒ര്ദശ॑ ഭാസി ദക്ഷി॒ണാ । ദശ॑ പ്ര॒തീചീ॒ര്ദശ॑ ഭാ॒സ്യുദീ॑ചീഃ । ദശോ॒ര്ധ്വാ ഭാ॑സി സുമന॒സ്യമാ॑നഃ । സ നോ॒ രുച॑ന്ധേ॒ഹ്യഹൃ॑ണീയമാനഃ ॥
അ॒ഗ്നിഷ്ട്വാ॒ വസു॑ഭിഃ പു॒രസ്താ᳚-ദ്രോചയതു ഗായ॒ത്രേണ॒ ഛന്ദ॑സാ । സ മാ॑ രുചി॒തോ രോ॑ചയ ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്ത്വാ രു॒ദ്രൈ-ര്ദ॑ക്ഷിണ॒തോ രോ॑ചയതു॒ ത്രൈഷ്ടു॑ഭേന॒ ഛന്ദ॑സാ ।
സ മാ॑ രുചി॒തോ രോ॑ചയ । വരു॑ണസ്ത്വാ-ഽഽദി॒ത്യൈഃ പ॒ശ്ചാ-ദ്രോ॑ചയതു॒ ജാഗ॑തേന॒ ഛന്ദ॑സാ ।
സ മാ॑ രുചി॒തോ രോ॑ചയ ॥ 19 ॥
ദ്യു॒താ॒നസ്ത്വാ॑ മാരു॒തോ മ॒രുദ്ഭി॑രുത്തര॒തോ രോ॑ചയ॒ത്വാനു॑ഷ്ടുഭേന॒ ഛന്ദ॑സാ । സ മാ॑ രുചി॒തോ രോ॑ചയ । ബൃഹ॒സ്പതി॑സ്ത്വാ॒ വിശ്വൈ᳚-ര്ദേ॒വൈരു॒പരി॑ഷ്ടാ-ദ്രോചയതു॒ പാങ്ക്തേ॑ന॒ ഛന്ദ॑സാ । സ മാ॑ രുചി॒തോ രോ॑ചയ ॥ രോ॒ചി॒തസ്ത്വ-ന്ദേ॑വ ഘര്മ ദേ॒വേഷ്വസി॑ ।
രോ॒ചി॒ഷീ॒യാഹ-മ്മ॑നു॒ഷ്യേ॑ഷു ॥
സമ്രാ᳚ഡ് ഘര്മ രുചി॒തസ്ത്വം ഏ॒വേഷ്വായു॑ഷ്മാഗ്​സ്തേജ॒സ്വീ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സ്യ॑സി । രു॒ചി॒തോ॑-ഽഹ-മ്മ॑നു॒ഷ്യേ᳚ഷ്വായു॑ഷ്മാഗ്​-സ്തേജ॒സ്വീ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സീ ഭൂ॑യാസമ് ॥ രുഗ॑സി । രുച॒-മ്മയി॑ ധേഹി ॥ 20 ॥
മയി॒ രുക് ॥ ദശ॑ പു॒രസ്താ᳚-ദ്രോചസേ । ദശ॑ ദക്ഷി॒ണാ । ദശ॑ പ്ര॒ത്യമ്മ് । ദശോദങ്ങ്॑ । ദശോ॒ര്ധ്വോ ഭാ॑സി സുമന॒സ്യമാ॑നഃ । സ നഃ॑ സമ്രാ॒ഡിഷ॒മൂര്ജ॑-ന്ധേഹി । വാ॒ജീ വാ॒ജിനേ॑ പവസ്വ । രോ॒ചി॒തോ ഘ॒ര്മോ രു॑ചീ॒യ ॥ 21 ॥
(രോ॒ച॒യ॒ - ധേ॒ഹി॒ - +നവ॑ ച) (അ. 6)
അനുവാകം 7
അപ॑ശ്യങ്ഗോ॒പാമനി॑പദ്യമാനമ് । ആ ച॒ പരാ॑ ച പ॒ഥിഭി॒ശ്ചര॑ന്തമ് । സ സ॒ദ്ധ്രീചീ॒-സ്സ വിഷൂ॑ചീ॒ര്വസാ॑നഃ । ആ വ॑രീവര്തി॒ ഭുവ॑നേഷ്വ॒ന്തഃ ॥ അത്ര॑ പ്രാ॒വീഃ । മധു॒ മാദ്ധ്വീ᳚ഭ്യാ॒-മ്മധു॒ മാധൂ॑ചീഭ്യാമ് । അനു॑ വാ-ന്ദേ॒വവീ॑തയേ ॥ സമ॒ഗ്നിര॒ഗ്നിനാ॑ ഗത । സ-ന്ദേ॒വേന॑ സവി॒ത്രാ । സഗ്ം സൂര്യേ॑ണ രോചതേ ॥ 22 ॥
സ്വാഹാ॒ സമ॒ഗ്നിസ്തപ॑സാ ഗത । സ-ന്ദേ॒വേന॑ സവി॒ത്രാ ।
സഗ്ം സൂര്യേ॑ണാരോചിഷ്ട ॥ ധ॒ര്താ ദി॒വോ വിഭാ॑സി॒ രജ॑സഃ । പൃ॒ഥി॒വ്യാ ധ॒ര്താ । ഉ॒രോര॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യ ധ॒ര്താ । ധ॒ര്താ ദേ॒വോ ദേ॒വാനാ᳚മ് । അമ॑ര്ത്യസ്തപോ॒ജാഃ ॥ ഹൃ॒ദേ ത്വാ॒ മന॑സേ ത്വാ । ദി॒വേ ത്വാ॒ സൂര്യാ॑യ ത്വാ ॥ 23 ॥
ഊ॒ര്ധ്വമി॒മ-മ॑ദ്ധ്വ॒രങ്കൃ॑ധി । ദി॒വി ദേ॒വേഷു॒ ഹോത്രാ॑ യച്ഛ ॥ വിശ്വാ॑സാ-മ്ഭുവാ-മ്പതേ । വിശ്വ॑സ്യ ഭുവനസ്പതേ । വിശ്വ॑സ്യ മനസസ്പതേ । വിശ്വ॑സ്യ വചസസ്പതേ । വിശ്വ॑സ്യ തപസസ്പതേ । വിശ്വ॑സ്യ ബ്രഹ്മണസ്പതേ । ദേ॒വ॒ശ്രൂസ്ത്വന്ദേ॑വ ഘര്മ ദേ॒വാ-ന്പാ॑ഹി ॥ ത॒പോ॒ജാം-വാഁച॑മ॒സ്മേ നിയ॑ച്ഛ ദേവാ॒യുവ᳚മ് ॥ 24 ॥
ഗര്ഭോ॑ ദേ॒വാനാ᳚മ് ॥ പി॒താ മ॑തീ॒നാമ് ॥
പതിഃ॑ പ്ര॒ജാനാ᳚മ് ॥ മതിഃ॑ കവീ॒നാമ് ॥
സന്ദേ॒വോ ദേ॒വേന॑ സവി॒ത്രാ-ഽയ॑തിഷ്ട । സഗ്ം സൂര്യേ॑ണാരുക്ത ॥ ആ॒യു॒ര്ദാസ്ത്വമ॒സ്മഭ്യ॑-ങ്ഘര്മ വര്ചോ॒ദാ അ॑സി ॥ പി॒താ നോ॑-ഽസി പി॒താ നോ॑ ബോധ ॥ ആ॒യു॒ര്ധാസ്ത॑നൂ॒ധാഃ പ॑യോ॒ധാഃ ।
വ॒ര്ചോ॒ദാ വ॑രിവോ॒ദാ ദ്ര॑വിണോ॒ദാഃ ॥ 25 ॥
അ॒ന്ത॒രി॒ക്ഷ॒പ്ര॒ ഉ॒രോര്വരീ॑യാന് । അ॒ശീ॒മഹി॑ ത്വാ॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ ത്വമ॑ഗ്നേ ഗൃ॒ഹപ॑തി-ര്വി॒ശാമ॑സി । വിശ്വാ॑സാ॒-മ്മാനു॑ഷീണാമ് । ശ॒ത-മ്പൂ॒ര്ഭിര്യ॑വിഷ്ഠ പാ॒ഹ്യഗ്ംഹ॑സഃ । സ॒മേ॒ദ്ധാരഗ്ം॑ ശ॒തഗ്ം ഹിമാഃ᳚ ।
ത॒-ന്ദ്രാ॒വിണഗ്ം॑ ഹാര്ദിവാ॒നമ് । ഇ॒ഹൈവ രാ॒തയഃ॑ സന്തു ॥ ത്വഷ്ടീ॑മതീ തേ സപേയ । സു॒രേതാ॒ രേതോ॒ ദധാ॑നാ ।
വീ॒രം-വിഁ॑ദേയ॒ തവ॑ സ॒ന്ദൃശി॑ ।
മാ-ഽഹഗ്ം രാ॒യസ്പോഷേ॑ണ॒ വി യോ॑ഷമ് ॥ 26 ॥
(രോ॒ച॒തേ॒-സൂര്യ॑യ ത്വാ - ദേവാ॒യുവം॑ - ദ്രവിണോ॒ദാ - ദധാ॑നാ॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 7)
അനുവാകം 8
ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ । അ॒ശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚മ് ।
പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാ॒മാ ദ॑ദേ ॥ അദി॑ത്യൈ॒ രാസ്നാ॑-ഽസി । ഇഡ॒ ഏഹി॑ । അദി॑ത॒ ഏഹി॑ । സര॑സ്വ॒ത്യേഹി॑ । അസാ॒വേഹി॑ ।
അസാ॒വേഹി॑ । അസാ॒വേഹി॑ ॥ 27 ॥
അദി॑ത്യാ ഉ॒ഷ്ണീഷ॑മസി । വാ॒യുര॑സ്യൈ॒ഡഃ । പൂ॒ഷാ ത്വോ॒പാവ॑സൃജതു । അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-മ്പ്ര ദാ॑പയ । യസ്തേ॒ സ്തനഃ॑ ശശ॒യോ യോ മ॑യോ॒ഭൂഃ । യേന॒ വിശ്വാ॒ പുഷ്യ॑സി॒ വാര്യാ॑ണി । യോ ര॑ത്ന॒ധാ വ॑സു॒വിദ്യ-സ്സു॒ദത്രഃ॑ ।
സര॑സ്വതി॒ തമി॒ഹ ധാത॑വേ-ഽകഃ ॥ ഉസ്ര॑ ഘ॒ര്മഗ്ം ശിഗ്ം॑ഷ । ഉസ്ര॑ ഘ॒ര്മ-മ്പാ॑ഹി ॥ 28 ॥
ഘ॒ര്മായ॑ ശിഗ്ംഷ । ബൃഹ॒സ്പതി॒സ്ത്വോപ॑സീദതു । ദാന॑വ-സ്സ്ഥ॒ പേര॑വഃ । വി॒ഷ്വ॒ഗ്വൃതോ॒ ലോഹി॑തേന । അ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-മ്പിന്വസ്വ । സര॑സ്വത്യൈ പിന്വസ്വ ।
പൂ॒ഷ്ണേ പി॑ന്വസ്വ । ബൃഹ॒സ്പത॑യേ പിന്വസ്വ । ഇന്ദ്രാ॑യ പിന്വസ്വ । ഇന്ദ്രാ॑യ പിന്വസ്വ ॥ 29 ॥
ഗാ॒യ॒ത്രോ॑-ഽസി । ത്രൈഷ്ടു॑ഭോ-ഽസി । ജാഗ॑തമസി । സ॒ഹോര്ജോ ഭാ॒ഗേനോപ॒ മേഹി॑ । ഇന്ദ്രാ᳚ശ്വിനാ॒ മധു॑ന-സ്സാര॒ഘസ്യ॑ । ഘ॒ര്മ-മ്പാ॑ത വസവോ॒ യജ॑താ॒ വട് । സ്വാഹാ᳚ ത്വാ॒ സൂര്യ॑സ്യ ര॒ശ്മയേ॑ വൃഷ്ടി॒വന॑യേ ജുഹോമി । മധു॑ ഹ॒വിര॑സി । സൂര്യ॑സ്യ॒ തപ॑സ്തപ । ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീഭ്യാ᳚-ന്ത്വാ॒ പരി॑ഗൃഹ്ണാമി ॥ 30 ॥
അ॒ന്തരി॑ക്ഷേണ॒ ത്വോപ॑യച്ഛാമി । ദേ॒വാനാ᳚-ന്ത്വാ പിതൃ॒ണാമനു॑മതോ॒ ഭര്തുഗ്ം॑ ശകേയമ് । തേജോ॑-ഽസി ।
തേജോ-ഽനു॒പ്രേഹി॑ । ദി॒വി॒സ്പൃമ്മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ ।
അ॒ന്ത॒രി॒ക്ഷ॒സ്പൃമ്മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ । പൃ॒ഥി॒വി॒സ്പൃമ്മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ ।
സുവ॑രസി॒ സുവ॑ര്മേ യച്ഛ ।
ദിവം॑-യഁച്ഛ ദി॒വോ മാ॑ പാഹി ॥ 31 ॥
(ഏഹി॑ - പാഹി - പിന്വസ്വ - ഗൃഹ്ണാമി॒ - +നവ॑ ച) (അ. 8)
അനുവാകം 9
സ॒മു॒ദ്രായ॑ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । സ॒ലി॒ലായ॑ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒നാ॒ധൃ॒ഷ്യായ॑ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒പ്ര॒തി॒ധൃ॒ഷ്യായ॑ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അ॒വ॒സ്യവേ᳚ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । ദുവ॑സ്വതേ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । ശിമി॑ദ്വതേ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒ഗ്നയേ᳚ ത്വാ॒ വസു॑മതേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സോമാ॑യ ത്വാ രു॒ദ്രവ॑തേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
വരു॑ണായ ത്വാ-ഽഽദി॒ത്യവ॑തേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 32 ॥
ബൃഹ॒സ്പത॑യേ ത്വാ വി॒ശ്വദേ᳚വ്യാവതേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ॒വി॒ത്രേ ത്വ॑ര്ഭു॒മതേ॑ വിഭു॒മതേ᳚ പ്രഭു॒മതേ॒ വാജ॑വതേ॒ സ്വാഹാ᳚ । യ॒മായ॒ ത്വാ-ഽങ്ഗി॑രസ്വതേ പിതൃ॒മതേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ വിശ്വാ॒ ആശാ॑ ദക്ഷിണ॒സത് । വിശ്വാ᳚-ന്ദേ॒വാന॑യാഡി॒ഹ । സ്വാഹാ॑കൃതസ്യ ഘ॒ര്മസ്യ॑ । മധോഃ᳚ പിബതമശ്വിനാ ।
സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ॑ യ॒ജ്ഞിയാ॑യ । ശം-യഁജു॑ര്ഭിഃ ॥
അശ്വി॑നാ ഘ॒ര്മ-മ്പാ॑തഗ്ം ഹാര്ദിവാ॒നമ് ॥ 33 ॥
അഹ॑-ര്ദി॒വാഭി॑-രൂ॒തിഭിഃ॑ । അനു॑ വാ॒-ന്ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ മഗ്ം॑സാതാമ് । സ്വാഹേന്ദ്രാ॑യ ॥ സ്വാഹേന്ദ്രാ॒വട് । ഘ॒ര്മമ॑പാതമശ്വിനാ ഹാര്ദിവാ॒നമ് ।
അഹ॑-ര്ദി॒വാഭി॑രൂ॒തിഭിഃ॑ । അനു॑ വാ॒-ന്ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ അ॑മഗ്ംസാതാമ് । ത-മ്പ്രാ॒വ്യം॑-യഁഥാ॒ വട് । നമോ॑ ദി॒വേ । നമഃ॑ പൃഥി॒വ്യൈ ॥ 34 ॥
ദി॒വി ധാ॑ ഇ॒മം-യഁ॒ജ്ഞമ് । യ॒ജ്ഞമി॒മ-ന്ദി॒വി ധാഃ᳚ । ദിവ॑ങ്ഗച്ഛ । അ॒ന്തരി॑ക്ഷങ്ഗച്ഛ । പൃ॒ഥി॒വീങ്ഗ॑ച്ഛ । പഞ്ച॑ പ്ര॒ദിശോ॑ ഗച്ഛ । ദേ॒വാ-ന്ഘ॑ര്മ॒പാ-ന്ഗ॑ച്ഛ । പി॒തൄ-ന്ഘ॑ര്മ॒പാ-ന്ഗ॑ച്ഛ ॥ 35 ॥
(ആ॒ദി॒ത്യവ॑തേ॒ സ്വാഹാ॑-ഹാര്ദിവാ॒നമ്-പൃ॑ഥി॒വ്യാ-+അ॒ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 9)
അനുവാകം 10
ഇ॒ഷേ പീ॑പിഹി । ഊ॒ര്ജേ പീ॑പിഹി । ബ്രഹ്മ॑ണേ പീപിഹി । ക്ഷ॒ത്രായ॑ പീപിഹി । അ॒ദ്ഭ്യഃ പീ॑പിഹി । ഓഷ॑ധീഭ്യഃ പീപിഹി । വന॒സ്പതി॑ഭ്യഃ പീപിഹി । ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീഭ്യാ᳚-മ്പീപിഹി । സു॒ഭൂ॒തായ॑ പീപിഹി । ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സായ॑ പീപിഹി ॥ 36 ॥
യജ॑മാനായ പീപിഹി । മഹ്യ॒ഞ്ജ്യൈഷ്ഠ്യാ॑യ പീപിഹി ॥ ത്വിഷ്യൈ᳚ ത്വാ । ദ്യു॒മ്നായ॑ ത്വാ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യായ॑ ത്വാ॒ ഭൂത്യൈ᳚ ത്വാ । ധര്മാ॑-ഽസി സു॒ധര്മാ മേ᳚ ന്യ॒സ്മേ । ബ്രഹ്മാ॑ണി ധാരയ । ക്ഷ॒ത്രാണി॑ ധാരയ । വിശ॑ന്ധാരയ ।
നേത്ത്വാ॒ വാതഃ॑ സ്ക॒ന്ദയാ᳚ത് ॥ 37 ॥
അ॒മുഷ്യ॑ ത്വാ പ്രാ॒ണേ സാ॑ദയാമി । അ॒മുനാ॑ സ॒ഹ നി॑ര॒ര്ഥങ്ഗ॑ച്ഛ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ ।
യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ പൂ॒ഷ്ണേ ശര॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
ഗ്രാവ॑ഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । പ്ര॒തി॒രേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീഭ്യാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।
പി॒തൃഭ്യോ॑ ഘര്മ॒പേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
രു॒ദ്രായ॑ രു॒ദ്രഹോ᳚ത്രേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 38 ॥
അഹ॒-ര്ജ്യോതിഃ॑ കേ॒തുനാ॑ ജുഷതാമ് । സു॒ജ്യോ॒തി-ര്ജ്യോതി॑ഷാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । രാത്രി॒ര്ജ്യോതിഃ॑ കേ॒തുനാ॑ ജുഷതാമ് । സു॒ജ്യോ॒തി-ര്ജ്യോതി॑ഷാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । അപീ॑പരോ॒ മാ-ഽഹ്നോ॒ രാത്രി॑യൈ മാ പാഹി । ഏ॒ഷാ തേ॑ അഗ്നേ സ॒മിത് । തയാ॒ സമി॑ദ്ധ്യസ്വ । ആയു॑ര്മേ ദാഃ । വര്ച॑സാ മാ-ഽഞ്ജീഃ । അപീ॑പരോ മാ॒ രാത്രി॑യാ॒ അഹ്നോ॑ മാ പാഹി ॥ 39 ॥
ഏ॒ഷാ തേ॑ അഗ്നേ സ॒മിത് । തയാ॒ സമി॑ദ്ധ്യസ്വ । ആയു॑ര്മേ ദാഃ । വര്ച॑സാ മാ-ഽഞ്ജീഃ । അ॒ഗ്നി-ര്ജ്യോതി॒-ര്ജ്യോതി॑ര॒ഗ്നി-സ്സ്വാഹാ᳚ ।
സൂര്യോ॒ ജ്യോതി॒-ര്ജ്യോതി॒-സ്സൂര്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । ഭൂ-സ്സ്വാഹാ᳚ । ഹു॒തഗ്ം ഹ॒വിഃ । മധു॑ ഹ॒വിഃ । ഇന്ദ്ര॑തമേ॒-ഽഗ്നൌ ॥ 40 ॥
പി॒താ നോ॑-ഽസി॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ । അ॒ശ്യാമ॑ തേ ദേവഘര്മ ।
മധു॑മതോ॒ വാജ॑വതഃ പിതു॒മതഃ॑ । അങ്ഗി॑രസ്വത-സ്സ്വധാ॒വിനഃ॑ । അ॒ശീ॒മഹി॑ ത്വാ॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ സ്വാഹാ᳚ ത്വാ॒ സൂര്യ॑സ്യ ര॒ശ്മിഭ്യഃ॑ । സ്വാഹാ᳚ ത്വാ॒ നക്ഷ॑ത്രേഭ്യഃ ॥ 41 ॥
(ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സായ॑ പീപിഹി - സ്ക॒ന്ദയാ᳚-ദ്- രു॒ദ്രായ॑ രു॒ദ്രഹോ᳚ത്രേ॒ സ്വാഹാ - ഽഹ്നോ॑ മാ പാഹ് - യ॒ഗ്നൌ - +സ॒പ്ത ച॑) (അ. 10)
അനുവാകം 11
ഘര്മ॒ യാ തേ॑ ദി॒വി ശുക് । യാ ഗാ॑യ॒ത്രേ ഛന്ദ॑സി । യാ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണേ । യാ ഹ॑വി॒ര്ധാനേ᳚ । താന്ത॑ ഏ॒തേനാവ॑യജേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ ഘര്മ॒ യാ തേ॒-ഽന്തരി॑ക്ഷേ॒ ശുക് ।
യാ ത്രൈഷ്ടു॑ഭേ॒ ഛന്ദ॑സി । യാ രാ॑ജ॒ന്യേ᳚ । യാ-ഽഽഗ്നീ᳚ദ്ധ്രേ ।
താന്ത॑ ഏ॒തേനാവ॑യജേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 42 ॥
ഘര്മ॒ യാ തേ॑ പൃഥി॒വ്യാഗ്ം ശുക് । യാ ജാഗ॑തേ॒ ഛന്ദ॑സി । യാ വൈശ്യേ᳚ । യാ സദ॑സി । താന്ത॑ ഏ॒തേനാവ॑യജേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ അ॒ഗ്നിശ്ച॑ ഹവ്യ॒വാഹ॑നോ॒ ഭവ॑താ-ന്ദാ॒ശുഷേ॒ മയഃ॑ ॥ അന്വിദ॑നുമതേ॒ ത്വ-മ്മന്യാ॑സൈ॒ ശഞ്ച॑നഃ കൃധി । ക്രത്വേ॒ ദക്ഷാ॑യ നോ ഹിനു॒ പ്രണ॒ ആയൂഗ്ം॑ഷി താരിഷഃ ॥ ദി॒വസ്ത്വാ॑ പര॒സ്പായാഃ᳚ । അ॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യ ത॒നുവഃ॑ പാഹി । പൃ॒ഥി॒വ്യാസ്ത്വാ॒ ധര്മ॑ണാ ॥ 43 ॥
വ॒യമനു॑ക്രാമാമ സുവി॒തായ॒ നവ്യ॑സേ ॥ ബ്രഹ്മ॑ണസ്ത്വാ പര॒സ്പായാഃ᳚ । ക്ഷ॒ത്രസ്യ॑ ത॒നുവഃ॑ പാഹി । വി॒ശസ്ത്വാ॒ ധര്മ॑ണാ । വ॒യമനു॑ക്രാമാമ സുവി॒തായ॒ നവ്യ॑സേ ॥ പ്രാ॒ണസ്യ॑ ത്വാ പര॒സ്പായൈ᳚ । ചക്ഷു॑ഷസ്ത॒നുവഃ॑ പാഹി । ശ്രോത്ര॑സ്യ ത്വാ॒ ധര്മ॑ണാ । വ॒യമനു॑ക്രാമാമ സുവി॒തായ॒ നവ്യ॑സേ ॥ വ॒ല്ഗുര॑സി ശം॒-യുഁധാ॑യാഃ ॥ 44 ॥
ശിശു॒-ര്ജന॑ധായാഃ ॥ ശഞ്ച॒ വക്ഷി॒ പരി॑ ച॒ വക്ഷി॑ ।
ചതുഃ॑ സ്രക്തി॒ര്നാഭി॑ര്-ഋ॒തസ്യ॑ । സദോ॑ വി॒ശ്വായു॒-ശ്ശര്മ॑ സ॒പ്രഥാഃ᳚ । അപ॒ ദ്വേഷോ॒ അപ॒ ഹ്വരഃ॑ । അ॒ന്യദ്വ്ര॑തസ്യ സശ്ചിമ । ഘര്മൈ॒ത-ത്തേ-ഽന്ന॑മേ॒ത-ത്പുരീ॑ഷമ് । തേന॒ വര്ധ॑സ്വ॒ ചാ ച॑ പ്യായസ്വ । വ॒ര്ധി॒ഷീ॒മഹി॑ ച വ॒യമ് । ആ ച॑ പ്യാസിഷീ॒മഹി॑ ॥ 45 ॥
രന്തി॒-ര്നാമാ॑സി ദി॒വ്യോ ഗ॑ന്ധ॒ര്വഃ । തസ്യ॑ തേ പ॒ദ്വദ്ധ॑വി॒ര്ധാന᳚മ് । അ॒ഗ്നിരദ്ധ്യ॑ക്ഷാഃ । രു॒ദ്രോ-ഽധി॑പതിഃ ॥ സമ॒ഹമായു॑ഷാ । സ-മ്പ്രാ॒ണേന॑ ।
സം-വഁര്ച॑സാ । സ-മ്പയ॑സാ । സങ്ഗൌ॑പ॒ത്യേന॑ । സഗ്ം രാ॒യസ്പോഷേ॑ണ ॥ 46 ॥
വ്യ॑സൌ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ । യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥
അചി॑ക്രദ॒ദ്വൃഷാ॒ ഹരിഃ॑ । മ॒ഹാ-ന്മി॒ത്രോ ന ദ॑ര്​ശ॒തഃ । സഗ്ം സൂര്യേ॑ണ രോചതേ ॥ ചിദ॑സി സമു॒ദ്രയോ॑നിഃ । ഇന്ദു॒-ര്ദക്ഷഃ॑ ശ്യേ॒ന ഋ॒താവാ᳚ । ഹിര॑ണ്യപക്ഷ-ശ്ശകു॒നോ ഭു॑ര॒ണ്യുഃ । മ॒ഹാന്-ഥ്സ॒ധസ്ഥേ᳚ ധ്രു॒വ ആനിഷ॑ത്തഃ ॥ 47 ॥
നമ॑സ്തേ അസ്തു॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ വി॒ശ്വാവ॑സുഗ്ം സോമ ഗന്ധ॒ര്വമ് । ആപോ॑ ദദൃ॒ശുഷീഃ᳚ । തദൃ॒തേനാ॒ വ്യാ॑യന്ന് । തദ॒ന്വവൈ᳚ത് । ഇന്ദ്രോ॑ രാരഹാ॒ണ ആ॑സാമ് । പരി॒ സൂര്യ॑സ്യ പരി॒ധീഗ്ം ര॑പശ്യത് ॥ വി॒ശ്വാവ॑സുര॒ഭി തന്നോ॑ ഗൃണാതു । ദി॒വ്യോ ഗ॑ന്ധ॒ര്വോ രജ॑സോ വി॒മാനഃ॑ ।
യദ്വാ॑ ഘാ സ॒ത്യമു॒ത യന്ന വി॒ദ്മ ॥ 48 ॥
ധിയോ॑ ഹിന്വാ॒നോ ധിയ॒ ഇന്നോ॑ അവ്യാത് ॥ സസ്നി॑മവിന്ദ॒ച്ചര॑ണേ ന॒ദീനാ᳚മ് ।
അപാ॑വൃണോ॒-ദ്ദുരോ॒ അശ്മ॑വ്രജാനാമ് । പ്രാസാ᳚-ന്ഗന്ധ॒ര്വോ അ॒മൃതാ॑നി വോചത് । ഇന്ദ്രോ॒ ദക്ഷ॒-മ്പരി॑ജാനാദ॒ഹീന᳚മ് ॥ ഏ॒തത്ത്വ-ന്ദേ॑വ ഘര്മ ദേ॒വോ ദേ॒വാനുപാ॑ഗാഃ ।
ഇ॒ദമ॒ഹ-മ്മ॑നു॒ഷ്യോ॑ മനു॒ഷ്യാന്॑ । സോമ॑പീ॒ഥാനു॒ മേഹി॑ । സ॒ഹ പ്ര॒ജയാ॑ സ॒ഹ രാ॒യസ്പോഷേ॑ണ ॥
സു॒മി॒ത്രാ ന॒ ആപ॒ ഓഷ॑ധയ-സ്സന്തു ॥ 49 ॥
ദു॒ര്മി॒ത്രാസ്തസ്മൈ॑ ഭൂയാസുഃ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ ।
യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ ഉദ്വ॒യ-ന്തമ॑സ॒സ്പരി॒ പശ്യ॑ന്തോ॒ ജ്യോതി॒രുത്ത॑രമ് । ദേ॒വ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ സൂര്യ॒മഗ॑ന്മ॒ ജ്യോതി॑രുത്ത॒മമ് ॥ ഉദു॒ ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസ-ന്ദേ॒വം-വഁ॑ഹന്തി കേ॒തവഃ॑ । ദൃ॒ശേ വിശ്വാ॑യ॒ സൂര്യ᳚മ് । ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒-മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒-ഞ്ചക്ഷു॑ ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒-ഽഗ്നേഃ ॥ ഇ॒മമൂ॒ ഷു ത്യമ॒സ്മഭ്യഗ്ം॑ സ॒നിമ് । ഗാ॒യ॒ത്രന്നവീ॑യാഗ്ംസമ് ।
അഗ്നേ॑ ദേ॒വേഷു॒ പ്രവോ॑ചഃ ॥ 50 ॥
(യാ-ഽഽഗ്നീ᳚ദ്ധ്രേ॒ താന്താ॑ ഏ॒തേനാവ॑യജേ॒ സ്വാഹാ॒ - ധര്മ॑ണാ - ശം॒-യുഁധാ॑യാഃ - പ്യാസിഷീ॒മഹി॒-പോഷേ॑ണ॒-നിഷ॑ത്തോ-വി॒ദ്മ-സ॑ന്-+ത്വ॒ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 11)
അനുവാകം 12
മ॒ഹീ॒നാ-മ്പയോ॑-ഽസി॒ വിഹി॑ത-ന്ദേവ॒ത്രാ ।
ജ്യോ॒തി॒ര്ഭാ അ॑സി॒ വന॒സ്പതീ॑നാ॒മോഷ॑ധീനാ॒ഗ്ം॒ രസഃ॑ ।
വാ॒ജിന॑-ന്ത്വാ വാ॒ജിനോ-ഽവ॑ നയാമഃ ।
ഊ॒ര്ധ്വ-മ്മനഃ॑ സുവ॒ര്ഗമ് ॥ 51 ॥ (അ. 12)
അനുവാകം 13
അസ്കാ॒-ന്ദ്യൌഃ പൃ॑ഥി॒വീമ് । അസ്കാ॑നൃഷ॒ഭോ യുവാ॒ ഗാഃ ।
സ്ക॒ന്നേമാ വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാ । സ്ക॒ന്നോ യ॒ജ്ഞഃ പ്രജ॑നയതു ॥ അസ്കാ॒നജ॑നി॒ പ്രാജ॑നി । ആ സ്ക॒ന്നാജ്ജാ॑യതേ॒ വൃഷാ᳚ ।
സ്ക॒ന്നാ-ത്പ്രജ॑നിഷീമഹി ॥ 52 ॥ (അ. 13)
അനുവാകം 14
യാ പു॒രസ്താ᳚-ദ്വി॒ദ്യുദാപ॑തത് । താന്ത॑ ഏ॒തേനാവ॑ യജേ॒ സ്വാഹാ᳚ । യാ ദ॑ക്ഷിണ॒തഃ । യാ പ॒ശ്ചാത് । യോത്ത॑ര॒തഃ । യോപരി॑ഷ്ടാ-ദ്വി॒ദ്യുദാപ॑തത് । താന്ത॑ ഏ॒തേനാവ॑ യജേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 53 ॥ (അ. 14)
അനുവാകം 15
പ്രാ॒ണായ॒ സ്വാഹാ᳚ വ്യാ॒നായ॒ സ്വാഹാ॑ ഽപാ॒നായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
ചക്ഷു॑ഷേ॒ സ്വാഹാ॒ ശ്രോത്രാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
മന॑സേ॒ സ്വാഹാ॑ വാ॒ചേ സര॑സ്വത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 54 ॥ (അ. 15)
അനുവാകം 16
പൂ॒ഷ്ണേ സ്വാഹാ॑ പൂ॒ഷ്ണേ ശര॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
പൂ॒ഷ്ണേ പ്ര॑പ॒ത്ഥ്യാ॑യ॒ സ്വാഹാ॑ പൂ॒ഷ്ണേ ന॒രന്ധി॑ഷായ॒ സ്വാഹാ᳚ । പൂ॒ഷ്ണേ-ഽങ്ഘൃ॑ണയേ॒ സ്വാഹാ॑ പൂ॒ഷ്ണേ ന॒രുണാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
പൂ॒ഷ്ണേ സാ॑കേ॒തായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 55 ॥ (അ. 16)
അനുവാകം 17
ഉദ॑സ്യ॒ ശുഷ്മാ᳚-ദ്ഭാ॒നുര്നാര്ത॒ ബിഭ॑ര്തി । ഭാ॒ര-മ്പൃ॑ഥി॒വീ ന ഭൂമ॑ । പ്ര ശു॒ക്രൈതു॑ ദേ॒വീ മ॑നീ॒ഷാ । അ॒സ്മ-ഥ്സുത॑ഷ്ടോ॒ രഥോ॒ ന വാ॒ജീ । അര്ച॑ന്ത॒ ഏകേ॒ മഹി॒ സാമ॑ മന്വത । തേന॒ സൂര്യ॑മധാരയന്ന് ।
തേന॒ സൂര്യ॑മരോചയന്ന് । ഘ॒ര്മ-ശ്ശിര॒സ്തദ॒യമ॒ഗ്നിഃ ।
പുരീ॑ഷമസി॒ സമ്പ്രി॑യ-മ്പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑ര്ഭുവത് । പ്ര॒ജാപതി॑സ്ത്വാ സാദയതു । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ 56 ॥ (അ. 17)
അനുവാകം 18
യാസ്തേ॑ അഗ്ന ആ॒ര്ദ്രാ യോന॑യോ॒ യാഃ കു॑ലാ॒യിനീഃ᳚ ।
യേ തേ॑ അഗ്ന॒ ഇന്ദ॑വോ॒ യാ ഉ॒ നാഭ॑യഃ । യാസ്തേ॑ അഗ്നേ ത॒നുവ॒ ഊര്ജോ॒ നാമ॑ । താഭി॒സ്ത്വമു॒ഭയീ॑ഭി-സ്സം​വിഁദാ॒നഃ । പ്ര॒ജാഭി॑രഗ്നേ॒ ദ്രവി॑ണേ॒ഹ സീ॑ദ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ 57 ॥ (അ. 18)
അനുവാകം 19
അ॒ഗ്നിര॑സി വൈശ്വാന॒രോ॑-ഽസി । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രോ॑-ഽസി പരിവഥ്സ॒രോ॑-ഽസി । ഇ॒ദാ॒വ॒ഥ്സ॒രോ॑-ഽസീദുവഥ്സ॒രോ॑-ഽസി । ഇ॒ദ്വ॒ഥ്സ॒രോ॑-ഽസി വഥ്സ॒രോ॑-ഽസി । തസ്യ॑ തേ വസ॒ന്ത-ശ്ശിരഃ॑ । ഗ്രീ॒ഷ്മോ ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । വ॒ര്॒ഷാഃ പുച്ഛ᳚മ് ।
ശ॒രദുത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । ഹേ॒മ॒ന്തോ മദ്ധ്യ᳚മ് । പൂ॒ര്വ॒പ॒ക്ഷാശ്ചിത॑യഃ । അ॒പ॒ര॒പ॒ക്ഷാഃ പുരീ॑ഷമ് । അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാണീഷ്ട॑കാഃ । തസ്യ॑ തേ॒ മാസാ᳚ശ്ചാര്ധമാ॒സാശ്ച॑ കല്പന്താമ് ।
ഋ॒തവ॑സ്തേ കല്പന്താമ് । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രസ്തേ॑ കല്പതാമ് ।
അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാണി॑ തേ കല്പന്താമ് । ഏതി॒ പ്രേതി॒ വീതി॒ സമിത്യുദിതി॑ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ 58 ॥
(ചിത॑യോ॒ നവ॑ ച) (അ. 19)
അനുവാകം 20
ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॑ । ഊ॒ര്ധ്വ ഊ॒ ഷുണ॑ ഊ॒തയേ᳚ । ഊ॒ര്ധ്വോ നഃ॑ പാ॒ഹ്യഗ്ംഹ॑സഃ ॥
വി॒ധുന്ദ॑ദ്രാ॒ണഗ്ം സമ॑നേ ബഹൂ॒നാമ് । യുവാ॑ന॒ഗ്ം॒ സന്ത॑-മ്പലി॒തോ ജ॑ഗാര । ദേ॒വസ്യ॑ പശ്യ॒ കാവ്യ॑-മ്മഹി॒ത്വാ-ഽദ്യാ മ॒മാര॑ । സ ഹ്യ॒-സ്സമാ॑ന ॥
യദൃ॒തേ ചി॑ദഭി॒ശ്രിഷഃ॑ । പു॒രാ ജ॒ര്തൃഭ്യ॑ ആ॒തൃദഃ॑ ।
സന്ധാ॑താ സ॒ന്ധി-മ്മ॒ഘവാ॑ പുരോ॒വസുഃ॑ ॥ 59 ॥
നിഷ്ക॑ര്താ॒ വിഹ്രു॑ത॒-മ്പുനഃ॑ ॥ പുന॑രൂ॒ര്ജാ നി വ॑ര്തസ്വ॒ പുന॑രഗ്ന ഇ॒ഷാ-ഽഽയു॑ഷാ । പുന॑ര്നഃ പാഹി വി॒ശ്വതഃ॑ ॥ സ॒ഹ ര॒യ്യാ നി വ॑ര്ത॒സ്വാഗ്നേ॒ പിന്വ॑സ്വ॒ ധാര॑യാ । വി॒ശ്വഫ്സ്നി॑യാ വി॒ശ്വത॒സ്പരി॑ ॥ മാ നോ॑ ഘര്മ വ്യഥി॒തോ വി॑വ്യഥോ നഃ । മാ നഃ॒ പര॒മധ॑ര॒മ്മാ രജോ॑-ഽനൈഃ । മോഷ്വ॑സ്മാഗ്​ സ്തമ॑സ്യന്ത॒രാ ധാഃ᳚ । മാ രു॒ദ്രിയാ॑സോ അ॒ഭിഗു॑ര്വൃ॒ധാനഃ॑ ॥ മാ നഃ॒ ക്രതു॑ഭിര്-ഹീഡി॒തേഭി॑ര॒സ്മാന് । ദ്വിഷാ॑ സുനീതേ॒ മാ പരാ॑ദാഃ ।
മാ നോ॑ രു॒ദ്രോ നിര്-ഋ॑തി॒ര്മാ നോ॒ അസ്താ᳚ ।
മാ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ഹീ॑ഡിഷാതാമ് ॥ 60 ॥
ഉപ॑ നോ മിത്രാവരുണാവി॒ഹാവ॑തമ് । അ॒ന്വാദീ᳚ദ്ധ്യാഥാമി॒ഹ നഃ॑ സഖായാ । ആ॒ദി॒ത്യാനാ॒-മ്പ്രസി॑തിര്​ഹേ॒തിഃ । ഉ॒ഗ്രാ ശ॒താപാ᳚ഷ്ഠാ ഘ॒ വിഷാ॒ പരി॑ണോ വൃണക്തു ॥
ഇ॒മ-മ്മേ॑ വരുണ ശ്രുധീ॒ ഹവ॑മ॒ദ്യാ ച॑ മൃഡയ । ത്വാമ॑വ॒സ്യുരാ ച॑കേ ॥ തത്ത്വാ॑ യാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വന്ദ॑മാന॒-സ്തദാ ശാ᳚സ്തേ॒ യജ॑മാനോ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ । അഹേ॑ഡമാനോ വരുണേ॒ഹ ബോ॒ദ്ധ്യുരു॑ശഗ്ംസ॒ മാ ന॒ ആയുഃ॒ പ്രമോ॑ഷീഃ ॥ ത്വ-ന്നോ॑ അഗ്നേ॒ വരു॑ണസ്യ വി॒ദ്വാ-ന്ദേ॒വസ്യ॒ ഹേഡോ-ഽവ॑ യാസി സീഷ്ഠാഃ । യജി॑ഷ്ഠോ॒ വഹ്നി॑ തമ॒-ശ്ശോശു॑ചാനോ॒ വിശ്വാ॒ ദ്വേഷാഗ്ം॑സി॒ പ്രമു॑മുഗ്ധ്യ॒സ്മത് ॥
സ ത്വന്നോ॑ അന്ഗേ-ഽവ॒മോ ഭ॑വോ॒തീ നേദി॑ഷ്ഠോ അ॒സ്യാ ഉ॒ഷസോ॒ വ്യു॑ഷ്ടൌ । അവ॑ യക്ഷ്വ നോ॒ വരു॑ണ॒ഗ്ം॒ രരാ॑ണോ വീ॒ഹി മൃ॑ഡീ॒കഗ്ം സു॒ഹവോ॑ ന ഏധി ॥ ത്വമ॑ഗ്നേ അ॒യാ-ഽസി॑ । അ॒യാ സന്മന॑സാ ഹി॒തഃ । അ॒യാ സനഃഅ॒വ്യമൂ॑ഹിഷേ । അ॒യാ നോ॑ ധേഹി ഭേഷ॒ജമ് । ഇ॒ഷ്ടോ അ॒ഗ്നിരാഹു॑തഃ । സ്വാഹാ॑കൃതഃ പിപര്തു നഃ । സ്വ॒ഗാ ദേ॒വേഭ്യ॑ ഇ॒ദ-ന്നമഃ॑ ॥
ഉദ്വ॒യ-ന്തമ॑സ॒സ്പരി॒ പശ്യ॑ന്തോ॒ ജ്യോതി॒രുത്ത॑രമ് । ദേ॒വ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ സൂര്യ॒മഗ॑ന്മ॒ ജ്യോതി॑രുത്ത॒മമ് ॥ ഉദു॒ ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസ-ന്ദേ॒വം-വഁ॑ഹന്തി കേ॒തവഃ॑ । ദൃ॒ശേ വിശ്വാ॑യ॒ സൂര്യ᳚മ് । ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒-മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒-ഞ്ചക്ഷു॑ ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒-ഽഗ്നേഃ ॥
വയഃ॑ സുപ॒ര്ണാ ഉപ॑സേദു॒രിന്ദ്ര᳚മ് । പ്രി॒യമേ॑ധാ॒ ഋഷ॑യോ॒ നാധ॑മാനാഃ । അപ॑ ധ്വാ॒ന്തമൂ᳚ര്ണു॒ഹി പൂ॒ര്ധി ചക്ഷുഃ॑ । മു॒മു॒ഗ്ധ്യ॑സ്മാ-ന്നി॒ധയേ॑വ ബ॒ദ്ധാന് ॥ 61 ॥
(പു॒രോ॒വസു॑ര്​ഹീഡിഷാതാഗ്ം സുപ॒ര്ണാഃ) (അ. 20)
അനുവാകം 21
ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॑ । മയി॒ ത്യദി॑ന്ദ്രി॒യ-മ്മ॒ഹത് । മയി॒ ദക്ഷോ॒ മയി॒ ക്രതുഃ॑ । മയി॑ ധായി സു॒വീര്യ᳚മ് । ത്രിശു॑ഗ്ഘ॒ര്മോ വിഭാ॑തു മേ । ആകൂ᳚ത്യാ॒ മന॑സാ സ॒ഹ ।
വി॒രാജാ॒ ജ്യോതി॑ഷാ സ॒ഹ । യ॒ജ്ഞേന॒ പയ॑സാ സ॒ഹ । ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ തേജ॑സാ സ॒ഹ । ക്ഷ॒ത്രേണ॒ യശ॑സാ സ॒ഹ । സ॒ത്യേന॒ തപ॑സാ സ॒ഹ । തസ്യ॒ ദോഹ॑മശീമഹി ।
തസ്യ॑ സു॒മ്നമ॑ശീമഹി । തസ്യ॑ ഭ॒ക്ഷമ॑ശീമഹി ।
തസ്യ॑ ത॒ ഇന്ദ്രേ॑ണ പീ॒തസ്യ॒ മധു॑മതഃ ।
ഉപ॑ഹൂത॒സ്യോപ॑ഹൂതോ ഭക്ഷയാമി ॥ 62 ॥
(യശ॑സാ സ॒ഹ ഷട്ച॑) (അ. 21)
അനുവാകം 22
യാസ്തേ॑ അഗ്നേ ഘോ॒രാസ്ത॒നുവഃ॑ । ക്ഷുച്ച॒ തൃഷ്ണാ॑ ച । അസ്നു॒ക്ചാനാ॑ഹുതിശ്ച । അ॒ശ॒ന॒യാ ച॑ പിപാ॒സാ ച॑ । സേ॒ദിശ്ചാമ॑തിശ്ച । ഏ॒താസ്തേ॑ അഗ്നേ ഘോ॒രാസ്ത॒നുവഃ॑ ।
താഭി॑ര॒മുങ്ഗ॑ച്ഛ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ ।
യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ 63 ॥ (അ. 22)
അനുവാകം 23
സ്നിക്ച॒ സ്നീഹി॑തിശ്ച॒ സ്നിഹി॑തിശ്ച । ഉ॒ഷ്ണാ ച॑ ശീ॒താ ച॑ ।
ഉ॒ഗ്രാ ച॑ ഭീ॒മാ ച॑ । സ॒ദാമ്നീ॑ സേ॒ദിരനി॑രാ । ഏ॒താസ്തേ॑ അഗ്നേ ഘോ॒രാസ്ത॒നുവഃ॑ । താഭി॑ര॒മുങ്ഗ॑ച്ഛ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ । യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ 64 ॥ (അ. 23)
അനുവാകം 24
ധുനി॑ശ്ച ധ്വാ॒ന്തശ്ച॑ ധ്വ॒നശ്ച॑ ധ്വ॒നയഗ്ഗ്॑ശ്ച ।
നി॒ലി॒മ്പശ്ച॑ വിലി॒മ്പശ്ച॑ വിക്ഷി॒പഃ ॥ 65 ॥ (അ. 24)
അനുവാകം 25
ഉ॒ഗ്രശ്ച॒ ധുനി॑ശ്ച ധ്വാ॒ന്തശ്ച॑ ധ്വ॒നശ്ച॑ ധ്വ॒നയഗ്ഗ്॑ശ്ച । സ॒ഹ॒സ॒ഹ്വാഗ്​ശ്ച॒ സഹ॑മാനശ്ച॒ സഹ॑സ്വാഗ്​ശ്ച॒ സഹീ॑യാഗ്​ശ്ച ।
ഏത്യ॒ പ്രേത്യ॑ വിക്ഷി॒പഃ ॥ 66 ॥ (അ. 25)
അനുവാകം 26
അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രേ ത്വോദീ॑രയതാമ് । അ॒ര്ധ॒മാ॒സാസ്ത്വോദീ᳚-ഞ്ജയന്തു । മാസാ᳚സ്ത്വാ ശ്രപയന്തു । ഋ॒തവ॑സ്ത്വാ പചന്തു ।
സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രസ്ത്വാ॑ ഹന്ത്വസൌ ॥ 67 ॥ (അ. 26)
അനുവാകം 27
ഖട് ഫ-ഡ്ജ॒ഹി । ഛി॒ന്ധീ ഭി॒ന്ധീ ഹ॒ന്ധീ കട് ।
ഇതി॒ വാചഃ॑ ക്രൂരാ॒ണി ॥ 68 ॥ (അ. 27)
അനുവാകം 28
വിഗാ ഇ॑ന്ദ്ര വി॒ചര᳚ന്-ഥ്സ്പാശയസ്വ । സ്വ॒പന്ത॑മിന്ദ്ര പശു॒മന്ത॑മിച്ഛ । വജ്രേ॑ണാ॒മു-മ്ബോ॑ധയ ദുര്വി॒ദത്ര᳚മ് । സ്വ॒പ॒തോ᳚-ഽസ്യ॒ പ്രഹ॑ര॒ ഭോജ॑നേഭ്യഃ ॥
അഗ്നേ॑ അ॒ഗ്നിനാ॒ സം​വഁ॑ദസ്വ । മൃത്യോ॑ മൃ॒ത്യുനാ॒ സം​വഁ॑ദസ്വ । നമ॑സ്തേ അസ്തു ഭഗവഃ ॥ സ॒കൃത്തേ॑ അഗ്നേ॒ നമഃ॑ । ദ്വിസ്തേ॒ നമഃ॑ । ത്രിസ്തേ॒ നമഃ॑ । ച॒തുസ്തേ॒ നമഃ॑ । പ॒ഞ്ച॒കൃത്വ॑സ്തേ॒ നമഃ॑ ।
ദ॒ശ॒കൃത്വ॑സ്തേ॒ നമഃ॑ । ശ॒ത॒കൃത്വ॑സ്തേ॒ നമഃ॑ । ആ॒സ॒ഹ॒സ്ര॒കൃത്വ॑സ്തേ॒ നമഃ॑ । അ॒പ॒രി॒മി॒ത॒കൃത്വ॑സ്തേ॒ നമഃ॑ । നമ॑സ്തേ അസ്തു॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ 69 ॥
(ത്രിസ്തേ॒ നമഃ॑ സ॒പ്ത ച॑) (അ. 28)
അനുവാകം 29
അസൃ॑-ന്മുഖോ രുധി॒രേണാ॒വ്യ॑ക്തഃ । യ॒മസ്യ॑ ദൂ॒ത-ശ്ശ്വപാ॒-ദ്വിധാ॑വസി । ഗൃദ്ധ്രഃ॑ സുപ॒ര്ണഃ കു॒ണപ॒ന്നിഷേ॑വസേ ।
യ॒മസ്യ॑ ദൂ॒തഃ പ്രഹി॑തോ ഭ॒വസ്യ॑ ചോ॒ഭയോഃ᳚ ॥ 70 ॥ (അ. 29)
അനുവാകം 30
യദേ॒ത-ദ്വൃ॑ക॒സോ ഭൂ॒ത്വാ । വാഗ് ദേ᳚വ്യഭി॒രായ॑സി । ദ്വി॒ഷന്ത॑-മ്മേ॒-ഽഭിരാ॑യ । ത-മ്മൃ॑ത്യോ മൃ॒ത്യവേ॑ നയ । സ ആര്ത്യാ-ഽഽര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തു ॥ 71 ॥ (അ. 30)
അനുവാകം 31
യദീ॑ഷി॒തോ യദി॑ വാ സ്വകാ॒മീ । ഭ॒യേഡ॑കോ॒ വദ॑തി॒ വാച॑മേ॒താമ് । താമി॑ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ ബ്രഹ്മ॑ണാ സം​വിഁദാ॒നൌ ।
ശി॒വാമ॒സ്മഭ്യ॑-ങ്കൃണുതങ്ഗൃ॒ഹേഷു॑ ॥ 72 ॥ (അ. 31)
അനുവാകം 32
ദീര്ഘ॑മുഖി॒ ദുര്​ഹ॑ണു । മാ സ്മ॑ ദക്ഷിണ॒തോ വ॑ദഃ ।
യദി॑ ദക്ഷിണ॒തോ വദാ᳚-ദ്ദ്വി॒ഷന്ത॒-മ്മേ-ഽവ॑ ബാധാസൈ ॥ 73 ॥ (അ. 32)
അനുവാകം 33
ഇ॒ത്ഥാദുലൂ॑ക॒ ആപ॑പ്തത് । ഹി॒ര॒ണ്യാ॒ക്ഷോ അയോ॑മുഖഃ ।
രക്ഷ॑സാന്ദൂ॒ത ആഗ॑തഃ । തമി॒തോ നാ॑ശയാഗ്നേ ॥ 74 ॥ (അ. 33)
അനുവാകം 34
യദേ॒ത-ദ്ഭൂ॒താന്യ॑ന്വാ॒വിശ്യ॑ । ദൈവീം॒-വാഁചം॑-വഁ॒ദസി॑ । ദ്വി॒ഷതോ॑ നഃ॒ പരാ॑വദ । താ-ന്മൃ॑ത്യോ മൃ॒ത്യവേ॑ നയ । ത ആര്ത്യാ-ഽഽര്തി॒മാര്ച്ഛ॑ന്തു ।
അ॒ഗ്നിനാ॒-ഽഗ്നി-സ്സം​വഁ॑ദതാമ് ॥ 75 ॥ (അ. 34)
അനുവാകം 35
പ്ര॒സാര്യ॑ സ॒ക്ഥ്യൌ॑ പത॑സി । സ॒വ്യമക്ഷി॑ നി॒പേപി॑ ച ।
മേഹ ക॑സ്യച॒നാമ॑മത് ॥ 76 ॥ (അ. 35)
അനുവാകം 36
അത്രി॑ണാ ത്വാ ക്രിമേ ഹന്മി । കണ്വേ॑ന ജ॒മദ॑ഗ്നിനാ ।
വി॒ശ്വാവ॑സോ॒-ര്ബ്രഹ്മ॑ണാ ഹ॒തഃ । ക്രിമീ॑ണാ॒ഗ്ം॒ രാജാ᳚ ।
അപ്യേ॑ഷാഗ്​ സ്ഥ॒പതി॑ര്​ഹ॒തഃ । അഥോ॑ മാ॒താ-ഽഥോ॑ പി॒താ ।
അഥോ᳚ സ്ഥൂ॒രാ അഥോ᳚ ക്ഷു॒ദ്രാഃ । അഥോ॑ കൃ॒ഷ്ണാ അഥോ᳚ ശ്വേ॒താഃ । അഥോ॑ ആ॒ശാതി॑കാ ഹ॒താഃ ।
ശ്വേ॒താഭിഃ॑ സ॒ഹ സര്വേ॑ ഹ॒താഃ ॥ 77 ॥ (അ. 36)
അനുവാകം 37
ആഹ॒രാവ॑ദ്യ । ശൃ॒തസ്യ॑ ഹ॒വിഷോ॒ യഥാ᳚ । ത-ഥ്സ॒ത്യമ് ।
യദ॒മും-യഁ॒മസ്യ॒ ജമ്ഭ॑യോഃ । ആദ॑ധാമി॒ തഥാ॒ ഹി തത് । ഖണ്ഫണ്മ്രസി॑ ॥ 78 ॥ (അ. 37)
അനുവാകം 38
ബ്രഹ്മ॑ണാ ത്വാ ശപാമി । ബ്രഹ്മ॑ണസ്ത്വാ ശ॒പഥേ॑ന ശപാമി । ഘോ॒രേണ॑ ത്വാ॒ ഭൃഗൂ॑ണാ॒ഞ്ചക്ഷു॑ഷാ॒ പ്രേക്ഷേ᳚ । രൌ॒ദ്രേണ॒ ത്വാങ്ഗി॑രസാ॒-മ്മന॑സാ ധ്യായാമി ।
അ॒ഘസ്യ॑ ത്വാ॒ ധാര॑യാ വിദ്ധ്യാമി ।
അധ॑രോ॒ മ-ത്പ॑ദ്യസ്വാസൌ ॥ 79 ॥ (അ. 38)
അനുവാകം 39
ഉത്തു॑ദ ശിമിജാവരി । തല്പേ॑ജേ॒ തല്പ॒ ഉത്തു॑ദ । ഗി॒രീഗ്ം രനു॒ പ്രവേ॑ശയ । മരീ॑ചീ॒രുപ॒ സന്നു॑ദ ।
യാവ॑ദി॒തഃ പു॒രസ്താ॑ദു॒ദയാ॑തി॒ സൂര്യഃ॑ ।
താവ॑ദി॒തോ॑-ഽമുന്നാ॑ശയ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ ।
യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ 80 ॥ (അ. 39)
അനുവാകം 40
ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॑ ।
ഭുവോ᳚-ഽദ്ധായി॒ ഭുവോ᳚-ഽദ്ധായി॒ ഭുവോ᳚-ഽദ്ധായി ।
നൃ॒മ്ണായി നൃ॒മ്ണ-ന്നൃ॒മ്ണായി നൃ॒മ്ണ-ന്നൃ॒മ്ണായി നൃ॒മ്ണമ് । നി॒ധാ യ്യോ॑-ഽവായി നി॒ധാ യ്യോ॑-ഽവായി നി॒ധാ യ്യോ॑-ഽവായി । ഏ അ॒സ്മേ അ॒സ്മേ । സുവ॒ര്ന ജ്യോതീഃ᳚ ॥ 81 ॥ (അ. 40)
അനുവാകം 41
പൃ॒ഥി॒വീ സ॒മിത് । താമ॒ഗ്നി-സ്സമി॑ന്ധേ । സാ-ഽഗ്നിഗ്ം സമി॑ന്ധേ । താമ॒ഹഗ്ം സമി॑ന്ധേ । സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ । വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ । യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
അ॒ന്തരി॑ക്ഷഗ്ം സ॒മിത് ॥ 82 ॥
താം-വാഁ॒യു-സ്സമി॑ന്ധേ । സാ വാ॒യുഗ്ം സമി॑ന്ധേ । താമ॒ഹഗ്ം സമി॑ന്ധേ । സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ । വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ । യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।
ദ്യൌ-സ്സ॒മിത് । താമാ॑ദി॒ത്യ-സ്സമി॑ന്ധേ ॥ 83 ॥
സാ-ഽഽദി॒ത്യഗ്ം സമി॑ന്ധേ । താമ॒ഹഗ്ം സമി॑ന്ധേ । സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ । വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ । യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യാ മേ॑ സ॒മിദ॑സി സപത്ന॒ക്ഷയ॑ണീ ।
ഭ്രാ॒തൃ॒വ്യ॒ഹാ മേ॑-ഽസി॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ അഗ്നേ᳚ വ്രതപതേ വ്ര॒തഞ്ച॑രിഷ്യാമി ॥ 84 ॥
തച്ഛ॑കേയ॒-ന്തന്മേ॑ രാദ്ധ്യതാമ് । വായോ᳚ വ്രതപത॒ ആദി॑ത്യ വ്രതപതേ । വ്ര॒താനാം᳚-വ്രഁതപതേ വ്ര॒തഞ്ച॑രിഷ്യാമി । തച്ഛ॑കേയ॒-ന്തന്മേ॑ രാദ്ധ്യതാമ് ॥ ദ്യൌ-സ്സ॒മിത് । താമാ॑ദി॒ത്യ-സ്സമി॑ന്ധേ । സാ-ഽഽദി॒ത്യഗ്ം സമി॑ന്ധേ ।
താമ॒ഹഗ്ം സമി॑ന്ധേ । സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ ॥ 85 ॥
വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ । യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അ॒ന്തരി॑ക്ഷഗ്ം സ॒മിത് । താം-വാഁ॒യു-സ്സമി॑ന്ധേ । സാ വാ॒യുഗ്ം സമി॑ന്ധേ । താമ॒ഹഗ്ം സമി॑ന്ധേ । സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ । വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ ॥ 86 ॥
യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । പൃ॒ഥി॒വീ സ॒മിത് । താമ॒ഗ്നി-സ്സമി॑ന്ധേ । സാ-ഽഗ്നിഗ്ം സമി॑ന്ധേ । താമ॒ഹഗ്ം സമി॑ന്ധേ ।
സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ । വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ ।
യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ ॥ 87 ॥
അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യാ മേ॑ സ॒മിദ॑സി സപത്ന॒ക്ഷയ॑ണീ । ഭ്രാ॒തൃ॒വ്യ॒ഹാ മേ॑-ഽസി॒ സ്വാഹാ᳚ । ആദി॑ത്യ വ്രതപതേ വ്ര॒തമ॑ചാരിഷമ് ।
തദ॑ശക॒-ന്തന്മേ॑-ഽരാധി । വായോ᳚ വ്രതപ॒തേ-ഽഗ്നേ᳚ വ്രതപതേ । വ്ര॒താനാം᳚-വ്രഁതപതേ വ്ര॒തമ॑ചാരിഷമ് । തദ॑ശക॒-ന്തന്മേ॑-ഽരാധി ॥ 88 ॥
(സ॒മിഥ് - സമി॑ന്ധേ - വ്ര॒തഞ്ച॑രിഷ്യാ॒ - മ്യായു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ॒ - വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ - യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേനാ॒ - +ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 41)
അനുവാകം 42
ശന്നോ॒ വാതഃ॑ പവതാ-മ്മാത॒രിശ്വാ॒ ശന്ന॑സ്തപതു॒ സൂര്യഃ॑ । അഹാ॑നി॒ ശ-മ്ഭ॑വന്തു ന॒-ശ്ശഗ്ം രാത്രിഃ॒ പ്രതി॑ധീയതാമ് ॥ ശമു॒ഷാ നോ॒ വ്യു॑ച്ഛതു॒ ശമാ॑ദി॒ത്യ ഉദേ॑തു നഃ । ശി॒വാ ന॒-ശ്ശന്ത॑മാ ഭവ സുമൃഡീ॒കാ സര॑സ്വതി । മാ തേ॒ വ്യോ॑മ സ॒ന്ദൃശി॑ ॥
ഇഡാ॑യൈ॒ വാസ്ത്വ॑സി വാസ്തു॒മ-ദ്വാ᳚സ്തു॒മന്തോ॑ ഭൂയാസ്മ॒ മാ വാസ്തോ᳚-ശ്ഛിഥ്സ്മഹ്യ വാ॒സ്തു-സ്സ ഭൂ॑യാ॒-ദ്യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॒ യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥
പ്ര॒തി॒ഷ്ഠാ-ഽസി॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാവ॑ന്തോ ഭൂയാസ്മ॒ മാ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠായാ᳚- ശ്ഛിഥ്സ്മഹ്യ പ്രതി॒ഷ്ഠഃ
സ ഭൂ॑യാ॒-ദ്യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॒ യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ ആ വാ॑ത വാഹി ഭേഷ॒ജമ് ഁവി വാ॑ത വാഹി॒ യദ്രപഃ॑ ।
ത്വഗ്ം ഹി വി॒ശ്വഭേ॑ഷജോ ദേ॒വാനാ᳚-ന്ദൂ॒ത ഈയ॑സേ ॥
ദ്വാവി॒മൌ വാതൌ॑ വാത॒ ആ സിന്ധാ॒രാ പ॑രാ॒വതഃ॑ ॥ 89 ॥
ദക്ഷ॑-മ്മേ അ॒ന്യ ആ॒വാതു॒ പരാ॒-ഽന്യോ വാ॑തു॒ യ-ദ്രപഃ॑ ॥
യദ॒ദോ വാ॑ത തേ ഗൃ॒ഹേ॑-ഽമൃത॑സ്യ നി॒ധിര്​ഹി॒തഃ ।
തതോ॑ നോ ദേഹി ജീ॒വസേ॒ തതോ॑ നോ ധേഹി ഭേഷ॒ജമ് ॥
തതോ॑ നോ॒ മഹ॒ ആവ॑ഹ॒ വാത॒ ആവാ॑തു ഭേഷ॒ജമ് ।
ശ॒മ്ഭൂ-ര്മ॑യോ॒ഭൂര്നോ॑ ഹൃ॒ദേ പ്ര ണ॒ ആയൂഗ്ം॑ഷി താരിഷത് ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്യ ഗൃ॒ഹോ॑-ഽസി॒ ത-ന്ത്വാ॒ പ്രപ॑ദ്യേ॒ സഗു॒സ്സാശ്വഃ॑ । സ॒ഹ യന്മേ॒ അസ്തി॒ തേന॑ ॥
ഭൂഃ പ്രപ॑ദ്യേ॒ ഭുവഃ॒ പ്രപ॑ദ്യേ॒ സുവഃ॒ പ്രപ॑ദ്യേ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॒ പ്രപ॑ദ്യേ വാ॒യുമ്
പ്രപ॒ദ്യേ-ഽനാ᳚ര്താ-ന്ദേ॒വതാ॒-മ്പ്രപ॒ദ്യേ ഽശ്മാ॑നമാഖ॒ണ-മ്പ്രപ॑ദ്യേ പ്ര॒ജാപ॑തേര്
ബ്രഹ്മകോ॒ശ-മ്ബ്രഹ്മ॒ പ്രപ॑ദ്യ॒ ഓ-മ്പ്രപ॑ദ്യേ ॥
അ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മ്മ ഉ॒ര്വ॑ന്തര॑-മ്ബൃ॒ഹദ॒ഗ്നയഃ॒ പര്വ॑താശ്ച॒ യയാ॒ വാതഃ॑ സ്വ॒സ്ത്യാ സ്വ॑സ്തി॒മാന്തയാ᳚ സ്വ॒സ്ത്യാ സ്വ॑സ്തി॒ മാന॑സാനി ॥
പ്രാണാ॑പാനൌ മൃ॒ത്യോര്മാ॑ പാത॒-മ്പ്രാണാ॑പാനൌ॒ മാ മാ॑ ഹാസിഷ്ട॒-മ്മയി॑ മേ॒ധാ-മ്മയി॑ പ്ര॒ജാ-മ്മയ്യ॒ഗ്നി സ്തേജോ॑ ദധാതു॒ മയി॑ മേ॒ധാ-മ്മയി॑ പ്ര॒ജാ-മ്മയീന്ദ്ര॑ ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॑ധാതു॒ മയി॑ മേ॒ധാ-മ്മയി॑ പ്ര॒ജാ-മ്മയി॒ സൂര്യോ॒
ഭ്രാജോ॑ ദധാതു ॥ 90 ॥
ദ്യു॒ഭിര॒ക്തുഭിഃ॒ പരി॑പാത-മ॒സ്മാനരി॑ഷ്ടേഭി-രശ്വിനാ॒ സൌഭ॑ഗേഭിഃ । തന്നോ॑ മി॒ത്രോ വരു॑ണോ മാമഹന്താ॒ മദി॑തി॒-സ്സിന്ധുഃ॑ പൃഥി॒വീ ഉ॒ത ദ്യൌഃ ॥
കയാ॑ നശ്ചി॒ത്ര ആഭു॑വദൂ॒തീ സ॒ദാവൃ॑ധ॒-സ്സഖാ᳚ । കയാ॒ ശചി॑ഷ്ഠയാ വൃ॒താ ॥ കസ്ത്വാ॑ സ॒ത്യോ മദാ॑നാ॒-മ്മഗ്ംഹി॑ഷ്ഠോ മഥ്സ॒ദന്ധ॑സഃ ।
ദൃ॒ഢാ ചി॑ദാ॒രുജേ॒ വസു॑ ॥ അ॒ഭീ ഷു ണ॒-സ്സഖീ॑നാമവി॒താ ജ॑രിതൄ॒ണാമ് । ശ॒ത-മ്ഭ॑വാസ്യൂ॒തിഭിഃ॑ ॥
വയഃ॑ സുപ॒ര്ണാ ഉപ॑സേദു॒രിന്ദ്ര॑-മ്പ്രി॒യമേ॑ധാ॒ ഋഷ॑യോ॒ നാധ॑മാനാഃ ।
അപ॑ ധ്വാ॒ന്തമൂ᳚ര്ണു॒ഹി പൂ॒ര്ധി ചക്ഷു॑-ര്മുമു॒ഗ്ധ്യ॑സ്മാ-ന്നി॒ധയേ॑വ ബ॒ദ്ധാന് ॥ 91 ॥
ശന്നോ॑ ദേ॒വീര॒ഭിഷ്ട॑യ॒ ആപോ॑ ഭവന്തു പീ॒തയേ᳚ । ശം-യോഁര॒ഭിസ്ര॑വന്തു നഃ ॥ ഈശാ॑നാ॒ വാര്യാ॑ണാ॒-ങ്ക്ഷയ॑ന്തീശ്ചര്​ഷണീ॒നാമ് । അ॒പോ യാ॑ചാമി ഭേഷ॒ജമ് ॥
സു॒മി॒ത്രാ ന॒ ആപ॒ ഓഷ॑ധയ-സ്സന്തു ദുര്മി॒ത്രാസ്തസ്മൈ॑ ഭൂയാസു॒-ര്യോ᳚-ഽസ്മാന്-ദ്വേഷ്ടി॒ യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥
ആപോ॒ ഹി ഷ്ഠാ മ॑യോ॒ഭുവ॒സ്താ ന॑ ഊ॒ര്ജേ ദ॑ധാതന । മ॒ഹേ രണാ॑യ॒ ചക്ഷ॑സേ ॥ യോ വഃ॑ ശി॒വത॑മോ॒ രസ॒സ്തസ്യ॑ ഭാജയതേ॒ഹ നഃ॑ । ഉ॒ശ॒തീരി॑വ മാ॒തരഃ॑ ॥
തസ്മാ॒ അര॑-ങ്ഗമാമ വോ॒ യസ്യ॒ ക്ഷയാ॑യ॒ ജിന്വ॑ഥ ॥ 92 ॥
ആപോ॑ ജ॒നയ॑ഥാ ച നഃ ॥
പൃ॒ഥി॒വീ ശാ॒ന്താ സാ-ഽഗ്നിനാ॑ ശാ॒ന്താ സാ മേ॑ ശാ॒ന്താ ശുചഗ്ം॑ ശമയതു ॥ അ॒ന്തരി॑ക്ഷഗ്ം ശാ॒ന്ത-ന്ത-ദ്വാ॒യുനാ॑ ശാ॒ന്ത-ന്തന്മേ॑ ശാ॒ന്തഗ്ം ശുചഗ്ം॑ ശമയതു ।
ദ്യൌ-ശ്ശാ॒ന്താ സാ-ഽഽദി॒ത്യേന॑ ശാ॒ന്താ സാ മേ॑ ശാ॒ന്താ ശുചഗ്ം॑ ശമയതു ॥ പൃ॒ഥി॒വീ ശാന്തി॑ര॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്ം॒ ശാന്തി॒-ര്ദ്യൌ-ശ്ശാന്തി॒-ര്ദിശ॒-ശ്ശാന്തി॑ രവാന്തരദി॒ശാ-ശ്ശാന്തി॑ ര॒ഗ്നി-ശ്ശാന്തി॑-ര്വാ॒യു-ശ്ശാന്തി॑ രാദി॒ത്യ-ശ്ശാന്തി॑
ശ്ച॒ന്ദ്രമാ॒-ശ്ശാന്തി॒-ര്നക്ഷ॑ത്രാണി॒ ശാന്തി॒ രാപ॒-ശ്ശാന്തി॒ രോഷ॑ധയ॒-ശ്ശാന്തി॒-ര്വന॒സ്പത॑യ॒-ശ്ശാന്തി॒-ര്ഗൌ-ശ്ശാന്തി॑ ര॒ജാ ശാന്തി॒ രശ്വ॒-ശ്ശാന്തിഃ॒ പുരു॑ഷ॒-ശ്ശാന്തി॒-ര്ബ്രഹ്മ॒ ശാന്തി॑-ര്ബ്രാഹ്മ॒ണ-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॑രേ॒വ ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॑ര്മേ അസ്തു॒ ശാന്തിഃ॑ ॥
തയാ॒-ഽഹഗ്ം ശാ॒ന്ത്യാ സ॑ര്വശാ॒ന്ത്യാ മഹ്യ॑-ന്ദ്വി॒പദേ॒ ചതു॑ഷ്പദേ ച॒ ശാന്തി॑-ങ്കരോമി॒ ശാന്തി॑ര്മേ അസ്തു॒ ശാന്തിഃ॑ ॥
ഏഹ॒ ശ്രീശ്ച॒ ഹ്രീശ്ച॒ ധൃതി॑ശ്ച॒ തപോ॑ മേ॒ധാ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ ശ്ര॒ദ്ധാ സ॒ത്യ-ന്ധര്മ॑ശ്ചൈ॒താനി॒ മോത്തി॑ഷ്ഠന്ത॒-മനൂത്തി॑ഷ്ഠന്തു॒ മാ മാ॒ഗ്॒ ശ്രീശ്ച॒ ഹ്രീശ്ച॒ ധൃതി॑ശ്ച॒ തപോ॑ മേ॒ധാ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ ശ്ര॒ദ്ധാ സ॒ത്യ-ന്ധര്മ॑ശ്ചൈ॒താനി॑ മാ॒ മാ ഹാ॑സിഷുഃ ॥
ഉദായു॑ഷാ സ്വാ॒യുഷോദോഷ॑ധീനാ॒ഗ്ം॒ രസേ॒നോ-ത്പ॒ര്ജന്യ॑സ്യ॒ ശുഷ്മേ॒ണോദ॑സ്ഥാ-മ॒മൃതാ॒ഗ്ം॒ അനു॑ ॥ തച്ചക്ഷു॑-ര്ദേ॒വഹി॑ത-മ്പു॒രസ്താ᳚ ച്ഛു॒ക്രമു॒ച്ചര॑ത് ।
പശ്യേ॑മ ശ॒രദഃ॑ ശ॒ത-ഞ്ജീവേ॑മ ശ॒രദഃ॑ ശ॒ത-ന്നന്ദാ॑മ ശ॒രദഃ॑ ശ॒ത-മ്മോദാ॑മ ശ॒രദഃ॑ ശ॒ത-മ്ഭവാ॑മ ശ॒രദഃ॑ ശ॒തഗ്ം ശൃ॒ണവാ॑മ ശ॒രദഃ॑ ശ॒ത-മ്പ്രബ്ര॑വാമ ശ॒രദഃ॑ ശ॒ത മജീ॑താ-സ്സ്യാമ ശ॒രദഃ॑ ശ॒ത-ഞ്ജ്യോക്ച॒ സൂര്യ॑-ന്ദൃ॒ശേ ॥ 93 ॥
യ ഉദ॑ഗാ-ന്മഹ॒തോ-ഽര്ണവാ᳚-ദ്വി॒ഭ്രാജ॑മാന-സ്സരി॒രസ്യ॒ മദ്ധ്യാ॒ഥ്സ മാ॑ വൃഷ॒ഭോ ലോ॑ഹിതാ॒ക്ഷ-സ്സൂര്യോ॑ വിപ॒ശ്ചി-ന്മന॑സാ പുനാതു ॥ ബ്രഹ്മ॑ണ॒-ശ്ശ്ചോത॑ന്യസി॒ ബ്രഹ്മ॑ണ ആ॒ണീ സ്ഥോ॒ ബ്രഹ്മ॑ണ ആ॒വപ॑നമസി ധാരി॒തേയ-മ്പൃ॑ഥി॒വീ ബ്രഹ്മ॑ണാ മ॒ഹീ ധാ॑രി॒തമേ॑നേന മ॒ഹദ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒-ന്ദിവ॑-ന്ദാധാര പൃഥി॒വീഗ്ം സദേ॑വാം॒-യഁദ॒ഹം-വേഁദ॒ തദ॒ഹ-ന്ധാ॑രയാണി॒ മാ മദ്വേദോ-ഽധി॒ വിസ്ര॑സത് ॥ മേ॒ധാ॒മ॒നീ॒ഷേ മാ-ഽഽവി॑ശതാഗ്ം സ॒മീചീ॑ ഭൂ॒തസ്യ॒ ഭവ്യ॒സ്യാവ॑രുദ്ധ്യൈ॒ സര്വ॒മായു॑രയാണി॒
സര്വ॒മായു॑രയാണി ॥ ആ॒ഭി-ര്ഗീ॒ര്ഭി-ര്യദതോ॑ ന ഊ॒നമാപ്യാ॑യയ ഹരിവോ॒ വര്ധ॑മാനഃ ।
യ॒ദാ സ്തോ॒തൃഭ്യോ॒ മഹി॑ ഗോ॒ത്രാ രു॒ജാസി॑ ഭൂയിഷ്ഠ॒ഭാജോ॒ അധ॑ തേ സ്യാമ ॥ ബ്രഹ്മ॒ പ്രാവാ॑ദിഷ്മ॒ തന്നോ॒ മാ ഹാ॑സീത് ॥ ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥ 94 ॥
(പ॒രാ॒വതോ॑-ദധാതു-ബ॒ദ്ധാന്-ജിന്വ॑ഥ-ദൃ॒ശേ-+സ॒പ്ത ച॑) (അ. 42)
(നമോ॑ - യു॒ഞ്ജതേ॒ - വൃഷ്ണോ॒ അശ്വ॑സ്യ॒ - ബ്രഹ്മ॑-ന്പ്രവ॒ര്ഗ്യേ॑ണ॒ - ബ്രഹ്മ॒-ന്പ്രച॑രിഷ്യാമോ॒ - ദശ॒ പ്രാചീ॒ - രപ॑ശ്യങ്ഗോ॒പാമ് - ദേ॒വസ്യ॑ - സമു॒ദ്രാ - യേ॒ഷേ പീ॑പിഹി॒ - ഘര്മ॒ യാ തേ॑ - മഹീ॒നാ-ഞ്ച॒ത്വാ - ര്യസ്കാ॒ന്॒. - യാ പു॒രസ്താ᳚-ഥ്സ॒പ്ത സ॑പ്ത - പ്രാ॒ണായ॒ ത്രീണി॑ - പൂ॒ഷ്ണേ ച॒ത്വാ-ര്യു - ദ॒സ്യൈകാ॑ദശ॒ - യാസ്തേ॑ സ॒പ്താ - ഗ്നി-ര്ധ്രു॒വസീഃ॒ ദൈകാ॒ന്ന വിഗ്ം॑ശതി॒--ര് ഭൂരൂ॒ര്ധ്വ സ്ത്രി॒ഗ്ം॒ശത-ദ്- ഭൂ-ര്മയി॒ ഷോഡ॑ശ॒ - യാസ്തേ॑ ഘോ॒രാ നവ॒ - സ്നിക്ചാ॒ഷ്ടൌ - ധുനി॑ശ്ച॒ ദ്വേ - ഉ॒ഗ്രശ്ച॒ ത്രീണ്യ॑ - ഹോരാ॒ത്രേ പഞ്ച॒ - ഖ-ട്ത്രീണി॒ - വിഗാ-സ്സ॒പ്തദ॒ശാ - സൃ॑-ന്മുഖ-ശ്ച॒ത്വാരി॒ - യദേ॒ത-ദ്വൃ॑ക॒സഃ പഞ്ച॒ - യദീ॑ഷി॒ത ശ്ച॒ത്വാരി॒ - ദീര്ഘ॑മുഖി॒ ത്രീണീ॒ - ത്ഥാ ച്ച॒ത്വാരി॒ - യദേ॒ത-ദ്ഭൂ॒താനി॒ ഷട് - പ്ര॒സാര്യ॒ ത്രീണ്യ - ത്രി॑ണാ॒ ദശാ- ഹ॒രാവ॑ദ്യ॒ - ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ ഷട്-ഥ്ഷഡ് - ഉത്തു॑ദാ॒ഷ്ടൌ - ഭൂ-ഷ്ഷട് - പൃ॑ഥി॒വ്യ॑ഷ്ട ഷ॑ഷ്ടിഃ॒ - ശന്നഃ॑ സ॒പ്തപ॑ഞ്ചാ॒ശ-ദ്ദ്വിച॑ത്വാരിഗ്ംശത് )
(നമോ॑ വാ॒ചേ - ബ്രഹ്മ॑-ന്പ്രവ॒ര്ഗ്യേ॑ണ॒ - മയി॒ രു - ഗ॒ന്തരി॑ക്ഷേണ - പി॒താ നോ॑-ഽസി - മഹീ॒നാ - മുപ॑ നോ॒ - യദേ॒ത-ദ്- ഭൂ--ര് ദ്യൂ॒ഭി ശ്ചതു॑-ര്നവതിഃ)
॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ചതുര്ഥഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhakaḥ - pravargya mantrāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
namo̭ vā॒ce yā co̭di॒tā yā cānṷditā॒ tasyai̭ vā॒ce namo॒ namo̭ vā॒ce namo̭ vā॒caspata̭ye॒ nama॒ ṛṣi̭bhyo mantra॒kṛdbhyo॒ mantra̭patibhyo॒ mā māmṛṣa̭yo mantra॒kṛto̭ mantra॒pata̭yaḥ॒ parā̭du॒rmā-'hamṛṣī᳚-nmantra॒kṛto̭ mantra॒patī॒-nparā̭dāṃ-vai~śvade॒vīṃ-vā~ca̭mudyāsagṃ śi॒vāmada̭stā॒-ñjuṣṭā᳚-nde॒vebhya॒-śśarma̭ me॒ dyau-śśarma̭ pṛthi॒vī śarma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t |
śarma̭ ca॒ndraśca॒ sūrya̭śca॒ śarma̭ brahmaprajāpa॒tī ||
bhū॒taṃ-va~̭diṣye॒ bhuva̭naṃ-va~diṣye॒ tejo̭ vadiṣye॒ yaśo̭ vadiṣye॒ tapo̭ vadiṣye॒ brahma̭ vadiṣye sa॒tyaṃ-va~̭diṣye॒ tasmā̭ a॒hami॒da-mṷpa॒stara̭ṇa॒-mupa̭stṛṇa upa॒stara̭ṇa-mme pra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yā-dupa॒stara̭ṇama॒ha-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yāsa॒-mprāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmadhṷ maniṣye॒ madhṷ janiṣye॒ madhṷ vakṣyāmi॒ madhṷ vadiṣyāmi॒ madhṷmatī-nde॒vebhyo॒ vāca̭mudyāsagṃ śuśrū॒ṣeṇyā᳚-mmanu॒ṣye᳚bhya॒sta-mmā̭ de॒vā a̭vantu śo॒bhāyai̭ pi॒taro-'nṷmadantu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 1 || (a. 1)
anuvākaṃ 2
yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyaḥ̭ | viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒videka॒ it | ma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒māda̭de || abhri̭rasi॒ nāri̭rasi |
a॒ddhva॒ra॒kṛ-dde॒vebhyaḥ̭ | utti̭ṣṭha brahmaṇaspate || 2 ||
de॒va॒yanta̭stvemahe | upa॒ praya̭ntu ma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ | indra̭ prā॒śūrbha̭vā॒ sacā᳚ || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ | pra de॒vyḙtu sū॒nṛtā᳚ |
acchā̭ vī॒rannarya̭-mpa॒ṅktirā̭dhasam | de॒vā ya॒jñanna̭yantu naḥ || devī᳚ dyāvāpṛthivī॒ anṷ me magṃsāthām | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 3 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒r​ṣṇe || iya॒tyagra̭ āsīḥ |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒r​ṣṇe || devī᳚-rvamrīra॒sya bhū॒tasya̭ prathamajā ṛtāvarīḥ || ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 4 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒r​ṣṇe || indra॒syaujo̭-'si |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒r​ṣṇe || a॒gni॒jā a̭si pra॒jāpa̭te॒ retaḥ̭ | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 5 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒r​ṣṇe || āyṷ-rdhehi prā॒ṇa-ndhḙhi | a॒pā॒na-ndhḙhi vyā॒na-ndhḙhi | cakṣṷ-rdhehi॒ śrotra̭-ndhehi | mano̭ dhehi॒ vāca̭-ndhehi | ā॒tmāna̭-ndhehi prati॒ṣṭhā-ndhḙhi |
mā-ndhḙhi॒ mayi̭ dhehi || madhṷ tvā madhu॒lā ka̭rotu |
ma॒khasya॒ śiro̭-'si || 6 ||
ya॒jñasya̭ pa॒de sthaḥ̭ | gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda̭sā karomi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda̭sā karomi | jāga̭tena tvā॒ chanda̭sā karomi || ma॒khasya॒ rāsnā̭-'si | adi̭tiste॒ bila̭ṅgṛhṇātu | pāṅktḙna॒ chanda̭sā |
sūrya̭sya॒ hara̭sā śrāya | ma॒kho̭-'si || 7 ||
(pa॒te॒ - śira̭ - ṛtāvarīr-ṛddhyāsa̭ma॒dya ma॒khasya॒ śiraḥ॒ - śiraḥ॒ - śiro̭-'si॒ - +nava̭ ca) (a. 2)
(iya̭ti॒ devī॒rindra॒syaujo᳚-'syagni॒jā a॒syāyṷrdhehi prā॒ṇa-mpañca̭)
anuvākaṃ 3
vṛṣṇo॒ aśva̭sya ni॒ṣpada̭si | varṷṇastvā dhṛ॒tavra̭ta॒ ādhṷ̄payatu | mi॒trāvarṷṇayor
dhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā || a॒rciṣe᳚ tvā | śo॒ciṣe᳚ tvā |
jyoti̭ṣe tvā | tapa̭se tvā || a॒bhīma-mma̭hi॒nā diva᳚m |
mi॒tro ba̭bhūva sa॒prathāḥ᳚ | u॒ta śrava̭sā pṛthi॒vīm || 8 ||
mi॒trasya̭ car​ṣaṇī॒dhṛtaḥ̭ |
śravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim | dyu॒mnañci॒traśra̭vastamam || siddhyai᳚ tvā | de॒vastvā̭ savi॒todva̭patu |
su॒pā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒riḥ | su॒bā॒huru॒ta śaktyā᳚ || apa̭dyamānaḥ pṛthi॒vyām | āśā॒ diśa॒ ā pṛ̭ṇa | utti̭ṣṭha bṛ॒ha-nbha̭va || 9 ||
ū॒rdhvasti̭ṣṭha dhru॒vastvam || sūrya̭sya tvā॒ cakṣu॒ṣā-'nvī᳚kṣe | ṛ॒jave᳚ tvā | sā॒dhave᳚ tvā | su॒kṣi॒tyai tvā॒ bhūtyai᳚ tvā ||
i॒dama॒hama॒mumā̭muṣyāya॒ṇaṃ-vi~॒śā pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena॒ paryṷ̄hāmi |
gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi |
jāga̭tena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | chṛ॒ṇattṷ tvā॒ vāk | chṛ॒ṇattu॒ tvork | chṛ॒ṇattṷ tvā ha॒viḥ |
chṛ॒ndhi vāca᳚m | chṛ॒ndhyūrja᳚m | chṛ॒ndhi ha॒viḥ ||
deva̭ puraścara sa॒ghyāsa̭ntvā || 10 ||
(pṛ॒thi॒vīm - bha̭va॒ - vā-khṣaṭca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ praca̭riṣyāmaḥ |
hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi | agnī॒drauhi̭ṇau puro॒ḍāśā॒vadhi̭śraya | prati̭prasthāta॒rviha̭ra |
prasto̭ta॒-ssāmā̭ni gāya || yajṷryukta॒gṃ॒ sāma̭bhi॒rākta̭khantvā | viśvai᳚-rde॒vairanṷmata-mma॒rudbhiḥ̭ | dakṣi̭ṇābhiḥ॒ prata̭ta-mpārayi॒ṣṇum |
stubho̭ vahantu sumana॒syamā̭nam | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ | bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
omindra̭vantaḥ॒ praca̭rata || 11 ||
(ahṛ̭ṇīyamāno॒ dve ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5
brahma॒-npraca̭riṣyāmaḥ | hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi || ya॒māya̭ tvā ma॒khāya̭ tvā | sūrya̭sya॒ hara̭se tvā || prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ | mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ | dakṣā̭ya॒ svāhā॒ krata̭ve॒ svāhā᳚ | oja̭se॒ svāhā॒ balā̭ya॒ svāhā᳚ ||
de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu || 12 ||
pṛ॒thi॒vī-ntapa̭sastrāyasva | a॒rcira̭si śo॒cira̭si॒ jyoti̭rasi॒ tapo̭-'si | sagṃsī̭dasva ma॒hāgṃ a̭si | śoca̭sva deva॒vīta̭maḥ | vi dhū॒mama̭gne aru॒ṣa-mmi̭yeddhya | sṛ॒ja pra̭śasta dar​śa॒tam ||
a॒ñjanti॒ ya-mpra॒thaya̭nto॒ na viprāḥ᳚ | va॒pāva̭nta॒nnāgninā॒ tapa̭ntaḥ |
pi॒turna pu॒tra upa̭si॒ preṣṭhaḥ̭ | ā gha॒rmo a॒gnimṛ॒taya̭nnasādīt || 13 ||
a॒nā॒dhṛ॒ṣyā pu॒rastā᳚t | a॒gnerādhi̭patye |
āyṷrme dāḥ | pu॒trava̭tī dakṣiṇa॒taḥ | indra॒syādhi̭patye | pra॒jā-mmḙ dāḥ | su॒ṣadā̭ pa॒ścāt | de॒vasya̭ savi॒turādhi̭patye | prā॒ṇa-mmḙ dāḥ | āśrṷtiruttara॒taḥ || 14 ||
mi॒trāvarṷṇayo॒rādhi̭patye | śrotra̭-mme dāḥ | vidhṛ̭tiru॒pari̭ṣṭāt | bṛha॒spate॒rādhi̭patye |
brahma̭ me dāḥ, kṣa॒tra-mmḙ dāḥ | tejo̭ me dhā॒ varco̭ me dhāḥ | yaśo̭ me dhā॒ stapo̭ me dhāḥ |
mano̭ me dhāḥ || mano॒raśvā̭-'si॒ bhūri̭putrā |
viśvā᳚bhyo mā nā॒ṣṭrābhyaḥ̭ pāhi || 15 ||
sū॒pa॒sadā̭ me bhūyā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tapo॒ ṣva̭gne॒ anta̭rāgṃ a॒mitrāṋ |
tapā॒śagṃsa̭mara॒ruṣaḥ॒ para̭sya | tapā̭ vaso cikitā॒no a॒cittāṋ | vi tḙ tiṣṭhantāma॒jarā̭ a॒yāsaḥ̭ || citaḥ̭ stha pari॒citaḥ̭ | svāhā̭ ma॒rudbhiḥ॒ pari̭śrayasva | mā a̭si | pra॒mā a̭si | pra॒ti॒mā a̭si || 16 ||
sa॒mmā a̭si | vi॒mā a̭si | u॒nmā a̭si | a॒ntari̭kṣasyānta॒rdhira̭si ||
diva॒ntapa̭sastrāyasva | ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒nam |
āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ | ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ | bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || śu॒krantḙ a॒nya-dya̭ja॒tantḙ a॒nyat || 17 ||
viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvaḥ | bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira̭stu || ar​ha̭-nbibhar​ṣi॒ sāya̭kāni॒ dhanva̭ | ar​ha̭nni॒ṣkaṃ-ya~̭ja॒taṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | ar​ha̭nni॒da-nda̭yase॒ viśva॒-mabbhṷvam | na vā ojī̭yo rudra॒ tvada̭sti || gā॒ya॒trama̭si | traiṣṭṷbhamasi | jāga̭tamasi | madhu॒ madhu॒ madhṷ || 18 ||
(a॒na॒ - ktva॒sā॒dī॒ - du॒tta॒ra॒taḥ - pā̭hi - prati॒mā a̭si - yaja॒tantḙ a॒nyaj - jāga̭tama॒syeka̭-ñca) (a. 5)
anuvākaṃ 6
daśa॒ prācī॒rdaśa̭ bhāsi dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tīcī॒rdaśa̭ bhā॒syudī̭cīḥ | daśo॒rdhvā bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ ||
a॒gniṣṭvā॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā᳚-drocayatu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || indra̭stvā ru॒drai-rda̭kṣiṇa॒to ro̭cayatu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | varṷṇastvā-''di॒tyaiḥ pa॒ścā-dro̭cayatu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || 19 ||
dyu॒tā॒nastvā̭ māru॒to ma॒rudbhi̭ruttara॒to ro̭caya॒tvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | bṛha॒spati̭stvā॒ viśvai᳚-rde॒vairu॒pari̭ṣṭā-drocayatu॒ pāṅktḙna॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || ro॒ci॒tastva-ndḙva gharma de॒veṣvasi̭ |
ro॒ci॒ṣī॒yāha-mma̭nu॒ṣyḙṣu ||
samrā᳚ḍ gharma ruci॒tastvaṃ e॒veṣvāyṷṣmāg​steja॒svī bra̭hmavarca॒sya̭si | ru॒ci॒to̭-'ha-mma̭nu॒ṣye᳚ṣvāyṷṣmāg​-steja॒svī bra̭hmavarca॒sī bhṷ̄yāsam || ruga̭si | ruca॒-mmayi̭ dhehi || 20 ||
mayi॒ ruk || daśa̭ pu॒rastā᳚-drocase | daśa̭ dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tyamm | daśodaṅṋ̇ | daśo॒rdhvo bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa naḥ̭ samrā॒ḍiṣa॒mūrja̭-ndhehi | vā॒jī vā॒jinḙ pavasva | ro॒ci॒to gha॒rmo rṷcī॒ya || 21 ||
(ro॒ca॒ya॒ - dhe॒hi॒ - +nava̭ ca) (a. 6)
anuvākaṃ 7
apa̭śyaṅgo॒pāmani̭padyamānam | ā ca॒ parā̭ ca pa॒thibhi॒ścara̭ntam | sa sa॒ddhrīcī॒-ssa viṣṷ̄cī॒rvasā̭naḥ | ā va̭rīvarti॒ bhuva̭neṣva॒ntaḥ || atra̭ prā॒vīḥ | madhu॒ māddhvī᳚bhyā॒-mmadhu॒ mādhṷ̄cībhyām | anṷ vā-nde॒vavī̭taye || sama॒gnira॒gninā̭ gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā | sagṃ sūryḙṇa rocate || 22 ||
svāhā॒ sama॒gnistapa̭sā gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā |
sagṃ sūryḙṇārociṣṭa || dha॒rtā di॒vo vibhā̭si॒ raja̭saḥ | pṛ॒thi॒vyā dha॒rtā | u॒rora॒ntari̭kṣasya dha॒rtā | dha॒rtā de॒vo de॒vānā᳚m | ama̭rtyastapo॒jāḥ || hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā | di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvā || 23 ||
ū॒rdhvami॒ma-ma̭ddhva॒raṅkṛ̭dhi | di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha || viśvā̭sā-mbhuvā-mpate | viśva̭sya bhuvanaspate | viśva̭sya manasaspate | viśva̭sya vacasaspate | viśva̭sya tapasaspate | viśva̭sya brahmaṇaspate | de॒va॒śrūstvandḙva gharma de॒vā-npā̭hi || ta॒po॒jāṃ-vā~ca̭ma॒sme niya̭ccha devā॒yuva᳚m || 24 ||
garbho̭ de॒vānā᳚m || pi॒tā ma̭tī॒nām ||
patiḥ̭ pra॒jānā᳚m || matiḥ̭ kavī॒nām ||
sande॒vo de॒vena̭ savi॒trā-'ya̭tiṣṭa | sagṃ sūryḙṇārukta || ā॒yu॒rdāstvama॒smabhya̭-ṅgharma varco॒dā a̭si || pi॒tā no̭-'si pi॒tā no̭ bodha || ā॒yu॒rdhāsta̭nū॒dhāḥ pa̭yo॒dhāḥ |
va॒rco॒dā va̭rivo॒dā dra̭viṇo॒dāḥ || 25 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒pra॒ u॒rorvarī̭yān | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tvama̭gne gṛ॒hapa̭ti-rvi॒śāma̭si | viśvā̭sā॒-mmānṷṣīṇām | śa॒ta-mpū॒rbhirya̭viṣṭha pā॒hyagṃha̭saḥ | sa॒me॒ddhāragṃ̭ śa॒tagṃ himāḥ᳚ |
ta॒-ndrā॒viṇagṃ̭ hārdivā॒nam | i॒haiva rā॒tayaḥ̭ santu || tvaṣṭī̭matī te sapeya | su॒retā॒ reto॒ dadhā̭nā |
vī॒raṃ-vi~̭deya॒ tava̭ sa॒ndṛśi̭ |
mā-'hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ vi yo̭ṣam || 26 ||
(ro॒ca॒te॒-sūrya̭ya tvā - devā॒yuvaṃ̭ - draviṇo॒dā - dadhā̭nā॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da̭de || adi̭tyai॒ rāsnā̭-'si | iḍa॒ ehi̭ | adi̭ta॒ ehi̭ | sara̭sva॒tyehi̭ | asā॒vehi̭ |
asā॒vehi̭ | asā॒vehi̭ || 27 ||
adi̭tyā u॒ṣṇīṣa̭masi | vā॒yura̭syai॒ḍaḥ | pū॒ṣā tvo॒pāva̭sṛjatu | a॒śvibhyā॒-mpra dā̭paya | yaste॒ stanaḥ̭ śaśa॒yo yo ma̭yo॒bhūḥ | yena॒ viśvā॒ puṣya̭si॒ vāryā̭ṇi | yo ra̭tna॒dhā va̭su॒vidya-ssu॒datraḥ̭ |
sara̭svati॒ tami॒ha dhāta̭ve-'kaḥ || usra̭ gha॒rmagṃ śigṃ̭ṣa | usra̭ gha॒rma-mpā̭hi || 28 ||
gha॒rmāya̭ śigṃṣa | bṛha॒spati॒stvopa̭sīdatu | dāna̭va-sstha॒ pera̭vaḥ | vi॒ṣva॒gvṛto॒ lohi̭tena | a॒śvibhyā᳚-mpinvasva | sara̭svatyai pinvasva |
pū॒ṣṇe pi̭nvasva | bṛha॒spata̭ye pinvasva | indrā̭ya pinvasva | indrā̭ya pinvasva || 29 ||
gā॒ya॒tro̭-'si | traiṣṭṷbho-'si | jāga̭tamasi | sa॒horjo bhā॒genopa॒ mehi̭ | indrā᳚śvinā॒ madhṷna-ssāra॒ghasya̭ | gha॒rma-mpā̭ta vasavo॒ yaja̭tā॒ vaṭ | svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmayḙ vṛṣṭi॒vana̭ye juhomi | madhṷ ha॒vira̭si | sūrya̭sya॒ tapa̭stapa | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-ntvā॒ pari̭gṛhṇāmi || 30 ||
a॒ntari̭kṣeṇa॒ tvopa̭yacchāmi | de॒vānā᳚-ntvā pitṛ॒ṇāmanṷmato॒ bhartugṃ̭ śakeyam | tejo̭-'si |
tejo-'nu॒prehi̭ | di॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
a॒nta॒ri॒kṣa॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ | pṛ॒thi॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha |
divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pāhi || 31 ||
(ehi̭ - pāhi - pinvasva - gṛhṇāmi॒ - +nava̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9
sa॒mu॒drāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | sa॒li॒lāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒nā॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒pra॒ti॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ |
a॒va॒syave᳚ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | duva̭svate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | śimi̭dvate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ tvā॒ vasṷmate॒ svāhā᳚ |
somā̭ya tvā ru॒drava̭te॒ svāhā᳚ |
varṷṇāya tvā-''di॒tyava̭te॒ svāhā᳚ || 32 ||
bṛha॒spata̭ye tvā vi॒śvade᳚vyāvate॒ svāhā᳚ |
sa॒vi॒tre tva̭rbhu॒matḙ vibhu॒mate᳚ prabhu॒mate॒ vāja̭vate॒ svāhā᳚ | ya॒māya॒ tvā-'ṅgi̭rasvate pitṛ॒mate॒ svāhā᳚ || viśvā॒ āśā̭ dakṣiṇa॒sat | viśvā᳚-nde॒vāna̭yāḍi॒ha | svāhā̭kṛtasya gha॒rmasya̭ | madhoḥ᳚ pibatamaśvinā |
svāhā॒-'gnayḙ ya॒jñiyā̭ya | śaṃ-ya~jṷrbhiḥ ||
aśvi̭nā gha॒rma-mpā̭tagṃ hārdivā॒nam || 33 ||
aha̭-rdi॒vābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī magṃ̭sātām | svāhendrā̭ya || svāhendrā॒vaṭ | gha॒rmama̭pātamaśvinā hārdivā॒nam |
aha̭-rdi॒vābhi̭rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī a̭magṃsātām | ta-mprā॒vyaṃ̭-ya~thā॒ vaṭ | namo̭ di॒ve | namaḥ̭ pṛthi॒vyai || 34 ||
di॒vi dhā̭ i॒maṃ-ya~॒jñam | ya॒jñami॒ma-ndi॒vi dhāḥ᳚ | diva̭ṅgaccha | a॒ntari̭kṣaṅgaccha | pṛ॒thi॒vīṅga̭ccha | pañca̭ pra॒diśo̭ gaccha | de॒vā-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha | pi॒tṝ-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha || 35 ||
(ā॒di॒tyava̭te॒ svāhā̭-hārdivā॒nam-pṛ̭thi॒vyā-+a॒ṣṭau ca̭) (a. 9)
anuvākaṃ 10
i॒ṣe pī̭pihi | ū॒rje pī̭pihi | brahma̭ṇe pīpihi | kṣa॒trāya̭ pīpihi | a॒dbhyaḥ pī̭pihi | oṣa̭dhībhyaḥ pīpihi | vana॒spati̭bhyaḥ pīpihi | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-mpīpihi | su॒bhū॒tāya̭ pīpihi | bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi || 36 ||
yaja̭mānāya pīpihi | mahya॒ñjyaiṣṭhyā̭ya pīpihi || tviṣyai᳚ tvā | dyu॒mnāya̭ tvā | i॒ndri॒yāya̭ tvā॒ bhūtyai᳚ tvā | dharmā̭-'si su॒dharmā me᳚ nya॒sme | brahmā̭ṇi dhāraya | kṣa॒trāṇi̭ dhāraya | viśa̭ndhāraya |
nettvā॒ vātaḥ̭ ska॒ndayā᳚t || 37 ||
a॒muṣya̭ tvā prā॒ṇe sā̭dayāmi | a॒munā̭ sa॒ha ni̭ra॒rthaṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
grāva̭bhya॒-ssvāhā᳚ | pra॒ti॒rebhya॒-ssvāhā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāhā᳚ |
pi॒tṛbhyo̭ gharma॒pebhya॒-ssvāhā᳚ ||
ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā᳚ || 38 ||
aha॒-rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | rātri॒rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | apī̭paro॒ mā-'hno॒ rātri̭yai mā pāhi | e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | apī̭paro mā॒ rātri̭yā॒ ahno̭ mā pāhi || 39 ||
e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | a॒gni-rjyoti॒-rjyoti̭ra॒gni-ssvāhā᳚ |
sūryo॒ jyoti॒-rjyoti॒-ssūrya॒-ssvāhā᳚ | bhū-ssvāhā᳚ | hu॒tagṃ ha॒viḥ | madhṷ ha॒viḥ | indra̭tame॒-'gnau || 40 ||
pi॒tā no̭-'si॒ mā mā̭ higṃsīḥ | a॒śyāma̭ te devagharma |
madhṷmato॒ vāja̭vataḥ pitu॒mataḥ̭ | aṅgi̭rasvata-ssvadhā॒vinaḥ̭ | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmibhyaḥ̭ | svāhā᳚ tvā॒ nakṣa̭trebhyaḥ || 41 ||
(bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi - ska॒ndayā᳚-d- ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā - 'hno̭ mā pāh - ya॒gnau - +sa॒pta ca̭) (a. 10)
anuvākaṃ 11
gharma॒ yā tḙ di॒vi śuk | yā gā̭ya॒tre chanda̭si | yā brā᳚hma॒ṇe | yā ha̭vi॒rdhāne᳚ | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || gharma॒ yā te॒-'ntari̭kṣe॒ śuk |
yā traiṣṭṷbhe॒ chanda̭si | yā rā̭ja॒nye᳚ | yā-''gnī᳚ddhre |
tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || 42 ||
gharma॒ yā tḙ pṛthi॒vyāgṃ śuk | yā jāga̭te॒ chanda̭si | yā vaiśye᳚ | yā sada̭si | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || di॒vastvā̭ para॒spāyāḥ᳚ | a॒ntari̭kṣasya ta॒nuvaḥ̭ pāhi | pṛ॒thi॒vyāstvā॒ dharma̭ṇā || 43 ||
va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || brahma̭ṇastvā para॒spāyāḥ᳚ | kṣa॒trasya̭ ta॒nuvaḥ̭ pāhi | vi॒śastvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || prā॒ṇasya̭ tvā para॒spāyai᳚ | cakṣṷṣasta॒nuvaḥ̭ pāhi | śrotra̭sya tvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || va॒lgura̭si śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ || 44 ||
śiśu॒-rjana̭dhāyāḥ || śañca॒ vakṣi॒ pari̭ ca॒ vakṣi̭ |
catuḥ̭ srakti॒rnābhi̭r-ṛ॒tasya̭ | sado̭ vi॒śvāyu॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ | apa॒ dveṣo॒ apa॒ hvaraḥ̭ | a॒nyadvra̭tasya saścima | gharmai॒ta-tte-'nna̭me॒ta-tpurī̭ṣam | tena॒ vardha̭sva॒ cā ca̭ pyāyasva | va॒rdhi॒ṣī॒mahi̭ ca va॒yam | ā ca̭ pyāsiṣī॒mahi̭ || 45 ||
ranti॒-rnāmā̭si di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | tasya̭ te pa॒dvaddha̭vi॒rdhāna᳚m | a॒gniraddhya̭kṣāḥ | ru॒dro-'dhi̭patiḥ || sama॒hamāyṷṣā | sa-mprā॒ṇena̭ |
saṃ-va~rca̭sā | sa-mpaya̭sā | saṅgaṷpa॒tyena̭ | sagṃ rā॒yaspoṣḙṇa || 46 ||
vya̭sau | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
aci̭krada॒dvṛṣā॒ hariḥ̭ | ma॒hā-nmi॒tro na da̭r​śa॒taḥ | sagṃ sūryḙṇa rocate || cida̭si samu॒drayo̭niḥ | indu॒-rdakṣaḥ̭ śye॒na ṛ॒tāvā᳚ | hira̭ṇyapakṣa-śśaku॒no bhṷra॒ṇyuḥ | ma॒hān-thsa॒dhasthe᳚ dhru॒va āniṣa̭ttaḥ || 47 ||
nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || vi॒śvāva̭sugṃ soma gandha॒rvam | āpo̭ dadṛ॒śuṣīḥ᳚ | tadṛ॒tenā॒ vyā̭yann | tada॒nvavai᳚t | indro̭ rārahā॒ṇa ā̭sām | pari॒ sūrya̭sya pari॒dhīgṃ ra̭paśyat || vi॒śvāva̭sura॒bhi tanno̭ gṛṇātu | di॒vyo ga̭ndha॒rvo raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
yadvā̭ ghā sa॒tyamu॒ta yanna vi॒dma || 48 ||
dhiyo̭ hinvā॒no dhiya॒ inno̭ avyāt || sasni̭mavinda॒ccara̭ṇe na॒dīnā᳚m |
apā̭vṛṇo॒-dduro॒ aśma̭vrajānām | prāsā᳚-ngandha॒rvo a॒mṛtā̭ni vocat | indro॒ dakṣa॒-mpari̭jānāda॒hīna᳚m || e॒tattva-ndḙva gharma de॒vo de॒vānupā̭gāḥ |
i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyāṋ | soma̭pī॒thānu॒ mehi̭ | sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu || 49 ||
du॒rmi॒trāstasmai̭ bhūyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ || i॒mamū॒ ṣu tyama॒smabhyagṃ̭ sa॒nim | gā॒ya॒trannavī̭yāgṃsam |
agnḙ de॒veṣu॒ pravo̭caḥ || 50 ||
(yā-''gnī᳚ddhre॒ tāntā̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā॒ - dharma̭ṇā - śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ - pyāsiṣī॒mahi॒-poṣḙṇa॒-niṣa̭tto-vi॒dma-sa̭n-+tva॒ṣṭau ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12
ma॒hī॒nā-mpayo̭-'si॒ vihi̭ta-ndeva॒trā |
jyo॒ti॒rbhā a̭si॒ vana॒spatī̭nā॒moṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |
vā॒jina̭-ntvā vā॒jino-'va̭ nayāmaḥ |
ū॒rdhva-mmanaḥ̭ suva॒rgam || 51 || (a. 12)
anuvākaṃ 13
askā॒-ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ |
ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu || askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni | ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ |
ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || 52 || (a. 13)
anuvākaṃ 14
yā pu॒rastā᳚-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ | yā da̭kṣiṇa॒taḥ | yā pa॒ścāt | yotta̭ra॒taḥ | yopari̭ṣṭā-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ || 53 || (a. 14)
anuvākaṃ 15
prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ |
mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ || 54 || (a. 15)
anuvākaṃ 16
pū॒ṣṇe svāhā̭ pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe pra̭pa॒tthyā̭ya॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒randhi̭ṣāya॒ svāhā᳚ | pū॒ṣṇe-'ṅghṛ̭ṇaye॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒ruṇā̭ya॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe sā̭ke॒tāya॒ svāhā᳚ || 55 || (a. 16)
anuvākaṃ 17
uda̭sya॒ śuṣmā᳚-dbhā॒nurnārta॒ bibha̭rti | bhā॒ra-mpṛ̭thi॒vī na bhūma̭ | pra śu॒kraitṷ de॒vī ma̭nī॒ṣā | a॒sma-thsuta̭ṣṭo॒ ratho॒ na vā॒jī | arca̭nta॒ eke॒ mahi॒ sāma̭ manvata | tena॒ sūrya̭madhārayann |
tena॒ sūrya̭marocayann | gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ |
purī̭ṣamasi॒ sampri̭ya-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rbhuvat | pra॒jāpati̭stvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā 'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 56 || (a. 17)
anuvākaṃ 18
yāstḙ agna ā॒rdrā yona̭yo॒ yāḥ kṷlā॒yinīḥ᳚ |
ye tḙ agna॒ inda̭vo॒ yā u॒ nābha̭yaḥ | yāstḙ agne ta॒nuva॒ ūrjo॒ nāma̭ | tābhi॒stvamu॒bhayī̭bhi-ssaṃ​vi~dā॒naḥ | pra॒jābhi̭ragne॒ dravi̭ṇe॒ha sī̭da |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 57 || (a. 18)
anuvākaṃ 19
a॒gnira̭si vaiśvāna॒ro̭-'si | saṃ॒​va~॒thsa॒ro̭-'si parivathsa॒ro̭-'si | i॒dā॒va॒thsa॒ro̭-'sīduvathsa॒ro̭-'si | i॒dva॒thsa॒ro̭-'si vathsa॒ro̭-'si | tasya̭ te vasa॒nta-śśiraḥ̭ | grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | va॒r॒ṣāḥ puccha᳚m |
śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | he॒ma॒nto maddhya᳚m | pū॒rva॒pa॒kṣāścita̭yaḥ | a॒pa॒ra॒pa॒kṣāḥ purī̭ṣam | a॒ho॒rā॒trāṇīṣṭa̭kāḥ | tasya̭ te॒ māsā᳚ścārdhamā॒sāśca̭ kalpantām |
ṛ॒tava̭ste kalpantām | saṃ॒​va~॒thsa॒rastḙ kalpatām |
a॒ho॒rā॒trāṇi̭ te kalpantām | eti॒ preti॒ vīti॒ samityuditi̭ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 58 ||
(cita̭yo॒ nava̭ ca) (a. 19)
anuvākaṃ 20
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | ū॒rdhva ū॒ ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭saḥ ||
vi॒dhunda̭drā॒ṇagṃ sama̭ne bahū॒nām | yuvā̭na॒gṃ॒ santa̭-mpali॒to ja̭gāra | de॒vasya̭ paśya॒ kāvya̭-mmahi॒tvā-'dyā ma॒māra̭ | sa hya॒-ssamā̭na ||
yadṛ॒te ci̭dabhi॒śriṣaḥ̭ | pu॒rā ja॒rtṛbhya̭ ā॒tṛdaḥ̭ |
sandhā̭tā sa॒ndhi-mma॒ghavā̭ puro॒vasuḥ̭ || 59 ||
niṣka̭rtā॒ vihrṷta॒-mpunaḥ̭ || puna̭rū॒rjā ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || mā no̭ gharma vyathi॒to vi̭vyatho naḥ | mā naḥ॒ para॒madha̭ra॒mmā rajo̭-'naiḥ | moṣva̭smāg​ stama̭syanta॒rā dhāḥ᳚ | mā ru॒driyā̭so a॒bhigṷrvṛ॒dhānaḥ̭ || mā naḥ॒ kratṷbhir-hīḍi॒tebhi̭ra॒smān | dviṣā̭ sunīte॒ mā parā̭dāḥ |
mā no̭ ru॒dro nir-ṛ̭ti॒rmā no॒ astā᳚ |
mā dyāvā̭pṛthi॒vī hī̭ḍiṣātām || 60 ||
upa̭ no mitrāvaruṇāvi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyāthāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tir​he॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒ viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
sa tvanno̭ ange-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra᳚m | pri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ | apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣuḥ̭ | mu॒mu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 61 ||
(pu॒ro॒vasṷr​hīḍiṣātāgṃ supa॒rṇāḥ) (a. 20)
anuvākaṃ 21
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | mayi॒ tyadi̭ndri॒ya-mma॒hat | mayi॒ dakṣo॒ mayi॒ kratuḥ̭ | mayi̭ dhāyi su॒vīrya᳚m | triśṷggha॒rmo vibhā̭tu me | ākū᳚tyā॒ mana̭sā sa॒ha |
vi॒rājā॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | brahma̭ṇā॒ teja̭sā sa॒ha | kṣa॒treṇa॒ yaśa̭sā sa॒ha | sa॒tyena॒ tapa̭sā sa॒ha | tasya॒ doha̭maśīmahi |
tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |
tasya̭ ta॒ indrḙṇa pī॒tasya॒ madhṷmataḥ |
upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 62 ||
(yaśa̭sā sa॒ha ṣaṭca̭) (a. 21)
anuvākaṃ 22
yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | kṣucca॒ tṛṣṇā̭ ca | asnu॒kcānā̭hutiśca | a॒śa॒na॒yā ca̭ pipā॒sā ca̭ | se॒diścāma̭tiśca | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ |
tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 63 || (a. 22)
anuvākaṃ 23
snikca॒ snīhi̭tiśca॒ snihi̭tiśca | u॒ṣṇā ca̭ śī॒tā ca̭ |
u॒grā ca̭ bhī॒mā ca̭ | sa॒dāmnī̭ se॒dirani̭rā | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 64 || (a. 23)
anuvākaṃ 24
dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca |
ni॒li॒mpaśca̭ vili॒mpaśca̭ vikṣi॒paḥ || 65 || (a. 24)
anuvākaṃ 25
u॒graśca॒ dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca | sa॒ha॒sa॒hvāg​śca॒ saha̭mānaśca॒ saha̭svāg​śca॒ sahī̭yāg​śca |
etya॒ pretya̭ vikṣi॒paḥ || 66 || (a. 25)
anuvākaṃ 26
a॒ho॒rā॒tre tvodī̭rayatām | a॒rdha॒mā॒sāstvodī᳚-ñjayantu | māsā᳚stvā śrapayantu | ṛ॒tava̭stvā pacantu |
saṃ॒​va~॒thsa॒rastvā̭ hantvasau || 67 || (a. 26)
anuvākaṃ 27
khaṭ pha-ḍja॒hi | chi॒ndhī bhi॒ndhī ha॒ndhī kaṭ |
iti॒ vācaḥ̭ krūrā॒ṇi || 68 || (a. 27)
anuvākaṃ 28
vigā i̭ndra vi॒cara᳚n-thspāśayasva | sva॒panta̭mindra paśu॒manta̭miccha | vajrḙṇā॒mu-mbo̭dhaya durvi॒datra᳚m | sva॒pa॒to᳚-'sya॒ praha̭ra॒ bhoja̭nebhyaḥ ||
agnḙ a॒gninā॒ saṃ​va~̭dasva | mṛtyo̭ mṛ॒tyunā॒ saṃ​va~̭dasva | nama̭ste astu bhagavaḥ || sa॒kṛttḙ agne॒ namaḥ̭ | dviste॒ namaḥ̭ | triste॒ namaḥ̭ | ca॒tuste॒ namaḥ̭ | pa॒ñca॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ |
da॒śa॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | śa॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | ā॒sa॒ha॒sra॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | a॒pa॒ri॒mi॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 69 ||
(triste॒ namaḥ̭ sa॒pta ca̭) (a. 28)
anuvākaṃ 29
asṛ̭-nmukho rudhi॒reṇā॒vya̭ktaḥ | ya॒masya̭ dū॒ta-śśvapā॒-dvidhā̭vasi | gṛddhraḥ̭ supa॒rṇaḥ ku॒ṇapa॒nniṣḙvase |
ya॒masya̭ dū॒taḥ prahi̭to bha॒vasya̭ co॒bhayoḥ᳚ || 70 || (a. 29)
anuvākaṃ 30
yade॒ta-dvṛ̭ka॒so bhū॒tvā | vāg de᳚vyabhi॒rāya̭si | dvi॒ṣanta̭-mme॒-'bhirā̭ya | ta-mmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | sa ārtyā-''rti॒mārccha̭tu || 71 || (a. 30)
anuvākaṃ 31
yadī̭ṣi॒to yadi̭ vā svakā॒mī | bha॒yeḍa̭ko॒ vada̭ti॒ vāca̭me॒tām | tāmi̭ndrā॒gnī brahma̭ṇā saṃ​vi~dā॒nau |
śi॒vāma॒smabhya̭-ṅkṛṇutaṅgṛ॒heṣṷ || 72 || (a. 31)
anuvākaṃ 32
dīrgha̭mukhi॒ dur​ha̭ṇu | mā sma̭ dakṣiṇa॒to va̭daḥ |
yadi̭ dakṣiṇa॒to vadā᳚-ddvi॒ṣanta॒-mme-'va̭ bādhāsai || 73 || (a. 32)
anuvākaṃ 33
i॒tthādulṷ̄ka॒ āpa̭ptat | hi॒ra॒ṇyā॒kṣo ayo̭mukhaḥ |
rakṣa̭sāndū॒ta āga̭taḥ | tami॒to nā̭śayāgne || 74 || (a. 33)
anuvākaṃ 34
yade॒ta-dbhū॒tānya̭nvā॒viśya̭ | daivīṃ॒-vā~caṃ̭-va~॒dasi̭ | dvi॒ṣato̭ naḥ॒ parā̭vada | tā-nmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | ta ārtyā-''rti॒mārccha̭ntu |
a॒gninā॒-'gni-ssaṃ​va~̭datām || 75 || (a. 34)
anuvākaṃ 35
pra॒sārya̭ sa॒kthyaṷ pata̭si | sa॒vyamakṣi̭ ni॒pepi̭ ca |
meha ka̭syaca॒nāma̭mat || 76 || (a. 35)
anuvākaṃ 36
atri̭ṇā tvā krime hanmi | kaṇvḙna ja॒mada̭gninā |
vi॒śvāva̭so॒-rbrahma̭ṇā ha॒taḥ | krimī̭ṇā॒gṃ॒ rājā᳚ |
apyḙṣāg​ stha॒pati̭r​ha॒taḥ | atho̭ mā॒tā-'tho̭ pi॒tā |
atho᳚ sthū॒rā atho᳚ kṣu॒drāḥ | atho̭ kṛ॒ṣṇā atho᳚ śve॒tāḥ | atho̭ ā॒śāti̭kā ha॒tāḥ |
śve॒tābhiḥ̭ sa॒ha sarvḙ ha॒tāḥ || 77 || (a. 36)
anuvākaṃ 37
āha॒rāva̭dya | śṛ॒tasya̭ ha॒viṣo॒ yathā᳚ | ta-thsa॒tyam |
yada॒muṃ-ya~॒masya॒ jambha̭yoḥ | āda̭dhāmi॒ tathā॒ hi tat | khaṇphaṇmrasi̭ || 78 || (a. 37)
anuvākaṃ 38
brahma̭ṇā tvā śapāmi | brahma̭ṇastvā śa॒pathḙna śapāmi | gho॒reṇa̭ tvā॒ bhṛgṷ̄ṇā॒ñcakṣṷṣā॒ prekṣe᳚ | rau॒dreṇa॒ tvāṅgi̭rasā॒-mmana̭sā dhyāyāmi |
a॒ghasya̭ tvā॒ dhāra̭yā viddhyāmi |
adha̭ro॒ ma-tpa̭dyasvāsau || 79 || (a. 38)
anuvākaṃ 39
uttṷda śimijāvari | talpḙje॒ talpa॒ uttṷda | gi॒rīgṃ ranu॒ pravḙśaya | marī̭cī॒rupa॒ sannṷda |
yāva̭di॒taḥ pu॒rastā̭du॒dayā̭ti॒ sūryaḥ̭ |
tāva̭di॒to̭-'munnā̭śaya | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 80 || (a. 39)
anuvākaṃ 40
bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi |
nṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇam | ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi | e a॒sme a॒sme | suva॒rna jyotīḥ᳚ || 81 || (a. 40)
anuvākaṃ 41
pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ ||
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit || 82 ||
tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe || 83 ||
sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ || prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī |
bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ || agne᳚ vratapate vra॒tañca̭riṣyāmi || 84 ||
taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām | vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tañca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām || dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe | sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe |
tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā || 85 ||
varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit | tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā || 86 ||
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe |
sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā |
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || 87 ||
a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī | bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ | ādi̭tya vratapate vra॒tama̭cāriṣam |
tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi | vāyo᳚ vratapa॒te-'gne᳚ vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tama̭cāriṣam | tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi || 88 ||
(sa॒mith - sami̭ndhe - vra॒tañca̭riṣyā॒ - myāyṷṣā॒ teja̭sā॒ - varca̭sā śri॒yā - yaśa̭sā brahmavarca॒senā॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 41)
anuvākaṃ 42
śanno॒ vātaḥ̭ pavatā-mmāta॒riśvā॒ śanna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | ahā̭ni॒ śa-mbha̭vantu na॒-śśagṃ rātriḥ॒ prati̭dhīyatām || śamu॒ṣā no॒ vyṷcchatu॒ śamā̭di॒tya udḙtu naḥ | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhava sumṛḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ ||
iḍā̭yai॒ vāstva̭si vāstu॒ma-dvā᳚stu॒manto̭ bhūyāsma॒ mā vāsto᳚-śchithsmahya vā॒stu-ssa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
pra॒ti॒ṣṭhā-'si̭ prati॒ṣṭhāva̭nto bhūyāsma॒ mā pra̭ti॒ṣṭhāyā᳚- śchithsmahya prati॒ṣṭhaḥ
sa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || ā vā̭ta vāhi bheṣa॒jam ~vi vā̭ta vāhi॒ yadrapaḥ̭ |
tvagṃ hi vi॒śvabhḙṣajo de॒vānā᳚-ndū॒ta īya̭se ||
dvāvi॒mau vātaṷ vāta॒ ā sindhā॒rā pa̭rā॒vataḥ̭ || 89 ||
dakṣa̭-mme a॒nya ā॒vātu॒ parā॒-'nyo vā̭tu॒ ya-drapaḥ̭ ||
yada॒do vā̭ta te gṛ॒hḙ-'mṛta̭sya ni॒dhir​hi॒taḥ |
tato̭ no dehi jī॒vase॒ tato̭ no dhehi bheṣa॒jam ||
tato̭ no॒ maha॒ āva̭ha॒ vāta॒ āvā̭tu bheṣa॒jam |
śa॒mbhū-rma̭yo॒bhūrno̭ hṛ॒de pra ṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || indra̭sya gṛ॒ho̭-'si॒ ta-ntvā॒ prapa̭dye॒ sagu॒ssāśvaḥ̭ | sa॒ha yanme॒ asti॒ tena̭ ||
bhūḥ prapa̭dye॒ bhuvaḥ॒ prapa̭dye॒ suvaḥ॒ prapa̭dye॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ prapa̭dye vā॒yum
prapa॒dye-'nā᳚rtā-nde॒vatā॒-mprapa॒dye 'śmā̭namākha॒ṇa-mprapa̭dye pra॒jāpa̭ter
brahmako॒śa-mbrahma॒ prapa̭dya॒ o-mprapa̭dye ||
a॒ntari̭kṣa-mma u॒rva̭ntara̭-mbṛ॒hada॒gnayaḥ॒ parva̭tāśca॒ yayā॒ vātaḥ̭ sva॒styā sva̭sti॒māntayā᳚ sva॒styā sva̭sti॒ māna̭sāni ||
prāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gni stejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒
bhrājo̭ dadhātu || 90 ||
dyu॒bhira॒ktubhiḥ॒ pari̭pāta-ma॒smānari̭ṣṭebhi-raśvinā॒ saubha̭gebhiḥ | tanno̭ mi॒tro varṷṇo māmahantā॒ madi̭ti॒-ssindhuḥ̭ pṛthi॒vī u॒ta dyauḥ ||
kayā̭ naści॒tra ābhṷvadū॒tī sa॒dāvṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || kastvā̭ sa॒tyo madā̭nā॒-mmagṃhi̭ṣṭho mathsa॒dandha̭saḥ |
dṛ॒ḍhā ci̭dā॒ruje॒ vasṷ || a॒bhī ṣu ṇa॒-ssakhī̭nāmavi॒tā ja̭ritṝ॒ṇām | śa॒ta-mbha̭vāsyū॒tibhiḥ̭ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |
apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 91 ||
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || īśā̭nā॒ vāryā̭ṇā॒-ṅkṣaya̭ntīścar​ṣaṇī॒nām | a॒po yā̭cāmi bheṣa॒jam ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smān-dveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ ||
tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha || 92 ||
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ ||
pṛ॒thi॒vī śā॒ntā sā-'gninā̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || a॒ntari̭kṣagṃ śā॒nta-nta-dvā॒yunā̭ śā॒nta-ntanmḙ śā॒ntagṃ śucagṃ̭ śamayatu |
dyau-śśā॒ntā sā-''di॒tyena̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || pṛ॒thi॒vī śānti̭ra॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ śānti॒-rdyau-śśānti॒-rdiśa॒-śśānti̭ ravāntaradi॒śā-śśānti̭ ra॒gni-śśānti̭-rvā॒yu-śśānti̭ rādi॒tya-śśānti̭
śca॒ndramā॒-śśānti॒-rnakṣa̭trāṇi॒ śānti॒ rāpa॒-śśānti॒ roṣa̭dhaya॒-śśānti॒-rvana॒spata̭ya॒-śśānti॒-rgau-śśānti̭ ra॒jā śānti॒ raśva॒-śśāntiḥ॒ purṷṣa॒-śśānti॒-rbrahma॒ śānti̭-rbrāhma॒ṇa-śśānti॒-śśānti̭re॒va śānti॒-śśānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
tayā॒-'hagṃ śā॒ntyā sa̭rvaśā॒ntyā mahya̭-ndvi॒pade॒ catṷṣpade ca॒ śānti̭-ṅkaromi॒ śānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
eha॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni॒ motti̭ṣṭhanta॒-manūtti̭ṣṭhantu॒ mā mā॒g॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni̭ mā॒ mā hā̭siṣuḥ ||
udāyṷṣā svā॒yuṣodoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rase॒no-tpa॒rjanya̭sya॒ śuṣme॒ṇoda̭sthā-ma॒mṛtā॒gṃ॒ anṷ || taccakṣṷ-rde॒vahi̭ta-mpu॒rastā᳚ cchu॒kramu॒ccara̭t |
paśyḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjīvḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-nnandā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mmodā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mbhavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒tagṃ śṛ॒ṇavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mprabra̭vāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta majī̭tā-ssyāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjyokca॒ sūrya̭-ndṛ॒śe || 93 ||
ya uda̭gā-nmaha॒to-'rṇavā᳚-dvi॒bhrāja̭māna-ssari॒rasya॒ maddhyā॒thsa mā̭ vṛṣa॒bho lo̭hitā॒kṣa-ssūryo̭ vipa॒ści-nmana̭sā punātu || brahma̭ṇa॒-śścota̭nyasi॒ brahma̭ṇa ā॒ṇī stho॒ brahma̭ṇa ā॒vapa̭namasi dhāri॒teya-mpṛ̭thi॒vī brahma̭ṇā ma॒hī dhā̭ri॒tamḙnena ma॒hada॒ntari̭kṣa॒-ndiva̭-ndādhāra pṛthi॒vīgṃ sadḙvāṃ॒-ya~da॒haṃ-ve~da॒ tada॒ha-ndhā̭rayāṇi॒ mā madvedo-'dhi॒ visra̭sat || me॒dhā॒ma॒nī॒ṣe mā-''vi̭śatāgṃ sa॒mīcī̭ bhū॒tasya॒ bhavya॒syāva̭ruddhyai॒ sarva॒māyṷrayāṇi॒
sarva॒māyṷrayāṇi || ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ mā hā̭sīt || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 94 ||
(pa॒rā॒vato̭-dadhātu-ba॒ddhān-jinva̭tha-dṛ॒śe-+sa॒pta ca̭) (a. 42)
(namo̭ - yu॒ñjate॒ - vṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - brahma॒-npraca̭riṣyāmo॒ - daśa॒ prācī॒ - rapa̭śyaṅgo॒pām - de॒vasya̭ - samu॒drā - ye॒ṣe pī̭pihi॒ - gharma॒ yā tḙ - mahī॒nā-ñca॒tvā - ryaskā॒n॒. - yā pu॒rastā᳚-thsa॒pta sa̭pta - prā॒ṇāya॒ trīṇi̭ - pū॒ṣṇe ca॒tvā-ryu - da॒syaikā̭daśa॒ - yāstḙ sa॒ptā - gni-rdhru॒vasīḥ॒ daikā॒nna vigṃ̭śati॒--r bhūrū॒rdhva stri॒gṃ॒śata-d- bhū-rmayi॒ ṣoḍa̭śa॒ - yāstḙ gho॒rā nava॒ - snikcā॒ṣṭau - dhuni̭śca॒ dve - u॒graśca॒ trīṇya̭ - horā॒tre pañca॒ - kha-ṭtrīṇi॒ - vigā-ssa॒ptada॒śā - sṛ̭-nmukha-śca॒tvāri॒ - yade॒ta-dvṛ̭ka॒saḥ pañca॒ - yadī̭ṣi॒ta śca॒tvāri॒ - dīrgha̭mukhi॒ trīṇī॒ - tthā cca॒tvāri॒ - yade॒ta-dbhū॒tāni॒ ṣaṭ - pra॒sārya॒ trīṇya - tri̭ṇā॒ daśā- ha॒rāva̭dya॒ - brahma̭ṇā॒ ṣaṭ-thṣaḍ - uttṷdā॒ṣṭau - bhū-ṣṣaṭ - pṛ̭thi॒vya̭ṣṭa ṣa̭ṣṭiḥ॒ - śannaḥ̭ sa॒ptapa̭ñcā॒śa-ddvica̭tvārigṃśat )
(namo̭ vā॒ce - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - mayi॒ ru - ga॒ntari̭kṣeṇa - pi॒tā no̭-'si - mahī॒nā - mupa̭ no॒ - yade॒ta-d- bhū--r dyū॒bhi ścatṷ-rnavatiḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके चतुर्थः प्रपाठकः - प्रवर्ग्य मन्त्राः
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1
नमो॑ वा॒चे या चो॑दि॒ता या चानु॑दिता॒ तस्यै॑ वा॒चे नमो॒ नमो॑ वा॒चे नमो॑ वा॒चस्पत॑ये॒ नम॒ ऋषि॑भ्यो मन्त्र॒कृद्भ्यो॒ मन्त्र॑पतिभ्यो॒ मा मामृष॑यो मन्त्र॒कृतो॑ मन्त्र॒पत॑यः॒ परा॑दु॒र्मा-ऽहमृषी᳚-न्मन्त्र॒कृतो॑ मन्त्र॒पती॒-न्परा॑दां-वैँश्वदे॒वीं-वाँच॑मुद्यासग्ं शि॒वामद॑स्ता॒-ञ्जुष्टा᳚-न्दे॒वेभ्य॒-श्शर्म॑ मे॒ द्यौ-श्शर्म॑ पृथि॒वी शर्म॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् ।
शर्म॑ च॒न्द्रश्च॒ सूर्य॑श्च॒ शर्म॑ ब्रह्मप्रजाप॒ती ॥
भू॒तं-वँ॑दिष्ये॒ भुव॑नं-वँदिष्ये॒ तेजो॑ वदिष्ये॒ यशो॑ वदिष्ये॒ तपो॑ वदिष्ये॒ ब्रह्म॑ वदिष्ये स॒त्यं-वँ॑दिष्ये॒ तस्मा॑ अ॒हमि॒द-मु॑प॒स्तर॑ण॒-मुप॑स्तृण उप॒स्तर॑ण-म्मे प्र॒जायै॑ पशू॒ना-म्भू॑या-दुप॒स्तर॑णम॒ह-म्प्र॒जायै॑ पशू॒ना-म्भू॑यास॒-म्प्राणा॑पानौ मृ॒त्योर्मा॑ पात॒-म्प्राणा॑पानौ॒ मा मा॑ हासिष्ट॒-म्मधु॑ मनिष्ये॒ मधु॑ जनिष्ये॒ मधु॑ वक्ष्यामि॒ मधु॑ वदिष्यामि॒ मधु॑मती-न्दे॒वेभ्यो॒ वाच॑मुद्यासग्ं शुश्रू॒षेण्या᳚-म्मनु॒ष्ये᳚भ्य॒स्त-म्मा॑ दे॒वा अ॑वन्तु शो॒भायै॑ पि॒तरो-ऽनु॑मदन्तु ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 1 ॥ (अ. 1)
अनुवाकं 2
यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियः॑ । विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चितः॑ । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इत् । म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुतिः ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।
पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒माद॑दे ॥ अभ्रि॑रसि॒ नारि॑रसि ।
अ॒द्ध्व॒र॒कृ-द्दे॒वेभ्यः॑ । उत्ति॑ष्ठ ब्रह्मणस्पते ॥ 2 ॥
दे॒व॒यन्त॑स्त्वेमहे । उप॒ प्रय॑न्तु म॒रुतः॑ सु॒दान॑वः । इन्द्र॑ प्रा॒शूर्भ॑वा॒ सचा᳚ ॥ प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ । प्र दे॒व्ये॑तु सू॒नृता᳚ ।
अच्छा॑ वी॒रन्नर्य॑-म्प॒ङ्क्तिरा॑धसम् । दे॒वा य॒ज्ञन्न॑यन्तु नः ॥ देवी᳚ द्यावापृथिवी॒ अनु॑ मे मग्ंसाथाम् । ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 3 ॥
म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्​ष्णे ॥ इय॒त्यग्र॑ आसीः ।
ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ । म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्​ष्णे ॥ देवी᳚-र्वम्रीर॒स्य भू॒तस्य॑ प्रथमजा ऋतावरीः ॥ ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 4 ॥
म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्​ष्णे ॥ इन्द्र॒स्यौजो॑-ऽसि ।
ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ । म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्​ष्णे ॥ अ॒ग्नि॒जा अ॑सि प्र॒जाप॑ते॒ रेतः॑ । ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 5 ॥
म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्​ष्णे ॥ आयु॑-र्धेहि प्रा॒ण-न्धे॑हि । अ॒पा॒न-न्धे॑हि व्या॒न-न्धे॑हि । चक्षु॑-र्धेहि॒ श्रोत्र॑-न्धेहि । मनो॑ धेहि॒ वाच॑-न्धेहि । आ॒त्मान॑-न्धेहि प्रति॒ष्ठा-न्धे॑हि ।
मा-न्धे॑हि॒ मयि॑ धेहि ॥ मधु॑ त्वा मधु॒ला क॑रोतु ।
म॒खस्य॒ शिरो॑-ऽसि ॥ 6 ॥
य॒ज्ञस्य॑ प॒दे स्थः॑ । गा॒य॒त्रेण॑ त्वा॒ छन्द॑सा करोमि । त्रैष्टु॑भेन त्वा॒ छन्द॑सा करोमि । जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॑सा करोमि ॥ म॒खस्य॒ रास्ना॑-ऽसि । अदि॑तिस्ते॒ बिल॑ङ्गृह्णातु । पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा ।
सूर्य॑स्य॒ हर॑सा श्राय । म॒खो॑-ऽसि ॥ 7 ॥
(प॒ते॒ - शिर॑ - ऋतावरीर्-ऋद्ध्यास॑म॒द्य म॒खस्य॒ शिरः॒ - शिरः॒ - शिरो॑-ऽसि॒ - +नव॑ च) (अ. 2)
(इय॑ति॒ देवी॒रिन्द्र॒स्यौजो᳚-ऽस्यग्नि॒जा अ॒स्यायु॑र्धेहि प्रा॒ण-म्पञ्च॑)
अनुवाकं 3
वृष्णो॒ अश्व॑स्य नि॒ष्पद॑सि । वरु॑णस्त्वा धृ॒तव्र॑त॒ आधू॑पयतु । मि॒त्रावरु॑णयोर्
ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा ॥ अ॒र्चिषे᳚ त्वा । शो॒चिषे᳚ त्वा ।
ज्योति॑षे त्वा । तप॑से त्वा ॥ अ॒भीम-म्म॑हि॒ना दिव᳚म् ।
मि॒त्रो ब॑भूव स॒प्रथाः᳚ । उ॒त श्रव॑सा पृथि॒वीम् ॥ 8 ॥
मि॒त्रस्य॑ चर्​षणी॒धृतः॑ ।
श्रवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सिम् । द्यु॒म्नञ्चि॒त्रश्र॑वस्तमम् ॥ सिद्ध्यै᳚ त्वा । दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु ।
सु॒पा॒णि-स्स्व॑ङ्गु॒रिः । सु॒बा॒हुरु॒त शक्त्या᳚ ॥ अप॑द्यमानः पृथि॒व्याम् । आशा॒ दिश॒ आ पृ॑ण । उत्ति॑ष्ठ बृ॒ह-न्भ॑व ॥ 9 ॥
ऊ॒र्ध्वस्ति॑ष्ठ ध्रु॒वस्त्वम् ॥ सूर्य॑स्य त्वा॒ चक्षु॒षा-ऽन्वी᳚क्षे । ऋ॒जवे᳚ त्वा । सा॒धवे᳚ त्वा । सु॒क्षि॒त्यै त्वा॒ भूत्यै᳚ त्वा ॥
इ॒दम॒हम॒मुमा॑मुष्याय॒णं-विँ॒शा प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॒ पर्यू॑हामि ।
गा॒य॒त्रेण॑ त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि । त्रैष्टु॑भेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि ।
जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि । छृ॒णत्तु॑ त्वा॒ वाक् । छृ॒णत्तु॒ त्वोर्क् । छृ॒णत्तु॑ त्वा ह॒विः ।
छृ॒न्धि वाच᳚म् । छृ॒न्ध्यूर्ज᳚म् । छृ॒न्धि ह॒विः ॥
देव॑ पुरश्चर स॒घ्यास॑न्त्वा ॥ 10 ॥
(पृ॒थि॒वीम् - भ॑व॒ - वा-ख्षट्च॑) (अ. 3)
अनुवाकं 4
ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ प्रच॑रिष्यामः ।
होत॑-र्घ॒र्मम॒भिष्टु॑हि । अग्नी॒द्रौहि॑णौ पुरो॒डाशा॒वधि॑श्रय । प्रति॑प्रस्थात॒र्विह॑र ।
प्रस्तो॑त॒-स्सामा॑नि गाय ॥ यजु॑र्युक्त॒ग्ं॒ साम॑भि॒राक्त॑खन्त्वा । विश्वै᳚-र्दे॒वैरनु॑मत-म्म॒रुद्भिः॑ । दक्षि॑णाभिः॒ प्रत॑त-म्पारयि॒ष्णुम् ।
स्तुभो॑ वहन्तु सुमन॒स्यमा॑नम् । स नो॒ रुच॑न्धे॒ह्यहृ॑णीयमानः । भूर्भुव॒स्सुवः॑ ।
ओमिन्द्र॑वन्तः॒ प्रच॑रत ॥ 11 ॥
(अहृ॑णीयमानो॒ द्वे च॑) (अ. 4)
अनुवाकं 5
ब्रह्म॒-न्प्रच॑रिष्यामः । होत॑-र्घ॒र्मम॒भिष्टु॑हि ॥ य॒माय॑ त्वा म॒खाय॑ त्वा । सूर्य॑स्य॒ हर॑से त्वा ॥ प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ व्या॒नाय॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
चक्षु॑षे॒ स्वाहा॒ श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । मन॑से॒ स्वाहा॑ वा॒चे सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ । दक्षा॑य॒ स्वाहा॒ क्रत॑वे॒ स्वाहा᳚ । ओज॑से॒ स्वाहा॒ बला॑य॒ स्वाहा᳚ ॥
दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽनक्तु ॥ 12 ॥
पृ॒थि॒वी-न्तप॑सस्त्रायस्व । अ॒र्चिर॑सि शो॒चिर॑सि॒ ज्योति॑रसि॒ तपो॑-ऽसि । सग्ंसी॑दस्व म॒हाग्ं अ॑सि । शोच॑स्व देव॒वीत॑मः । वि धू॒मम॑ग्ने अरु॒ष-म्मि॑येद्ध्य । सृ॒ज प्र॑शस्त दर्​श॒तम् ॥
अ॒ञ्जन्ति॒ य-म्प्र॒थय॑न्तो॒ न विप्राः᳚ । व॒पाव॑न्त॒न्नाग्निना॒ तप॑न्तः ।
पि॒तुर्न पु॒त्र उप॑सि॒ प्रेष्ठः॑ । आ घ॒र्मो अ॒ग्निमृ॒तय॑न्नसादीत् ॥ 13 ॥
अ॒ना॒धृ॒ष्या पु॒रस्ता᳚त् । अ॒ग्नेराधि॑पत्ये ।
आयु॑र्मे दाः । पु॒त्रव॑ती दक्षिण॒तः । इन्द्र॒स्याधि॑पत्ये । प्र॒जा-म्मे॑ दाः । सु॒षदा॑ प॒श्चात् । दे॒वस्य॑ सवि॒तुराधि॑पत्ये । प्रा॒ण-म्मे॑ दाः । आश्रु॑तिरुत्तर॒तः ॥ 14 ॥
मि॒त्रावरु॑णयो॒राधि॑पत्ये । श्रोत्र॑-म्मे दाः । विधृ॑तिरु॒परि॑ष्टात् । बृह॒स्पते॒राधि॑पत्ये ।
ब्रह्म॑ मे दाः, क्ष॒त्र-म्मे॑ दाः । तेजो॑ मे धा॒ वर्चो॑ मे धाः । यशो॑ मे धा॒ स्तपो॑ मे धाः ।
मनो॑ मे धाः ॥ मनो॒रश्वा॑-ऽसि॒ भूरि॑पुत्रा ।
विश्वा᳚भ्यो मा ना॒ष्ट्राभ्यः॑ पाहि ॥ 15 ॥
सू॒प॒सदा॑ मे भूया॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ तपो॒ ष्व॑ग्ने॒ अन्त॑राग्ं अ॒मित्रान्॑ ।
तपा॒शग्ंस॑मर॒रुषः॒ पर॑स्य । तपा॑ वसो चिकिता॒नो अ॒चित्तान्॑ । वि ते॑ तिष्ठन्ताम॒जरा॑ अ॒यासः॑ ॥ चितः॑ स्थ परि॒चितः॑ । स्वाहा॑ म॒रुद्भिः॒ परि॑श्रयस्व । मा अ॑सि । प्र॒मा अ॑सि । प्र॒ति॒मा अ॑सि ॥ 16 ॥
स॒म्मा अ॑सि । वि॒मा अ॑सि । उ॒न्मा अ॑सि । अ॒न्तरि॑क्षस्यान्त॒र्धिर॑सि ॥
दिव॒न्तप॑सस्त्रायस्व । आ॒भि-र्गी॒र्भि-र्यदतो॑ न ऊ॒नम् ।
आप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः । य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ । भू॒यि॒ष्ठ॒भाजो॒ अध॑ ते स्याम ॥ शु॒क्रन्ते॑ अ॒न्य-द्य॑ज॒तन्ते॑ अ॒न्यत् ॥ 17 ॥
विषु॑रूपे॒ अह॑नी॒ द्यौरि॑वासि । विश्वा॒ हि मा॒या अव॑सि स्वधावः । भ॒द्रा ते॑ पूषन्नि॒ह रा॒तिर॑स्तु ॥ अर्​ह॑-न्बिभर्​षि॒ साय॑कानि॒ धन्व॑ । अर्​ह॑न्नि॒ष्कं-यँ॑ज॒तं-विँ॒श्वरू॑पम् । अर्​ह॑न्नि॒द-न्द॑यसे॒ विश्व॒-मब्भु॑वम् । न वा ओजी॑यो रुद्र॒ त्वद॑स्ति ॥ गा॒य॒त्रम॑सि । त्रैष्टु॑भमसि । जाग॑तमसि । मधु॒ मधु॒ मधु॑ ॥ 18 ॥
(अ॒न॒ - क्त्व॒सा॒दी॒ - दु॒त्त॒र॒तः - पा॑हि - प्रति॒मा अ॑सि - यज॒तन्ते॑ अ॒न्यज् - जाग॑तम॒स्येक॑-ञ्च) (अ. 5)
अनुवाकं 6
दश॒ प्राची॒र्दश॑ भासि दक्षि॒णा । दश॑ प्र॒तीची॒र्दश॑ भा॒स्युदी॑चीः । दशो॒र्ध्वा भा॑सि सुमन॒स्यमा॑नः । स नो॒ रुच॑न्धे॒ह्यहृ॑णीयमानः ॥
अ॒ग्निष्ट्वा॒ वसु॑भिः पु॒रस्ता᳚-द्रोचयतु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ इन्द्र॑स्त्वा रु॒द्रै-र्द॑क्षिण॒तो रो॑चयतु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा ।
स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय । वरु॑णस्त्वा-ऽऽदि॒त्यैः प॒श्चा-द्रो॑चयतु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा ।
स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ 19 ॥
द्यु॒ता॒नस्त्वा॑ मारु॒तो म॒रुद्भि॑रुत्तर॒तो रो॑चय॒त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय । बृह॒स्पति॑स्त्वा॒ विश्वै᳚-र्दे॒वैरु॒परि॑ष्टा-द्रोचयतु॒ पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ रो॒चि॒तस्त्व-न्दे॑व घर्म दे॒वेष्वसि॑ ।
रो॒चि॒षी॒याह-म्म॑नु॒ष्ये॑षु ॥
सम्रा᳚ड् घर्म रुचि॒तस्त्वं ए॒वेष्वायु॑ष्माग्​स्तेज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒स्य॑सि । रु॒चि॒तो॑-ऽह-म्म॑नु॒ष्ये᳚ष्वायु॑ष्माग्​-स्तेज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒सी भू॑यासम् ॥ रुग॑सि । रुच॒-म्मयि॑ धेहि ॥ 20 ॥
मयि॒ रुक् ॥ दश॑ पु॒रस्ता᳚-द्रोचसे । दश॑ दक्षि॒णा । दश॑ प्र॒त्यम्म् । दशोदङ्ङ्॑ । दशो॒र्ध्वो भा॑सि सुमन॒स्यमा॑नः । स नः॑ सम्रा॒डिष॒मूर्ज॑-न्धेहि । वा॒जी वा॒जिने॑ पवस्व । रो॒चि॒तो घ॒र्मो रु॑ची॒य ॥ 21 ॥
(रो॒च॒य॒ - धे॒हि॒ - +नव॑ च) (अ. 6)
अनुवाकं 7
अप॑श्यङ्गो॒पामनि॑पद्यमानम् । आ च॒ परा॑ च प॒थिभि॒श्चर॑न्तम् । स स॒द्ध्रीची॒-स्स विषू॑ची॒र्वसा॑नः । आ व॑रीवर्ति॒ भुव॑नेष्व॒न्तः ॥ अत्र॑ प्रा॒वीः । मधु॒ माद्ध्वी᳚भ्या॒-म्मधु॒ माधू॑चीभ्याम् । अनु॑ वा-न्दे॒ववी॑तये ॥ सम॒ग्निर॒ग्निना॑ गत । स-न्दे॒वेन॑ सवि॒त्रा । सग्ं सूर्ये॑ण रोचते ॥ 22 ॥
स्वाहा॒ सम॒ग्निस्तप॑सा गत । स-न्दे॒वेन॑ सवि॒त्रा ।
सग्ं सूर्ये॑णारोचिष्ट ॥ ध॒र्ता दि॒वो विभा॑सि॒ रज॑सः । पृ॒थि॒व्या ध॒र्ता । उ॒रोर॒न्तरि॑क्षस्य ध॒र्ता । ध॒र्ता दे॒वो दे॒वाना᳚म् । अम॑र्त्यस्तपो॒जाः ॥ हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा । दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा ॥ 23 ॥
ऊ॒र्ध्वमि॒म-म॑द्ध्व॒रङ्कृ॑धि । दि॒वि दे॒वेषु॒ होत्रा॑ यच्छ ॥ विश्वा॑सा-म्भुवा-म्पते । विश्व॑स्य भुवनस्पते । विश्व॑स्य मनसस्पते । विश्व॑स्य वचसस्पते । विश्व॑स्य तपसस्पते । विश्व॑स्य ब्रह्मणस्पते । दे॒व॒श्रूस्त्वन्दे॑व घर्म दे॒वा-न्पा॑हि ॥ त॒पो॒जां-वाँच॑म॒स्मे निय॑च्छ देवा॒युव᳚म् ॥ 24 ॥
गर्भो॑ दे॒वाना᳚म् ॥ पि॒ता म॑ती॒नाम् ॥
पतिः॑ प्र॒जाना᳚म् ॥ मतिः॑ कवी॒नाम् ॥
सन्दे॒वो दे॒वेन॑ सवि॒त्रा-ऽय॑तिष्ट । सग्ं सूर्ये॑णारुक्त ॥ आ॒यु॒र्दास्त्वम॒स्मभ्य॑-ङ्घर्म वर्चो॒दा अ॑सि ॥ पि॒ता नो॑-ऽसि पि॒ता नो॑ बोध ॥ आ॒यु॒र्धास्त॑नू॒धाः प॑यो॒धाः ।
व॒र्चो॒दा व॑रिवो॒दा द्र॑विणो॒दाः ॥ 25 ॥
अ॒न्त॒रि॒क्ष॒प्र॒ उ॒रोर्वरी॑यान् । अ॒शी॒महि॑ त्वा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ त्वम॑ग्ने गृ॒हप॑ति-र्वि॒शाम॑सि । विश्वा॑सा॒-म्मानु॑षीणाम् । श॒त-म्पू॒र्भिर्य॑विष्ठ पा॒ह्यग्ंह॑सः । स॒मे॒द्धारग्ं॑ श॒तग्ं हिमाः᳚ ।
त॒-न्द्रा॒विणग्ं॑ हार्दिवा॒नम् । इ॒हैव रा॒तयः॑ सन्तु ॥ त्वष्टी॑मती ते सपेय । सु॒रेता॒ रेतो॒ दधा॑ना ।
वी॒रं-विँ॑देय॒ तव॑ स॒न्दृशि॑ ।
मा-ऽहग्ं रा॒यस्पोषे॑ण॒ वि यो॑षम् ॥ 26 ॥
(रो॒च॒ते॒-सूर्य॑य त्वा - देवा॒युवं॑ - द्रविणो॒दा - दधा॑ना॒ द्वे च॑) (अ. 7)
अनुवाकं 8
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।
पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒मा द॑दे ॥ अदि॑त्यै॒ रास्ना॑-ऽसि । इड॒ एहि॑ । अदि॑त॒ एहि॑ । सर॑स्व॒त्येहि॑ । असा॒वेहि॑ ।
असा॒वेहि॑ । असा॒वेहि॑ ॥ 27 ॥
अदि॑त्या उ॒ष्णीष॑मसि । वा॒युर॑स्यै॒डः । पू॒षा त्वो॒पाव॑सृजतु । अ॒श्विभ्या॒-म्प्र दा॑पय । यस्ते॒ स्तनः॑ शश॒यो यो म॑यो॒भूः । येन॒ विश्वा॒ पुष्य॑सि॒ वार्या॑णि । यो र॑त्न॒धा व॑सु॒विद्य-स्सु॒दत्रः॑ ।
सर॑स्वति॒ तमि॒ह धात॑वे-ऽकः ॥ उस्र॑ घ॒र्मग्ं शिग्ं॑ष । उस्र॑ घ॒र्म-म्पा॑हि ॥ 28 ॥
घ॒र्माय॑ शिग्ंष । बृह॒स्पति॒स्त्वोप॑सीदतु । दान॑व-स्स्थ॒ पेर॑वः । वि॒ष्व॒ग्वृतो॒ लोहि॑तेन । अ॒श्विभ्या᳚-म्पिन्वस्व । सर॑स्वत्यै पिन्वस्व ।
पू॒ष्णे पि॑न्वस्व । बृह॒स्पत॑ये पिन्वस्व । इन्द्रा॑य पिन्वस्व । इन्द्रा॑य पिन्वस्व ॥ 29 ॥
गा॒य॒त्रो॑-ऽसि । त्रैष्टु॑भो-ऽसि । जाग॑तमसि । स॒होर्जो भा॒गेनोप॒ मेहि॑ । इन्द्रा᳚श्विना॒ मधु॑न-स्सार॒घस्य॑ । घ॒र्म-म्पा॑त वसवो॒ यज॑ता॒ वट् । स्वाहा᳚ त्वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मये॑ वृष्टि॒वन॑ये जुहोमि । मधु॑ ह॒विर॑सि । सूर्य॑स्य॒ तप॑स्तप । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚-न्त्वा॒ परि॑गृह्णामि ॥ 30 ॥
अ॒न्तरि॑क्षेण॒ त्वोप॑यच्छामि । दे॒वाना᳚-न्त्वा पितृ॒णामनु॑मतो॒ भर्तुग्ं॑ शकेयम् । तेजो॑-ऽसि ।
तेजो-ऽनु॒प्रेहि॑ । दि॒वि॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः ।
अ॒न्त॒रि॒क्ष॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः । पृ॒थि॒वि॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः ।
सुव॑रसि॒ सुव॑र्मे यच्छ ।
दिवं॑-यँच्छ दि॒वो मा॑ पाहि ॥ 31 ॥
(एहि॑ - पाहि - पिन्वस्व - गृह्णामि॒ - +नव॑ च) (अ. 8)
अनुवाकं 9
स॒मु॒द्राय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । स॒लि॒लाय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒ना॒धृ॒ष्याय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒प्र॒ति॒धृ॒ष्याय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒व॒स्यवे᳚ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । दुव॑स्वते त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । शिमि॑द्वते त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा॒ वसु॑मते॒ स्वाहा᳚ ।
सोमा॑य त्वा रु॒द्रव॑ते॒ स्वाहा᳚ ।
वरु॑णाय त्वा-ऽऽदि॒त्यव॑ते॒ स्वाहा᳚ ॥ 32 ॥
बृह॒स्पत॑ये त्वा वि॒श्वदे᳚व्यावते॒ स्वाहा᳚ ।
स॒वि॒त्रे त्व॑र्भु॒मते॑ विभु॒मते᳚ प्रभु॒मते॒ वाज॑वते॒ स्वाहा᳚ । य॒माय॒ त्वा-ऽङ्गि॑रस्वते पितृ॒मते॒ स्वाहा᳚ ॥ विश्वा॒ आशा॑ दक्षिण॒सत् । विश्वा᳚-न्दे॒वान॑याडि॒ह । स्वाहा॑कृतस्य घ॒र्मस्य॑ । मधोः᳚ पिबतमश्विना ।
स्वाहा॒-ऽग्नये॑ य॒ज्ञिया॑य । शं-यँजु॑र्भिः ॥
अश्वि॑ना घ॒र्म-म्पा॑तग्ं हार्दिवा॒नम् ॥ 33 ॥
अह॑-र्दि॒वाभि॑-रू॒तिभिः॑ । अनु॑ वा॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी मग्ं॑साताम् । स्वाहेन्द्रा॑य ॥ स्वाहेन्द्रा॒वट् । घ॒र्मम॑पातमश्विना हार्दिवा॒नम् ।
अह॑-र्दि॒वाभि॑रू॒तिभिः॑ । अनु॑ वा॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी अ॑मग्ंसाताम् । त-म्प्रा॒व्यं॑-यँथा॒ वट् । नमो॑ दि॒वे । नमः॑ पृथि॒व्यै ॥ 34 ॥
दि॒वि धा॑ इ॒मं-यँ॒ज्ञम् । य॒ज्ञमि॒म-न्दि॒वि धाः᳚ । दिव॑ङ्गच्छ । अ॒न्तरि॑क्षङ्गच्छ । पृ॒थि॒वीङ्ग॑च्छ । पञ्च॑ प्र॒दिशो॑ गच्छ । दे॒वा-न्घ॑र्म॒पा-न्ग॑च्छ । पि॒तॄ-न्घ॑र्म॒पा-न्ग॑च्छ ॥ 35 ॥
(आ॒दि॒त्यव॑ते॒ स्वाहा॑-हार्दिवा॒नम्-पृ॑थि॒व्या-+अ॒ष्टौ च॑) (अ. 9)
अनुवाकं 10
इ॒षे पी॑पिहि । ऊ॒र्जे पी॑पिहि । ब्रह्म॑णे पीपिहि । क्ष॒त्राय॑ पीपिहि । अ॒द्भ्यः पी॑पिहि । ओष॑धीभ्यः पीपिहि । वन॒स्पति॑भ्यः पीपिहि । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚-म्पीपिहि । सु॒भू॒ताय॑ पीपिहि । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ पीपिहि ॥ 36 ॥
यज॑मानाय पीपिहि । मह्य॒ञ्ज्यैष्ठ्या॑य पीपिहि ॥ त्विष्यै᳚ त्वा । द्यु॒म्नाय॑ त्वा । इ॒न्द्रि॒याय॑ त्वा॒ भूत्यै᳚ त्वा । धर्मा॑-ऽसि सु॒धर्मा मे᳚ न्य॒स्मे । ब्रह्मा॑णि धारय । क्ष॒त्राणि॑ धारय । विश॑न्धारय ।
नेत्त्वा॒ वातः॑ स्क॒न्दया᳚त् ॥ 37 ॥
अ॒मुष्य॑ त्वा प्रा॒णे सा॑दयामि । अ॒मुना॑ स॒ह नि॑र॒र्थङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ पू॒ष्णे शर॑से॒ स्वाहा᳚ ।
ग्राव॑भ्य॒-स्स्वाहा᳚ । प्र॒ति॒रेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।
पि॒तृभ्यो॑ घर्म॒पेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ॥
रु॒द्राय॑ रु॒द्रहो᳚त्रे॒ स्वाहा᳚ ॥ 38 ॥
अह॒-र्ज्योतिः॑ के॒तुना॑ जुषताम् । सु॒ज्यो॒ति-र्ज्योति॑षा॒ग्॒ स्वाहा᳚ । रात्रि॒र्ज्योतिः॑ के॒तुना॑ जुषताम् । सु॒ज्यो॒ति-र्ज्योति॑षा॒ग्॒ स्वाहा᳚ । अपी॑परो॒ मा-ऽह्नो॒ रात्रि॑यै मा पाहि । ए॒षा ते॑ अग्ने स॒मित् । तया॒ समि॑द्ध्यस्व । आयु॑र्मे दाः । वर्च॑सा मा-ऽञ्जीः । अपी॑परो मा॒ रात्रि॑या॒ अह्नो॑ मा पाहि ॥ 39 ॥
ए॒षा ते॑ अग्ने स॒मित् । तया॒ समि॑द्ध्यस्व । आयु॑र्मे दाः । वर्च॑सा मा-ऽञ्जीः । अ॒ग्नि-र्ज्योति॒-र्ज्योति॑र॒ग्नि-स्स्वाहा᳚ ।
सूर्यो॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒-स्सूर्य॒-स्स्वाहा᳚ । भू-स्स्वाहा᳚ । हु॒तग्ं ह॒विः । मधु॑ ह॒विः । इन्द्र॑तमे॒-ऽग्नौ ॥ 40 ॥
पि॒ता नो॑-ऽसि॒ मा मा॑ हिग्ंसीः । अ॒श्याम॑ ते देवघर्म ।
मधु॑मतो॒ वाज॑वतः पितु॒मतः॑ । अङ्गि॑रस्वत-स्स्वधा॒विनः॑ । अ॒शी॒महि॑ त्वा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ स्वाहा᳚ त्वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिभ्यः॑ । स्वाहा᳚ त्वा॒ नक्ष॑त्रेभ्यः ॥ 41 ॥
(ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ पीपिहि - स्क॒न्दया᳚-द्- रु॒द्राय॑ रु॒द्रहो᳚त्रे॒ स्वाहा - ऽह्नो॑ मा पाह् - य॒ग्नौ - +स॒प्त च॑) (अ. 10)
अनुवाकं 11
घर्म॒ या ते॑ दि॒वि शुक् । या गा॑य॒त्रे छन्द॑सि । या ब्रा᳚ह्म॒णे । या ह॑वि॒र्धाने᳚ । तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ घर्म॒ या ते॒-ऽन्तरि॑क्षे॒ शुक् ।
या त्रैष्टु॑भे॒ छन्द॑सि । या रा॑ज॒न्ये᳚ । या-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे ।
तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ 42 ॥
घर्म॒ या ते॑ पृथि॒व्याग्ं शुक् । या जाग॑ते॒ छन्द॑सि । या वैश्ये᳚ । या सद॑सि । तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ दि॒वस्त्वा॑ पर॒स्पायाः᳚ । अ॒न्तरि॑क्षस्य त॒नुवः॑ पाहि । पृ॒थि॒व्यास्त्वा॒ धर्म॑णा ॥ 43 ॥
व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ ब्रह्म॑णस्त्वा पर॒स्पायाः᳚ । क्ष॒त्रस्य॑ त॒नुवः॑ पाहि । वि॒शस्त्वा॒ धर्म॑णा । व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ प्रा॒णस्य॑ त्वा पर॒स्पायै᳚ । चक्षु॑षस्त॒नुवः॑ पाहि । श्रोत्र॑स्य त्वा॒ धर्म॑णा । व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ व॒ल्गुर॑सि शं॒-युँधा॑याः ॥ 44 ॥
शिशु॒-र्जन॑धायाः ॥ शञ्च॒ वक्षि॒ परि॑ च॒ वक्षि॑ ।
चतुः॑ स्रक्ति॒र्नाभि॑र्-ऋ॒तस्य॑ । सदो॑ वि॒श्वायु॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ । अप॒ द्वेषो॒ अप॒ ह्वरः॑ । अ॒न्यद्व्र॑तस्य सश्चिम । घर्मै॒त-त्ते-ऽन्न॑मे॒त-त्पुरी॑षम् । तेन॒ वर्ध॑स्व॒ चा च॑ प्यायस्व । व॒र्धि॒षी॒महि॑ च व॒यम् । आ च॑ प्यासिषी॒महि॑ ॥ 45 ॥
रन्ति॒-र्नामा॑सि दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । तस्य॑ ते प॒द्वद्ध॑वि॒र्धान᳚म् । अ॒ग्निरद्ध्य॑क्षाः । रु॒द्रो-ऽधि॑पतिः ॥ सम॒हमायु॑षा । स-म्प्रा॒णेन॑ ।
सं-वँर्च॑सा । स-म्पय॑सा । सङ्गौ॑प॒त्येन॑ । सग्ं रा॒यस्पोषे॑ण ॥ 46 ॥
व्य॑सौ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥
अचि॑क्रद॒द्वृषा॒ हरिः॑ । म॒हा-न्मि॒त्रो न द॑र्​श॒तः । सग्ं सूर्ये॑ण रोचते ॥ चिद॑सि समु॒द्रयो॑निः । इन्दु॒-र्दक्षः॑ श्ये॒न ऋ॒तावा᳚ । हिर॑ण्यपक्ष-श्शकु॒नो भु॑र॒ण्युः । म॒हान्-थ्स॒धस्थे᳚ ध्रु॒व आनिष॑त्तः ॥ 47 ॥
नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ वि॒श्वाव॑सुग्ं सोम गन्ध॒र्वम् । आपो॑ ददृ॒शुषीः᳚ । तदृ॒तेना॒ व्या॑यन्न् । तद॒न्ववै᳚त् । इन्द्रो॑ रारहा॒ण आ॑साम् । परि॒ सूर्य॑स्य परि॒धीग्ं र॑पश्यत् ॥ वि॒श्वाव॑सुर॒भि तन्नो॑ गृणातु । दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वो रज॑सो वि॒मानः॑ ।
यद्वा॑ घा स॒त्यमु॒त यन्न वि॒द्म ॥ 48 ॥
धियो॑ हिन्वा॒नो धिय॒ इन्नो॑ अव्यात् ॥ सस्नि॑मविन्द॒च्चर॑णे न॒दीना᳚म् ।
अपा॑वृणो॒-द्दुरो॒ अश्म॑व्रजानाम् । प्रासा᳚-न्गन्ध॒र्वो अ॒मृता॑नि वोचत् । इन्द्रो॒ दक्ष॒-म्परि॑जानाद॒हीन᳚म् ॥ ए॒तत्त्व-न्दे॑व घर्म दे॒वो दे॒वानुपा॑गाः ।
इ॒दम॒ह-म्म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यान्॑ । सोम॑पी॒थानु॒ मेहि॑ । स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॑ण ॥
सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु ॥ 49 ॥
दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासुः । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् । चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑ र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः ॥ इ॒ममू॒ षु त्यम॒स्मभ्यग्ं॑ स॒निम् । गा॒य॒त्रन्नवी॑याग्ंसम् ।
अग्ने॑ दे॒वेषु॒ प्रवो॑चः ॥ 50 ॥
(या-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे॒ तान्ता॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा॒ - धर्म॑णा - शं॒-युँधा॑याः - प्यासिषी॒महि॒-पोषे॑ण॒-निष॑त्तो-वि॒द्म-स॑न्-+त्व॒ष्टौ च॑) (अ. 11)
अनुवाकं 12
म॒ही॒ना-म्पयो॑-ऽसि॒ विहि॑त-न्देव॒त्रा ।
ज्यो॒ति॒र्भा अ॑सि॒ वन॒स्पती॑ना॒मोष॑धीना॒ग्ं॒ रसः॑ ।
वा॒जिन॑-न्त्वा वा॒जिनो-ऽव॑ नयामः ।
ऊ॒र्ध्व-म्मनः॑ सुव॒र्गम् ॥ 51 ॥ (अ. 12)
अनुवाकं 13
अस्का॒-न्द्यौः पृ॑थि॒वीम् । अस्का॑नृष॒भो युवा॒ गाः ।
स्क॒न्नेमा विश्वा॒ भुव॑ना । स्क॒न्नो य॒ज्ञः प्रज॑नयतु ॥ अस्का॒नज॑नि॒ प्राज॑नि । आ स्क॒न्नाज्जा॑यते॒ वृषा᳚ ।
स्क॒न्ना-त्प्रज॑निषीमहि ॥ 52 ॥ (अ. 13)
अनुवाकं 14
या पु॒रस्ता᳚-द्वि॒द्युदाप॑तत् । तान्त॑ ए॒तेनाव॑ यजे॒ स्वाहा᳚ । या द॑क्षिण॒तः । या प॒श्चात् । योत्त॑र॒तः । योपरि॑ष्टा-द्वि॒द्युदाप॑तत् । तान्त॑ ए॒तेनाव॑ यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ 53 ॥ (अ. 14)
अनुवाकं 15
प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ व्या॒नाय॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
चक्षु॑षे॒ स्वाहा॒ श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ।
मन॑से॒ स्वाहा॑ वा॒चे सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 54 ॥ (अ. 15)
अनुवाकं 16
पू॒ष्णे स्वाहा॑ पू॒ष्णे शर॑से॒ स्वाहा᳚ ।
पू॒ष्णे प्र॑प॒त्थ्या॑य॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे न॒रन्धि॑षाय॒ स्वाहा᳚ । पू॒ष्णे-ऽङ्घृ॑णये॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे न॒रुणा॑य॒ स्वाहा᳚ ।
पू॒ष्णे सा॑के॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥ 55 ॥ (अ. 16)
अनुवाकं 17
उद॑स्य॒ शुष्मा᳚-द्भा॒नुर्नार्त॒ बिभ॑र्ति । भा॒र-म्पृ॑थि॒वी न भूम॑ । प्र शु॒क्रैतु॑ दे॒वी म॑नी॒षा । अ॒स्म-थ्सुत॑ष्टो॒ रथो॒ न वा॒जी । अर्च॑न्त॒ एके॒ महि॒ साम॑ मन्वत । तेन॒ सूर्य॑मधारयन्न् ।
तेन॒ सूर्य॑मरोचयन्न् । घ॒र्म-श्शिर॒स्तद॒यम॒ग्निः ।
पुरी॑षमसि॒ सम्प्रि॑य-म्प्र॒जया॑ प॒शुभि॑र्भुवत् । प्र॒जापति॑स्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 56 ॥ (अ. 17)
अनुवाकं 18
यास्ते॑ अग्न आ॒र्द्रा योन॑यो॒ याः कु॑ला॒यिनीः᳚ ।
ये ते॑ अग्न॒ इन्द॑वो॒ या उ॒ नाभ॑यः । यास्ते॑ अग्ने त॒नुव॒ ऊर्जो॒ नाम॑ । ताभि॒स्त्वमु॒भयी॑भि-स्सं​विँदा॒नः । प्र॒जाभि॑रग्ने॒ द्रवि॑णे॒ह सी॑द ।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 57 ॥ (अ. 18)
अनुवाकं 19
अ॒ग्निर॑सि वैश्वान॒रो॑-ऽसि । सं॒​वँ॒थ्स॒रो॑-ऽसि परिवथ्स॒रो॑-ऽसि । इ॒दा॒व॒थ्स॒रो॑-ऽसीदुवथ्स॒रो॑-ऽसि । इ॒द्व॒थ्स॒रो॑-ऽसि वथ्स॒रो॑-ऽसि । तस्य॑ ते वस॒न्त-श्शिरः॑ । ग्री॒ष्मो दक्षि॑णः प॒क्षः । व॒र्॒षाः पुच्छ᳚म् ।
श॒रदुत्त॑रः प॒क्षः । हे॒म॒न्तो मद्ध्य᳚म् । पू॒र्व॒प॒क्षाश्चित॑यः । अ॒प॒र॒प॒क्षाः पुरी॑षम् । अ॒हो॒रा॒त्राणीष्ट॑काः । तस्य॑ ते॒ मासा᳚श्चार्धमा॒साश्च॑ कल्पन्ताम् ।
ऋ॒तव॑स्ते कल्पन्ताम् । सं॒​वँ॒थ्स॒रस्ते॑ कल्पताम् ।
अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ ते कल्पन्ताम् । एति॒ प्रेति॒ वीति॒ समित्युदिति॑ ।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 58 ॥
(चित॑यो॒ नव॑ च) (अ. 19)
अनुवाकं 20
भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षुण॑ ऊ॒तये᳚ । ऊ॒र्ध्वो नः॑ पा॒ह्यग्ंह॑सः ॥
वि॒धुन्द॑द्रा॒णग्ं सम॑ने बहू॒नाम् । युवा॑न॒ग्ं॒ सन्त॑-म्पलि॒तो ज॑गार । दे॒वस्य॑ पश्य॒ काव्य॑-म्महि॒त्वा-ऽद्या म॒मार॑ । स ह्य॒-स्समा॑न ॥
यदृ॒ते चि॑दभि॒श्रिषः॑ । पु॒रा ज॒र्तृभ्य॑ आ॒तृदः॑ ।
सन्धा॑ता स॒न्धि-म्म॒घवा॑ पुरो॒वसुः॑ ॥ 59 ॥
निष्क॑र्ता॒ विह्रु॑त॒-म्पुनः॑ ॥ पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा-ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वत॒स्परि॑ ॥ मा नो॑ घर्म व्यथि॒तो वि॑व्यथो नः । मा नः॒ पर॒मध॑र॒म्मा रजो॑-ऽनैः । मोष्व॑स्माग्​ स्तम॑स्यन्त॒रा धाः᳚ । मा रु॒द्रिया॑सो अ॒भिगु॑र्वृ॒धानः॑ ॥ मा नः॒ क्रतु॑भिर्-हीडि॒तेभि॑र॒स्मान् । द्विषा॑ सुनीते॒ मा परा॑दाः ।
मा नो॑ रु॒द्रो निर्-ऋ॑ति॒र्मा नो॒ अस्ता᳚ ।
मा द्यावा॑पृथि॒वी ही॑डिषाताम् ॥ 60 ॥
उप॑ नो मित्रावरुणावि॒हाव॑तम् । अ॒न्वादी᳚द्ध्याथामि॒ह नः॑ सखाया । आ॒दि॒त्याना॒-म्प्रसि॑तिर्​हे॒तिः । उ॒ग्रा श॒तापा᳚ष्ठा घ॒ विषा॒ परि॑णो वृणक्तु ॥
इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वा-न्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासि सीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑ तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
स त्वन्नो॑ अन्गे-ऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ग्ं॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒कग्ं सु॒हवो॑ न एधि ॥ त्वम॑ग्ने अ॒या-ऽसि॑ । अ॒या सन्मन॑सा हि॒तः । अ॒या सनःअ॒व्यमू॑हिषे । अ॒या नो॑ धेहि भेष॒जम् । इ॒ष्टो अ॒ग्निराहु॑तः । स्वाहा॑कृतः पिपर्तु नः । स्व॒गा दे॒वेभ्य॑ इ॒द-न्नमः॑ ॥
उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् । चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑ र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः ॥
वयः॑ सुप॒र्णा उप॑सेदु॒रिन्द्र᳚म् । प्रि॒यमे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः । अप॑ ध्वा॒न्तमू᳚र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षुः॑ । मु॒मु॒ग्ध्य॑स्मा-न्नि॒धये॑व ब॒द्धान् ॥ 61 ॥
(पु॒रो॒वसु॑र्​हीडिषाताग्ं सुप॒र्णाः) (अ. 20)
अनुवाकं 21
भूर्भुव॒स्सुवः॑ । मयि॒ त्यदि॑न्द्रि॒य-म्म॒हत् । मयि॒ दक्षो॒ मयि॒ क्रतुः॑ । मयि॑ धायि सु॒वीर्य᳚म् । त्रिशु॑ग्घ॒र्मो विभा॑तु मे । आकू᳚त्या॒ मन॑सा स॒ह ।
वि॒राजा॒ ज्योति॑षा स॒ह । य॒ज्ञेन॒ पय॑सा स॒ह । ब्रह्म॑णा॒ तेज॑सा स॒ह । क्ष॒त्रेण॒ यश॑सा स॒ह । स॒त्येन॒ तप॑सा स॒ह । तस्य॒ दोह॑मशीमहि ।
तस्य॑ सु॒म्नम॑शीमहि । तस्य॑ भ॒क्षम॑शीमहि ।
तस्य॑ त॒ इन्द्रे॑ण पी॒तस्य॒ मधु॑मतः ।
उप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि ॥ 62 ॥
(यश॑सा स॒ह षट्च॑) (अ. 21)
अनुवाकं 22
यास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ । क्षुच्च॒ तृष्णा॑ च । अस्नु॒क्चाना॑हुतिश्च । अ॒श॒न॒या च॑ पिपा॒सा च॑ । से॒दिश्चाम॑तिश्च । ए॒तास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ ।
ताभि॑र॒मुङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 63 ॥ (अ. 22)
अनुवाकं 23
स्निक्च॒ स्नीहि॑तिश्च॒ स्निहि॑तिश्च । उ॒ष्णा च॑ शी॒ता च॑ ।
उ॒ग्रा च॑ भी॒मा च॑ । स॒दाम्नी॑ से॒दिरनि॑रा । ए॒तास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ । ताभि॑र॒मुङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 64 ॥ (अ. 23)
अनुवाकं 24
धुनि॑श्च ध्वा॒न्तश्च॑ ध्व॒नश्च॑ ध्व॒नयग्ग्॑श्च ।
नि॒लि॒म्पश्च॑ विलि॒म्पश्च॑ विक्षि॒पः ॥ 65 ॥ (अ. 24)
अनुवाकं 25
उ॒ग्रश्च॒ धुनि॑श्च ध्वा॒न्तश्च॑ ध्व॒नश्च॑ ध्व॒नयग्ग्॑श्च । स॒ह॒स॒ह्वाग्​श्च॒ सह॑मानश्च॒ सह॑स्वाग्​श्च॒ सही॑याग्​श्च ।
एत्य॒ प्रेत्य॑ विक्षि॒पः ॥ 66 ॥ (अ. 25)
अनुवाकं 26
अ॒हो॒रा॒त्रे त्वोदी॑रयताम् । अ॒र्ध॒मा॒सास्त्वोदी᳚-ञ्जयन्तु । मासा᳚स्त्वा श्रपयन्तु । ऋ॒तव॑स्त्वा पचन्तु ।
सं॒​वँ॒थ्स॒रस्त्वा॑ हन्त्वसौ ॥ 67 ॥ (अ. 26)
अनुवाकं 27
खट् फ-ड्ज॒हि । छि॒न्धी भि॒न्धी ह॒न्धी कट् ।
इति॒ वाचः॑ क्रूरा॒णि ॥ 68 ॥ (अ. 27)
अनुवाकं 28
विगा इ॑न्द्र वि॒चर᳚न्-थ्स्पाशयस्व । स्व॒पन्त॑मिन्द्र पशु॒मन्त॑मिच्छ । वज्रे॑णा॒मु-म्बो॑धय दुर्वि॒दत्र᳚म् । स्व॒प॒तो᳚-ऽस्य॒ प्रह॑र॒ भोज॑नेभ्यः ॥
अग्ने॑ अ॒ग्निना॒ सं​वँ॑दस्व । मृत्यो॑ मृ॒त्युना॒ सं​वँ॑दस्व । नम॑स्ते अस्तु भगवः ॥ स॒कृत्ते॑ अग्ने॒ नमः॑ । द्विस्ते॒ नमः॑ । त्रिस्ते॒ नमः॑ । च॒तुस्ते॒ नमः॑ । प॒ञ्च॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ ।
द॒श॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । श॒त॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । आ॒स॒ह॒स्र॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । अ॒प॒रि॒मि॒त॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ 69 ॥
(त्रिस्ते॒ नमः॑ स॒प्त च॑) (अ. 28)
अनुवाकं 29
असृ॑-न्मुखो रुधि॒रेणा॒व्य॑क्तः । य॒मस्य॑ दू॒त-श्श्वपा॒-द्विधा॑वसि । गृद्ध्रः॑ सुप॒र्णः कु॒णप॒न्निषे॑वसे ।
य॒मस्य॑ दू॒तः प्रहि॑तो भ॒वस्य॑ चो॒भयोः᳚ ॥ 70 ॥ (अ. 29)
अनुवाकं 30
यदे॒त-द्वृ॑क॒सो भू॒त्वा । वाग् दे᳚व्यभि॒राय॑सि । द्वि॒षन्त॑-म्मे॒-ऽभिरा॑य । त-म्मृ॑त्यो मृ॒त्यवे॑ नय । स आर्त्या-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑तु ॥ 71 ॥ (अ. 30)
अनुवाकं 31
यदी॑षि॒तो यदि॑ वा स्वका॒मी । भ॒येड॑को॒ वद॑ति॒ वाच॑मे॒ताम् । तामि॑न्द्रा॒ग्नी ब्रह्म॑णा सं​विँदा॒नौ ।
शि॒वाम॒स्मभ्य॑-ङ्कृणुतङ्गृ॒हेषु॑ ॥ 72 ॥ (अ. 31)
अनुवाकं 32
दीर्घ॑मुखि॒ दुर्​ह॑णु । मा स्म॑ दक्षिण॒तो व॑दः ।
यदि॑ दक्षिण॒तो वदा᳚-द्द्वि॒षन्त॒-म्मे-ऽव॑ बाधासै ॥ 73 ॥ (अ. 32)
अनुवाकं 33
इ॒त्थादुलू॑क॒ आप॑प्तत् । हि॒र॒ण्या॒क्षो अयो॑मुखः ।
रक्ष॑सान्दू॒त आग॑तः । तमि॒तो ना॑शयाग्ने ॥ 74 ॥ (अ. 33)
अनुवाकं 34
यदे॒त-द्भू॒तान्य॑न्वा॒विश्य॑ । दैवीं॒-वाँचं॑-वँ॒दसि॑ । द्वि॒षतो॑ नः॒ परा॑वद । ता-न्मृ॑त्यो मृ॒त्यवे॑ नय । त आर्त्या-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑न्तु ।
अ॒ग्निना॒-ऽग्नि-स्सं​वँ॑दताम् ॥ 75 ॥ (अ. 34)
अनुवाकं 35
प्र॒सार्य॑ स॒क्थ्यौ॑ पत॑सि । स॒व्यमक्षि॑ नि॒पेपि॑ च ।
मेह क॑स्यच॒नाम॑मत् ॥ 76 ॥ (अ. 35)
अनुवाकं 36
अत्रि॑णा त्वा क्रिमे हन्मि । कण्वे॑न ज॒मद॑ग्निना ।
वि॒श्वाव॑सो॒-र्ब्रह्म॑णा ह॒तः । क्रिमी॑णा॒ग्ं॒ राजा᳚ ।
अप्ये॑षाग्​ स्थ॒पति॑र्​ह॒तः । अथो॑ मा॒ता-ऽथो॑ पि॒ता ।
अथो᳚ स्थू॒रा अथो᳚ क्षु॒द्राः । अथो॑ कृ॒ष्णा अथो᳚ श्वे॒ताः । अथो॑ आ॒शाति॑का ह॒ताः ।
श्वे॒ताभिः॑ स॒ह सर्वे॑ ह॒ताः ॥ 77 ॥ (अ. 36)
अनुवाकं 37
आह॒राव॑द्य । शृ॒तस्य॑ ह॒विषो॒ यथा᳚ । त-थ्स॒त्यम् ।
यद॒मुं-यँ॒मस्य॒ जम्भ॑योः । आद॑धामि॒ तथा॒ हि तत् । खण्फण्म्रसि॑ ॥ 78 ॥ (अ. 37)
अनुवाकं 38
ब्रह्म॑णा त्वा शपामि । ब्रह्म॑णस्त्वा श॒पथे॑न शपामि । घो॒रेण॑ त्वा॒ भृगू॑णा॒ञ्चक्षु॑षा॒ प्रेक्षे᳚ । रौ॒द्रेण॒ त्वाङ्गि॑रसा॒-म्मन॑सा ध्यायामि ।
अ॒घस्य॑ त्वा॒ धार॑या विद्ध्यामि ।
अध॑रो॒ म-त्प॑द्यस्वासौ ॥ 79 ॥ (अ. 38)
अनुवाकं 39
उत्तु॑द शिमिजावरि । तल्पे॑जे॒ तल्प॒ उत्तु॑द । गि॒रीग्ं रनु॒ प्रवे॑शय । मरी॑ची॒रुप॒ सन्नु॑द ।
याव॑दि॒तः पु॒रस्ता॑दु॒दया॑ति॒ सूर्यः॑ ।
ताव॑दि॒तो॑-ऽमुन्ना॑शय । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 80 ॥ (अ. 39)
अनुवाकं 40
भूर्भुव॒स्सुवो॒ भूर्भुव॒स्सुवो॒ भूर्भुव॒स्सुवः॑ ।
भुवो᳚-ऽद्धायि॒ भुवो᳚-ऽद्धायि॒ भुवो᳚-ऽद्धायि ।
नृ॒म्णायि नृ॒म्ण-न्नृ॒म्णायि नृ॒म्ण-न्नृ॒म्णायि नृ॒म्णम् । नि॒धा य्यो॑-ऽवायि नि॒धा य्यो॑-ऽवायि नि॒धा य्यो॑-ऽवायि । ए अ॒स्मे अ॒स्मे । सुव॒र्न ज्योतीः᳚ ॥ 81 ॥ (अ. 40)
अनुवाकं 41
पृ॒थि॒वी स॒मित् । ताम॒ग्नि-स्समि॑न्धे । सा-ऽग्निग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥
अ॒न्तरि॑क्षग्ं स॒मित् ॥ 82 ॥
तां-वाँ॒यु-स्समि॑न्धे । सा वा॒युग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।
द्यौ-स्स॒मित् । तामा॑दि॒त्य-स्समि॑न्धे ॥ 83 ॥
सा-ऽऽदि॒त्यग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ प्रा॒जा॒प॒त्या मे॑ स॒मिद॑सि सपत्न॒क्षय॑णी ।
भ्रा॒तृ॒व्य॒हा मे॑-ऽसि॒ स्वाहा᳚ ॥ अग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तञ्च॑रिष्यामि ॥ 84 ॥
तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् । वायो᳚ व्रतपत॒ आदि॑त्य व्रतपते । व्र॒तानां᳚-व्रँतपते व्र॒तञ्च॑रिष्यामि । तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् ॥ द्यौ-स्स॒मित् । तामा॑दि॒त्य-स्समि॑न्धे । सा-ऽऽदि॒त्यग्ं समि॑न्धे ।
ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा ॥ 85 ॥
वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒न्तरि॑क्षग्ं स॒मित् । तां-वाँ॒यु-स्समि॑न्धे । सा वा॒युग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या ॥ 86 ॥
यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ । पृ॒थि॒वी स॒मित् । ताम॒ग्नि-स्समि॑न्धे । सा-ऽग्निग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे ।
सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या ।
यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ॥ 87 ॥
अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ । प्रा॒जा॒प॒त्या मे॑ स॒मिद॑सि सपत्न॒क्षय॑णी । भ्रा॒तृ॒व्य॒हा मे॑-ऽसि॒ स्वाहा᳚ । आदि॑त्य व्रतपते व्र॒तम॑चारिषम् ।
तद॑शक॒-न्तन्मे॑-ऽराधि । वायो᳚ व्रतप॒ते-ऽग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒तानां᳚-व्रँतपते व्र॒तम॑चारिषम् । तद॑शक॒-न्तन्मे॑-ऽराधि ॥ 88 ॥
(स॒मिथ् - समि॑न्धे - व्र॒तञ्च॑रिष्या॒ - म्यायु॑षा॒ तेज॑सा॒ - वर्च॑सा श्रि॒या - यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेना॒ - +ष्टौ च॑) (अ. 41)
अनुवाकं 42
शन्नो॒ वातः॑ पवता-म्मात॒रिश्वा॒ शन्न॑स्तपतु॒ सूर्यः॑ । अहा॑नि॒ श-म्भ॑वन्तु न॒-श्शग्ं रात्रिः॒ प्रति॑धीयताम् ॥ शमु॒षा नो॒ व्यु॑च्छतु॒ शमा॑दि॒त्य उदे॑तु नः । शि॒वा न॒-श्शन्त॑मा भव सुमृडी॒का सर॑स्वति । मा ते॒ व्यो॑म स॒न्दृशि॑ ॥
इडा॑यै॒ वास्त्व॑सि वास्तु॒म-द्वा᳚स्तु॒मन्तो॑ भूयास्म॒ मा वास्तो᳚-श्छिथ्स्मह्य वा॒स्तु-स्स भू॑या॒-द्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥
प्र॒ति॒ष्ठा-ऽसि॑ प्रति॒ष्ठाव॑न्तो भूयास्म॒ मा प्र॑ति॒ष्ठाया᳚- श्छिथ्स्मह्य प्रति॒ष्ठः
स भू॑या॒-द्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ आ वा॑त वाहि भेष॒जम् ँवि वा॑त वाहि॒ यद्रपः॑ ।
त्वग्ं हि वि॒श्वभे॑षजो दे॒वाना᳚-न्दू॒त ईय॑से ॥
द्वावि॒मौ वातौ॑ वात॒ आ सिन्धा॒रा प॑रा॒वतः॑ ॥ 89 ॥
दक्ष॑-म्मे अ॒न्य आ॒वातु॒ परा॒-ऽन्यो वा॑तु॒ य-द्रपः॑ ॥
यद॒दो वा॑त ते गृ॒हे॑-ऽमृत॑स्य नि॒धिर्​हि॒तः ।
ततो॑ नो देहि जी॒वसे॒ ततो॑ नो धेहि भेष॒जम् ॥
ततो॑ नो॒ मह॒ आव॑ह॒ वात॒ आवा॑तु भेष॒जम् ।
श॒म्भू-र्म॑यो॒भूर्नो॑ हृ॒दे प्र ण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् ॥ इन्द्र॑स्य गृ॒हो॑-ऽसि॒ त-न्त्वा॒ प्रप॑द्ये॒ सगु॒स्साश्वः॑ । स॒ह यन्मे॒ अस्ति॒ तेन॑ ॥
भूः प्रप॑द्ये॒ भुवः॒ प्रप॑द्ये॒ सुवः॒ प्रप॑द्ये॒ भूर्भुव॒स्सुवः॒ प्रप॑द्ये वा॒युम्
प्रप॒द्ये-ऽना᳚र्ता-न्दे॒वता॒-म्प्रप॒द्ये ऽश्मा॑नमाख॒ण-म्प्रप॑द्ये प्र॒जाप॑तेर्
ब्रह्मको॒श-म्ब्रह्म॒ प्रप॑द्य॒ ओ-म्प्रप॑द्ये ॥
अ॒न्तरि॑क्ष-म्म उ॒र्व॑न्तर॑-म्बृ॒हद॒ग्नयः॒ पर्व॑ताश्च॒ यया॒ वातः॑ स्व॒स्त्या स्व॑स्ति॒मान्तया᳚ स्व॒स्त्या स्व॑स्ति॒ मान॑सानि ॥
प्राणा॑पानौ मृ॒त्योर्मा॑ पात॒-म्प्राणा॑पानौ॒ मा मा॑ हासिष्ट॒-म्मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मय्य॒ग्नि स्तेजो॑ दधातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयीन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयि॒ सूर्यो॒
भ्राजो॑ दधातु ॥ 90 ॥
द्यु॒भिर॒क्तुभिः॒ परि॑पात-म॒स्मानरि॑ष्टेभि-रश्विना॒ सौभ॑गेभिः । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒ मदि॑ति॒-स्सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥
कया॑ नश्चि॒त्र आभु॑वदू॒ती स॒दावृ॑ध॒-स्सखा᳚ । कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ॥ कस्त्वा॑ स॒त्यो मदा॑ना॒-म्मग्ंहि॑ष्ठो मथ्स॒दन्ध॑सः ।
दृ॒ढा चि॑दा॒रुजे॒ वसु॑ ॥ अ॒भी षु ण॒-स्सखी॑नामवि॒ता ज॑रितॄ॒णाम् । श॒त-म्भ॑वास्यू॒तिभिः॑ ॥
वयः॑ सुप॒र्णा उप॑सेदु॒रिन्द्र॑-म्प्रि॒यमे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः ।
अप॑ ध्वा॒न्तमू᳚र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षु॑-र्मुमु॒ग्ध्य॑स्मा-न्नि॒धये॑व ब॒द्धान् ॥ 91 ॥
शन्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भिस्र॑वन्तु नः ॥ ईशा॑ना॒ वार्या॑णा॒-ङ्क्षय॑न्तीश्चर्​षणी॒नाम् । अ॒पो या॑चामि भेष॒जम् ॥
सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु दुर्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासु॒-र्यो᳚-ऽस्मान्-द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥
आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ॥ यो वः॑ शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ ॥
तस्मा॒ अर॑-ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ॥ 92 ॥
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥
पृ॒थि॒वी शा॒न्ता सा-ऽग्निना॑ शा॒न्ता सा मे॑ शा॒न्ता शुचग्ं॑ शमयतु ॥ अ॒न्तरि॑क्षग्ं शा॒न्त-न्त-द्वा॒युना॑ शा॒न्त-न्तन्मे॑ शा॒न्तग्ं शुचग्ं॑ शमयतु ।
द्यौ-श्शा॒न्ता सा-ऽऽदि॒त्येन॑ शा॒न्ता सा मे॑ शा॒न्ता शुचग्ं॑ शमयतु ॥ पृ॒थि॒वी शान्ति॑र॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ शान्ति॒-र्द्यौ-श्शान्ति॒-र्दिश॒-श्शान्ति॑ रवान्तरदि॒शा-श्शान्ति॑ र॒ग्नि-श्शान्ति॑-र्वा॒यु-श्शान्ति॑ रादि॒त्य-श्शान्ति॑
श्च॒न्द्रमा॒-श्शान्ति॒-र्नक्ष॑त्राणि॒ शान्ति॒ राप॒-श्शान्ति॒ रोष॑धय॒-श्शान्ति॒-र्वन॒स्पत॑य॒-श्शान्ति॒-र्गौ-श्शान्ति॑ र॒जा शान्ति॒ रश्व॒-श्शान्तिः॒ पुरु॑ष॒-श्शान्ति॒-र्ब्रह्म॒ शान्ति॑-र्ब्राह्म॒ण-श्शान्ति॒-श्शान्ति॑रे॒व शान्ति॒-श्शान्ति॑र्मे अस्तु॒ शान्तिः॑ ॥
तया॒-ऽहग्ं शा॒न्त्या स॑र्वशा॒न्त्या मह्य॑-न्द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे च॒ शान्ति॑-ङ्करोमि॒ शान्ति॑र्मे अस्तु॒ शान्तिः॑ ॥
एह॒ श्रीश्च॒ ह्रीश्च॒ धृति॑श्च॒ तपो॑ मे॒धा प्र॑ति॒ष्ठा श्र॒द्धा स॒त्य-न्धर्म॑श्चै॒तानि॒ मोत्ति॑ष्ठन्त॒-मनूत्ति॑ष्ठन्तु॒ मा मा॒ग्॒ श्रीश्च॒ ह्रीश्च॒ धृति॑श्च॒ तपो॑ मे॒धा प्र॑ति॒ष्ठा श्र॒द्धा स॒त्य-न्धर्म॑श्चै॒तानि॑ मा॒ मा हा॑सिषुः ॥
उदायु॑षा स्वा॒युषोदोष॑धीना॒ग्ं॒ रसे॒नो-त्प॒र्जन्य॑स्य॒ शुष्मे॒णोद॑स्था-म॒मृता॒ग्ं॒ अनु॑ ॥ तच्चक्षु॑-र्दे॒वहि॑त-म्पु॒रस्ता᳚ च्छु॒क्रमु॒च्चर॑त् ।
पश्ये॑म श॒रदः॑ श॒त-ञ्जीवे॑म श॒रदः॑ श॒त-न्नन्दा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्मोदा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्भवा॑म श॒रदः॑ श॒तग्ं शृ॒णवा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्प्रब्र॑वाम श॒रदः॑ श॒त मजी॑ता-स्स्याम श॒रदः॑ श॒त-ञ्ज्योक्च॒ सूर्य॑-न्दृ॒शे ॥ 93 ॥
य उद॑गा-न्मह॒तो-ऽर्णवा᳚-द्वि॒भ्राज॑मान-स्सरि॒रस्य॒ मद्ध्या॒थ्स मा॑ वृष॒भो लो॑हिता॒क्ष-स्सूर्यो॑ विप॒श्चि-न्मन॑सा पुनातु ॥ ब्रह्म॑ण॒-श्श्चोत॑न्यसि॒ ब्रह्म॑ण आ॒णी स्थो॒ ब्रह्म॑ण आ॒वप॑नमसि धारि॒तेय-म्पृ॑थि॒वी ब्रह्म॑णा म॒ही धा॑रि॒तमे॑नेन म॒हद॒न्तरि॑क्ष॒-न्दिव॑-न्दाधार पृथि॒वीग्ं सदे॑वां॒-यँद॒हं-वेँद॒ तद॒ह-न्धा॑रयाणि॒ मा मद्वेदो-ऽधि॒ विस्र॑सत् ॥ मे॒धा॒म॒नी॒षे मा-ऽऽवि॑शताग्ं स॒मीची॑ भू॒तस्य॒ भव्य॒स्याव॑रुद्ध्यै॒ सर्व॒मायु॑रयाणि॒
सर्व॒मायु॑रयाणि ॥ आ॒भि-र्गी॒र्भि-र्यदतो॑ न ऊ॒नमाप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः ।
य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ भूयिष्ठ॒भाजो॒ अध॑ ते स्याम ॥ ब्रह्म॒ प्रावा॑दिष्म॒ तन्नो॒ मा हा॑सीत् ॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 94 ॥
(प॒रा॒वतो॑-दधातु-ब॒द्धान्-जिन्व॑थ-दृ॒शे-+स॒प्त च॑) (अ. 42)
(नमो॑ - यु॒ञ्जते॒ - वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ - ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ - ब्रह्म॒-न्प्रच॑रिष्यामो॒ - दश॒ प्राची॒ - रप॑श्यङ्गो॒पाम् - दे॒वस्य॑ - समु॒द्रा - ये॒षे पी॑पिहि॒ - घर्म॒ या ते॑ - मही॒ना-ञ्च॒त्वा - र्यस्का॒न्॒. - या पु॒रस्ता᳚-थ्स॒प्त स॑प्त - प्रा॒णाय॒ त्रीणि॑ - पू॒ष्णे च॒त्वा-र्यु - द॒स्यैका॑दश॒ - यास्ते॑ स॒प्ता - ग्नि-र्ध्रु॒वसीः॒ दैका॒न्न विग्ं॑शति॒--र् भूरू॒र्ध्व स्त्रि॒ग्ं॒शत-द्- भू-र्मयि॒ षोड॑श॒ - यास्ते॑ घो॒रा नव॒ - स्निक्चा॒ष्टौ - धुनि॑श्च॒ द्वे - उ॒ग्रश्च॒ त्रीण्य॑ - होरा॒त्रे पञ्च॒ - ख-ट्त्रीणि॒ - विगा-स्स॒प्तद॒शा - सृ॑-न्मुख-श्च॒त्वारि॒ - यदे॒त-द्वृ॑क॒सः पञ्च॒ - यदी॑षि॒त श्च॒त्वारि॒ - दीर्घ॑मुखि॒ त्रीणी॒ - त्था च्च॒त्वारि॒ - यदे॒त-द्भू॒तानि॒ षट् - प्र॒सार्य॒ त्रीण्य - त्रि॑णा॒ दशा- ह॒राव॑द्य॒ - ब्रह्म॑णा॒ षट्-थ्षड् - उत्तु॑दा॒ष्टौ - भू-ष्षट् - पृ॑थि॒व्य॑ष्ट ष॑ष्टिः॒ - शन्नः॑ स॒प्तप॑ञ्चा॒श-द्द्विच॑त्वारिग्ंशत् )
(नमो॑ वा॒चे - ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ - मयि॒ रु - ग॒न्तरि॑क्षेण - पि॒ता नो॑-ऽसि - मही॒ना - मुप॑ नो॒ - यदे॒त-द्- भू--र् द्यू॒भि श्चतु॑-र्नवतिः)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके चतुर्थः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhakaḥ - pravargya mantrāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
namo̭ vā॒ce yā co̭di॒tā yā cānṷditā॒ tasyai̭ vā॒ce namo॒ namo̭ vā॒ce namo̭ vā॒caspata̭ye॒ nama॒ ṛṣi̭bhyo mantra॒kṛdbhyo॒ mantra̭patibhyo॒ mā māmṛṣa̭yo mantra॒kṛto̭ mantra॒pata̭yaḥ॒ parā̭du॒rmā-'hamṛṣī᳚-nmantra॒kṛto̭ mantra॒patī॒-nparā̭dāṃ-vai~śvade॒vīṃ-vā~ca̭mudyāsagṃ śi॒vāmada̭stā॒-ñjuṣṭā᳚-nde॒vebhya॒-śśarma̭ me॒ dyau-śśarma̭ pṛthi॒vī śarma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t |
śarma̭ ca॒ndraśca॒ sūrya̭śca॒ śarma̭ brahmaprajāpa॒tī ||
bhū॒taṃ-va~̭diṣye॒ bhuva̭naṃ-va~diṣye॒ tejo̭ vadiṣye॒ yaśo̭ vadiṣye॒ tapo̭ vadiṣye॒ brahma̭ vadiṣye sa॒tyaṃ-va~̭diṣye॒ tasmā̭ a॒hami॒da-mṷpa॒stara̭ṇa॒-mupa̭stṛṇa upa॒stara̭ṇa-mme pra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yā-dupa॒stara̭ṇama॒ha-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yāsa॒-mprāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmadhṷ maniṣye॒ madhṷ janiṣye॒ madhṷ vakṣyāmi॒ madhṷ vadiṣyāmi॒ madhṷmatī-nde॒vebhyo॒ vāca̭mudyāsagṃ śuśrū॒ṣeṇyā᳚-mmanu॒ṣye᳚bhya॒sta-mmā̭ de॒vā a̭vantu śo॒bhāyai̭ pi॒taro-'nṷmadantu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 1 || (a. 1)
anuvākaṃ 2
yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyaḥ̭ | viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒videka॒ it | ma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒māda̭de || abhri̭rasi॒ nāri̭rasi |
a॒ddhva॒ra॒kṛ-dde॒vebhyaḥ̭ | utti̭ṣṭha brahmaṇaspate || 2 ||
de॒va॒yanta̭stvemahe | upa॒ praya̭ntu ma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ | indra̭ prā॒śūrbha̭vā॒ sacā᳚ || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ | pra de॒vyḙtu sū॒nṛtā᳚ |
acchā̭ vī॒rannarya̭-mpa॒ṅktirā̭dhasam | de॒vā ya॒jñanna̭yantu naḥ || devī᳚ dyāvāpṛthivī॒ anṷ me magṃsāthām | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 3 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒r​ṣṇe || iya॒tyagra̭ āsīḥ |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒r​ṣṇe || devī᳚-rvamrīra॒sya bhū॒tasya̭ prathamajā ṛtāvarīḥ || ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 4 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒r​ṣṇe || indra॒syaujo̭-'si |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒r​ṣṇe || a॒gni॒jā a̭si pra॒jāpa̭te॒ retaḥ̭ | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 5 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒r​ṣṇe || āyṷ-rdhehi prā॒ṇa-ndhḙhi | a॒pā॒na-ndhḙhi vyā॒na-ndhḙhi | cakṣṷ-rdhehi॒ śrotra̭-ndhehi | mano̭ dhehi॒ vāca̭-ndhehi | ā॒tmāna̭-ndhehi prati॒ṣṭhā-ndhḙhi |
mā-ndhḙhi॒ mayi̭ dhehi || madhṷ tvā madhu॒lā ka̭rotu |
ma॒khasya॒ śiro̭-'si || 6 ||
ya॒jñasya̭ pa॒de sthaḥ̭ | gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda̭sā karomi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda̭sā karomi | jāga̭tena tvā॒ chanda̭sā karomi || ma॒khasya॒ rāsnā̭-'si | adi̭tiste॒ bila̭ṅgṛhṇātu | pāṅktḙna॒ chanda̭sā |
sūrya̭sya॒ hara̭sā śrāya | ma॒kho̭-'si || 7 ||
(pa॒te॒ - śira̭ - ṛtāvarīr-ṛddhyāsa̭ma॒dya ma॒khasya॒ śiraḥ॒ - śiraḥ॒ - śiro̭-'si॒ - +nava̭ ca) (a. 2)
(iya̭ti॒ devī॒rindra॒syaujo᳚-'syagni॒jā a॒syāyṷrdhehi prā॒ṇa-mpañca̭)
anuvākaṃ 3
vṛṣṇo॒ aśva̭sya ni॒ṣpada̭si | varṷṇastvā dhṛ॒tavra̭ta॒ ādhṷ̄payatu | mi॒trāvarṷṇayor
dhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā || a॒rciṣe᳚ tvā | śo॒ciṣe᳚ tvā |
jyoti̭ṣe tvā | tapa̭se tvā || a॒bhīma-mma̭hi॒nā diva᳚m |
mi॒tro ba̭bhūva sa॒prathāḥ᳚ | u॒ta śrava̭sā pṛthi॒vīm || 8 ||
mi॒trasya̭ car​ṣaṇī॒dhṛtaḥ̭ |
śravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim | dyu॒mnañci॒traśra̭vastamam || siddhyai᳚ tvā | de॒vastvā̭ savi॒todva̭patu |
su॒pā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒riḥ | su॒bā॒huru॒ta śaktyā᳚ || apa̭dyamānaḥ pṛthi॒vyām | āśā॒ diśa॒ ā pṛ̭ṇa | utti̭ṣṭha bṛ॒ha-nbha̭va || 9 ||
ū॒rdhvasti̭ṣṭha dhru॒vastvam || sūrya̭sya tvā॒ cakṣu॒ṣā-'nvī᳚kṣe | ṛ॒jave᳚ tvā | sā॒dhave᳚ tvā | su॒kṣi॒tyai tvā॒ bhūtyai᳚ tvā ||
i॒dama॒hama॒mumā̭muṣyāya॒ṇaṃ-vi~॒śā pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena॒ paryṷ̄hāmi |
gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi |
jāga̭tena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | chṛ॒ṇattṷ tvā॒ vāk | chṛ॒ṇattu॒ tvork | chṛ॒ṇattṷ tvā ha॒viḥ |
chṛ॒ndhi vāca᳚m | chṛ॒ndhyūrja᳚m | chṛ॒ndhi ha॒viḥ ||
deva̭ puraścara sa॒ghyāsa̭ntvā || 10 ||
(pṛ॒thi॒vīm - bha̭va॒ - vā-khṣaṭca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ praca̭riṣyāmaḥ |
hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi | agnī॒drauhi̭ṇau puro॒ḍāśā॒vadhi̭śraya | prati̭prasthāta॒rviha̭ra |
prasto̭ta॒-ssāmā̭ni gāya || yajṷryukta॒gṃ॒ sāma̭bhi॒rākta̭khantvā | viśvai᳚-rde॒vairanṷmata-mma॒rudbhiḥ̭ | dakṣi̭ṇābhiḥ॒ prata̭ta-mpārayi॒ṣṇum |
stubho̭ vahantu sumana॒syamā̭nam | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ | bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
omindra̭vantaḥ॒ praca̭rata || 11 ||
(ahṛ̭ṇīyamāno॒ dve ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5
brahma॒-npraca̭riṣyāmaḥ | hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi || ya॒māya̭ tvā ma॒khāya̭ tvā | sūrya̭sya॒ hara̭se tvā || prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ | mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ | dakṣā̭ya॒ svāhā॒ krata̭ve॒ svāhā᳚ | oja̭se॒ svāhā॒ balā̭ya॒ svāhā᳚ ||
de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu || 12 ||
pṛ॒thi॒vī-ntapa̭sastrāyasva | a॒rcira̭si śo॒cira̭si॒ jyoti̭rasi॒ tapo̭-'si | sagṃsī̭dasva ma॒hāgṃ a̭si | śoca̭sva deva॒vīta̭maḥ | vi dhū॒mama̭gne aru॒ṣa-mmi̭yeddhya | sṛ॒ja pra̭śasta dar​śa॒tam ||
a॒ñjanti॒ ya-mpra॒thaya̭nto॒ na viprāḥ᳚ | va॒pāva̭nta॒nnāgninā॒ tapa̭ntaḥ |
pi॒turna pu॒tra upa̭si॒ preṣṭhaḥ̭ | ā gha॒rmo a॒gnimṛ॒taya̭nnasādīt || 13 ||
a॒nā॒dhṛ॒ṣyā pu॒rastā᳚t | a॒gnerādhi̭patye |
āyṷrme dāḥ | pu॒trava̭tī dakṣiṇa॒taḥ | indra॒syādhi̭patye | pra॒jā-mmḙ dāḥ | su॒ṣadā̭ pa॒ścāt | de॒vasya̭ savi॒turādhi̭patye | prā॒ṇa-mmḙ dāḥ | āśrṷtiruttara॒taḥ || 14 ||
mi॒trāvarṷṇayo॒rādhi̭patye | śrotra̭-mme dāḥ | vidhṛ̭tiru॒pari̭ṣṭāt | bṛha॒spate॒rādhi̭patye |
brahma̭ me dāḥ, kṣa॒tra-mmḙ dāḥ | tejo̭ me dhā॒ varco̭ me dhāḥ | yaśo̭ me dhā॒ stapo̭ me dhāḥ |
mano̭ me dhāḥ || mano॒raśvā̭-'si॒ bhūri̭putrā |
viśvā᳚bhyo mā nā॒ṣṭrābhyaḥ̭ pāhi || 15 ||
sū॒pa॒sadā̭ me bhūyā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tapo॒ ṣva̭gne॒ anta̭rāgṃ a॒mitrāṋ |
tapā॒śagṃsa̭mara॒ruṣaḥ॒ para̭sya | tapā̭ vaso cikitā॒no a॒cittāṋ | vi tḙ tiṣṭhantāma॒jarā̭ a॒yāsaḥ̭ || citaḥ̭ stha pari॒citaḥ̭ | svāhā̭ ma॒rudbhiḥ॒ pari̭śrayasva | mā a̭si | pra॒mā a̭si | pra॒ti॒mā a̭si || 16 ||
sa॒mmā a̭si | vi॒mā a̭si | u॒nmā a̭si | a॒ntari̭kṣasyānta॒rdhira̭si ||
diva॒ntapa̭sastrāyasva | ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒nam |
āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ | ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ | bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || śu॒krantḙ a॒nya-dya̭ja॒tantḙ a॒nyat || 17 ||
viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvaḥ | bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira̭stu || ar​ha̭-nbibhar​ṣi॒ sāya̭kāni॒ dhanva̭ | ar​ha̭nni॒ṣkaṃ-ya~̭ja॒taṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | ar​ha̭nni॒da-nda̭yase॒ viśva॒-mabbhṷvam | na vā ojī̭yo rudra॒ tvada̭sti || gā॒ya॒trama̭si | traiṣṭṷbhamasi | jāga̭tamasi | madhu॒ madhu॒ madhṷ || 18 ||
(a॒na॒ - ktva॒sā॒dī॒ - du॒tta॒ra॒taḥ - pā̭hi - prati॒mā a̭si - yaja॒tantḙ a॒nyaj - jāga̭tama॒syeka̭-ñca) (a. 5)
anuvākaṃ 6
daśa॒ prācī॒rdaśa̭ bhāsi dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tīcī॒rdaśa̭ bhā॒syudī̭cīḥ | daśo॒rdhvā bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ ||
a॒gniṣṭvā॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā᳚-drocayatu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || indra̭stvā ru॒drai-rda̭kṣiṇa॒to ro̭cayatu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | varṷṇastvā-''di॒tyaiḥ pa॒ścā-dro̭cayatu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || 19 ||
dyu॒tā॒nastvā̭ māru॒to ma॒rudbhi̭ruttara॒to ro̭caya॒tvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | bṛha॒spati̭stvā॒ viśvai᳚-rde॒vairu॒pari̭ṣṭā-drocayatu॒ pāṅktḙna॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || ro॒ci॒tastva-ndḙva gharma de॒veṣvasi̭ |
ro॒ci॒ṣī॒yāha-mma̭nu॒ṣyḙṣu ||
samrā᳚ḍ gharma ruci॒tastvaṃ e॒veṣvāyṷṣmāg​steja॒svī bra̭hmavarca॒sya̭si | ru॒ci॒to̭-'ha-mma̭nu॒ṣye᳚ṣvāyṷṣmāg​-steja॒svī bra̭hmavarca॒sī bhṷ̄yāsam || ruga̭si | ruca॒-mmayi̭ dhehi || 20 ||
mayi॒ ruk || daśa̭ pu॒rastā᳚-drocase | daśa̭ dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tyamm | daśodaṅṋ̇ | daśo॒rdhvo bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa naḥ̭ samrā॒ḍiṣa॒mūrja̭-ndhehi | vā॒jī vā॒jinḙ pavasva | ro॒ci॒to gha॒rmo rṷcī॒ya || 21 ||
(ro॒ca॒ya॒ - dhe॒hi॒ - +nava̭ ca) (a. 6)
anuvākaṃ 7
apa̭śyaṅgo॒pāmani̭padyamānam | ā ca॒ parā̭ ca pa॒thibhi॒ścara̭ntam | sa sa॒ddhrīcī॒-ssa viṣṷ̄cī॒rvasā̭naḥ | ā va̭rīvarti॒ bhuva̭neṣva॒ntaḥ || atra̭ prā॒vīḥ | madhu॒ māddhvī᳚bhyā॒-mmadhu॒ mādhṷ̄cībhyām | anṷ vā-nde॒vavī̭taye || sama॒gnira॒gninā̭ gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā | sagṃ sūryḙṇa rocate || 22 ||
svāhā॒ sama॒gnistapa̭sā gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā |
sagṃ sūryḙṇārociṣṭa || dha॒rtā di॒vo vibhā̭si॒ raja̭saḥ | pṛ॒thi॒vyā dha॒rtā | u॒rora॒ntari̭kṣasya dha॒rtā | dha॒rtā de॒vo de॒vānā᳚m | ama̭rtyastapo॒jāḥ || hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā | di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvā || 23 ||
ū॒rdhvami॒ma-ma̭ddhva॒raṅkṛ̭dhi | di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha || viśvā̭sā-mbhuvā-mpate | viśva̭sya bhuvanaspate | viśva̭sya manasaspate | viśva̭sya vacasaspate | viśva̭sya tapasaspate | viśva̭sya brahmaṇaspate | de॒va॒śrūstvandḙva gharma de॒vā-npā̭hi || ta॒po॒jāṃ-vā~ca̭ma॒sme niya̭ccha devā॒yuva᳚m || 24 ||
garbho̭ de॒vānā᳚m || pi॒tā ma̭tī॒nām ||
patiḥ̭ pra॒jānā᳚m || matiḥ̭ kavī॒nām ||
sande॒vo de॒vena̭ savi॒trā-'ya̭tiṣṭa | sagṃ sūryḙṇārukta || ā॒yu॒rdāstvama॒smabhya̭-ṅgharma varco॒dā a̭si || pi॒tā no̭-'si pi॒tā no̭ bodha || ā॒yu॒rdhāsta̭nū॒dhāḥ pa̭yo॒dhāḥ |
va॒rco॒dā va̭rivo॒dā dra̭viṇo॒dāḥ || 25 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒pra॒ u॒rorvarī̭yān | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tvama̭gne gṛ॒hapa̭ti-rvi॒śāma̭si | viśvā̭sā॒-mmānṷṣīṇām | śa॒ta-mpū॒rbhirya̭viṣṭha pā॒hyagṃha̭saḥ | sa॒me॒ddhāragṃ̭ śa॒tagṃ himāḥ᳚ |
ta॒-ndrā॒viṇagṃ̭ hārdivā॒nam | i॒haiva rā॒tayaḥ̭ santu || tvaṣṭī̭matī te sapeya | su॒retā॒ reto॒ dadhā̭nā |
vī॒raṃ-vi~̭deya॒ tava̭ sa॒ndṛśi̭ |
mā-'hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ vi yo̭ṣam || 26 ||
(ro॒ca॒te॒-sūrya̭ya tvā - devā॒yuvaṃ̭ - draviṇo॒dā - dadhā̭nā॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da̭de || adi̭tyai॒ rāsnā̭-'si | iḍa॒ ehi̭ | adi̭ta॒ ehi̭ | sara̭sva॒tyehi̭ | asā॒vehi̭ |
asā॒vehi̭ | asā॒vehi̭ || 27 ||
adi̭tyā u॒ṣṇīṣa̭masi | vā॒yura̭syai॒ḍaḥ | pū॒ṣā tvo॒pāva̭sṛjatu | a॒śvibhyā॒-mpra dā̭paya | yaste॒ stanaḥ̭ śaśa॒yo yo ma̭yo॒bhūḥ | yena॒ viśvā॒ puṣya̭si॒ vāryā̭ṇi | yo ra̭tna॒dhā va̭su॒vidya-ssu॒datraḥ̭ |
sara̭svati॒ tami॒ha dhāta̭ve-'kaḥ || usra̭ gha॒rmagṃ śigṃ̭ṣa | usra̭ gha॒rma-mpā̭hi || 28 ||
gha॒rmāya̭ śigṃṣa | bṛha॒spati॒stvopa̭sīdatu | dāna̭va-sstha॒ pera̭vaḥ | vi॒ṣva॒gvṛto॒ lohi̭tena | a॒śvibhyā᳚-mpinvasva | sara̭svatyai pinvasva |
pū॒ṣṇe pi̭nvasva | bṛha॒spata̭ye pinvasva | indrā̭ya pinvasva | indrā̭ya pinvasva || 29 ||
gā॒ya॒tro̭-'si | traiṣṭṷbho-'si | jāga̭tamasi | sa॒horjo bhā॒genopa॒ mehi̭ | indrā᳚śvinā॒ madhṷna-ssāra॒ghasya̭ | gha॒rma-mpā̭ta vasavo॒ yaja̭tā॒ vaṭ | svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmayḙ vṛṣṭi॒vana̭ye juhomi | madhṷ ha॒vira̭si | sūrya̭sya॒ tapa̭stapa | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-ntvā॒ pari̭gṛhṇāmi || 30 ||
a॒ntari̭kṣeṇa॒ tvopa̭yacchāmi | de॒vānā᳚-ntvā pitṛ॒ṇāmanṷmato॒ bhartugṃ̭ śakeyam | tejo̭-'si |
tejo-'nu॒prehi̭ | di॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
a॒nta॒ri॒kṣa॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ | pṛ॒thi॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha |
divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pāhi || 31 ||
(ehi̭ - pāhi - pinvasva - gṛhṇāmi॒ - +nava̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9
sa॒mu॒drāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | sa॒li॒lāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒nā॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒pra॒ti॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ |
a॒va॒syave᳚ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | duva̭svate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | śimi̭dvate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ tvā॒ vasṷmate॒ svāhā᳚ |
somā̭ya tvā ru॒drava̭te॒ svāhā᳚ |
varṷṇāya tvā-''di॒tyava̭te॒ svāhā᳚ || 32 ||
bṛha॒spata̭ye tvā vi॒śvade᳚vyāvate॒ svāhā᳚ |
sa॒vi॒tre tva̭rbhu॒matḙ vibhu॒mate᳚ prabhu॒mate॒ vāja̭vate॒ svāhā᳚ | ya॒māya॒ tvā-'ṅgi̭rasvate pitṛ॒mate॒ svāhā᳚ || viśvā॒ āśā̭ dakṣiṇa॒sat | viśvā᳚-nde॒vāna̭yāḍi॒ha | svāhā̭kṛtasya gha॒rmasya̭ | madhoḥ᳚ pibatamaśvinā |
svāhā॒-'gnayḙ ya॒jñiyā̭ya | śaṃ-ya~jṷrbhiḥ ||
aśvi̭nā gha॒rma-mpā̭tagṃ hārdivā॒nam || 33 ||
aha̭-rdi॒vābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī magṃ̭sātām | svāhendrā̭ya || svāhendrā॒vaṭ | gha॒rmama̭pātamaśvinā hārdivā॒nam |
aha̭-rdi॒vābhi̭rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī a̭magṃsātām | ta-mprā॒vyaṃ̭-ya~thā॒ vaṭ | namo̭ di॒ve | namaḥ̭ pṛthi॒vyai || 34 ||
di॒vi dhā̭ i॒maṃ-ya~॒jñam | ya॒jñami॒ma-ndi॒vi dhāḥ᳚ | diva̭ṅgaccha | a॒ntari̭kṣaṅgaccha | pṛ॒thi॒vīṅga̭ccha | pañca̭ pra॒diśo̭ gaccha | de॒vā-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha | pi॒tṝ-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha || 35 ||
(ā॒di॒tyava̭te॒ svāhā̭-hārdivā॒nam-pṛ̭thi॒vyā-+a॒ṣṭau ca̭) (a. 9)
anuvākaṃ 10
i॒ṣe pī̭pihi | ū॒rje pī̭pihi | brahma̭ṇe pīpihi | kṣa॒trāya̭ pīpihi | a॒dbhyaḥ pī̭pihi | oṣa̭dhībhyaḥ pīpihi | vana॒spati̭bhyaḥ pīpihi | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-mpīpihi | su॒bhū॒tāya̭ pīpihi | bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi || 36 ||
yaja̭mānāya pīpihi | mahya॒ñjyaiṣṭhyā̭ya pīpihi || tviṣyai᳚ tvā | dyu॒mnāya̭ tvā | i॒ndri॒yāya̭ tvā॒ bhūtyai᳚ tvā | dharmā̭-'si su॒dharmā me᳚ nya॒sme | brahmā̭ṇi dhāraya | kṣa॒trāṇi̭ dhāraya | viśa̭ndhāraya |
nettvā॒ vātaḥ̭ ska॒ndayā᳚t || 37 ||
a॒muṣya̭ tvā prā॒ṇe sā̭dayāmi | a॒munā̭ sa॒ha ni̭ra॒rthaṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
grāva̭bhya॒-ssvāhā᳚ | pra॒ti॒rebhya॒-ssvāhā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāhā᳚ |
pi॒tṛbhyo̭ gharma॒pebhya॒-ssvāhā᳚ ||
ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā᳚ || 38 ||
aha॒-rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | rātri॒rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | apī̭paro॒ mā-'hno॒ rātri̭yai mā pāhi | e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | apī̭paro mā॒ rātri̭yā॒ ahno̭ mā pāhi || 39 ||
e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | a॒gni-rjyoti॒-rjyoti̭ra॒gni-ssvāhā᳚ |
sūryo॒ jyoti॒-rjyoti॒-ssūrya॒-ssvāhā᳚ | bhū-ssvāhā᳚ | hu॒tagṃ ha॒viḥ | madhṷ ha॒viḥ | indra̭tame॒-'gnau || 40 ||
pi॒tā no̭-'si॒ mā mā̭ higṃsīḥ | a॒śyāma̭ te devagharma |
madhṷmato॒ vāja̭vataḥ pitu॒mataḥ̭ | aṅgi̭rasvata-ssvadhā॒vinaḥ̭ | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmibhyaḥ̭ | svāhā᳚ tvā॒ nakṣa̭trebhyaḥ || 41 ||
(bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi - ska॒ndayā᳚-d- ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā - 'hno̭ mā pāh - ya॒gnau - +sa॒pta ca̭) (a. 10)
anuvākaṃ 11
gharma॒ yā tḙ di॒vi śuk | yā gā̭ya॒tre chanda̭si | yā brā᳚hma॒ṇe | yā ha̭vi॒rdhāne᳚ | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || gharma॒ yā te॒-'ntari̭kṣe॒ śuk |
yā traiṣṭṷbhe॒ chanda̭si | yā rā̭ja॒nye᳚ | yā-''gnī᳚ddhre |
tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || 42 ||
gharma॒ yā tḙ pṛthi॒vyāgṃ śuk | yā jāga̭te॒ chanda̭si | yā vaiśye᳚ | yā sada̭si | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || di॒vastvā̭ para॒spāyāḥ᳚ | a॒ntari̭kṣasya ta॒nuvaḥ̭ pāhi | pṛ॒thi॒vyāstvā॒ dharma̭ṇā || 43 ||
va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || brahma̭ṇastvā para॒spāyāḥ᳚ | kṣa॒trasya̭ ta॒nuvaḥ̭ pāhi | vi॒śastvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || prā॒ṇasya̭ tvā para॒spāyai᳚ | cakṣṷṣasta॒nuvaḥ̭ pāhi | śrotra̭sya tvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || va॒lgura̭si śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ || 44 ||
śiśu॒-rjana̭dhāyāḥ || śañca॒ vakṣi॒ pari̭ ca॒ vakṣi̭ |
catuḥ̭ srakti॒rnābhi̭r-ṛ॒tasya̭ | sado̭ vi॒śvāyu॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ | apa॒ dveṣo॒ apa॒ hvaraḥ̭ | a॒nyadvra̭tasya saścima | gharmai॒ta-tte-'nna̭me॒ta-tpurī̭ṣam | tena॒ vardha̭sva॒ cā ca̭ pyāyasva | va॒rdhi॒ṣī॒mahi̭ ca va॒yam | ā ca̭ pyāsiṣī॒mahi̭ || 45 ||
ranti॒-rnāmā̭si di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | tasya̭ te pa॒dvaddha̭vi॒rdhāna᳚m | a॒gniraddhya̭kṣāḥ | ru॒dro-'dhi̭patiḥ || sama॒hamāyṷṣā | sa-mprā॒ṇena̭ |
saṃ-va~rca̭sā | sa-mpaya̭sā | saṅgaṷpa॒tyena̭ | sagṃ rā॒yaspoṣḙṇa || 46 ||
vya̭sau | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
aci̭krada॒dvṛṣā॒ hariḥ̭ | ma॒hā-nmi॒tro na da̭r​śa॒taḥ | sagṃ sūryḙṇa rocate || cida̭si samu॒drayo̭niḥ | indu॒-rdakṣaḥ̭ śye॒na ṛ॒tāvā᳚ | hira̭ṇyapakṣa-śśaku॒no bhṷra॒ṇyuḥ | ma॒hān-thsa॒dhasthe᳚ dhru॒va āniṣa̭ttaḥ || 47 ||
nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || vi॒śvāva̭sugṃ soma gandha॒rvam | āpo̭ dadṛ॒śuṣīḥ᳚ | tadṛ॒tenā॒ vyā̭yann | tada॒nvavai᳚t | indro̭ rārahā॒ṇa ā̭sām | pari॒ sūrya̭sya pari॒dhīgṃ ra̭paśyat || vi॒śvāva̭sura॒bhi tanno̭ gṛṇātu | di॒vyo ga̭ndha॒rvo raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
yadvā̭ ghā sa॒tyamu॒ta yanna vi॒dma || 48 ||
dhiyo̭ hinvā॒no dhiya॒ inno̭ avyāt || sasni̭mavinda॒ccara̭ṇe na॒dīnā᳚m |
apā̭vṛṇo॒-dduro॒ aśma̭vrajānām | prāsā᳚-ngandha॒rvo a॒mṛtā̭ni vocat | indro॒ dakṣa॒-mpari̭jānāda॒hīna᳚m || e॒tattva-ndḙva gharma de॒vo de॒vānupā̭gāḥ |
i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyāṋ | soma̭pī॒thānu॒ mehi̭ | sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu || 49 ||
du॒rmi॒trāstasmai̭ bhūyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ || i॒mamū॒ ṣu tyama॒smabhyagṃ̭ sa॒nim | gā॒ya॒trannavī̭yāgṃsam |
agnḙ de॒veṣu॒ pravo̭caḥ || 50 ||
(yā-''gnī᳚ddhre॒ tāntā̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā॒ - dharma̭ṇā - śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ - pyāsiṣī॒mahi॒-poṣḙṇa॒-niṣa̭tto-vi॒dma-sa̭n-+tva॒ṣṭau ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12
ma॒hī॒nā-mpayo̭-'si॒ vihi̭ta-ndeva॒trā |
jyo॒ti॒rbhā a̭si॒ vana॒spatī̭nā॒moṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |
vā॒jina̭-ntvā vā॒jino-'va̭ nayāmaḥ |
ū॒rdhva-mmanaḥ̭ suva॒rgam || 51 || (a. 12)
anuvākaṃ 13
askā॒-ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ |
ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu || askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni | ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ |
ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || 52 || (a. 13)
anuvākaṃ 14
yā pu॒rastā᳚-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ | yā da̭kṣiṇa॒taḥ | yā pa॒ścāt | yotta̭ra॒taḥ | yopari̭ṣṭā-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ || 53 || (a. 14)
anuvākaṃ 15
prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ |
mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ || 54 || (a. 15)
anuvākaṃ 16
pū॒ṣṇe svāhā̭ pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe pra̭pa॒tthyā̭ya॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒randhi̭ṣāya॒ svāhā᳚ | pū॒ṣṇe-'ṅghṛ̭ṇaye॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒ruṇā̭ya॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe sā̭ke॒tāya॒ svāhā᳚ || 55 || (a. 16)
anuvākaṃ 17
uda̭sya॒ śuṣmā᳚-dbhā॒nurnārta॒ bibha̭rti | bhā॒ra-mpṛ̭thi॒vī na bhūma̭ | pra śu॒kraitṷ de॒vī ma̭nī॒ṣā | a॒sma-thsuta̭ṣṭo॒ ratho॒ na vā॒jī | arca̭nta॒ eke॒ mahi॒ sāma̭ manvata | tena॒ sūrya̭madhārayann |
tena॒ sūrya̭marocayann | gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ |
purī̭ṣamasi॒ sampri̭ya-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rbhuvat | pra॒jāpati̭stvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā 'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 56 || (a. 17)
anuvākaṃ 18
yāstḙ agna ā॒rdrā yona̭yo॒ yāḥ kṷlā॒yinīḥ᳚ |
ye tḙ agna॒ inda̭vo॒ yā u॒ nābha̭yaḥ | yāstḙ agne ta॒nuva॒ ūrjo॒ nāma̭ | tābhi॒stvamu॒bhayī̭bhi-ssaṃ​vi~dā॒naḥ | pra॒jābhi̭ragne॒ dravi̭ṇe॒ha sī̭da |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 57 || (a. 18)
anuvākaṃ 19
a॒gnira̭si vaiśvāna॒ro̭-'si | saṃ॒​va~॒thsa॒ro̭-'si parivathsa॒ro̭-'si | i॒dā॒va॒thsa॒ro̭-'sīduvathsa॒ro̭-'si | i॒dva॒thsa॒ro̭-'si vathsa॒ro̭-'si | tasya̭ te vasa॒nta-śśiraḥ̭ | grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | va॒r॒ṣāḥ puccha᳚m |
śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | he॒ma॒nto maddhya᳚m | pū॒rva॒pa॒kṣāścita̭yaḥ | a॒pa॒ra॒pa॒kṣāḥ purī̭ṣam | a॒ho॒rā॒trāṇīṣṭa̭kāḥ | tasya̭ te॒ māsā᳚ścārdhamā॒sāśca̭ kalpantām |
ṛ॒tava̭ste kalpantām | saṃ॒​va~॒thsa॒rastḙ kalpatām |
a॒ho॒rā॒trāṇi̭ te kalpantām | eti॒ preti॒ vīti॒ samityuditi̭ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 58 ||
(cita̭yo॒ nava̭ ca) (a. 19)
anuvākaṃ 20
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | ū॒rdhva ū॒ ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭saḥ ||
vi॒dhunda̭drā॒ṇagṃ sama̭ne bahū॒nām | yuvā̭na॒gṃ॒ santa̭-mpali॒to ja̭gāra | de॒vasya̭ paśya॒ kāvya̭-mmahi॒tvā-'dyā ma॒māra̭ | sa hya॒-ssamā̭na ||
yadṛ॒te ci̭dabhi॒śriṣaḥ̭ | pu॒rā ja॒rtṛbhya̭ ā॒tṛdaḥ̭ |
sandhā̭tā sa॒ndhi-mma॒ghavā̭ puro॒vasuḥ̭ || 59 ||
niṣka̭rtā॒ vihrṷta॒-mpunaḥ̭ || puna̭rū॒rjā ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || mā no̭ gharma vyathi॒to vi̭vyatho naḥ | mā naḥ॒ para॒madha̭ra॒mmā rajo̭-'naiḥ | moṣva̭smāg​ stama̭syanta॒rā dhāḥ᳚ | mā ru॒driyā̭so a॒bhigṷrvṛ॒dhānaḥ̭ || mā naḥ॒ kratṷbhir-hīḍi॒tebhi̭ra॒smān | dviṣā̭ sunīte॒ mā parā̭dāḥ |
mā no̭ ru॒dro nir-ṛ̭ti॒rmā no॒ astā᳚ |
mā dyāvā̭pṛthi॒vī hī̭ḍiṣātām || 60 ||
upa̭ no mitrāvaruṇāvi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyāthāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tir​he॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒ viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
sa tvanno̭ ange-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra᳚m | pri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ | apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣuḥ̭ | mu॒mu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 61 ||
(pu॒ro॒vasṷr​hīḍiṣātāgṃ supa॒rṇāḥ) (a. 20)
anuvākaṃ 21
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | mayi॒ tyadi̭ndri॒ya-mma॒hat | mayi॒ dakṣo॒ mayi॒ kratuḥ̭ | mayi̭ dhāyi su॒vīrya᳚m | triśṷggha॒rmo vibhā̭tu me | ākū᳚tyā॒ mana̭sā sa॒ha |
vi॒rājā॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | brahma̭ṇā॒ teja̭sā sa॒ha | kṣa॒treṇa॒ yaśa̭sā sa॒ha | sa॒tyena॒ tapa̭sā sa॒ha | tasya॒ doha̭maśīmahi |
tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |
tasya̭ ta॒ indrḙṇa pī॒tasya॒ madhṷmataḥ |
upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 62 ||
(yaśa̭sā sa॒ha ṣaṭca̭) (a. 21)
anuvākaṃ 22
yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | kṣucca॒ tṛṣṇā̭ ca | asnu॒kcānā̭hutiśca | a॒śa॒na॒yā ca̭ pipā॒sā ca̭ | se॒diścāma̭tiśca | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ |
tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 63 || (a. 22)
anuvākaṃ 23
snikca॒ snīhi̭tiśca॒ snihi̭tiśca | u॒ṣṇā ca̭ śī॒tā ca̭ |
u॒grā ca̭ bhī॒mā ca̭ | sa॒dāmnī̭ se॒dirani̭rā | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 64 || (a. 23)
anuvākaṃ 24
dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca |
ni॒li॒mpaśca̭ vili॒mpaśca̭ vikṣi॒paḥ || 65 || (a. 24)
anuvākaṃ 25
u॒graśca॒ dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca | sa॒ha॒sa॒hvāg​śca॒ saha̭mānaśca॒ saha̭svāg​śca॒ sahī̭yāg​śca |
etya॒ pretya̭ vikṣi॒paḥ || 66 || (a. 25)
anuvākaṃ 26
a॒ho॒rā॒tre tvodī̭rayatām | a॒rdha॒mā॒sāstvodī᳚-ñjayantu | māsā᳚stvā śrapayantu | ṛ॒tava̭stvā pacantu |
saṃ॒​va~॒thsa॒rastvā̭ hantvasau || 67 || (a. 26)
anuvākaṃ 27
khaṭ pha-ḍja॒hi | chi॒ndhī bhi॒ndhī ha॒ndhī kaṭ |
iti॒ vācaḥ̭ krūrā॒ṇi || 68 || (a. 27)
anuvākaṃ 28
vigā i̭ndra vi॒cara᳚n-thspāśayasva | sva॒panta̭mindra paśu॒manta̭miccha | vajrḙṇā॒mu-mbo̭dhaya durvi॒datra᳚m | sva॒pa॒to᳚-'sya॒ praha̭ra॒ bhoja̭nebhyaḥ ||
agnḙ a॒gninā॒ saṃ​va~̭dasva | mṛtyo̭ mṛ॒tyunā॒ saṃ​va~̭dasva | nama̭ste astu bhagavaḥ || sa॒kṛttḙ agne॒ namaḥ̭ | dviste॒ namaḥ̭ | triste॒ namaḥ̭ | ca॒tuste॒ namaḥ̭ | pa॒ñca॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ |
da॒śa॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | śa॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | ā॒sa॒ha॒sra॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | a॒pa॒ri॒mi॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 69 ||
(triste॒ namaḥ̭ sa॒pta ca̭) (a. 28)
anuvākaṃ 29
asṛ̭-nmukho rudhi॒reṇā॒vya̭ktaḥ | ya॒masya̭ dū॒ta-śśvapā॒-dvidhā̭vasi | gṛddhraḥ̭ supa॒rṇaḥ ku॒ṇapa॒nniṣḙvase |
ya॒masya̭ dū॒taḥ prahi̭to bha॒vasya̭ co॒bhayoḥ᳚ || 70 || (a. 29)
anuvākaṃ 30
yade॒ta-dvṛ̭ka॒so bhū॒tvā | vāg de᳚vyabhi॒rāya̭si | dvi॒ṣanta̭-mme॒-'bhirā̭ya | ta-mmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | sa ārtyā-''rti॒mārccha̭tu || 71 || (a. 30)
anuvākaṃ 31
yadī̭ṣi॒to yadi̭ vā svakā॒mī | bha॒yeḍa̭ko॒ vada̭ti॒ vāca̭me॒tām | tāmi̭ndrā॒gnī brahma̭ṇā saṃ​vi~dā॒nau |
śi॒vāma॒smabhya̭-ṅkṛṇutaṅgṛ॒heṣṷ || 72 || (a. 31)
anuvākaṃ 32
dīrgha̭mukhi॒ dur​ha̭ṇu | mā sma̭ dakṣiṇa॒to va̭daḥ |
yadi̭ dakṣiṇa॒to vadā᳚-ddvi॒ṣanta॒-mme-'va̭ bādhāsai || 73 || (a. 32)
anuvākaṃ 33
i॒tthādulṷ̄ka॒ āpa̭ptat | hi॒ra॒ṇyā॒kṣo ayo̭mukhaḥ |
rakṣa̭sāndū॒ta āga̭taḥ | tami॒to nā̭śayāgne || 74 || (a. 33)
anuvākaṃ 34
yade॒ta-dbhū॒tānya̭nvā॒viśya̭ | daivīṃ॒-vā~caṃ̭-va~॒dasi̭ | dvi॒ṣato̭ naḥ॒ parā̭vada | tā-nmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | ta ārtyā-''rti॒mārccha̭ntu |
a॒gninā॒-'gni-ssaṃ​va~̭datām || 75 || (a. 34)
anuvākaṃ 35
pra॒sārya̭ sa॒kthyaṷ pata̭si | sa॒vyamakṣi̭ ni॒pepi̭ ca |
meha ka̭syaca॒nāma̭mat || 76 || (a. 35)
anuvākaṃ 36
atri̭ṇā tvā krime hanmi | kaṇvḙna ja॒mada̭gninā |
vi॒śvāva̭so॒-rbrahma̭ṇā ha॒taḥ | krimī̭ṇā॒gṃ॒ rājā᳚ |
apyḙṣāg​ stha॒pati̭r​ha॒taḥ | atho̭ mā॒tā-'tho̭ pi॒tā |
atho᳚ sthū॒rā atho᳚ kṣu॒drāḥ | atho̭ kṛ॒ṣṇā atho᳚ śve॒tāḥ | atho̭ ā॒śāti̭kā ha॒tāḥ |
śve॒tābhiḥ̭ sa॒ha sarvḙ ha॒tāḥ || 77 || (a. 36)
anuvākaṃ 37
āha॒rāva̭dya | śṛ॒tasya̭ ha॒viṣo॒ yathā᳚ | ta-thsa॒tyam |
yada॒muṃ-ya~॒masya॒ jambha̭yoḥ | āda̭dhāmi॒ tathā॒ hi tat | khaṇphaṇmrasi̭ || 78 || (a. 37)
anuvākaṃ 38
brahma̭ṇā tvā śapāmi | brahma̭ṇastvā śa॒pathḙna śapāmi | gho॒reṇa̭ tvā॒ bhṛgṷ̄ṇā॒ñcakṣṷṣā॒ prekṣe᳚ | rau॒dreṇa॒ tvāṅgi̭rasā॒-mmana̭sā dhyāyāmi |
a॒ghasya̭ tvā॒ dhāra̭yā viddhyāmi |
adha̭ro॒ ma-tpa̭dyasvāsau || 79 || (a. 38)
anuvākaṃ 39
uttṷda śimijāvari | talpḙje॒ talpa॒ uttṷda | gi॒rīgṃ ranu॒ pravḙśaya | marī̭cī॒rupa॒ sannṷda |
yāva̭di॒taḥ pu॒rastā̭du॒dayā̭ti॒ sūryaḥ̭ |
tāva̭di॒to̭-'munnā̭śaya | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 80 || (a. 39)
anuvākaṃ 40
bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi |
nṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇam | ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi | e a॒sme a॒sme | suva॒rna jyotīḥ᳚ || 81 || (a. 40)
anuvākaṃ 41
pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ ||
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit || 82 ||
tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe || 83 ||
sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ || prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī |
bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ || agne᳚ vratapate vra॒tañca̭riṣyāmi || 84 ||
taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām | vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tañca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām || dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe | sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe |
tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā || 85 ||
varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit | tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā || 86 ||
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe |
sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā |
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || 87 ||
a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī | bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ | ādi̭tya vratapate vra॒tama̭cāriṣam |
tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi | vāyo᳚ vratapa॒te-'gne᳚ vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tama̭cāriṣam | tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi || 88 ||
(sa॒mith - sami̭ndhe - vra॒tañca̭riṣyā॒ - myāyṷṣā॒ teja̭sā॒ - varca̭sā śri॒yā - yaśa̭sā brahmavarca॒senā॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 41)
anuvākaṃ 42
śanno॒ vātaḥ̭ pavatā-mmāta॒riśvā॒ śanna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | ahā̭ni॒ śa-mbha̭vantu na॒-śśagṃ rātriḥ॒ prati̭dhīyatām || śamu॒ṣā no॒ vyṷcchatu॒ śamā̭di॒tya udḙtu naḥ | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhava sumṛḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ ||
iḍā̭yai॒ vāstva̭si vāstu॒ma-dvā᳚stu॒manto̭ bhūyāsma॒ mā vāsto᳚-śchithsmahya vā॒stu-ssa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
pra॒ti॒ṣṭhā-'si̭ prati॒ṣṭhāva̭nto bhūyāsma॒ mā pra̭ti॒ṣṭhāyā᳚- śchithsmahya prati॒ṣṭhaḥ
sa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || ā vā̭ta vāhi bheṣa॒jam ~vi vā̭ta vāhi॒ yadrapaḥ̭ |
tvagṃ hi vi॒śvabhḙṣajo de॒vānā᳚-ndū॒ta īya̭se ||
dvāvi॒mau vātaṷ vāta॒ ā sindhā॒rā pa̭rā॒vataḥ̭ || 89 ||
dakṣa̭-mme a॒nya ā॒vātu॒ parā॒-'nyo vā̭tu॒ ya-drapaḥ̭ ||
yada॒do vā̭ta te gṛ॒hḙ-'mṛta̭sya ni॒dhir​hi॒taḥ |
tato̭ no dehi jī॒vase॒ tato̭ no dhehi bheṣa॒jam ||
tato̭ no॒ maha॒ āva̭ha॒ vāta॒ āvā̭tu bheṣa॒jam |
śa॒mbhū-rma̭yo॒bhūrno̭ hṛ॒de pra ṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || indra̭sya gṛ॒ho̭-'si॒ ta-ntvā॒ prapa̭dye॒ sagu॒ssāśvaḥ̭ | sa॒ha yanme॒ asti॒ tena̭ ||
bhūḥ prapa̭dye॒ bhuvaḥ॒ prapa̭dye॒ suvaḥ॒ prapa̭dye॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ prapa̭dye vā॒yum
prapa॒dye-'nā᳚rtā-nde॒vatā॒-mprapa॒dye 'śmā̭namākha॒ṇa-mprapa̭dye pra॒jāpa̭ter
brahmako॒śa-mbrahma॒ prapa̭dya॒ o-mprapa̭dye ||
a॒ntari̭kṣa-mma u॒rva̭ntara̭-mbṛ॒hada॒gnayaḥ॒ parva̭tāśca॒ yayā॒ vātaḥ̭ sva॒styā sva̭sti॒māntayā᳚ sva॒styā sva̭sti॒ māna̭sāni ||
prāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gni stejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒
bhrājo̭ dadhātu || 90 ||
dyu॒bhira॒ktubhiḥ॒ pari̭pāta-ma॒smānari̭ṣṭebhi-raśvinā॒ saubha̭gebhiḥ | tanno̭ mi॒tro varṷṇo māmahantā॒ madi̭ti॒-ssindhuḥ̭ pṛthi॒vī u॒ta dyauḥ ||
kayā̭ naści॒tra ābhṷvadū॒tī sa॒dāvṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || kastvā̭ sa॒tyo madā̭nā॒-mmagṃhi̭ṣṭho mathsa॒dandha̭saḥ |
dṛ॒ḍhā ci̭dā॒ruje॒ vasṷ || a॒bhī ṣu ṇa॒-ssakhī̭nāmavi॒tā ja̭ritṝ॒ṇām | śa॒ta-mbha̭vāsyū॒tibhiḥ̭ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |
apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 91 ||
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || īśā̭nā॒ vāryā̭ṇā॒-ṅkṣaya̭ntīścar​ṣaṇī॒nām | a॒po yā̭cāmi bheṣa॒jam ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smān-dveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ ||
tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha || 92 ||
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ ||
pṛ॒thi॒vī śā॒ntā sā-'gninā̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || a॒ntari̭kṣagṃ śā॒nta-nta-dvā॒yunā̭ śā॒nta-ntanmḙ śā॒ntagṃ śucagṃ̭ śamayatu |
dyau-śśā॒ntā sā-''di॒tyena̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || pṛ॒thi॒vī śānti̭ra॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ śānti॒-rdyau-śśānti॒-rdiśa॒-śśānti̭ ravāntaradi॒śā-śśānti̭ ra॒gni-śśānti̭-rvā॒yu-śśānti̭ rādi॒tya-śśānti̭
śca॒ndramā॒-śśānti॒-rnakṣa̭trāṇi॒ śānti॒ rāpa॒-śśānti॒ roṣa̭dhaya॒-śśānti॒-rvana॒spata̭ya॒-śśānti॒-rgau-śśānti̭ ra॒jā śānti॒ raśva॒-śśāntiḥ॒ purṷṣa॒-śśānti॒-rbrahma॒ śānti̭-rbrāhma॒ṇa-śśānti॒-śśānti̭re॒va śānti॒-śśānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
tayā॒-'hagṃ śā॒ntyā sa̭rvaśā॒ntyā mahya̭-ndvi॒pade॒ catṷṣpade ca॒ śānti̭-ṅkaromi॒ śānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
eha॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni॒ motti̭ṣṭhanta॒-manūtti̭ṣṭhantu॒ mā mā॒g॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni̭ mā॒ mā hā̭siṣuḥ ||
udāyṷṣā svā॒yuṣodoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rase॒no-tpa॒rjanya̭sya॒ śuṣme॒ṇoda̭sthā-ma॒mṛtā॒gṃ॒ anṷ || taccakṣṷ-rde॒vahi̭ta-mpu॒rastā᳚ cchu॒kramu॒ccara̭t |
paśyḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjīvḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-nnandā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mmodā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mbhavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒tagṃ śṛ॒ṇavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mprabra̭vāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta majī̭tā-ssyāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjyokca॒ sūrya̭-ndṛ॒śe || 93 ||
ya uda̭gā-nmaha॒to-'rṇavā᳚-dvi॒bhrāja̭māna-ssari॒rasya॒ maddhyā॒thsa mā̭ vṛṣa॒bho lo̭hitā॒kṣa-ssūryo̭ vipa॒ści-nmana̭sā punātu || brahma̭ṇa॒-śścota̭nyasi॒ brahma̭ṇa ā॒ṇī stho॒ brahma̭ṇa ā॒vapa̭namasi dhāri॒teya-mpṛ̭thi॒vī brahma̭ṇā ma॒hī dhā̭ri॒tamḙnena ma॒hada॒ntari̭kṣa॒-ndiva̭-ndādhāra pṛthi॒vīgṃ sadḙvāṃ॒-ya~da॒haṃ-ve~da॒ tada॒ha-ndhā̭rayāṇi॒ mā madvedo-'dhi॒ visra̭sat || me॒dhā॒ma॒nī॒ṣe mā-''vi̭śatāgṃ sa॒mīcī̭ bhū॒tasya॒ bhavya॒syāva̭ruddhyai॒ sarva॒māyṷrayāṇi॒
sarva॒māyṷrayāṇi || ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ mā hā̭sīt || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 94 ||
(pa॒rā॒vato̭-dadhātu-ba॒ddhān-jinva̭tha-dṛ॒śe-+sa॒pta ca̭) (a. 42)
(namo̭ - yu॒ñjate॒ - vṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - brahma॒-npraca̭riṣyāmo॒ - daśa॒ prācī॒ - rapa̭śyaṅgo॒pām - de॒vasya̭ - samu॒drā - ye॒ṣe pī̭pihi॒ - gharma॒ yā tḙ - mahī॒nā-ñca॒tvā - ryaskā॒n॒. - yā pu॒rastā᳚-thsa॒pta sa̭pta - prā॒ṇāya॒ trīṇi̭ - pū॒ṣṇe ca॒tvā-ryu - da॒syaikā̭daśa॒ - yāstḙ sa॒ptā - gni-rdhru॒vasīḥ॒ daikā॒nna vigṃ̭śati॒--r bhūrū॒rdhva stri॒gṃ॒śata-d- bhū-rmayi॒ ṣoḍa̭śa॒ - yāstḙ gho॒rā nava॒ - snikcā॒ṣṭau - dhuni̭śca॒ dve - u॒graśca॒ trīṇya̭ - horā॒tre pañca॒ - kha-ṭtrīṇi॒ - vigā-ssa॒ptada॒śā - sṛ̭-nmukha-śca॒tvāri॒ - yade॒ta-dvṛ̭ka॒saḥ pañca॒ - yadī̭ṣi॒ta śca॒tvāri॒ - dīrgha̭mukhi॒ trīṇī॒ - tthā cca॒tvāri॒ - yade॒ta-dbhū॒tāni॒ ṣaṭ - pra॒sārya॒ trīṇya - tri̭ṇā॒ daśā- ha॒rāva̭dya॒ - brahma̭ṇā॒ ṣaṭ-thṣaḍ - uttṷdā॒ṣṭau - bhū-ṣṣaṭ - pṛ̭thi॒vya̭ṣṭa ṣa̭ṣṭiḥ॒ - śannaḥ̭ sa॒ptapa̭ñcā॒śa-ddvica̭tvārigṃśat )
(namo̭ vā॒ce - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - mayi॒ ru - ga॒ntari̭kṣeṇa - pi॒tā no̭-'si - mahī॒nā - mupa̭ no॒ - yade॒ta-d- bhū--r dyū॒bhi ścatṷ-rnavatiḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in