কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয আরণ্যকে চতুর্থঃ প্রপাঠকঃ - প্রবর্গ্য মন্ত্রাঃ
ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥
অনুবাকং 1
নমো॑ বা॒চে যা চো॑দি॒তা যা চানু॑দিতা॒ তস্যৈ॑ বা॒চে নমো॒ নমো॑ বা॒চে নমো॑ বা॒চস্পত॑যে॒ নম॒ ঋষি॑ভ্যো মন্ত্র॒কৃদ্ভ্যো॒ মন্ত্র॑পতিভ্যো॒ মা মামৃষ॑যো মন্ত্র॒কৃতো॑ মন্ত্র॒পত॑যঃ॒ পরা॑দু॒র্মা-ঽহমৃষী᳚-ন্মন্ত্র॒কৃতো॑ মন্ত্র॒পতী॒-ন্পরা॑দাং-বৈঁশ্বদে॒বীং-বাঁচ॑মুদ্যাসগ্ং শি॒বামদ॑স্তা॒-ঞ্জুষ্টা᳚-ন্দে॒বেভ্য॒-শ্শর্ম॑ মে॒ দ্যৌ-শ্শর্ম॑ পৃথি॒বী শর্ম॒ বিশ্ব॑মি॒দ-ঞ্জগ॑ত্ ।
শর্ম॑ চ॒ন্দ্রশ্চ॒ সূর্য॑শ্চ॒ শর্ম॑ ব্রহ্মপ্রজাপ॒তী ॥
ভূ॒তং-বঁ॑দিষ্যে॒ ভুব॑নং-বঁদিষ্যে॒ তেজো॑ বদিষ্যে॒ যশো॑ বদিষ্যে॒ তপো॑ বদিষ্যে॒ ব্রহ্ম॑ বদিষ্যে স॒ত্যং-বঁ॑দিষ্যে॒ তস্মা॑ অ॒হমি॒দ-মু॑প॒স্তর॑ণ॒-মুপ॑স্তৃণ উপ॒স্তর॑ণ-ম্মে প্র॒জাযৈ॑ পশূ॒না-ম্ভূ॑যা-দুপ॒স্তর॑ণম॒হ-ম্প্র॒জাযৈ॑ পশূ॒না-ম্ভূ॑যাস॒-ম্প্রাণা॑পানৌ মৃ॒ত্যোর্মা॑ পাত॒-ম্প্রাণা॑পানৌ॒ মা মা॑ হাসিষ্ট॒-ম্মধু॑ মনিষ্যে॒ মধু॑ জনিষ্যে॒ মধু॑ বক্ষ্যামি॒ মধু॑ বদিষ্যামি॒ মধু॑মতী-ন্দে॒বেভ্যো॒ বাচ॑মুদ্যাসগ্ং শুশ্রূ॒ষেণ্যা᳚-ম্মনু॒ষ্যে᳚ভ্য॒স্ত-ম্মা॑ দে॒বা অ॑বন্তু শো॒ভাযৈ॑ পি॒তরো-ঽনু॑মদন্তু ॥
ওঁ শান্তি॒-শ্শান্তি॒-শ্শান্তিঃ॑ ॥ 1 ॥ (অ. 1)
অনুবাকং 2
যু॒ঞ্জতে॒ মন॑ উ॒ত যু॑ঞ্জতে॒ ধিযঃ॑ । বিপ্রা॒ বিপ্র॑স্য বৃহ॒তো বি॑প॒শ্চিতঃ॑ । বি হোত্রা॑ দধে বযুনা॒বিদেক॒ ইত্ । ম॒হী দে॒বস্য॑ সবি॒তুঃ পরি॑ষ্টুতিঃ ॥ দে॒বস্য॑ ত্বা সবি॒তুঃ প্র॑স॒বে । অ॒শ্বিনো᳚-র্বা॒হুভ্যা᳚ম্ ।
পূ॒ষ্ণো হস্তা᳚ভ্যা॒মাদ॑দে ॥ অভ্রি॑রসি॒ নারি॑রসি ।
অ॒দ্ধ্ব॒র॒কৃ-দ্দে॒বেভ্যঃ॑ । উত্তি॑ষ্ঠ ব্রহ্মণস্পতে ॥ 2 ॥
দে॒ব॒যন্ত॑স্ত্বেমহে । উপ॒ প্রয॑ন্তু ম॒রুতঃ॑ সু॒দান॑বঃ । ইন্দ্র॑ প্রা॒শূর্ভ॑বা॒ সচা᳚ ॥ প্রৈতু॒ ব্রহ্ম॑ণ॒স্পতিঃ॑ । প্র দে॒ব্যে॑তু সূ॒নৃতা᳚ ।
অচ্ছা॑ বী॒রন্নর্য॑-ম্প॒ঙ্ক্তিরা॑ধসম্ । দে॒বা য॒জ্ঞন্ন॑যন্তু নঃ ॥ দেবী᳚ দ্যাবাপৃথিবী॒ অনু॑ মে মগ্ংসাথাম্ । ঋ॒দ্ধ্যাস॑ম॒দ্য । ম॒খস্য॒ শিরঃ॑ ॥ 3 ॥
ম॒খায॑ ত্বা । ম॒খস্য॑ ত্বা শী॒র্ষ্ণে ॥ ইয॒ত্যগ্র॑ আসীঃ ।
ঋ॒দ্ধ্যাস॑ম॒দ্য । ম॒খস্য॒ শিরঃ॑ । ম॒খায॑ ত্বা । ম॒খস্য॑ ত্বা শী॒র্ষ্ণে ॥ দেবী᳚-র্বম্রীর॒স্য ভূ॒তস্য॑ প্রথমজা ঋতাবরীঃ ॥ ঋ॒দ্ধ্যাস॑ম॒দ্য । ম॒খস্য॒ শিরঃ॑ ॥ 4 ॥
ম॒খায॑ ত্বা । ম॒খস্য॑ ত্বা শী॒র্ষ্ণে ॥ ইন্দ্র॒স্যৌজো॑-ঽসি ।
ঋ॒দ্ধ্যাস॑ম॒দ্য । ম॒খস্য॒ শিরঃ॑ । ম॒খায॑ ত্বা । ম॒খস্য॑ ত্বা শী॒র্ষ্ণে ॥ অ॒গ্নি॒জা অ॑সি প্র॒জাপ॑তে॒ রেতঃ॑ । ঋ॒দ্ধ্যাস॑ম॒দ্য । ম॒খস্য॒ শিরঃ॑ ॥ 5 ॥
ম॒খায॑ ত্বা । ম॒খস্য॑ ত্বা শী॒র্ষ্ণে ॥ আযু॑-র্ধেহি প্রা॒ণ-ন্ধে॑হি । অ॒পা॒ন-ন্ধে॑হি ব্যা॒ন-ন্ধে॑হি । চক্ষু॑-র্ধেহি॒ শ্রোত্র॑-ন্ধেহি । মনো॑ ধেহি॒ বাচ॑-ন্ধেহি । আ॒ত্মান॑-ন্ধেহি প্রতি॒ষ্ঠা-ন্ধে॑হি ।
মা-ন্ধে॑হি॒ মযি॑ ধেহি ॥ মধু॑ ত্বা মধু॒লা ক॑রোতু ।
ম॒খস্য॒ শিরো॑-ঽসি ॥ 6 ॥
য॒জ্ঞস্য॑ প॒দে স্থঃ॑ । গা॒য॒ত্রেণ॑ ত্বা॒ ছন্দ॑সা করোমি । ত্রৈষ্টু॑ভেন ত্বা॒ ছন্দ॑সা করোমি । জাগ॑তেন ত্বা॒ ছন্দ॑সা করোমি ॥ ম॒খস্য॒ রাস্না॑-ঽসি । অদি॑তিস্তে॒ বিল॑ঙ্গৃহ্ণাতু । পাঙ্ক্তে॑ন॒ ছন্দ॑সা ।
সূর্য॑স্য॒ হর॑সা শ্রায । ম॒খো॑-ঽসি ॥ 7 ॥
(প॒তে॒ - শির॑ - ঋতাবরীর্-ঋদ্ধ্যাস॑ম॒দ্য ম॒খস্য॒ শিরঃ॒ - শিরঃ॒ - শিরো॑-ঽসি॒ - +নব॑ চ) (অ. 2)
(ইয॑তি॒ দেবী॒রিন্দ্র॒স্যৌজো᳚-ঽস্যগ্নি॒জা অ॒স্যাযু॑র্ধেহি প্রা॒ণ-ম্পঞ্চ॑)
অনুবাকং 3
বৃষ্ণো॒ অশ্ব॑স্য নি॒ষ্পদ॑সি । বরু॑ণস্ত্বা ধৃ॒তব্র॑ত॒ আধূ॑পযতু । মি॒ত্রাবরু॑ণযোর্
ধ্রু॒বেণ॒ ধর্ম॑ণা ॥ অ॒র্চিষে᳚ ত্বা । শো॒চিষে᳚ ত্বা ।
জ্যোতি॑ষে ত্বা । তপ॑সে ত্বা ॥ অ॒ভীম-ম্ম॑হি॒না দিব᳚ম্ ।
মি॒ত্রো ব॑ভূব স॒প্রথাঃ᳚ । উ॒ত শ্রব॑সা পৃথি॒বীম্ ॥ 8 ॥
মি॒ত্রস্য॑ চর্ষণী॒ধৃতঃ॑ ।
শ্রবো॑ দে॒বস্য॑ সান॒সিম্ । দ্যু॒ম্নঞ্চি॒ত্রশ্র॑বস্তমম্ ॥ সিদ্ধ্যৈ᳚ ত্বা । দে॒বস্ত্বা॑ সবি॒তোদ্ব॑পতু ।
সু॒পা॒ণি-স্স্ব॑ঙ্গু॒রিঃ । সু॒বা॒হুরু॒ত শক্ত্যা᳚ ॥ অপ॑দ্যমানঃ পৃথি॒ব্যাম্ । আশা॒ দিশ॒ আ পৃ॑ণ । উত্তি॑ষ্ঠ বৃ॒হ-ন্ভ॑ব ॥ 9 ॥
ঊ॒র্ধ্বস্তি॑ষ্ঠ ধ্রু॒বস্ত্বম্ ॥ সূর্য॑স্য ত্বা॒ চক্ষু॒ষা-ঽন্বী᳚ক্ষে । ঋ॒জবে᳚ ত্বা । সা॒ধবে᳚ ত্বা । সু॒ক্ষি॒ত্যৈ ত্বা॒ ভূত্যৈ᳚ ত্বা ॥
ই॒দম॒হম॒মুমা॑মুষ্যায॒ণং-বিঁ॒শা প॒শুভি॑-র্ব্রহ্মবর্চ॒সেন॒ পর্যূ॑হামি ।
গা॒য॒ত্রেণ॑ ত্বা॒ ছন্দ॒সা ঽঽচ্ছৃ॑ণদ্মি । ত্রৈষ্টু॑ভেন ত্বা॒ ছন্দ॒সা ঽঽচ্ছৃ॑ণদ্মি ।
জাগ॑তেন ত্বা॒ ছন্দ॒সা ঽঽচ্ছৃ॑ণদ্মি । ছৃ॒ণত্তু॑ ত্বা॒ বাক্ । ছৃ॒ণত্তু॒ ত্বোর্ক্ । ছৃ॒ণত্তু॑ ত্বা হ॒বিঃ ।
ছৃ॒ন্ধি বাচ᳚ম্ । ছৃ॒ন্ধ্যূর্জ᳚ম্ । ছৃ॒ন্ধি হ॒বিঃ ॥
দেব॑ পুরশ্চর স॒ঘ্যাস॑ন্ত্বা ॥ 10 ॥
(পৃ॒থি॒বীম্ - ভ॑ব॒ - বা-খ্ষট্চ॑) (অ. 3)
অনুবাকং 4
ব্রহ্ম॑-ন্প্রব॒র্গ্যে॑ণ॒ প্রচ॑রিষ্যামঃ ।
হোত॑-র্ঘ॒র্মম॒ভিষ্টু॑হি । অগ্নী॒দ্রৌহি॑ণৌ পুরো॒ডাশা॒বধি॑শ্রয । প্রতি॑প্রস্থাত॒র্বিহ॑র ।
প্রস্তো॑ত॒-স্সামা॑নি গায ॥ যজু॑র্যুক্ত॒গ্ং॒ সাম॑ভি॒রাক্ত॑খন্ত্বা । বিশ্বৈ᳚-র্দে॒বৈরনু॑মত-ম্ম॒রুদ্ভিঃ॑ । দক্ষি॑ণাভিঃ॒ প্রত॑ত-ম্পারযি॒ষ্ণুম্ ।
স্তুভো॑ বহন্তু সুমন॒স্যমা॑নম্ । স নো॒ রুচ॑ন্ধে॒হ্যহৃ॑ণীযমানঃ । ভূর্ভুব॒স্সুবঃ॑ ।
ওমিন্দ্র॑বন্তঃ॒ প্রচ॑রত ॥ 11 ॥
(অহৃ॑ণীযমানো॒ দ্বে চ॑) (অ. 4)
অনুবাকং 5
ব্রহ্ম॒-ন্প্রচ॑রিষ্যামঃ । হোত॑-র্ঘ॒র্মম॒ভিষ্টু॑হি ॥ য॒মায॑ ত্বা ম॒খায॑ ত্বা । সূর্য॑স্য॒ হর॑সে ত্বা ॥ প্রা॒ণায॒ স্বাহা᳚ ব্যা॒নায॒ স্বাহা॑ ঽপা॒নায॒ স্বাহা᳚ ।
চক্ষু॑ষে॒ স্বাহা॒ শ্রোত্রা॑য॒ স্বাহা᳚ । মন॑সে॒ স্বাহা॑ বা॒চে সর॑স্বত্যৈ॒ স্বাহা᳚ । দক্ষা॑য॒ স্বাহা॒ ক্রত॑বে॒ স্বাহা᳚ । ওজ॑সে॒ স্বাহা॒ বলা॑য॒ স্বাহা᳚ ॥
দে॒বস্ত্বা॑ সবি॒তা মদ্ধ্বা॑-ঽনক্তু ॥ 12 ॥
পৃ॒থি॒বী-ন্তপ॑সস্ত্রাযস্ব । অ॒র্চির॑সি শো॒চির॑সি॒ জ্যোতি॑রসি॒ তপো॑-ঽসি । সগ্ংসী॑দস্ব ম॒হাগ্ং অ॑সি । শোচ॑স্ব দেব॒বীত॑মঃ । বি ধূ॒মম॑গ্নে অরু॒ষ-ম্মি॑যেদ্ধ্য । সৃ॒জ প্র॑শস্ত দর্শ॒তম্ ॥
অ॒ঞ্জন্তি॒ য-ম্প্র॒থয॑ন্তো॒ ন বিপ্রাঃ᳚ । ব॒পাব॑ন্ত॒ন্নাগ্নিনা॒ তপ॑ন্তঃ ।
পি॒তুর্ন পু॒ত্র উপ॑সি॒ প্রেষ্ঠঃ॑ । আ ঘ॒র্মো অ॒গ্নিমৃ॒তয॑ন্নসাদীত্ ॥ 13 ॥
অ॒না॒ধৃ॒ষ্যা পু॒রস্তা᳚ত্ । অ॒গ্নেরাধি॑পত্যে ।
আযু॑র্মে দাঃ । পু॒ত্রব॑তী দক্ষিণ॒তঃ । ইন্দ্র॒স্যাধি॑পত্যে । প্র॒জা-ম্মে॑ দাঃ । সু॒ষদা॑ প॒শ্চাত্ । দে॒বস্য॑ সবি॒তুরাধি॑পত্যে । প্রা॒ণ-ম্মে॑ দাঃ । আশ্রু॑তিরুত্তর॒তঃ ॥ 14 ॥
মি॒ত্রাবরু॑ণযো॒রাধি॑পত্যে । শ্রোত্র॑-ম্মে দাঃ । বিধৃ॑তিরু॒পরি॑ষ্টাত্ । বৃহ॒স্পতে॒রাধি॑পত্যে ।
ব্রহ্ম॑ মে দাঃ, ক্ষ॒ত্র-ম্মে॑ দাঃ । তেজো॑ মে ধা॒ বর্চো॑ মে ধাঃ । যশো॑ মে ধা॒ স্তপো॑ মে ধাঃ ।
মনো॑ মে ধাঃ ॥ মনো॒রশ্বা॑-ঽসি॒ ভূরি॑পুত্রা ।
বিশ্বা᳚ভ্যো মা না॒ষ্ট্রাভ্যঃ॑ পাহি ॥ 15 ॥
সূ॒প॒সদা॑ মে ভূযা॒ মা মা॑ হিগ্ংসীঃ ॥ তপো॒ ষ্ব॑গ্নে॒ অন্ত॑রাগ্ং অ॒মিত্রান্॑ ।
তপা॒শগ্ংস॑মর॒রুষঃ॒ পর॑স্য । তপা॑ বসো চিকিতা॒নো অ॒চিত্তান্॑ । বি তে॑ তিষ্ঠন্তাম॒জরা॑ অ॒যাসঃ॑ ॥ চিতঃ॑ স্থ পরি॒চিতঃ॑ । স্বাহা॑ ম॒রুদ্ভিঃ॒ পরি॑শ্রযস্ব । মা অ॑সি । প্র॒মা অ॑সি । প্র॒তি॒মা অ॑সি ॥ 16 ॥
স॒ম্মা অ॑সি । বি॒মা অ॑সি । উ॒ন্মা অ॑সি । অ॒ন্তরি॑ক্ষস্যান্ত॒র্ধির॑সি ॥
দিব॒ন্তপ॑সস্ত্রাযস্ব । আ॒ভি-র্গী॒র্ভি-র্যদতো॑ ন ঊ॒নম্ ।
আপ্যা॑যয হরিবো॒ বর্ধ॑মানঃ । য॒দা স্তো॒তৃভ্যো॒ মহি॑ গো॒ত্রা রু॒জাসি॑ । ভূ॒যি॒ষ্ঠ॒ভাজো॒ অধ॑ তে স্যাম ॥ শু॒ক্রন্তে॑ অ॒ন্য-দ্য॑জ॒তন্তে॑ অ॒ন্যত্ ॥ 17 ॥
বিষু॑রূপে॒ অহ॑নী॒ দ্যৌরি॑বাসি । বিশ্বা॒ হি মা॒যা অব॑সি স্বধাবঃ । ভ॒দ্রা তে॑ পূষন্নি॒হ রা॒তির॑স্তু ॥ অর্হ॑-ন্বিভর্ষি॒ সায॑কানি॒ ধন্ব॑ । অর্হ॑ন্নি॒ষ্কং-যঁ॑জ॒তং-বিঁ॒শ্বরূ॑পম্ । অর্হ॑ন্নি॒দ-ন্দ॑যসে॒ বিশ্ব॒-মব্ভু॑বম্ । ন বা ওজী॑যো রুদ্র॒ ত্বদ॑স্তি ॥ গা॒য॒ত্রম॑সি । ত্রৈষ্টু॑ভমসি । জাগ॑তমসি । মধু॒ মধু॒ মধু॑ ॥ 18 ॥
(অ॒ন॒ - ক্ত্ব॒সা॒দী॒ - দু॒ত্ত॒র॒তঃ - পা॑হি - প্রতি॒মা অ॑সি - যজ॒তন্তে॑ অ॒ন্যজ্ - জাগ॑তম॒স্যেক॑-ঞ্চ) (অ. 5)
অনুবাকং 6
দশ॒ প্রাচী॒র্দশ॑ ভাসি দক্ষি॒ণা । দশ॑ প্র॒তীচী॒র্দশ॑ ভা॒স্যুদী॑চীঃ । দশো॒র্ধ্বা ভা॑সি সুমন॒স্যমা॑নঃ । স নো॒ রুচ॑ন্ধে॒হ্যহৃ॑ণীযমানঃ ॥
অ॒গ্নিষ্ট্বা॒ বসু॑ভিঃ পু॒রস্তা᳚-দ্রোচযতু গায॒ত্রেণ॒ ছন্দ॑সা । স মা॑ রুচি॒তো রো॑চয ॥ ইন্দ্র॑স্ত্বা রু॒দ্রৈ-র্দ॑ক্ষিণ॒তো রো॑চযতু॒ ত্রৈষ্টু॑ভেন॒ ছন্দ॑সা ।
স মা॑ রুচি॒তো রো॑চয । বরু॑ণস্ত্বা-ঽঽদি॒ত্যৈঃ প॒শ্চা-দ্রো॑চযতু॒ জাগ॑তেন॒ ছন্দ॑সা ।
স মা॑ রুচি॒তো রো॑চয ॥ 19 ॥
দ্যু॒তা॒নস্ত্বা॑ মারু॒তো ম॒রুদ্ভি॑রুত্তর॒তো রো॑চয॒ত্বানু॑ষ্টুভেন॒ ছন্দ॑সা । স মা॑ রুচি॒তো রো॑চয । বৃহ॒স্পতি॑স্ত্বা॒ বিশ্বৈ᳚-র্দে॒বৈরু॒পরি॑ষ্টা-দ্রোচযতু॒ পাঙ্ক্তে॑ন॒ ছন্দ॑সা । স মা॑ রুচি॒তো রো॑চয ॥ রো॒চি॒তস্ত্ব-ন্দে॑ব ঘর্ম দে॒বেষ্বসি॑ ।
রো॒চি॒ষী॒যাহ-ম্ম॑নু॒ষ্যে॑ষু ॥
সম্রা᳚ড্ ঘর্ম রুচি॒তস্ত্বং এ॒বেষ্বাযু॑ষ্মাগ্স্তেজ॒স্বী ব্র॑হ্মবর্চ॒স্য॑সি । রু॒চি॒তো॑-ঽহ-ম্ম॑নু॒ষ্যে᳚ষ্বাযু॑ষ্মাগ্-স্তেজ॒স্বী ব্র॑হ্মবর্চ॒সী ভূ॑যাসম্ ॥ রুগ॑সি । রুচ॒-ম্মযি॑ ধেহি ॥ 20 ॥
মযি॒ রুক্ ॥ দশ॑ পু॒রস্তা᳚-দ্রোচসে । দশ॑ দক্ষি॒ণা । দশ॑ প্র॒ত্যম্ম্ । দশোদঙ্ঙ্॑ । দশো॒র্ধ্বো ভা॑সি সুমন॒স্যমা॑নঃ । স নঃ॑ সম্রা॒ডিষ॒মূর্জ॑-ন্ধেহি । বা॒জী বা॒জিনে॑ পবস্ব । রো॒চি॒তো ঘ॒র্মো রু॑চী॒য ॥ 21 ॥
(রো॒চ॒য॒ - ধে॒হি॒ - +নব॑ চ) (অ. 6)
অনুবাকং 7
অপ॑শ্যঙ্গো॒পামনি॑পদ্যমানম্ । আ চ॒ পরা॑ চ প॒থিভি॒শ্চর॑ন্তম্ । স স॒দ্ধ্রীচী॒-স্স বিষূ॑চী॒র্বসা॑নঃ । আ ব॑রীবর্তি॒ ভুব॑নেষ্ব॒ন্তঃ ॥ অত্র॑ প্রা॒বীঃ । মধু॒ মাদ্ধ্বী᳚ভ্যা॒-ম্মধু॒ মাধূ॑চীভ্যাম্ । অনু॑ বা-ন্দে॒ববী॑তযে ॥ সম॒গ্নির॒গ্নিনা॑ গত । স-ন্দে॒বেন॑ সবি॒ত্রা । সগ্ং সূর্যে॑ণ রোচতে ॥ 22 ॥
স্বাহা॒ সম॒গ্নিস্তপ॑সা গত । স-ন্দে॒বেন॑ সবি॒ত্রা ।
সগ্ং সূর্যে॑ণারোচিষ্ট ॥ ধ॒র্তা দি॒বো বিভা॑সি॒ রজ॑সঃ । পৃ॒থি॒ব্যা ধ॒র্তা । উ॒রোর॒ন্তরি॑ক্ষস্য ধ॒র্তা । ধ॒র্তা দে॒বো দে॒বানা᳚ম্ । অম॑র্ত্যস্তপো॒জাঃ ॥ হৃ॒দে ত্বা॒ মন॑সে ত্বা । দি॒বে ত্বা॒ সূর্যা॑য ত্বা ॥ 23 ॥
ঊ॒র্ধ্বমি॒ম-ম॑দ্ধ্ব॒রঙ্কৃ॑ধি । দি॒বি দে॒বেষু॒ হোত্রা॑ যচ্ছ ॥ বিশ্বা॑সা-ম্ভুবা-ম্পতে । বিশ্ব॑স্য ভুবনস্পতে । বিশ্ব॑স্য মনসস্পতে । বিশ্ব॑স্য বচসস্পতে । বিশ্ব॑স্য তপসস্পতে । বিশ্ব॑স্য ব্রহ্মণস্পতে । দে॒ব॒শ্রূস্ত্বন্দে॑ব ঘর্ম দে॒বা-ন্পা॑হি ॥ ত॒পো॒জাং-বাঁচ॑ম॒স্মে নিয॑চ্ছ দেবা॒যুব᳚ম্ ॥ 24 ॥
গর্ভো॑ দে॒বানা᳚ম্ ॥ পি॒তা ম॑তী॒নাম্ ॥
পতিঃ॑ প্র॒জানা᳚ম্ ॥ মতিঃ॑ কবী॒নাম্ ॥
সন্দে॒বো দে॒বেন॑ সবি॒ত্রা-ঽয॑তিষ্ট । সগ্ং সূর্যে॑ণারুক্ত ॥ আ॒যু॒র্দাস্ত্বম॒স্মভ্য॑-ঙ্ঘর্ম বর্চো॒দা অ॑সি ॥ পি॒তা নো॑-ঽসি পি॒তা নো॑ বোধ ॥ আ॒যু॒র্ধাস্ত॑নূ॒ধাঃ প॑যো॒ধাঃ ।
ব॒র্চো॒দা ব॑রিবো॒দা দ্র॑বিণো॒দাঃ ॥ 25 ॥
অ॒ন্ত॒রি॒ক্ষ॒প্র॒ উ॒রোর্বরী॑যান্ । অ॒শী॒মহি॑ ত্বা॒ মা মা॑ হিগ্ংসীঃ ॥ ত্বম॑গ্নে গৃ॒হপ॑তি-র্বি॒শাম॑সি । বিশ্বা॑সা॒-ম্মানু॑ষীণাম্ । শ॒ত-ম্পূ॒র্ভির্য॑বিষ্ঠ পা॒হ্যগ্ংহ॑সঃ । স॒মে॒দ্ধারগ্ং॑ শ॒তগ্ং হিমাঃ᳚ ।
ত॒-ন্দ্রা॒বিণগ্ং॑ হার্দিবা॒নম্ । ই॒হৈব রা॒তযঃ॑ সন্তু ॥ ত্বষ্টী॑মতী তে সপেয । সু॒রেতা॒ রেতো॒ দধা॑না ।
বী॒রং-বিঁ॑দেয॒ তব॑ স॒ন্দৃশি॑ ।
মা-ঽহগ্ং রা॒যস্পোষে॑ণ॒ বি যো॑ষম্ ॥ 26 ॥
(রো॒চ॒তে॒-সূর্য॑য ত্বা - দেবা॒যুবং॑ - দ্রবিণো॒দা - দধা॑না॒ দ্বে চ॑) (অ. 7)
অনুবাকং 8
দে॒বস্য॑ ত্বা সবি॒তুঃ প্র॑স॒বে । অ॒শ্বিনো᳚-র্বা॒হুভ্যা᳚ম্ ।
পূ॒ষ্ণো হস্তা᳚ভ্যা॒মা দ॑দে ॥ অদি॑ত্যৈ॒ রাস্না॑-ঽসি । ইড॒ এহি॑ । অদি॑ত॒ এহি॑ । সর॑স্ব॒ত্যেহি॑ । অসা॒বেহি॑ ।
অসা॒বেহি॑ । অসা॒বেহি॑ ॥ 27 ॥
অদি॑ত্যা উ॒ষ্ণীষ॑মসি । বা॒যুর॑স্যৈ॒ডঃ । পূ॒ষা ত্বো॒পাব॑সৃজতু । অ॒শ্বিভ্যা॒-ম্প্র দা॑পয । যস্তে॒ স্তনঃ॑ শশ॒যো যো ম॑যো॒ভূঃ । যেন॒ বিশ্বা॒ পুষ্য॑সি॒ বার্যা॑ণি । যো র॑ত্ন॒ধা ব॑সু॒বিদ্য-স্সু॒দত্রঃ॑ ।
সর॑স্বতি॒ তমি॒হ ধাত॑বে-ঽকঃ ॥ উস্র॑ ঘ॒র্মগ্ং শিগ্ং॑ষ । উস্র॑ ঘ॒র্ম-ম্পা॑হি ॥ 28 ॥
ঘ॒র্মায॑ শিগ্ংষ । বৃহ॒স্পতি॒স্ত্বোপ॑সীদতু । দান॑ব-স্স্থ॒ পের॑বঃ । বি॒ষ্ব॒গ্বৃতো॒ লোহি॑তেন । অ॒শ্বিভ্যা᳚-ম্পিন্বস্ব । সর॑স্বত্যৈ পিন্বস্ব ।
পূ॒ষ্ণে পি॑ন্বস্ব । বৃহ॒স্পত॑যে পিন্বস্ব । ইন্দ্রা॑য পিন্বস্ব । ইন্দ্রা॑য পিন্বস্ব ॥ 29 ॥
গা॒য॒ত্রো॑-ঽসি । ত্রৈষ্টু॑ভো-ঽসি । জাগ॑তমসি । স॒হোর্জো ভা॒গেনোপ॒ মেহি॑ । ইন্দ্রা᳚শ্বিনা॒ মধু॑ন-স্সার॒ঘস্য॑ । ঘ॒র্ম-ম্পা॑ত বসবো॒ যজ॑তা॒ বট্ । স্বাহা᳚ ত্বা॒ সূর্য॑স্য র॒শ্মযে॑ বৃষ্টি॒বন॑যে জুহোমি । মধু॑ হ॒বির॑সি । সূর্য॑স্য॒ তপ॑স্তপ । দ্যাবা॑পৃথি॒বীভ্যা᳚-ন্ত্বা॒ পরি॑গৃহ্ণামি ॥ 30 ॥
অ॒ন্তরি॑ক্ষেণ॒ ত্বোপ॑যচ্ছামি । দে॒বানা᳚-ন্ত্বা পিতৃ॒ণামনু॑মতো॒ ভর্তুগ্ং॑ শকেযম্ । তেজো॑-ঽসি ।
তেজো-ঽনু॒প্রেহি॑ । দি॒বি॒স্পৃম্মা মা॑ হিগ্ংসীঃ ।
অ॒ন্ত॒রি॒ক্ষ॒স্পৃম্মা মা॑ হিগ্ংসীঃ । পৃ॒থি॒বি॒স্পৃম্মা মা॑ হিগ্ংসীঃ ।
সুব॑রসি॒ সুব॑র্মে যচ্ছ ।
দিবং॑-যঁচ্ছ দি॒বো মা॑ পাহি ॥ 31 ॥
(এহি॑ - পাহি - পিন্বস্ব - গৃহ্ণামি॒ - +নব॑ চ) (অ. 8)
অনুবাকং 9
স॒মু॒দ্রায॑ ত্বা॒ বাতা॑য॒ স্বাহা᳚ । স॒লি॒লায॑ ত্বা॒ বাতা॑য॒ স্বাহা᳚ । অ॒না॒ধৃ॒ষ্যায॑ ত্বা॒ বাতা॑য॒ স্বাহা᳚ । অ॒প্র॒তি॒ধৃ॒ষ্যায॑ ত্বা॒ বাতা॑য॒ স্বাহা᳚ ।
অ॒ব॒স্যবে᳚ ত্বা॒ বাতা॑য॒ স্বাহা᳚ । দুব॑স্বতে ত্বা॒ বাতা॑য॒ স্বাহা᳚ । শিমি॑দ্বতে ত্বা॒ বাতা॑য॒ স্বাহা᳚ । অ॒গ্নযে᳚ ত্বা॒ বসু॑মতে॒ স্বাহা᳚ ।
সোমা॑য ত্বা রু॒দ্রব॑তে॒ স্বাহা᳚ ।
বরু॑ণায ত্বা-ঽঽদি॒ত্যব॑তে॒ স্বাহা᳚ ॥ 32 ॥
বৃহ॒স্পত॑যে ত্বা বি॒শ্বদে᳚ব্যাবতে॒ স্বাহা᳚ ।
স॒বি॒ত্রে ত্ব॑র্ভু॒মতে॑ বিভু॒মতে᳚ প্রভু॒মতে॒ বাজ॑বতে॒ স্বাহা᳚ । য॒মায॒ ত্বা-ঽঙ্গি॑রস্বতে পিতৃ॒মতে॒ স্বাহা᳚ ॥ বিশ্বা॒ আশা॑ দক্ষিণ॒সত্ । বিশ্বা᳚-ন্দে॒বান॑যাডি॒হ । স্বাহা॑কৃতস্য ঘ॒র্মস্য॑ । মধোঃ᳚ পিবতমশ্বিনা ।
স্বাহা॒-ঽগ্নযে॑ য॒জ্ঞিযা॑য । শং-যঁজু॑র্ভিঃ ॥
অশ্বি॑না ঘ॒র্ম-ম্পা॑তগ্ং হার্দিবা॒নম্ ॥ 33 ॥
অহ॑-র্দি॒বাভি॑-রূ॒তিভিঃ॑ । অনু॑ বা॒-ন্দ্যাবা॑পৃথি॒বী মগ্ং॑সাতাম্ । স্বাহেন্দ্রা॑য ॥ স্বাহেন্দ্রা॒বট্ । ঘ॒র্মম॑পাতমশ্বিনা হার্দিবা॒নম্ ।
অহ॑-র্দি॒বাভি॑রূ॒তিভিঃ॑ । অনু॑ বা॒-ন্দ্যাবা॑পৃথি॒বী অ॑মগ্ংসাতাম্ । ত-ম্প্রা॒ব্যং॑-যঁথা॒ বট্ । নমো॑ দি॒বে । নমঃ॑ পৃথি॒ব্যৈ ॥ 34 ॥
দি॒বি ধা॑ ই॒মং-যঁ॒জ্ঞম্ । য॒জ্ঞমি॒ম-ন্দি॒বি ধাঃ᳚ । দিব॑ঙ্গচ্ছ । অ॒ন্তরি॑ক্ষঙ্গচ্ছ । পৃ॒থি॒বীঙ্গ॑চ্ছ । পঞ্চ॑ প্র॒দিশো॑ গচ্ছ । দে॒বা-ন্ঘ॑র্ম॒পা-ন্গ॑চ্ছ । পি॒তৄ-ন্ঘ॑র্ম॒পা-ন্গ॑চ্ছ ॥ 35 ॥
(আ॒দি॒ত্যব॑তে॒ স্বাহা॑-হার্দিবা॒নম্-পৃ॑থি॒ব্যা-+অ॒ষ্টৌ চ॑) (অ. 9)
অনুবাকং 10
ই॒ষে পী॑পিহি । ঊ॒র্জে পী॑পিহি । ব্রহ্ম॑ণে পীপিহি । ক্ষ॒ত্রায॑ পীপিহি । অ॒দ্ভ্যঃ পী॑পিহি । ওষ॑ধীভ্যঃ পীপিহি । বন॒স্পতি॑ভ্যঃ পীপিহি । দ্যাবা॑পৃথি॒বীভ্যা᳚-ম্পীপিহি । সু॒ভূ॒তায॑ পীপিহি । ব্র॒হ্ম॒ব॒র্চ॒সায॑ পীপিহি ॥ 36 ॥
যজ॑মানায পীপিহি । মহ্য॒ঞ্জ্যৈষ্ঠ্যা॑য পীপিহি ॥ ত্বিষ্যৈ᳚ ত্বা । দ্যু॒ম্নায॑ ত্বা । ই॒ন্দ্রি॒যায॑ ত্বা॒ ভূত্যৈ᳚ ত্বা । ধর্মা॑-ঽসি সু॒ধর্মা মে᳚ ন্য॒স্মে । ব্রহ্মা॑ণি ধারয । ক্ষ॒ত্রাণি॑ ধারয । বিশ॑ন্ধারয ।
নেত্ত্বা॒ বাতঃ॑ স্ক॒ন্দযা᳚ত্ ॥ 37 ॥
অ॒মুষ্য॑ ত্বা প্রা॒ণে সা॑দযামি । অ॒মুনা॑ স॒হ নি॑র॒র্থঙ্গ॑চ্ছ । যো᳚-ঽস্মা-ন্দ্বেষ্টি॑ ।
যঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ ॥ পূ॒ষ্ণে শর॑সে॒ স্বাহা᳚ ।
গ্রাব॑ভ্য॒-স্স্বাহা᳚ । প্র॒তি॒রেভ্য॒-স্স্বাহা᳚ । দ্যাবা॑পৃথি॒বীভ্যা॒গ্॒ স্বাহা᳚ ।
পি॒তৃভ্যো॑ ঘর্ম॒পেভ্য॒-স্স্বাহা᳚ ॥
রু॒দ্রায॑ রু॒দ্রহো᳚ত্রে॒ স্বাহা᳚ ॥ 38 ॥
অহ॒-র্জ্যোতিঃ॑ কে॒তুনা॑ জুষতাম্ । সু॒জ্যো॒তি-র্জ্যোতি॑ষা॒গ্॒ স্বাহা᳚ । রাত্রি॒র্জ্যোতিঃ॑ কে॒তুনা॑ জুষতাম্ । সু॒জ্যো॒তি-র্জ্যোতি॑ষা॒গ্॒ স্বাহা᳚ । অপী॑পরো॒ মা-ঽহ্নো॒ রাত্রি॑যৈ মা পাহি । এ॒ষা তে॑ অগ্নে স॒মিত্ । তযা॒ সমি॑দ্ধ্যস্ব । আযু॑র্মে দাঃ । বর্চ॑সা মা-ঽঞ্জীঃ । অপী॑পরো মা॒ রাত্রি॑যা॒ অহ্নো॑ মা পাহি ॥ 39 ॥
এ॒ষা তে॑ অগ্নে স॒মিত্ । তযা॒ সমি॑দ্ধ্যস্ব । আযু॑র্মে দাঃ । বর্চ॑সা মা-ঽঞ্জীঃ । অ॒গ্নি-র্জ্যোতি॒-র্জ্যোতি॑র॒গ্নি-স্স্বাহা᳚ ।
সূর্যো॒ জ্যোতি॒-র্জ্যোতি॒-স্সূর্য॒-স্স্বাহা᳚ । ভূ-স্স্বাহা᳚ । হু॒তগ্ং হ॒বিঃ । মধু॑ হ॒বিঃ । ইন্দ্র॑তমে॒-ঽগ্নৌ ॥ 40 ॥
পি॒তা নো॑-ঽসি॒ মা মা॑ হিগ্ংসীঃ । অ॒শ্যাম॑ তে দেবঘর্ম ।
মধু॑মতো॒ বাজ॑বতঃ পিতু॒মতঃ॑ । অঙ্গি॑রস্বত-স্স্বধা॒বিনঃ॑ । অ॒শী॒মহি॑ ত্বা॒ মা মা॑ হিগ্ংসীঃ ॥ স্বাহা᳚ ত্বা॒ সূর্য॑স্য র॒শ্মিভ্যঃ॑ । স্বাহা᳚ ত্বা॒ নক্ষ॑ত্রেভ্যঃ ॥ 41 ॥
(ব্র॒হ্ম॒ব॒র্চ॒সায॑ পীপিহি - স্ক॒ন্দযা᳚-দ্- রু॒দ্রায॑ রু॒দ্রহো᳚ত্রে॒ স্বাহা - ঽহ্নো॑ মা পাহ্ - য॒গ্নৌ - +স॒প্ত চ॑) (অ. 10)
অনুবাকং 11
ঘর্ম॒ যা তে॑ দি॒বি শুক্ । যা গা॑য॒ত্রে ছন্দ॑সি । যা ব্রা᳚হ্ম॒ণে । যা হ॑বি॒র্ধানে᳚ । তান্ত॑ এ॒তেনাব॑যজে॒ স্বাহা᳚ ॥ ঘর্ম॒ যা তে॒-ঽন্তরি॑ক্ষে॒ শুক্ ।
যা ত্রৈষ্টু॑ভে॒ ছন্দ॑সি । যা রা॑জ॒ন্যে᳚ । যা-ঽঽগ্নী᳚দ্ধ্রে ।
তান্ত॑ এ॒তেনাব॑যজে॒ স্বাহা᳚ ॥ 42 ॥
ঘর্ম॒ যা তে॑ পৃথি॒ব্যাগ্ং শুক্ । যা জাগ॑তে॒ ছন্দ॑সি । যা বৈশ্যে᳚ । যা সদ॑সি । তান্ত॑ এ॒তেনাব॑যজে॒ স্বাহা᳚ ॥ অ॒গ্নিশ্চ॑ হব্য॒বাহ॑নো॒ ভব॑তা-ন্দা॒শুষে॒ মযঃ॑ ॥ অন্বিদ॑নুমতে॒ ত্ব-ম্মন্যা॑সৈ॒ শঞ্চ॑নঃ কৃধি । ক্রত্বে॒ দক্ষা॑য নো হিনু॒ প্রণ॒ আযূগ্ং॑ষি তারিষঃ ॥ দি॒বস্ত্বা॑ পর॒স্পাযাঃ᳚ । অ॒ন্তরি॑ক্ষস্য ত॒নুবঃ॑ পাহি । পৃ॒থি॒ব্যাস্ত্বা॒ ধর্ম॑ণা ॥ 43 ॥
ব॒যমনু॑ক্রামাম সুবি॒তায॒ নব্য॑সে ॥ ব্রহ্ম॑ণস্ত্বা পর॒স্পাযাঃ᳚ । ক্ষ॒ত্রস্য॑ ত॒নুবঃ॑ পাহি । বি॒শস্ত্বা॒ ধর্ম॑ণা । ব॒যমনু॑ক্রামাম সুবি॒তায॒ নব্য॑সে ॥ প্রা॒ণস্য॑ ত্বা পর॒স্পাযৈ᳚ । চক্ষু॑ষস্ত॒নুবঃ॑ পাহি । শ্রোত্র॑স্য ত্বা॒ ধর্ম॑ণা । ব॒যমনু॑ক্রামাম সুবি॒তায॒ নব্য॑সে ॥ ব॒ল্গুর॑সি শং॒-যুঁধা॑যাঃ ॥ 44 ॥
শিশু॒-র্জন॑ধাযাঃ ॥ শঞ্চ॒ বক্ষি॒ পরি॑ চ॒ বক্ষি॑ ।
চতুঃ॑ স্রক্তি॒র্নাভি॑র্-ঋ॒তস্য॑ । সদো॑ বি॒শ্বাযু॒-শ্শর্ম॑ স॒প্রথাঃ᳚ । অপ॒ দ্বেষো॒ অপ॒ হ্বরঃ॑ । অ॒ন্যদ্ব্র॑তস্য সশ্চিম । ঘর্মৈ॒ত-ত্তে-ঽন্ন॑মে॒ত-ত্পুরী॑ষম্ । তেন॒ বর্ধ॑স্ব॒ চা চ॑ প্যাযস্ব । ব॒র্ধি॒ষী॒মহি॑ চ ব॒যম্ । আ চ॑ প্যাসিষী॒মহি॑ ॥ 45 ॥
রন্তি॒-র্নামা॑সি দি॒ব্যো গ॑ন্ধ॒র্বঃ । তস্য॑ তে প॒দ্বদ্ধ॑বি॒র্ধান᳚ম্ । অ॒গ্নিরদ্ধ্য॑ক্ষাঃ । রু॒দ্রো-ঽধি॑পতিঃ ॥ সম॒হমাযু॑ষা । স-ম্প্রা॒ণেন॑ ।
সং-বঁর্চ॑সা । স-ম্পয॑সা । সঙ্গৌ॑প॒ত্যেন॑ । সগ্ং রা॒যস্পোষে॑ণ ॥ 46 ॥
ব্য॑সৌ । যো᳚-ঽস্মা-ন্দ্বেষ্টি॑ । যঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ ॥
অচি॑ক্রদ॒দ্বৃষা॒ হরিঃ॑ । ম॒হা-ন্মি॒ত্রো ন দ॑র্শ॒তঃ । সগ্ং সূর্যে॑ণ রোচতে ॥ চিদ॑সি সমু॒দ্রযো॑নিঃ । ইন্দু॒-র্দক্ষঃ॑ শ্যে॒ন ঋ॒তাবা᳚ । হির॑ণ্যপক্ষ-শ্শকু॒নো ভু॑র॒ণ্যুঃ । ম॒হান্-থ্স॒ধস্থে᳚ ধ্রু॒ব আনিষ॑ত্তঃ ॥ 47 ॥
নম॑স্তে অস্তু॒ মা মা॑ হিগ্ংসীঃ ॥ বি॒শ্বাব॑সুগ্ং সোম গন্ধ॒র্বম্ । আপো॑ দদৃ॒শুষীঃ᳚ । তদৃ॒তেনা॒ ব্যা॑যন্ন্ । তদ॒ন্ববৈ᳚ত্ । ইন্দ্রো॑ রারহা॒ণ আ॑সাম্ । পরি॒ সূর্য॑স্য পরি॒ধীগ্ং র॑পশ্যত্ ॥ বি॒শ্বাব॑সুর॒ভি তন্নো॑ গৃণাতু । দি॒ব্যো গ॑ন্ধ॒র্বো রজ॑সো বি॒মানঃ॑ ।
যদ্বা॑ ঘা স॒ত্যমু॒ত যন্ন বি॒দ্ম ॥ 48 ॥
ধিযো॑ হিন্বা॒নো ধিয॒ ইন্নো॑ অব্যাত্ ॥ সস্নি॑মবিন্দ॒চ্চর॑ণে ন॒দীনা᳚ম্ ।
অপা॑বৃণো॒-দ্দুরো॒ অশ্ম॑ব্রজানাম্ । প্রাসা᳚-ন্গন্ধ॒র্বো অ॒মৃতা॑নি বোচত্ । ইন্দ্রো॒ দক্ষ॒-ম্পরি॑জানাদ॒হীন᳚ম্ ॥ এ॒তত্ত্ব-ন্দে॑ব ঘর্ম দে॒বো দে॒বানুপা॑গাঃ ।
ই॒দম॒হ-ম্ম॑নু॒ষ্যো॑ মনু॒ষ্যান্॑ । সোম॑পী॒থানু॒ মেহি॑ । স॒হ প্র॒জযা॑ স॒হ রা॒যস্পোষে॑ণ ॥
সু॒মি॒ত্রা ন॒ আপ॒ ওষ॑ধয-স্সন্তু ॥ 49 ॥
দু॒র্মি॒ত্রাস্তস্মৈ॑ ভূযাসুঃ । যো᳚-ঽস্মা-ন্দ্বেষ্টি॑ ।
যঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ ॥ উদ্ব॒য-ন্তম॑স॒স্পরি॒ পশ্য॑ন্তো॒ জ্যোতি॒রুত্ত॑রম্ । দে॒ব-ন্দে॑ব॒ত্রা সূর্য॒মগ॑ন্ম॒ জ্যোতি॑রুত্ত॒মম্ ॥ উদু॒ ত্য-ঞ্জা॒তবে॑দস-ন্দে॒বং-বঁ॑হন্তি কে॒তবঃ॑ । দৃ॒শে বিশ্বা॑য॒ সূর্য᳚ম্ । চি॒ত্র-ন্দে॒বানা॒-মুদ॑গা॒দনী॑ক॒-ঞ্চক্ষু॑ র্মি॒ত্রস্য॒ বরু॑ণস্যা॒-ঽগ্নেঃ ॥ ই॒মমূ॒ ষু ত্যম॒স্মভ্যগ্ং॑ স॒নিম্ । গা॒য॒ত্রন্নবী॑যাগ্ংসম্ ।
অগ্নে॑ দে॒বেষু॒ প্রবো॑চঃ ॥ 50 ॥
(যা-ঽঽগ্নী᳚দ্ধ্রে॒ তান্তা॑ এ॒তেনাব॑যজে॒ স্বাহা॒ - ধর্ম॑ণা - শং॒-যুঁধা॑যাঃ - প্যাসিষী॒মহি॒-পোষে॑ণ॒-নিষ॑ত্তো-বি॒দ্ম-স॑ন্-+ত্ব॒ষ্টৌ চ॑) (অ. 11)
অনুবাকং 12
ম॒হী॒না-ম্পযো॑-ঽসি॒ বিহি॑ত-ন্দেব॒ত্রা ।
জ্যো॒তি॒র্ভা অ॑সি॒ বন॒স্পতী॑না॒মোষ॑ধীনা॒গ্ং॒ রসঃ॑ ।
বা॒জিন॑-ন্ত্বা বা॒জিনো-ঽব॑ নযামঃ ।
ঊ॒র্ধ্ব-ম্মনঃ॑ সুব॒র্গম্ ॥ 51 ॥ (অ. 12)
অনুবাকং 13
অস্কা॒-ন্দ্যৌঃ পৃ॑থি॒বীম্ । অস্কা॑নৃষ॒ভো যুবা॒ গাঃ ।
স্ক॒ন্নেমা বিশ্বা॒ ভুব॑না । স্ক॒ন্নো য॒জ্ঞঃ প্রজ॑নযতু ॥ অস্কা॒নজ॑নি॒ প্রাজ॑নি । আ স্ক॒ন্নাজ্জা॑যতে॒ বৃষা᳚ ।
স্ক॒ন্না-ত্প্রজ॑নিষীমহি ॥ 52 ॥ (অ. 13)
অনুবাকং 14
যা পু॒রস্তা᳚-দ্বি॒দ্যুদাপ॑তত্ । তান্ত॑ এ॒তেনাব॑ যজে॒ স্বাহা᳚ । যা দ॑ক্ষিণ॒তঃ । যা প॒শ্চাত্ । যোত্ত॑র॒তঃ । যোপরি॑ষ্টা-দ্বি॒দ্যুদাপ॑তত্ । তান্ত॑ এ॒তেনাব॑ যজে॒ স্বাহা᳚ ॥ 53 ॥ (অ. 14)
অনুবাকং 15
প্রা॒ণায॒ স্বাহা᳚ ব্যা॒নায॒ স্বাহা॑ ঽপা॒নায॒ স্বাহা᳚ ।
চক্ষু॑ষে॒ স্বাহা॒ শ্রোত্রা॑য॒ স্বাহা᳚ ।
মন॑সে॒ স্বাহা॑ বা॒চে সর॑স্বত্যৈ॒ স্বাহা᳚ ॥ 54 ॥ (অ. 15)
অনুবাকং 16
পূ॒ষ্ণে স্বাহা॑ পূ॒ষ্ণে শর॑সে॒ স্বাহা᳚ ।
পূ॒ষ্ণে প্র॑প॒ত্থ্যা॑য॒ স্বাহা॑ পূ॒ষ্ণে ন॒রন্ধি॑ষায॒ স্বাহা᳚ । পূ॒ষ্ণে-ঽঙ্ঘৃ॑ণযে॒ স্বাহা॑ পূ॒ষ্ণে ন॒রুণা॑য॒ স্বাহা᳚ ।
পূ॒ষ্ণে সা॑কে॒তায॒ স্বাহা᳚ ॥ 55 ॥ (অ. 16)
অনুবাকং 17
উদ॑স্য॒ শুষ্মা᳚-দ্ভা॒নুর্নার্ত॒ বিভ॑র্তি । ভা॒র-ম্পৃ॑থি॒বী ন ভূম॑ । প্র শু॒ক্রৈতু॑ দে॒বী ম॑নী॒ষা । অ॒স্ম-থ্সুত॑ষ্টো॒ রথো॒ ন বা॒জী । অর্চ॑ন্ত॒ একে॒ মহি॒ সাম॑ মন্বত । তেন॒ সূর্য॑মধারযন্ন্ ।
তেন॒ সূর্য॑মরোচযন্ন্ । ঘ॒র্ম-শ্শির॒স্তদ॒যম॒গ্নিঃ ।
পুরী॑ষমসি॒ সম্প্রি॑য-ম্প্র॒জযা॑ প॒শুভি॑র্ভুবত্ । প্র॒জাপতি॑স্ত্বা সাদযতু । তযা॑ দে॒বত॑যা ঽঙ্গির॒স্ব-দ্ধ্রু॒বা সী॑দ ॥ 56 ॥ (অ. 17)
অনুবাকং 18
যাস্তে॑ অগ্ন আ॒র্দ্রা যোন॑যো॒ যাঃ কু॑লা॒যিনীঃ᳚ ।
যে তে॑ অগ্ন॒ ইন্দ॑বো॒ যা উ॒ নাভ॑যঃ । যাস্তে॑ অগ্নে ত॒নুব॒ ঊর্জো॒ নাম॑ । তাভি॒স্ত্বমু॒ভযী॑ভি-স্সংবিঁদা॒নঃ । প্র॒জাভি॑রগ্নে॒ দ্রবি॑ণে॒হ সী॑দ ।
প্র॒জাপ॑তিস্ত্বা সাদযতু । তযা॑ দে॒বত॑যা-ঽঙ্গির॒স্ব-দ্ধ্রু॒বা সী॑দ ॥ 57 ॥ (অ. 18)
অনুবাকং 19
অ॒গ্নির॑সি বৈশ্বান॒রো॑-ঽসি । সং॒বঁ॒থ্স॒রো॑-ঽসি পরিবথ্স॒রো॑-ঽসি । ই॒দা॒ব॒থ্স॒রো॑-ঽসীদুবথ্স॒রো॑-ঽসি । ই॒দ্ব॒থ্স॒রো॑-ঽসি বথ্স॒রো॑-ঽসি । তস্য॑ তে বস॒ন্ত-শ্শিরঃ॑ । গ্রী॒ষ্মো দক্ষি॑ণঃ প॒ক্ষঃ । ব॒র্॒ষাঃ পুচ্ছ᳚ম্ ।
শ॒রদুত্ত॑রঃ প॒ক্ষঃ । হে॒ম॒ন্তো মদ্ধ্য᳚ম্ । পূ॒র্ব॒প॒ক্ষাশ্চিত॑যঃ । অ॒প॒র॒প॒ক্ষাঃ পুরী॑ষম্ । অ॒হো॒রা॒ত্রাণীষ্ট॑কাঃ । তস্য॑ তে॒ মাসা᳚শ্চার্ধমা॒সাশ্চ॑ কল্পন্তাম্ ।
ঋ॒তব॑স্তে কল্পন্তাম্ । সং॒বঁ॒থ্স॒রস্তে॑ কল্পতাম্ ।
অ॒হো॒রা॒ত্রাণি॑ তে কল্পন্তাম্ । এতি॒ প্রেতি॒ বীতি॒ সমিত্যুদিতি॑ ।
প্র॒জাপ॑তিস্ত্বা সাদযতু । তযা॑ দে॒বত॑যা-ঽঙ্গির॒স্ব-দ্ধ্রু॒বা সী॑দ ॥ 58 ॥
(চিত॑যো॒ নব॑ চ) (অ. 19)
অনুবাকং 20
ভূর্ভুব॒স্সুবঃ॑ । ঊ॒র্ধ্ব ঊ॒ ষুণ॑ ঊ॒তযে᳚ । ঊ॒র্ধ্বো নঃ॑ পা॒হ্যগ্ংহ॑সঃ ॥
বি॒ধুন্দ॑দ্রা॒ণগ্ং সম॑নে বহূ॒নাম্ । যুবা॑ন॒গ্ং॒ সন্ত॑-ম্পলি॒তো জ॑গার । দে॒বস্য॑ পশ্য॒ কাব্য॑-ম্মহি॒ত্বা-ঽদ্যা ম॒মার॑ । স হ্য॒-স্সমা॑ন ॥
যদৃ॒তে চি॑দভি॒শ্রিষঃ॑ । পু॒রা জ॒র্তৃভ্য॑ আ॒তৃদঃ॑ ।
সন্ধা॑তা স॒ন্ধি-ম্ম॒ঘবা॑ পুরো॒বসুঃ॑ ॥ 59 ॥
নিষ্ক॑র্তা॒ বিহ্রু॑ত॒-ম্পুনঃ॑ ॥ পুন॑রূ॒র্জা নি ব॑র্তস্ব॒ পুন॑রগ্ন ই॒ষা-ঽঽযু॑ষা । পুন॑র্নঃ পাহি বি॒শ্বতঃ॑ ॥ স॒হ র॒য্যা নি ব॑র্ত॒স্বাগ্নে॒ পিন্ব॑স্ব॒ ধার॑যা । বি॒শ্বফ্স্নি॑যা বি॒শ্বত॒স্পরি॑ ॥ মা নো॑ ঘর্ম ব্যথি॒তো বি॑ব্যথো নঃ । মা নঃ॒ পর॒মধ॑র॒ম্মা রজো॑-ঽনৈঃ । মোষ্ব॑স্মাগ্ স্তম॑স্যন্ত॒রা ধাঃ᳚ । মা রু॒দ্রিযা॑সো অ॒ভিগু॑র্বৃ॒ধানঃ॑ ॥ মা নঃ॒ ক্রতু॑ভির্-হীডি॒তেভি॑র॒স্মান্ । দ্বিষা॑ সুনীতে॒ মা পরা॑দাঃ ।
মা নো॑ রু॒দ্রো নির্-ঋ॑তি॒র্মা নো॒ অস্তা᳚ ।
মা দ্যাবা॑পৃথি॒বী হী॑ডিষাতাম্ ॥ 60 ॥
উপ॑ নো মিত্রাবরুণাবি॒হাব॑তম্ । অ॒ন্বাদী᳚দ্ধ্যাথামি॒হ নঃ॑ সখাযা । আ॒দি॒ত্যানা॒-ম্প্রসি॑তির্হে॒তিঃ । উ॒গ্রা শ॒তাপা᳚ষ্ঠা ঘ॒ বিষা॒ পরি॑ণো বৃণক্তু ॥
ই॒ম-ম্মে॑ বরুণ শ্রুধী॒ হব॑ম॒দ্যা চ॑ মৃডয । ত্বাম॑ব॒স্যুরা চ॑কে ॥ তত্ত্বা॑ যামি॒ ব্রহ্ম॑ণা॒ বন্দ॑মান॒-স্তদা শা᳚স্তে॒ যজ॑মানো হ॒বির্ভিঃ॑ । অহে॑ডমানো বরুণে॒হ বো॒দ্ধ্যুরু॑শগ্ংস॒ মা ন॒ আযুঃ॒ প্রমো॑ষীঃ ॥ ত্ব-ন্নো॑ অগ্নে॒ বরু॑ণস্য বি॒দ্বা-ন্দে॒বস্য॒ হেডো-ঽব॑ যাসি সীষ্ঠাঃ । যজি॑ষ্ঠো॒ বহ্নি॑ তম॒-শ্শোশু॑চানো॒ বিশ্বা॒ দ্বেষাগ্ং॑সি॒ প্রমু॑মুগ্ধ্য॒স্মত্ ॥
স ত্বন্নো॑ অন্গে-ঽব॒মো ভ॑বো॒তী নেদি॑ষ্ঠো অ॒স্যা উ॒ষসো॒ ব্যু॑ষ্টৌ । অব॑ যক্ষ্ব নো॒ বরু॑ণ॒গ্ং॒ ররা॑ণো বী॒হি মৃ॑ডী॒কগ্ং সু॒হবো॑ ন এধি ॥ ত্বম॑গ্নে অ॒যা-ঽসি॑ । অ॒যা সন্মন॑সা হি॒তঃ । অ॒যা সনঃঅ॒ব্যমূ॑হিষে । অ॒যা নো॑ ধেহি ভেষ॒জম্ । ই॒ষ্টো অ॒গ্নিরাহু॑তঃ । স্বাহা॑কৃতঃ পিপর্তু নঃ । স্ব॒গা দে॒বেভ্য॑ ই॒দ-ন্নমঃ॑ ॥
উদ্ব॒য-ন্তম॑স॒স্পরি॒ পশ্য॑ন্তো॒ জ্যোতি॒রুত্ত॑রম্ । দে॒ব-ন্দে॑ব॒ত্রা সূর্য॒মগ॑ন্ম॒ জ্যোতি॑রুত্ত॒মম্ ॥ উদু॒ ত্য-ঞ্জা॒তবে॑দস-ন্দে॒বং-বঁ॑হন্তি কে॒তবঃ॑ । দৃ॒শে বিশ্বা॑য॒ সূর্য᳚ম্ । চি॒ত্র-ন্দে॒বানা॒-মুদ॑গা॒দনী॑ক॒-ঞ্চক্ষু॑ র্মি॒ত্রস্য॒ বরু॑ণস্যা॒-ঽগ্নেঃ ॥
বযঃ॑ সুপ॒র্ণা উপ॑সেদু॒রিন্দ্র᳚ম্ । প্রি॒যমে॑ধা॒ ঋষ॑যো॒ নাধ॑মানাঃ । অপ॑ ধ্বা॒ন্তমূ᳚র্ণু॒হি পূ॒র্ধি চক্ষুঃ॑ । মু॒মু॒গ্ধ্য॑স্মা-ন্নি॒ধযে॑ব ব॒দ্ধান্ ॥ 61 ॥
(পু॒রো॒বসু॑র্হীডিষাতাগ্ং সুপ॒র্ণাঃ) (অ. 20)
অনুবাকং 21
ভূর্ভুব॒স্সুবঃ॑ । মযি॒ ত্যদি॑ন্দ্রি॒য-ম্ম॒হত্ । মযি॒ দক্ষো॒ মযি॒ ক্রতুঃ॑ । মযি॑ ধাযি সু॒বীর্য᳚ম্ । ত্রিশু॑গ্ঘ॒র্মো বিভা॑তু মে । আকূ᳚ত্যা॒ মন॑সা স॒হ ।
বি॒রাজা॒ জ্যোতি॑ষা স॒হ । য॒জ্ঞেন॒ পয॑সা স॒হ । ব্রহ্ম॑ণা॒ তেজ॑সা স॒হ । ক্ষ॒ত্রেণ॒ যশ॑সা স॒হ । স॒ত্যেন॒ তপ॑সা স॒হ । তস্য॒ দোহ॑মশীমহি ।
তস্য॑ সু॒ম্নম॑শীমহি । তস্য॑ ভ॒ক্ষম॑শীমহি ।
তস্য॑ ত॒ ইন্দ্রে॑ণ পী॒তস্য॒ মধু॑মতঃ ।
উপ॑হূত॒স্যোপ॑হূতো ভক্ষযামি ॥ 62 ॥
(যশ॑সা স॒হ ষট্চ॑) (অ. 21)
অনুবাকং 22
যাস্তে॑ অগ্নে ঘো॒রাস্ত॒নুবঃ॑ । ক্ষুচ্চ॒ তৃষ্ণা॑ চ । অস্নু॒ক্চানা॑হুতিশ্চ । অ॒শ॒ন॒যা চ॑ পিপা॒সা চ॑ । সে॒দিশ্চাম॑তিশ্চ । এ॒তাস্তে॑ অগ্নে ঘো॒রাস্ত॒নুবঃ॑ ।
তাভি॑র॒মুঙ্গ॑চ্ছ । যো᳚-ঽস্মা-ন্দ্বেষ্টি॑ ।
যঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ ॥ 63 ॥ (অ. 22)
অনুবাকং 23
স্নিক্চ॒ স্নীহি॑তিশ্চ॒ স্নিহি॑তিশ্চ । উ॒ষ্ণা চ॑ শী॒তা চ॑ ।
উ॒গ্রা চ॑ ভী॒মা চ॑ । স॒দাম্নী॑ সে॒দিরনি॑রা । এ॒তাস্তে॑ অগ্নে ঘো॒রাস্ত॒নুবঃ॑ । তাভি॑র॒মুঙ্গ॑চ্ছ । যো᳚-ঽস্মা-ন্দ্বেষ্টি॑ । যঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ ॥ 64 ॥ (অ. 23)
অনুবাকং 24
ধুনি॑শ্চ ধ্বা॒ন্তশ্চ॑ ধ্ব॒নশ্চ॑ ধ্ব॒নযগ্গ্॑শ্চ ।
নি॒লি॒ম্পশ্চ॑ বিলি॒ম্পশ্চ॑ বিক্ষি॒পঃ ॥ 65 ॥ (অ. 24)
অনুবাকং 25
উ॒গ্রশ্চ॒ ধুনি॑শ্চ ধ্বা॒ন্তশ্চ॑ ধ্ব॒নশ্চ॑ ধ্ব॒নযগ্গ্॑শ্চ । স॒হ॒স॒হ্বাগ্শ্চ॒ সহ॑মানশ্চ॒ সহ॑স্বাগ্শ্চ॒ সহী॑যাগ্শ্চ ।
এত্য॒ প্রেত্য॑ বিক্ষি॒পঃ ॥ 66 ॥ (অ. 25)
অনুবাকং 26
অ॒হো॒রা॒ত্রে ত্বোদী॑রযতাম্ । অ॒র্ধ॒মা॒সাস্ত্বোদী᳚-ঞ্জযন্তু । মাসা᳚স্ত্বা শ্রপযন্তু । ঋ॒তব॑স্ত্বা পচন্তু ।
সং॒বঁ॒থ্স॒রস্ত্বা॑ হন্ত্বসৌ ॥ 67 ॥ (অ. 26)
অনুবাকং 27
খট্ ফ-ড্জ॒হি । ছি॒ন্ধী ভি॒ন্ধী হ॒ন্ধী কট্ ।
ইতি॒ বাচঃ॑ ক্রূরা॒ণি ॥ 68 ॥ (অ. 27)
অনুবাকং 28
বিগা ই॑ন্দ্র বি॒চর᳚ন্-থ্স্পাশযস্ব । স্ব॒পন্ত॑মিন্দ্র পশু॒মন্ত॑মিচ্ছ । বজ্রে॑ণা॒মু-ম্বো॑ধয দুর্বি॒দত্র᳚ম্ । স্ব॒প॒তো᳚-ঽস্য॒ প্রহ॑র॒ ভোজ॑নেভ্যঃ ॥
অগ্নে॑ অ॒গ্নিনা॒ সংবঁ॑দস্ব । মৃত্যো॑ মৃ॒ত্যুনা॒ সংবঁ॑দস্ব । নম॑স্তে অস্তু ভগবঃ ॥ স॒কৃত্তে॑ অগ্নে॒ নমঃ॑ । দ্বিস্তে॒ নমঃ॑ । ত্রিস্তে॒ নমঃ॑ । চ॒তুস্তে॒ নমঃ॑ । প॒ঞ্চ॒কৃত্ব॑স্তে॒ নমঃ॑ ।
দ॒শ॒কৃত্ব॑স্তে॒ নমঃ॑ । শ॒ত॒কৃত্ব॑স্তে॒ নমঃ॑ । আ॒স॒হ॒স্র॒কৃত্ব॑স্তে॒ নমঃ॑ । অ॒প॒রি॒মি॒ত॒কৃত্ব॑স্তে॒ নমঃ॑ । নম॑স্তে অস্তু॒ মা মা॑ হিগ্ংসীঃ ॥ 69 ॥
(ত্রিস্তে॒ নমঃ॑ স॒প্ত চ॑) (অ. 28)
অনুবাকং 29
অসৃ॑-ন্মুখো রুধি॒রেণা॒ব্য॑ক্তঃ । য॒মস্য॑ দূ॒ত-শ্শ্বপা॒-দ্বিধা॑বসি । গৃদ্ধ্রঃ॑ সুপ॒র্ণঃ কু॒ণপ॒ন্নিষে॑বসে ।
য॒মস্য॑ দূ॒তঃ প্রহি॑তো ভ॒বস্য॑ চো॒ভযোঃ᳚ ॥ 70 ॥ (অ. 29)
অনুবাকং 30
যদে॒ত-দ্বৃ॑ক॒সো ভূ॒ত্বা । বাগ্ দে᳚ব্যভি॒রায॑সি । দ্বি॒ষন্ত॑-ম্মে॒-ঽভিরা॑য । ত-ম্মৃ॑ত্যো মৃ॒ত্যবে॑ নয । স আর্ত্যা-ঽঽর্তি॒মার্চ্ছ॑তু ॥ 71 ॥ (অ. 30)
অনুবাকং 31
যদী॑ষি॒তো যদি॑ বা স্বকা॒মী । ভ॒যেড॑কো॒ বদ॑তি॒ বাচ॑মে॒তাম্ । তামি॑ন্দ্রা॒গ্নী ব্রহ্ম॑ণা সংবিঁদা॒নৌ ।
শি॒বাম॒স্মভ্য॑-ঙ্কৃণুতঙ্গৃ॒হেষু॑ ॥ 72 ॥ (অ. 31)
অনুবাকং 32
দীর্ঘ॑মুখি॒ দুর্হ॑ণু । মা স্ম॑ দক্ষিণ॒তো ব॑দঃ ।
যদি॑ দক্ষিণ॒তো বদা᳚-দ্দ্বি॒ষন্ত॒-ম্মে-ঽব॑ বাধাসৈ ॥ 73 ॥ (অ. 32)
অনুবাকং 33
ই॒ত্থাদুলূ॑ক॒ আপ॑প্তত্ । হি॒র॒ণ্যা॒ক্ষো অযো॑মুখঃ ।
রক্ষ॑সান্দূ॒ত আগ॑তঃ । তমি॒তো না॑শযাগ্নে ॥ 74 ॥ (অ. 33)
অনুবাকং 34
যদে॒ত-দ্ভূ॒তান্য॑ন্বা॒বিশ্য॑ । দৈবীং॒-বাঁচং॑-বঁ॒দসি॑ । দ্বি॒ষতো॑ নঃ॒ পরা॑বদ । তা-ন্মৃ॑ত্যো মৃ॒ত্যবে॑ নয । ত আর্ত্যা-ঽঽর্তি॒মার্চ্ছ॑ন্তু ।
অ॒গ্নিনা॒-ঽগ্নি-স্সংবঁ॑দতাম্ ॥ 75 ॥ (অ. 34)
অনুবাকং 35
প্র॒সার্য॑ স॒ক্থ্যৌ॑ পত॑সি । স॒ব্যমক্ষি॑ নি॒পেপি॑ চ ।
মেহ ক॑স্যচ॒নাম॑মত্ ॥ 76 ॥ (অ. 35)
অনুবাকং 36
অত্রি॑ণা ত্বা ক্রিমে হন্মি । কণ্বে॑ন জ॒মদ॑গ্নিনা ।
বি॒শ্বাব॑সো॒-র্ব্রহ্ম॑ণা হ॒তঃ । ক্রিমী॑ণা॒গ্ং॒ রাজা᳚ ।
অপ্যে॑ষাগ্ স্থ॒পতি॑র্হ॒তঃ । অথো॑ মা॒তা-ঽথো॑ পি॒তা ।
অথো᳚ স্থূ॒রা অথো᳚ ক্ষু॒দ্রাঃ । অথো॑ কৃ॒ষ্ণা অথো᳚ শ্বে॒তাঃ । অথো॑ আ॒শাতি॑কা হ॒তাঃ ।
শ্বে॒তাভিঃ॑ স॒হ সর্বে॑ হ॒তাঃ ॥ 77 ॥ (অ. 36)
অনুবাকং 37
আহ॒রাব॑দ্য । শৃ॒তস্য॑ হ॒বিষো॒ যথা᳚ । ত-থ্স॒ত্যম্ ।
যদ॒মুং-যঁ॒মস্য॒ জম্ভ॑যোঃ । আদ॑ধামি॒ তথা॒ হি তত্ । খণ্ফণ্ম্রসি॑ ॥ 78 ॥ (অ. 37)
অনুবাকং 38
ব্রহ্ম॑ণা ত্বা শপামি । ব্রহ্ম॑ণস্ত্বা শ॒পথে॑ন শপামি । ঘো॒রেণ॑ ত্বা॒ ভৃগূ॑ণা॒ঞ্চক্ষু॑ষা॒ প্রেক্ষে᳚ । রৌ॒দ্রেণ॒ ত্বাঙ্গি॑রসা॒-ম্মন॑সা ধ্যাযামি ।
অ॒ঘস্য॑ ত্বা॒ ধার॑যা বিদ্ধ্যামি ।
অধ॑রো॒ ম-ত্প॑দ্যস্বাসৌ ॥ 79 ॥ (অ. 38)
অনুবাকং 39
উত্তু॑দ শিমিজাবরি । তল্পে॑জে॒ তল্প॒ উত্তু॑দ । গি॒রীগ্ং রনু॒ প্রবে॑শয । মরী॑চী॒রুপ॒ সন্নু॑দ ।
যাব॑দি॒তঃ পু॒রস্তা॑দু॒দযা॑তি॒ সূর্যঃ॑ ।
তাব॑দি॒তো॑-ঽমুন্না॑শয । যো᳚-ঽস্মা-ন্দ্বেষ্টি॑ ।
যঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ ॥ 80 ॥ (অ. 39)
অনুবাকং 40
ভূর্ভুব॒স্সুবো॒ ভূর্ভুব॒স্সুবো॒ ভূর্ভুব॒স্সুবঃ॑ ।
ভুবো᳚-ঽদ্ধাযি॒ ভুবো᳚-ঽদ্ধাযি॒ ভুবো᳚-ঽদ্ধাযি ।
নৃ॒ম্ণাযি নৃ॒ম্ণ-ন্নৃ॒ম্ণাযি নৃ॒ম্ণ-ন্নৃ॒ম্ণাযি নৃ॒ম্ণম্ । নি॒ধা য্যো॑-ঽবাযি নি॒ধা য্যো॑-ঽবাযি নি॒ধা য্যো॑-ঽবাযি । এ অ॒স্মে অ॒স্মে । সুব॒র্ন জ্যোতীঃ᳚ ॥ 81 ॥ (অ. 40)
অনুবাকং 41
পৃ॒থি॒বী স॒মিত্ । তাম॒গ্নি-স্সমি॑ন্ধে । সা-ঽগ্নিগ্ং সমি॑ন্ধে । তাম॒হগ্ং সমি॑ন্ধে । সা মা॒ সমি॑দ্ধা । আযু॑ষা॒ তেজ॑সা । বর্চ॑সা শ্রি॒যা । যশ॑সা ব্রহ্মবর্চ॒সেন॑ । অ॒ন্নাদ্যে॑ন॒ সমি॑ন্তা॒গ্॒ স্বাহা᳚ ॥
অ॒ন্তরি॑ক্ষগ্ং স॒মিত্ ॥ 82 ॥
তাং-বাঁ॒যু-স্সমি॑ন্ধে । সা বা॒যুগ্ং সমি॑ন্ধে । তাম॒হগ্ং সমি॑ন্ধে । সা মা॒ সমি॑দ্ধা । আযু॑ষা॒ তেজ॑সা । বর্চ॑সা শ্রি॒যা । যশ॑সা ব্রহ্মবর্চ॒সেন॑ । অ॒ন্নাদ্যে॑ন॒ সমি॑ন্তা॒গ্॒ স্বাহা᳚ ।
দ্যৌ-স্স॒মিত্ । তামা॑দি॒ত্য-স্সমি॑ন্ধে ॥ 83 ॥
সা-ঽঽদি॒ত্যগ্ং সমি॑ন্ধে । তাম॒হগ্ং সমি॑ন্ধে । সা মা॒ সমি॑দ্ধা । আযু॑ষা॒ তেজ॑সা । বর্চ॑সা শ্রি॒যা । যশ॑সা ব্রহ্মবর্চ॒সেন॑ । অ॒ন্নাদ্যে॑ন॒ সমি॑ন্তা॒গ্॒ স্বাহা᳚ ॥ প্রা॒জা॒প॒ত্যা মে॑ স॒মিদ॑সি সপত্ন॒ক্ষয॑ণী ।
ভ্রা॒তৃ॒ব্য॒হা মে॑-ঽসি॒ স্বাহা᳚ ॥ অগ্নে᳚ ব্রতপতে ব্র॒তঞ্চ॑রিষ্যামি ॥ 84 ॥
তচ্ছ॑কেয॒-ন্তন্মে॑ রাদ্ধ্যতাম্ । বাযো᳚ ব্রতপত॒ আদি॑ত্য ব্রতপতে । ব্র॒তানাং᳚-ব্রঁতপতে ব্র॒তঞ্চ॑রিষ্যামি । তচ্ছ॑কেয॒-ন্তন্মে॑ রাদ্ধ্যতাম্ ॥ দ্যৌ-স্স॒মিত্ । তামা॑দি॒ত্য-স্সমি॑ন্ধে । সা-ঽঽদি॒ত্যগ্ং সমি॑ন্ধে ।
তাম॒হগ্ং সমি॑ন্ধে । সা মা॒ সমি॑দ্ধা । আযু॑ষা॒ তেজ॑সা ॥ 85 ॥
বর্চ॑সা শ্রি॒যা । যশ॑সা ব্রহ্মবর্চ॒সেন॑ । অ॒ন্নাদ্যে॑ন॒ সমি॑ন্তা॒গ্॒ স্বাহা᳚ ।
অ॒ন্তরি॑ক্ষগ্ং স॒মিত্ । তাং-বাঁ॒যু-স্সমি॑ন্ধে । সা বা॒যুগ্ং সমি॑ন্ধে । তাম॒হগ্ং সমি॑ন্ধে । সা মা॒ সমি॑দ্ধা । আযু॑ষা॒ তেজ॑সা । বর্চ॑সা শ্রি॒যা ॥ 86 ॥
যশ॑সা ব্রহ্মবর্চ॒সেন॑ । অ॒ন্নাদ্যে॑ন॒ সমি॑ন্তা॒গ্॒ স্বাহা᳚ । পৃ॒থি॒বী স॒মিত্ । তাম॒গ্নি-স্সমি॑ন্ধে । সা-ঽগ্নিগ্ং সমি॑ন্ধে । তাম॒হগ্ং সমি॑ন্ধে ।
সা মা॒ সমি॑দ্ধা । আযু॑ষা॒ তেজ॑সা । বর্চ॑সা শ্রি॒যা ।
যশ॑সা ব্রহ্মবর্চ॒সেন॑ ॥ 87 ॥
অ॒ন্নাদ্যে॑ন॒ সমি॑ন্তা॒গ্॒ স্বাহা᳚ । প্রা॒জা॒প॒ত্যা মে॑ স॒মিদ॑সি সপত্ন॒ক্ষয॑ণী । ভ্রা॒তৃ॒ব্য॒হা মে॑-ঽসি॒ স্বাহা᳚ । আদি॑ত্য ব্রতপতে ব্র॒তম॑চারিষম্ ।
তদ॑শক॒-ন্তন্মে॑-ঽরাধি । বাযো᳚ ব্রতপ॒তে-ঽগ্নে᳚ ব্রতপতে । ব্র॒তানাং᳚-ব্রঁতপতে ব্র॒তম॑চারিষম্ । তদ॑শক॒-ন্তন্মে॑-ঽরাধি ॥ 88 ॥
(স॒মিথ্ - সমি॑ন্ধে - ব্র॒তঞ্চ॑রিষ্যা॒ - ম্যাযু॑ষা॒ তেজ॑সা॒ - বর্চ॑সা শ্রি॒যা - যশ॑সা ব্রহ্মবর্চ॒সেনা॒ - +ষ্টৌ চ॑) (অ. 41)
অনুবাকং 42
শন্নো॒ বাতঃ॑ পবতা-ম্মাত॒রিশ্বা॒ শন্ন॑স্তপতু॒ সূর্যঃ॑ । অহা॑নি॒ শ-ম্ভ॑বন্তু ন॒-শ্শগ্ং রাত্রিঃ॒ প্রতি॑ধীযতাম্ ॥ শমু॒ষা নো॒ ব্যু॑চ্ছতু॒ শমা॑দি॒ত্য উদে॑তু নঃ । শি॒বা ন॒-শ্শন্ত॑মা ভব সুমৃডী॒কা সর॑স্বতি । মা তে॒ ব্যো॑ম স॒ন্দৃশি॑ ॥
ইডা॑যৈ॒ বাস্ত্ব॑সি বাস্তু॒ম-দ্বা᳚স্তু॒মন্তো॑ ভূযাস্ম॒ মা বাস্তো᳚-শ্ছিথ্স্মহ্য বা॒স্তু-স্স ভূ॑যা॒-দ্যো᳚-ঽস্মা-ন্দ্বেষ্টি॒ যঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ ॥
প্র॒তি॒ষ্ঠা-ঽসি॑ প্রতি॒ষ্ঠাব॑ন্তো ভূযাস্ম॒ মা প্র॑তি॒ষ্ঠাযা᳚- শ্ছিথ্স্মহ্য প্রতি॒ষ্ঠঃ
স ভূ॑যা॒-দ্যো᳚-ঽস্মা-ন্দ্বেষ্টি॒ যঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ ॥ আ বা॑ত বাহি ভেষ॒জম্ ঁবি বা॑ত বাহি॒ যদ্রপঃ॑ ।
ত্বগ্ং হি বি॒শ্বভে॑ষজো দে॒বানা᳚-ন্দূ॒ত ঈয॑সে ॥
দ্বাবি॒মৌ বাতৌ॑ বাত॒ আ সিন্ধা॒রা প॑রা॒বতঃ॑ ॥ 89 ॥
দক্ষ॑-ম্মে অ॒ন্য আ॒বাতু॒ পরা॒-ঽন্যো বা॑তু॒ য-দ্রপঃ॑ ॥
যদ॒দো বা॑ত তে গৃ॒হে॑-ঽমৃত॑স্য নি॒ধির্হি॒তঃ ।
ততো॑ নো দেহি জী॒বসে॒ ততো॑ নো ধেহি ভেষ॒জম্ ॥
ততো॑ নো॒ মহ॒ আব॑হ॒ বাত॒ আবা॑তু ভেষ॒জম্ ।
শ॒ম্ভূ-র্ম॑যো॒ভূর্নো॑ হৃ॒দে প্র ণ॒ আযূগ্ং॑ষি তারিষত্ ॥ ইন্দ্র॑স্য গৃ॒হো॑-ঽসি॒ ত-ন্ত্বা॒ প্রপ॑দ্যে॒ সগু॒স্সাশ্বঃ॑ । স॒হ যন্মে॒ অস্তি॒ তেন॑ ॥
ভূঃ প্রপ॑দ্যে॒ ভুবঃ॒ প্রপ॑দ্যে॒ সুবঃ॒ প্রপ॑দ্যে॒ ভূর্ভুব॒স্সুবঃ॒ প্রপ॑দ্যে বা॒যুম্
প্রপ॒দ্যে-ঽনা᳚র্তা-ন্দে॒বতা॒-ম্প্রপ॒দ্যে ঽশ্মা॑নমাখ॒ণ-ম্প্রপ॑দ্যে প্র॒জাপ॑তের্
ব্রহ্মকো॒শ-ম্ব্রহ্ম॒ প্রপ॑দ্য॒ ও-ম্প্রপ॑দ্যে ॥
অ॒ন্তরি॑ক্ষ-ম্ম উ॒র্ব॑ন্তর॑-ম্বৃ॒হদ॒গ্নযঃ॒ পর্ব॑তাশ্চ॒ যযা॒ বাতঃ॑ স্ব॒স্ত্যা স্ব॑স্তি॒মান্তযা᳚ স্ব॒স্ত্যা স্ব॑স্তি॒ মান॑সানি ॥
প্রাণা॑পানৌ মৃ॒ত্যোর্মা॑ পাত॒-ম্প্রাণা॑পানৌ॒ মা মা॑ হাসিষ্ট॒-ম্মযি॑ মে॒ধা-ম্মযি॑ প্র॒জা-ম্ময্য॒গ্নি স্তেজো॑ দধাতু॒ মযি॑ মে॒ধা-ম্মযি॑ প্র॒জা-ম্মযীন্দ্র॑ ইন্দ্রি॒য-ন্দ॑ধাতু॒ মযি॑ মে॒ধা-ম্মযি॑ প্র॒জা-ম্মযি॒ সূর্যো॒
ভ্রাজো॑ দধাতু ॥ 90 ॥
দ্যু॒ভির॒ক্তুভিঃ॒ পরি॑পাত-ম॒স্মানরি॑ষ্টেভি-রশ্বিনা॒ সৌভ॑গেভিঃ । তন্নো॑ মি॒ত্রো বরু॑ণো মামহন্তা॒ মদি॑তি॒-স্সিন্ধুঃ॑ পৃথি॒বী উ॒ত দ্যৌঃ ॥
কযা॑ নশ্চি॒ত্র আভু॑বদূ॒তী স॒দাবৃ॑ধ॒-স্সখা᳚ । কযা॒ শচি॑ষ্ঠযা বৃ॒তা ॥ কস্ত্বা॑ স॒ত্যো মদা॑না॒-ম্মগ্ংহি॑ষ্ঠো মথ্স॒দন্ধ॑সঃ ।
দৃ॒ঢা চি॑দা॒রুজে॒ বসু॑ ॥ অ॒ভী ষু ণ॒-স্সখী॑নামবি॒তা জ॑রিতৄ॒ণাম্ । শ॒ত-ম্ভ॑বাস্যূ॒তিভিঃ॑ ॥
বযঃ॑ সুপ॒র্ণা উপ॑সেদু॒রিন্দ্র॑-ম্প্রি॒যমে॑ধা॒ ঋষ॑যো॒ নাধ॑মানাঃ ।
অপ॑ ধ্বা॒ন্তমূ᳚র্ণু॒হি পূ॒র্ধি চক্ষু॑-র্মুমু॒গ্ধ্য॑স্মা-ন্নি॒ধযে॑ব ব॒দ্ধান্ ॥ 91 ॥
শন্নো॑ দে॒বীর॒ভিষ্ট॑য॒ আপো॑ ভবন্তু পী॒তযে᳚ । শং-যোঁর॒ভিস্র॑বন্তু নঃ ॥ ঈশা॑না॒ বার্যা॑ণা॒-ঙ্ক্ষয॑ন্তীশ্চর্ষণী॒নাম্ । অ॒পো যা॑চামি ভেষ॒জম্ ॥
সু॒মি॒ত্রা ন॒ আপ॒ ওষ॑ধয-স্সন্তু দুর্মি॒ত্রাস্তস্মৈ॑ ভূযাসু॒-র্যো᳚-ঽস্মান্-দ্বেষ্টি॒ যঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ ॥
আপো॒ হি ষ্ঠা ম॑যো॒ভুব॒স্তা ন॑ ঊ॒র্জে দ॑ধাতন । ম॒হে রণা॑য॒ চক্ষ॑সে ॥ যো বঃ॑ শি॒বত॑মো॒ রস॒স্তস্য॑ ভাজযতে॒হ নঃ॑ । উ॒শ॒তীরি॑ব মা॒তরঃ॑ ॥
তস্মা॒ অর॑-ঙ্গমাম বো॒ যস্য॒ ক্ষযা॑য॒ জিন্ব॑থ ॥ 92 ॥
আপো॑ জ॒নয॑থা চ নঃ ॥
পৃ॒থি॒বী শা॒ন্তা সা-ঽগ্নিনা॑ শা॒ন্তা সা মে॑ শা॒ন্তা শুচগ্ং॑ শমযতু ॥ অ॒ন্তরি॑ক্ষগ্ং শা॒ন্ত-ন্ত-দ্বা॒যুনা॑ শা॒ন্ত-ন্তন্মে॑ শা॒ন্তগ্ং শুচগ্ং॑ শমযতু ।
দ্যৌ-শ্শা॒ন্তা সা-ঽঽদি॒ত্যেন॑ শা॒ন্তা সা মে॑ শা॒ন্তা শুচগ্ং॑ শমযতু ॥ পৃ॒থি॒বী শান্তি॑র॒ন্তরি॑ক্ষ॒গ্ং॒ শান্তি॒-র্দ্যৌ-শ্শান্তি॒-র্দিশ॒-শ্শান্তি॑ রবান্তরদি॒শা-শ্শান্তি॑ র॒গ্নি-শ্শান্তি॑-র্বা॒যু-শ্শান্তি॑ রাদি॒ত্য-শ্শান্তি॑
শ্চ॒ন্দ্রমা॒-শ্শান্তি॒-র্নক্ষ॑ত্রাণি॒ শান্তি॒ রাপ॒-শ্শান্তি॒ রোষ॑ধয॒-শ্শান্তি॒-র্বন॒স্পত॑য॒-শ্শান্তি॒-র্গৌ-শ্শান্তি॑ র॒জা শান্তি॒ রশ্ব॒-শ্শান্তিঃ॒ পুরু॑ষ॒-শ্শান্তি॒-র্ব্রহ্ম॒ শান্তি॑-র্ব্রাহ্ম॒ণ-শ্শান্তি॒-শ্শান্তি॑রে॒ব শান্তি॒-শ্শান্তি॑র্মে অস্তু॒ শান্তিঃ॑ ॥
তযা॒-ঽহগ্ং শা॒ন্ত্যা স॑র্বশা॒ন্ত্যা মহ্য॑-ন্দ্বি॒পদে॒ চতু॑ষ্পদে চ॒ শান্তি॑-ঙ্করোমি॒ শান্তি॑র্মে অস্তু॒ শান্তিঃ॑ ॥
এহ॒ শ্রীশ্চ॒ হ্রীশ্চ॒ ধৃতি॑শ্চ॒ তপো॑ মে॒ধা প্র॑তি॒ষ্ঠা শ্র॒দ্ধা স॒ত্য-ন্ধর্ম॑শ্চৈ॒তানি॒ মোত্তি॑ষ্ঠন্ত॒-মনূত্তি॑ষ্ঠন্তু॒ মা মা॒গ্॒ শ্রীশ্চ॒ হ্রীশ্চ॒ ধৃতি॑শ্চ॒ তপো॑ মে॒ধা প্র॑তি॒ষ্ঠা শ্র॒দ্ধা স॒ত্য-ন্ধর্ম॑শ্চৈ॒তানি॑ মা॒ মা হা॑সিষুঃ ॥
উদাযু॑ষা স্বা॒যুষোদোষ॑ধীনা॒গ্ং॒ রসে॒নো-ত্প॒র্জন্য॑স্য॒ শুষ্মে॒ণোদ॑স্থা-ম॒মৃতা॒গ্ং॒ অনু॑ ॥ তচ্চক্ষু॑-র্দে॒বহি॑ত-ম্পু॒রস্তা᳚ চ্ছু॒ক্রমু॒চ্চর॑ত্ ।
পশ্যে॑ম শ॒রদঃ॑ শ॒ত-ঞ্জীবে॑ম শ॒রদঃ॑ শ॒ত-ন্নন্দা॑ম শ॒রদঃ॑ শ॒ত-ম্মোদা॑ম শ॒রদঃ॑ শ॒ত-ম্ভবা॑ম শ॒রদঃ॑ শ॒তগ্ং শৃ॒ণবা॑ম শ॒রদঃ॑ শ॒ত-ম্প্রব্র॑বাম শ॒রদঃ॑ শ॒ত মজী॑তা-স্স্যাম শ॒রদঃ॑ শ॒ত-ঞ্জ্যোক্চ॒ সূর্য॑-ন্দৃ॒শে ॥ 93 ॥
য উদ॑গা-ন্মহ॒তো-ঽর্ণবা᳚-দ্বি॒ভ্রাজ॑মান-স্সরি॒রস্য॒ মদ্ধ্যা॒থ্স মা॑ বৃষ॒ভো লো॑হিতা॒ক্ষ-স্সূর্যো॑ বিপ॒শ্চি-ন্মন॑সা পুনাতু ॥ ব্রহ্ম॑ণ॒-শ্শ্চোত॑ন্যসি॒ ব্রহ্ম॑ণ আ॒ণী স্থো॒ ব্রহ্ম॑ণ আ॒বপ॑নমসি ধারি॒তেয-ম্পৃ॑থি॒বী ব্রহ্ম॑ণা ম॒হী ধা॑রি॒তমে॑নেন ম॒হদ॒ন্তরি॑ক্ষ॒-ন্দিব॑-ন্দাধার পৃথি॒বীগ্ং সদে॑বাং॒-যঁদ॒হং-বেঁদ॒ তদ॒হ-ন্ধা॑রযাণি॒ মা মদ্বেদো-ঽধি॒ বিস্র॑সত্ ॥ মে॒ধা॒ম॒নী॒ষে মা-ঽঽবি॑শতাগ্ং স॒মীচী॑ ভূ॒তস্য॒ ভব্য॒স্যাব॑রুদ্ধ্যৈ॒ সর্ব॒মাযু॑রযাণি॒
সর্ব॒মাযু॑রযাণি ॥ আ॒ভি-র্গী॒র্ভি-র্যদতো॑ ন ঊ॒নমাপ্যা॑যয হরিবো॒ বর্ধ॑মানঃ ।
য॒দা স্তো॒তৃভ্যো॒ মহি॑ গো॒ত্রা রু॒জাসি॑ ভূযিষ্ঠ॒ভাজো॒ অধ॑ তে স্যাম ॥ ব্রহ্ম॒ প্রাবা॑দিষ্ম॒ তন্নো॒ মা হা॑সীত্ ॥ ওঁ শান্তি॒-শ্শান্তি॒-শ্শান্তিঃ॑ ॥ 94 ॥
(প॒রা॒বতো॑-দধাতু-ব॒দ্ধান্-জিন্ব॑থ-দৃ॒শে-+স॒প্ত চ॑) (অ. 42)
(নমো॑ - যু॒ঞ্জতে॒ - বৃষ্ণো॒ অশ্ব॑স্য॒ - ব্রহ্ম॑-ন্প্রব॒র্গ্যে॑ণ॒ - ব্রহ্ম॒-ন্প্রচ॑রিষ্যামো॒ - দশ॒ প্রাচী॒ - রপ॑শ্যঙ্গো॒পাম্ - দে॒বস্য॑ - সমু॒দ্রা - যে॒ষে পী॑পিহি॒ - ঘর্ম॒ যা তে॑ - মহী॒না-ঞ্চ॒ত্বা - র্যস্কা॒ন্॒. - যা পু॒রস্তা᳚-থ্স॒প্ত স॑প্ত - প্রা॒ণায॒ ত্রীণি॑ - পূ॒ষ্ণে চ॒ত্বা-র্যু - দ॒স্যৈকা॑দশ॒ - যাস্তে॑ স॒প্তা - গ্নি-র্ধ্রু॒বসীঃ॒ দৈকা॒ন্ন বিগ্ং॑শতি॒--র্ ভূরূ॒র্ধ্ব স্ত্রি॒গ্ং॒শত-দ্- ভূ-র্মযি॒ ষোড॑শ॒ - যাস্তে॑ ঘো॒রা নব॒ - স্নিক্চা॒ষ্টৌ - ধুনি॑শ্চ॒ দ্বে - উ॒গ্রশ্চ॒ ত্রীণ্য॑ - হোরা॒ত্রে পঞ্চ॒ - খ-ট্ত্রীণি॒ - বিগা-স্স॒প্তদ॒শা - সৃ॑-ন্মুখ-শ্চ॒ত্বারি॒ - যদে॒ত-দ্বৃ॑ক॒সঃ পঞ্চ॒ - যদী॑ষি॒ত শ্চ॒ত্বারি॒ - দীর্ঘ॑মুখি॒ ত্রীণী॒ - ত্থা চ্চ॒ত্বারি॒ - যদে॒ত-দ্ভূ॒তানি॒ ষট্ - প্র॒সার্য॒ ত্রীণ্য - ত্রি॑ণা॒ দশা- হ॒রাব॑দ্য॒ - ব্রহ্ম॑ণা॒ ষট্-থ্ষড্ - উত্তু॑দা॒ষ্টৌ - ভূ-ষ্ষট্ - পৃ॑থি॒ব্য॑ষ্ট ষ॑ষ্টিঃ॒ - শন্নঃ॑ স॒প্তপ॑ঞ্চা॒শ-দ্দ্বিচ॑ত্বারিগ্ংশত্ )
(নমো॑ বা॒চে - ব্রহ্ম॑-ন্প্রব॒র্গ্যে॑ণ॒ - মযি॒ রু - গ॒ন্তরি॑ক্ষেণ - পি॒তা নো॑-ঽসি - মহী॒না - মুপ॑ নো॒ - যদে॒ত-দ্- ভূ--র্ দ্যূ॒ভি শ্চতু॑-র্নবতিঃ)
॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয আরণ্যকে চতুর্থঃ প্রপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhakaḥ - pravargya mantrāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
namo̭ vā॒ce yā co̭di॒tā yā cānṷditā॒ tasyai̭ vā॒ce namo॒ namo̭ vā॒ce namo̭ vā॒caspata̭ye॒ nama॒ ṛṣi̭bhyo mantra॒kṛdbhyo॒ mantra̭patibhyo॒ mā māmṛṣa̭yo mantra॒kṛto̭ mantra॒pata̭yaḥ॒ parā̭du॒rmā-'hamṛṣī᳚-nmantra॒kṛto̭ mantra॒patī॒-nparā̭dāṃ-vai~śvade॒vīṃ-vā~ca̭mudyāsagṃ śi॒vāmada̭stā॒-ñjuṣṭā᳚-nde॒vebhya॒-śśarma̭ me॒ dyau-śśarma̭ pṛthi॒vī śarma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t |
śarma̭ ca॒ndraśca॒ sūrya̭śca॒ śarma̭ brahmaprajāpa॒tī ||
bhū॒taṃ-va~̭diṣye॒ bhuva̭naṃ-va~diṣye॒ tejo̭ vadiṣye॒ yaśo̭ vadiṣye॒ tapo̭ vadiṣye॒ brahma̭ vadiṣye sa॒tyaṃ-va~̭diṣye॒ tasmā̭ a॒hami॒da-mṷpa॒stara̭ṇa॒-mupa̭stṛṇa upa॒stara̭ṇa-mme pra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yā-dupa॒stara̭ṇama॒ha-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yāsa॒-mprāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmadhṷ maniṣye॒ madhṷ janiṣye॒ madhṷ vakṣyāmi॒ madhṷ vadiṣyāmi॒ madhṷmatī-nde॒vebhyo॒ vāca̭mudyāsagṃ śuśrū॒ṣeṇyā᳚-mmanu॒ṣye᳚bhya॒sta-mmā̭ de॒vā a̭vantu śo॒bhāyai̭ pi॒taro-'nṷmadantu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 1 || (a. 1)
anuvākaṃ 2
yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyaḥ̭ | viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒videka॒ it | ma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒māda̭de || abhri̭rasi॒ nāri̭rasi |
a॒ddhva॒ra॒kṛ-dde॒vebhyaḥ̭ | utti̭ṣṭha brahmaṇaspate || 2 ||
de॒va॒yanta̭stvemahe | upa॒ praya̭ntu ma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ | indra̭ prā॒śūrbha̭vā॒ sacā᳚ || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ | pra de॒vyḙtu sū॒nṛtā᳚ |
acchā̭ vī॒rannarya̭-mpa॒ṅktirā̭dhasam | de॒vā ya॒jñanna̭yantu naḥ || devī᳚ dyāvāpṛthivī॒ anṷ me magṃsāthām | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 3 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || iya॒tyagra̭ āsīḥ |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || devī᳚-rvamrīra॒sya bhū॒tasya̭ prathamajā ṛtāvarīḥ || ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 4 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || indra॒syaujo̭-'si |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || a॒gni॒jā a̭si pra॒jāpa̭te॒ retaḥ̭ | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 5 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || āyṷ-rdhehi prā॒ṇa-ndhḙhi | a॒pā॒na-ndhḙhi vyā॒na-ndhḙhi | cakṣṷ-rdhehi॒ śrotra̭-ndhehi | mano̭ dhehi॒ vāca̭-ndhehi | ā॒tmāna̭-ndhehi prati॒ṣṭhā-ndhḙhi |
mā-ndhḙhi॒ mayi̭ dhehi || madhṷ tvā madhu॒lā ka̭rotu |
ma॒khasya॒ śiro̭-'si || 6 ||
ya॒jñasya̭ pa॒de sthaḥ̭ | gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda̭sā karomi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda̭sā karomi | jāga̭tena tvā॒ chanda̭sā karomi || ma॒khasya॒ rāsnā̭-'si | adi̭tiste॒ bila̭ṅgṛhṇātu | pāṅktḙna॒ chanda̭sā |
sūrya̭sya॒ hara̭sā śrāya | ma॒kho̭-'si || 7 ||
(pa॒te॒ - śira̭ - ṛtāvarīr-ṛddhyāsa̭ma॒dya ma॒khasya॒ śiraḥ॒ - śiraḥ॒ - śiro̭-'si॒ - +nava̭ ca) (a. 2)
(iya̭ti॒ devī॒rindra॒syaujo᳚-'syagni॒jā a॒syāyṷrdhehi prā॒ṇa-mpañca̭)
anuvākaṃ 3
vṛṣṇo॒ aśva̭sya ni॒ṣpada̭si | varṷṇastvā dhṛ॒tavra̭ta॒ ādhṷ̄payatu | mi॒trāvarṷṇayor
dhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā || a॒rciṣe᳚ tvā | śo॒ciṣe᳚ tvā |
jyoti̭ṣe tvā | tapa̭se tvā || a॒bhīma-mma̭hi॒nā diva᳚m |
mi॒tro ba̭bhūva sa॒prathāḥ᳚ | u॒ta śrava̭sā pṛthi॒vīm || 8 ||
mi॒trasya̭ carṣaṇī॒dhṛtaḥ̭ |
śravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim | dyu॒mnañci॒traśra̭vastamam || siddhyai᳚ tvā | de॒vastvā̭ savi॒todva̭patu |
su॒pā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒riḥ | su॒bā॒huru॒ta śaktyā᳚ || apa̭dyamānaḥ pṛthi॒vyām | āśā॒ diśa॒ ā pṛ̭ṇa | utti̭ṣṭha bṛ॒ha-nbha̭va || 9 ||
ū॒rdhvasti̭ṣṭha dhru॒vastvam || sūrya̭sya tvā॒ cakṣu॒ṣā-'nvī᳚kṣe | ṛ॒jave᳚ tvā | sā॒dhave᳚ tvā | su॒kṣi॒tyai tvā॒ bhūtyai᳚ tvā ||
i॒dama॒hama॒mumā̭muṣyāya॒ṇaṃ-vi~॒śā pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena॒ paryṷ̄hāmi |
gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi |
jāga̭tena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | chṛ॒ṇattṷ tvā॒ vāk | chṛ॒ṇattu॒ tvork | chṛ॒ṇattṷ tvā ha॒viḥ |
chṛ॒ndhi vāca᳚m | chṛ॒ndhyūrja᳚m | chṛ॒ndhi ha॒viḥ ||
deva̭ puraścara sa॒ghyāsa̭ntvā || 10 ||
(pṛ॒thi॒vīm - bha̭va॒ - vā-khṣaṭca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ praca̭riṣyāmaḥ |
hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi | agnī॒drauhi̭ṇau puro॒ḍāśā॒vadhi̭śraya | prati̭prasthāta॒rviha̭ra |
prasto̭ta॒-ssāmā̭ni gāya || yajṷryukta॒gṃ॒ sāma̭bhi॒rākta̭khantvā | viśvai᳚-rde॒vairanṷmata-mma॒rudbhiḥ̭ | dakṣi̭ṇābhiḥ॒ prata̭ta-mpārayi॒ṣṇum |
stubho̭ vahantu sumana॒syamā̭nam | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ | bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
omindra̭vantaḥ॒ praca̭rata || 11 ||
(ahṛ̭ṇīyamāno॒ dve ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5
brahma॒-npraca̭riṣyāmaḥ | hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi || ya॒māya̭ tvā ma॒khāya̭ tvā | sūrya̭sya॒ hara̭se tvā || prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ | mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ | dakṣā̭ya॒ svāhā॒ krata̭ve॒ svāhā᳚ | oja̭se॒ svāhā॒ balā̭ya॒ svāhā᳚ ||
de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu || 12 ||
pṛ॒thi॒vī-ntapa̭sastrāyasva | a॒rcira̭si śo॒cira̭si॒ jyoti̭rasi॒ tapo̭-'si | sagṃsī̭dasva ma॒hāgṃ a̭si | śoca̭sva deva॒vīta̭maḥ | vi dhū॒mama̭gne aru॒ṣa-mmi̭yeddhya | sṛ॒ja pra̭śasta darśa॒tam ||
a॒ñjanti॒ ya-mpra॒thaya̭nto॒ na viprāḥ᳚ | va॒pāva̭nta॒nnāgninā॒ tapa̭ntaḥ |
pi॒turna pu॒tra upa̭si॒ preṣṭhaḥ̭ | ā gha॒rmo a॒gnimṛ॒taya̭nnasādīt || 13 ||
a॒nā॒dhṛ॒ṣyā pu॒rastā᳚t | a॒gnerādhi̭patye |
āyṷrme dāḥ | pu॒trava̭tī dakṣiṇa॒taḥ | indra॒syādhi̭patye | pra॒jā-mmḙ dāḥ | su॒ṣadā̭ pa॒ścāt | de॒vasya̭ savi॒turādhi̭patye | prā॒ṇa-mmḙ dāḥ | āśrṷtiruttara॒taḥ || 14 ||
mi॒trāvarṷṇayo॒rādhi̭patye | śrotra̭-mme dāḥ | vidhṛ̭tiru॒pari̭ṣṭāt | bṛha॒spate॒rādhi̭patye |
brahma̭ me dāḥ, kṣa॒tra-mmḙ dāḥ | tejo̭ me dhā॒ varco̭ me dhāḥ | yaśo̭ me dhā॒ stapo̭ me dhāḥ |
mano̭ me dhāḥ || mano॒raśvā̭-'si॒ bhūri̭putrā |
viśvā᳚bhyo mā nā॒ṣṭrābhyaḥ̭ pāhi || 15 ||
sū॒pa॒sadā̭ me bhūyā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tapo॒ ṣva̭gne॒ anta̭rāgṃ a॒mitrāṋ |
tapā॒śagṃsa̭mara॒ruṣaḥ॒ para̭sya | tapā̭ vaso cikitā॒no a॒cittāṋ | vi tḙ tiṣṭhantāma॒jarā̭ a॒yāsaḥ̭ || citaḥ̭ stha pari॒citaḥ̭ | svāhā̭ ma॒rudbhiḥ॒ pari̭śrayasva | mā a̭si | pra॒mā a̭si | pra॒ti॒mā a̭si || 16 ||
sa॒mmā a̭si | vi॒mā a̭si | u॒nmā a̭si | a॒ntari̭kṣasyānta॒rdhira̭si ||
diva॒ntapa̭sastrāyasva | ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒nam |
āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ | ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ | bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || śu॒krantḙ a॒nya-dya̭ja॒tantḙ a॒nyat || 17 ||
viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvaḥ | bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira̭stu || arha̭-nbibharṣi॒ sāya̭kāni॒ dhanva̭ | arha̭nni॒ṣkaṃ-ya~̭ja॒taṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | arha̭nni॒da-nda̭yase॒ viśva॒-mabbhṷvam | na vā ojī̭yo rudra॒ tvada̭sti || gā॒ya॒trama̭si | traiṣṭṷbhamasi | jāga̭tamasi | madhu॒ madhu॒ madhṷ || 18 ||
(a॒na॒ - ktva॒sā॒dī॒ - du॒tta॒ra॒taḥ - pā̭hi - prati॒mā a̭si - yaja॒tantḙ a॒nyaj - jāga̭tama॒syeka̭-ñca) (a. 5)
anuvākaṃ 6
daśa॒ prācī॒rdaśa̭ bhāsi dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tīcī॒rdaśa̭ bhā॒syudī̭cīḥ | daśo॒rdhvā bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ ||
a॒gniṣṭvā॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā᳚-drocayatu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || indra̭stvā ru॒drai-rda̭kṣiṇa॒to ro̭cayatu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | varṷṇastvā-''di॒tyaiḥ pa॒ścā-dro̭cayatu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || 19 ||
dyu॒tā॒nastvā̭ māru॒to ma॒rudbhi̭ruttara॒to ro̭caya॒tvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | bṛha॒spati̭stvā॒ viśvai᳚-rde॒vairu॒pari̭ṣṭā-drocayatu॒ pāṅktḙna॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || ro॒ci॒tastva-ndḙva gharma de॒veṣvasi̭ |
ro॒ci॒ṣī॒yāha-mma̭nu॒ṣyḙṣu ||
samrā᳚ḍ gharma ruci॒tastvaṃ e॒veṣvāyṷṣmāgsteja॒svī bra̭hmavarca॒sya̭si | ru॒ci॒to̭-'ha-mma̭nu॒ṣye᳚ṣvāyṷṣmāg-steja॒svī bra̭hmavarca॒sī bhṷ̄yāsam || ruga̭si | ruca॒-mmayi̭ dhehi || 20 ||
mayi॒ ruk || daśa̭ pu॒rastā᳚-drocase | daśa̭ dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tyamm | daśodaṅṋ̇ | daśo॒rdhvo bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa naḥ̭ samrā॒ḍiṣa॒mūrja̭-ndhehi | vā॒jī vā॒jinḙ pavasva | ro॒ci॒to gha॒rmo rṷcī॒ya || 21 ||
(ro॒ca॒ya॒ - dhe॒hi॒ - +nava̭ ca) (a. 6)
anuvākaṃ 7
apa̭śyaṅgo॒pāmani̭padyamānam | ā ca॒ parā̭ ca pa॒thibhi॒ścara̭ntam | sa sa॒ddhrīcī॒-ssa viṣṷ̄cī॒rvasā̭naḥ | ā va̭rīvarti॒ bhuva̭neṣva॒ntaḥ || atra̭ prā॒vīḥ | madhu॒ māddhvī᳚bhyā॒-mmadhu॒ mādhṷ̄cībhyām | anṷ vā-nde॒vavī̭taye || sama॒gnira॒gninā̭ gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā | sagṃ sūryḙṇa rocate || 22 ||
svāhā॒ sama॒gnistapa̭sā gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā |
sagṃ sūryḙṇārociṣṭa || dha॒rtā di॒vo vibhā̭si॒ raja̭saḥ | pṛ॒thi॒vyā dha॒rtā | u॒rora॒ntari̭kṣasya dha॒rtā | dha॒rtā de॒vo de॒vānā᳚m | ama̭rtyastapo॒jāḥ || hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā | di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvā || 23 ||
ū॒rdhvami॒ma-ma̭ddhva॒raṅkṛ̭dhi | di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha || viśvā̭sā-mbhuvā-mpate | viśva̭sya bhuvanaspate | viśva̭sya manasaspate | viśva̭sya vacasaspate | viśva̭sya tapasaspate | viśva̭sya brahmaṇaspate | de॒va॒śrūstvandḙva gharma de॒vā-npā̭hi || ta॒po॒jāṃ-vā~ca̭ma॒sme niya̭ccha devā॒yuva᳚m || 24 ||
garbho̭ de॒vānā᳚m || pi॒tā ma̭tī॒nām ||
patiḥ̭ pra॒jānā᳚m || matiḥ̭ kavī॒nām ||
sande॒vo de॒vena̭ savi॒trā-'ya̭tiṣṭa | sagṃ sūryḙṇārukta || ā॒yu॒rdāstvama॒smabhya̭-ṅgharma varco॒dā a̭si || pi॒tā no̭-'si pi॒tā no̭ bodha || ā॒yu॒rdhāsta̭nū॒dhāḥ pa̭yo॒dhāḥ |
va॒rco॒dā va̭rivo॒dā dra̭viṇo॒dāḥ || 25 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒pra॒ u॒rorvarī̭yān | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tvama̭gne gṛ॒hapa̭ti-rvi॒śāma̭si | viśvā̭sā॒-mmānṷṣīṇām | śa॒ta-mpū॒rbhirya̭viṣṭha pā॒hyagṃha̭saḥ | sa॒me॒ddhāragṃ̭ śa॒tagṃ himāḥ᳚ |
ta॒-ndrā॒viṇagṃ̭ hārdivā॒nam | i॒haiva rā॒tayaḥ̭ santu || tvaṣṭī̭matī te sapeya | su॒retā॒ reto॒ dadhā̭nā |
vī॒raṃ-vi~̭deya॒ tava̭ sa॒ndṛśi̭ |
mā-'hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ vi yo̭ṣam || 26 ||
(ro॒ca॒te॒-sūrya̭ya tvā - devā॒yuvaṃ̭ - draviṇo॒dā - dadhā̭nā॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da̭de || adi̭tyai॒ rāsnā̭-'si | iḍa॒ ehi̭ | adi̭ta॒ ehi̭ | sara̭sva॒tyehi̭ | asā॒vehi̭ |
asā॒vehi̭ | asā॒vehi̭ || 27 ||
adi̭tyā u॒ṣṇīṣa̭masi | vā॒yura̭syai॒ḍaḥ | pū॒ṣā tvo॒pāva̭sṛjatu | a॒śvibhyā॒-mpra dā̭paya | yaste॒ stanaḥ̭ śaśa॒yo yo ma̭yo॒bhūḥ | yena॒ viśvā॒ puṣya̭si॒ vāryā̭ṇi | yo ra̭tna॒dhā va̭su॒vidya-ssu॒datraḥ̭ |
sara̭svati॒ tami॒ha dhāta̭ve-'kaḥ || usra̭ gha॒rmagṃ śigṃ̭ṣa | usra̭ gha॒rma-mpā̭hi || 28 ||
gha॒rmāya̭ śigṃṣa | bṛha॒spati॒stvopa̭sīdatu | dāna̭va-sstha॒ pera̭vaḥ | vi॒ṣva॒gvṛto॒ lohi̭tena | a॒śvibhyā᳚-mpinvasva | sara̭svatyai pinvasva |
pū॒ṣṇe pi̭nvasva | bṛha॒spata̭ye pinvasva | indrā̭ya pinvasva | indrā̭ya pinvasva || 29 ||
gā॒ya॒tro̭-'si | traiṣṭṷbho-'si | jāga̭tamasi | sa॒horjo bhā॒genopa॒ mehi̭ | indrā᳚śvinā॒ madhṷna-ssāra॒ghasya̭ | gha॒rma-mpā̭ta vasavo॒ yaja̭tā॒ vaṭ | svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmayḙ vṛṣṭi॒vana̭ye juhomi | madhṷ ha॒vira̭si | sūrya̭sya॒ tapa̭stapa | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-ntvā॒ pari̭gṛhṇāmi || 30 ||
a॒ntari̭kṣeṇa॒ tvopa̭yacchāmi | de॒vānā᳚-ntvā pitṛ॒ṇāmanṷmato॒ bhartugṃ̭ śakeyam | tejo̭-'si |
tejo-'nu॒prehi̭ | di॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
a॒nta॒ri॒kṣa॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ | pṛ॒thi॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha |
divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pāhi || 31 ||
(ehi̭ - pāhi - pinvasva - gṛhṇāmi॒ - +nava̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9
sa॒mu॒drāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | sa॒li॒lāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒nā॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒pra॒ti॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ |
a॒va॒syave᳚ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | duva̭svate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | śimi̭dvate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ tvā॒ vasṷmate॒ svāhā᳚ |
somā̭ya tvā ru॒drava̭te॒ svāhā᳚ |
varṷṇāya tvā-''di॒tyava̭te॒ svāhā᳚ || 32 ||
bṛha॒spata̭ye tvā vi॒śvade᳚vyāvate॒ svāhā᳚ |
sa॒vi॒tre tva̭rbhu॒matḙ vibhu॒mate᳚ prabhu॒mate॒ vāja̭vate॒ svāhā᳚ | ya॒māya॒ tvā-'ṅgi̭rasvate pitṛ॒mate॒ svāhā᳚ || viśvā॒ āśā̭ dakṣiṇa॒sat | viśvā᳚-nde॒vāna̭yāḍi॒ha | svāhā̭kṛtasya gha॒rmasya̭ | madhoḥ᳚ pibatamaśvinā |
svāhā॒-'gnayḙ ya॒jñiyā̭ya | śaṃ-ya~jṷrbhiḥ ||
aśvi̭nā gha॒rma-mpā̭tagṃ hārdivā॒nam || 33 ||
aha̭-rdi॒vābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī magṃ̭sātām | svāhendrā̭ya || svāhendrā॒vaṭ | gha॒rmama̭pātamaśvinā hārdivā॒nam |
aha̭-rdi॒vābhi̭rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī a̭magṃsātām | ta-mprā॒vyaṃ̭-ya~thā॒ vaṭ | namo̭ di॒ve | namaḥ̭ pṛthi॒vyai || 34 ||
di॒vi dhā̭ i॒maṃ-ya~॒jñam | ya॒jñami॒ma-ndi॒vi dhāḥ᳚ | diva̭ṅgaccha | a॒ntari̭kṣaṅgaccha | pṛ॒thi॒vīṅga̭ccha | pañca̭ pra॒diśo̭ gaccha | de॒vā-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha | pi॒tṝ-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha || 35 ||
(ā॒di॒tyava̭te॒ svāhā̭-hārdivā॒nam-pṛ̭thi॒vyā-+a॒ṣṭau ca̭) (a. 9)
anuvākaṃ 10
i॒ṣe pī̭pihi | ū॒rje pī̭pihi | brahma̭ṇe pīpihi | kṣa॒trāya̭ pīpihi | a॒dbhyaḥ pī̭pihi | oṣa̭dhībhyaḥ pīpihi | vana॒spati̭bhyaḥ pīpihi | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-mpīpihi | su॒bhū॒tāya̭ pīpihi | bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi || 36 ||
yaja̭mānāya pīpihi | mahya॒ñjyaiṣṭhyā̭ya pīpihi || tviṣyai᳚ tvā | dyu॒mnāya̭ tvā | i॒ndri॒yāya̭ tvā॒ bhūtyai᳚ tvā | dharmā̭-'si su॒dharmā me᳚ nya॒sme | brahmā̭ṇi dhāraya | kṣa॒trāṇi̭ dhāraya | viśa̭ndhāraya |
nettvā॒ vātaḥ̭ ska॒ndayā᳚t || 37 ||
a॒muṣya̭ tvā prā॒ṇe sā̭dayāmi | a॒munā̭ sa॒ha ni̭ra॒rthaṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
grāva̭bhya॒-ssvāhā᳚ | pra॒ti॒rebhya॒-ssvāhā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāhā᳚ |
pi॒tṛbhyo̭ gharma॒pebhya॒-ssvāhā᳚ ||
ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā᳚ || 38 ||
aha॒-rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | rātri॒rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | apī̭paro॒ mā-'hno॒ rātri̭yai mā pāhi | e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | apī̭paro mā॒ rātri̭yā॒ ahno̭ mā pāhi || 39 ||
e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | a॒gni-rjyoti॒-rjyoti̭ra॒gni-ssvāhā᳚ |
sūryo॒ jyoti॒-rjyoti॒-ssūrya॒-ssvāhā᳚ | bhū-ssvāhā᳚ | hu॒tagṃ ha॒viḥ | madhṷ ha॒viḥ | indra̭tame॒-'gnau || 40 ||
pi॒tā no̭-'si॒ mā mā̭ higṃsīḥ | a॒śyāma̭ te devagharma |
madhṷmato॒ vāja̭vataḥ pitu॒mataḥ̭ | aṅgi̭rasvata-ssvadhā॒vinaḥ̭ | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmibhyaḥ̭ | svāhā᳚ tvā॒ nakṣa̭trebhyaḥ || 41 ||
(bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi - ska॒ndayā᳚-d- ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā - 'hno̭ mā pāh - ya॒gnau - +sa॒pta ca̭) (a. 10)
anuvākaṃ 11
gharma॒ yā tḙ di॒vi śuk | yā gā̭ya॒tre chanda̭si | yā brā᳚hma॒ṇe | yā ha̭vi॒rdhāne᳚ | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || gharma॒ yā te॒-'ntari̭kṣe॒ śuk |
yā traiṣṭṷbhe॒ chanda̭si | yā rā̭ja॒nye᳚ | yā-''gnī᳚ddhre |
tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || 42 ||
gharma॒ yā tḙ pṛthi॒vyāgṃ śuk | yā jāga̭te॒ chanda̭si | yā vaiśye᳚ | yā sada̭si | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || di॒vastvā̭ para॒spāyāḥ᳚ | a॒ntari̭kṣasya ta॒nuvaḥ̭ pāhi | pṛ॒thi॒vyāstvā॒ dharma̭ṇā || 43 ||
va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || brahma̭ṇastvā para॒spāyāḥ᳚ | kṣa॒trasya̭ ta॒nuvaḥ̭ pāhi | vi॒śastvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || prā॒ṇasya̭ tvā para॒spāyai᳚ | cakṣṷṣasta॒nuvaḥ̭ pāhi | śrotra̭sya tvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || va॒lgura̭si śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ || 44 ||
śiśu॒-rjana̭dhāyāḥ || śañca॒ vakṣi॒ pari̭ ca॒ vakṣi̭ |
catuḥ̭ srakti॒rnābhi̭r-ṛ॒tasya̭ | sado̭ vi॒śvāyu॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ | apa॒ dveṣo॒ apa॒ hvaraḥ̭ | a॒nyadvra̭tasya saścima | gharmai॒ta-tte-'nna̭me॒ta-tpurī̭ṣam | tena॒ vardha̭sva॒ cā ca̭ pyāyasva | va॒rdhi॒ṣī॒mahi̭ ca va॒yam | ā ca̭ pyāsiṣī॒mahi̭ || 45 ||
ranti॒-rnāmā̭si di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | tasya̭ te pa॒dvaddha̭vi॒rdhāna᳚m | a॒gniraddhya̭kṣāḥ | ru॒dro-'dhi̭patiḥ || sama॒hamāyṷṣā | sa-mprā॒ṇena̭ |
saṃ-va~rca̭sā | sa-mpaya̭sā | saṅgaṷpa॒tyena̭ | sagṃ rā॒yaspoṣḙṇa || 46 ||
vya̭sau | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
aci̭krada॒dvṛṣā॒ hariḥ̭ | ma॒hā-nmi॒tro na da̭rśa॒taḥ | sagṃ sūryḙṇa rocate || cida̭si samu॒drayo̭niḥ | indu॒-rdakṣaḥ̭ śye॒na ṛ॒tāvā᳚ | hira̭ṇyapakṣa-śśaku॒no bhṷra॒ṇyuḥ | ma॒hān-thsa॒dhasthe᳚ dhru॒va āniṣa̭ttaḥ || 47 ||
nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || vi॒śvāva̭sugṃ soma gandha॒rvam | āpo̭ dadṛ॒śuṣīḥ᳚ | tadṛ॒tenā॒ vyā̭yann | tada॒nvavai᳚t | indro̭ rārahā॒ṇa ā̭sām | pari॒ sūrya̭sya pari॒dhīgṃ ra̭paśyat || vi॒śvāva̭sura॒bhi tanno̭ gṛṇātu | di॒vyo ga̭ndha॒rvo raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
yadvā̭ ghā sa॒tyamu॒ta yanna vi॒dma || 48 ||
dhiyo̭ hinvā॒no dhiya॒ inno̭ avyāt || sasni̭mavinda॒ccara̭ṇe na॒dīnā᳚m |
apā̭vṛṇo॒-dduro॒ aśma̭vrajānām | prāsā᳚-ngandha॒rvo a॒mṛtā̭ni vocat | indro॒ dakṣa॒-mpari̭jānāda॒hīna᳚m || e॒tattva-ndḙva gharma de॒vo de॒vānupā̭gāḥ |
i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyāṋ | soma̭pī॒thānu॒ mehi̭ | sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu || 49 ||
du॒rmi॒trāstasmai̭ bhūyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ || i॒mamū॒ ṣu tyama॒smabhyagṃ̭ sa॒nim | gā॒ya॒trannavī̭yāgṃsam |
agnḙ de॒veṣu॒ pravo̭caḥ || 50 ||
(yā-''gnī᳚ddhre॒ tāntā̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā॒ - dharma̭ṇā - śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ - pyāsiṣī॒mahi॒-poṣḙṇa॒-niṣa̭tto-vi॒dma-sa̭n-+tva॒ṣṭau ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12
ma॒hī॒nā-mpayo̭-'si॒ vihi̭ta-ndeva॒trā |
jyo॒ti॒rbhā a̭si॒ vana॒spatī̭nā॒moṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |
vā॒jina̭-ntvā vā॒jino-'va̭ nayāmaḥ |
ū॒rdhva-mmanaḥ̭ suva॒rgam || 51 || (a. 12)
anuvākaṃ 13
askā॒-ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ |
ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu || askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni | ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ |
ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || 52 || (a. 13)
anuvākaṃ 14
yā pu॒rastā᳚-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ | yā da̭kṣiṇa॒taḥ | yā pa॒ścāt | yotta̭ra॒taḥ | yopari̭ṣṭā-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ || 53 || (a. 14)
anuvākaṃ 15
prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ |
mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ || 54 || (a. 15)
anuvākaṃ 16
pū॒ṣṇe svāhā̭ pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe pra̭pa॒tthyā̭ya॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒randhi̭ṣāya॒ svāhā᳚ | pū॒ṣṇe-'ṅghṛ̭ṇaye॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒ruṇā̭ya॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe sā̭ke॒tāya॒ svāhā᳚ || 55 || (a. 16)
anuvākaṃ 17
uda̭sya॒ śuṣmā᳚-dbhā॒nurnārta॒ bibha̭rti | bhā॒ra-mpṛ̭thi॒vī na bhūma̭ | pra śu॒kraitṷ de॒vī ma̭nī॒ṣā | a॒sma-thsuta̭ṣṭo॒ ratho॒ na vā॒jī | arca̭nta॒ eke॒ mahi॒ sāma̭ manvata | tena॒ sūrya̭madhārayann |
tena॒ sūrya̭marocayann | gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ |
purī̭ṣamasi॒ sampri̭ya-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rbhuvat | pra॒jāpati̭stvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā 'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 56 || (a. 17)
anuvākaṃ 18
yāstḙ agna ā॒rdrā yona̭yo॒ yāḥ kṷlā॒yinīḥ᳚ |
ye tḙ agna॒ inda̭vo॒ yā u॒ nābha̭yaḥ | yāstḙ agne ta॒nuva॒ ūrjo॒ nāma̭ | tābhi॒stvamu॒bhayī̭bhi-ssaṃvi~dā॒naḥ | pra॒jābhi̭ragne॒ dravi̭ṇe॒ha sī̭da |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 57 || (a. 18)
anuvākaṃ 19
a॒gnira̭si vaiśvāna॒ro̭-'si | saṃ॒va~॒thsa॒ro̭-'si parivathsa॒ro̭-'si | i॒dā॒va॒thsa॒ro̭-'sīduvathsa॒ro̭-'si | i॒dva॒thsa॒ro̭-'si vathsa॒ro̭-'si | tasya̭ te vasa॒nta-śśiraḥ̭ | grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | va॒r॒ṣāḥ puccha᳚m |
śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | he॒ma॒nto maddhya᳚m | pū॒rva॒pa॒kṣāścita̭yaḥ | a॒pa॒ra॒pa॒kṣāḥ purī̭ṣam | a॒ho॒rā॒trāṇīṣṭa̭kāḥ | tasya̭ te॒ māsā᳚ścārdhamā॒sāśca̭ kalpantām |
ṛ॒tava̭ste kalpantām | saṃ॒va~॒thsa॒rastḙ kalpatām |
a॒ho॒rā॒trāṇi̭ te kalpantām | eti॒ preti॒ vīti॒ samityuditi̭ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 58 ||
(cita̭yo॒ nava̭ ca) (a. 19)
anuvākaṃ 20
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | ū॒rdhva ū॒ ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭saḥ ||
vi॒dhunda̭drā॒ṇagṃ sama̭ne bahū॒nām | yuvā̭na॒gṃ॒ santa̭-mpali॒to ja̭gāra | de॒vasya̭ paśya॒ kāvya̭-mmahi॒tvā-'dyā ma॒māra̭ | sa hya॒-ssamā̭na ||
yadṛ॒te ci̭dabhi॒śriṣaḥ̭ | pu॒rā ja॒rtṛbhya̭ ā॒tṛdaḥ̭ |
sandhā̭tā sa॒ndhi-mma॒ghavā̭ puro॒vasuḥ̭ || 59 ||
niṣka̭rtā॒ vihrṷta॒-mpunaḥ̭ || puna̭rū॒rjā ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || mā no̭ gharma vyathi॒to vi̭vyatho naḥ | mā naḥ॒ para॒madha̭ra॒mmā rajo̭-'naiḥ | moṣva̭smāg stama̭syanta॒rā dhāḥ᳚ | mā ru॒driyā̭so a॒bhigṷrvṛ॒dhānaḥ̭ || mā naḥ॒ kratṷbhir-hīḍi॒tebhi̭ra॒smān | dviṣā̭ sunīte॒ mā parā̭dāḥ |
mā no̭ ru॒dro nir-ṛ̭ti॒rmā no॒ astā᳚ |
mā dyāvā̭pṛthi॒vī hī̭ḍiṣātām || 60 ||
upa̭ no mitrāvaruṇāvi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyāthāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tirhe॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒ viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
sa tvanno̭ ange-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra᳚m | pri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ | apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣuḥ̭ | mu॒mu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 61 ||
(pu॒ro॒vasṷrhīḍiṣātāgṃ supa॒rṇāḥ) (a. 20)
anuvākaṃ 21
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | mayi॒ tyadi̭ndri॒ya-mma॒hat | mayi॒ dakṣo॒ mayi॒ kratuḥ̭ | mayi̭ dhāyi su॒vīrya᳚m | triśṷggha॒rmo vibhā̭tu me | ākū᳚tyā॒ mana̭sā sa॒ha |
vi॒rājā॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | brahma̭ṇā॒ teja̭sā sa॒ha | kṣa॒treṇa॒ yaśa̭sā sa॒ha | sa॒tyena॒ tapa̭sā sa॒ha | tasya॒ doha̭maśīmahi |
tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |
tasya̭ ta॒ indrḙṇa pī॒tasya॒ madhṷmataḥ |
upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 62 ||
(yaśa̭sā sa॒ha ṣaṭca̭) (a. 21)
anuvākaṃ 22
yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | kṣucca॒ tṛṣṇā̭ ca | asnu॒kcānā̭hutiśca | a॒śa॒na॒yā ca̭ pipā॒sā ca̭ | se॒diścāma̭tiśca | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ |
tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 63 || (a. 22)
anuvākaṃ 23
snikca॒ snīhi̭tiśca॒ snihi̭tiśca | u॒ṣṇā ca̭ śī॒tā ca̭ |
u॒grā ca̭ bhī॒mā ca̭ | sa॒dāmnī̭ se॒dirani̭rā | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 64 || (a. 23)
anuvākaṃ 24
dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca |
ni॒li॒mpaśca̭ vili॒mpaśca̭ vikṣi॒paḥ || 65 || (a. 24)
anuvākaṃ 25
u॒graśca॒ dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca | sa॒ha॒sa॒hvāgśca॒ saha̭mānaśca॒ saha̭svāgśca॒ sahī̭yāgśca |
etya॒ pretya̭ vikṣi॒paḥ || 66 || (a. 25)
anuvākaṃ 26
a॒ho॒rā॒tre tvodī̭rayatām | a॒rdha॒mā॒sāstvodī᳚-ñjayantu | māsā᳚stvā śrapayantu | ṛ॒tava̭stvā pacantu |
saṃ॒va~॒thsa॒rastvā̭ hantvasau || 67 || (a. 26)
anuvākaṃ 27
khaṭ pha-ḍja॒hi | chi॒ndhī bhi॒ndhī ha॒ndhī kaṭ |
iti॒ vācaḥ̭ krūrā॒ṇi || 68 || (a. 27)
anuvākaṃ 28
vigā i̭ndra vi॒cara᳚n-thspāśayasva | sva॒panta̭mindra paśu॒manta̭miccha | vajrḙṇā॒mu-mbo̭dhaya durvi॒datra᳚m | sva॒pa॒to᳚-'sya॒ praha̭ra॒ bhoja̭nebhyaḥ ||
agnḙ a॒gninā॒ saṃva~̭dasva | mṛtyo̭ mṛ॒tyunā॒ saṃva~̭dasva | nama̭ste astu bhagavaḥ || sa॒kṛttḙ agne॒ namaḥ̭ | dviste॒ namaḥ̭ | triste॒ namaḥ̭ | ca॒tuste॒ namaḥ̭ | pa॒ñca॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ |
da॒śa॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | śa॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | ā॒sa॒ha॒sra॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | a॒pa॒ri॒mi॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 69 ||
(triste॒ namaḥ̭ sa॒pta ca̭) (a. 28)
anuvākaṃ 29
asṛ̭-nmukho rudhi॒reṇā॒vya̭ktaḥ | ya॒masya̭ dū॒ta-śśvapā॒-dvidhā̭vasi | gṛddhraḥ̭ supa॒rṇaḥ ku॒ṇapa॒nniṣḙvase |
ya॒masya̭ dū॒taḥ prahi̭to bha॒vasya̭ co॒bhayoḥ᳚ || 70 || (a. 29)
anuvākaṃ 30
yade॒ta-dvṛ̭ka॒so bhū॒tvā | vāg de᳚vyabhi॒rāya̭si | dvi॒ṣanta̭-mme॒-'bhirā̭ya | ta-mmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | sa ārtyā-''rti॒mārccha̭tu || 71 || (a. 30)
anuvākaṃ 31
yadī̭ṣi॒to yadi̭ vā svakā॒mī | bha॒yeḍa̭ko॒ vada̭ti॒ vāca̭me॒tām | tāmi̭ndrā॒gnī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nau |
śi॒vāma॒smabhya̭-ṅkṛṇutaṅgṛ॒heṣṷ || 72 || (a. 31)
anuvākaṃ 32
dīrgha̭mukhi॒ durha̭ṇu | mā sma̭ dakṣiṇa॒to va̭daḥ |
yadi̭ dakṣiṇa॒to vadā᳚-ddvi॒ṣanta॒-mme-'va̭ bādhāsai || 73 || (a. 32)
anuvākaṃ 33
i॒tthādulṷ̄ka॒ āpa̭ptat | hi॒ra॒ṇyā॒kṣo ayo̭mukhaḥ |
rakṣa̭sāndū॒ta āga̭taḥ | tami॒to nā̭śayāgne || 74 || (a. 33)
anuvākaṃ 34
yade॒ta-dbhū॒tānya̭nvā॒viśya̭ | daivīṃ॒-vā~caṃ̭-va~॒dasi̭ | dvi॒ṣato̭ naḥ॒ parā̭vada | tā-nmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | ta ārtyā-''rti॒mārccha̭ntu |
a॒gninā॒-'gni-ssaṃva~̭datām || 75 || (a. 34)
anuvākaṃ 35
pra॒sārya̭ sa॒kthyaṷ pata̭si | sa॒vyamakṣi̭ ni॒pepi̭ ca |
meha ka̭syaca॒nāma̭mat || 76 || (a. 35)
anuvākaṃ 36
atri̭ṇā tvā krime hanmi | kaṇvḙna ja॒mada̭gninā |
vi॒śvāva̭so॒-rbrahma̭ṇā ha॒taḥ | krimī̭ṇā॒gṃ॒ rājā᳚ |
apyḙṣāg stha॒pati̭rha॒taḥ | atho̭ mā॒tā-'tho̭ pi॒tā |
atho᳚ sthū॒rā atho᳚ kṣu॒drāḥ | atho̭ kṛ॒ṣṇā atho᳚ śve॒tāḥ | atho̭ ā॒śāti̭kā ha॒tāḥ |
śve॒tābhiḥ̭ sa॒ha sarvḙ ha॒tāḥ || 77 || (a. 36)
anuvākaṃ 37
āha॒rāva̭dya | śṛ॒tasya̭ ha॒viṣo॒ yathā᳚ | ta-thsa॒tyam |
yada॒muṃ-ya~॒masya॒ jambha̭yoḥ | āda̭dhāmi॒ tathā॒ hi tat | khaṇphaṇmrasi̭ || 78 || (a. 37)
anuvākaṃ 38
brahma̭ṇā tvā śapāmi | brahma̭ṇastvā śa॒pathḙna śapāmi | gho॒reṇa̭ tvā॒ bhṛgṷ̄ṇā॒ñcakṣṷṣā॒ prekṣe᳚ | rau॒dreṇa॒ tvāṅgi̭rasā॒-mmana̭sā dhyāyāmi |
a॒ghasya̭ tvā॒ dhāra̭yā viddhyāmi |
adha̭ro॒ ma-tpa̭dyasvāsau || 79 || (a. 38)
anuvākaṃ 39
uttṷda śimijāvari | talpḙje॒ talpa॒ uttṷda | gi॒rīgṃ ranu॒ pravḙśaya | marī̭cī॒rupa॒ sannṷda |
yāva̭di॒taḥ pu॒rastā̭du॒dayā̭ti॒ sūryaḥ̭ |
tāva̭di॒to̭-'munnā̭śaya | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 80 || (a. 39)
anuvākaṃ 40
bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi |
nṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇam | ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi | e a॒sme a॒sme | suva॒rna jyotīḥ᳚ || 81 || (a. 40)
anuvākaṃ 41
pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ ||
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit || 82 ||
tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe || 83 ||
sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ || prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī |
bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ || agne᳚ vratapate vra॒tañca̭riṣyāmi || 84 ||
taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām | vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tañca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām || dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe | sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe |
tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā || 85 ||
varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit | tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā || 86 ||
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe |
sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā |
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || 87 ||
a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī | bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ | ādi̭tya vratapate vra॒tama̭cāriṣam |
tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi | vāyo᳚ vratapa॒te-'gne᳚ vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tama̭cāriṣam | tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi || 88 ||
(sa॒mith - sami̭ndhe - vra॒tañca̭riṣyā॒ - myāyṷṣā॒ teja̭sā॒ - varca̭sā śri॒yā - yaśa̭sā brahmavarca॒senā॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 41)
anuvākaṃ 42
śanno॒ vātaḥ̭ pavatā-mmāta॒riśvā॒ śanna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | ahā̭ni॒ śa-mbha̭vantu na॒-śśagṃ rātriḥ॒ prati̭dhīyatām || śamu॒ṣā no॒ vyṷcchatu॒ śamā̭di॒tya udḙtu naḥ | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhava sumṛḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ ||
iḍā̭yai॒ vāstva̭si vāstu॒ma-dvā᳚stu॒manto̭ bhūyāsma॒ mā vāsto᳚-śchithsmahya vā॒stu-ssa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
pra॒ti॒ṣṭhā-'si̭ prati॒ṣṭhāva̭nto bhūyāsma॒ mā pra̭ti॒ṣṭhāyā᳚- śchithsmahya prati॒ṣṭhaḥ
sa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || ā vā̭ta vāhi bheṣa॒jam ~vi vā̭ta vāhi॒ yadrapaḥ̭ |
tvagṃ hi vi॒śvabhḙṣajo de॒vānā᳚-ndū॒ta īya̭se ||
dvāvi॒mau vātaṷ vāta॒ ā sindhā॒rā pa̭rā॒vataḥ̭ || 89 ||
dakṣa̭-mme a॒nya ā॒vātu॒ parā॒-'nyo vā̭tu॒ ya-drapaḥ̭ ||
yada॒do vā̭ta te gṛ॒hḙ-'mṛta̭sya ni॒dhirhi॒taḥ |
tato̭ no dehi jī॒vase॒ tato̭ no dhehi bheṣa॒jam ||
tato̭ no॒ maha॒ āva̭ha॒ vāta॒ āvā̭tu bheṣa॒jam |
śa॒mbhū-rma̭yo॒bhūrno̭ hṛ॒de pra ṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || indra̭sya gṛ॒ho̭-'si॒ ta-ntvā॒ prapa̭dye॒ sagu॒ssāśvaḥ̭ | sa॒ha yanme॒ asti॒ tena̭ ||
bhūḥ prapa̭dye॒ bhuvaḥ॒ prapa̭dye॒ suvaḥ॒ prapa̭dye॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ prapa̭dye vā॒yum
prapa॒dye-'nā᳚rtā-nde॒vatā॒-mprapa॒dye 'śmā̭namākha॒ṇa-mprapa̭dye pra॒jāpa̭ter
brahmako॒śa-mbrahma॒ prapa̭dya॒ o-mprapa̭dye ||
a॒ntari̭kṣa-mma u॒rva̭ntara̭-mbṛ॒hada॒gnayaḥ॒ parva̭tāśca॒ yayā॒ vātaḥ̭ sva॒styā sva̭sti॒māntayā᳚ sva॒styā sva̭sti॒ māna̭sāni ||
prāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gni stejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒
bhrājo̭ dadhātu || 90 ||
dyu॒bhira॒ktubhiḥ॒ pari̭pāta-ma॒smānari̭ṣṭebhi-raśvinā॒ saubha̭gebhiḥ | tanno̭ mi॒tro varṷṇo māmahantā॒ madi̭ti॒-ssindhuḥ̭ pṛthi॒vī u॒ta dyauḥ ||
kayā̭ naści॒tra ābhṷvadū॒tī sa॒dāvṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || kastvā̭ sa॒tyo madā̭nā॒-mmagṃhi̭ṣṭho mathsa॒dandha̭saḥ |
dṛ॒ḍhā ci̭dā॒ruje॒ vasṷ || a॒bhī ṣu ṇa॒-ssakhī̭nāmavi॒tā ja̭ritṝ॒ṇām | śa॒ta-mbha̭vāsyū॒tibhiḥ̭ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |
apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 91 ||
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || īśā̭nā॒ vāryā̭ṇā॒-ṅkṣaya̭ntīścarṣaṇī॒nām | a॒po yā̭cāmi bheṣa॒jam ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smān-dveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ ||
tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha || 92 ||
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ ||
pṛ॒thi॒vī śā॒ntā sā-'gninā̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || a॒ntari̭kṣagṃ śā॒nta-nta-dvā॒yunā̭ śā॒nta-ntanmḙ śā॒ntagṃ śucagṃ̭ śamayatu |
dyau-śśā॒ntā sā-''di॒tyena̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || pṛ॒thi॒vī śānti̭ra॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ śānti॒-rdyau-śśānti॒-rdiśa॒-śśānti̭ ravāntaradi॒śā-śśānti̭ ra॒gni-śśānti̭-rvā॒yu-śśānti̭ rādi॒tya-śśānti̭
śca॒ndramā॒-śśānti॒-rnakṣa̭trāṇi॒ śānti॒ rāpa॒-śśānti॒ roṣa̭dhaya॒-śśānti॒-rvana॒spata̭ya॒-śśānti॒-rgau-śśānti̭ ra॒jā śānti॒ raśva॒-śśāntiḥ॒ purṷṣa॒-śśānti॒-rbrahma॒ śānti̭-rbrāhma॒ṇa-śśānti॒-śśānti̭re॒va śānti॒-śśānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
tayā॒-'hagṃ śā॒ntyā sa̭rvaśā॒ntyā mahya̭-ndvi॒pade॒ catṷṣpade ca॒ śānti̭-ṅkaromi॒ śānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
eha॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni॒ motti̭ṣṭhanta॒-manūtti̭ṣṭhantu॒ mā mā॒g॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni̭ mā॒ mā hā̭siṣuḥ ||
udāyṷṣā svā॒yuṣodoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rase॒no-tpa॒rjanya̭sya॒ śuṣme॒ṇoda̭sthā-ma॒mṛtā॒gṃ॒ anṷ || taccakṣṷ-rde॒vahi̭ta-mpu॒rastā᳚ cchu॒kramu॒ccara̭t |
paśyḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjīvḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-nnandā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mmodā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mbhavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒tagṃ śṛ॒ṇavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mprabra̭vāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta majī̭tā-ssyāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjyokca॒ sūrya̭-ndṛ॒śe || 93 ||
ya uda̭gā-nmaha॒to-'rṇavā᳚-dvi॒bhrāja̭māna-ssari॒rasya॒ maddhyā॒thsa mā̭ vṛṣa॒bho lo̭hitā॒kṣa-ssūryo̭ vipa॒ści-nmana̭sā punātu || brahma̭ṇa॒-śścota̭nyasi॒ brahma̭ṇa ā॒ṇī stho॒ brahma̭ṇa ā॒vapa̭namasi dhāri॒teya-mpṛ̭thi॒vī brahma̭ṇā ma॒hī dhā̭ri॒tamḙnena ma॒hada॒ntari̭kṣa॒-ndiva̭-ndādhāra pṛthi॒vīgṃ sadḙvāṃ॒-ya~da॒haṃ-ve~da॒ tada॒ha-ndhā̭rayāṇi॒ mā madvedo-'dhi॒ visra̭sat || me॒dhā॒ma॒nī॒ṣe mā-''vi̭śatāgṃ sa॒mīcī̭ bhū॒tasya॒ bhavya॒syāva̭ruddhyai॒ sarva॒māyṷrayāṇi॒
sarva॒māyṷrayāṇi || ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ mā hā̭sīt || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 94 ||
(pa॒rā॒vato̭-dadhātu-ba॒ddhān-jinva̭tha-dṛ॒śe-+sa॒pta ca̭) (a. 42)
(namo̭ - yu॒ñjate॒ - vṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - brahma॒-npraca̭riṣyāmo॒ - daśa॒ prācī॒ - rapa̭śyaṅgo॒pām - de॒vasya̭ - samu॒drā - ye॒ṣe pī̭pihi॒ - gharma॒ yā tḙ - mahī॒nā-ñca॒tvā - ryaskā॒n॒. - yā pu॒rastā᳚-thsa॒pta sa̭pta - prā॒ṇāya॒ trīṇi̭ - pū॒ṣṇe ca॒tvā-ryu - da॒syaikā̭daśa॒ - yāstḙ sa॒ptā - gni-rdhru॒vasīḥ॒ daikā॒nna vigṃ̭śati॒--r bhūrū॒rdhva stri॒gṃ॒śata-d- bhū-rmayi॒ ṣoḍa̭śa॒ - yāstḙ gho॒rā nava॒ - snikcā॒ṣṭau - dhuni̭śca॒ dve - u॒graśca॒ trīṇya̭ - horā॒tre pañca॒ - kha-ṭtrīṇi॒ - vigā-ssa॒ptada॒śā - sṛ̭-nmukha-śca॒tvāri॒ - yade॒ta-dvṛ̭ka॒saḥ pañca॒ - yadī̭ṣi॒ta śca॒tvāri॒ - dīrgha̭mukhi॒ trīṇī॒ - tthā cca॒tvāri॒ - yade॒ta-dbhū॒tāni॒ ṣaṭ - pra॒sārya॒ trīṇya - tri̭ṇā॒ daśā- ha॒rāva̭dya॒ - brahma̭ṇā॒ ṣaṭ-thṣaḍ - uttṷdā॒ṣṭau - bhū-ṣṣaṭ - pṛ̭thi॒vya̭ṣṭa ṣa̭ṣṭiḥ॒ - śannaḥ̭ sa॒ptapa̭ñcā॒śa-ddvica̭tvārigṃśat )
(namo̭ vā॒ce - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - mayi॒ ru - ga॒ntari̭kṣeṇa - pi॒tā no̭-'si - mahī॒nā - mupa̭ no॒ - yade॒ta-d- bhū--r dyū॒bhi ścatṷ-rnavatiḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके चतुर्थः प्रपाठकः - प्रवर्ग्य मन्त्राः
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1
नमो॑ वा॒चे या चो॑दि॒ता या चानु॑दिता॒ तस्यै॑ वा॒चे नमो॒ नमो॑ वा॒चे नमो॑ वा॒चस्पत॑ये॒ नम॒ ऋषि॑भ्यो मन्त्र॒कृद्भ्यो॒ मन्त्र॑पतिभ्यो॒ मा मामृष॑यो मन्त्र॒कृतो॑ मन्त्र॒पत॑यः॒ परा॑दु॒र्मा-ऽहमृषी᳚-न्मन्त्र॒कृतो॑ मन्त्र॒पती॒-न्परा॑दां-वैँश्वदे॒वीं-वाँच॑मुद्यासग्ं शि॒वामद॑स्ता॒-ञ्जुष्टा᳚-न्दे॒वेभ्य॒-श्शर्म॑ मे॒ द्यौ-श्शर्म॑ पृथि॒वी शर्म॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् ।
शर्म॑ च॒न्द्रश्च॒ सूर्य॑श्च॒ शर्म॑ ब्रह्मप्रजाप॒ती ॥
भू॒तं-वँ॑दिष्ये॒ भुव॑नं-वँदिष्ये॒ तेजो॑ वदिष्ये॒ यशो॑ वदिष्ये॒ तपो॑ वदिष्ये॒ ब्रह्म॑ वदिष्ये स॒त्यं-वँ॑दिष्ये॒ तस्मा॑ अ॒हमि॒द-मु॑प॒स्तर॑ण॒-मुप॑स्तृण उप॒स्तर॑ण-म्मे प्र॒जायै॑ पशू॒ना-म्भू॑या-दुप॒स्तर॑णम॒ह-म्प्र॒जायै॑ पशू॒ना-म्भू॑यास॒-म्प्राणा॑पानौ मृ॒त्योर्मा॑ पात॒-म्प्राणा॑पानौ॒ मा मा॑ हासिष्ट॒-म्मधु॑ मनिष्ये॒ मधु॑ जनिष्ये॒ मधु॑ वक्ष्यामि॒ मधु॑ वदिष्यामि॒ मधु॑मती-न्दे॒वेभ्यो॒ वाच॑मुद्यासग्ं शुश्रू॒षेण्या᳚-म्मनु॒ष्ये᳚भ्य॒स्त-म्मा॑ दे॒वा अ॑वन्तु शो॒भायै॑ पि॒तरो-ऽनु॑मदन्तु ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 1 ॥ (अ. 1)
अनुवाकं 2
यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियः॑ । विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चितः॑ । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इत् । म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुतिः ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।
पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒माद॑दे ॥ अभ्रि॑रसि॒ नारि॑रसि ।
अ॒द्ध्व॒र॒कृ-द्दे॒वेभ्यः॑ । उत्ति॑ष्ठ ब्रह्मणस्पते ॥ 2 ॥
दे॒व॒यन्त॑स्त्वेमहे । उप॒ प्रय॑न्तु म॒रुतः॑ सु॒दान॑वः । इन्द्र॑ प्रा॒शूर्भ॑वा॒ सचा᳚ ॥ प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ । प्र दे॒व्ये॑तु सू॒नृता᳚ ।
अच्छा॑ वी॒रन्नर्य॑-म्प॒ङ्क्तिरा॑धसम् । दे॒वा य॒ज्ञन्न॑यन्तु नः ॥ देवी᳚ द्यावापृथिवी॒ अनु॑ मे मग्ंसाथाम् । ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 3 ॥
म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ इय॒त्यग्र॑ आसीः ।
ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ । म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ देवी᳚-र्वम्रीर॒स्य भू॒तस्य॑ प्रथमजा ऋतावरीः ॥ ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 4 ॥
म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ इन्द्र॒स्यौजो॑-ऽसि ।
ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ । म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ अ॒ग्नि॒जा अ॑सि प्र॒जाप॑ते॒ रेतः॑ । ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ ॥ 5 ॥
म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ॥ आयु॑-र्धेहि प्रा॒ण-न्धे॑हि । अ॒पा॒न-न्धे॑हि व्या॒न-न्धे॑हि । चक्षु॑-र्धेहि॒ श्रोत्र॑-न्धेहि । मनो॑ धेहि॒ वाच॑-न्धेहि । आ॒त्मान॑-न्धेहि प्रति॒ष्ठा-न्धे॑हि ।
मा-न्धे॑हि॒ मयि॑ धेहि ॥ मधु॑ त्वा मधु॒ला क॑रोतु ।
म॒खस्य॒ शिरो॑-ऽसि ॥ 6 ॥
य॒ज्ञस्य॑ प॒दे स्थः॑ । गा॒य॒त्रेण॑ त्वा॒ छन्द॑सा करोमि । त्रैष्टु॑भेन त्वा॒ छन्द॑सा करोमि । जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॑सा करोमि ॥ म॒खस्य॒ रास्ना॑-ऽसि । अदि॑तिस्ते॒ बिल॑ङ्गृह्णातु । पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा ।
सूर्य॑स्य॒ हर॑सा श्राय । म॒खो॑-ऽसि ॥ 7 ॥
(प॒ते॒ - शिर॑ - ऋतावरीर्-ऋद्ध्यास॑म॒द्य म॒खस्य॒ शिरः॒ - शिरः॒ - शिरो॑-ऽसि॒ - +नव॑ च) (अ. 2)
(इय॑ति॒ देवी॒रिन्द्र॒स्यौजो᳚-ऽस्यग्नि॒जा अ॒स्यायु॑र्धेहि प्रा॒ण-म्पञ्च॑)
अनुवाकं 3
वृष्णो॒ अश्व॑स्य नि॒ष्पद॑सि । वरु॑णस्त्वा धृ॒तव्र॑त॒ आधू॑पयतु । मि॒त्रावरु॑णयोर्
ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा ॥ अ॒र्चिषे᳚ त्वा । शो॒चिषे᳚ त्वा ।
ज्योति॑षे त्वा । तप॑से त्वा ॥ अ॒भीम-म्म॑हि॒ना दिव᳚म् ।
मि॒त्रो ब॑भूव स॒प्रथाः᳚ । उ॒त श्रव॑सा पृथि॒वीम् ॥ 8 ॥
मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृतः॑ ।
श्रवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सिम् । द्यु॒म्नञ्चि॒त्रश्र॑वस्तमम् ॥ सिद्ध्यै᳚ त्वा । दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु ।
सु॒पा॒णि-स्स्व॑ङ्गु॒रिः । सु॒बा॒हुरु॒त शक्त्या᳚ ॥ अप॑द्यमानः पृथि॒व्याम् । आशा॒ दिश॒ आ पृ॑ण । उत्ति॑ष्ठ बृ॒ह-न्भ॑व ॥ 9 ॥
ऊ॒र्ध्वस्ति॑ष्ठ ध्रु॒वस्त्वम् ॥ सूर्य॑स्य त्वा॒ चक्षु॒षा-ऽन्वी᳚क्षे । ऋ॒जवे᳚ त्वा । सा॒धवे᳚ त्वा । सु॒क्षि॒त्यै त्वा॒ भूत्यै᳚ त्वा ॥
इ॒दम॒हम॒मुमा॑मुष्याय॒णं-विँ॒शा प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॒ पर्यू॑हामि ।
गा॒य॒त्रेण॑ त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि । त्रैष्टु॑भेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि ।
जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॒सा ऽऽच्छृ॑णद्मि । छृ॒णत्तु॑ त्वा॒ वाक् । छृ॒णत्तु॒ त्वोर्क् । छृ॒णत्तु॑ त्वा ह॒विः ।
छृ॒न्धि वाच᳚म् । छृ॒न्ध्यूर्ज᳚म् । छृ॒न्धि ह॒विः ॥
देव॑ पुरश्चर स॒घ्यास॑न्त्वा ॥ 10 ॥
(पृ॒थि॒वीम् - भ॑व॒ - वा-ख्षट्च॑) (अ. 3)
अनुवाकं 4
ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ प्रच॑रिष्यामः ।
होत॑-र्घ॒र्मम॒भिष्टु॑हि । अग्नी॒द्रौहि॑णौ पुरो॒डाशा॒वधि॑श्रय । प्रति॑प्रस्थात॒र्विह॑र ।
प्रस्तो॑त॒-स्सामा॑नि गाय ॥ यजु॑र्युक्त॒ग्ं॒ साम॑भि॒राक्त॑खन्त्वा । विश्वै᳚-र्दे॒वैरनु॑मत-म्म॒रुद्भिः॑ । दक्षि॑णाभिः॒ प्रत॑त-म्पारयि॒ष्णुम् ।
स्तुभो॑ वहन्तु सुमन॒स्यमा॑नम् । स नो॒ रुच॑न्धे॒ह्यहृ॑णीयमानः । भूर्भुव॒स्सुवः॑ ।
ओमिन्द्र॑वन्तः॒ प्रच॑रत ॥ 11 ॥
(अहृ॑णीयमानो॒ द्वे च॑) (अ. 4)
अनुवाकं 5
ब्रह्म॒-न्प्रच॑रिष्यामः । होत॑-र्घ॒र्मम॒भिष्टु॑हि ॥ य॒माय॑ त्वा म॒खाय॑ त्वा । सूर्य॑स्य॒ हर॑से त्वा ॥ प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ व्या॒नाय॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
चक्षु॑षे॒ स्वाहा॒ श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । मन॑से॒ स्वाहा॑ वा॒चे सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ । दक्षा॑य॒ स्वाहा॒ क्रत॑वे॒ स्वाहा᳚ । ओज॑से॒ स्वाहा॒ बला॑य॒ स्वाहा᳚ ॥
दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽनक्तु ॥ 12 ॥
पृ॒थि॒वी-न्तप॑सस्त्रायस्व । अ॒र्चिर॑सि शो॒चिर॑सि॒ ज्योति॑रसि॒ तपो॑-ऽसि । सग्ंसी॑दस्व म॒हाग्ं अ॑सि । शोच॑स्व देव॒वीत॑मः । वि धू॒मम॑ग्ने अरु॒ष-म्मि॑येद्ध्य । सृ॒ज प्र॑शस्त दर्श॒तम् ॥
अ॒ञ्जन्ति॒ य-म्प्र॒थय॑न्तो॒ न विप्राः᳚ । व॒पाव॑न्त॒न्नाग्निना॒ तप॑न्तः ।
पि॒तुर्न पु॒त्र उप॑सि॒ प्रेष्ठः॑ । आ घ॒र्मो अ॒ग्निमृ॒तय॑न्नसादीत् ॥ 13 ॥
अ॒ना॒धृ॒ष्या पु॒रस्ता᳚त् । अ॒ग्नेराधि॑पत्ये ।
आयु॑र्मे दाः । पु॒त्रव॑ती दक्षिण॒तः । इन्द्र॒स्याधि॑पत्ये । प्र॒जा-म्मे॑ दाः । सु॒षदा॑ प॒श्चात् । दे॒वस्य॑ सवि॒तुराधि॑पत्ये । प्रा॒ण-म्मे॑ दाः । आश्रु॑तिरुत्तर॒तः ॥ 14 ॥
मि॒त्रावरु॑णयो॒राधि॑पत्ये । श्रोत्र॑-म्मे दाः । विधृ॑तिरु॒परि॑ष्टात् । बृह॒स्पते॒राधि॑पत्ये ।
ब्रह्म॑ मे दाः, क्ष॒त्र-म्मे॑ दाः । तेजो॑ मे धा॒ वर्चो॑ मे धाः । यशो॑ मे धा॒ स्तपो॑ मे धाः ।
मनो॑ मे धाः ॥ मनो॒रश्वा॑-ऽसि॒ भूरि॑पुत्रा ।
विश्वा᳚भ्यो मा ना॒ष्ट्राभ्यः॑ पाहि ॥ 15 ॥
सू॒प॒सदा॑ मे भूया॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ तपो॒ ष्व॑ग्ने॒ अन्त॑राग्ं अ॒मित्रान्॑ ।
तपा॒शग्ंस॑मर॒रुषः॒ पर॑स्य । तपा॑ वसो चिकिता॒नो अ॒चित्तान्॑ । वि ते॑ तिष्ठन्ताम॒जरा॑ अ॒यासः॑ ॥ चितः॑ स्थ परि॒चितः॑ । स्वाहा॑ म॒रुद्भिः॒ परि॑श्रयस्व । मा अ॑सि । प्र॒मा अ॑सि । प्र॒ति॒मा अ॑सि ॥ 16 ॥
स॒म्मा अ॑सि । वि॒मा अ॑सि । उ॒न्मा अ॑सि । अ॒न्तरि॑क्षस्यान्त॒र्धिर॑सि ॥
दिव॒न्तप॑सस्त्रायस्व । आ॒भि-र्गी॒र्भि-र्यदतो॑ न ऊ॒नम् ।
आप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः । य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ । भू॒यि॒ष्ठ॒भाजो॒ अध॑ ते स्याम ॥ शु॒क्रन्ते॑ अ॒न्य-द्य॑ज॒तन्ते॑ अ॒न्यत् ॥ 17 ॥
विषु॑रूपे॒ अह॑नी॒ द्यौरि॑वासि । विश्वा॒ हि मा॒या अव॑सि स्वधावः । भ॒द्रा ते॑ पूषन्नि॒ह रा॒तिर॑स्तु ॥ अर्ह॑-न्बिभर्षि॒ साय॑कानि॒ धन्व॑ । अर्ह॑न्नि॒ष्कं-यँ॑ज॒तं-विँ॒श्वरू॑पम् । अर्ह॑न्नि॒द-न्द॑यसे॒ विश्व॒-मब्भु॑वम् । न वा ओजी॑यो रुद्र॒ त्वद॑स्ति ॥ गा॒य॒त्रम॑सि । त्रैष्टु॑भमसि । जाग॑तमसि । मधु॒ मधु॒ मधु॑ ॥ 18 ॥
(अ॒न॒ - क्त्व॒सा॒दी॒ - दु॒त्त॒र॒तः - पा॑हि - प्रति॒मा अ॑सि - यज॒तन्ते॑ अ॒न्यज् - जाग॑तम॒स्येक॑-ञ्च) (अ. 5)
अनुवाकं 6
दश॒ प्राची॒र्दश॑ भासि दक्षि॒णा । दश॑ प्र॒तीची॒र्दश॑ भा॒स्युदी॑चीः । दशो॒र्ध्वा भा॑सि सुमन॒स्यमा॑नः । स नो॒ रुच॑न्धे॒ह्यहृ॑णीयमानः ॥
अ॒ग्निष्ट्वा॒ वसु॑भिः पु॒रस्ता᳚-द्रोचयतु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ इन्द्र॑स्त्वा रु॒द्रै-र्द॑क्षिण॒तो रो॑चयतु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा ।
स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय । वरु॑णस्त्वा-ऽऽदि॒त्यैः प॒श्चा-द्रो॑चयतु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा ।
स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ 19 ॥
द्यु॒ता॒नस्त्वा॑ मारु॒तो म॒रुद्भि॑रुत्तर॒तो रो॑चय॒त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय । बृह॒स्पति॑स्त्वा॒ विश्वै᳚-र्दे॒वैरु॒परि॑ष्टा-द्रोचयतु॒ पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा । स मा॑ रुचि॒तो रो॑चय ॥ रो॒चि॒तस्त्व-न्दे॑व घर्म दे॒वेष्वसि॑ ।
रो॒चि॒षी॒याह-म्म॑नु॒ष्ये॑षु ॥
सम्रा᳚ड् घर्म रुचि॒तस्त्वं ए॒वेष्वायु॑ष्माग्स्तेज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒स्य॑सि । रु॒चि॒तो॑-ऽह-म्म॑नु॒ष्ये᳚ष्वायु॑ष्माग्-स्तेज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒सी भू॑यासम् ॥ रुग॑सि । रुच॒-म्मयि॑ धेहि ॥ 20 ॥
मयि॒ रुक् ॥ दश॑ पु॒रस्ता᳚-द्रोचसे । दश॑ दक्षि॒णा । दश॑ प्र॒त्यम्म् । दशोदङ्ङ्॑ । दशो॒र्ध्वो भा॑सि सुमन॒स्यमा॑नः । स नः॑ सम्रा॒डिष॒मूर्ज॑-न्धेहि । वा॒जी वा॒जिने॑ पवस्व । रो॒चि॒तो घ॒र्मो रु॑ची॒य ॥ 21 ॥
(रो॒च॒य॒ - धे॒हि॒ - +नव॑ च) (अ. 6)
अनुवाकं 7
अप॑श्यङ्गो॒पामनि॑पद्यमानम् । आ च॒ परा॑ च प॒थिभि॒श्चर॑न्तम् । स स॒द्ध्रीची॒-स्स विषू॑ची॒र्वसा॑नः । आ व॑रीवर्ति॒ भुव॑नेष्व॒न्तः ॥ अत्र॑ प्रा॒वीः । मधु॒ माद्ध्वी᳚भ्या॒-म्मधु॒ माधू॑चीभ्याम् । अनु॑ वा-न्दे॒ववी॑तये ॥ सम॒ग्निर॒ग्निना॑ गत । स-न्दे॒वेन॑ सवि॒त्रा । सग्ं सूर्ये॑ण रोचते ॥ 22 ॥
स्वाहा॒ सम॒ग्निस्तप॑सा गत । स-न्दे॒वेन॑ सवि॒त्रा ।
सग्ं सूर्ये॑णारोचिष्ट ॥ ध॒र्ता दि॒वो विभा॑सि॒ रज॑सः । पृ॒थि॒व्या ध॒र्ता । उ॒रोर॒न्तरि॑क्षस्य ध॒र्ता । ध॒र्ता दे॒वो दे॒वाना᳚म् । अम॑र्त्यस्तपो॒जाः ॥ हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा । दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा ॥ 23 ॥
ऊ॒र्ध्वमि॒म-म॑द्ध्व॒रङ्कृ॑धि । दि॒वि दे॒वेषु॒ होत्रा॑ यच्छ ॥ विश्वा॑सा-म्भुवा-म्पते । विश्व॑स्य भुवनस्पते । विश्व॑स्य मनसस्पते । विश्व॑स्य वचसस्पते । विश्व॑स्य तपसस्पते । विश्व॑स्य ब्रह्मणस्पते । दे॒व॒श्रूस्त्वन्दे॑व घर्म दे॒वा-न्पा॑हि ॥ त॒पो॒जां-वाँच॑म॒स्मे निय॑च्छ देवा॒युव᳚म् ॥ 24 ॥
गर्भो॑ दे॒वाना᳚म् ॥ पि॒ता म॑ती॒नाम् ॥
पतिः॑ प्र॒जाना᳚म् ॥ मतिः॑ कवी॒नाम् ॥
सन्दे॒वो दे॒वेन॑ सवि॒त्रा-ऽय॑तिष्ट । सग्ं सूर्ये॑णारुक्त ॥ आ॒यु॒र्दास्त्वम॒स्मभ्य॑-ङ्घर्म वर्चो॒दा अ॑सि ॥ पि॒ता नो॑-ऽसि पि॒ता नो॑ बोध ॥ आ॒यु॒र्धास्त॑नू॒धाः प॑यो॒धाः ।
व॒र्चो॒दा व॑रिवो॒दा द्र॑विणो॒दाः ॥ 25 ॥
अ॒न्त॒रि॒क्ष॒प्र॒ उ॒रोर्वरी॑यान् । अ॒शी॒महि॑ त्वा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ त्वम॑ग्ने गृ॒हप॑ति-र्वि॒शाम॑सि । विश्वा॑सा॒-म्मानु॑षीणाम् । श॒त-म्पू॒र्भिर्य॑विष्ठ पा॒ह्यग्ंह॑सः । स॒मे॒द्धारग्ं॑ श॒तग्ं हिमाः᳚ ।
त॒-न्द्रा॒विणग्ं॑ हार्दिवा॒नम् । इ॒हैव रा॒तयः॑ सन्तु ॥ त्वष्टी॑मती ते सपेय । सु॒रेता॒ रेतो॒ दधा॑ना ।
वी॒रं-विँ॑देय॒ तव॑ स॒न्दृशि॑ ।
मा-ऽहग्ं रा॒यस्पोषे॑ण॒ वि यो॑षम् ॥ 26 ॥
(रो॒च॒ते॒-सूर्य॑य त्वा - देवा॒युवं॑ - द्रविणो॒दा - दधा॑ना॒ द्वे च॑) (अ. 7)
अनुवाकं 8
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।
पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒मा द॑दे ॥ अदि॑त्यै॒ रास्ना॑-ऽसि । इड॒ एहि॑ । अदि॑त॒ एहि॑ । सर॑स्व॒त्येहि॑ । असा॒वेहि॑ ।
असा॒वेहि॑ । असा॒वेहि॑ ॥ 27 ॥
अदि॑त्या उ॒ष्णीष॑मसि । वा॒युर॑स्यै॒डः । पू॒षा त्वो॒पाव॑सृजतु । अ॒श्विभ्या॒-म्प्र दा॑पय । यस्ते॒ स्तनः॑ शश॒यो यो म॑यो॒भूः । येन॒ विश्वा॒ पुष्य॑सि॒ वार्या॑णि । यो र॑त्न॒धा व॑सु॒विद्य-स्सु॒दत्रः॑ ।
सर॑स्वति॒ तमि॒ह धात॑वे-ऽकः ॥ उस्र॑ घ॒र्मग्ं शिग्ं॑ष । उस्र॑ घ॒र्म-म्पा॑हि ॥ 28 ॥
घ॒र्माय॑ शिग्ंष । बृह॒स्पति॒स्त्वोप॑सीदतु । दान॑व-स्स्थ॒ पेर॑वः । वि॒ष्व॒ग्वृतो॒ लोहि॑तेन । अ॒श्विभ्या᳚-म्पिन्वस्व । सर॑स्वत्यै पिन्वस्व ।
पू॒ष्णे पि॑न्वस्व । बृह॒स्पत॑ये पिन्वस्व । इन्द्रा॑य पिन्वस्व । इन्द्रा॑य पिन्वस्व ॥ 29 ॥
गा॒य॒त्रो॑-ऽसि । त्रैष्टु॑भो-ऽसि । जाग॑तमसि । स॒होर्जो भा॒गेनोप॒ मेहि॑ । इन्द्रा᳚श्विना॒ मधु॑न-स्सार॒घस्य॑ । घ॒र्म-म्पा॑त वसवो॒ यज॑ता॒ वट् । स्वाहा᳚ त्वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मये॑ वृष्टि॒वन॑ये जुहोमि । मधु॑ ह॒विर॑सि । सूर्य॑स्य॒ तप॑स्तप । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚-न्त्वा॒ परि॑गृह्णामि ॥ 30 ॥
अ॒न्तरि॑क्षेण॒ त्वोप॑यच्छामि । दे॒वाना᳚-न्त्वा पितृ॒णामनु॑मतो॒ भर्तुग्ं॑ शकेयम् । तेजो॑-ऽसि ।
तेजो-ऽनु॒प्रेहि॑ । दि॒वि॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः ।
अ॒न्त॒रि॒क्ष॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः । पृ॒थि॒वि॒स्पृम्मा मा॑ हिग्ंसीः ।
सुव॑रसि॒ सुव॑र्मे यच्छ ।
दिवं॑-यँच्छ दि॒वो मा॑ पाहि ॥ 31 ॥
(एहि॑ - पाहि - पिन्वस्व - गृह्णामि॒ - +नव॑ च) (अ. 8)
अनुवाकं 9
स॒मु॒द्राय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । स॒लि॒लाय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒ना॒धृ॒ष्याय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒प्र॒ति॒धृ॒ष्याय॑ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒व॒स्यवे᳚ त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । दुव॑स्वते त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । शिमि॑द्वते त्वा॒ वाता॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा॒ वसु॑मते॒ स्वाहा᳚ ।
सोमा॑य त्वा रु॒द्रव॑ते॒ स्वाहा᳚ ।
वरु॑णाय त्वा-ऽऽदि॒त्यव॑ते॒ स्वाहा᳚ ॥ 32 ॥
बृह॒स्पत॑ये त्वा वि॒श्वदे᳚व्यावते॒ स्वाहा᳚ ।
स॒वि॒त्रे त्व॑र्भु॒मते॑ विभु॒मते᳚ प्रभु॒मते॒ वाज॑वते॒ स्वाहा᳚ । य॒माय॒ त्वा-ऽङ्गि॑रस्वते पितृ॒मते॒ स्वाहा᳚ ॥ विश्वा॒ आशा॑ दक्षिण॒सत् । विश्वा᳚-न्दे॒वान॑याडि॒ह । स्वाहा॑कृतस्य घ॒र्मस्य॑ । मधोः᳚ पिबतमश्विना ।
स्वाहा॒-ऽग्नये॑ य॒ज्ञिया॑य । शं-यँजु॑र्भिः ॥
अश्वि॑ना घ॒र्म-म्पा॑तग्ं हार्दिवा॒नम् ॥ 33 ॥
अह॑-र्दि॒वाभि॑-रू॒तिभिः॑ । अनु॑ वा॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी मग्ं॑साताम् । स्वाहेन्द्रा॑य ॥ स्वाहेन्द्रा॒वट् । घ॒र्मम॑पातमश्विना हार्दिवा॒नम् ।
अह॑-र्दि॒वाभि॑रू॒तिभिः॑ । अनु॑ वा॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी अ॑मग्ंसाताम् । त-म्प्रा॒व्यं॑-यँथा॒ वट् । नमो॑ दि॒वे । नमः॑ पृथि॒व्यै ॥ 34 ॥
दि॒वि धा॑ इ॒मं-यँ॒ज्ञम् । य॒ज्ञमि॒म-न्दि॒वि धाः᳚ । दिव॑ङ्गच्छ । अ॒न्तरि॑क्षङ्गच्छ । पृ॒थि॒वीङ्ग॑च्छ । पञ्च॑ प्र॒दिशो॑ गच्छ । दे॒वा-न्घ॑र्म॒पा-न्ग॑च्छ । पि॒तॄ-न्घ॑र्म॒पा-न्ग॑च्छ ॥ 35 ॥
(आ॒दि॒त्यव॑ते॒ स्वाहा॑-हार्दिवा॒नम्-पृ॑थि॒व्या-+अ॒ष्टौ च॑) (अ. 9)
अनुवाकं 10
इ॒षे पी॑पिहि । ऊ॒र्जे पी॑पिहि । ब्रह्म॑णे पीपिहि । क्ष॒त्राय॑ पीपिहि । अ॒द्भ्यः पी॑पिहि । ओष॑धीभ्यः पीपिहि । वन॒स्पति॑भ्यः पीपिहि । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚-म्पीपिहि । सु॒भू॒ताय॑ पीपिहि । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ पीपिहि ॥ 36 ॥
यज॑मानाय पीपिहि । मह्य॒ञ्ज्यैष्ठ्या॑य पीपिहि ॥ त्विष्यै᳚ त्वा । द्यु॒म्नाय॑ त्वा । इ॒न्द्रि॒याय॑ त्वा॒ भूत्यै᳚ त्वा । धर्मा॑-ऽसि सु॒धर्मा मे᳚ न्य॒स्मे । ब्रह्मा॑णि धारय । क्ष॒त्राणि॑ धारय । विश॑न्धारय ।
नेत्त्वा॒ वातः॑ स्क॒न्दया᳚त् ॥ 37 ॥
अ॒मुष्य॑ त्वा प्रा॒णे सा॑दयामि । अ॒मुना॑ स॒ह नि॑र॒र्थङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ पू॒ष्णे शर॑से॒ स्वाहा᳚ ।
ग्राव॑भ्य॒-स्स्वाहा᳚ । प्र॒ति॒रेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।
पि॒तृभ्यो॑ घर्म॒पेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ॥
रु॒द्राय॑ रु॒द्रहो᳚त्रे॒ स्वाहा᳚ ॥ 38 ॥
अह॒-र्ज्योतिः॑ के॒तुना॑ जुषताम् । सु॒ज्यो॒ति-र्ज्योति॑षा॒ग्॒ स्वाहा᳚ । रात्रि॒र्ज्योतिः॑ के॒तुना॑ जुषताम् । सु॒ज्यो॒ति-र्ज्योति॑षा॒ग्॒ स्वाहा᳚ । अपी॑परो॒ मा-ऽह्नो॒ रात्रि॑यै मा पाहि । ए॒षा ते॑ अग्ने स॒मित् । तया॒ समि॑द्ध्यस्व । आयु॑र्मे दाः । वर्च॑सा मा-ऽञ्जीः । अपी॑परो मा॒ रात्रि॑या॒ अह्नो॑ मा पाहि ॥ 39 ॥
ए॒षा ते॑ अग्ने स॒मित् । तया॒ समि॑द्ध्यस्व । आयु॑र्मे दाः । वर्च॑सा मा-ऽञ्जीः । अ॒ग्नि-र्ज्योति॒-र्ज्योति॑र॒ग्नि-स्स्वाहा᳚ ।
सूर्यो॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒-स्सूर्य॒-स्स्वाहा᳚ । भू-स्स्वाहा᳚ । हु॒तग्ं ह॒विः । मधु॑ ह॒विः । इन्द्र॑तमे॒-ऽग्नौ ॥ 40 ॥
पि॒ता नो॑-ऽसि॒ मा मा॑ हिग्ंसीः । अ॒श्याम॑ ते देवघर्म ।
मधु॑मतो॒ वाज॑वतः पितु॒मतः॑ । अङ्गि॑रस्वत-स्स्वधा॒विनः॑ । अ॒शी॒महि॑ त्वा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ स्वाहा᳚ त्वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिभ्यः॑ । स्वाहा᳚ त्वा॒ नक्ष॑त्रेभ्यः ॥ 41 ॥
(ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ पीपिहि - स्क॒न्दया᳚-द्- रु॒द्राय॑ रु॒द्रहो᳚त्रे॒ स्वाहा - ऽह्नो॑ मा पाह् - य॒ग्नौ - +स॒प्त च॑) (अ. 10)
अनुवाकं 11
घर्म॒ या ते॑ दि॒वि शुक् । या गा॑य॒त्रे छन्द॑सि । या ब्रा᳚ह्म॒णे । या ह॑वि॒र्धाने᳚ । तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ घर्म॒ या ते॒-ऽन्तरि॑क्षे॒ शुक् ।
या त्रैष्टु॑भे॒ छन्द॑सि । या रा॑ज॒न्ये᳚ । या-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे ।
तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ 42 ॥
घर्म॒ या ते॑ पृथि॒व्याग्ं शुक् । या जाग॑ते॒ छन्द॑सि । या वैश्ये᳚ । या सद॑सि । तान्त॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ दि॒वस्त्वा॑ पर॒स्पायाः᳚ । अ॒न्तरि॑क्षस्य त॒नुवः॑ पाहि । पृ॒थि॒व्यास्त्वा॒ धर्म॑णा ॥ 43 ॥
व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ ब्रह्म॑णस्त्वा पर॒स्पायाः᳚ । क्ष॒त्रस्य॑ त॒नुवः॑ पाहि । वि॒शस्त्वा॒ धर्म॑णा । व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ प्रा॒णस्य॑ त्वा पर॒स्पायै᳚ । चक्षु॑षस्त॒नुवः॑ पाहि । श्रोत्र॑स्य त्वा॒ धर्म॑णा । व॒यमनु॑क्रामाम सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ॥ व॒ल्गुर॑सि शं॒-युँधा॑याः ॥ 44 ॥
शिशु॒-र्जन॑धायाः ॥ शञ्च॒ वक्षि॒ परि॑ च॒ वक्षि॑ ।
चतुः॑ स्रक्ति॒र्नाभि॑र्-ऋ॒तस्य॑ । सदो॑ वि॒श्वायु॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ । अप॒ द्वेषो॒ अप॒ ह्वरः॑ । अ॒न्यद्व्र॑तस्य सश्चिम । घर्मै॒त-त्ते-ऽन्न॑मे॒त-त्पुरी॑षम् । तेन॒ वर्ध॑स्व॒ चा च॑ प्यायस्व । व॒र्धि॒षी॒महि॑ च व॒यम् । आ च॑ प्यासिषी॒महि॑ ॥ 45 ॥
रन्ति॒-र्नामा॑सि दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । तस्य॑ ते प॒द्वद्ध॑वि॒र्धान᳚म् । अ॒ग्निरद्ध्य॑क्षाः । रु॒द्रो-ऽधि॑पतिः ॥ सम॒हमायु॑षा । स-म्प्रा॒णेन॑ ।
सं-वँर्च॑सा । स-म्पय॑सा । सङ्गौ॑प॒त्येन॑ । सग्ं रा॒यस्पोषे॑ण ॥ 46 ॥
व्य॑सौ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥
अचि॑क्रद॒द्वृषा॒ हरिः॑ । म॒हा-न्मि॒त्रो न द॑र्श॒तः । सग्ं सूर्ये॑ण रोचते ॥ चिद॑सि समु॒द्रयो॑निः । इन्दु॒-र्दक्षः॑ श्ये॒न ऋ॒तावा᳚ । हिर॑ण्यपक्ष-श्शकु॒नो भु॑र॒ण्युः । म॒हान्-थ्स॒धस्थे᳚ ध्रु॒व आनिष॑त्तः ॥ 47 ॥
नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ वि॒श्वाव॑सुग्ं सोम गन्ध॒र्वम् । आपो॑ ददृ॒शुषीः᳚ । तदृ॒तेना॒ व्या॑यन्न् । तद॒न्ववै᳚त् । इन्द्रो॑ रारहा॒ण आ॑साम् । परि॒ सूर्य॑स्य परि॒धीग्ं र॑पश्यत् ॥ वि॒श्वाव॑सुर॒भि तन्नो॑ गृणातु । दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वो रज॑सो वि॒मानः॑ ।
यद्वा॑ घा स॒त्यमु॒त यन्न वि॒द्म ॥ 48 ॥
धियो॑ हिन्वा॒नो धिय॒ इन्नो॑ अव्यात् ॥ सस्नि॑मविन्द॒च्चर॑णे न॒दीना᳚म् ।
अपा॑वृणो॒-द्दुरो॒ अश्म॑व्रजानाम् । प्रासा᳚-न्गन्ध॒र्वो अ॒मृता॑नि वोचत् । इन्द्रो॒ दक्ष॒-म्परि॑जानाद॒हीन᳚म् ॥ ए॒तत्त्व-न्दे॑व घर्म दे॒वो दे॒वानुपा॑गाः ।
इ॒दम॒ह-म्म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यान्॑ । सोम॑पी॒थानु॒ मेहि॑ । स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॑ण ॥
सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु ॥ 49 ॥
दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासुः । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् । चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑ र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः ॥ इ॒ममू॒ षु त्यम॒स्मभ्यग्ं॑ स॒निम् । गा॒य॒त्रन्नवी॑याग्ंसम् ।
अग्ने॑ दे॒वेषु॒ प्रवो॑चः ॥ 50 ॥
(या-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे॒ तान्ता॑ ए॒तेनाव॑यजे॒ स्वाहा॒ - धर्म॑णा - शं॒-युँधा॑याः - प्यासिषी॒महि॒-पोषे॑ण॒-निष॑त्तो-वि॒द्म-स॑न्-+त्व॒ष्टौ च॑) (अ. 11)
अनुवाकं 12
म॒ही॒ना-म्पयो॑-ऽसि॒ विहि॑त-न्देव॒त्रा ।
ज्यो॒ति॒र्भा अ॑सि॒ वन॒स्पती॑ना॒मोष॑धीना॒ग्ं॒ रसः॑ ।
वा॒जिन॑-न्त्वा वा॒जिनो-ऽव॑ नयामः ।
ऊ॒र्ध्व-म्मनः॑ सुव॒र्गम् ॥ 51 ॥ (अ. 12)
अनुवाकं 13
अस्का॒-न्द्यौः पृ॑थि॒वीम् । अस्का॑नृष॒भो युवा॒ गाः ।
स्क॒न्नेमा विश्वा॒ भुव॑ना । स्क॒न्नो य॒ज्ञः प्रज॑नयतु ॥ अस्का॒नज॑नि॒ प्राज॑नि । आ स्क॒न्नाज्जा॑यते॒ वृषा᳚ ।
स्क॒न्ना-त्प्रज॑निषीमहि ॥ 52 ॥ (अ. 13)
अनुवाकं 14
या पु॒रस्ता᳚-द्वि॒द्युदाप॑तत् । तान्त॑ ए॒तेनाव॑ यजे॒ स्वाहा᳚ । या द॑क्षिण॒तः । या प॒श्चात् । योत्त॑र॒तः । योपरि॑ष्टा-द्वि॒द्युदाप॑तत् । तान्त॑ ए॒तेनाव॑ यजे॒ स्वाहा᳚ ॥ 53 ॥ (अ. 14)
अनुवाकं 15
प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ व्या॒नाय॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
चक्षु॑षे॒ स्वाहा॒ श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ।
मन॑से॒ स्वाहा॑ वा॒चे सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 54 ॥ (अ. 15)
अनुवाकं 16
पू॒ष्णे स्वाहा॑ पू॒ष्णे शर॑से॒ स्वाहा᳚ ।
पू॒ष्णे प्र॑प॒त्थ्या॑य॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे न॒रन्धि॑षाय॒ स्वाहा᳚ । पू॒ष्णे-ऽङ्घृ॑णये॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे न॒रुणा॑य॒ स्वाहा᳚ ।
पू॒ष्णे सा॑के॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥ 55 ॥ (अ. 16)
अनुवाकं 17
उद॑स्य॒ शुष्मा᳚-द्भा॒नुर्नार्त॒ बिभ॑र्ति । भा॒र-म्पृ॑थि॒वी न भूम॑ । प्र शु॒क्रैतु॑ दे॒वी म॑नी॒षा । अ॒स्म-थ्सुत॑ष्टो॒ रथो॒ न वा॒जी । अर्च॑न्त॒ एके॒ महि॒ साम॑ मन्वत । तेन॒ सूर्य॑मधारयन्न् ।
तेन॒ सूर्य॑मरोचयन्न् । घ॒र्म-श्शिर॒स्तद॒यम॒ग्निः ।
पुरी॑षमसि॒ सम्प्रि॑य-म्प्र॒जया॑ प॒शुभि॑र्भुवत् । प्र॒जापति॑स्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 56 ॥ (अ. 17)
अनुवाकं 18
यास्ते॑ अग्न आ॒र्द्रा योन॑यो॒ याः कु॑ला॒यिनीः᳚ ।
ये ते॑ अग्न॒ इन्द॑वो॒ या उ॒ नाभ॑यः । यास्ते॑ अग्ने त॒नुव॒ ऊर्जो॒ नाम॑ । ताभि॒स्त्वमु॒भयी॑भि-स्संविँदा॒नः । प्र॒जाभि॑रग्ने॒ द्रवि॑णे॒ह सी॑द ।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 57 ॥ (अ. 18)
अनुवाकं 19
अ॒ग्निर॑सि वैश्वान॒रो॑-ऽसि । सं॒वँ॒थ्स॒रो॑-ऽसि परिवथ्स॒रो॑-ऽसि । इ॒दा॒व॒थ्स॒रो॑-ऽसीदुवथ्स॒रो॑-ऽसि । इ॒द्व॒थ्स॒रो॑-ऽसि वथ्स॒रो॑-ऽसि । तस्य॑ ते वस॒न्त-श्शिरः॑ । ग्री॒ष्मो दक्षि॑णः प॒क्षः । व॒र्॒षाः पुच्छ᳚म् ।
श॒रदुत्त॑रः प॒क्षः । हे॒म॒न्तो मद्ध्य᳚म् । पू॒र्व॒प॒क्षाश्चित॑यः । अ॒प॒र॒प॒क्षाः पुरी॑षम् । अ॒हो॒रा॒त्राणीष्ट॑काः । तस्य॑ ते॒ मासा᳚श्चार्धमा॒साश्च॑ कल्पन्ताम् ।
ऋ॒तव॑स्ते कल्पन्ताम् । सं॒वँ॒थ्स॒रस्ते॑ कल्पताम् ।
अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ ते कल्पन्ताम् । एति॒ प्रेति॒ वीति॒ समित्युदिति॑ ।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु । तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 58 ॥
(चित॑यो॒ नव॑ च) (अ. 19)
अनुवाकं 20
भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षुण॑ ऊ॒तये᳚ । ऊ॒र्ध्वो नः॑ पा॒ह्यग्ंह॑सः ॥
वि॒धुन्द॑द्रा॒णग्ं सम॑ने बहू॒नाम् । युवा॑न॒ग्ं॒ सन्त॑-म्पलि॒तो ज॑गार । दे॒वस्य॑ पश्य॒ काव्य॑-म्महि॒त्वा-ऽद्या म॒मार॑ । स ह्य॒-स्समा॑न ॥
यदृ॒ते चि॑दभि॒श्रिषः॑ । पु॒रा ज॒र्तृभ्य॑ आ॒तृदः॑ ।
सन्धा॑ता स॒न्धि-म्म॒घवा॑ पुरो॒वसुः॑ ॥ 59 ॥
निष्क॑र्ता॒ विह्रु॑त॒-म्पुनः॑ ॥ पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा-ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वत॒स्परि॑ ॥ मा नो॑ घर्म व्यथि॒तो वि॑व्यथो नः । मा नः॒ पर॒मध॑र॒म्मा रजो॑-ऽनैः । मोष्व॑स्माग् स्तम॑स्यन्त॒रा धाः᳚ । मा रु॒द्रिया॑सो अ॒भिगु॑र्वृ॒धानः॑ ॥ मा नः॒ क्रतु॑भिर्-हीडि॒तेभि॑र॒स्मान् । द्विषा॑ सुनीते॒ मा परा॑दाः ।
मा नो॑ रु॒द्रो निर्-ऋ॑ति॒र्मा नो॒ अस्ता᳚ ।
मा द्यावा॑पृथि॒वी ही॑डिषाताम् ॥ 60 ॥
उप॑ नो मित्रावरुणावि॒हाव॑तम् । अ॒न्वादी᳚द्ध्याथामि॒ह नः॑ सखाया । आ॒दि॒त्याना॒-म्प्रसि॑तिर्हे॒तिः । उ॒ग्रा श॒तापा᳚ष्ठा घ॒ विषा॒ परि॑णो वृणक्तु ॥
इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वा-न्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासि सीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑ तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
स त्वन्नो॑ अन्गे-ऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ग्ं॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒कग्ं सु॒हवो॑ न एधि ॥ त्वम॑ग्ने अ॒या-ऽसि॑ । अ॒या सन्मन॑सा हि॒तः । अ॒या सनःअ॒व्यमू॑हिषे । अ॒या नो॑ धेहि भेष॒जम् । इ॒ष्टो अ॒ग्निराहु॑तः । स्वाहा॑कृतः पिपर्तु नः । स्व॒गा दे॒वेभ्य॑ इ॒द-न्नमः॑ ॥
उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् । चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑ र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः ॥
वयः॑ सुप॒र्णा उप॑सेदु॒रिन्द्र᳚म् । प्रि॒यमे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः । अप॑ ध्वा॒न्तमू᳚र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षुः॑ । मु॒मु॒ग्ध्य॑स्मा-न्नि॒धये॑व ब॒द्धान् ॥ 61 ॥
(पु॒रो॒वसु॑र्हीडिषाताग्ं सुप॒र्णाः) (अ. 20)
अनुवाकं 21
भूर्भुव॒स्सुवः॑ । मयि॒ त्यदि॑न्द्रि॒य-म्म॒हत् । मयि॒ दक्षो॒ मयि॒ क्रतुः॑ । मयि॑ धायि सु॒वीर्य᳚म् । त्रिशु॑ग्घ॒र्मो विभा॑तु मे । आकू᳚त्या॒ मन॑सा स॒ह ।
वि॒राजा॒ ज्योति॑षा स॒ह । य॒ज्ञेन॒ पय॑सा स॒ह । ब्रह्म॑णा॒ तेज॑सा स॒ह । क्ष॒त्रेण॒ यश॑सा स॒ह । स॒त्येन॒ तप॑सा स॒ह । तस्य॒ दोह॑मशीमहि ।
तस्य॑ सु॒म्नम॑शीमहि । तस्य॑ भ॒क्षम॑शीमहि ।
तस्य॑ त॒ इन्द्रे॑ण पी॒तस्य॒ मधु॑मतः ।
उप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि ॥ 62 ॥
(यश॑सा स॒ह षट्च॑) (अ. 21)
अनुवाकं 22
यास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ । क्षुच्च॒ तृष्णा॑ च । अस्नु॒क्चाना॑हुतिश्च । अ॒श॒न॒या च॑ पिपा॒सा च॑ । से॒दिश्चाम॑तिश्च । ए॒तास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ ।
ताभि॑र॒मुङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 63 ॥ (अ. 22)
अनुवाकं 23
स्निक्च॒ स्नीहि॑तिश्च॒ स्निहि॑तिश्च । उ॒ष्णा च॑ शी॒ता च॑ ।
उ॒ग्रा च॑ भी॒मा च॑ । स॒दाम्नी॑ से॒दिरनि॑रा । ए॒तास्ते॑ अग्ने घो॒रास्त॒नुवः॑ । ताभि॑र॒मुङ्ग॑च्छ । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 64 ॥ (अ. 23)
अनुवाकं 24
धुनि॑श्च ध्वा॒न्तश्च॑ ध्व॒नश्च॑ ध्व॒नयग्ग्॑श्च ।
नि॒लि॒म्पश्च॑ विलि॒म्पश्च॑ विक्षि॒पः ॥ 65 ॥ (अ. 24)
अनुवाकं 25
उ॒ग्रश्च॒ धुनि॑श्च ध्वा॒न्तश्च॑ ध्व॒नश्च॑ ध्व॒नयग्ग्॑श्च । स॒ह॒स॒ह्वाग्श्च॒ सह॑मानश्च॒ सह॑स्वाग्श्च॒ सही॑याग्श्च ।
एत्य॒ प्रेत्य॑ विक्षि॒पः ॥ 66 ॥ (अ. 25)
अनुवाकं 26
अ॒हो॒रा॒त्रे त्वोदी॑रयताम् । अ॒र्ध॒मा॒सास्त्वोदी᳚-ञ्जयन्तु । मासा᳚स्त्वा श्रपयन्तु । ऋ॒तव॑स्त्वा पचन्तु ।
सं॒वँ॒थ्स॒रस्त्वा॑ हन्त्वसौ ॥ 67 ॥ (अ. 26)
अनुवाकं 27
खट् फ-ड्ज॒हि । छि॒न्धी भि॒न्धी ह॒न्धी कट् ।
इति॒ वाचः॑ क्रूरा॒णि ॥ 68 ॥ (अ. 27)
अनुवाकं 28
विगा इ॑न्द्र वि॒चर᳚न्-थ्स्पाशयस्व । स्व॒पन्त॑मिन्द्र पशु॒मन्त॑मिच्छ । वज्रे॑णा॒मु-म्बो॑धय दुर्वि॒दत्र᳚म् । स्व॒प॒तो᳚-ऽस्य॒ प्रह॑र॒ भोज॑नेभ्यः ॥
अग्ने॑ अ॒ग्निना॒ संवँ॑दस्व । मृत्यो॑ मृ॒त्युना॒ संवँ॑दस्व । नम॑स्ते अस्तु भगवः ॥ स॒कृत्ते॑ अग्ने॒ नमः॑ । द्विस्ते॒ नमः॑ । त्रिस्ते॒ नमः॑ । च॒तुस्ते॒ नमः॑ । प॒ञ्च॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ ।
द॒श॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । श॒त॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । आ॒स॒ह॒स्र॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । अ॒प॒रि॒मि॒त॒कृत्व॑स्ते॒ नमः॑ । नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ 69 ॥
(त्रिस्ते॒ नमः॑ स॒प्त च॑) (अ. 28)
अनुवाकं 29
असृ॑-न्मुखो रुधि॒रेणा॒व्य॑क्तः । य॒मस्य॑ दू॒त-श्श्वपा॒-द्विधा॑वसि । गृद्ध्रः॑ सुप॒र्णः कु॒णप॒न्निषे॑वसे ।
य॒मस्य॑ दू॒तः प्रहि॑तो भ॒वस्य॑ चो॒भयोः᳚ ॥ 70 ॥ (अ. 29)
अनुवाकं 30
यदे॒त-द्वृ॑क॒सो भू॒त्वा । वाग् दे᳚व्यभि॒राय॑सि । द्वि॒षन्त॑-म्मे॒-ऽभिरा॑य । त-म्मृ॑त्यो मृ॒त्यवे॑ नय । स आर्त्या-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑तु ॥ 71 ॥ (अ. 30)
अनुवाकं 31
यदी॑षि॒तो यदि॑ वा स्वका॒मी । भ॒येड॑को॒ वद॑ति॒ वाच॑मे॒ताम् । तामि॑न्द्रा॒ग्नी ब्रह्म॑णा संविँदा॒नौ ।
शि॒वाम॒स्मभ्य॑-ङ्कृणुतङ्गृ॒हेषु॑ ॥ 72 ॥ (अ. 31)
अनुवाकं 32
दीर्घ॑मुखि॒ दुर्ह॑णु । मा स्म॑ दक्षिण॒तो व॑दः ।
यदि॑ दक्षिण॒तो वदा᳚-द्द्वि॒षन्त॒-म्मे-ऽव॑ बाधासै ॥ 73 ॥ (अ. 32)
अनुवाकं 33
इ॒त्थादुलू॑क॒ आप॑प्तत् । हि॒र॒ण्या॒क्षो अयो॑मुखः ।
रक्ष॑सान्दू॒त आग॑तः । तमि॒तो ना॑शयाग्ने ॥ 74 ॥ (अ. 33)
अनुवाकं 34
यदे॒त-द्भू॒तान्य॑न्वा॒विश्य॑ । दैवीं॒-वाँचं॑-वँ॒दसि॑ । द्वि॒षतो॑ नः॒ परा॑वद । ता-न्मृ॑त्यो मृ॒त्यवे॑ नय । त आर्त्या-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑न्तु ।
अ॒ग्निना॒-ऽग्नि-स्संवँ॑दताम् ॥ 75 ॥ (अ. 34)
अनुवाकं 35
प्र॒सार्य॑ स॒क्थ्यौ॑ पत॑सि । स॒व्यमक्षि॑ नि॒पेपि॑ च ।
मेह क॑स्यच॒नाम॑मत् ॥ 76 ॥ (अ. 35)
अनुवाकं 36
अत्रि॑णा त्वा क्रिमे हन्मि । कण्वे॑न ज॒मद॑ग्निना ।
वि॒श्वाव॑सो॒-र्ब्रह्म॑णा ह॒तः । क्रिमी॑णा॒ग्ं॒ राजा᳚ ।
अप्ये॑षाग् स्थ॒पति॑र्ह॒तः । अथो॑ मा॒ता-ऽथो॑ पि॒ता ।
अथो᳚ स्थू॒रा अथो᳚ क्षु॒द्राः । अथो॑ कृ॒ष्णा अथो᳚ श्वे॒ताः । अथो॑ आ॒शाति॑का ह॒ताः ।
श्वे॒ताभिः॑ स॒ह सर्वे॑ ह॒ताः ॥ 77 ॥ (अ. 36)
अनुवाकं 37
आह॒राव॑द्य । शृ॒तस्य॑ ह॒विषो॒ यथा᳚ । त-थ्स॒त्यम् ।
यद॒मुं-यँ॒मस्य॒ जम्भ॑योः । आद॑धामि॒ तथा॒ हि तत् । खण्फण्म्रसि॑ ॥ 78 ॥ (अ. 37)
अनुवाकं 38
ब्रह्म॑णा त्वा शपामि । ब्रह्म॑णस्त्वा श॒पथे॑न शपामि । घो॒रेण॑ त्वा॒ भृगू॑णा॒ञ्चक्षु॑षा॒ प्रेक्षे᳚ । रौ॒द्रेण॒ त्वाङ्गि॑रसा॒-म्मन॑सा ध्यायामि ।
अ॒घस्य॑ त्वा॒ धार॑या विद्ध्यामि ।
अध॑रो॒ म-त्प॑द्यस्वासौ ॥ 79 ॥ (अ. 38)
अनुवाकं 39
उत्तु॑द शिमिजावरि । तल्पे॑जे॒ तल्प॒ उत्तु॑द । गि॒रीग्ं रनु॒ प्रवे॑शय । मरी॑ची॒रुप॒ सन्नु॑द ।
याव॑दि॒तः पु॒रस्ता॑दु॒दया॑ति॒ सूर्यः॑ ।
ताव॑दि॒तो॑-ऽमुन्ना॑शय । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ 80 ॥ (अ. 39)
अनुवाकं 40
भूर्भुव॒स्सुवो॒ भूर्भुव॒स्सुवो॒ भूर्भुव॒स्सुवः॑ ।
भुवो᳚-ऽद्धायि॒ भुवो᳚-ऽद्धायि॒ भुवो᳚-ऽद्धायि ।
नृ॒म्णायि नृ॒म्ण-न्नृ॒म्णायि नृ॒म्ण-न्नृ॒म्णायि नृ॒म्णम् । नि॒धा य्यो॑-ऽवायि नि॒धा य्यो॑-ऽवायि नि॒धा य्यो॑-ऽवायि । ए अ॒स्मे अ॒स्मे । सुव॒र्न ज्योतीः᳚ ॥ 81 ॥ (अ. 40)
अनुवाकं 41
पृ॒थि॒वी स॒मित् । ताम॒ग्नि-स्समि॑न्धे । सा-ऽग्निग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥
अ॒न्तरि॑क्षग्ं स॒मित् ॥ 82 ॥
तां-वाँ॒यु-स्समि॑न्धे । सा वा॒युग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।
द्यौ-स्स॒मित् । तामा॑दि॒त्य-स्समि॑न्धे ॥ 83 ॥
सा-ऽऽदि॒त्यग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ प्रा॒जा॒प॒त्या मे॑ स॒मिद॑सि सपत्न॒क्षय॑णी ।
भ्रा॒तृ॒व्य॒हा मे॑-ऽसि॒ स्वाहा᳚ ॥ अग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तञ्च॑रिष्यामि ॥ 84 ॥
तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् । वायो᳚ व्रतपत॒ आदि॑त्य व्रतपते । व्र॒तानां᳚-व्रँतपते व्र॒तञ्च॑रिष्यामि । तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् ॥ द्यौ-स्स॒मित् । तामा॑दि॒त्य-स्समि॑न्धे । सा-ऽऽदि॒त्यग्ं समि॑न्धे ।
ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा ॥ 85 ॥
वर्च॑सा श्रि॒या । यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒न्तरि॑क्षग्ं स॒मित् । तां-वाँ॒यु-स्समि॑न्धे । सा वा॒युग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे । सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या ॥ 86 ॥
यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ । पृ॒थि॒वी स॒मित् । ताम॒ग्नि-स्समि॑न्धे । सा-ऽग्निग्ं समि॑न्धे । ताम॒हग्ं समि॑न्धे ।
सा मा॒ समि॑द्धा । आयु॑षा॒ तेज॑सा । वर्च॑सा श्रि॒या ।
यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ॥ 87 ॥
अ॒न्नाद्ये॑न॒ समि॑न्ता॒ग्॒ स्वाहा᳚ । प्रा॒जा॒प॒त्या मे॑ स॒मिद॑सि सपत्न॒क्षय॑णी । भ्रा॒तृ॒व्य॒हा मे॑-ऽसि॒ स्वाहा᳚ । आदि॑त्य व्रतपते व्र॒तम॑चारिषम् ।
तद॑शक॒-न्तन्मे॑-ऽराधि । वायो᳚ व्रतप॒ते-ऽग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒तानां᳚-व्रँतपते व्र॒तम॑चारिषम् । तद॑शक॒-न्तन्मे॑-ऽराधि ॥ 88 ॥
(स॒मिथ् - समि॑न्धे - व्र॒तञ्च॑रिष्या॒ - म्यायु॑षा॒ तेज॑सा॒ - वर्च॑सा श्रि॒या - यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेना॒ - +ष्टौ च॑) (अ. 41)
अनुवाकं 42
शन्नो॒ वातः॑ पवता-म्मात॒रिश्वा॒ शन्न॑स्तपतु॒ सूर्यः॑ । अहा॑नि॒ श-म्भ॑वन्तु न॒-श्शग्ं रात्रिः॒ प्रति॑धीयताम् ॥ शमु॒षा नो॒ व्यु॑च्छतु॒ शमा॑दि॒त्य उदे॑तु नः । शि॒वा न॒-श्शन्त॑मा भव सुमृडी॒का सर॑स्वति । मा ते॒ व्यो॑म स॒न्दृशि॑ ॥
इडा॑यै॒ वास्त्व॑सि वास्तु॒म-द्वा᳚स्तु॒मन्तो॑ भूयास्म॒ मा वास्तो᳚-श्छिथ्स्मह्य वा॒स्तु-स्स भू॑या॒-द्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥
प्र॒ति॒ष्ठा-ऽसि॑ प्रति॒ष्ठाव॑न्तो भूयास्म॒ मा प्र॑ति॒ष्ठाया᳚- श्छिथ्स्मह्य प्रति॒ष्ठः
स भू॑या॒-द्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ आ वा॑त वाहि भेष॒जम् ँवि वा॑त वाहि॒ यद्रपः॑ ।
त्वग्ं हि वि॒श्वभे॑षजो दे॒वाना᳚-न्दू॒त ईय॑से ॥
द्वावि॒मौ वातौ॑ वात॒ आ सिन्धा॒रा प॑रा॒वतः॑ ॥ 89 ॥
दक्ष॑-म्मे अ॒न्य आ॒वातु॒ परा॒-ऽन्यो वा॑तु॒ य-द्रपः॑ ॥
यद॒दो वा॑त ते गृ॒हे॑-ऽमृत॑स्य नि॒धिर्हि॒तः ।
ततो॑ नो देहि जी॒वसे॒ ततो॑ नो धेहि भेष॒जम् ॥
ततो॑ नो॒ मह॒ आव॑ह॒ वात॒ आवा॑तु भेष॒जम् ।
श॒म्भू-र्म॑यो॒भूर्नो॑ हृ॒दे प्र ण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् ॥ इन्द्र॑स्य गृ॒हो॑-ऽसि॒ त-न्त्वा॒ प्रप॑द्ये॒ सगु॒स्साश्वः॑ । स॒ह यन्मे॒ अस्ति॒ तेन॑ ॥
भूः प्रप॑द्ये॒ भुवः॒ प्रप॑द्ये॒ सुवः॒ प्रप॑द्ये॒ भूर्भुव॒स्सुवः॒ प्रप॑द्ये वा॒युम्
प्रप॒द्ये-ऽना᳚र्ता-न्दे॒वता॒-म्प्रप॒द्ये ऽश्मा॑नमाख॒ण-म्प्रप॑द्ये प्र॒जाप॑तेर्
ब्रह्मको॒श-म्ब्रह्म॒ प्रप॑द्य॒ ओ-म्प्रप॑द्ये ॥
अ॒न्तरि॑क्ष-म्म उ॒र्व॑न्तर॑-म्बृ॒हद॒ग्नयः॒ पर्व॑ताश्च॒ यया॒ वातः॑ स्व॒स्त्या स्व॑स्ति॒मान्तया᳚ स्व॒स्त्या स्व॑स्ति॒ मान॑सानि ॥
प्राणा॑पानौ मृ॒त्योर्मा॑ पात॒-म्प्राणा॑पानौ॒ मा मा॑ हासिष्ट॒-म्मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मय्य॒ग्नि स्तेजो॑ दधातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयीन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयि॒ सूर्यो॒
भ्राजो॑ दधातु ॥ 90 ॥
द्यु॒भिर॒क्तुभिः॒ परि॑पात-म॒स्मानरि॑ष्टेभि-रश्विना॒ सौभ॑गेभिः । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒ मदि॑ति॒-स्सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥
कया॑ नश्चि॒त्र आभु॑वदू॒ती स॒दावृ॑ध॒-स्सखा᳚ । कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ॥ कस्त्वा॑ स॒त्यो मदा॑ना॒-म्मग्ंहि॑ष्ठो मथ्स॒दन्ध॑सः ।
दृ॒ढा चि॑दा॒रुजे॒ वसु॑ ॥ अ॒भी षु ण॒-स्सखी॑नामवि॒ता ज॑रितॄ॒णाम् । श॒त-म्भ॑वास्यू॒तिभिः॑ ॥
वयः॑ सुप॒र्णा उप॑सेदु॒रिन्द्र॑-म्प्रि॒यमे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः ।
अप॑ ध्वा॒न्तमू᳚र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षु॑-र्मुमु॒ग्ध्य॑स्मा-न्नि॒धये॑व ब॒द्धान् ॥ 91 ॥
शन्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भिस्र॑वन्तु नः ॥ ईशा॑ना॒ वार्या॑णा॒-ङ्क्षय॑न्तीश्चर्षणी॒नाम् । अ॒पो या॑चामि भेष॒जम् ॥
सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु दुर्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासु॒-र्यो᳚-ऽस्मान्-द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥
आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ॥ यो वः॑ शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ ॥
तस्मा॒ अर॑-ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ॥ 92 ॥
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥
पृ॒थि॒वी शा॒न्ता सा-ऽग्निना॑ शा॒न्ता सा मे॑ शा॒न्ता शुचग्ं॑ शमयतु ॥ अ॒न्तरि॑क्षग्ं शा॒न्त-न्त-द्वा॒युना॑ शा॒न्त-न्तन्मे॑ शा॒न्तग्ं शुचग्ं॑ शमयतु ।
द्यौ-श्शा॒न्ता सा-ऽऽदि॒त्येन॑ शा॒न्ता सा मे॑ शा॒न्ता शुचग्ं॑ शमयतु ॥ पृ॒थि॒वी शान्ति॑र॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ शान्ति॒-र्द्यौ-श्शान्ति॒-र्दिश॒-श्शान्ति॑ रवान्तरदि॒शा-श्शान्ति॑ र॒ग्नि-श्शान्ति॑-र्वा॒यु-श्शान्ति॑ रादि॒त्य-श्शान्ति॑
श्च॒न्द्रमा॒-श्शान्ति॒-र्नक्ष॑त्राणि॒ शान्ति॒ राप॒-श्शान्ति॒ रोष॑धय॒-श्शान्ति॒-र्वन॒स्पत॑य॒-श्शान्ति॒-र्गौ-श्शान्ति॑ र॒जा शान्ति॒ रश्व॒-श्शान्तिः॒ पुरु॑ष॒-श्शान्ति॒-र्ब्रह्म॒ शान्ति॑-र्ब्राह्म॒ण-श्शान्ति॒-श्शान्ति॑रे॒व शान्ति॒-श्शान्ति॑र्मे अस्तु॒ शान्तिः॑ ॥
तया॒-ऽहग्ं शा॒न्त्या स॑र्वशा॒न्त्या मह्य॑-न्द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे च॒ शान्ति॑-ङ्करोमि॒ शान्ति॑र्मे अस्तु॒ शान्तिः॑ ॥
एह॒ श्रीश्च॒ ह्रीश्च॒ धृति॑श्च॒ तपो॑ मे॒धा प्र॑ति॒ष्ठा श्र॒द्धा स॒त्य-न्धर्म॑श्चै॒तानि॒ मोत्ति॑ष्ठन्त॒-मनूत्ति॑ष्ठन्तु॒ मा मा॒ग्॒ श्रीश्च॒ ह्रीश्च॒ धृति॑श्च॒ तपो॑ मे॒धा प्र॑ति॒ष्ठा श्र॒द्धा स॒त्य-न्धर्म॑श्चै॒तानि॑ मा॒ मा हा॑सिषुः ॥
उदायु॑षा स्वा॒युषोदोष॑धीना॒ग्ं॒ रसे॒नो-त्प॒र्जन्य॑स्य॒ शुष्मे॒णोद॑स्था-म॒मृता॒ग्ं॒ अनु॑ ॥ तच्चक्षु॑-र्दे॒वहि॑त-म्पु॒रस्ता᳚ च्छु॒क्रमु॒च्चर॑त् ।
पश्ये॑म श॒रदः॑ श॒त-ञ्जीवे॑म श॒रदः॑ श॒त-न्नन्दा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्मोदा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्भवा॑म श॒रदः॑ श॒तग्ं शृ॒णवा॑म श॒रदः॑ श॒त-म्प्रब्र॑वाम श॒रदः॑ श॒त मजी॑ता-स्स्याम श॒रदः॑ श॒त-ञ्ज्योक्च॒ सूर्य॑-न्दृ॒शे ॥ 93 ॥
य उद॑गा-न्मह॒तो-ऽर्णवा᳚-द्वि॒भ्राज॑मान-स्सरि॒रस्य॒ मद्ध्या॒थ्स मा॑ वृष॒भो लो॑हिता॒क्ष-स्सूर्यो॑ विप॒श्चि-न्मन॑सा पुनातु ॥ ब्रह्म॑ण॒-श्श्चोत॑न्यसि॒ ब्रह्म॑ण आ॒णी स्थो॒ ब्रह्म॑ण आ॒वप॑नमसि धारि॒तेय-म्पृ॑थि॒वी ब्रह्म॑णा म॒ही धा॑रि॒तमे॑नेन म॒हद॒न्तरि॑क्ष॒-न्दिव॑-न्दाधार पृथि॒वीग्ं सदे॑वां॒-यँद॒हं-वेँद॒ तद॒ह-न्धा॑रयाणि॒ मा मद्वेदो-ऽधि॒ विस्र॑सत् ॥ मे॒धा॒म॒नी॒षे मा-ऽऽवि॑शताग्ं स॒मीची॑ भू॒तस्य॒ भव्य॒स्याव॑रुद्ध्यै॒ सर्व॒मायु॑रयाणि॒
सर्व॒मायु॑रयाणि ॥ आ॒भि-र्गी॒र्भि-र्यदतो॑ न ऊ॒नमाप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः ।
य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ भूयिष्ठ॒भाजो॒ अध॑ ते स्याम ॥ ब्रह्म॒ प्रावा॑दिष्म॒ तन्नो॒ मा हा॑सीत् ॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 94 ॥
(प॒रा॒वतो॑-दधातु-ब॒द्धान्-जिन्व॑थ-दृ॒शे-+स॒प्त च॑) (अ. 42)
(नमो॑ - यु॒ञ्जते॒ - वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ - ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ - ब्रह्म॒-न्प्रच॑रिष्यामो॒ - दश॒ प्राची॒ - रप॑श्यङ्गो॒पाम् - दे॒वस्य॑ - समु॒द्रा - ये॒षे पी॑पिहि॒ - घर्म॒ या ते॑ - मही॒ना-ञ्च॒त्वा - र्यस्का॒न्॒. - या पु॒रस्ता᳚-थ्स॒प्त स॑प्त - प्रा॒णाय॒ त्रीणि॑ - पू॒ष्णे च॒त्वा-र्यु - द॒स्यैका॑दश॒ - यास्ते॑ स॒प्ता - ग्नि-र्ध्रु॒वसीः॒ दैका॒न्न विग्ं॑शति॒--र् भूरू॒र्ध्व स्त्रि॒ग्ं॒शत-द्- भू-र्मयि॒ षोड॑श॒ - यास्ते॑ घो॒रा नव॒ - स्निक्चा॒ष्टौ - धुनि॑श्च॒ द्वे - उ॒ग्रश्च॒ त्रीण्य॑ - होरा॒त्रे पञ्च॒ - ख-ट्त्रीणि॒ - विगा-स्स॒प्तद॒शा - सृ॑-न्मुख-श्च॒त्वारि॒ - यदे॒त-द्वृ॑क॒सः पञ्च॒ - यदी॑षि॒त श्च॒त्वारि॒ - दीर्घ॑मुखि॒ त्रीणी॒ - त्था च्च॒त्वारि॒ - यदे॒त-द्भू॒तानि॒ षट् - प्र॒सार्य॒ त्रीण्य - त्रि॑णा॒ दशा- ह॒राव॑द्य॒ - ब्रह्म॑णा॒ षट्-थ्षड् - उत्तु॑दा॒ष्टौ - भू-ष्षट् - पृ॑थि॒व्य॑ष्ट ष॑ष्टिः॒ - शन्नः॑ स॒प्तप॑ञ्चा॒श-द्द्विच॑त्वारिग्ंशत् )
(नमो॑ वा॒चे - ब्रह्म॑-न्प्रव॒र्ग्ये॑ण॒ - मयि॒ रु - ग॒न्तरि॑क्षेण - पि॒ता नो॑-ऽसि - मही॒ना - मुप॑ नो॒ - यदे॒त-द्- भू--र् द्यू॒भि श्चतु॑-र्नवतिः)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके चतुर्थः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhakaḥ - pravargya mantrāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
namo̭ vā॒ce yā co̭di॒tā yā cānṷditā॒ tasyai̭ vā॒ce namo॒ namo̭ vā॒ce namo̭ vā॒caspata̭ye॒ nama॒ ṛṣi̭bhyo mantra॒kṛdbhyo॒ mantra̭patibhyo॒ mā māmṛṣa̭yo mantra॒kṛto̭ mantra॒pata̭yaḥ॒ parā̭du॒rmā-'hamṛṣī᳚-nmantra॒kṛto̭ mantra॒patī॒-nparā̭dāṃ-vai~śvade॒vīṃ-vā~ca̭mudyāsagṃ śi॒vāmada̭stā॒-ñjuṣṭā᳚-nde॒vebhya॒-śśarma̭ me॒ dyau-śśarma̭ pṛthi॒vī śarma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t |
śarma̭ ca॒ndraśca॒ sūrya̭śca॒ śarma̭ brahmaprajāpa॒tī ||
bhū॒taṃ-va~̭diṣye॒ bhuva̭naṃ-va~diṣye॒ tejo̭ vadiṣye॒ yaśo̭ vadiṣye॒ tapo̭ vadiṣye॒ brahma̭ vadiṣye sa॒tyaṃ-va~̭diṣye॒ tasmā̭ a॒hami॒da-mṷpa॒stara̭ṇa॒-mupa̭stṛṇa upa॒stara̭ṇa-mme pra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yā-dupa॒stara̭ṇama॒ha-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-mbhṷ̄yāsa॒-mprāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmadhṷ maniṣye॒ madhṷ janiṣye॒ madhṷ vakṣyāmi॒ madhṷ vadiṣyāmi॒ madhṷmatī-nde॒vebhyo॒ vāca̭mudyāsagṃ śuśrū॒ṣeṇyā᳚-mmanu॒ṣye᳚bhya॒sta-mmā̭ de॒vā a̭vantu śo॒bhāyai̭ pi॒taro-'nṷmadantu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 1 || (a. 1)
anuvākaṃ 2
yu॒ñjate॒ mana̭ u॒ta yṷñjate॒ dhiyaḥ̭ | viprā॒ vipra̭sya bṛha॒to vi̭pa॒ścitaḥ̭ | vi hotrā̭ dadhe vayunā॒videka॒ it | ma॒hī de॒vasya̭ savi॒tuḥ pari̭ṣṭutiḥ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒māda̭de || abhri̭rasi॒ nāri̭rasi |
a॒ddhva॒ra॒kṛ-dde॒vebhyaḥ̭ | utti̭ṣṭha brahmaṇaspate || 2 ||
de॒va॒yanta̭stvemahe | upa॒ praya̭ntu ma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ | indra̭ prā॒śūrbha̭vā॒ sacā᳚ || praitu॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ | pra de॒vyḙtu sū॒nṛtā᳚ |
acchā̭ vī॒rannarya̭-mpa॒ṅktirā̭dhasam | de॒vā ya॒jñanna̭yantu naḥ || devī᳚ dyāvāpṛthivī॒ anṷ me magṃsāthām | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 3 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || iya॒tyagra̭ āsīḥ |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || devī᳚-rvamrīra॒sya bhū॒tasya̭ prathamajā ṛtāvarīḥ || ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 4 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || indra॒syaujo̭-'si |
ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ | ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || a॒gni॒jā a̭si pra॒jāpa̭te॒ retaḥ̭ | ṛ॒ddhyāsa̭ma॒dya | ma॒khasya॒ śiraḥ̭ || 5 ||
ma॒khāya̭ tvā | ma॒khasya̭ tvā śī॒rṣṇe || āyṷ-rdhehi prā॒ṇa-ndhḙhi | a॒pā॒na-ndhḙhi vyā॒na-ndhḙhi | cakṣṷ-rdhehi॒ śrotra̭-ndhehi | mano̭ dhehi॒ vāca̭-ndhehi | ā॒tmāna̭-ndhehi prati॒ṣṭhā-ndhḙhi |
mā-ndhḙhi॒ mayi̭ dhehi || madhṷ tvā madhu॒lā ka̭rotu |
ma॒khasya॒ śiro̭-'si || 6 ||
ya॒jñasya̭ pa॒de sthaḥ̭ | gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda̭sā karomi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda̭sā karomi | jāga̭tena tvā॒ chanda̭sā karomi || ma॒khasya॒ rāsnā̭-'si | adi̭tiste॒ bila̭ṅgṛhṇātu | pāṅktḙna॒ chanda̭sā |
sūrya̭sya॒ hara̭sā śrāya | ma॒kho̭-'si || 7 ||
(pa॒te॒ - śira̭ - ṛtāvarīr-ṛddhyāsa̭ma॒dya ma॒khasya॒ śiraḥ॒ - śiraḥ॒ - śiro̭-'si॒ - +nava̭ ca) (a. 2)
(iya̭ti॒ devī॒rindra॒syaujo᳚-'syagni॒jā a॒syāyṷrdhehi prā॒ṇa-mpañca̭)
anuvākaṃ 3
vṛṣṇo॒ aśva̭sya ni॒ṣpada̭si | varṷṇastvā dhṛ॒tavra̭ta॒ ādhṷ̄payatu | mi॒trāvarṷṇayor
dhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā || a॒rciṣe᳚ tvā | śo॒ciṣe᳚ tvā |
jyoti̭ṣe tvā | tapa̭se tvā || a॒bhīma-mma̭hi॒nā diva᳚m |
mi॒tro ba̭bhūva sa॒prathāḥ᳚ | u॒ta śrava̭sā pṛthi॒vīm || 8 ||
mi॒trasya̭ carṣaṇī॒dhṛtaḥ̭ |
śravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim | dyu॒mnañci॒traśra̭vastamam || siddhyai᳚ tvā | de॒vastvā̭ savi॒todva̭patu |
su॒pā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒riḥ | su॒bā॒huru॒ta śaktyā᳚ || apa̭dyamānaḥ pṛthi॒vyām | āśā॒ diśa॒ ā pṛ̭ṇa | utti̭ṣṭha bṛ॒ha-nbha̭va || 9 ||
ū॒rdhvasti̭ṣṭha dhru॒vastvam || sūrya̭sya tvā॒ cakṣu॒ṣā-'nvī᳚kṣe | ṛ॒jave᳚ tvā | sā॒dhave᳚ tvā | su॒kṣi॒tyai tvā॒ bhūtyai᳚ tvā ||
i॒dama॒hama॒mumā̭muṣyāya॒ṇaṃ-vi~॒śā pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena॒ paryṷ̄hāmi |
gā॒ya॒treṇa̭ tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | traiṣṭṷbhena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi |
jāga̭tena tvā॒ chanda॒sā ''cchṛ̭ṇadmi | chṛ॒ṇattṷ tvā॒ vāk | chṛ॒ṇattu॒ tvork | chṛ॒ṇattṷ tvā ha॒viḥ |
chṛ॒ndhi vāca᳚m | chṛ॒ndhyūrja᳚m | chṛ॒ndhi ha॒viḥ ||
deva̭ puraścara sa॒ghyāsa̭ntvā || 10 ||
(pṛ॒thi॒vīm - bha̭va॒ - vā-khṣaṭca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ praca̭riṣyāmaḥ |
hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi | agnī॒drauhi̭ṇau puro॒ḍāśā॒vadhi̭śraya | prati̭prasthāta॒rviha̭ra |
prasto̭ta॒-ssāmā̭ni gāya || yajṷryukta॒gṃ॒ sāma̭bhi॒rākta̭khantvā | viśvai᳚-rde॒vairanṷmata-mma॒rudbhiḥ̭ | dakṣi̭ṇābhiḥ॒ prata̭ta-mpārayi॒ṣṇum |
stubho̭ vahantu sumana॒syamā̭nam | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ | bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
omindra̭vantaḥ॒ praca̭rata || 11 ||
(ahṛ̭ṇīyamāno॒ dve ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5
brahma॒-npraca̭riṣyāmaḥ | hota̭-rgha॒rmama॒bhiṣṭṷhi || ya॒māya̭ tvā ma॒khāya̭ tvā | sūrya̭sya॒ hara̭se tvā || prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ | mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ | dakṣā̭ya॒ svāhā॒ krata̭ve॒ svāhā᳚ | oja̭se॒ svāhā॒ balā̭ya॒ svāhā᳚ ||
de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu || 12 ||
pṛ॒thi॒vī-ntapa̭sastrāyasva | a॒rcira̭si śo॒cira̭si॒ jyoti̭rasi॒ tapo̭-'si | sagṃsī̭dasva ma॒hāgṃ a̭si | śoca̭sva deva॒vīta̭maḥ | vi dhū॒mama̭gne aru॒ṣa-mmi̭yeddhya | sṛ॒ja pra̭śasta darśa॒tam ||
a॒ñjanti॒ ya-mpra॒thaya̭nto॒ na viprāḥ᳚ | va॒pāva̭nta॒nnāgninā॒ tapa̭ntaḥ |
pi॒turna pu॒tra upa̭si॒ preṣṭhaḥ̭ | ā gha॒rmo a॒gnimṛ॒taya̭nnasādīt || 13 ||
a॒nā॒dhṛ॒ṣyā pu॒rastā᳚t | a॒gnerādhi̭patye |
āyṷrme dāḥ | pu॒trava̭tī dakṣiṇa॒taḥ | indra॒syādhi̭patye | pra॒jā-mmḙ dāḥ | su॒ṣadā̭ pa॒ścāt | de॒vasya̭ savi॒turādhi̭patye | prā॒ṇa-mmḙ dāḥ | āśrṷtiruttara॒taḥ || 14 ||
mi॒trāvarṷṇayo॒rādhi̭patye | śrotra̭-mme dāḥ | vidhṛ̭tiru॒pari̭ṣṭāt | bṛha॒spate॒rādhi̭patye |
brahma̭ me dāḥ, kṣa॒tra-mmḙ dāḥ | tejo̭ me dhā॒ varco̭ me dhāḥ | yaśo̭ me dhā॒ stapo̭ me dhāḥ |
mano̭ me dhāḥ || mano॒raśvā̭-'si॒ bhūri̭putrā |
viśvā᳚bhyo mā nā॒ṣṭrābhyaḥ̭ pāhi || 15 ||
sū॒pa॒sadā̭ me bhūyā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tapo॒ ṣva̭gne॒ anta̭rāgṃ a॒mitrāṋ |
tapā॒śagṃsa̭mara॒ruṣaḥ॒ para̭sya | tapā̭ vaso cikitā॒no a॒cittāṋ | vi tḙ tiṣṭhantāma॒jarā̭ a॒yāsaḥ̭ || citaḥ̭ stha pari॒citaḥ̭ | svāhā̭ ma॒rudbhiḥ॒ pari̭śrayasva | mā a̭si | pra॒mā a̭si | pra॒ti॒mā a̭si || 16 ||
sa॒mmā a̭si | vi॒mā a̭si | u॒nmā a̭si | a॒ntari̭kṣasyānta॒rdhira̭si ||
diva॒ntapa̭sastrāyasva | ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒nam |
āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ | ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ | bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || śu॒krantḙ a॒nya-dya̭ja॒tantḙ a॒nyat || 17 ||
viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvaḥ | bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira̭stu || arha̭-nbibharṣi॒ sāya̭kāni॒ dhanva̭ | arha̭nni॒ṣkaṃ-ya~̭ja॒taṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | arha̭nni॒da-nda̭yase॒ viśva॒-mabbhṷvam | na vā ojī̭yo rudra॒ tvada̭sti || gā॒ya॒trama̭si | traiṣṭṷbhamasi | jāga̭tamasi | madhu॒ madhu॒ madhṷ || 18 ||
(a॒na॒ - ktva॒sā॒dī॒ - du॒tta॒ra॒taḥ - pā̭hi - prati॒mā a̭si - yaja॒tantḙ a॒nyaj - jāga̭tama॒syeka̭-ñca) (a. 5)
anuvākaṃ 6
daśa॒ prācī॒rdaśa̭ bhāsi dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tīcī॒rdaśa̭ bhā॒syudī̭cīḥ | daśo॒rdhvā bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa no॒ ruca̭ndhe॒hyahṛ̭ṇīyamānaḥ ||
a॒gniṣṭvā॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā᳚-drocayatu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || indra̭stvā ru॒drai-rda̭kṣiṇa॒to ro̭cayatu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | varṷṇastvā-''di॒tyaiḥ pa॒ścā-dro̭cayatu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā |
sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || 19 ||
dyu॒tā॒nastvā̭ māru॒to ma॒rudbhi̭ruttara॒to ro̭caya॒tvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya | bṛha॒spati̭stvā॒ viśvai᳚-rde॒vairu॒pari̭ṣṭā-drocayatu॒ pāṅktḙna॒ chanda̭sā | sa mā̭ ruci॒to ro̭caya || ro॒ci॒tastva-ndḙva gharma de॒veṣvasi̭ |
ro॒ci॒ṣī॒yāha-mma̭nu॒ṣyḙṣu ||
samrā᳚ḍ gharma ruci॒tastvaṃ e॒veṣvāyṷṣmāgsteja॒svī bra̭hmavarca॒sya̭si | ru॒ci॒to̭-'ha-mma̭nu॒ṣye᳚ṣvāyṷṣmāg-steja॒svī bra̭hmavarca॒sī bhṷ̄yāsam || ruga̭si | ruca॒-mmayi̭ dhehi || 20 ||
mayi॒ ruk || daśa̭ pu॒rastā᳚-drocase | daśa̭ dakṣi॒ṇā | daśa̭ pra॒tyamm | daśodaṅṋ̇ | daśo॒rdhvo bhā̭si sumana॒syamā̭naḥ | sa naḥ̭ samrā॒ḍiṣa॒mūrja̭-ndhehi | vā॒jī vā॒jinḙ pavasva | ro॒ci॒to gha॒rmo rṷcī॒ya || 21 ||
(ro॒ca॒ya॒ - dhe॒hi॒ - +nava̭ ca) (a. 6)
anuvākaṃ 7
apa̭śyaṅgo॒pāmani̭padyamānam | ā ca॒ parā̭ ca pa॒thibhi॒ścara̭ntam | sa sa॒ddhrīcī॒-ssa viṣṷ̄cī॒rvasā̭naḥ | ā va̭rīvarti॒ bhuva̭neṣva॒ntaḥ || atra̭ prā॒vīḥ | madhu॒ māddhvī᳚bhyā॒-mmadhu॒ mādhṷ̄cībhyām | anṷ vā-nde॒vavī̭taye || sama॒gnira॒gninā̭ gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā | sagṃ sūryḙṇa rocate || 22 ||
svāhā॒ sama॒gnistapa̭sā gata | sa-nde॒vena̭ savi॒trā |
sagṃ sūryḙṇārociṣṭa || dha॒rtā di॒vo vibhā̭si॒ raja̭saḥ | pṛ॒thi॒vyā dha॒rtā | u॒rora॒ntari̭kṣasya dha॒rtā | dha॒rtā de॒vo de॒vānā᳚m | ama̭rtyastapo॒jāḥ || hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā | di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvā || 23 ||
ū॒rdhvami॒ma-ma̭ddhva॒raṅkṛ̭dhi | di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha || viśvā̭sā-mbhuvā-mpate | viśva̭sya bhuvanaspate | viśva̭sya manasaspate | viśva̭sya vacasaspate | viśva̭sya tapasaspate | viśva̭sya brahmaṇaspate | de॒va॒śrūstvandḙva gharma de॒vā-npā̭hi || ta॒po॒jāṃ-vā~ca̭ma॒sme niya̭ccha devā॒yuva᳚m || 24 ||
garbho̭ de॒vānā᳚m || pi॒tā ma̭tī॒nām ||
patiḥ̭ pra॒jānā᳚m || matiḥ̭ kavī॒nām ||
sande॒vo de॒vena̭ savi॒trā-'ya̭tiṣṭa | sagṃ sūryḙṇārukta || ā॒yu॒rdāstvama॒smabhya̭-ṅgharma varco॒dā a̭si || pi॒tā no̭-'si pi॒tā no̭ bodha || ā॒yu॒rdhāsta̭nū॒dhāḥ pa̭yo॒dhāḥ |
va॒rco॒dā va̭rivo॒dā dra̭viṇo॒dāḥ || 25 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒pra॒ u॒rorvarī̭yān | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || tvama̭gne gṛ॒hapa̭ti-rvi॒śāma̭si | viśvā̭sā॒-mmānṷṣīṇām | śa॒ta-mpū॒rbhirya̭viṣṭha pā॒hyagṃha̭saḥ | sa॒me॒ddhāragṃ̭ śa॒tagṃ himāḥ᳚ |
ta॒-ndrā॒viṇagṃ̭ hārdivā॒nam | i॒haiva rā॒tayaḥ̭ santu || tvaṣṭī̭matī te sapeya | su॒retā॒ reto॒ dadhā̭nā |
vī॒raṃ-vi~̭deya॒ tava̭ sa॒ndṛśi̭ |
mā-'hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ vi yo̭ṣam || 26 ||
(ro॒ca॒te॒-sūrya̭ya tvā - devā॒yuvaṃ̭ - draviṇo॒dā - dadhā̭nā॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da̭de || adi̭tyai॒ rāsnā̭-'si | iḍa॒ ehi̭ | adi̭ta॒ ehi̭ | sara̭sva॒tyehi̭ | asā॒vehi̭ |
asā॒vehi̭ | asā॒vehi̭ || 27 ||
adi̭tyā u॒ṣṇīṣa̭masi | vā॒yura̭syai॒ḍaḥ | pū॒ṣā tvo॒pāva̭sṛjatu | a॒śvibhyā॒-mpra dā̭paya | yaste॒ stanaḥ̭ śaśa॒yo yo ma̭yo॒bhūḥ | yena॒ viśvā॒ puṣya̭si॒ vāryā̭ṇi | yo ra̭tna॒dhā va̭su॒vidya-ssu॒datraḥ̭ |
sara̭svati॒ tami॒ha dhāta̭ve-'kaḥ || usra̭ gha॒rmagṃ śigṃ̭ṣa | usra̭ gha॒rma-mpā̭hi || 28 ||
gha॒rmāya̭ śigṃṣa | bṛha॒spati॒stvopa̭sīdatu | dāna̭va-sstha॒ pera̭vaḥ | vi॒ṣva॒gvṛto॒ lohi̭tena | a॒śvibhyā᳚-mpinvasva | sara̭svatyai pinvasva |
pū॒ṣṇe pi̭nvasva | bṛha॒spata̭ye pinvasva | indrā̭ya pinvasva | indrā̭ya pinvasva || 29 ||
gā॒ya॒tro̭-'si | traiṣṭṷbho-'si | jāga̭tamasi | sa॒horjo bhā॒genopa॒ mehi̭ | indrā᳚śvinā॒ madhṷna-ssāra॒ghasya̭ | gha॒rma-mpā̭ta vasavo॒ yaja̭tā॒ vaṭ | svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmayḙ vṛṣṭi॒vana̭ye juhomi | madhṷ ha॒vira̭si | sūrya̭sya॒ tapa̭stapa | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-ntvā॒ pari̭gṛhṇāmi || 30 ||
a॒ntari̭kṣeṇa॒ tvopa̭yacchāmi | de॒vānā᳚-ntvā pitṛ॒ṇāmanṷmato॒ bhartugṃ̭ śakeyam | tejo̭-'si |
tejo-'nu॒prehi̭ | di॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
a॒nta॒ri॒kṣa॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ | pṛ॒thi॒vi॒spṛmmā mā̭ higṃsīḥ |
suva̭rasi॒ suva̭rme yaccha |
divaṃ̭-ya~ccha di॒vo mā̭ pāhi || 31 ||
(ehi̭ - pāhi - pinvasva - gṛhṇāmi॒ - +nava̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9
sa॒mu॒drāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | sa॒li॒lāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒nā॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒pra॒ti॒dhṛ॒ṣyāya̭ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ |
a॒va॒syave᳚ tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | duva̭svate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | śimi̭dvate tvā॒ vātā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ tvā॒ vasṷmate॒ svāhā᳚ |
somā̭ya tvā ru॒drava̭te॒ svāhā᳚ |
varṷṇāya tvā-''di॒tyava̭te॒ svāhā᳚ || 32 ||
bṛha॒spata̭ye tvā vi॒śvade᳚vyāvate॒ svāhā᳚ |
sa॒vi॒tre tva̭rbhu॒matḙ vibhu॒mate᳚ prabhu॒mate॒ vāja̭vate॒ svāhā᳚ | ya॒māya॒ tvā-'ṅgi̭rasvate pitṛ॒mate॒ svāhā᳚ || viśvā॒ āśā̭ dakṣiṇa॒sat | viśvā᳚-nde॒vāna̭yāḍi॒ha | svāhā̭kṛtasya gha॒rmasya̭ | madhoḥ᳚ pibatamaśvinā |
svāhā॒-'gnayḙ ya॒jñiyā̭ya | śaṃ-ya~jṷrbhiḥ ||
aśvi̭nā gha॒rma-mpā̭tagṃ hārdivā॒nam || 33 ||
aha̭-rdi॒vābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī magṃ̭sātām | svāhendrā̭ya || svāhendrā॒vaṭ | gha॒rmama̭pātamaśvinā hārdivā॒nam |
aha̭-rdi॒vābhi̭rū॒tibhiḥ̭ | anṷ vā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī a̭magṃsātām | ta-mprā॒vyaṃ̭-ya~thā॒ vaṭ | namo̭ di॒ve | namaḥ̭ pṛthi॒vyai || 34 ||
di॒vi dhā̭ i॒maṃ-ya~॒jñam | ya॒jñami॒ma-ndi॒vi dhāḥ᳚ | diva̭ṅgaccha | a॒ntari̭kṣaṅgaccha | pṛ॒thi॒vīṅga̭ccha | pañca̭ pra॒diśo̭ gaccha | de॒vā-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha | pi॒tṝ-ngha̭rma॒pā-nga̭ccha || 35 ||
(ā॒di॒tyava̭te॒ svāhā̭-hārdivā॒nam-pṛ̭thi॒vyā-+a॒ṣṭau ca̭) (a. 9)
anuvākaṃ 10
i॒ṣe pī̭pihi | ū॒rje pī̭pihi | brahma̭ṇe pīpihi | kṣa॒trāya̭ pīpihi | a॒dbhyaḥ pī̭pihi | oṣa̭dhībhyaḥ pīpihi | vana॒spati̭bhyaḥ pīpihi | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā᳚-mpīpihi | su॒bhū॒tāya̭ pīpihi | bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi || 36 ||
yaja̭mānāya pīpihi | mahya॒ñjyaiṣṭhyā̭ya pīpihi || tviṣyai᳚ tvā | dyu॒mnāya̭ tvā | i॒ndri॒yāya̭ tvā॒ bhūtyai᳚ tvā | dharmā̭-'si su॒dharmā me᳚ nya॒sme | brahmā̭ṇi dhāraya | kṣa॒trāṇi̭ dhāraya | viśa̭ndhāraya |
nettvā॒ vātaḥ̭ ska॒ndayā᳚t || 37 ||
a॒muṣya̭ tvā prā॒ṇe sā̭dayāmi | a॒munā̭ sa॒ha ni̭ra॒rthaṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
grāva̭bhya॒-ssvāhā᳚ | pra॒ti॒rebhya॒-ssvāhā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāhā᳚ |
pi॒tṛbhyo̭ gharma॒pebhya॒-ssvāhā᳚ ||
ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā᳚ || 38 ||
aha॒-rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | rātri॒rjyotiḥ̭ ke॒tunā̭ juṣatām | su॒jyo॒ti-rjyoti̭ṣā॒g॒ svāhā᳚ | apī̭paro॒ mā-'hno॒ rātri̭yai mā pāhi | e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | apī̭paro mā॒ rātri̭yā॒ ahno̭ mā pāhi || 39 ||
e॒ṣā tḙ agne sa॒mit | tayā॒ sami̭ddhyasva | āyṷrme dāḥ | varca̭sā mā-'ñjīḥ | a॒gni-rjyoti॒-rjyoti̭ra॒gni-ssvāhā᳚ |
sūryo॒ jyoti॒-rjyoti॒-ssūrya॒-ssvāhā᳚ | bhū-ssvāhā᳚ | hu॒tagṃ ha॒viḥ | madhṷ ha॒viḥ | indra̭tame॒-'gnau || 40 ||
pi॒tā no̭-'si॒ mā mā̭ higṃsīḥ | a॒śyāma̭ te devagharma |
madhṷmato॒ vāja̭vataḥ pitu॒mataḥ̭ | aṅgi̭rasvata-ssvadhā॒vinaḥ̭ | a॒śī॒mahi̭ tvā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || svāhā᳚ tvā॒ sūrya̭sya ra॒śmibhyaḥ̭ | svāhā᳚ tvā॒ nakṣa̭trebhyaḥ || 41 ||
(bra॒hma॒va॒rca॒sāya̭ pīpihi - ska॒ndayā᳚-d- ru॒drāya̭ ru॒draho᳚tre॒ svāhā - 'hno̭ mā pāh - ya॒gnau - +sa॒pta ca̭) (a. 10)
anuvākaṃ 11
gharma॒ yā tḙ di॒vi śuk | yā gā̭ya॒tre chanda̭si | yā brā᳚hma॒ṇe | yā ha̭vi॒rdhāne᳚ | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || gharma॒ yā te॒-'ntari̭kṣe॒ śuk |
yā traiṣṭṷbhe॒ chanda̭si | yā rā̭ja॒nye᳚ | yā-''gnī᳚ddhre |
tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || 42 ||
gharma॒ yā tḙ pṛthi॒vyāgṃ śuk | yā jāga̭te॒ chanda̭si | yā vaiśye᳚ | yā sada̭si | tānta̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā᳚ || a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || di॒vastvā̭ para॒spāyāḥ᳚ | a॒ntari̭kṣasya ta॒nuvaḥ̭ pāhi | pṛ॒thi॒vyāstvā॒ dharma̭ṇā || 43 ||
va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || brahma̭ṇastvā para॒spāyāḥ᳚ | kṣa॒trasya̭ ta॒nuvaḥ̭ pāhi | vi॒śastvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || prā॒ṇasya̭ tvā para॒spāyai᳚ | cakṣṷṣasta॒nuvaḥ̭ pāhi | śrotra̭sya tvā॒ dharma̭ṇā | va॒yamanṷkrāmāma suvi॒tāya॒ navya̭se || va॒lgura̭si śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ || 44 ||
śiśu॒-rjana̭dhāyāḥ || śañca॒ vakṣi॒ pari̭ ca॒ vakṣi̭ |
catuḥ̭ srakti॒rnābhi̭r-ṛ॒tasya̭ | sado̭ vi॒śvāyu॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ | apa॒ dveṣo॒ apa॒ hvaraḥ̭ | a॒nyadvra̭tasya saścima | gharmai॒ta-tte-'nna̭me॒ta-tpurī̭ṣam | tena॒ vardha̭sva॒ cā ca̭ pyāyasva | va॒rdhi॒ṣī॒mahi̭ ca va॒yam | ā ca̭ pyāsiṣī॒mahi̭ || 45 ||
ranti॒-rnāmā̭si di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | tasya̭ te pa॒dvaddha̭vi॒rdhāna᳚m | a॒gniraddhya̭kṣāḥ | ru॒dro-'dhi̭patiḥ || sama॒hamāyṷṣā | sa-mprā॒ṇena̭ |
saṃ-va~rca̭sā | sa-mpaya̭sā | saṅgaṷpa॒tyena̭ | sagṃ rā॒yaspoṣḙṇa || 46 ||
vya̭sau | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
aci̭krada॒dvṛṣā॒ hariḥ̭ | ma॒hā-nmi॒tro na da̭rśa॒taḥ | sagṃ sūryḙṇa rocate || cida̭si samu॒drayo̭niḥ | indu॒-rdakṣaḥ̭ śye॒na ṛ॒tāvā᳚ | hira̭ṇyapakṣa-śśaku॒no bhṷra॒ṇyuḥ | ma॒hān-thsa॒dhasthe᳚ dhru॒va āniṣa̭ttaḥ || 47 ||
nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || vi॒śvāva̭sugṃ soma gandha॒rvam | āpo̭ dadṛ॒śuṣīḥ᳚ | tadṛ॒tenā॒ vyā̭yann | tada॒nvavai᳚t | indro̭ rārahā॒ṇa ā̭sām | pari॒ sūrya̭sya pari॒dhīgṃ ra̭paśyat || vi॒śvāva̭sura॒bhi tanno̭ gṛṇātu | di॒vyo ga̭ndha॒rvo raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
yadvā̭ ghā sa॒tyamu॒ta yanna vi॒dma || 48 ||
dhiyo̭ hinvā॒no dhiya॒ inno̭ avyāt || sasni̭mavinda॒ccara̭ṇe na॒dīnā᳚m |
apā̭vṛṇo॒-dduro॒ aśma̭vrajānām | prāsā᳚-ngandha॒rvo a॒mṛtā̭ni vocat | indro॒ dakṣa॒-mpari̭jānāda॒hīna᳚m || e॒tattva-ndḙva gharma de॒vo de॒vānupā̭gāḥ |
i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyāṋ | soma̭pī॒thānu॒ mehi̭ | sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu || 49 ||
du॒rmi॒trāstasmai̭ bhūyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ || i॒mamū॒ ṣu tyama॒smabhyagṃ̭ sa॒nim | gā॒ya॒trannavī̭yāgṃsam |
agnḙ de॒veṣu॒ pravo̭caḥ || 50 ||
(yā-''gnī᳚ddhre॒ tāntā̭ e॒tenāva̭yaje॒ svāhā॒ - dharma̭ṇā - śaṃ॒-yu~dhā̭yāḥ - pyāsiṣī॒mahi॒-poṣḙṇa॒-niṣa̭tto-vi॒dma-sa̭n-+tva॒ṣṭau ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12
ma॒hī॒nā-mpayo̭-'si॒ vihi̭ta-ndeva॒trā |
jyo॒ti॒rbhā a̭si॒ vana॒spatī̭nā॒moṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |
vā॒jina̭-ntvā vā॒jino-'va̭ nayāmaḥ |
ū॒rdhva-mmanaḥ̭ suva॒rgam || 51 || (a. 12)
anuvākaṃ 13
askā॒-ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ |
ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu || askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni | ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ |
ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || 52 || (a. 13)
anuvākaṃ 14
yā pu॒rastā᳚-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ | yā da̭kṣiṇa॒taḥ | yā pa॒ścāt | yotta̭ra॒taḥ | yopari̭ṣṭā-dvi॒dyudāpa̭tat | tānta̭ e॒tenāva̭ yaje॒ svāhā᳚ || 53 || (a. 14)
anuvākaṃ 15
prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
cakṣṷṣe॒ svāhā॒ śrotrā̭ya॒ svāhā᳚ |
mana̭se॒ svāhā̭ vā॒ce sara̭svatyai॒ svāhā᳚ || 54 || (a. 15)
anuvākaṃ 16
pū॒ṣṇe svāhā̭ pū॒ṣṇe śara̭se॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe pra̭pa॒tthyā̭ya॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒randhi̭ṣāya॒ svāhā᳚ | pū॒ṣṇe-'ṅghṛ̭ṇaye॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒ruṇā̭ya॒ svāhā᳚ |
pū॒ṣṇe sā̭ke॒tāya॒ svāhā᳚ || 55 || (a. 16)
anuvākaṃ 17
uda̭sya॒ śuṣmā᳚-dbhā॒nurnārta॒ bibha̭rti | bhā॒ra-mpṛ̭thi॒vī na bhūma̭ | pra śu॒kraitṷ de॒vī ma̭nī॒ṣā | a॒sma-thsuta̭ṣṭo॒ ratho॒ na vā॒jī | arca̭nta॒ eke॒ mahi॒ sāma̭ manvata | tena॒ sūrya̭madhārayann |
tena॒ sūrya̭marocayann | gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ |
purī̭ṣamasi॒ sampri̭ya-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rbhuvat | pra॒jāpati̭stvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā 'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 56 || (a. 17)
anuvākaṃ 18
yāstḙ agna ā॒rdrā yona̭yo॒ yāḥ kṷlā॒yinīḥ᳚ |
ye tḙ agna॒ inda̭vo॒ yā u॒ nābha̭yaḥ | yāstḙ agne ta॒nuva॒ ūrjo॒ nāma̭ | tābhi॒stvamu॒bhayī̭bhi-ssaṃvi~dā॒naḥ | pra॒jābhi̭ragne॒ dravi̭ṇe॒ha sī̭da |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 57 || (a. 18)
anuvākaṃ 19
a॒gnira̭si vaiśvāna॒ro̭-'si | saṃ॒va~॒thsa॒ro̭-'si parivathsa॒ro̭-'si | i॒dā॒va॒thsa॒ro̭-'sīduvathsa॒ro̭-'si | i॒dva॒thsa॒ro̭-'si vathsa॒ro̭-'si | tasya̭ te vasa॒nta-śśiraḥ̭ | grī॒ṣmo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | va॒r॒ṣāḥ puccha᳚m |
śa॒radutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | he॒ma॒nto maddhya᳚m | pū॒rva॒pa॒kṣāścita̭yaḥ | a॒pa॒ra॒pa॒kṣāḥ purī̭ṣam | a॒ho॒rā॒trāṇīṣṭa̭kāḥ | tasya̭ te॒ māsā᳚ścārdhamā॒sāśca̭ kalpantām |
ṛ॒tava̭ste kalpantām | saṃ॒va~॒thsa॒rastḙ kalpatām |
a॒ho॒rā॒trāṇi̭ te kalpantām | eti॒ preti॒ vīti॒ samityuditi̭ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 58 ||
(cita̭yo॒ nava̭ ca) (a. 19)
anuvākaṃ 20
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | ū॒rdhva ū॒ ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭saḥ ||
vi॒dhunda̭drā॒ṇagṃ sama̭ne bahū॒nām | yuvā̭na॒gṃ॒ santa̭-mpali॒to ja̭gāra | de॒vasya̭ paśya॒ kāvya̭-mmahi॒tvā-'dyā ma॒māra̭ | sa hya॒-ssamā̭na ||
yadṛ॒te ci̭dabhi॒śriṣaḥ̭ | pu॒rā ja॒rtṛbhya̭ ā॒tṛdaḥ̭ |
sandhā̭tā sa॒ndhi-mma॒ghavā̭ puro॒vasuḥ̭ || 59 ||
niṣka̭rtā॒ vihrṷta॒-mpunaḥ̭ || puna̭rū॒rjā ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || mā no̭ gharma vyathi॒to vi̭vyatho naḥ | mā naḥ॒ para॒madha̭ra॒mmā rajo̭-'naiḥ | moṣva̭smāg stama̭syanta॒rā dhāḥ᳚ | mā ru॒driyā̭so a॒bhigṷrvṛ॒dhānaḥ̭ || mā naḥ॒ kratṷbhir-hīḍi॒tebhi̭ra॒smān | dviṣā̭ sunīte॒ mā parā̭dāḥ |
mā no̭ ru॒dro nir-ṛ̭ti॒rmā no॒ astā᳚ |
mā dyāvā̭pṛthi॒vī hī̭ḍiṣātām || 60 ||
upa̭ no mitrāvaruṇāvi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyāthāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tirhe॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒ viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
sa tvanno̭ ange-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m | ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra᳚m | pri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ | apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣuḥ̭ | mu॒mu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 61 ||
(pu॒ro॒vasṷrhīḍiṣātāgṃ supa॒rṇāḥ) (a. 20)
anuvākaṃ 21
bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | mayi॒ tyadi̭ndri॒ya-mma॒hat | mayi॒ dakṣo॒ mayi॒ kratuḥ̭ | mayi̭ dhāyi su॒vīrya᳚m | triśṷggha॒rmo vibhā̭tu me | ākū᳚tyā॒ mana̭sā sa॒ha |
vi॒rājā॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | brahma̭ṇā॒ teja̭sā sa॒ha | kṣa॒treṇa॒ yaśa̭sā sa॒ha | sa॒tyena॒ tapa̭sā sa॒ha | tasya॒ doha̭maśīmahi |
tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |
tasya̭ ta॒ indrḙṇa pī॒tasya॒ madhṷmataḥ |
upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 62 ||
(yaśa̭sā sa॒ha ṣaṭca̭) (a. 21)
anuvākaṃ 22
yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | kṣucca॒ tṛṣṇā̭ ca | asnu॒kcānā̭hutiśca | a॒śa॒na॒yā ca̭ pipā॒sā ca̭ | se॒diścāma̭tiśca | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ |
tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 63 || (a. 22)
anuvākaṃ 23
snikca॒ snīhi̭tiśca॒ snihi̭tiśca | u॒ṣṇā ca̭ śī॒tā ca̭ |
u॒grā ca̭ bhī॒mā ca̭ | sa॒dāmnī̭ se॒dirani̭rā | e॒tāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒muṅga̭ccha | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 64 || (a. 23)
anuvākaṃ 24
dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca |
ni॒li॒mpaśca̭ vili॒mpaśca̭ vikṣi॒paḥ || 65 || (a. 24)
anuvākaṃ 25
u॒graśca॒ dhuni̭śca dhvā॒ntaśca̭ dhva॒naśca̭ dhva॒nayagg̭śca | sa॒ha॒sa॒hvāgśca॒ saha̭mānaśca॒ saha̭svāgśca॒ sahī̭yāgśca |
etya॒ pretya̭ vikṣi॒paḥ || 66 || (a. 25)
anuvākaṃ 26
a॒ho॒rā॒tre tvodī̭rayatām | a॒rdha॒mā॒sāstvodī᳚-ñjayantu | māsā᳚stvā śrapayantu | ṛ॒tava̭stvā pacantu |
saṃ॒va~॒thsa॒rastvā̭ hantvasau || 67 || (a. 26)
anuvākaṃ 27
khaṭ pha-ḍja॒hi | chi॒ndhī bhi॒ndhī ha॒ndhī kaṭ |
iti॒ vācaḥ̭ krūrā॒ṇi || 68 || (a. 27)
anuvākaṃ 28
vigā i̭ndra vi॒cara᳚n-thspāśayasva | sva॒panta̭mindra paśu॒manta̭miccha | vajrḙṇā॒mu-mbo̭dhaya durvi॒datra᳚m | sva॒pa॒to᳚-'sya॒ praha̭ra॒ bhoja̭nebhyaḥ ||
agnḙ a॒gninā॒ saṃva~̭dasva | mṛtyo̭ mṛ॒tyunā॒ saṃva~̭dasva | nama̭ste astu bhagavaḥ || sa॒kṛttḙ agne॒ namaḥ̭ | dviste॒ namaḥ̭ | triste॒ namaḥ̭ | ca॒tuste॒ namaḥ̭ | pa॒ñca॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ |
da॒śa॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | śa॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | ā॒sa॒ha॒sra॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | a॒pa॒ri॒mi॒ta॒kṛtva̭ste॒ namaḥ̭ | nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 69 ||
(triste॒ namaḥ̭ sa॒pta ca̭) (a. 28)
anuvākaṃ 29
asṛ̭-nmukho rudhi॒reṇā॒vya̭ktaḥ | ya॒masya̭ dū॒ta-śśvapā॒-dvidhā̭vasi | gṛddhraḥ̭ supa॒rṇaḥ ku॒ṇapa॒nniṣḙvase |
ya॒masya̭ dū॒taḥ prahi̭to bha॒vasya̭ co॒bhayoḥ᳚ || 70 || (a. 29)
anuvākaṃ 30
yade॒ta-dvṛ̭ka॒so bhū॒tvā | vāg de᳚vyabhi॒rāya̭si | dvi॒ṣanta̭-mme॒-'bhirā̭ya | ta-mmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | sa ārtyā-''rti॒mārccha̭tu || 71 || (a. 30)
anuvākaṃ 31
yadī̭ṣi॒to yadi̭ vā svakā॒mī | bha॒yeḍa̭ko॒ vada̭ti॒ vāca̭me॒tām | tāmi̭ndrā॒gnī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nau |
śi॒vāma॒smabhya̭-ṅkṛṇutaṅgṛ॒heṣṷ || 72 || (a. 31)
anuvākaṃ 32
dīrgha̭mukhi॒ durha̭ṇu | mā sma̭ dakṣiṇa॒to va̭daḥ |
yadi̭ dakṣiṇa॒to vadā᳚-ddvi॒ṣanta॒-mme-'va̭ bādhāsai || 73 || (a. 32)
anuvākaṃ 33
i॒tthādulṷ̄ka॒ āpa̭ptat | hi॒ra॒ṇyā॒kṣo ayo̭mukhaḥ |
rakṣa̭sāndū॒ta āga̭taḥ | tami॒to nā̭śayāgne || 74 || (a. 33)
anuvākaṃ 34
yade॒ta-dbhū॒tānya̭nvā॒viśya̭ | daivīṃ॒-vā~caṃ̭-va~॒dasi̭ | dvi॒ṣato̭ naḥ॒ parā̭vada | tā-nmṛ̭tyo mṛ॒tyavḙ naya | ta ārtyā-''rti॒mārccha̭ntu |
a॒gninā॒-'gni-ssaṃva~̭datām || 75 || (a. 34)
anuvākaṃ 35
pra॒sārya̭ sa॒kthyaṷ pata̭si | sa॒vyamakṣi̭ ni॒pepi̭ ca |
meha ka̭syaca॒nāma̭mat || 76 || (a. 35)
anuvākaṃ 36
atri̭ṇā tvā krime hanmi | kaṇvḙna ja॒mada̭gninā |
vi॒śvāva̭so॒-rbrahma̭ṇā ha॒taḥ | krimī̭ṇā॒gṃ॒ rājā᳚ |
apyḙṣāg stha॒pati̭rha॒taḥ | atho̭ mā॒tā-'tho̭ pi॒tā |
atho᳚ sthū॒rā atho᳚ kṣu॒drāḥ | atho̭ kṛ॒ṣṇā atho᳚ śve॒tāḥ | atho̭ ā॒śāti̭kā ha॒tāḥ |
śve॒tābhiḥ̭ sa॒ha sarvḙ ha॒tāḥ || 77 || (a. 36)
anuvākaṃ 37
āha॒rāva̭dya | śṛ॒tasya̭ ha॒viṣo॒ yathā᳚ | ta-thsa॒tyam |
yada॒muṃ-ya~॒masya॒ jambha̭yoḥ | āda̭dhāmi॒ tathā॒ hi tat | khaṇphaṇmrasi̭ || 78 || (a. 37)
anuvākaṃ 38
brahma̭ṇā tvā śapāmi | brahma̭ṇastvā śa॒pathḙna śapāmi | gho॒reṇa̭ tvā॒ bhṛgṷ̄ṇā॒ñcakṣṷṣā॒ prekṣe᳚ | rau॒dreṇa॒ tvāṅgi̭rasā॒-mmana̭sā dhyāyāmi |
a॒ghasya̭ tvā॒ dhāra̭yā viddhyāmi |
adha̭ro॒ ma-tpa̭dyasvāsau || 79 || (a. 38)
anuvākaṃ 39
uttṷda śimijāvari | talpḙje॒ talpa॒ uttṷda | gi॒rīgṃ ranu॒ pravḙśaya | marī̭cī॒rupa॒ sannṷda |
yāva̭di॒taḥ pu॒rastā̭du॒dayā̭ti॒ sūryaḥ̭ |
tāva̭di॒to̭-'munnā̭śaya | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || 80 || (a. 39)
anuvākaṃ 40
bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvo॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ |
bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi॒ bhuvo᳚-'ddhāyi |
nṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇa-nnṛ॒mṇāyi nṛ॒mṇam | ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi ni॒dhā yyo̭-'vāyi | e a॒sme a॒sme | suva॒rna jyotīḥ᳚ || 81 || (a. 40)
anuvākaṃ 41
pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ ||
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit || 82 ||
tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe || 83 ||
sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ || prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī |
bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ || agne᳚ vratapate vra॒tañca̭riṣyāmi || 84 ||
taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām | vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tañca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām || dyau-ssa॒mit | tāmā̭di॒tya-ssami̭ndhe | sā-''di॒tyagṃ sami̭ndhe |
tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā || 85 ||
varca̭sā śri॒yā | yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ |
a॒ntari̭kṣagṃ sa॒mit | tāṃ-vā~॒yu-ssami̭ndhe | sā vā॒yugṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe | sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā || 86 ||
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ | a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | pṛ॒thi॒vī sa॒mit | tāma॒gni-ssami̭ndhe | sā-'gnigṃ sami̭ndhe | tāma॒hagṃ sami̭ndhe |
sā mā॒ sami̭ddhā | āyṷṣā॒ teja̭sā | varca̭sā śri॒yā |
yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || 87 ||
a॒nnādyḙna॒ sami̭ntā॒g॒ svāhā᳚ | prā॒jā॒pa॒tyā mḙ sa॒mida̭si sapatna॒kṣaya̭ṇī | bhrā॒tṛ॒vya॒hā mḙ-'si॒ svāhā᳚ | ādi̭tya vratapate vra॒tama̭cāriṣam |
tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi | vāyo᳚ vratapa॒te-'gne᳚ vratapate | vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tama̭cāriṣam | tada̭śaka॒-ntanmḙ-'rādhi || 88 ||
(sa॒mith - sami̭ndhe - vra॒tañca̭riṣyā॒ - myāyṷṣā॒ teja̭sā॒ - varca̭sā śri॒yā - yaśa̭sā brahmavarca॒senā॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 41)
anuvākaṃ 42
śanno॒ vātaḥ̭ pavatā-mmāta॒riśvā॒ śanna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | ahā̭ni॒ śa-mbha̭vantu na॒-śśagṃ rātriḥ॒ prati̭dhīyatām || śamu॒ṣā no॒ vyṷcchatu॒ śamā̭di॒tya udḙtu naḥ | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhava sumṛḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ ||
iḍā̭yai॒ vāstva̭si vāstu॒ma-dvā᳚stu॒manto̭ bhūyāsma॒ mā vāsto᳚-śchithsmahya vā॒stu-ssa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
pra॒ti॒ṣṭhā-'si̭ prati॒ṣṭhāva̭nto bhūyāsma॒ mā pra̭ti॒ṣṭhāyā᳚- śchithsmahya prati॒ṣṭhaḥ
sa bhṷ̄yā॒-dyo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || ā vā̭ta vāhi bheṣa॒jam ~vi vā̭ta vāhi॒ yadrapaḥ̭ |
tvagṃ hi vi॒śvabhḙṣajo de॒vānā᳚-ndū॒ta īya̭se ||
dvāvi॒mau vātaṷ vāta॒ ā sindhā॒rā pa̭rā॒vataḥ̭ || 89 ||
dakṣa̭-mme a॒nya ā॒vātu॒ parā॒-'nyo vā̭tu॒ ya-drapaḥ̭ ||
yada॒do vā̭ta te gṛ॒hḙ-'mṛta̭sya ni॒dhirhi॒taḥ |
tato̭ no dehi jī॒vase॒ tato̭ no dhehi bheṣa॒jam ||
tato̭ no॒ maha॒ āva̭ha॒ vāta॒ āvā̭tu bheṣa॒jam |
śa॒mbhū-rma̭yo॒bhūrno̭ hṛ॒de pra ṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || indra̭sya gṛ॒ho̭-'si॒ ta-ntvā॒ prapa̭dye॒ sagu॒ssāśvaḥ̭ | sa॒ha yanme॒ asti॒ tena̭ ||
bhūḥ prapa̭dye॒ bhuvaḥ॒ prapa̭dye॒ suvaḥ॒ prapa̭dye॒ bhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ prapa̭dye vā॒yum
prapa॒dye-'nā᳚rtā-nde॒vatā॒-mprapa॒dye 'śmā̭namākha॒ṇa-mprapa̭dye pra॒jāpa̭ter
brahmako॒śa-mbrahma॒ prapa̭dya॒ o-mprapa̭dye ||
a॒ntari̭kṣa-mma u॒rva̭ntara̭-mbṛ॒hada॒gnayaḥ॒ parva̭tāśca॒ yayā॒ vātaḥ̭ sva॒styā sva̭sti॒māntayā᳚ sva॒styā sva̭sti॒ māna̭sāni ||
prāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒-mmayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gni stejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒
bhrājo̭ dadhātu || 90 ||
dyu॒bhira॒ktubhiḥ॒ pari̭pāta-ma॒smānari̭ṣṭebhi-raśvinā॒ saubha̭gebhiḥ | tanno̭ mi॒tro varṷṇo māmahantā॒ madi̭ti॒-ssindhuḥ̭ pṛthi॒vī u॒ta dyauḥ ||
kayā̭ naści॒tra ābhṷvadū॒tī sa॒dāvṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || kastvā̭ sa॒tyo madā̭nā॒-mmagṃhi̭ṣṭho mathsa॒dandha̭saḥ |
dṛ॒ḍhā ci̭dā॒ruje॒ vasṷ || a॒bhī ṣu ṇa॒-ssakhī̭nāmavi॒tā ja̭ritṝ॒ṇām | śa॒ta-mbha̭vāsyū॒tibhiḥ̭ ||
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒yamḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |
apa̭ dhvā॒ntamū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙva ba॒ddhān || 91 ||
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || īśā̭nā॒ vāryā̭ṇā॒-ṅkṣaya̭ntīścarṣaṇī॒nām | a॒po yā̭cāmi bheṣa॒jam ||
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smān-dveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ ||
āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ ||
tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha || 92 ||
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ ||
pṛ॒thi॒vī śā॒ntā sā-'gninā̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || a॒ntari̭kṣagṃ śā॒nta-nta-dvā॒yunā̭ śā॒nta-ntanmḙ śā॒ntagṃ śucagṃ̭ śamayatu |
dyau-śśā॒ntā sā-''di॒tyena̭ śā॒ntā sā mḙ śā॒ntā śucagṃ̭ śamayatu || pṛ॒thi॒vī śānti̭ra॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ śānti॒-rdyau-śśānti॒-rdiśa॒-śśānti̭ ravāntaradi॒śā-śśānti̭ ra॒gni-śśānti̭-rvā॒yu-śśānti̭ rādi॒tya-śśānti̭
śca॒ndramā॒-śśānti॒-rnakṣa̭trāṇi॒ śānti॒ rāpa॒-śśānti॒ roṣa̭dhaya॒-śśānti॒-rvana॒spata̭ya॒-śśānti॒-rgau-śśānti̭ ra॒jā śānti॒ raśva॒-śśāntiḥ॒ purṷṣa॒-śśānti॒-rbrahma॒ śānti̭-rbrāhma॒ṇa-śśānti॒-śśānti̭re॒va śānti॒-śśānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
tayā॒-'hagṃ śā॒ntyā sa̭rvaśā॒ntyā mahya̭-ndvi॒pade॒ catṷṣpade ca॒ śānti̭-ṅkaromi॒ śānti̭rme astu॒ śāntiḥ̭ ||
eha॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni॒ motti̭ṣṭhanta॒-manūtti̭ṣṭhantu॒ mā mā॒g॒ śrīśca॒ hrīśca॒ dhṛti̭śca॒ tapo̭ me॒dhā pra̭ti॒ṣṭhā śra॒ddhā sa॒tya-ndharma̭ścai॒tāni̭ mā॒ mā hā̭siṣuḥ ||
udāyṷṣā svā॒yuṣodoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rase॒no-tpa॒rjanya̭sya॒ śuṣme॒ṇoda̭sthā-ma॒mṛtā॒gṃ॒ anṷ || taccakṣṷ-rde॒vahi̭ta-mpu॒rastā᳚ cchu॒kramu॒ccara̭t |
paśyḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjīvḙma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-nnandā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mmodā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mbhavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒tagṃ śṛ॒ṇavā̭ma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-mprabra̭vāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta majī̭tā-ssyāma śa॒radaḥ̭ śa॒ta-ñjyokca॒ sūrya̭-ndṛ॒śe || 93 ||
ya uda̭gā-nmaha॒to-'rṇavā᳚-dvi॒bhrāja̭māna-ssari॒rasya॒ maddhyā॒thsa mā̭ vṛṣa॒bho lo̭hitā॒kṣa-ssūryo̭ vipa॒ści-nmana̭sā punātu || brahma̭ṇa॒-śścota̭nyasi॒ brahma̭ṇa ā॒ṇī stho॒ brahma̭ṇa ā॒vapa̭namasi dhāri॒teya-mpṛ̭thi॒vī brahma̭ṇā ma॒hī dhā̭ri॒tamḙnena ma॒hada॒ntari̭kṣa॒-ndiva̭-ndādhāra pṛthi॒vīgṃ sadḙvāṃ॒-ya~da॒haṃ-ve~da॒ tada॒ha-ndhā̭rayāṇi॒ mā madvedo-'dhi॒ visra̭sat || me॒dhā॒ma॒nī॒ṣe mā-''vi̭śatāgṃ sa॒mīcī̭ bhū॒tasya॒ bhavya॒syāva̭ruddhyai॒ sarva॒māyṷrayāṇi॒
sarva॒māyṷrayāṇi || ā॒bhi-rgī॒rbhi-ryadato̭ na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ mā hā̭sīt || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 94 ||
(pa॒rā॒vato̭-dadhātu-ba॒ddhān-jinva̭tha-dṛ॒śe-+sa॒pta ca̭) (a. 42)
(namo̭ - yu॒ñjate॒ - vṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - brahma॒-npraca̭riṣyāmo॒ - daśa॒ prācī॒ - rapa̭śyaṅgo॒pām - de॒vasya̭ - samu॒drā - ye॒ṣe pī̭pihi॒ - gharma॒ yā tḙ - mahī॒nā-ñca॒tvā - ryaskā॒n॒. - yā pu॒rastā᳚-thsa॒pta sa̭pta - prā॒ṇāya॒ trīṇi̭ - pū॒ṣṇe ca॒tvā-ryu - da॒syaikā̭daśa॒ - yāstḙ sa॒ptā - gni-rdhru॒vasīḥ॒ daikā॒nna vigṃ̭śati॒--r bhūrū॒rdhva stri॒gṃ॒śata-d- bhū-rmayi॒ ṣoḍa̭śa॒ - yāstḙ gho॒rā nava॒ - snikcā॒ṣṭau - dhuni̭śca॒ dve - u॒graśca॒ trīṇya̭ - horā॒tre pañca॒ - kha-ṭtrīṇi॒ - vigā-ssa॒ptada॒śā - sṛ̭-nmukha-śca॒tvāri॒ - yade॒ta-dvṛ̭ka॒saḥ pañca॒ - yadī̭ṣi॒ta śca॒tvāri॒ - dīrgha̭mukhi॒ trīṇī॒ - tthā cca॒tvāri॒ - yade॒ta-dbhū॒tāni॒ ṣaṭ - pra॒sārya॒ trīṇya - tri̭ṇā॒ daśā- ha॒rāva̭dya॒ - brahma̭ṇā॒ ṣaṭ-thṣaḍ - uttṷdā॒ṣṭau - bhū-ṣṣaṭ - pṛ̭thi॒vya̭ṣṭa ṣa̭ṣṭiḥ॒ - śannaḥ̭ sa॒ptapa̭ñcā॒śa-ddvica̭tvārigṃśat )
(namo̭ vā॒ce - brahma̭-nprava॒rgyḙṇa॒ - mayi॒ ru - ga॒ntari̭kṣeṇa - pi॒tā no̭-'si - mahī॒nā - mupa̭ no॒ - yade॒ta-d- bhū--r dyū॒bhi ścatṷ-rnavatiḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake caturthaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.