નામ્નાં સાષ્ટસહસ્રઞ્ચ બ્રૂહિ ગાર્ગ્ય મહામતે ।
મહાલક્ષ્મ્યા મહાદેવ્યા ભુક્તિમુક્ત્યર્થસિદ્ધયે ॥ 1 ॥
ગાર્ગ્ય ઉવાચ
સનત્કુમારમાસીનં દ્વાદશાદિત્યસન્નિભમ્ ।
અપૃચ્છન્યોગિનો ભક્ત્યા યોગિનામર્થસિદ્ધયે ॥ 2 ॥
સર્વલૌકિકકર્મભ્યો વિમુક્તાનાં હિતાય વૈ ।
ભુક્તિમુક્તિપ્રદં જપ્યમનુબ્રૂહિ દયાનિધે ॥ 3 ॥
સનત્કુમાર ભગવન્સર્વજ્ઞોઽસિ વિશેષતઃ ।
આસ્તિક્યસિદ્ધયે નૄણાં ક્ષિપ્રધર્માર્થસાધનમ્ ॥ 4 ॥
ખિદ્યન્તિ માનવાસ્સર્વે ધનાભાવેન કેવલમ્ ।
સિદ્ધ્યન્તિ ધનિનોઽન્યસ્ય નૈવ ધર્માર્થકામનાઃ ॥ 5 ॥
દારિદ્ર્યધ્વંસિની નામ કેન વિદ્યા પ્રકીર્તિતા ।
કેન વા બ્રહ્મવિદ્યાઽપિ કેન મૃત્યુવિનાશિની ॥ 6 ॥
સર્વાસાં સારભૂતૈકા વિદ્યાનાં કેન કીર્તિતા ।
પ્રત્યક્ષસિદ્ધિદા બ્રહ્મન્ તામાચક્ષ્વ દયાનિધે ॥ 7 ॥
સનત્કુમાર ઉવાચ
સાધુ પૃષ્ટં મહાભાગાસ્સર્વલોકહિતૈષિણઃ ।
મહતામેષ ધર્મશ્ચ નાન્યેષામિતિ મે મતિઃ ॥ 8 ॥
બ્રહ્મવિષ્ણુમહાદેવમહેન્દ્રાદિમહાત્મભિઃ ।
સમ્પ્રોક્તં કથયામ્યદ્ય લક્ષ્મીનામસહસ્રકમ્ ॥ 9 ॥
યસ્યોચ્ચારણમાત્રેણ દારિદ્ર્યાન્મુચ્યતે નરઃ ।
કિં પુનસ્તજ્જપાજ્જાપી સર્વેષ્ટાર્થાનવાપ્નુયાત્ ॥ 10 ॥
અસ્ય શ્રીલક્ષ્મીદિવ્યસહસ્રનામસ્તોત્રમહામન્ત્રસ્ય આનન્દકર્દમચિક્લીતેન્દિરાસુતાદયો મહાત્માનો મહર્ષયઃ અનુષ્ટુપ્છન્દઃ વિષ્ણુમાયા શક્તિઃ મહાલક્ષ્મીઃ પરાદેવતા શ્રીમહાલક્ષ્મીપ્રસાદદ્વારા સર્વેષ્ટાર્થસિદ્ધ્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ।
ધ્યાનમ્
પદ્મનાભપ્રિયાં દેવીં પદ્માક્ષીં પદ્મવાસિનીમ્ ।
પદ્મવક્ત્રાં પદ્મહસ્તાં વન્દે પદ્મામહર્નિશમ્ ॥ 1 ॥
પૂર્ણેન્દુવદનાં દિવ્યરત્નાભરણભૂષિતામ્ ।
વરદાભયહસ્તાઢ્યાં ધ્યાયેચ્ચન્દ્રસહોદરીમ્ ॥ 2 ॥
ઇચ્છારૂપાં ભગવતસ્સચ્ચિદાનન્દરૂપિણીમ્ ।
સર્વજ્ઞાં સર્વજનનીં વિષ્ણુવક્ષસ્સ્થલાલયામ્ ।
દયાલુમનિશં ધ્યાયેત્સુખસિદ્ધિસ્વરૂપિણીમ્ ॥ 3 ॥
સ્તોત્રમ્
નિત્યાગતાનન્તનિત્યા નન્દિની જનરઞ્જની ।
નિત્યપ્રકાશિની ચૈવ સ્વપ્રકાશસ્વરૂપિણી ॥ 1 ॥
મહાલક્ષ્મીર્મહાકાલી મહાકન્યા સરસ્વતી ।
ભોગવૈભવસન્ધાત્રી ભક્તાનુગ્રહકારિણી ॥ 2 ॥
ઈશાવાસ્યા મહામાયા મહાદેવી મહેશ્વરી ।
હૃલ્લેખા પરમા શક્તિર્માતૃકાબીજરૂપિણી ॥ 3 ॥
નિત્યાનન્દા નિત્યબોધા નાદિની જનમોદિની ।
સત્યપ્રત્યયની ચૈવ સ્વપ્રકાશાત્મરૂપિણી ॥ 4 ॥
ત્રિપુરા ભૈરવી વિદ્યા હંસા વાગીશ્વરી શિવા ।
વાગ્દેવી ચ મહારાત્રિઃ કાલરાત્રિસ્ત્રિલોચના ॥ 5 ॥
ભદ્રકાલી કરાલી ચ મહાકાલી તિલોત્તમા ।
કાલી કરાલવક્ત્રાન્તા કામાક્ષી કામદા શુભા ॥ 6 ॥
ચણ્ડિકા ચણ્ડરૂપેશા ચામુણ્ડા ચક્રધારિણી ।
ત્રૈલોક્યજયિની દેવી ત્રૈલોક્યવિજયોત્તમા ॥ 7 ॥
સિદ્ધલક્ષ્મીઃ ક્રિયાલક્ષ્મીર્મોક્ષલક્ષ્મીઃ પ્રસાદિની ।
ઉમા ભગવતી દુર્ગા ચાન્દ્રી દાક્ષાયણી શિવા ॥ 8 ॥
પ્રત્યઙ્ગિરા ધરાવેલા લોકમાતા હરિપ્રિયા ।
પાર્વતી પરમા દેવી બ્રહ્મવિદ્યાપ્રદાયિની ॥ 9 ॥
અરૂપા બહુરૂપા ચ વિરૂપા વિશ્વરૂપિણી ।
પઞ્ચભૂતાત્મિકા વાણી પઞ્ચભૂતાત્મિકા પરા ॥ 10 ॥
કાલી મા પઞ્ચિકા વાગ્મી હવિઃપ્રત્યધિદેવતા ।
દેવમાતા સુરેશાના દેવગર્ભાઽમ્બિકા ધૃતિઃ ॥ 11 ॥
સઙ્ખ્યા જાતિઃ ક્રિયાશક્તિઃ પ્રકૃતિર્મોહિની મહી ।
યજ્ઞવિદ્યા મહાવિદ્યા ગુહ્યવિદ્યા વિભાવરી ॥ 12 ॥
જ્યોતિષ્મતી મહામાતા સર્વમન્ત્રફલપ્રદા ।
દારિદ્ર્યધ્વંસિની દેવી હૃદયગ્રન્થિભેદિની ॥ 13 ॥
સહસ્રાદિત્યસઙ્કાશા ચન્દ્રિકા ચન્દ્રરૂપિણી ।
ગાયત્રી સોમસમ્ભૂતિસ્સાવિત્રી પ્રણવાત્મિકા ॥ 14 ॥
શાઙ્કરી વૈષ્ણવી બ્રાહ્મી સર્વદેવનમસ્કૃતા ।
સેવ્યદુર્ગા કુબેરાક્ષી કરવીરનિવાસિની ॥ 15 ॥
જયા ચ વિજયા ચૈવ જયન્તી ચાઽપરાજિતા ।
કુબ્જિકા કાલિકા શાસ્ત્રી વીણાપુસ્તકધારિણી ॥ 16 ॥
સર્વજ્ઞશક્તિશ્શ્રીશક્તિર્બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મિકા ।
ઇડાપિઙ્ગલિકામધ્યમૃણાલીતન્તુરૂપિણી ॥ 17 ॥
યજ્ઞેશાની પ્રથા દીક્ષા દક્ષિણા સર્વમોહિની ।
અષ્ટાઙ્ગયોગિની દેવી નિર્બીજધ્યાનગોચરા ॥ 18 ॥
સર્વતીર્થસ્થિતા શુદ્ધા સર્વપર્વતવાસિની ।
વેદશાસ્ત્રપ્રભા દેવી ષડઙ્ગાદિપદક્રમા ॥ 19 ॥
શિવા ધાત્રી શુભાનન્દા યજ્ઞકર્મસ્વરૂપિણી ।
વ્રતિની મેનકા દેવી બ્રહ્માણી બ્રહ્મચારિણી ॥ 20 ॥
એકાક્ષરપરા તારા ભવબન્ધવિનાશિની ।
વિશ્વમ્ભરા ધરાધારા નિરાધારાઽધિકસ્વરા ॥ 21 ॥
રાકા કુહૂરમાવાસ્યા પૂર્ણિમાઽનુમતિર્દ્યુતિઃ ।
સિનીવાલી શિવાઽવશ્યા વૈશ્વદેવી પિશઙ્ગિલા ॥ 22 ॥
પિપ્પલા ચ વિશાલાક્ષી રક્ષોઘ્ની વૃષ્ટિકારિણી ।
દુષ્ટવિદ્રાવિણી દેવી સર્વોપદ્રવનાશિની ॥ 23 ॥
શારદા શરસન્ધાના સર્વશસ્ત્રસ્વરૂપિણી ।
યુદ્ધમધ્યસ્થિતા દેવી સર્વભૂતપ્રભઞ્જની ॥ 24 ॥
અયુદ્ધા યુદ્ધરૂપા ચ શાન્તા શાન્તિસ્વરૂપિણી ।
ગઙ્ગા સરસ્વતીવેણીયમુનાનર્મદાપગા ॥ 25 ॥
સમુદ્રવસનાવાસા બ્રહ્માણ્ડશ્રોણિમેખલા ।
પઞ્ચવક્ત્રા દશભુજા શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભા ॥ 26 ॥
રક્તા કૃષ્ણા સિતા પીતા સર્વવર્ણા નિરીશ્વરી ।
કાલિકા ચક્રિકા દેવી સત્યા તુ વટુકાસ્થિતા ॥ 27 ॥
તરુણી વારુણી નારી જ્યેષ્ઠાદેવી સુરેશ્વરી ।
વિશ્વમ્ભરાધરા કર્ત્રી ગલાર્ગલવિભઞ્જની ॥ 28 ॥
સન્ધ્યારાત્રિર્દિવાજ્યોત્સ્ના કલાકાષ્ઠા નિમેષિકા ।
ઉર્વી કાત્યાયની શુભ્રા સંસારાર્ણવતારિણી ॥ 29 ॥
કપિલા કીલિકાઽશોકા મલ્લિકાનવમલ્લિકા । [ મલ્લિકાનવમાલિકા ]
દેવિકા નન્દિકા શાન્તા ભઞ્જિકા ભયભઞ્જિકા ॥ 30 ॥
કૌશિકી વૈદિકી દેવી સૌરી રૂપાધિકાઽતિભા ।
દિગ્વસ્ત્રા નવવસ્ત્રા ચ કન્યકા કમલોદ્ભવા ॥ 31 ॥
શ્રીસ્સૌમ્યલક્ષણાઽતીતદુર્ગા સૂત્રપ્રબોધિકા ।
શ્રદ્ધા મેધા કૃતિઃ પ્રજ્ઞા ધારણા કાન્તિરેવ ચ ॥ 32 ॥
શ્રુતિઃ સ્મૃતિર્ધૃતિર્ધન્યા ભૂતિરિષ્ટિર્મનીષિણી ।
વિરક્તિર્વ્યાપિની માયા સર્વમાયાપ્રભઞ્જની ॥ 33 ॥
માહેન્દ્રી મન્ત્રિણી સિંહી ચેન્દ્રજાલસ્વરૂપિણી ।
અવસ્થાત્રયનિર્મુક્તા ગુણત્રયવિવર્જિતા ॥ 34 ॥
ઈષણાત્રયનિર્મુક્તા સર્વરોગવિવર્જિતા ।
યોગિધ્યાનાન્તગમ્યા ચ યોગધ્યાનપરાયણા ॥ 35 ॥
ત્રયીશિખા વિશેષજ્ઞા વેદાન્તજ્ઞાનરૂપિણી ।
ભારતી કમલા ભાષા પદ્મા પદ્મવતી કૃતિઃ ॥ 36 ॥
ગૌતમી ગોમતી ગૌરી ઈશાના હંસવાહિની ।
નારાયણી પ્રભાધારા જાહ્નવી શઙ્કરાત્મજા ॥ 37 ॥
ચિત્રઘણ્ટા સુનન્દા શ્રીર્માનવી મનુસમ્ભવા ।
સ્તમ્ભિની ક્ષોભિણી મારી ભ્રામિણી શત્રુમારિણી ॥ 38 ॥
મોહિની દ્વેષિણી વીરા અઘોરા રુદ્રરૂપિણી ।
રુદ્રૈકાદશિની પુણ્યા કલ્યાણી લાભકારિણી ॥ 39 ॥
દેવદુર્ગા મહાદુર્ગા સ્વપ્નદુર્ગાઽષ્ટભૈરવી ।
સૂર્યચન્દ્રાગ્નિરૂપા ચ ગ્રહનક્ષત્રરૂપિણી ॥ 40 ॥
બિન્દુનાદકલાતીતા બિન્દુનાદકલાત્મિકા ।
દશવાયુજયાકારા કલાષોડશસંયુતા ॥ 41 ॥
કાશ્યપી કમલાદેવી નાદચક્રનિવાસિની ।
મૃડાધારા સ્થિરા ગુહ્યા દેવિકા ચક્રરૂપિણી ॥ 42 ॥
અવિદ્યા શાર્વરી ભુઞ્જા જમ્ભાસુરનિબર્હિણી ।
શ્રીકાયા શ્રીકલા શુભ્રા કર્મનિર્મૂલકારિણી ॥ 43 ॥
આદિલક્ષ્મીર્ગુણાધારા પઞ્ચબ્રહ્માત્મિકા પરા ।
શ્રુતિર્બ્રહ્મમુખાવાસા સર્વસમ્પત્તિરૂપિણી ॥ 44 ॥
મૃતસઞ્જીવની મૈત્રી કામિની કામવર્જિતા ।
નિર્વાણમાર્ગદા દેવી હંસિની કાશિકા ક્ષમા ॥ 45 ॥
સપર્યા ગુણિની ભિન્ના નિર્ગુણા ખણ્ડિતાશુભા ।
સ્વામિની વેદિની શક્યા શામ્બરી ચક્રધારિણી ॥ 46 ॥
દણ્ડિની મુણ્ડિની વ્યાઘ્રી શિખિની સોમસંહતિઃ ।
ચિન્તામણિશ્ચિદાનન્દા પઞ્ચબાણપ્રબોધિની ॥ 47 ॥
બાણશ્રેણિસ્સહસ્રાક્ષી સહસ્રભુજપાદુકા ।
સન્ધ્યાવલિસ્ત્રિસન્ધ્યાખ્યા બ્રહ્માણ્ડમણિભૂષણા ॥ 48 ॥
વાસવી વારુણીસેના કુલિકા મન્ત્રરઞ્જની ।
જિતપ્રાણસ્વરૂપા ચ કાન્તા કામ્યવરપ્રદા ॥ 49 ॥
મન્ત્રબ્રાહ્મણવિદ્યાર્થા નાદરૂપા હવિષ્મતી ।
આથર્વણિઃ શ્રુતિઃ શૂન્યા કલ્પનાવર્જિતા સતી ॥ 50 ॥
સત્તાજાતિઃ પ્રમાઽમેયાઽપ્રમિતિઃ પ્રાણદા ગતિઃ ।
અવર્ણા પઞ્ચવર્ણા ચ સર્વદા ભુવનેશ્વરી ॥ 51 ॥
ત્રૈલોક્યમોહિની વિદ્યા સર્વભર્ત્રી ક્ષરાઽક્ષરા ।
હિરણ્યવર્ણા હરિણી સર્વોપદ્રવનાશિની ॥ 52 ॥
કૈવલ્યપદવીરેખા સૂર્યમણ્ડલસંસ્થિતા ।
સોમમણ્ડલમધ્યસ્થા વહ્નિમણ્ડલસંસ્થિતા ॥ 53 ॥
વાયુમણ્ડલમધ્યસ્થા વ્યોમમણ્ડલસંસ્થિતા ।
ચક્રિકા ચક્રમધ્યસ્થા ચક્રમાર્ગપ્રવર્તિની ॥ 54 ॥
કોકિલાકુલચક્રેશા પક્ષતિઃ પઙ્ક્તિપાવની ।
સર્વસિદ્ધાન્તમાર્ગસ્થા ષડ્વર્ણાવરવર્જિતા ॥ 55 ॥
શરરુદ્રહરા હન્ત્રી સર્વસંહારકારિણી ।
પુરુષા પૌરુષી તુષ્ટિસ્સર્વતન્ત્રપ્રસૂતિકા ॥ 56 ॥
અર્ધનારીશ્વરી દેવી સર્વવિદ્યાપ્રદાયિની ।
ભાર્ગવી યાજુષીવિદ્યા સર્વોપનિષદાસ્થિતા ॥ 57 ॥ [ ભુજુષીવિદ્યા ]
વ્યોમકેશાખિલપ્રાણા પઞ્ચકોશવિલક્ષણા ।
પઞ્ચકોશાત્મિકા પ્રત્યક્પઞ્ચબ્રહ્માત્મિકા શિવા ॥ 58 ॥
જગજ્જરાજનિત્રી ચ પઞ્ચકર્મપ્રસૂતિકા ।
વાગ્દેવ્યાભરણાકારા સર્વકામ્યસ્થિતાસ્થિતિઃ ॥ 59 ॥
અષ્ટાદશચતુષ્ષષ્ઠિપીઠિકા વિદ્યયા યુતા ।
કાલિકાકર્ષણશ્યામા યક્ષિણી કિન્નરેશ્વરી ॥ 60 ॥
કેતકી મલ્લિકાઽશોકા વારાહી ધરણી ધ્રુવા ।
નારસિંહી મહોગ્રાસ્યા ભક્તાનામાર્તિનાશિની ॥ 61 ॥
અન્તર્બલા સ્થિરા લક્ષ્મીર્જરામરણનાશિની ।
શ્રીરઞ્જિતા મહાકાયા સોમસૂર્યાગ્નિલોચના ॥ 62 ॥
અદિતિર્દેવમાતા ચ અષ્ટપુત્રાઽષ્ટયોગિની ।
અષ્ટપ્રકૃતિરષ્ટાષ્ટવિભ્રાજદ્વિકૃતાકૃતિઃ ॥ 63 ॥
દુર્ભિક્ષધ્વંસિની દેવી સીતા સત્યા ચ રુક્મિણી ।
ખ્યાતિજા ભાર્ગવી દેવી દેવયોનિસ્તપસ્વિની ॥ 64 ॥
શાકમ્ભરી મહાશોણા ગરુડોપરિસંસ્થિતા ।
સિંહગા વ્યાઘ્રગા દેવી વાયુગા ચ મહાદ્રિગા ॥ 65 ॥
અકારાદિક્ષકારાન્તા સર્વવિદ્યાધિદેવતા ।
મન્ત્રવ્યાખ્યાનનિપુણા જ્યોતિશ્શાસ્ત્રૈકલોચના ॥ 66 ॥
ઇડાપિઙ્ગલિકામધ્યાસુષુમ્ના ગ્રન્થિભેદિની ।
કાલચક્રાશ્રયોપેતા કાલચક્રસ્વરૂપિણી ॥ 67 ॥
વૈશારદી મતિશ્શ્રેષ્ઠા વરિષ્ઠા સર્વદીપિકા ।
વૈનાયકી વરારોહા શ્રોણિવેલા બહિર્વલિઃ ॥ 68 ॥
જમ્ભિની જૃમ્ભિણી જમ્ભકારિણી ગણકારિકા ।
શરણી ચક્રિકાઽનન્તા સર્વવ્યાધિચિકિત્સકી ॥ 69 ॥
દેવકી દેવસઙ્કાશા વારિધિઃ કરુણાકરા ।
શર્વરી સર્વસમ્પન્ના સર્વપાપપ્રભઞ્જની ॥ 70 ॥
એકમાત્રા દ્વિમાત્રા ચ ત્રિમાત્રા ચ તથાઽપરા ।
અર્ધમાત્રા પરા સૂક્ષ્મા સૂક્ષ્માર્થાઽર્થપરાઽપરા ॥ 71 ॥
એકવીરા વિશેષાખ્યા ષષ્ઠીદેવી મનસ્વિની ।
નૈષ્કર્મ્યા નિષ્કલાલોકા જ્ઞાનકર્માધિકા ગુણા ॥ 72 ॥
સબન્ધ્વાનન્દસન્દોહા વ્યોમાકારાઽનિરૂપિતા ।
ગદ્યપદ્યાત્મિકા વાણી સર્વાલઙ્કારસંયુતા ॥ 73 ॥
સાધુબન્ધપદન્યાસા સર્વૌકો ઘટિકાવલિઃ ।
ષટ્કર્મા કર્કશાકારા સર્વકર્મવિવર્જિતા ॥ 74 ॥
આદિત્યવર્ણા ચાપર્ણા કામિની વરરૂપિણી ।
બ્રહ્માણી બ્રહ્મસન્તાના વેદવાગીશ્વરી શિવા ॥ 75 ॥
પુરાણન્યાયમીમાંસાધર્મશાસ્ત્રાગમશ્રુતા ।
સદ્યોવેદવતી સર્વા હંસી વિદ્યાધિદેવતા ॥ 76 ॥
વિશ્વેશ્વરી જગદ્ધાત્રી વિશ્વનિર્માણકારિણી ।
વૈદિકી વેદરૂપા ચ કાલિકા કાલરૂપિણી ॥ 77 ॥
નારાયણી મહાદેવી સર્વતત્ત્વપ્રવર્તિની ।
હિરણ્યવર્ણરૂપા ચ હિરણ્યપદસમ્ભવા ॥ 78 ॥
કૈવલ્યપદવી પુણ્યા કૈવલ્યજ્ઞાનલક્ષિતા ।
બ્રહ્મસમ્પત્તિરૂપા ચ બ્રહ્મસમ્પત્તિકારિણી ॥ 79 ॥
વારુણી વારુણારાધ્યા સર્વકર્મપ્રવર્તિની ।
એકાક્ષરપરાઽઽયુક્તા સર્વદારિદ્ર્યભઞ્જિની ॥ 80 ॥
પાશાઙ્કુશાન્વિતા દિવ્યા વીણાવ્યાખ્યાક્ષસૂત્રભૃત્ ।
એકમૂર્તિસ્ત્રયીમૂર્તિર્મધુકૈટભભઞ્જિની ॥ 81 ॥
સાઙ્ખ્યા સાઙ્ખ્યવતી જ્વાલા જ્વલન્તી કામરૂપિણી ।
જાગ્રતી સર્વસમ્પત્તિસ્સુષુપ્તા સ્વેષ્ટદાયિની ॥ 82 ॥
કપાલિની મહાદંષ્ટ્રા ભ્રુકુટી કુટિલાનના ।
સર્વાવાસા સુવાસા ચ બૃહત્યષ્ટિશ્ચ શક્વરી ॥ 83 ॥
છન્દોગણપ્રતિષ્ઠા ચ કલ્માષી કરુણાત્મિકા ।
ચક્ષુષ્મતી મહાઘોષા ખડ્ગચર્મધરાઽશનિઃ ॥ 84 ॥
શિલ્પવૈચિત્ર્યવિદ્યોતા સર્વતોભદ્રવાસિની ।
અચિન્ત્યલક્ષણાકારા સૂત્રભાષ્યનિબન્ધના ॥ 85 ॥
સર્વવેદાર્થસમ્પત્તિસ્સર્વશાસ્ત્રાર્થમાતૃકા ।
અકારાદિક્ષકારાન્તસર્વવર્ણકૃતસ્થલા ॥ 86 ॥
સર્વલક્ષ્મીસ્સદાનન્દા સારવિદ્યા સદાશિવા ।
સર્વજ્ઞા સર્વશક્તિશ્ચ ખેચરીરૂપગોચ્છ્રિતા ॥ 87 ॥
અણિમાદિગુણોપેતા પરા કાષ્ઠા પરા ગતિઃ ।
હંસયુક્તવિમાનસ્થા હંસારૂઢા શશિપ્રભા ॥ 88 ॥
ભવાની વાસનાશક્તિરાકૃતિસ્થાખિલાઽખિલા ।
તન્ત્રહેતુર્વિચિત્રાઙ્ગી વ્યોમગઙ્ગાવિનોદિની ॥ 89 ॥
વર્ષા ચ વાર્ષિકા ચૈવ ઋગ્યજુસ્સામરૂપિણી ।
મહાનદીનદીપુણ્યાઽગણ્યપુણ્યગુણક્રિયા ॥ 90 ॥
સમાધિગતલભ્યાર્થા શ્રોતવ્યા સ્વપ્રિયા ઘૃણા ।
નામાક્ષરપરા દેવી ઉપસર્ગનખાઞ્ચિતા ॥ 91 ॥
નિપાતોરુદ્વયીજઙ્ઘા માતૃકા મન્ત્રરૂપિણી ।
આસીના ચ શયાના ચ તિષ્ઠન્તી ધાવનાધિકા ॥ 92 ॥
લક્ષ્યલક્ષણયોગાઢ્યા તાદ્રૂપ્યગણનાકૃતિઃ ।
સૈકરૂપા નૈકરૂપા સેન્દુરૂપા તદાકૃતિઃ ॥ 93 ॥
સમાસતદ્ધિતાકારા વિભક્તિવચનાત્મિકા ।
સ્વાહાકારા સ્વધાકારા શ્રીપત્યર્ધાઙ્ગનન્દિની ॥ 94 ॥
ગમ્ભીરા ગહના ગુહ્યા યોનિલિઙ્ગાર્ધધારિણી ।
શેષવાસુકિસંસેવ્યા ચપલા વરવર્ણિની ॥ 95 ॥
કારુણ્યાકારસમ્પત્તિઃ કીલકૃન્મન્ત્રકીલિકા ।
શક્તિબીજાત્મિકા સર્વમન્ત્રેષ્ટાક્ષયકામના ॥ 96 ॥
આગ્નેયી પાર્થિવા આપ્યા વાયવ્યા વ્યોમકેતના ।
સત્યજ્ઞાનાત્મિકાઽઽનન્દા બ્રાહ્મી બ્રહ્મ સનાતની ॥ 97 ॥
અવિદ્યાવાસના માયાપ્રકૃતિસ્સર્વમોહિની ।
શક્તિર્ધારણશક્તિશ્ચ ચિદચિચ્છક્તિયોગિની ॥ 98 ॥
વક્ત્રારુણા મહામાયા મરીચિર્મદમર્દિની ।
વિરાટ્ સ્વાહા સ્વધા શુદ્ધા નીરૂપાસ્તિસ્સુભક્તિગા ॥ 99 ॥
નિરૂપિતાદ્વયીવિદ્યા નિત્યાનિત્યસ્વરૂપિણી ।
વૈરાજમાર્ગસઞ્ચારા સર્વસત્પથદર્શિની ॥ 100 ॥
જાલન્ધરી મૃડાની ચ ભવાની ભવભઞ્જની ।
ત્રૈકાલિકજ્ઞાનતન્તુસ્ત્રિકાલજ્ઞાનદાયિની ॥ 101 ॥
નાદાતીતા સ્મૃતિઃ પ્રજ્ઞા ધાત્રીરૂપા ત્રિપુષ્કરા ।
પરાજિતાવિધાનજ્ઞા વિશેષિતગુણાત્મિકા ॥ 102 ॥
હિરણ્યકેશિની હેમબ્રહ્મસૂત્રવિચક્ષણા ।
અસઙ્ખ્યેયપરાર્ધાન્તસ્વરવ્યઞ્જનવૈખરી ॥ 103 ॥
મધુજિહ્વા મધુમતી મધુમાસોદયા મધુઃ ।
માધવી ચ મહાભાગા મેઘગમ્ભીરનિસ્વના ॥ 104 ॥
બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાદિજ્ઞાતવ્યાર્થવિશેષગા ।
નાભૌ વહ્નિશિખાકારા લલાટે ચન્દ્રસન્નિભા ॥ 105 ॥
ભ્રૂમધ્યે ભાસ્કરાકારા સર્વતારાકૃતિર્હૃદિ ।
કૃત્તિકાદિભરણ્યન્તનક્ષત્રેષ્ટ્યાર્ચિતોદયા ॥ 106 ॥
ગ્રહવિદ્યાત્મિકા જ્યોતિર્જ્યોતિર્વિન્મતિજીવિકા ।
બ્રહ્માણ્ડગર્ભિણી બાલા સપ્તાવરણદેવતા ॥ 107 ॥
વૈરાજોત્તમસામ્રાજ્યા કુમારકુશલોદયા ।
બગલા ભ્રમરામ્બા ચ શિવદૂતી શિવાત્મિકા ॥ 108 ॥
મેરુવિન્ધ્યાદિસંસ્થાના કાશ્મીરપુરવાસિની ।
યોગનિદ્રા મહાનિદ્રા વિનિદ્રા રાક્ષસાશ્રિતા ॥ 109 ॥
સુવર્ણદા મહાગઙ્ગા પઞ્ચાખ્યા પઞ્ચસંહતિઃ ।
સુપ્રજાતા સુવીરા ચ સુપોષા સુપતિશ્શિવા ॥ 110 ॥
સુગૃહા રક્તબીજાન્તા હતકન્દર્પજીવિકા ।
સમુદ્રવ્યોમમધ્યસ્થા સમબિન્દુસમાશ્રયા ॥ 111 ॥
સૌભાગ્યરસજીવાતુસ્સારાસારવિવેકદૃક્ ।
ત્રિવલ્યાદિસુપુષ્ટાઙ્ગા ભારતી ભરતાશ્રિતા ॥ 112 ॥
નાદબ્રહ્મમયીવિદ્યા જ્ઞાનબ્રહ્મમયીપરા ।
બ્રહ્મનાડી નિરુક્તિશ્ચ બ્રહ્મકૈવલ્યસાધનમ્ ॥ 113 ॥
કાલિકેયમહોદારવીર્યવિક્રમરૂપિણી ।
વડવાગ્નિશિખાવક્ત્રા મહાકવલતર્પણા ॥ 114 ॥
મહાભૂતા મહાદર્પા મહાસારા મહાક્રતુઃ ।
પઞ્જભૂતમહાગ્રાસા પઞ્ચભૂતાધિદેવતા ॥ 115 ॥
સર્વપ્રમાણા સમ્પત્તિસ્સર્વરોગપ્રતિક્રિયા ।
બ્રહ્માણ્ડાન્તર્બહિર્વ્યાપ્તા વિષ્ણુવક્ષોવિભૂષિણી ॥ 116 ॥
શાઙ્કરી વિધિવક્ત્રસ્થા પ્રવરા વરહેતુકી ।
હેમમાલા શિખામાલા ત્રિશિખા પઞ્ચલોચના ॥ 117 ॥ [ પઞ્ચમોચના ]
સર્વાગમસદાચારમર્યાદા યાતુભઞ્જની ।
પુણ્યશ્લોકપ્રબન્ધાઢ્યા સર્વાન્તર્યામિરૂપિણી ॥ 118 ॥
સામગાનસમારાધ્યા શ્રોત્રકર્ણરસાયનમ્ ।
જીવલોકૈકજીવાતુર્ભદ્રોદારવિલોકના ॥ 119 ॥
તટિત્કોટિલસત્કાન્તિસ્તરુણી હરિસુન્દરી ।
મીનનેત્રા ચ સેન્દ્રાક્ષી વિશાલાક્ષી સુમઙ્ગલા ॥ 120 ॥
સર્વમઙ્ગલસમ્પન્ના સાક્ષાન્મઙ્ગલદેવતા ।
દેહહૃદ્દીપિકા દીપ્તિર્જિહ્વપાપપ્રણાશિની ॥ 121 ॥
અર્ધચન્દ્રોલ્લસદ્દંષ્ટ્રા યજ્ઞવાટીવિલાસિની ।
મહાદુર્ગા મહોત્સાહા મહાદેવબલોદયા ॥ 122 ॥
ડાકિનીડ્યા શાકિનીડ્યા સાકિનીડ્યા સમસ્તજુટ્ ।
નિરઙ્કુશા નાકિવન્દ્યા ષડાધારાધિદેવતા ॥ 123 ॥
ભુવનજ્ઞાનિનિશ્શ્રેણી ભુવનાકારવલ્લરી ।
શાશ્વતી શાશ્વતાકારા લોકાનુગ્રહકારિણી ॥ 124 ॥
સારસી માનસી હંસી હંસલોકપ્રદાયિની ।
ચિન્મુદ્રાલઙ્કૃતકરા કોટિસૂર્યસમપ્રભા ॥ 125 ॥
સુખપ્રાણિશિરોરેખા સદદૃષ્ટપ્રદાયિની ।
સર્વસાઙ્કર્યદોષઘ્ની ગ્રહોપદ્રવનાશિની ॥ 126 ॥
ક્ષુદ્રજન્તુભયઘ્ની ચ વિષરોગાદિભઞ્જની ।
સદાશાન્તા સદાશુદ્ધા ગૃહચ્છિદ્રનિવારિણી ॥ 127 ॥
કલિદોષપ્રશમની કોલાહલપુરસ્થિતા ।
ગૌરી લાક્ષણિકી મુખ્યા જઘન્યાકૃતિવર્જિતા ॥ 128 ॥
માયા વિદ્યા મૂલભૂતા વાસવી વિષ્ણુચેતના ।
વાદિની વસુરૂપા ચ વસુરત્નપરિચ્છદા ॥ 129 ॥
છાન્દસી ચન્દ્રહૃદયા મન્ત્રસ્વચ્છન્દભૈરવી ।
વનમાલા વૈજયન્તી પઞ્ચદિવ્યાયુધાત્મિકા ॥ 130 ॥
પીતામ્બરમયી ચઞ્ચત્કૌસ્તુભા હરિકામિની ।
નિત્યા તથ્યા રમા રામા રમણી મૃત્યુભઞ્જની ॥ 131 ॥
જ્યેષ્ઠા કાષ્ઠા ધનિષ્ઠાન્તા શરાઙ્ગી નિર્ગુણપ્રિયા ।
મૈત્રેયા મિત્રવિન્દા ચ શેષ્યશેષકલાશયા ॥ 132 ॥
વારાણસીવાસલભ્યા ચાર્યાવર્તજનસ્તુતા । [ વારાણસીવાસરતા ]
જગદુત્પત્તિસંસ્થાનસંહારત્રયકારણમ્ ॥ 133 ॥
ત્વમમ્બ વિષ્ણુસર્વસ્વં નમસ્તેઽસ્તુ મહેશ્વરિ ।
નમસ્તે સર્વલોકાનાં જનન્યૈ પુણ્યમૂર્તયે ॥ 134 ॥
સિદ્ધલક્ષ્મીર્મહાકાલિ મહલક્ષ્મિ નમોઽસ્તુ તે ।
સદ્યોજાતાદિપઞ્ચાગ્નિરૂપા પઞ્ચકપઞ્ચકમ્ ॥ 135 ॥
યન્ત્રલક્ષ્મીર્ભવત્યાદિરાદ્યાદ્યે તે નમો નમઃ ।
સૃષ્ટ્યાદિકારણાકારવિતતે દોષવર્જિતે ॥ 136 ॥
જગલ્લક્ષ્મીર્જગન્માતર્વિષ્ણુપત્નિ નમોઽસ્તુ તે ।
નવકોટિમહાશક્તિસમુપાસ્યપદામ્બુજે ॥ 137 ॥
કનત્સૌવર્ણરત્નાઢ્ય સર્વાભરણભૂષિતે ।
અનન્તાનિત્યમહિષીપ્રપઞ્ચેશ્વરનાયકિ ॥ 138 ॥
અત્યુચ્છ્રિતપદાન્તસ્થે પરમવ્યોમનાયકિ ।
નાકપૃષ્ઠગતારાધ્યે વિષ્ણુલોકવિલાસિનિ ॥ 139 ॥
વૈકુણ્ઠરાજમહિષિ શ્રીરઙ્ગનગરાશ્રિતે ।
રઙ્ગનાયકિ ભૂપુત્રિ કૃષ્ણે વરદવલ્લભે ॥ 140 ॥
કોટિબ્રહ્માદિસંસેવ્યે કોટિરુદ્રાદિકીર્તિતે ।
માતુલુઙ્ગમયં ખેટં સૌવર્ણચષકં તથા ॥ 141 ॥
પદ્મદ્વયં પૂર્ણકુમ્ભં કીરઞ્ચ વરદાભયે ।
પાશમઙ્કુશકં શઙ્ખં ચક્રં શૂલં કૃપાણિકામ્ ॥ 142 ॥
ધનુર્બાણૌ ચાક્ષમાલાં ચિન્મુદ્રામપિ બિભ્રતી ।
અષ્ટાદશભુજે લક્ષ્મીર્મહાષ્ટાદશપીઠગે ॥ 143 ॥
ભૂમિનીલાદિસંસેવ્યે સ્વામિચિત્તાનુવર્તિનિ ।
પદ્મે પદ્માલયે પદ્મિ પૂર્ણકુમ્ભાભિષેચિતે ॥ 144 ॥
ઇન્દિરેન્દિન્દિરાભાક્ષિ ક્ષીરસાગરકન્યકે ।
ભાર્ગવિ ત્વં સ્વતન્ત્રેચ્છા વશીકૃતજગત્પતિઃ ॥ 145 ॥
મઙ્ગલં મઙ્ગલાનાં ત્વં દેવતાનાં ચ દેવતા ।
ત્વમુત્તમોત્તમાનાં ચ ત્વં શ્રેયઃ પરમામૃતમ્ ॥ 146 ॥
ધનધાન્યાભિવૃદ્ધિશ્ચ સાર્વભૌમસુખોચ્છ્રયા ।
આન્દોલિકાદિસૌભાગ્યં મત્તેભાદિમહોદયઃ ॥ 147 ॥
પુત્રપૌત્રાભિવૃદ્ધિશ્ચ વિદ્યાભોગબલાદિકમ્ ।
આયુરારોગ્યસમ્પત્તિરષ્ટૈશ્વર્યં ત્વમેવ હિ ॥ 148 ॥
પરમેશવિભૂતિશ્ચ સૂક્ષ્માત્સૂક્ષ્મતરાગતિઃ ।
સદયાપાઙ્ગસન્દત્તબ્રહ્મેન્દ્રાદિપદસ્થિતિઃ ॥ 149 ॥
અવ્યાહતમહાભાગ્યં ત્વમેવાક્ષોભ્યવિક્રમઃ ।
સમન્વયશ્ચ વેદાનામવિરોધસ્ત્વમેવ હિ ॥ 150 ॥
નિઃશ્રેયસપદપ્રાપ્તિસાધનં ફલમેવ ચ ।
શ્રીમન્ત્રરાજરાજ્ઞી ચ શ્રીવિદ્યા ક્ષેમકારિણી ॥ 151 ॥
શ્રીમ્બીજજપસન્તુષ્ટા ઐં હ્રીં શ્રીં બીજપાલિકા ।
પ્રપત્તિમાર્ગસુલભા વિષ્ણુપ્રથમકિઙ્કરી ॥ 152 ॥
ક્લીઙ્કારાર્થસવિત્રી ચ સૌમઙ્ગલ્યાધિદેવતા ।
શ્રીષોડશાક્ષરીવિદ્યા શ્રીયન્ત્રપુરવાસિની ॥ 153 ॥
સર્વમઙ્ગલમાઙ્ગલ્યે શિવે સર્વાર્થસાધિકે ।
શરણ્યે ત્ર્યમ્બકે ગૌરી નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે ॥ 154 ॥
પુનઃ પુનર્નમસ્તેઽસ્તુ સાષ્ટાઙ્ગમયુતં પુનઃ ।
સનત્કુમાર ઉવાચ-
એવં સ્તુતા મહાલક્ષ્મીર્બ્રહ્મરુદ્રાદિભિસ્સુરૈઃ ।
નમદ્ભિરાર્તૈર્દીનૈશ્ચ નિસ્સ્વત્વૈર્ભોગવર્જિતૈઃ ॥ 1 ॥
જ્યેષ્ઠા જુષ્ટૈશ્ચ નિશ્શ્રીકૈસ્સંસારાત્સ્વપરાયણૈઃ ।
વિષ્ણુપત્ની દદૌ તેષાં દર્શનં દૃષ્ટિતર્પણમ્ ॥ 2 ॥
શરત્પૂર્ણેન્દુકોટ્યાભધવલાપાઙ્ગવીક્ષણૈઃ ।
સર્વાન્સત્ત્વસમાવિષ્ટાન્ ચક્રે હૃષ્ટા વરં દદૌ ॥ 3 ॥
મહાલક્ષ્મીરુવાચ-
નામ્નાં સાષ્ટસહસ્રં મે પ્રમાદાદ્વાપિ યસ્સકૃત્ ।
કીર્તયેત્તત્કુલે સત્યં વસામ્યાચન્દ્રતારકમ્ ॥ 4 ॥
કિં પુનર્નિયમાજ્જપ્તુર્મદેકશરણસ્ય ચ ।
માતૃવત્સાનુકમ્પાહં પોષકી સ્યામહર્નિશમ્ ॥ 5 ॥
મન્નામ સ્તવતાં લોકે દુર્લભં નાસ્તિ ચિન્તિતમ્ ।
મત્પ્રસાદેન સર્વેઽપિ સ્વસ્વેષ્ટાર્થમવાપ્સ્યથ ॥ 6 ॥
લુપ્તવૈષ્ણવધર્મસ્ય મદ્વ્રતેષ્વવકીર્ણિનઃ ।
ભક્તિપ્રપત્તિહીનસ્ય વન્દ્યો નામ્નાં સ્તવોઽપિ મે ॥ 7 ॥
તસ્માદવશ્યં તૈર્દોષૈર્વિહીનઃ પાપવર્જિતઃ ।
જપેત્સાષ્ટસહસ્રં મે નામ્નાં પ્રત્યહમાદરાત્ ॥ 8 ॥
સાક્ષાદલક્ષ્મીપુત્રોઽપિ દુર્ભાગ્યોઽપ્યલસોઽપિ વા ।
અપ્રયત્નોઽપિ મૂઢોઽપિ વિકલઃ પતિતોઽપિ ચ ॥ 9 ॥
અવશ્યં પ્રાપ્નુયાદ્ભાગ્યં મત્પ્રસાદેન કેવલમ્ ।
સ્પૃહેયમચિરાદ્દેવા વરદાનાય જાપિનઃ ।
દદામિ સર્વમિષ્ટાર્થં લક્ષ્મીતિ સ્મરતાં ધ્રુવમ્ ॥ 10 ॥
સનત્કુમાર ઉવાચ-
ઇત્યુક્ત્વાઽન્તર્દધે લક્ષ્મીર્વૈષ્ણવી ભગવત્કલા ।
ઇષ્ટાપૂર્તં ચ સુકૃતં ભાગધેયં ચ ચિન્તિતમ્ ॥ 11 ॥
સ્વં સ્વં સ્થાનં ચ ભોગં ચ વિજયં લેભિરે સુરાઃ ।
તદેતત્ પ્રવદામ્યદ્ય લક્ષ્મીનામસહસ્રકમ્ ।
યોગિનઃ પઠત ક્ષિપ્રં ચિન્તિતાર્થાનવાપ્સ્યથ ॥ 12 ॥
ગાર્ગ્ય ઉવાચ-
સનત્કુમારોયોગીન્દ્ર ઇત્યુક્ત્વા સ દયાનિધિઃ ।
અનુગૃહ્ય યયૌ ક્ષિપ્રં તાંશ્ચ દ્વાદશયોગિનઃ ॥ 13 ॥
તસ્માદેતદ્રહસ્યં ચ ગોપ્યં જપ્યં પ્રયત્નતઃ ।
અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં નવમ્યાં ભૃગુવાસરે ॥ 14 ॥
પૌર્ણમાસ્યામમાયાં ચ પર્વકાલે વિશેષતઃ ।
જપેદ્વા નિત્યકાર્યેષુ સર્વાન્કામાનવાપ્નુયાત્ ॥ 15 ॥
ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે સનત્કુમારસંહિતાયાં લક્ષ્મીસહસ્રનામસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
Roman (IAST) Transliteration
nāmnāṃ sāṣṭasahasrañca brūhi gārgya mahāmate |
mahālakṣmyā mahādevyā bhuktimuktyarthasiddhaye || 1 ||
gārgya uvāca
sanatkumāramāsīnaṃ dvādaśādityasannibham |
apṛcchanyogino bhaktyā yogināmarthasiddhaye || 2 ||
sarvalaukikakarmabhyo vimuktānāṃ hitāya vai |
bhuktimuktipradaṃ japyamanubrūhi dayānidhe || 3 ||
sanatkumāra bhagavansarvajño'si viśeṣataḥ |
āstikyasiddhaye nṝṇāṃ kṣipradharmārthasādhanam || 4 ||
khidyanti mānavāssarve dhanābhāvena kevalam |
siddhyanti dhanino'nyasya naiva dharmārthakāmanāḥ || 5 ||
dāridryadhvaṃsinī nāma kena vidyā prakīrtitā |
kena vā brahmavidyā'pi kena mṛtyuvināśinī || 6 ||
sarvāsāṃ sārabhūtaikā vidyānāṃ kena kīrtitā |
pratyakṣasiddhidā brahman tāmācakṣva dayānidhe || 7 ||
sanatkumāra uvāca
sādhu pṛṣṭaṃ mahābhāgāssarvalokahitaiṣiṇaḥ |
mahatāmeṣa dharmaśca nānyeṣāmiti me matiḥ || 8 ||
brahmaviṣṇumahādevamahendrādimahātmabhiḥ |
samproktaṃ kathayāmyadya lakṣmīnāmasahasrakam || 9 ||
yasyoccāraṇamātreṇa dāridryānmucyate naraḥ |
kiṃ punastajjapājjāpī sarveṣṭārthānavāpnuyāt || 10 ||
asya śrīlakṣmīdivyasahasranāmastotramahāmantrasya ānandakardamaciklītendirāsutādayo mahātmāno maharṣayaḥ anuṣṭupchandaḥ viṣṇumāyā śaktiḥ mahālakṣmīḥ parādevatā śrīmahālakṣmīprasādadvārā sarveṣṭārthasiddhyarthe jape viniyogaḥ |
dhyānam
padmanābhapriyāṃ devīṃ padmākṣīṃ padmavāsinīm |
padmavaktrāṃ padmahastāṃ vande padmāmaharniśam || 1 ||
pūrṇenduvadanāṃ divyaratnābharaṇabhūṣitām |
varadābhayahastāḍhyāṃ dhyāyeccandrasahodarīm || 2 ||
icchārūpāṃ bhagavatassaccidānandarūpiṇīm |
sarvajñāṃ sarvajananīṃ viṣṇuvakṣassthalālayām |
dayālumaniśaṃ dhyāyetsukhasiddhisvarūpiṇīm || 3 ||
stotram
nityāgatānantanityā nandinī janarañjanī |
nityaprakāśinī caiva svaprakāśasvarūpiṇī || 1 ||
mahālakṣmīrmahākālī mahākanyā sarasvatī |
bhogavaibhavasandhātrī bhaktānugrahakāriṇī || 2 ||
īśāvāsyā mahāmāyā mahādevī maheśvarī |
hṛllekhā paramā śaktirmātṛkābījarūpiṇī || 3 ||
nityānandā nityabodhā nādinī janamodinī |
satyapratyayanī caiva svaprakāśātmarūpiṇī || 4 ||
tripurā bhairavī vidyā haṃsā vāgīśvarī śivā |
vāgdevī ca mahārātriḥ kālarātristrilocanā || 5 ||
bhadrakālī karālī ca mahākālī tilottamā |
kālī karālavaktrāntā kāmākṣī kāmadā śubhā || 6 ||
caṇḍikā caṇḍarūpeśā cāmuṇḍā cakradhāriṇī |
trailokyajayinī devī trailokyavijayottamā || 7 ||
siddhalakṣmīḥ kriyālakṣmīrmokṣalakṣmīḥ prasādinī |
umā bhagavatī durgā cāndrī dākṣāyaṇī śivā || 8 ||
pratyaṅgirā dharāvelā lokamātā haripriyā |
pārvatī paramā devī brahmavidyāpradāyinī || 9 ||
arūpā bahurūpā ca virūpā viśvarūpiṇī |
pañcabhūtātmikā vāṇī pañcabhūtātmikā parā || 10 ||
kālī mā pañcikā vāgmī haviḥpratyadhidevatā |
devamātā sureśānā devagarbhā'mbikā dhṛtiḥ || 11 ||
saṅkhyā jātiḥ kriyāśaktiḥ prakṛtirmohinī mahī |
yajñavidyā mahāvidyā guhyavidyā vibhāvarī || 12 ||
jyotiṣmatī mahāmātā sarvamantraphalapradā |
dāridryadhvaṃsinī devī hṛdayagranthibhedinī || 13 ||
sahasrādityasaṅkāśā candrikā candrarūpiṇī |
gāyatrī somasambhūtissāvitrī praṇavātmikā || 14 ||
śāṅkarī vaiṣṇavī brāhmī sarvadevanamaskṛtā |
sevyadurgā kuberākṣī karavīranivāsinī || 15 ||
jayā ca vijayā caiva jayantī cā'parājitā |
kubjikā kālikā śāstrī vīṇāpustakadhāriṇī || 16 ||
sarvajñaśaktiśśrīśaktirbrahmaviṣṇuśivātmikā |
iḍāpiṅgalikāmadhyamṛṇālītanturūpiṇī || 17 ||
yajñeśānī prathā dīkṣā dakṣiṇā sarvamohinī |
aṣṭāṅgayoginī devī nirbījadhyānagocarā || 18 ||
sarvatīrthasthitā śuddhā sarvaparvatavāsinī |
vedaśāstraprabhā devī ṣaḍaṅgādipadakramā || 19 ||
śivā dhātrī śubhānandā yajñakarmasvarūpiṇī |
vratinī menakā devī brahmāṇī brahmacāriṇī || 20 ||
ekākṣaraparā tārā bhavabandhavināśinī |
viśvambharā dharādhārā nirādhārā'dhikasvarā || 21 ||
rākā kuhūramāvāsyā pūrṇimā'numatirdyutiḥ |
sinīvālī śivā'vaśyā vaiśvadevī piśaṅgilā || 22 ||
pippalā ca viśālākṣī rakṣoghnī vṛṣṭikāriṇī |
duṣṭavidrāviṇī devī sarvopadravanāśinī || 23 ||
śāradā śarasandhānā sarvaśastrasvarūpiṇī |
yuddhamadhyasthitā devī sarvabhūtaprabhañjanī || 24 ||
ayuddhā yuddharūpā ca śāntā śāntisvarūpiṇī |
gaṅgā sarasvatīveṇīyamunānarmadāpagā || 25 ||
samudravasanāvāsā brahmāṇḍaśroṇimekhalā |
pañcavaktrā daśabhujā śuddhasphaṭikasannibhā || 26 ||
raktā kṛṣṇā sitā pītā sarvavarṇā nirīśvarī |
kālikā cakrikā devī satyā tu vaṭukāsthitā || 27 ||
taruṇī vāruṇī nārī jyeṣṭhādevī sureśvarī |
viśvambharādharā kartrī galārgalavibhañjanī || 28 ||
sandhyārātrirdivājyotsnā kalākāṣṭhā nimeṣikā |
urvī kātyāyanī śubhrā saṃsārārṇavatāriṇī || 29 ||
kapilā kīlikā'śokā mallikānavamallikā | [ mallikānavamālikā ]
devikā nandikā śāntā bhañjikā bhayabhañjikā || 30 ||
kauśikī vaidikī devī saurī rūpādhikā'tibhā |
digvastrā navavastrā ca kanyakā kamalodbhavā || 31 ||
śrīssaumyalakṣaṇā'tītadurgā sūtraprabodhikā |
śraddhā medhā kṛtiḥ prajñā dhāraṇā kāntireva ca || 32 ||
śrutiḥ smṛtirdhṛtirdhanyā bhūtiriṣṭirmanīṣiṇī |
viraktirvyāpinī māyā sarvamāyāprabhañjanī || 33 ||
māhendrī mantriṇī siṃhī cendrajālasvarūpiṇī |
avasthātrayanirmuktā guṇatrayavivarjitā || 34 ||
īṣaṇātrayanirmuktā sarvarogavivarjitā |
yogidhyānāntagamyā ca yogadhyānaparāyaṇā || 35 ||
trayīśikhā viśeṣajñā vedāntajñānarūpiṇī |
bhāratī kamalā bhāṣā padmā padmavatī kṛtiḥ || 36 ||
gautamī gomatī gaurī īśānā haṃsavāhinī |
nārāyaṇī prabhādhārā jāhnavī śaṅkarātmajā || 37 ||
citraghaṇṭā sunandā śrīrmānavī manusambhavā |
stambhinī kṣobhiṇī mārī bhrāmiṇī śatrumāriṇī || 38 ||
mohinī dveṣiṇī vīrā aghorā rudrarūpiṇī |
rudraikādaśinī puṇyā kalyāṇī lābhakāriṇī || 39 ||
devadurgā mahādurgā svapnadurgā'ṣṭabhairavī |
sūryacandrāgnirūpā ca grahanakṣatrarūpiṇī || 40 ||
bindunādakalātītā bindunādakalātmikā |
daśavāyujayākārā kalāṣoḍaśasaṃyutā || 41 ||
kāśyapī kamalādevī nādacakranivāsinī |
mṛḍādhārā sthirā guhyā devikā cakrarūpiṇī || 42 ||
avidyā śārvarī bhuñjā jambhāsuranibarhiṇī |
śrīkāyā śrīkalā śubhrā karmanirmūlakāriṇī || 43 ||
ādilakṣmīrguṇādhārā pañcabrahmātmikā parā |
śrutirbrahmamukhāvāsā sarvasampattirūpiṇī || 44 ||
mṛtasañjīvanī maitrī kāminī kāmavarjitā |
nirvāṇamārgadā devī haṃsinī kāśikā kṣamā || 45 ||
saparyā guṇinī bhinnā nirguṇā khaṇḍitāśubhā |
svāminī vedinī śakyā śāmbarī cakradhāriṇī || 46 ||
daṇḍinī muṇḍinī vyāghrī śikhinī somasaṃhatiḥ |
cintāmaṇiścidānandā pañcabāṇaprabodhinī || 47 ||
bāṇaśreṇissahasrākṣī sahasrabhujapādukā |
sandhyāvalistrisandhyākhyā brahmāṇḍamaṇibhūṣaṇā || 48 ||
vāsavī vāruṇīsenā kulikā mantrarañjanī |
jitaprāṇasvarūpā ca kāntā kāmyavarapradā || 49 ||
mantrabrāhmaṇavidyārthā nādarūpā haviṣmatī |
ātharvaṇiḥ śrutiḥ śūnyā kalpanāvarjitā satī || 50 ||
sattājātiḥ pramā'meyā'pramitiḥ prāṇadā gatiḥ |
avarṇā pañcavarṇā ca sarvadā bhuvaneśvarī || 51 ||
trailokyamohinī vidyā sarvabhartrī kṣarā'kṣarā |
hiraṇyavarṇā hariṇī sarvopadravanāśinī || 52 ||
kaivalyapadavīrekhā sūryamaṇḍalasaṃsthitā |
somamaṇḍalamadhyasthā vahnimaṇḍalasaṃsthitā || 53 ||
vāyumaṇḍalamadhyasthā vyomamaṇḍalasaṃsthitā |
cakrikā cakramadhyasthā cakramārgapravartinī || 54 ||
kokilākulacakreśā pakṣatiḥ paṅktipāvanī |
sarvasiddhāntamārgasthā ṣaḍvarṇāvaravarjitā || 55 ||
śararudraharā hantrī sarvasaṃhārakāriṇī |
puruṣā pauruṣī tuṣṭissarvatantraprasūtikā || 56 ||
ardhanārīśvarī devī sarvavidyāpradāyinī |
bhārgavī yājuṣīvidyā sarvopaniṣadāsthitā || 57 || [ bhujuṣīvidyā ]
vyomakeśākhilaprāṇā pañcakośavilakṣaṇā |
pañcakośātmikā pratyakpañcabrahmātmikā śivā || 58 ||
jagajjarājanitrī ca pañcakarmaprasūtikā |
vāgdevyābharaṇākārā sarvakāmyasthitāsthitiḥ || 59 ||
aṣṭādaśacatuṣṣaṣṭhipīṭhikā vidyayā yutā |
kālikākarṣaṇaśyāmā yakṣiṇī kinnareśvarī || 60 ||
ketakī mallikā'śokā vārāhī dharaṇī dhruvā |
nārasiṃhī mahogrāsyā bhaktānāmārtināśinī || 61 ||
antarbalā sthirā lakṣmīrjarāmaraṇanāśinī |
śrīrañjitā mahākāyā somasūryāgnilocanā || 62 ||
aditirdevamātā ca aṣṭaputrā'ṣṭayoginī |
aṣṭaprakṛtiraṣṭāṣṭavibhrājadvikṛtākṛtiḥ || 63 ||
durbhikṣadhvaṃsinī devī sītā satyā ca rukmiṇī |
khyātijā bhārgavī devī devayonistapasvinī || 64 ||
śākambharī mahāśoṇā garuḍoparisaṃsthitā |
siṃhagā vyāghragā devī vāyugā ca mahādrigā || 65 ||
akārādikṣakārāntā sarvavidyādhidevatā |
mantravyākhyānanipuṇā jyotiśśāstraikalocanā || 66 ||
iḍāpiṅgalikāmadhyāsuṣumnā granthibhedinī |
kālacakrāśrayopetā kālacakrasvarūpiṇī || 67 ||
vaiśāradī matiśśreṣṭhā variṣṭhā sarvadīpikā |
vaināyakī varārohā śroṇivelā bahirvaliḥ || 68 ||
jambhinī jṛmbhiṇī jambhakāriṇī gaṇakārikā |
śaraṇī cakrikā'nantā sarvavyādhicikitsakī || 69 ||
devakī devasaṅkāśā vāridhiḥ karuṇākarā |
śarvarī sarvasampannā sarvapāpaprabhañjanī || 70 ||
ekamātrā dvimātrā ca trimātrā ca tathā'parā |
ardhamātrā parā sūkṣmā sūkṣmārthā'rthaparā'parā || 71 ||
ekavīrā viśeṣākhyā ṣaṣṭhīdevī manasvinī |
naiṣkarmyā niṣkalālokā jñānakarmādhikā guṇā || 72 ||
sabandhvānandasandohā vyomākārā'nirūpitā |
gadyapadyātmikā vāṇī sarvālaṅkārasaṃyutā || 73 ||
sādhubandhapadanyāsā sarvauko ghaṭikāvaliḥ |
ṣaṭkarmā karkaśākārā sarvakarmavivarjitā || 74 ||
ādityavarṇā cāparṇā kāminī vararūpiṇī |
brahmāṇī brahmasantānā vedavāgīśvarī śivā || 75 ||
purāṇanyāyamīmāṃsādharmaśāstrāgamaśrutā |
sadyovedavatī sarvā haṃsī vidyādhidevatā || 76 ||
viśveśvarī jagaddhātrī viśvanirmāṇakāriṇī |
vaidikī vedarūpā ca kālikā kālarūpiṇī || 77 ||
nārāyaṇī mahādevī sarvatattvapravartinī |
hiraṇyavarṇarūpā ca hiraṇyapadasambhavā || 78 ||
kaivalyapadavī puṇyā kaivalyajñānalakṣitā |
brahmasampattirūpā ca brahmasampattikāriṇī || 79 ||
vāruṇī vāruṇārādhyā sarvakarmapravartinī |
ekākṣaraparā''yuktā sarvadāridryabhañjinī || 80 ||
pāśāṅkuśānvitā divyā vīṇāvyākhyākṣasūtrabhṛt |
ekamūrtistrayīmūrtirmadhukaiṭabhabhañjinī || 81 ||
sāṅkhyā sāṅkhyavatī jvālā jvalantī kāmarūpiṇī |
jāgratī sarvasampattissuṣuptā sveṣṭadāyinī || 82 ||
kapālinī mahādaṃṣṭrā bhrukuṭī kuṭilānanā |
sarvāvāsā suvāsā ca bṛhatyaṣṭiśca śakvarī || 83 ||
chandogaṇapratiṣṭhā ca kalmāṣī karuṇātmikā |
cakṣuṣmatī mahāghoṣā khaḍgacarmadharā'śaniḥ || 84 ||
śilpavaicitryavidyotā sarvatobhadravāsinī |
acintyalakṣaṇākārā sūtrabhāṣyanibandhanā || 85 ||
sarvavedārthasampattissarvaśāstrārthamātṛkā |
akārādikṣakārāntasarvavarṇakṛtasthalā || 86 ||
sarvalakṣmīssadānandā sāravidyā sadāśivā |
sarvajñā sarvaśaktiśca khecarīrūpagocchritā || 87 ||
aṇimādiguṇopetā parā kāṣṭhā parā gatiḥ |
haṃsayuktavimānasthā haṃsārūḍhā śaśiprabhā || 88 ||
bhavānī vāsanāśaktirākṛtisthākhilā'khilā |
tantraheturvicitrāṅgī vyomagaṅgāvinodinī || 89 ||
varṣā ca vārṣikā caiva ṛgyajussāmarūpiṇī |
mahānadīnadīpuṇyā'gaṇyapuṇyaguṇakriyā || 90 ||
samādhigatalabhyārthā śrotavyā svapriyā ghṛṇā |
nāmākṣaraparā devī upasarganakhāñcitā || 91 ||
nipātorudvayījaṅghā mātṛkā mantrarūpiṇī |
āsīnā ca śayānā ca tiṣṭhantī dhāvanādhikā || 92 ||
lakṣyalakṣaṇayogāḍhyā tādrūpyagaṇanākṛtiḥ |
saikarūpā naikarūpā sendurūpā tadākṛtiḥ || 93 ||
samāsataddhitākārā vibhaktivacanātmikā |
svāhākārā svadhākārā śrīpatyardhāṅganandinī || 94 ||
gambhīrā gahanā guhyā yoniliṅgārdhadhāriṇī |
śeṣavāsukisaṃsevyā capalā varavarṇinī || 95 ||
kāruṇyākārasampattiḥ kīlakṛnmantrakīlikā |
śaktibījātmikā sarvamantreṣṭākṣayakāmanā || 96 ||
āgneyī pārthivā āpyā vāyavyā vyomaketanā |
satyajñānātmikā''nandā brāhmī brahma sanātanī || 97 ||
avidyāvāsanā māyāprakṛtissarvamohinī |
śaktirdhāraṇaśaktiśca cidacicchaktiyoginī || 98 ||
vaktrāruṇā mahāmāyā marīcirmadamardinī |
virāṭ svāhā svadhā śuddhā nīrūpāstissubhaktigā || 99 ||
nirūpitādvayīvidyā nityānityasvarūpiṇī |
vairājamārgasañcārā sarvasatpathadarśinī || 100 ||
jālandharī mṛḍānī ca bhavānī bhavabhañjanī |
traikālikajñānatantustrikālajñānadāyinī || 101 ||
nādātītā smṛtiḥ prajñā dhātrīrūpā tripuṣkarā |
parājitāvidhānajñā viśeṣitaguṇātmikā || 102 ||
hiraṇyakeśinī hemabrahmasūtravicakṣaṇā |
asaṅkhyeyaparārdhāntasvaravyañjanavaikharī || 103 ||
madhujihvā madhumatī madhumāsodayā madhuḥ |
mādhavī ca mahābhāgā meghagambhīranisvanā || 104 ||
brahmaviṣṇumaheśādijñātavyārthaviśeṣagā |
nābhau vahniśikhākārā lalāṭe candrasannibhā || 105 ||
bhrūmadhye bhāskarākārā sarvatārākṛtirhṛdi |
kṛttikādibharaṇyantanakṣatreṣṭyārcitodayā || 106 ||
grahavidyātmikā jyotirjyotirvinmatijīvikā |
brahmāṇḍagarbhiṇī bālā saptāvaraṇadevatā || 107 ||
vairājottamasāmrājyā kumārakuśalodayā |
bagalā bhramarāmbā ca śivadūtī śivātmikā || 108 ||
meruvindhyādisaṃsthānā kāśmīrapuravāsinī |
yoganidrā mahānidrā vinidrā rākṣasāśritā || 109 ||
suvarṇadā mahāgaṅgā pañcākhyā pañcasaṃhatiḥ |
suprajātā suvīrā ca supoṣā supatiśśivā || 110 ||
sugṛhā raktabījāntā hatakandarpajīvikā |
samudravyomamadhyasthā samabindusamāśrayā || 111 ||
saubhāgyarasajīvātussārāsāravivekadṛk |
trivalyādisupuṣṭāṅgā bhāratī bharatāśritā || 112 ||
nādabrahmamayīvidyā jñānabrahmamayīparā |
brahmanāḍī niruktiśca brahmakaivalyasādhanam || 113 ||
kālikeyamahodāravīryavikramarūpiṇī |
vaḍavāgniśikhāvaktrā mahākavalatarpaṇā || 114 ||
mahābhūtā mahādarpā mahāsārā mahākratuḥ |
pañjabhūtamahāgrāsā pañcabhūtādhidevatā || 115 ||
sarvapramāṇā sampattissarvarogapratikriyā |
brahmāṇḍāntarbahirvyāptā viṣṇuvakṣovibhūṣiṇī || 116 ||
śāṅkarī vidhivaktrasthā pravarā varahetukī |
hemamālā śikhāmālā triśikhā pañcalocanā || 117 || [ pañcamocanā ]
sarvāgamasadācāramaryādā yātubhañjanī |
puṇyaślokaprabandhāḍhyā sarvāntaryāmirūpiṇī || 118 ||
sāmagānasamārādhyā śrotrakarṇarasāyanam |
jīvalokaikajīvāturbhadrodāravilokanā || 119 ||
taṭitkoṭilasatkāntistaruṇī harisundarī |
mīnanetrā ca sendrākṣī viśālākṣī sumaṅgalā || 120 ||
sarvamaṅgalasampannā sākṣānmaṅgaladevatā |
dehahṛddīpikā dīptirjihvapāpapraṇāśinī || 121 ||
ardhacandrollasaddaṃṣṭrā yajñavāṭīvilāsinī |
mahādurgā mahotsāhā mahādevabalodayā || 122 ||
ḍākinīḍyā śākinīḍyā sākinīḍyā samastajuṭ |
niraṅkuśā nākivandyā ṣaḍādhārādhidevatā || 123 ||
bhuvanajñāniniśśreṇī bhuvanākāravallarī |
śāśvatī śāśvatākārā lokānugrahakāriṇī || 124 ||
sārasī mānasī haṃsī haṃsalokapradāyinī |
cinmudrālaṅkṛtakarā koṭisūryasamaprabhā || 125 ||
sukhaprāṇiśirorekhā sadadṛṣṭapradāyinī |
sarvasāṅkaryadoṣaghnī grahopadravanāśinī || 126 ||
kṣudrajantubhayaghnī ca viṣarogādibhañjanī |
sadāśāntā sadāśuddhā gṛhacchidranivāriṇī || 127 ||
kalidoṣapraśamanī kolāhalapurasthitā |
gaurī lākṣaṇikī mukhyā jaghanyākṛtivarjitā || 128 ||
māyā vidyā mūlabhūtā vāsavī viṣṇucetanā |
vādinī vasurūpā ca vasuratnaparicchadā || 129 ||
chāndasī candrahṛdayā mantrasvacchandabhairavī |
vanamālā vaijayantī pañcadivyāyudhātmikā || 130 ||
pītāmbaramayī cañcatkaustubhā harikāminī |
nityā tathyā ramā rāmā ramaṇī mṛtyubhañjanī || 131 ||
jyeṣṭhā kāṣṭhā dhaniṣṭhāntā śarāṅgī nirguṇapriyā |
maitreyā mitravindā ca śeṣyaśeṣakalāśayā || 132 ||
vārāṇasīvāsalabhyā cāryāvartajanastutā | [ vārāṇasīvāsaratā ]
jagadutpattisaṃsthānasaṃhāratrayakāraṇam || 133 ||
tvamamba viṣṇusarvasvaṃ namaste'stu maheśvari |
namaste sarvalokānāṃ jananyai puṇyamūrtaye || 134 ||
siddhalakṣmīrmahākāli mahalakṣmi namo'stu te |
sadyojātādipañcāgnirūpā pañcakapañcakam || 135 ||
yantralakṣmīrbhavatyādirādyādye te namo namaḥ |
sṛṣṭyādikāraṇākāravitate doṣavarjite || 136 ||
jagallakṣmīrjaganmātarviṣṇupatni namo'stu te |
navakoṭimahāśaktisamupāsyapadāmbuje || 137 ||
kanatsauvarṇaratnāḍhya sarvābharaṇabhūṣite |
anantānityamahiṣīprapañceśvaranāyaki || 138 ||
atyucchritapadāntasthe paramavyomanāyaki |
nākapṛṣṭhagatārādhye viṣṇulokavilāsini || 139 ||
vaikuṇṭharājamahiṣi śrīraṅganagarāśrite |
raṅganāyaki bhūputri kṛṣṇe varadavallabhe || 140 ||
koṭibrahmādisaṃsevye koṭirudrādikīrtite |
mātuluṅgamayaṃ kheṭaṃ sauvarṇacaṣakaṃ tathā || 141 ||
padmadvayaṃ pūrṇakumbhaṃ kīrañca varadābhaye |
pāśamaṅkuśakaṃ śaṅkhaṃ cakraṃ śūlaṃ kṛpāṇikām || 142 ||
dhanurbāṇau cākṣamālāṃ cinmudrāmapi bibhratī |
aṣṭādaśabhuje lakṣmīrmahāṣṭādaśapīṭhage || 143 ||
bhūminīlādisaṃsevye svāmicittānuvartini |
padme padmālaye padmi pūrṇakumbhābhiṣecite || 144 ||
indirendindirābhākṣi kṣīrasāgarakanyake |
bhārgavi tvaṃ svatantrecchā vaśīkṛtajagatpatiḥ || 145 ||
maṅgalaṃ maṅgalānāṃ tvaṃ devatānāṃ ca devatā |
tvamuttamottamānāṃ ca tvaṃ śreyaḥ paramāmṛtam || 146 ||
dhanadhānyābhivṛddhiśca sārvabhaumasukhocchrayā |
āndolikādisaubhāgyaṃ mattebhādimahodayaḥ || 147 ||
putrapautrābhivṛddhiśca vidyābhogabalādikam |
āyurārogyasampattiraṣṭaiśvaryaṃ tvameva hi || 148 ||
parameśavibhūtiśca sūkṣmātsūkṣmatarāgatiḥ |
sadayāpāṅgasandattabrahmendrādipadasthitiḥ || 149 ||
avyāhatamahābhāgyaṃ tvamevākṣobhyavikramaḥ |
samanvayaśca vedānāmavirodhastvameva hi || 150 ||
niḥśreyasapadaprāptisādhanaṃ phalameva ca |
śrīmantrarājarājñī ca śrīvidyā kṣemakāriṇī || 151 ||
śrīmbījajapasantuṣṭā aiṃ hrīṃ śrīṃ bījapālikā |
prapattimārgasulabhā viṣṇuprathamakiṅkarī || 152 ||
klīṅkārārthasavitrī ca saumaṅgalyādhidevatā |
śrīṣoḍaśākṣarīvidyā śrīyantrapuravāsinī || 153 ||
sarvamaṅgalamāṅgalye śive sarvārthasādhike |
śaraṇye tryambake gaurī nārāyaṇi namo'stu te || 154 ||
punaḥ punarnamaste'stu sāṣṭāṅgamayutaṃ punaḥ |
sanatkumāra uvāca-
evaṃ stutā mahālakṣmīrbrahmarudrādibhissuraiḥ |
namadbhirārtairdīnaiśca nissvatvairbhogavarjitaiḥ || 1 ||
jyeṣṭhā juṣṭaiśca niśśrīkaissaṃsārātsvaparāyaṇaiḥ |
viṣṇupatnī dadau teṣāṃ darśanaṃ dṛṣṭitarpaṇam || 2 ||
śaratpūrṇendukoṭyābhadhavalāpāṅgavīkṣaṇaiḥ |
sarvānsattvasamāviṣṭān cakre hṛṣṭā varaṃ dadau || 3 ||
mahālakṣmīruvāca-
nāmnāṃ sāṣṭasahasraṃ me pramādādvāpi yassakṛt |
kīrtayettatkule satyaṃ vasāmyācandratārakam || 4 ||
kiṃ punarniyamājjapturmadekaśaraṇasya ca |
mātṛvatsānukampāhaṃ poṣakī syāmaharniśam || 5 ||
mannāma stavatāṃ loke durlabhaṃ nāsti cintitam |
matprasādena sarve'pi svasveṣṭārthamavāpsyatha || 6 ||
luptavaiṣṇavadharmasya madvrateṣvavakīrṇinaḥ |
bhaktiprapattihīnasya vandyo nāmnāṃ stavo'pi me || 7 ||
tasmādavaśyaṃ tairdoṣairvihīnaḥ pāpavarjitaḥ |
japetsāṣṭasahasraṃ me nāmnāṃ pratyahamādarāt || 8 ||
sākṣādalakṣmīputro'pi durbhāgyo'pyalaso'pi vā |
aprayatno'pi mūḍho'pi vikalaḥ patito'pi ca || 9 ||
avaśyaṃ prāpnuyādbhāgyaṃ matprasādena kevalam |
spṛheyamacirāddevā varadānāya jāpinaḥ |
dadāmi sarvamiṣṭārthaṃ lakṣmīti smaratāṃ dhruvam || 10 ||
sanatkumāra uvāca-
ityuktvā'ntardadhe lakṣmīrvaiṣṇavī bhagavatkalā |
iṣṭāpūrtaṃ ca sukṛtaṃ bhāgadheyaṃ ca cintitam || 11 ||
svaṃ svaṃ sthānaṃ ca bhogaṃ ca vijayaṃ lebhire surāḥ |
tadetat pravadāmyadya lakṣmīnāmasahasrakam |
yoginaḥ paṭhata kṣipraṃ cintitārthānavāpsyatha || 12 ||
gārgya uvāca-
sanatkumāroyogīndra ityuktvā sa dayānidhiḥ |
anugṛhya yayau kṣipraṃ tāṃśca dvādaśayoginaḥ || 13 ||
tasmādetadrahasyaṃ ca gopyaṃ japyaṃ prayatnataḥ |
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ navamyāṃ bhṛguvāsare || 14 ||
paurṇamāsyāmamāyāṃ ca parvakāle viśeṣataḥ |
japedvā nityakāryeṣu sarvānkāmānavāpnuyāt || 15 ||
iti śrīskandapurāṇe sanatkumārasaṃhitāyāṃ lakṣmīsahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
नाम्नां साष्टसहस्रञ्च ब्रूहि गार्ग्य महामते ।
महालक्ष्म्या महादेव्या भुक्तिमुक्त्यर्थसिद्धये ॥ 1 ॥
गार्ग्य उवाच
सनत्कुमारमासीनं द्वादशादित्यसन्निभम् ।
अपृच्छन्योगिनो भक्त्या योगिनामर्थसिद्धये ॥ 2 ॥
सर्वलौकिककर्मभ्यो विमुक्तानां हिताय वै ।
भुक्तिमुक्तिप्रदं जप्यमनुब्रूहि दयानिधे ॥ 3 ॥
सनत्कुमार भगवन्सर्वज्ञोऽसि विशेषतः ।
आस्तिक्यसिद्धये नॄणां क्षिप्रधर्मार्थसाधनम् ॥ 4 ॥
खिद्यन्ति मानवास्सर्वे धनाभावेन केवलम् ।
सिद्ध्यन्ति धनिनोऽन्यस्य नैव धर्मार्थकामनाः ॥ 5 ॥
दारिद्र्यध्वंसिनी नाम केन विद्या प्रकीर्तिता ।
केन वा ब्रह्मविद्याऽपि केन मृत्युविनाशिनी ॥ 6 ॥
सर्वासां सारभूतैका विद्यानां केन कीर्तिता ।
प्रत्यक्षसिद्धिदा ब्रह्मन् तामाचक्ष्व दयानिधे ॥ 7 ॥
सनत्कुमार उवाच
साधु पृष्टं महाभागास्सर्वलोकहितैषिणः ।
महतामेष धर्मश्च नान्येषामिति मे मतिः ॥ 8 ॥
ब्रह्मविष्णुमहादेवमहेन्द्रादिमहात्मभिः ।
सम्प्रोक्तं कथयाम्यद्य लक्ष्मीनामसहस्रकम् ॥ 9 ॥
यस्योच्चारणमात्रेण दारिद्र्यान्मुच्यते नरः ।
किं पुनस्तज्जपाज्जापी सर्वेष्टार्थानवाप्नुयात् ॥ 10 ॥
अस्य श्रीलक्ष्मीदिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य आनन्दकर्दमचिक्लीतेन्दिरासुतादयो महात्मानो महर्षयः अनुष्टुप्छन्दः विष्णुमाया शक्तिः महालक्ष्मीः परादेवता श्रीमहालक्ष्मीप्रसादद्वारा सर्वेष्टार्थसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ।
ध्यानम्
पद्मनाभप्रियां देवीं पद्माक्षीं पद्मवासिनीम् ।
पद्मवक्त्रां पद्महस्तां वन्दे पद्मामहर्निशम् ॥ 1 ॥
पूर्णेन्दुवदनां दिव्यरत्नाभरणभूषिताम् ।
वरदाभयहस्ताढ्यां ध्यायेच्चन्द्रसहोदरीम् ॥ 2 ॥
इच्छारूपां भगवतस्सच्चिदानन्दरूपिणीम् ।
सर्वज्ञां सर्वजननीं विष्णुवक्षस्स्थलालयाम् ।
दयालुमनिशं ध्यायेत्सुखसिद्धिस्वरूपिणीम् ॥ 3 ॥
स्तोत्रम्
नित्यागतानन्तनित्या नन्दिनी जनरञ्जनी ।
नित्यप्रकाशिनी चैव स्वप्रकाशस्वरूपिणी ॥ 1 ॥
महालक्ष्मीर्महाकाली महाकन्या सरस्वती ।
भोगवैभवसन्धात्री भक्तानुग्रहकारिणी ॥ 2 ॥
ईशावास्या महामाया महादेवी महेश्वरी ।
हृल्लेखा परमा शक्तिर्मातृकाबीजरूपिणी ॥ 3 ॥
नित्यानन्दा नित्यबोधा नादिनी जनमोदिनी ।
सत्यप्रत्ययनी चैव स्वप्रकाशात्मरूपिणी ॥ 4 ॥
त्रिपुरा भैरवी विद्या हंसा वागीश्वरी शिवा ।
वाग्देवी च महारात्रिः कालरात्रिस्त्रिलोचना ॥ 5 ॥
भद्रकाली कराली च महाकाली तिलोत्तमा ।
काली करालवक्त्रान्ता कामाक्षी कामदा शुभा ॥ 6 ॥
चण्डिका चण्डरूपेशा चामुण्डा चक्रधारिणी ।
त्रैलोक्यजयिनी देवी त्रैलोक्यविजयोत्तमा ॥ 7 ॥
सिद्धलक्ष्मीः क्रियालक्ष्मीर्मोक्षलक्ष्मीः प्रसादिनी ।
उमा भगवती दुर्गा चान्द्री दाक्षायणी शिवा ॥ 8 ॥
प्रत्यङ्गिरा धरावेला लोकमाता हरिप्रिया ।
पार्वती परमा देवी ब्रह्मविद्याप्रदायिनी ॥ 9 ॥
अरूपा बहुरूपा च विरूपा विश्वरूपिणी ।
पञ्चभूतात्मिका वाणी पञ्चभूतात्मिका परा ॥ 10 ॥
काली मा पञ्चिका वाग्मी हविःप्रत्यधिदेवता ।
देवमाता सुरेशाना देवगर्भाऽम्बिका धृतिः ॥ 11 ॥
सङ्ख्या जातिः क्रियाशक्तिः प्रकृतिर्मोहिनी मही ।
यज्ञविद्या महाविद्या गुह्यविद्या विभावरी ॥ 12 ॥
ज्योतिष्मती महामाता सर्वमन्त्रफलप्रदा ।
दारिद्र्यध्वंसिनी देवी हृदयग्रन्थिभेदिनी ॥ 13 ॥
सहस्रादित्यसङ्काशा चन्द्रिका चन्द्ररूपिणी ।
गायत्री सोमसम्भूतिस्सावित्री प्रणवात्मिका ॥ 14 ॥
शाङ्करी वैष्णवी ब्राह्मी सर्वदेवनमस्कृता ।
सेव्यदुर्गा कुबेराक्षी करवीरनिवासिनी ॥ 15 ॥
जया च विजया चैव जयन्ती चाऽपराजिता ।
कुब्जिका कालिका शास्त्री वीणापुस्तकधारिणी ॥ 16 ॥
सर्वज्ञशक्तिश्श्रीशक्तिर्ब्रह्मविष्णुशिवात्मिका ।
इडापिङ्गलिकामध्यमृणालीतन्तुरूपिणी ॥ 17 ॥
यज्ञेशानी प्रथा दीक्षा दक्षिणा सर्वमोहिनी ।
अष्टाङ्गयोगिनी देवी निर्बीजध्यानगोचरा ॥ 18 ॥
सर्वतीर्थस्थिता शुद्धा सर्वपर्वतवासिनी ।
वेदशास्त्रप्रभा देवी षडङ्गादिपदक्रमा ॥ 19 ॥
शिवा धात्री शुभानन्दा यज्ञकर्मस्वरूपिणी ।
व्रतिनी मेनका देवी ब्रह्माणी ब्रह्मचारिणी ॥ 20 ॥
एकाक्षरपरा तारा भवबन्धविनाशिनी ।
विश्वम्भरा धराधारा निराधाराऽधिकस्वरा ॥ 21 ॥
राका कुहूरमावास्या पूर्णिमाऽनुमतिर्द्युतिः ।
सिनीवाली शिवाऽवश्या वैश्वदेवी पिशङ्गिला ॥ 22 ॥
पिप्पला च विशालाक्षी रक्षोघ्नी वृष्टिकारिणी ।
दुष्टविद्राविणी देवी सर्वोपद्रवनाशिनी ॥ 23 ॥
शारदा शरसन्धाना सर्वशस्त्रस्वरूपिणी ।
युद्धमध्यस्थिता देवी सर्वभूतप्रभञ्जनी ॥ 24 ॥
अयुद्धा युद्धरूपा च शान्ता शान्तिस्वरूपिणी ।
गङ्गा सरस्वतीवेणीयमुनानर्मदापगा ॥ 25 ॥
समुद्रवसनावासा ब्रह्माण्डश्रोणिमेखला ।
पञ्चवक्त्रा दशभुजा शुद्धस्फटिकसन्निभा ॥ 26 ॥
रक्ता कृष्णा सिता पीता सर्ववर्णा निरीश्वरी ।
कालिका चक्रिका देवी सत्या तु वटुकास्थिता ॥ 27 ॥
तरुणी वारुणी नारी ज्येष्ठादेवी सुरेश्वरी ।
विश्वम्भराधरा कर्त्री गलार्गलविभञ्जनी ॥ 28 ॥
सन्ध्यारात्रिर्दिवाज्योत्स्ना कलाकाष्ठा निमेषिका ।
उर्वी कात्यायनी शुभ्रा संसारार्णवतारिणी ॥ 29 ॥
कपिला कीलिकाऽशोका मल्लिकानवमल्लिका । [ मल्लिकानवमालिका ]
देविका नन्दिका शान्ता भञ्जिका भयभञ्जिका ॥ 30 ॥
कौशिकी वैदिकी देवी सौरी रूपाधिकाऽतिभा ।
दिग्वस्त्रा नववस्त्रा च कन्यका कमलोद्भवा ॥ 31 ॥
श्रीस्सौम्यलक्षणाऽतीतदुर्गा सूत्रप्रबोधिका ।
श्रद्धा मेधा कृतिः प्रज्ञा धारणा कान्तिरेव च ॥ 32 ॥
श्रुतिः स्मृतिर्धृतिर्धन्या भूतिरिष्टिर्मनीषिणी ।
विरक्तिर्व्यापिनी माया सर्वमायाप्रभञ्जनी ॥ 33 ॥
माहेन्द्री मन्त्रिणी सिंही चेन्द्रजालस्वरूपिणी ।
अवस्थात्रयनिर्मुक्ता गुणत्रयविवर्जिता ॥ 34 ॥
ईषणात्रयनिर्मुक्ता सर्वरोगविवर्जिता ।
योगिध्यानान्तगम्या च योगध्यानपरायणा ॥ 35 ॥
त्रयीशिखा विशेषज्ञा वेदान्तज्ञानरूपिणी ।
भारती कमला भाषा पद्मा पद्मवती कृतिः ॥ 36 ॥
गौतमी गोमती गौरी ईशाना हंसवाहिनी ।
नारायणी प्रभाधारा जाह्नवी शङ्करात्मजा ॥ 37 ॥
चित्रघण्टा सुनन्दा श्रीर्मानवी मनुसम्भवा ।
स्तम्भिनी क्षोभिणी मारी भ्रामिणी शत्रुमारिणी ॥ 38 ॥
मोहिनी द्वेषिणी वीरा अघोरा रुद्ररूपिणी ।
रुद्रैकादशिनी पुण्या कल्याणी लाभकारिणी ॥ 39 ॥
देवदुर्गा महादुर्गा स्वप्नदुर्गाऽष्टभैरवी ।
सूर्यचन्द्राग्निरूपा च ग्रहनक्षत्ररूपिणी ॥ 40 ॥
बिन्दुनादकलातीता बिन्दुनादकलात्मिका ।
दशवायुजयाकारा कलाषोडशसंयुता ॥ 41 ॥
काश्यपी कमलादेवी नादचक्रनिवासिनी ।
मृडाधारा स्थिरा गुह्या देविका चक्ररूपिणी ॥ 42 ॥
अविद्या शार्वरी भुञ्जा जम्भासुरनिबर्हिणी ।
श्रीकाया श्रीकला शुभ्रा कर्मनिर्मूलकारिणी ॥ 43 ॥
आदिलक्ष्मीर्गुणाधारा पञ्चब्रह्मात्मिका परा ।
श्रुतिर्ब्रह्ममुखावासा सर्वसम्पत्तिरूपिणी ॥ 44 ॥
मृतसञ्जीवनी मैत्री कामिनी कामवर्जिता ।
निर्वाणमार्गदा देवी हंसिनी काशिका क्षमा ॥ 45 ॥
सपर्या गुणिनी भिन्ना निर्गुणा खण्डिताशुभा ।
स्वामिनी वेदिनी शक्या शाम्बरी चक्रधारिणी ॥ 46 ॥
दण्डिनी मुण्डिनी व्याघ्री शिखिनी सोमसंहतिः ।
चिन्तामणिश्चिदानन्दा पञ्चबाणप्रबोधिनी ॥ 47 ॥
बाणश्रेणिस्सहस्राक्षी सहस्रभुजपादुका ।
सन्ध्यावलिस्त्रिसन्ध्याख्या ब्रह्माण्डमणिभूषणा ॥ 48 ॥
वासवी वारुणीसेना कुलिका मन्त्ररञ्जनी ।
जितप्राणस्वरूपा च कान्ता काम्यवरप्रदा ॥ 49 ॥
मन्त्रब्राह्मणविद्यार्था नादरूपा हविष्मती ।
आथर्वणिः श्रुतिः शून्या कल्पनावर्जिता सती ॥ 50 ॥
सत्ताजातिः प्रमाऽमेयाऽप्रमितिः प्राणदा गतिः ।
अवर्णा पञ्चवर्णा च सर्वदा भुवनेश्वरी ॥ 51 ॥
त्रैलोक्यमोहिनी विद्या सर्वभर्त्री क्षराऽक्षरा ।
हिरण्यवर्णा हरिणी सर्वोपद्रवनाशिनी ॥ 52 ॥
कैवल्यपदवीरेखा सूर्यमण्डलसंस्थिता ।
सोममण्डलमध्यस्था वह्निमण्डलसंस्थिता ॥ 53 ॥
वायुमण्डलमध्यस्था व्योममण्डलसंस्थिता ।
चक्रिका चक्रमध्यस्था चक्रमार्गप्रवर्तिनी ॥ 54 ॥
कोकिलाकुलचक्रेशा पक्षतिः पङ्क्तिपावनी ।
सर्वसिद्धान्तमार्गस्था षड्वर्णावरवर्जिता ॥ 55 ॥
शररुद्रहरा हन्त्री सर्वसंहारकारिणी ।
पुरुषा पौरुषी तुष्टिस्सर्वतन्त्रप्रसूतिका ॥ 56 ॥
अर्धनारीश्वरी देवी सर्वविद्याप्रदायिनी ।
भार्गवी याजुषीविद्या सर्वोपनिषदास्थिता ॥ 57 ॥ [ भुजुषीविद्या ]
व्योमकेशाखिलप्राणा पञ्चकोशविलक्षणा ।
पञ्चकोशात्मिका प्रत्यक्पञ्चब्रह्मात्मिका शिवा ॥ 58 ॥
जगज्जराजनित्री च पञ्चकर्मप्रसूतिका ।
वाग्देव्याभरणाकारा सर्वकाम्यस्थितास्थितिः ॥ 59 ॥
अष्टादशचतुष्षष्ठिपीठिका विद्यया युता ।
कालिकाकर्षणश्यामा यक्षिणी किन्नरेश्वरी ॥ 60 ॥
केतकी मल्लिकाऽशोका वाराही धरणी ध्रुवा ।
नारसिंही महोग्रास्या भक्तानामार्तिनाशिनी ॥ 61 ॥
अन्तर्बला स्थिरा लक्ष्मीर्जरामरणनाशिनी ।
श्रीरञ्जिता महाकाया सोमसूर्याग्निलोचना ॥ 62 ॥
अदितिर्देवमाता च अष्टपुत्राऽष्टयोगिनी ।
अष्टप्रकृतिरष्टाष्टविभ्राजद्विकृताकृतिः ॥ 63 ॥
दुर्भिक्षध्वंसिनी देवी सीता सत्या च रुक्मिणी ।
ख्यातिजा भार्गवी देवी देवयोनिस्तपस्विनी ॥ 64 ॥
शाकम्भरी महाशोणा गरुडोपरिसंस्थिता ।
सिंहगा व्याघ्रगा देवी वायुगा च महाद्रिगा ॥ 65 ॥
अकारादिक्षकारान्ता सर्वविद्याधिदेवता ।
मन्त्रव्याख्याननिपुणा ज्योतिश्शास्त्रैकलोचना ॥ 66 ॥
इडापिङ्गलिकामध्यासुषुम्ना ग्रन्थिभेदिनी ।
कालचक्राश्रयोपेता कालचक्रस्वरूपिणी ॥ 67 ॥
वैशारदी मतिश्श्रेष्ठा वरिष्ठा सर्वदीपिका ।
वैनायकी वरारोहा श्रोणिवेला बहिर्वलिः ॥ 68 ॥
जम्भिनी जृम्भिणी जम्भकारिणी गणकारिका ।
शरणी चक्रिकाऽनन्ता सर्वव्याधिचिकित्सकी ॥ 69 ॥
देवकी देवसङ्काशा वारिधिः करुणाकरा ।
शर्वरी सर्वसम्पन्ना सर्वपापप्रभञ्जनी ॥ 70 ॥
एकमात्रा द्विमात्रा च त्रिमात्रा च तथाऽपरा ।
अर्धमात्रा परा सूक्ष्मा सूक्ष्मार्थाऽर्थपराऽपरा ॥ 71 ॥
एकवीरा विशेषाख्या षष्ठीदेवी मनस्विनी ।
नैष्कर्म्या निष्कलालोका ज्ञानकर्माधिका गुणा ॥ 72 ॥
सबन्ध्वानन्दसन्दोहा व्योमाकाराऽनिरूपिता ।
गद्यपद्यात्मिका वाणी सर्वालङ्कारसंयुता ॥ 73 ॥
साधुबन्धपदन्यासा सर्वौको घटिकावलिः ।
षट्कर्मा कर्कशाकारा सर्वकर्मविवर्जिता ॥ 74 ॥
आदित्यवर्णा चापर्णा कामिनी वररूपिणी ।
ब्रह्माणी ब्रह्मसन्ताना वेदवागीश्वरी शिवा ॥ 75 ॥
पुराणन्यायमीमांसाधर्मशास्त्रागमश्रुता ।
सद्योवेदवती सर्वा हंसी विद्याधिदेवता ॥ 76 ॥
विश्वेश्वरी जगद्धात्री विश्वनिर्माणकारिणी ।
वैदिकी वेदरूपा च कालिका कालरूपिणी ॥ 77 ॥
नारायणी महादेवी सर्वतत्त्वप्रवर्तिनी ।
हिरण्यवर्णरूपा च हिरण्यपदसम्भवा ॥ 78 ॥
कैवल्यपदवी पुण्या कैवल्यज्ञानलक्षिता ।
ब्रह्मसम्पत्तिरूपा च ब्रह्मसम्पत्तिकारिणी ॥ 79 ॥
वारुणी वारुणाराध्या सर्वकर्मप्रवर्तिनी ।
एकाक्षरपराऽऽयुक्ता सर्वदारिद्र्यभञ्जिनी ॥ 80 ॥
पाशाङ्कुशान्विता दिव्या वीणाव्याख्याक्षसूत्रभृत् ।
एकमूर्तिस्त्रयीमूर्तिर्मधुकैटभभञ्जिनी ॥ 81 ॥
साङ्ख्या साङ्ख्यवती ज्वाला ज्वलन्ती कामरूपिणी ।
जाग्रती सर्वसम्पत्तिस्सुषुप्ता स्वेष्टदायिनी ॥ 82 ॥
कपालिनी महादंष्ट्रा भ्रुकुटी कुटिलानना ।
सर्वावासा सुवासा च बृहत्यष्टिश्च शक्वरी ॥ 83 ॥
छन्दोगणप्रतिष्ठा च कल्माषी करुणात्मिका ।
चक्षुष्मती महाघोषा खड्गचर्मधराऽशनिः ॥ 84 ॥
शिल्पवैचित्र्यविद्योता सर्वतोभद्रवासिनी ।
अचिन्त्यलक्षणाकारा सूत्रभाष्यनिबन्धना ॥ 85 ॥
सर्ववेदार्थसम्पत्तिस्सर्वशास्त्रार्थमातृका ।
अकारादिक्षकारान्तसर्ववर्णकृतस्थला ॥ 86 ॥
सर्वलक्ष्मीस्सदानन्दा सारविद्या सदाशिवा ।
सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च खेचरीरूपगोच्छ्रिता ॥ 87 ॥
अणिमादिगुणोपेता परा काष्ठा परा गतिः ।
हंसयुक्तविमानस्था हंसारूढा शशिप्रभा ॥ 88 ॥
भवानी वासनाशक्तिराकृतिस्थाखिलाऽखिला ।
तन्त्रहेतुर्विचित्राङ्गी व्योमगङ्गाविनोदिनी ॥ 89 ॥
वर्षा च वार्षिका चैव ऋग्यजुस्सामरूपिणी ।
महानदीनदीपुण्याऽगण्यपुण्यगुणक्रिया ॥ 90 ॥
समाधिगतलभ्यार्था श्रोतव्या स्वप्रिया घृणा ।
नामाक्षरपरा देवी उपसर्गनखाञ्चिता ॥ 91 ॥
निपातोरुद्वयीजङ्घा मातृका मन्त्ररूपिणी ।
आसीना च शयाना च तिष्ठन्ती धावनाधिका ॥ 92 ॥
लक्ष्यलक्षणयोगाढ्या ताद्रूप्यगणनाकृतिः ।
सैकरूपा नैकरूपा सेन्दुरूपा तदाकृतिः ॥ 93 ॥
समासतद्धिताकारा विभक्तिवचनात्मिका ।
स्वाहाकारा स्वधाकारा श्रीपत्यर्धाङ्गनन्दिनी ॥ 94 ॥
गम्भीरा गहना गुह्या योनिलिङ्गार्धधारिणी ।
शेषवासुकिसंसेव्या चपला वरवर्णिनी ॥ 95 ॥
कारुण्याकारसम्पत्तिः कीलकृन्मन्त्रकीलिका ।
शक्तिबीजात्मिका सर्वमन्त्रेष्टाक्षयकामना ॥ 96 ॥
आग्नेयी पार्थिवा आप्या वायव्या व्योमकेतना ।
सत्यज्ञानात्मिकाऽऽनन्दा ब्राह्मी ब्रह्म सनातनी ॥ 97 ॥
अविद्यावासना मायाप्रकृतिस्सर्वमोहिनी ।
शक्तिर्धारणशक्तिश्च चिदचिच्छक्तियोगिनी ॥ 98 ॥
वक्त्रारुणा महामाया मरीचिर्मदमर्दिनी ।
विराट् स्वाहा स्वधा शुद्धा नीरूपास्तिस्सुभक्तिगा ॥ 99 ॥
निरूपिताद्वयीविद्या नित्यानित्यस्वरूपिणी ।
वैराजमार्गसञ्चारा सर्वसत्पथदर्शिनी ॥ 100 ॥
जालन्धरी मृडानी च भवानी भवभञ्जनी ।
त्रैकालिकज्ञानतन्तुस्त्रिकालज्ञानदायिनी ॥ 101 ॥
नादातीता स्मृतिः प्रज्ञा धात्रीरूपा त्रिपुष्करा ।
पराजिताविधानज्ञा विशेषितगुणात्मिका ॥ 102 ॥
हिरण्यकेशिनी हेमब्रह्मसूत्रविचक्षणा ।
असङ्ख्येयपरार्धान्तस्वरव्यञ्जनवैखरी ॥ 103 ॥
मधुजिह्वा मधुमती मधुमासोदया मधुः ।
माधवी च महाभागा मेघगम्भीरनिस्वना ॥ 104 ॥
ब्रह्मविष्णुमहेशादिज्ञातव्यार्थविशेषगा ।
नाभौ वह्निशिखाकारा ललाटे चन्द्रसन्निभा ॥ 105 ॥
भ्रूमध्ये भास्कराकारा सर्वताराकृतिर्हृदि ।
कृत्तिकादिभरण्यन्तनक्षत्रेष्ट्यार्चितोदया ॥ 106 ॥
ग्रहविद्यात्मिका ज्योतिर्ज्योतिर्विन्मतिजीविका ।
ब्रह्माण्डगर्भिणी बाला सप्तावरणदेवता ॥ 107 ॥
वैराजोत्तमसाम्राज्या कुमारकुशलोदया ।
बगला भ्रमराम्बा च शिवदूती शिवात्मिका ॥ 108 ॥
मेरुविन्ध्यादिसंस्थाना काश्मीरपुरवासिनी ।
योगनिद्रा महानिद्रा विनिद्रा राक्षसाश्रिता ॥ 109 ॥
सुवर्णदा महागङ्गा पञ्चाख्या पञ्चसंहतिः ।
सुप्रजाता सुवीरा च सुपोषा सुपतिश्शिवा ॥ 110 ॥
सुगृहा रक्तबीजान्ता हतकन्दर्पजीविका ।
समुद्रव्योममध्यस्था समबिन्दुसमाश्रया ॥ 111 ॥
सौभाग्यरसजीवातुस्सारासारविवेकदृक् ।
त्रिवल्यादिसुपुष्टाङ्गा भारती भरताश्रिता ॥ 112 ॥
नादब्रह्ममयीविद्या ज्ञानब्रह्ममयीपरा ।
ब्रह्मनाडी निरुक्तिश्च ब्रह्मकैवल्यसाधनम् ॥ 113 ॥
कालिकेयमहोदारवीर्यविक्रमरूपिणी ।
वडवाग्निशिखावक्त्रा महाकवलतर्पणा ॥ 114 ॥
महाभूता महादर्पा महासारा महाक्रतुः ।
पञ्जभूतमहाग्रासा पञ्चभूताधिदेवता ॥ 115 ॥
सर्वप्रमाणा सम्पत्तिस्सर्वरोगप्रतिक्रिया ।
ब्रह्माण्डान्तर्बहिर्व्याप्ता विष्णुवक्षोविभूषिणी ॥ 116 ॥
शाङ्करी विधिवक्त्रस्था प्रवरा वरहेतुकी ।
हेममाला शिखामाला त्रिशिखा पञ्चलोचना ॥ 117 ॥ [ पञ्चमोचना ]
सर्वागमसदाचारमर्यादा यातुभञ्जनी ।
पुण्यश्लोकप्रबन्धाढ्या सर्वान्तर्यामिरूपिणी ॥ 118 ॥
सामगानसमाराध्या श्रोत्रकर्णरसायनम् ।
जीवलोकैकजीवातुर्भद्रोदारविलोकना ॥ 119 ॥
तटित्कोटिलसत्कान्तिस्तरुणी हरिसुन्दरी ।
मीननेत्रा च सेन्द्राक्षी विशालाक्षी सुमङ्गला ॥ 120 ॥
सर्वमङ्गलसम्पन्ना साक्षान्मङ्गलदेवता ।
देहहृद्दीपिका दीप्तिर्जिह्वपापप्रणाशिनी ॥ 121 ॥
अर्धचन्द्रोल्लसद्दंष्ट्रा यज्ञवाटीविलासिनी ।
महादुर्गा महोत्साहा महादेवबलोदया ॥ 122 ॥
डाकिनीड्या शाकिनीड्या साकिनीड्या समस्तजुट् ।
निरङ्कुशा नाकिवन्द्या षडाधाराधिदेवता ॥ 123 ॥
भुवनज्ञानिनिश्श्रेणी भुवनाकारवल्लरी ।
शाश्वती शाश्वताकारा लोकानुग्रहकारिणी ॥ 124 ॥
सारसी मानसी हंसी हंसलोकप्रदायिनी ।
चिन्मुद्रालङ्कृतकरा कोटिसूर्यसमप्रभा ॥ 125 ॥
सुखप्राणिशिरोरेखा सददृष्टप्रदायिनी ।
सर्वसाङ्कर्यदोषघ्नी ग्रहोपद्रवनाशिनी ॥ 126 ॥
क्षुद्रजन्तुभयघ्नी च विषरोगादिभञ्जनी ।
सदाशान्ता सदाशुद्धा गृहच्छिद्रनिवारिणी ॥ 127 ॥
कलिदोषप्रशमनी कोलाहलपुरस्थिता ।
गौरी लाक्षणिकी मुख्या जघन्याकृतिवर्जिता ॥ 128 ॥
माया विद्या मूलभूता वासवी विष्णुचेतना ।
वादिनी वसुरूपा च वसुरत्नपरिच्छदा ॥ 129 ॥
छान्दसी चन्द्रहृदया मन्त्रस्वच्छन्दभैरवी ।
वनमाला वैजयन्ती पञ्चदिव्यायुधात्मिका ॥ 130 ॥
पीताम्बरमयी चञ्चत्कौस्तुभा हरिकामिनी ।
नित्या तथ्या रमा रामा रमणी मृत्युभञ्जनी ॥ 131 ॥
ज्येष्ठा काष्ठा धनिष्ठान्ता शराङ्गी निर्गुणप्रिया ।
मैत्रेया मित्रविन्दा च शेष्यशेषकलाशया ॥ 132 ॥
वाराणसीवासलभ्या चार्यावर्तजनस्तुता । [ वाराणसीवासरता ]
जगदुत्पत्तिसंस्थानसंहारत्रयकारणम् ॥ 133 ॥
त्वमम्ब विष्णुसर्वस्वं नमस्तेऽस्तु महेश्वरि ।
नमस्ते सर्वलोकानां जनन्यै पुण्यमूर्तये ॥ 134 ॥
सिद्धलक्ष्मीर्महाकालि महलक्ष्मि नमोऽस्तु ते ।
सद्योजातादिपञ्चाग्निरूपा पञ्चकपञ्चकम् ॥ 135 ॥
यन्त्रलक्ष्मीर्भवत्यादिराद्याद्ये ते नमो नमः ।
सृष्ट्यादिकारणाकारवितते दोषवर्जिते ॥ 136 ॥
जगल्लक्ष्मीर्जगन्मातर्विष्णुपत्नि नमोऽस्तु ते ।
नवकोटिमहाशक्तिसमुपास्यपदाम्बुजे ॥ 137 ॥
कनत्सौवर्णरत्नाढ्य सर्वाभरणभूषिते ।
अनन्तानित्यमहिषीप्रपञ्चेश्वरनायकि ॥ 138 ॥
अत्युच्छ्रितपदान्तस्थे परमव्योमनायकि ।
नाकपृष्ठगताराध्ये विष्णुलोकविलासिनि ॥ 139 ॥
वैकुण्ठराजमहिषि श्रीरङ्गनगराश्रिते ।
रङ्गनायकि भूपुत्रि कृष्णे वरदवल्लभे ॥ 140 ॥
कोटिब्रह्मादिसंसेव्ये कोटिरुद्रादिकीर्तिते ।
मातुलुङ्गमयं खेटं सौवर्णचषकं तथा ॥ 141 ॥
पद्मद्वयं पूर्णकुम्भं कीरञ्च वरदाभये ।
पाशमङ्कुशकं शङ्खं चक्रं शूलं कृपाणिकाम् ॥ 142 ॥
धनुर्बाणौ चाक्षमालां चिन्मुद्रामपि बिभ्रती ।
अष्टादशभुजे लक्ष्मीर्महाष्टादशपीठगे ॥ 143 ॥
भूमिनीलादिसंसेव्ये स्वामिचित्तानुवर्तिनि ।
पद्मे पद्मालये पद्मि पूर्णकुम्भाभिषेचिते ॥ 144 ॥
इन्दिरेन्दिन्दिराभाक्षि क्षीरसागरकन्यके ।
भार्गवि त्वं स्वतन्त्रेच्छा वशीकृतजगत्पतिः ॥ 145 ॥
मङ्गलं मङ्गलानां त्वं देवतानां च देवता ।
त्वमुत्तमोत्तमानां च त्वं श्रेयः परमामृतम् ॥ 146 ॥
धनधान्याभिवृद्धिश्च सार्वभौमसुखोच्छ्रया ।
आन्दोलिकादिसौभाग्यं मत्तेभादिमहोदयः ॥ 147 ॥
पुत्रपौत्राभिवृद्धिश्च विद्याभोगबलादिकम् ।
आयुरारोग्यसम्पत्तिरष्टैश्वर्यं त्वमेव हि ॥ 148 ॥
परमेशविभूतिश्च सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरागतिः ।
सदयापाङ्गसन्दत्तब्रह्मेन्द्रादिपदस्थितिः ॥ 149 ॥
अव्याहतमहाभाग्यं त्वमेवाक्षोभ्यविक्रमः ।
समन्वयश्च वेदानामविरोधस्त्वमेव हि ॥ 150 ॥
निःश्रेयसपदप्राप्तिसाधनं फलमेव च ।
श्रीमन्त्रराजराज्ञी च श्रीविद्या क्षेमकारिणी ॥ 151 ॥
श्रीम्बीजजपसन्तुष्टा ऐं ह्रीं श्रीं बीजपालिका ।
प्रपत्तिमार्गसुलभा विष्णुप्रथमकिङ्करी ॥ 152 ॥
क्लीङ्कारार्थसवित्री च सौमङ्गल्याधिदेवता ।
श्रीषोडशाक्षरीविद्या श्रीयन्त्रपुरवासिनी ॥ 153 ॥
सर्वमङ्गलमाङ्गल्ये शिवे सर्वार्थसाधिके ।
शरण्ये त्र्यम्बके गौरी नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ 154 ॥
पुनः पुनर्नमस्तेऽस्तु साष्टाङ्गमयुतं पुनः ।
सनत्कुमार उवाच-
एवं स्तुता महालक्ष्मीर्ब्रह्मरुद्रादिभिस्सुरैः ।
नमद्भिरार्तैर्दीनैश्च निस्स्वत्वैर्भोगवर्जितैः ॥ 1 ॥
ज्येष्ठा जुष्टैश्च निश्श्रीकैस्संसारात्स्वपरायणैः ।
विष्णुपत्नी ददौ तेषां दर्शनं दृष्टितर्पणम् ॥ 2 ॥
शरत्पूर्णेन्दुकोट्याभधवलापाङ्गवीक्षणैः ।
सर्वान्सत्त्वसमाविष्टान् चक्रे हृष्टा वरं ददौ ॥ 3 ॥
महालक्ष्मीरुवाच-
नाम्नां साष्टसहस्रं मे प्रमादाद्वापि यस्सकृत् ।
कीर्तयेत्तत्कुले सत्यं वसाम्याचन्द्रतारकम् ॥ 4 ॥
किं पुनर्नियमाज्जप्तुर्मदेकशरणस्य च ।
मातृवत्सानुकम्पाहं पोषकी स्यामहर्निशम् ॥ 5 ॥
मन्नाम स्तवतां लोके दुर्लभं नास्ति चिन्तितम् ।
मत्प्रसादेन सर्वेऽपि स्वस्वेष्टार्थमवाप्स्यथ ॥ 6 ॥
लुप्तवैष्णवधर्मस्य मद्व्रतेष्ववकीर्णिनः ।
भक्तिप्रपत्तिहीनस्य वन्द्यो नाम्नां स्तवोऽपि मे ॥ 7 ॥
तस्मादवश्यं तैर्दोषैर्विहीनः पापवर्जितः ।
जपेत्साष्टसहस्रं मे नाम्नां प्रत्यहमादरात् ॥ 8 ॥
साक्षादलक्ष्मीपुत्रोऽपि दुर्भाग्योऽप्यलसोऽपि वा ।
अप्रयत्नोऽपि मूढोऽपि विकलः पतितोऽपि च ॥ 9 ॥
अवश्यं प्राप्नुयाद्भाग्यं मत्प्रसादेन केवलम् ।
स्पृहेयमचिराद्देवा वरदानाय जापिनः ।
ददामि सर्वमिष्टार्थं लक्ष्मीति स्मरतां ध्रुवम् ॥ 10 ॥
सनत्कुमार उवाच-
इत्युक्त्वाऽन्तर्दधे लक्ष्मीर्वैष्णवी भगवत्कला ।
इष्टापूर्तं च सुकृतं भागधेयं च चिन्तितम् ॥ 11 ॥
स्वं स्वं स्थानं च भोगं च विजयं लेभिरे सुराः ।
तदेतत् प्रवदाम्यद्य लक्ष्मीनामसहस्रकम् ।
योगिनः पठत क्षिप्रं चिन्तितार्थानवाप्स्यथ ॥ 12 ॥
गार्ग्य उवाच-
सनत्कुमारोयोगीन्द्र इत्युक्त्वा स दयानिधिः ।
अनुगृह्य ययौ क्षिप्रं तांश्च द्वादशयोगिनः ॥ 13 ॥
तस्मादेतद्रहस्यं च गोप्यं जप्यं प्रयत्नतः ।
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां भृगुवासरे ॥ 14 ॥
पौर्णमास्याममायां च पर्वकाले विशेषतः ।
जपेद्वा नित्यकार्येषु सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ 15 ॥
इति श्रीस्कन्दपुराणे सनत्कुमारसंहितायां लक्ष्मीसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
nāmnāṃ sāṣṭasahasrañca brūhi gārgya mahāmate |
mahālakṣmyā mahādevyā bhuktimuktyarthasiddhaye || 1 ||
gārgya uvāca
sanatkumāramāsīnaṃ dvādaśādityasannibham |
apṛcchanyogino bhaktyā yogināmarthasiddhaye || 2 ||
sarvalaukikakarmabhyo vimuktānāṃ hitāya vai |
bhuktimuktipradaṃ japyamanubrūhi dayānidhe || 3 ||
sanatkumāra bhagavansarvajño'si viśeṣataḥ |
āstikyasiddhaye nṝṇāṃ kṣipradharmārthasādhanam || 4 ||
khidyanti mānavāssarve dhanābhāvena kevalam |
siddhyanti dhanino'nyasya naiva dharmārthakāmanāḥ || 5 ||
dāridryadhvaṃsinī nāma kena vidyā prakīrtitā |
kena vā brahmavidyā'pi kena mṛtyuvināśinī || 6 ||
sarvāsāṃ sārabhūtaikā vidyānāṃ kena kīrtitā |
pratyakṣasiddhidā brahman tāmācakṣva dayānidhe || 7 ||
sanatkumāra uvāca
sādhu pṛṣṭaṃ mahābhāgāssarvalokahitaiṣiṇaḥ |
mahatāmeṣa dharmaśca nānyeṣāmiti me matiḥ || 8 ||
brahmaviṣṇumahādevamahendrādimahātmabhiḥ |
samproktaṃ kathayāmyadya lakṣmīnāmasahasrakam || 9 ||
yasyoccāraṇamātreṇa dāridryānmucyate naraḥ |
kiṃ punastajjapājjāpī sarveṣṭārthānavāpnuyāt || 10 ||
asya śrīlakṣmīdivyasahasranāmastotramahāmantrasya ānandakardamaciklītendirāsutādayo mahātmāno maharṣayaḥ anuṣṭupchandaḥ viṣṇumāyā śaktiḥ mahālakṣmīḥ parādevatā śrīmahālakṣmīprasādadvārā sarveṣṭārthasiddhyarthe jape viniyogaḥ |
dhyānam
padmanābhapriyāṃ devīṃ padmākṣīṃ padmavāsinīm |
padmavaktrāṃ padmahastāṃ vande padmāmaharniśam || 1 ||
pūrṇenduvadanāṃ divyaratnābharaṇabhūṣitām |
varadābhayahastāḍhyāṃ dhyāyeccandrasahodarīm || 2 ||
icchārūpāṃ bhagavatassaccidānandarūpiṇīm |
sarvajñāṃ sarvajananīṃ viṣṇuvakṣassthalālayām |
dayālumaniśaṃ dhyāyetsukhasiddhisvarūpiṇīm || 3 ||
stotram
nityāgatānantanityā nandinī janarañjanī |
nityaprakāśinī caiva svaprakāśasvarūpiṇī || 1 ||
mahālakṣmīrmahākālī mahākanyā sarasvatī |
bhogavaibhavasandhātrī bhaktānugrahakāriṇī || 2 ||
īśāvāsyā mahāmāyā mahādevī maheśvarī |
hṛllekhā paramā śaktirmātṛkābījarūpiṇī || 3 ||
nityānandā nityabodhā nādinī janamodinī |
satyapratyayanī caiva svaprakāśātmarūpiṇī || 4 ||
tripurā bhairavī vidyā haṃsā vāgīśvarī śivā |
vāgdevī ca mahārātriḥ kālarātristrilocanā || 5 ||
bhadrakālī karālī ca mahākālī tilottamā |
kālī karālavaktrāntā kāmākṣī kāmadā śubhā || 6 ||
caṇḍikā caṇḍarūpeśā cāmuṇḍā cakradhāriṇī |
trailokyajayinī devī trailokyavijayottamā || 7 ||
siddhalakṣmīḥ kriyālakṣmīrmokṣalakṣmīḥ prasādinī |
umā bhagavatī durgā cāndrī dākṣāyaṇī śivā || 8 ||
pratyaṅgirā dharāvelā lokamātā haripriyā |
pārvatī paramā devī brahmavidyāpradāyinī || 9 ||
arūpā bahurūpā ca virūpā viśvarūpiṇī |
pañcabhūtātmikā vāṇī pañcabhūtātmikā parā || 10 ||
kālī mā pañcikā vāgmī haviḥpratyadhidevatā |
devamātā sureśānā devagarbhā'mbikā dhṛtiḥ || 11 ||
saṅkhyā jātiḥ kriyāśaktiḥ prakṛtirmohinī mahī |
yajñavidyā mahāvidyā guhyavidyā vibhāvarī || 12 ||
jyotiṣmatī mahāmātā sarvamantraphalapradā |
dāridryadhvaṃsinī devī hṛdayagranthibhedinī || 13 ||
sahasrādityasaṅkāśā candrikā candrarūpiṇī |
gāyatrī somasambhūtissāvitrī praṇavātmikā || 14 ||
śāṅkarī vaiṣṇavī brāhmī sarvadevanamaskṛtā |
sevyadurgā kuberākṣī karavīranivāsinī || 15 ||
jayā ca vijayā caiva jayantī cā'parājitā |
kubjikā kālikā śāstrī vīṇāpustakadhāriṇī || 16 ||
sarvajñaśaktiśśrīśaktirbrahmaviṣṇuśivātmikā |
iḍāpiṅgalikāmadhyamṛṇālītanturūpiṇī || 17 ||
yajñeśānī prathā dīkṣā dakṣiṇā sarvamohinī |
aṣṭāṅgayoginī devī nirbījadhyānagocarā || 18 ||
sarvatīrthasthitā śuddhā sarvaparvatavāsinī |
vedaśāstraprabhā devī ṣaḍaṅgādipadakramā || 19 ||
śivā dhātrī śubhānandā yajñakarmasvarūpiṇī |
vratinī menakā devī brahmāṇī brahmacāriṇī || 20 ||
ekākṣaraparā tārā bhavabandhavināśinī |
viśvambharā dharādhārā nirādhārā'dhikasvarā || 21 ||
rākā kuhūramāvāsyā pūrṇimā'numatirdyutiḥ |
sinīvālī śivā'vaśyā vaiśvadevī piśaṅgilā || 22 ||
pippalā ca viśālākṣī rakṣoghnī vṛṣṭikāriṇī |
duṣṭavidrāviṇī devī sarvopadravanāśinī || 23 ||
śāradā śarasandhānā sarvaśastrasvarūpiṇī |
yuddhamadhyasthitā devī sarvabhūtaprabhañjanī || 24 ||
ayuddhā yuddharūpā ca śāntā śāntisvarūpiṇī |
gaṅgā sarasvatīveṇīyamunānarmadāpagā || 25 ||
samudravasanāvāsā brahmāṇḍaśroṇimekhalā |
pañcavaktrā daśabhujā śuddhasphaṭikasannibhā || 26 ||
raktā kṛṣṇā sitā pītā sarvavarṇā nirīśvarī |
kālikā cakrikā devī satyā tu vaṭukāsthitā || 27 ||
taruṇī vāruṇī nārī jyeṣṭhādevī sureśvarī |
viśvambharādharā kartrī galārgalavibhañjanī || 28 ||
sandhyārātrirdivājyotsnā kalākāṣṭhā nimeṣikā |
urvī kātyāyanī śubhrā saṃsārārṇavatāriṇī || 29 ||
kapilā kīlikā'śokā mallikānavamallikā | [ mallikānavamālikā ]
devikā nandikā śāntā bhañjikā bhayabhañjikā || 30 ||
kauśikī vaidikī devī saurī rūpādhikā'tibhā |
digvastrā navavastrā ca kanyakā kamalodbhavā || 31 ||
śrīssaumyalakṣaṇā'tītadurgā sūtraprabodhikā |
śraddhā medhā kṛtiḥ prajñā dhāraṇā kāntireva ca || 32 ||
śrutiḥ smṛtirdhṛtirdhanyā bhūtiriṣṭirmanīṣiṇī |
viraktirvyāpinī māyā sarvamāyāprabhañjanī || 33 ||
māhendrī mantriṇī siṃhī cendrajālasvarūpiṇī |
avasthātrayanirmuktā guṇatrayavivarjitā || 34 ||
īṣaṇātrayanirmuktā sarvarogavivarjitā |
yogidhyānāntagamyā ca yogadhyānaparāyaṇā || 35 ||
trayīśikhā viśeṣajñā vedāntajñānarūpiṇī |
bhāratī kamalā bhāṣā padmā padmavatī kṛtiḥ || 36 ||
gautamī gomatī gaurī īśānā haṃsavāhinī |
nārāyaṇī prabhādhārā jāhnavī śaṅkarātmajā || 37 ||
citraghaṇṭā sunandā śrīrmānavī manusambhavā |
stambhinī kṣobhiṇī mārī bhrāmiṇī śatrumāriṇī || 38 ||
mohinī dveṣiṇī vīrā aghorā rudrarūpiṇī |
rudraikādaśinī puṇyā kalyāṇī lābhakāriṇī || 39 ||
devadurgā mahādurgā svapnadurgā'ṣṭabhairavī |
sūryacandrāgnirūpā ca grahanakṣatrarūpiṇī || 40 ||
bindunādakalātītā bindunādakalātmikā |
daśavāyujayākārā kalāṣoḍaśasaṃyutā || 41 ||
kāśyapī kamalādevī nādacakranivāsinī |
mṛḍādhārā sthirā guhyā devikā cakrarūpiṇī || 42 ||
avidyā śārvarī bhuñjā jambhāsuranibarhiṇī |
śrīkāyā śrīkalā śubhrā karmanirmūlakāriṇī || 43 ||
ādilakṣmīrguṇādhārā pañcabrahmātmikā parā |
śrutirbrahmamukhāvāsā sarvasampattirūpiṇī || 44 ||
mṛtasañjīvanī maitrī kāminī kāmavarjitā |
nirvāṇamārgadā devī haṃsinī kāśikā kṣamā || 45 ||
saparyā guṇinī bhinnā nirguṇā khaṇḍitāśubhā |
svāminī vedinī śakyā śāmbarī cakradhāriṇī || 46 ||
daṇḍinī muṇḍinī vyāghrī śikhinī somasaṃhatiḥ |
cintāmaṇiścidānandā pañcabāṇaprabodhinī || 47 ||
bāṇaśreṇissahasrākṣī sahasrabhujapādukā |
sandhyāvalistrisandhyākhyā brahmāṇḍamaṇibhūṣaṇā || 48 ||
vāsavī vāruṇīsenā kulikā mantrarañjanī |
jitaprāṇasvarūpā ca kāntā kāmyavarapradā || 49 ||
mantrabrāhmaṇavidyārthā nādarūpā haviṣmatī |
ātharvaṇiḥ śrutiḥ śūnyā kalpanāvarjitā satī || 50 ||
sattājātiḥ pramā'meyā'pramitiḥ prāṇadā gatiḥ |
avarṇā pañcavarṇā ca sarvadā bhuvaneśvarī || 51 ||
trailokyamohinī vidyā sarvabhartrī kṣarā'kṣarā |
hiraṇyavarṇā hariṇī sarvopadravanāśinī || 52 ||
kaivalyapadavīrekhā sūryamaṇḍalasaṃsthitā |
somamaṇḍalamadhyasthā vahnimaṇḍalasaṃsthitā || 53 ||
vāyumaṇḍalamadhyasthā vyomamaṇḍalasaṃsthitā |
cakrikā cakramadhyasthā cakramārgapravartinī || 54 ||
kokilākulacakreśā pakṣatiḥ paṅktipāvanī |
sarvasiddhāntamārgasthā ṣaḍvarṇāvaravarjitā || 55 ||
śararudraharā hantrī sarvasaṃhārakāriṇī |
puruṣā pauruṣī tuṣṭissarvatantraprasūtikā || 56 ||
ardhanārīśvarī devī sarvavidyāpradāyinī |
bhārgavī yājuṣīvidyā sarvopaniṣadāsthitā || 57 || [ bhujuṣīvidyā ]
vyomakeśākhilaprāṇā pañcakośavilakṣaṇā |
pañcakośātmikā pratyakpañcabrahmātmikā śivā || 58 ||
jagajjarājanitrī ca pañcakarmaprasūtikā |
vāgdevyābharaṇākārā sarvakāmyasthitāsthitiḥ || 59 ||
aṣṭādaśacatuṣṣaṣṭhipīṭhikā vidyayā yutā |
kālikākarṣaṇaśyāmā yakṣiṇī kinnareśvarī || 60 ||
ketakī mallikā'śokā vārāhī dharaṇī dhruvā |
nārasiṃhī mahogrāsyā bhaktānāmārtināśinī || 61 ||
antarbalā sthirā lakṣmīrjarāmaraṇanāśinī |
śrīrañjitā mahākāyā somasūryāgnilocanā || 62 ||
aditirdevamātā ca aṣṭaputrā'ṣṭayoginī |
aṣṭaprakṛtiraṣṭāṣṭavibhrājadvikṛtākṛtiḥ || 63 ||
durbhikṣadhvaṃsinī devī sītā satyā ca rukmiṇī |
khyātijā bhārgavī devī devayonistapasvinī || 64 ||
śākambharī mahāśoṇā garuḍoparisaṃsthitā |
siṃhagā vyāghragā devī vāyugā ca mahādrigā || 65 ||
akārādikṣakārāntā sarvavidyādhidevatā |
mantravyākhyānanipuṇā jyotiśśāstraikalocanā || 66 ||
iḍāpiṅgalikāmadhyāsuṣumnā granthibhedinī |
kālacakrāśrayopetā kālacakrasvarūpiṇī || 67 ||
vaiśāradī matiśśreṣṭhā variṣṭhā sarvadīpikā |
vaināyakī varārohā śroṇivelā bahirvaliḥ || 68 ||
jambhinī jṛmbhiṇī jambhakāriṇī gaṇakārikā |
śaraṇī cakrikā'nantā sarvavyādhicikitsakī || 69 ||
devakī devasaṅkāśā vāridhiḥ karuṇākarā |
śarvarī sarvasampannā sarvapāpaprabhañjanī || 70 ||
ekamātrā dvimātrā ca trimātrā ca tathā'parā |
ardhamātrā parā sūkṣmā sūkṣmārthā'rthaparā'parā || 71 ||
ekavīrā viśeṣākhyā ṣaṣṭhīdevī manasvinī |
naiṣkarmyā niṣkalālokā jñānakarmādhikā guṇā || 72 ||
sabandhvānandasandohā vyomākārā'nirūpitā |
gadyapadyātmikā vāṇī sarvālaṅkārasaṃyutā || 73 ||
sādhubandhapadanyāsā sarvauko ghaṭikāvaliḥ |
ṣaṭkarmā karkaśākārā sarvakarmavivarjitā || 74 ||
ādityavarṇā cāparṇā kāminī vararūpiṇī |
brahmāṇī brahmasantānā vedavāgīśvarī śivā || 75 ||
purāṇanyāyamīmāṃsādharmaśāstrāgamaśrutā |
sadyovedavatī sarvā haṃsī vidyādhidevatā || 76 ||
viśveśvarī jagaddhātrī viśvanirmāṇakāriṇī |
vaidikī vedarūpā ca kālikā kālarūpiṇī || 77 ||
nārāyaṇī mahādevī sarvatattvapravartinī |
hiraṇyavarṇarūpā ca hiraṇyapadasambhavā || 78 ||
kaivalyapadavī puṇyā kaivalyajñānalakṣitā |
brahmasampattirūpā ca brahmasampattikāriṇī || 79 ||
vāruṇī vāruṇārādhyā sarvakarmapravartinī |
ekākṣaraparā''yuktā sarvadāridryabhañjinī || 80 ||
pāśāṅkuśānvitā divyā vīṇāvyākhyākṣasūtrabhṛt |
ekamūrtistrayīmūrtirmadhukaiṭabhabhañjinī || 81 ||
sāṅkhyā sāṅkhyavatī jvālā jvalantī kāmarūpiṇī |
jāgratī sarvasampattissuṣuptā sveṣṭadāyinī || 82 ||
kapālinī mahādaṃṣṭrā bhrukuṭī kuṭilānanā |
sarvāvāsā suvāsā ca bṛhatyaṣṭiśca śakvarī || 83 ||
chandogaṇapratiṣṭhā ca kalmāṣī karuṇātmikā |
cakṣuṣmatī mahāghoṣā khaḍgacarmadharā'śaniḥ || 84 ||
śilpavaicitryavidyotā sarvatobhadravāsinī |
acintyalakṣaṇākārā sūtrabhāṣyanibandhanā || 85 ||
sarvavedārthasampattissarvaśāstrārthamātṛkā |
akārādikṣakārāntasarvavarṇakṛtasthalā || 86 ||
sarvalakṣmīssadānandā sāravidyā sadāśivā |
sarvajñā sarvaśaktiśca khecarīrūpagocchritā || 87 ||
aṇimādiguṇopetā parā kāṣṭhā parā gatiḥ |
haṃsayuktavimānasthā haṃsārūḍhā śaśiprabhā || 88 ||
bhavānī vāsanāśaktirākṛtisthākhilā'khilā |
tantraheturvicitrāṅgī vyomagaṅgāvinodinī || 89 ||
varṣā ca vārṣikā caiva ṛgyajussāmarūpiṇī |
mahānadīnadīpuṇyā'gaṇyapuṇyaguṇakriyā || 90 ||
samādhigatalabhyārthā śrotavyā svapriyā ghṛṇā |
nāmākṣaraparā devī upasarganakhāñcitā || 91 ||
nipātorudvayījaṅghā mātṛkā mantrarūpiṇī |
āsīnā ca śayānā ca tiṣṭhantī dhāvanādhikā || 92 ||
lakṣyalakṣaṇayogāḍhyā tādrūpyagaṇanākṛtiḥ |
saikarūpā naikarūpā sendurūpā tadākṛtiḥ || 93 ||
samāsataddhitākārā vibhaktivacanātmikā |
svāhākārā svadhākārā śrīpatyardhāṅganandinī || 94 ||
gambhīrā gahanā guhyā yoniliṅgārdhadhāriṇī |
śeṣavāsukisaṃsevyā capalā varavarṇinī || 95 ||
kāruṇyākārasampattiḥ kīlakṛnmantrakīlikā |
śaktibījātmikā sarvamantreṣṭākṣayakāmanā || 96 ||
āgneyī pārthivā āpyā vāyavyā vyomaketanā |
satyajñānātmikā''nandā brāhmī brahma sanātanī || 97 ||
avidyāvāsanā māyāprakṛtissarvamohinī |
śaktirdhāraṇaśaktiśca cidacicchaktiyoginī || 98 ||
vaktrāruṇā mahāmāyā marīcirmadamardinī |
virāṭ svāhā svadhā śuddhā nīrūpāstissubhaktigā || 99 ||
nirūpitādvayīvidyā nityānityasvarūpiṇī |
vairājamārgasañcārā sarvasatpathadarśinī || 100 ||
jālandharī mṛḍānī ca bhavānī bhavabhañjanī |
traikālikajñānatantustrikālajñānadāyinī || 101 ||
nādātītā smṛtiḥ prajñā dhātrīrūpā tripuṣkarā |
parājitāvidhānajñā viśeṣitaguṇātmikā || 102 ||
hiraṇyakeśinī hemabrahmasūtravicakṣaṇā |
asaṅkhyeyaparārdhāntasvaravyañjanavaikharī || 103 ||
madhujihvā madhumatī madhumāsodayā madhuḥ |
mādhavī ca mahābhāgā meghagambhīranisvanā || 104 ||
brahmaviṣṇumaheśādijñātavyārthaviśeṣagā |
nābhau vahniśikhākārā lalāṭe candrasannibhā || 105 ||
bhrūmadhye bhāskarākārā sarvatārākṛtirhṛdi |
kṛttikādibharaṇyantanakṣatreṣṭyārcitodayā || 106 ||
grahavidyātmikā jyotirjyotirvinmatijīvikā |
brahmāṇḍagarbhiṇī bālā saptāvaraṇadevatā || 107 ||
vairājottamasāmrājyā kumārakuśalodayā |
bagalā bhramarāmbā ca śivadūtī śivātmikā || 108 ||
meruvindhyādisaṃsthānā kāśmīrapuravāsinī |
yoganidrā mahānidrā vinidrā rākṣasāśritā || 109 ||
suvarṇadā mahāgaṅgā pañcākhyā pañcasaṃhatiḥ |
suprajātā suvīrā ca supoṣā supatiśśivā || 110 ||
sugṛhā raktabījāntā hatakandarpajīvikā |
samudravyomamadhyasthā samabindusamāśrayā || 111 ||
saubhāgyarasajīvātussārāsāravivekadṛk |
trivalyādisupuṣṭāṅgā bhāratī bharatāśritā || 112 ||
nādabrahmamayīvidyā jñānabrahmamayīparā |
brahmanāḍī niruktiśca brahmakaivalyasādhanam || 113 ||
kālikeyamahodāravīryavikramarūpiṇī |
vaḍavāgniśikhāvaktrā mahākavalatarpaṇā || 114 ||
mahābhūtā mahādarpā mahāsārā mahākratuḥ |
pañjabhūtamahāgrāsā pañcabhūtādhidevatā || 115 ||
sarvapramāṇā sampattissarvarogapratikriyā |
brahmāṇḍāntarbahirvyāptā viṣṇuvakṣovibhūṣiṇī || 116 ||
śāṅkarī vidhivaktrasthā pravarā varahetukī |
hemamālā śikhāmālā triśikhā pañcalocanā || 117 || [ pañcamocanā ]
sarvāgamasadācāramaryādā yātubhañjanī |
puṇyaślokaprabandhāḍhyā sarvāntaryāmirūpiṇī || 118 ||
sāmagānasamārādhyā śrotrakarṇarasāyanam |
jīvalokaikajīvāturbhadrodāravilokanā || 119 ||
taṭitkoṭilasatkāntistaruṇī harisundarī |
mīnanetrā ca sendrākṣī viśālākṣī sumaṅgalā || 120 ||
sarvamaṅgalasampannā sākṣānmaṅgaladevatā |
dehahṛddīpikā dīptirjihvapāpapraṇāśinī || 121 ||
ardhacandrollasaddaṃṣṭrā yajñavāṭīvilāsinī |
mahādurgā mahotsāhā mahādevabalodayā || 122 ||
ḍākinīḍyā śākinīḍyā sākinīḍyā samastajuṭ |
niraṅkuśā nākivandyā ṣaḍādhārādhidevatā || 123 ||
bhuvanajñāniniśśreṇī bhuvanākāravallarī |
śāśvatī śāśvatākārā lokānugrahakāriṇī || 124 ||
sārasī mānasī haṃsī haṃsalokapradāyinī |
cinmudrālaṅkṛtakarā koṭisūryasamaprabhā || 125 ||
sukhaprāṇiśirorekhā sadadṛṣṭapradāyinī |
sarvasāṅkaryadoṣaghnī grahopadravanāśinī || 126 ||
kṣudrajantubhayaghnī ca viṣarogādibhañjanī |
sadāśāntā sadāśuddhā gṛhacchidranivāriṇī || 127 ||
kalidoṣapraśamanī kolāhalapurasthitā |
gaurī lākṣaṇikī mukhyā jaghanyākṛtivarjitā || 128 ||
māyā vidyā mūlabhūtā vāsavī viṣṇucetanā |
vādinī vasurūpā ca vasuratnaparicchadā || 129 ||
chāndasī candrahṛdayā mantrasvacchandabhairavī |
vanamālā vaijayantī pañcadivyāyudhātmikā || 130 ||
pītāmbaramayī cañcatkaustubhā harikāminī |
nityā tathyā ramā rāmā ramaṇī mṛtyubhañjanī || 131 ||
jyeṣṭhā kāṣṭhā dhaniṣṭhāntā śarāṅgī nirguṇapriyā |
maitreyā mitravindā ca śeṣyaśeṣakalāśayā || 132 ||
vārāṇasīvāsalabhyā cāryāvartajanastutā | [ vārāṇasīvāsaratā ]
jagadutpattisaṃsthānasaṃhāratrayakāraṇam || 133 ||
tvamamba viṣṇusarvasvaṃ namaste'stu maheśvari |
namaste sarvalokānāṃ jananyai puṇyamūrtaye || 134 ||
siddhalakṣmīrmahākāli mahalakṣmi namo'stu te |
sadyojātādipañcāgnirūpā pañcakapañcakam || 135 ||
yantralakṣmīrbhavatyādirādyādye te namo namaḥ |
sṛṣṭyādikāraṇākāravitate doṣavarjite || 136 ||
jagallakṣmīrjaganmātarviṣṇupatni namo'stu te |
navakoṭimahāśaktisamupāsyapadāmbuje || 137 ||
kanatsauvarṇaratnāḍhya sarvābharaṇabhūṣite |
anantānityamahiṣīprapañceśvaranāyaki || 138 ||
atyucchritapadāntasthe paramavyomanāyaki |
nākapṛṣṭhagatārādhye viṣṇulokavilāsini || 139 ||
vaikuṇṭharājamahiṣi śrīraṅganagarāśrite |
raṅganāyaki bhūputri kṛṣṇe varadavallabhe || 140 ||
koṭibrahmādisaṃsevye koṭirudrādikīrtite |
mātuluṅgamayaṃ kheṭaṃ sauvarṇacaṣakaṃ tathā || 141 ||
padmadvayaṃ pūrṇakumbhaṃ kīrañca varadābhaye |
pāśamaṅkuśakaṃ śaṅkhaṃ cakraṃ śūlaṃ kṛpāṇikām || 142 ||
dhanurbāṇau cākṣamālāṃ cinmudrāmapi bibhratī |
aṣṭādaśabhuje lakṣmīrmahāṣṭādaśapīṭhage || 143 ||
bhūminīlādisaṃsevye svāmicittānuvartini |
padme padmālaye padmi pūrṇakumbhābhiṣecite || 144 ||
indirendindirābhākṣi kṣīrasāgarakanyake |
bhārgavi tvaṃ svatantrecchā vaśīkṛtajagatpatiḥ || 145 ||
maṅgalaṃ maṅgalānāṃ tvaṃ devatānāṃ ca devatā |
tvamuttamottamānāṃ ca tvaṃ śreyaḥ paramāmṛtam || 146 ||
dhanadhānyābhivṛddhiśca sārvabhaumasukhocchrayā |
āndolikādisaubhāgyaṃ mattebhādimahodayaḥ || 147 ||
putrapautrābhivṛddhiśca vidyābhogabalādikam |
āyurārogyasampattiraṣṭaiśvaryaṃ tvameva hi || 148 ||
parameśavibhūtiśca sūkṣmātsūkṣmatarāgatiḥ |
sadayāpāṅgasandattabrahmendrādipadasthitiḥ || 149 ||
avyāhatamahābhāgyaṃ tvamevākṣobhyavikramaḥ |
samanvayaśca vedānāmavirodhastvameva hi || 150 ||
niḥśreyasapadaprāptisādhanaṃ phalameva ca |
śrīmantrarājarājñī ca śrīvidyā kṣemakāriṇī || 151 ||
śrīmbījajapasantuṣṭā aiṃ hrīṃ śrīṃ bījapālikā |
prapattimārgasulabhā viṣṇuprathamakiṅkarī || 152 ||
klīṅkārārthasavitrī ca saumaṅgalyādhidevatā |
śrīṣoḍaśākṣarīvidyā śrīyantrapuravāsinī || 153 ||
sarvamaṅgalamāṅgalye śive sarvārthasādhike |
śaraṇye tryambake gaurī nārāyaṇi namo'stu te || 154 ||
punaḥ punarnamaste'stu sāṣṭāṅgamayutaṃ punaḥ |
sanatkumāra uvāca-
evaṃ stutā mahālakṣmīrbrahmarudrādibhissuraiḥ |
namadbhirārtairdīnaiśca nissvatvairbhogavarjitaiḥ || 1 ||
jyeṣṭhā juṣṭaiśca niśśrīkaissaṃsārātsvaparāyaṇaiḥ |
viṣṇupatnī dadau teṣāṃ darśanaṃ dṛṣṭitarpaṇam || 2 ||
śaratpūrṇendukoṭyābhadhavalāpāṅgavīkṣaṇaiḥ |
sarvānsattvasamāviṣṭān cakre hṛṣṭā varaṃ dadau || 3 ||
mahālakṣmīruvāca-
nāmnāṃ sāṣṭasahasraṃ me pramādādvāpi yassakṛt |
kīrtayettatkule satyaṃ vasāmyācandratārakam || 4 ||
kiṃ punarniyamājjapturmadekaśaraṇasya ca |
mātṛvatsānukampāhaṃ poṣakī syāmaharniśam || 5 ||
mannāma stavatāṃ loke durlabhaṃ nāsti cintitam |
matprasādena sarve'pi svasveṣṭārthamavāpsyatha || 6 ||
luptavaiṣṇavadharmasya madvrateṣvavakīrṇinaḥ |
bhaktiprapattihīnasya vandyo nāmnāṃ stavo'pi me || 7 ||
tasmādavaśyaṃ tairdoṣairvihīnaḥ pāpavarjitaḥ |
japetsāṣṭasahasraṃ me nāmnāṃ pratyahamādarāt || 8 ||
sākṣādalakṣmīputro'pi durbhāgyo'pyalaso'pi vā |
aprayatno'pi mūḍho'pi vikalaḥ patito'pi ca || 9 ||
avaśyaṃ prāpnuyādbhāgyaṃ matprasādena kevalam |
spṛheyamacirāddevā varadānāya jāpinaḥ |
dadāmi sarvamiṣṭārthaṃ lakṣmīti smaratāṃ dhruvam || 10 ||
sanatkumāra uvāca-
ityuktvā'ntardadhe lakṣmīrvaiṣṇavī bhagavatkalā |
iṣṭāpūrtaṃ ca sukṛtaṃ bhāgadheyaṃ ca cintitam || 11 ||
svaṃ svaṃ sthānaṃ ca bhogaṃ ca vijayaṃ lebhire surāḥ |
tadetat pravadāmyadya lakṣmīnāmasahasrakam |
yoginaḥ paṭhata kṣipraṃ cintitārthānavāpsyatha || 12 ||
gārgya uvāca-
sanatkumāroyogīndra ityuktvā sa dayānidhiḥ |
anugṛhya yayau kṣipraṃ tāṃśca dvādaśayoginaḥ || 13 ||
tasmādetadrahasyaṃ ca gopyaṃ japyaṃ prayatnataḥ |
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ navamyāṃ bhṛguvāsare || 14 ||
paurṇamāsyāmamāyāṃ ca parvakāle viśeṣataḥ |
japedvā nityakāryeṣu sarvānkāmānavāpnuyāt || 15 ||
iti śrīskandapurāṇe sanatkumārasaṃhitāyāṃ lakṣmīsahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.