2.1 - Vayavyagg Shveta Ma Labheta - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Gujarati Script

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે પ્રથમઃ પ્રશ્નઃ - પશુવિધાનં

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

વા॒ય॒વ્યગ્ગ્॑ શ્વે॒તમા લ॑ભેત॒ ભૂતિ॑કામો વા॒યુર્વૈ ક્ષેપિ॑ષ્ઠા દે॒વતા॑વા॒યુમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒-મ્ભૂતિ॑-ઙ્ગમયતિ॒ ભવ॑ત્યે॒વા-તિ॑ક્ષિપ્રા દે॒વતેત્યા॑હુ॒-સ્સૈન॑મીશ્વ॒રા પ્ર॒દહ॒ ઇત્યે॒તમે॒વ સન્તં॑-વાઁ॒યવે॑ નિ॒યુત્વ॑ત॒ આ લ॑ભેત નિ॒યુદ્વા અ॑સ્ય॒ ધૃતિ॑ર્ધૃ॒ત એ॒વ ભૂતિ॒મુપૈ॒ત્ય પ્ર॑દાહાય॒ ભવ॑ત્યે॒વ [ ] 1

વા॒યવે॑ નિ॒યુત્વ॑ત॒ આ લ॑ભેત॒ ગ્રામ॑કામો વા॒યુર્વા ઇ॒માઃ પ્ર॒જા ન॑સ્યો॒તા ને॑નીયતે વા॒યુમે॒વ નિ॒યુત્વ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ᳚ પ્ર॒જા ન॑સ્યો॒તા નિય॑ચ્છતિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વતિ નિ॒યુત્વ॑તે ભવતિ ધ્રુ॒વા એ॒વાસ્મા॒ અન॑પગાઃ કરોતિ વા॒યવે॑ નિ॒યુત્વ॑ત॒ આ લ॑ભેત પ્ર॒જાકા॑મઃ પ્રા॒ણો વૈ વા॒યુર॑પા॒નો નિ॒યુ-ત્પ્રા॑ણાપા॒નૌ ખલુ॒ વા એ॒તસ્ય॑ પ્ર॒જાયા॒ [પ્ર॒જાયાઃ᳚, અપ॑] 2

અપ॑ ક્રામતો॒ યો-ઽલ॑-મ્પ્ર॒જાયૈ॒ સ-ન્પ્ર॒જા-ન્ન વિ॒ન્દતે॑ વા॒યુમે॒વ નિ॒યુત્વ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ᳚ પ્રાણાપા॒નાભ્યા᳚-મ્પ્ર॒જા-મ્પ્ર જ॑નયતિ વિ॒ન્દતે᳚ પ્ર॒જાં-વાઁ॒યવે॑ નિ॒યુત્વ॑ત॒ આ લ॑ભેત॒ જ્યોગા॑મયાવી પ્રા॒ણો વૈ વા॒યુર॑પા॒નો નિ॒યુ-ત્પ્રા॑ણાપા॒નૌ ખલુ॒ વા એ॒તસ્મા॒ દપ॑ક્રામતો॒ યસ્ય॒ જ્યોગા॒મય॑તિ વા॒યુમે॒વ નિ॒યુત્વ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ - [ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑, ધા॒વ॒તિ॒ સ] 3

ધાવતિ॒ સ એ॒વા-ઽસ્મિ॑-ન્પ્રાણાપા॒નૌ દ॑ધાત્યુ॒ત યદી॒તાસુ॒ર્ભવ॑તિ॒ જીવ॑ત્યે॒વ પ્ર॒જાપ॑તિ॒ર્વા ઇ॒દમેક॑ આસી॒-થ્સો॑-ઽકામયત પ્ર॒જાઃ પ॒શૂન્-થ્સૃ॑જે॒યેતિ॒ સ આ॒ત્મનો॑ વ॒પામુદ॑ક્ખિદ॒-ત્તામ॒ગ્નૌ પ્રાગૃ॑હ્ણા॒-ત્તતો॒-ઽજસ્તૂ॑પ॒ર-સ્સમ॑ભવ॒-ત્તગ્ગ્ સ્વાયૈ॑ દે॒વતા॑યા॒ આ ઽલ॑ભત॒ તતો॒ વૈ સ પ્ર॒જાઃ પ॒શૂન॑સૃજત॒ યઃ પ્ર॒જાકા॑મઃ [ ] 4

પ॒શુકા॑મ॒-સ્સ્યા-થ્સ એ॒ત-મ્પ્રા॑જાપ॒ત્યમ॒જ-ન્તૂ॑પ॒રમા લ॑ભેત પ્ર॒જાપ॑તિમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ᳚ પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂ-ન્પ્રજ॑નયતિ॒ યચ્છ્મ॑શ્રુ॒ણસ્ત-ત્પુરુ॑ષાણાગ્ં રૂ॒પં-યઁ-ત્તૂ॑પ॒રસ્તદશ્વા॑નાં॒-યઁદ॒ન્યતો॑દ॒-ન્ત-દ્ગવાં॒-યઁદવ્યા॑ ઇવ શ॒ફાસ્તદવી॑નાં॒-યઁદ॒જસ્ત-દ॒જાના॑-મે॒તાવ॑ન્તો॒ વૈ ગ્રા॒મ્યાઃ પ॒શવ॒સ્તા- [પ॒શવ॒સ્તાન્, રૂ॒પેણૈ॒વાવ॑ રુન્ધે] 5

-ન્રૂ॒પેણૈ॒વાવ॑ રુન્ધે સોમાપૌ॒ષ્ણ-ન્ત્રૈ॒તમા લ॑ભેત પ॒શુકા॑મો॒દ્વૌ વા અ॒જાયૈ॒ સ્તનૌ॒ નાનૈ॒વ દ્વાવ॒ભિ જાયે॑તે॒ ઊર્જ॒-મ્પુષ્ટિ॑-ન્તૃ॒તીયઃ॑સોમાપૂ॒ષણા॑વે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂ-ન્પ્રજ॑નયત॒-સ્સોમો॒ વૈ રે॑તો॒ધાઃ પૂ॒ષા પ॑શૂ॒ના-મ્પ્ર॑જનયિ॒તા સોમ॑ એ॒વાસ્મૈ॒ રેતો॒ દધા॑તિ પૂ॒ષા પ॒શૂ-ન્પ્ર જ॑નય॒ત્યૌદુ॑મ્બરો॒ યૂપો॑ ભવ॒ત્યૂર્ગ્વા ઉ॑દુ॒મ્બર॒ ઊર્ક્પ॒શવ॑ ઊ॒ર્જૈવાસ્મા॒ ઊર્જ॑-મ્પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે ॥ 6 ॥

(અપ્ર॑દાહાય॒ ભવ॑ત્યે॒વ - પ્ર॒જાયા॑ - આ॒મય॑તિ વા॒યુમે॒વ નિ॒યુત્વ॑ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ - પ્ર॒જાક॑મ॒ - સ્તાન્ - યૂપ॒ - સ્ત્રયો॑દશ ચ ) (અ. 1)

પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત॒ તા અ॑સ્મા-થ્સૃ॒ષ્ટાઃ પરા॑ચીરાય॒-ન્તા વરુ॑ણમગચ્છ॒-ન્તા અન્વૈ॒-ત્તાઃ પુન॑રયાચત॒ તા અ॑સ્મૈ॒ ન પુન॑રદદા॒-થ્સો᳚-ઽબ્રવી॒-દ્વરં॑-વૃઁણી॒ષ્વાથ॑ મે॒ પુન॑ર્દે॒હીતિ॒ તાસાં॒-વઁર॒મા ઽલ॑ભત॒ સ કૃ॒ષ્ણ એક॑શિતિપાદ-ભવ॒દ્યો વરુ॑ણ ગૃહીત॒-સ્સ્યા-થ્સ એ॒તં-વાઁ॑રુ॒ણ-ઙ્કૃ॒ષ્ણ-મેક॑શિતિપાદ॒મા-લ॑ભેત॒ વરુ॑ણ- [વરુ॑ણમ્, એ॒વ સ્વેન॑] 7

-મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈનં॑-વઁરુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ કૃ॒ષ્ણ એક॑શિતિપા-દ્ભવતિ વારુ॒ણો હ્યે॑ષ દે॒વત॑યા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ॒ સુવ॑ર્ભાનુરાસુ॒ર-સ્સૂર્ય॒-ન્તમ॑સા-ઽવિદ્ધ્ય॒ત તસ્મૈ॑દે॒વાઃ પ્રાય॑શ્ચિત્તિ-મૈચ્છ॒-ન્તસ્ય॒ ય-ત્પ્ર॑થ॒મ-ન્તમો॒-ઽપાઘ્ન॒ન્-થ્સા કૃ॒ષ્ણા-ઽવિ॑રભવ॒-દ્ય-દ્દ્વિ॒તીય॒ગ્ં॒ સા ફલ્ગુ॑ની॒ યત તૃ॒તીય॒ગ્ં॒ સા બ॑લ॒ક્ષી યદ॑દ્ધ્ય॒સ્થા-દ॒પાકૃ॑ન્ત॒ન્-થ્સા ઽવિ॑ર્વ॒શા [ ] 8

સમ॑ભવ॒-ત્તે દે॒વા અ॑બ્રુવ-ન્દેવપ॒શુર્વા અ॒યગ્ં સમ॑ભૂ॒-ત્કસ્મા॑ ઇ॒મમા લ॑ફ્સ્યામહ॒ ઇત્યથ॒ વૈ તર્હ્યલ્પા॑ પૃથિ॒વ્યાસી॒-દજા॑તા॒ ઓષ॑ધય॒સ્તામવિં॑-વઁ॒શામા॑દિ॒ત્યેભ્યઃ॒ કામા॒યા-ઽલ॑ભન્ત॒ તતો॒ વા અપ્ર॑થત પૃથિ॒વ્ય-જા॑ય॒ન્તૌષ॑ધયો॒ યઃ કા॒મયે॑ત॒ પ્રથે॑ય પ॒શુભિઃ॒ પ્ર પ્ર॒જયા॑ જાયે॒યેતિ॒ સ એ॒તામવિં॑-વઁ॒શામા॑દિ॒ત્યેભ્યઃ॒ કામા॒યા- [કામા॑ય, આલ॑ભેતા ઽઽદિ॒ત્યાને॒વ] 9

-ઽઽલ॑ભેતા ઽઽદિ॒ત્યાને॒વ કામ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વૈન॑-મ્પ્ર॒થય॑ન્તિ પ॒શુભિઃ॒ પ્ર પ્ર॒જયા॑ જનયન્ત્ય॒-સાવા॑દિ॒ત્યો ન વ્ય॑રોચત॒ તસ્મૈ॑ દે॒વાઃ પ્રાય॑શ્ચિત્તિમૈચ્છ॒-ન્તસ્મા॑ એ॒તા મ॒લ્॒હા આલ॑ભન્તા-ઽઽગ્ને॒યી-ઙ્કૃ॑ષ્ણગ્રી॒વીગ્ં સગ્ં॑હિ॒તામૈ॒ન્દ્રીગ્ શ્વે॒તા-મ્બા॑ર્હસ્પ॒ત્યા-ન્તાભિ॑રે॒વાસ્મિ॒-ન્રુચ॑મદધુ॒ર્યો બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સ-કા॑મ॒-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તા મ॒લ્॒હા આ લ॑ભેતા- [આ લ॑ભેત, આ॒ગ્ને॒યી-ઙ્કૃ॑ષ્ણગ્રી॒વીગ્ં] 10

(શિખણ્ડિ પઞ્ચતિ)

-ઽઽગ્ને॒યી-ઙ્કૃ॑ષ્ણગ્રી॒વીગ્ં સગ્ં॑હિ॒તામૈ॒ન્દ્રીગ્ શ્વે॒તા-મ્બા॑ર્હસ્પ॒ત્યામે॒તા એ॒વ દે॒વતા॒-સ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તા એ॒વાસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સ-ન્દ॑ધતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ ભ॑વતિ વ॒સન્તા᳚ પ્રા॒તરા᳚ગ્ને॒યી-ઙ્કૃ॑ષ્ણ ગ્રી॒વીમા લ॑ભેત ગ્રી॒ષ્મે મ॒દ્ધ્યન્દિ॑ને સગ્ંહિ॒તામૈ॒ન્દ્રીગ્ં શ॒રદ્ય॑પરા॒હ્ણે શ્વે॒તા-મ્બા॑ર્હસ્પ॒ત્યા-ન્ત્રીણિ॒ વા આ॑દિ॒ત્યસ્ય॒ તેજાગ્ં॑સિ વ॒સન્તા᳚ પ્રા॒તર્ગ્રી॒ષ્મે મ॒દ્ધ્યન્દિ॑ને શ॒રદ્ય॑પરા॒હ્ણે યાવ॑ન્ત્યે॒વ તેજાગ્ં॑સિ॒ તાન્યે॒વા- [તાન્યે॒વ, અવ॑ રુન્ધે] 11

-ઽવ॑ રુન્ધે સંવઁથ્સ॒ર-મ્પ॒ર્યાલ॑ભ્યન્તે સંવઁથ્સ॒રો વૈ બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સસ્ય॑ પ્રદા॒તા સં॑વઁથ્સ॒ર એ॒વાસ્મૈ᳚ બ્રહ્મવર્ચ॒સ-મ્પ્ર ય॑ચ્છતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ ભ॑વતિ ગ॒ર્ભિણ॑યો ભવન્તીન્દ્રિ॒યં-વૈઁ ગર્ભ॑ ઇન્દ્રિ॒યમે॒વાસ્મિ॑-ન્દધતિ સારસ્વ॒તી-મ્મે॒ષીમા લ॑ભેત॒ ય ઈ᳚શ્વ॒રો વા॒ચો વદિ॑તો॒-સ્સન્ વાચ॒-ન્ન વદે॒-દ્વાગ્વૈ સર॑સ્વતી॒ સર॑સ્વતીમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સૈવાસ્મિ॒- [સૈવાસ્મિન્ન્॑, વાચ॑-ન્દધાતિ] 12

-ન્વાચ॑-ન્દધાતિ પ્રવદિ॒તા વા॒ચો ભ॑વ॒ત્યપ॑ન્નદતી ભવતિ॒ તસ્મા᳚-ન્મનુ॒ષ્યા᳚-સ્સર્વાં॒-વાઁચં॑-વઁદન્ત્યાગ્ને॒ય-ઙ્કૃ॒ષ્ણગ્રી॑વ॒મા લ॑ભેત સૌ॒મ્ય-મ્બ॒ભ્રુ-ઞ્જ્યોગા॑મયાવ્ય॒ગ્નિં-વાઁ એ॒તસ્ય॒ શરી॑ર-ઙ્ગચ્છતિ॒ સોમ॒ગ્ં॒ રસો॒ યસ્ય॒ જ્યોગા॒મય॑ત્ય॒ગ્નેરે॒વાસ્ય॒ શરી॑ર-ન્નિષ્ક્રી॒ણાતિ॒ સોમા॒-દ્રસ॑મુ॒ત યદી॒તાસુ॒ર્ભવ॑તિ॒ જીવ॑ત્યે॒વ સૌ॒મ્ય-મ્બ॒ભ્રુમા લ॑ભેતા-ઽઽગ્ને॒ય-ઙ્કૃ॒ષ્ણગ્રી॑વ-મ્પ્ર॒જાકા॑મ॒-સ્સોમો॒ [સોમઃ॑, વૈ રે॑તો॒ધા] 13

વૈ રે॑તો॒ધા અ॒ગ્નિઃ પ્ર॒જાના᳚-મ્પ્રજનયિ॒તા સોમ॑ એ॒વાસ્મૈ॒ રેતો॒ દધા᳚ત્ય॒ગ્નિઃ પ્ર॒જા-મ્પ્રજ॑નયતિ વિ॒ન્દતે᳚ પ્ર॒જામા᳚ગ્ને॒ય-ઙ્કૃ॒ષ્ણગ્રી॑વ॒મા લ॑ભેત સૌ॒મ્ય-મ્બ॒ભ્રું-યોઁ બ્રા᳚હ્મ॒ણો વિ॒દ્યામ॒નૂચ્ય॒ ન વિ॒રોચે॑ત॒ યદા᳚ગ્ને॒યો ભવ॑તિ॒ તેજ॑ એ॒વાસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધાતિ॒ ય-થ્સૌ॒મ્યો બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સ-ન્તેન॑ કૃ॒ષ્ણગ્રી॑વ આગ્ને॒યો ભ॑વતિ॒ તમ॑ એ॒વાસ્મા॒દપ॑ હન્તિ શ્વે॒તો ભ॑વતિ॒ [ભ॑વતિ, રુચ॑મે॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ] 14

રુચ॑મે॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ બ॒ભ્રુ-સ્સૌ॒મ્યો ભ॑વતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સમે॒વાસ્મિ॒-ન્ત્વિષિ॑-ન્દધાત્યા-ગ્ને॒ય-ઙ્કૃ॒ષ્ણગ્રી॑વ॒મા લ॑ભેત સૌ॒મ્ય-મ્બ॒ભ્રુમા᳚ગ્ને॒ય-ઙ્કૃ॒ષ્ણગ્રી॑વ-મ્પુરો॒ધાયા॒ગ્॒ સ્પર્ધ॑માન આગ્ને॒યો વૈ બ્રા᳚હ્મ॒ણ-સ્સૌ॒મ્યો રા॑જ॒ન્યો॑-ઽભિતઃ॑ સૌ॒મ્યમા᳚ગ્ને॒યૌ ભ॑વત॒-સ્તેજ॑સૈ॒વ બ્રહ્મ॑ણોભ॒યતો॑ રા॒ષ્ટ્ર-મ્પરિ॑ ગૃહ્ણાત્યેક॒ધા સ॒મા વૃ॑ઙ્ક્તે પુ॒ર એ॑ન-ન્દધતે ॥ 15 ॥

(લ॒ભે॒ત॒ વરુ॑ણં - ઁવ॒શૈ - તામવિં॑-વઁ॒શામા॑દિ॒ત્યેભ્યઃ॒ કામા॑ય - મ॒લ્હા આ લ॑ભેત॒ - તાન્યે॒વ - સૈવાસ્મિ॒ન્થ્ - સોમઃ॑ - સ્વે॒તો ભ॑વતિ॒ - ત્રિચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 2)

દે॒વા॒સુ॒રા એ॒ષુ લો॒કેષ્વ॑સ્પર્ધન્ત॒ સ એ॒તં-વિઁષ્ણુ॑-ર્વામ॒નમ॑પશ્ય॒-ત્તગ્ગ્ સ્વાયૈ॑ દે॒વતા॑યા॒ આ-ઽલ॑ભત॒ તતો॒ વૈ સ ઇ॒માં-લોઁ॒કાન॒ભ્ય॑જયદ્- વૈષ્ણ॒વં-વાઁ॑મ॒નમા લ॑ભેત॒ સ્પર્ધ॑માનો॒ વિષ્ણુ॑રે॒વ ભૂ॒ત્વેમાન્ ઁલો॒કાન॒ભિ જ॑યતિ॒ વિષ॑મ॒ આ લ॑ભેત॒ વિષ॑મા ઇવ॒ હીમે લો॒કા-સ્સમૃ॑દ્ધ્યા॒ ઇન્દ્રા॑ય મન્યુ॒મતે॒ મન॑સ્વતે લ॒લામ॑-મ્પ્રાશૃ॒ઙ્ગમા લ॑ભેત સઙ્ગ્રા॒મે [ ] 16

સંયઁ॑ત્ત ઇન્દ્રિ॒યેણ॒ વૈ મ॒ન્યુના॒ મન॑સા સઙ્ગ્રા॒મ-ઞ્જ॑ય॒તીન્દ્ર॑મે॒વ મ॑ન્યુ॒મન્ત॒-મ્મન॑સ્વન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॑ન્નિન્દ્રિ॒ય-મ્મ॒ન્યુ-મ્મનો॑ દધાતિ॒ જય॑તિ॒ તગ્ં સ॑ગ્રા॒મ્મમિન્દ્રા॑ય મ॒રુત્વ॑તે પૃશ્ઞિસ॒ક્થમા લ॑ભેત॒ ગ્રામ॑કામ॒ ઇન્દ્ર॑મે॒વ મ॒રુત્વ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॑ સ જા॒તા-ન્પ્રય॑ચ્છતિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વતિ॒ યદૃ॑ષ॒ભસ્તેનૈ॒- [યદૃ॑ષ॒ભસ્તેન॑, ઐ॒ન્દ્રો ય-ત્પૃશ્ઞિ॒સ્તેન॑] 17

-ન્દ્રો ય-ત્પૃશ્ઞિ॒સ્તેન॑ મારુ॒ત-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ પ॒શ્ચા-ત્પૃ॑શ્ઞિસ॒ક્થો ભ॑વતિ પશ્ચાદન્વ-વસા॒યિની॑મે॒વાસ્મૈ॒ વિશ॑-ઙ્કરોતિ સૌ॒મ્ય-મ્બ॒ભ્રુમા લ॑ભે॒તાન્ન॑કામ-સ્સૌ॒મ્યં-વાઁ અન્ન॒ગ્ં॒ સોમ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા॒ અન્ન॒-મ્પ્રય॑॑ચ્છત્યન્ના॒દ એ॒વ ભ॑વતિ બ॒ભ્રુર્ભ॑વત્યે॒તદ્વા અન્ન॑સ્ય રૂ॒પગ્ં સમૃ॑દ્ધ્યૈ સૌ॒મ્ય-મ્બ॒ભ્રુમા લ॑ભેત॒ યમલગ્ં॑ [યમલ᳚મ્, રા॒જ્યાય॒] 18

રા॒જ્યાય॒ સન્તગ્ં॑ રા॒જ્ય-ન્નોપ॒નમે᳚-થ્સૌ॒મ્યં-વૈઁ રા॒જ્યગ્ં સોમ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॑ રા॒જ્ય-મ્પ્રય॑ચ્છ॒ત્યુપૈ॑નગ્ં રા॒જ્ય-ન્ન॑મતિ બ॒ભ્રુર્ભ॑વત્યે॒ત-દ્વૈ સોમ॑સ્ય રૂ॒પગ્ં સમૃ॑દ્ધ્યા॒ ઇન્દ્રા॑ય વૃત્ર॒તુરે॑ લ॒લામ॑-મ્પ્રાશૃ॒ઙ્ગમા લ॑ભેત ગ॒તશ્રીઃ᳚ પ્રતિ॒ષ્ઠાકા॑મઃ પા॒પ્માન॑મે॒વ વૃ॒ત્ર-ન્તી॒ર્ત્વા પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા-ઙ્ગ॑ચ્છ॒તીન્દ્રા॑યાભિમાતિ॒ઘ્ને લ॒લામ॑-મ્પ્રાશૃ॒ઙ્ગમા [લ॒લામ॑-મ્પ્રાશૃ॒ઙ્ગમા, લ॒ભે॒ત॒ યઃ પા॒પ્મના॑] 19

લ॑ભેત॒ યઃ પા॒પ્મના॑ ગૃહી॒ત-સ્સ્યા-ત્પા॒પ્મા વા અ॒ભિમા॑તિ॒રિન્દ્ર॑મે॒વા- ભિ॑માતિ॒હન॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા᳚-ત્પા॒પ્માન॑મ॒ભિમા॑તિ॒-મ્પ્રણુ॑દત॒ ઇન્દ્રા॑ય વ॒જ્રિણે॑ લ॒લામ॑-મ્પ્રાશૃ॒ઙ્ગમા લ॑ભેત॒ યમલગ્ં॑ રા॒જ્યાય॒ સન્તગ્ં॑ રા॒જ્ય-ન્નોપ॒નમે॒દિન્દ્ર॑મે॒વ વ॒જ્રિણ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॒ વજ્ર॒-મ્પ્ર ય॑ચ્છતિ॒ સ એ॑નં॒ ઁવજ્રો॒ ભૂત્યા॑ ઇન્ધ॒ ઉપૈ॑નગ્ં રા॒જ્ય-ન્ન॑મતિ લ॒લામઃ॑ પ્રાશૃ॒ઙ્ગો ભ॑વત્યે॒તદ્વૈ વજ્ર॑સ્ય રૂ॒પગ્ં સમૃ॑દ્ધ્યૈ ॥ 20

(સ॒ગ્રા॒મ્મે - તેના - લ॑ - મભિમાતિ॒ઘ્ને લ॒લામ॑-મ્પ્રાશૃ॒ઙ્ગમૈ - નં॒ - પઞ્ચ॑દશ ચ ) (અ. 3)

અ॒સાવા॑દિ॒ત્યો ન વ્ય॑રોચત॒ તસ્મૈ॑ દે॒વાઃ પ્રાય॑શ્ચિત્તિમૈચ્છ॒-ન્તસ્મા॑ એ॒તા-ન્દશ॑ર્ષભા॒મા-ઽલ॑ભન્ત॒ તયૈ॒વાસ્મિ॒-ન્રુચ॑મદધુ॒ર્યો બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સકા॑મ॒-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તા-ન્દશ॑ર્ષભા॒મા લ॑ભેતા॒-મુમે॒વા-ઽઽદિ॒ત્યગ્ગ્ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સ-ન્દ॑ધાતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ ભ॑વતિ વ॒સન્તા᳚ પ્રા॒તસ્ત્રીન્ ઁલ॒લામા॒ના લ॑ભેત ગ્રી॒ષ્મે મ॒દ્ધ્યન્દિ॑ને॒ - [મ॒દ્ધ્યન્દિ॑ને, ત્રીઞ્છિ॑તિ પૃ॒ષ્ઠાઞ્છ॒રદ્ય॑પરા॒હ્ણે] 21

ત્રીઞ્છિ॑તિ પૃ॒ષ્ઠાઞ્છ॒રદ્ય॑પરા॒હ્ણે ત્રીઞ્છિ॑તિ॒વારા॒-ન્ત્રીણિ॒ વા આ॑દિ॒ત્યસ્ય॒ તેજાગ્ં॑સિ વ॒સન્તા᳚ પ્રા॒તર્ગ્રી॒ષ્મે મ॒દ્ધ્યન્દિ॑ને શ॒રદ્ય॑પરા॒હ્ણે યાવ॑ન્ત્યે॒વ તેજાગ્ં॑સિ॒ તાન્યે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ ત્રય॑સ્ત્રય॒ આ લ॑ભ્યન્તે-ઽભિ પૂ॒ર્વમે॒વાસ્મિ॒-ન્તેજો॑ દધાતિ સંવઁથ્સ॒ર-મ્પ॒ર્યાલ॑ભ્યન્તે સંવઁથ્સ॒રો વૈ બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સસ્ય॑ પ્રદા॒તા સં॑વઁથ્સ॒ર એ॒વાસ્મૈ᳚ બ્રહ્મવર્ચ॒સ-મ્પ્ર ય॑ચ્છતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ ભ॑વતિ સંવઁથ્સ॒રસ્ય॑ પ॒રસ્તા᳚-ત્પ્રાજાપ॒ત્ય-ઙ્કદ્રુ॒- [ પ્રાજાપ॒ત્ય-ઙ્કદ્રુ᳚મ્, આ લ॑ભેત] 22

-મા લ॑ભેત પ્ર॒જાપ॑તિ॒-સ્સર્વા॑ દે॒વતા॑ દે॒વતા᳚સ્વે॒વ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ॒ યદિ॑ બિભી॒યા-દ્દુ॒શ્ચર્મા॑ ભવિષ્યા॒મીતિ॑ સોમાપૌ॒ષ્ણગ્ગ્ શ્યા॒મમા લ॑ભેત સૌ॒મ્યો વૈ દે॒વત॑યા॒ પુરુ॑ષઃ પૌ॒ષ્ણાઃ પ॒શવ॒-સ્સ્વયૈ॒વાસ્મૈ॑ દે॒વત॑યા પ॒શુભિ॒સ્ત્વચ॑-ઙ્કરોતિ॒ ન દુ॒શ્ચર્મા॑ ભવતિ દે॒વાશ્ચ॒ વૈ ય॒મશ્ચા॒સ્મિન્ ઁલો॒કે᳚-ઽસ્પર્ધન્ત॒ સ ય॒મો દે॒વાના॑મિન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑મયુવત॒ તદ્ય॒મસ્ય॑ [તદ્ય॒મસ્ય॑, ય॒મ॒ત્વ-ન્તે] 23

યમ॒ત્વ-ન્તે દે॒વા અ॑મન્યન્ત ય॒મો વા ઇ॒દમ॑ભૂ॒-દ્ય-દ્વ॒યગ્ગ્ સ્મ ઇતિ॒ તે પ્ર॒જાપ॑તિ॒મુપા॑ધાવ॒ન્-થ્સ એ॒તૌ પ્ર॒જાપ॑તિરા॒ત્મન॑ ઉક્ષવ॒શૌ નિર॑મિમીત॒ તે દે॒વા વૈ᳚ષ્ણાવરુ॒ણીં-વઁ॒શામા-ઽલ॑ભન્તૈ॒ન્દ્રમુ॒ક્ષાણ॒ન્તં-વઁરુ॑ણેનૈ॒વ ગ્રા॑હયિ॒ત્વા વિષ્ણુ॑ના ય॒જ્ઞેન॒ પ્રાણુ॑દન્તૈ॒ન્દ્રેણૈ॒-વાસ્યે᳚ન્દ્રિ॒યમ॑-વૃઞ્જત॒ યો ભ્રાતૃ॑વ્યવા॒ન્-થ્સ્યા-થ્સ સ્પર્ધ॑માનો વૈષ્ણાવરુ॒ણીં- [વૈષ્ણાવરુ॒ણીમ્, વ॒શામા] 24

-ઁવ॒શામા લ॑ભેતૈ॒ન્દ્રમુ॒ક્ષાણં॒-વઁરુ॑ણેનૈ॒વ ભ્રાતૃ॑વ્ય-ઙ્ગ્રાહયિ॒ત્વા વિષ્ણુ॑ના ય॒જ્ઞેન॒ પ્રણુ॑દત ઐ॒ન્દ્રેણૈ॒વાસ્યે᳚ન્દ્રિ॒યં-વૃઁ॑ઙ્ક્તે॒ ભવ॑ત્યા॒ત્મના॒ પરા᳚સ્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યો ભવ॒તીન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રમ॑હ॒-ન્તં-વૃઁ॒ત્રો હ॒ત-ષ્ષો॑ડ॒શભિ॑-ર્ભો॒ગૈર॑સિના॒-ત્તસ્ય॑ વૃ॒ત્રસ્ય॑ શીર્ષ॒તો ગાવ॒ ઉદા॑ય॒-ન્તા વૈ॑દે॒હ્યો॑-ઽભવ॒-ન્તાસા॑મૃષ॒ભો જ॒ઘને-ઽનૂદૈ॒-ત્તમિન્દ્રો॑- [જ॒ઘને-ઽનૂદૈ॒-ત્તમિન્દ્રઃ॑, અ॒ચા॒ય॒થ્સો॑-ઽમન્યત॒] 25

-ઽચાય॒થ્સો॑-ઽમન્યત॒ યો વા ઇ॒મમા॒લભે॑ત॒ મુચ્યે॑તા॒સ્મા-ત્પા॒પ્મન॒ ઇતિ॒ સ આ᳚ગ્ને॒ય-ઙ્કૃ॒ષ્ણગ્રી॑વ॒મા લ॑ભતૈ॒ન્દ્રમૃ॑ષ॒ભ-ન્તસ્યા॒ગ્નિરે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ સૃત-ષ્ષોડશ॒ધા વૃ॒ત્રસ્ય॑ ભો॒ગાનપ્ય॑દહદૈ॒ન્દ્રેણે᳚ન્દ્રિ॒ય- મા॒ત્મન્ન॑ધત્ત॒ યઃ પા॒પ્મના॑ ગૃહી॒ત-સ્સ્યા-થ્સ આ᳚ગ્ને॒ય-ઙ્કૃ॒ષ્ણગ્રી॑વ॒મા લ॑ભેતૈ॒ન્દ્રમૃ॑ષ॒ભ-મ॒ગ્નિરે॒વાસ્ય॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑સૃતઃ [ ] 26

પા॒પ્માન॒મપિ॑ દહત્યૈ॒ન્દ્રેણે᳚ન્દ્રિ॒યમા॒ત્મ-ન્ધ॑ત્તે॒ મુચ્ય॑તે પા॒પ્મનો॒ ભવ॑ત્યે॒વ દ્યા॑વાપૃથિ॒વ્યા᳚-ન્ધે॒નુમા લ॑ભેત॒ જ્યોગ॑પરુદ્ધો॒ ઽનયો॒ર્॒હિ વા એ॒ષો-ઽપ્ર॑તિષ્ઠિ॒તો-ઽથૈ॒ષ જ્યોગપ॑રુદ્ધો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી એ॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તે એ॒વૈન॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા-ઙ્ગ॑મયતઃ॒ પ્રત્યે॒વ તિ॑ષ્ઠતિ પર્યા॒રિણી॑ ભવતિ પર્યા॒રીવ॒ હ્યે॑તસ્ય॑ રા॒ષ્ટ્રં-યોઁ જ્યોગ॑પરુદ્ધ॒-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ વાય॒વ્યં॑- [વાય॒વ્ય᳚મ્, વ॒થ્સમા] 27

-ઁવ॒થ્સમા લ॑ભેત વા॒યુર્વા અ॒નયો᳚ર્વ॒થ્સ ઇ॒મે વા એ॒તસ્મૈ॑ લો॒કા અપ॑શુષ્કા॒ વિડપ॑શુ॒ષ્કા-ઽથૈ॒ષ જ્યોગપ॑રુદ્ધો વા॒યુમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા॑ ઇ॒માં-લોઁ॒કાન્. વિશ॒-મ્પ્રદા॑પયતિ॒ પ્રાસ્મા॑ ઇ॒મે લો॒કા-સ્સ્નુ॑વન્તિભુઞ્જ॒ત્યે॑નં॒-વિઁડુપ॑તિષ્ઠતે ॥ 28 ॥

(મ॒ધ્યન્દિ॑ને॒ - કદ્રું॑ - ઁય॒મસ્ય॒ - સ્પર્ધ॑માનો વૈષ્ણાવરુ॒ણીં -તમિન્દ્રો᳚ - ઽસ્ય॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑સૃતો - વાય॒વ્યં॑ - દ્વિચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 4)

ઇન્દ્રો॑ વ॒લસ્ય॒ બિલ॒મપૌ᳚ર્ણો॒-થ્સ ય ઉ॑ત્ત॒મઃ પ॒શુરાસી॒-ત્ત-મ્પૃ॒ષ્ઠ-મ્પ્રતિ॑ સ॒ગૃંહ્યોદ॑ક્ખિદ॒-ત્તગ્ં સ॒હસ્ર॑-મ્પ॒શવો-ઽનૂદા॑ય॒ન્-થ્સ ઉ॑ન્ન॒તો॑-ઽભવ॒દ્યઃ પ॒શુકા॑મ॒-સ્સ્યા-થ્સ એ॒તમૈ॒ન્દ્રમુ॑ન્ન॒તમા લ॑ભે॒તેન્દ્ર॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂ-ન્પ્રય॑ચ્છતિ પશુ॒માને॒વ ભ॑વત્યુન્ન॒તો [ભ॑વત્યુન્ન॒તઃ, ભ॒વ॒તિ॒ સા॒હ॒સ્રી] 29

ભ॑વતિ સાહ॒સ્રી વા એ॒ષા લ॒ક્ષ્મી યદુ॑ન્ન॒તો લ॒ક્ષ્મિયૈ॒ વ પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે ય॒દા સ॒હસ્ર॑-મ્પ॒શૂ-ન્પ્રા᳚પ્નુ॒યાદથ॑ વૈષ્ણ॒વં-વાઁ॑ મ॒નમા લ॑ભેતૈ॒તસ્મિ॒ન્. વૈ ત-થ્સ॒હસ્ર॒મદ્ધ્ય॑તિષ્ઠ॒-ત્તસ્મા॑દે॒ષ વા॑મ॒ન-સ્સમી॑ષિતઃ પ॒શુભ્ય॑ એ॒વ પ્રજા॑તેભ્યઃ પ્રતિ॒ષ્ઠા-ન્દ॑ધાતિ॒ કો॑-ઽર્હતિ સ॒હસ્ર॑-મ્પ॒શૂ-ન્પ્રાપ્તુ॒મિત્યા॑હુ-રહોરા॒ત્રાણ્યે॒વ સ॒હસ્રગ્ં॑ સ॒મ્પાદ્યા-ઽઽલ॑ભેત પ॒શવો॒ [પ॒શવઃ॑, વા અ॑હોરા॒ત્રાણિ॑] 30

વા અ॑હોરા॒ત્રાણિ॑ પ॒શૂને॒વ પ્રજા॑તા-ન્પ્રતિ॒ષ્ઠા-ઙ્ગ॑મય॒-ત્યોષ॑ધીભ્યો વે॒હત॒મા લ॑ભેત પ્ર॒જાકા॑મ॒ ઓષ॑ધયો॒ વા એ॒ત-મ્પ્ર॒જાયૈ॒ પરિ॑બાધન્તે॒ યો-ઽલ॑-મ્પ્ર॒જાયૈ॒ સ-ન્પ્ર॒જા-ન્ન વિ॒ન્દત॒ ઓષ॑ધયઃ॒ ખલુ॒ વા એ॒તસ્યૈ॒ સૂતુ॒મપિ॑ ઘ્નન્તિ॒ યા વે॒હ-દ્ભવ॒ત્યોષ॑ધીરે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તા એ॒વાસ્મૈ॒ સ્વાદ્યોનેઃ᳚ પ્ર॒જા-મ્પ્ર જ॑નયન્તિ વિ॒ન્દતે᳚ [ ] 31

પ્ર॒જામાપો॒ વા ઓષ॑ધ॒યો-ઽસ॒-ત્પુરુ॑ષ॒ આપ॑ એ॒વાસ્મા॒ અસ॑ત॒-સ્સદ્દ॑દતિ॒ તસ્મા॑દાહુ॒ર્યશ્ચૈ॒વં-વેઁદ॒ યશ્ચ॒ નાપ॒સ્ત્વાવાસ॑ત॒-સ્સદ્દ॑દ॒તી-ત્યૈ॒ન્દ્રીગ્ં સૂ॒તવ॑શા॒મા લ॑ભેત॒ ભૂતિ॑કા॒મો-ઽજા॑તો॒ વા એ॒ષ યો-ઽલ॒-મ્ભૂત્યૈ॒ સ-ન્ભૂતિ॒-ન્ન પ્રા॒પ્નોતીન્દ્ર॒-ઙ્ખલુ॒ વા એ॒ષા સૂ॒ત્વા વ॒શા-ઽભ॑વ॒- [વ॒શા-ઽભ॑વત્, ઇન્દ્ર॑મે॒વ] 32

-દિન્દ્ર॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒-મ્ભૂતિ॑-ઙ્ગમયતિ॒ ભવ॑ત્યે॒વ યગ્ં સૂ॒ત્વા વ॒શા સ્યા-ત્તમૈ॒ન્દ્રમે॒વા-ઽઽ લ॑ભેતૈ॒તદ્વાવ તદિ॑ન્દ્રિ॒યગ્ં સા॒ક્ષાદે॒વેન્દ્રિ॒યમવ॑ રુન્ધ ઐન્દ્રા॒ગ્ન-મ્પુ॑નરુ-થ્સૃ॒ષ્ટમા લ॑ભેત॒ ય આ તૃ॒તીયા॒-ત્પુરુ॑ષા॒-થ્સોમ॒-ન્ન પિબે॒-દ્વિચ્છિ॑ન્નો॒ વા એ॒તસ્ય॑ સોમપી॒થો યો બ્રા᳚હ્મ॒ણ-સ્સન્ના [ ] 33

તૃ॒તીયા॒-ત્પુરુ॑ષા॒-થ્સોમ॒-ન્ન પિબ॑તીન્દ્રા॒ગ્ની એ॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મૈ॑ સોમપી॒થ-મ્પ્રય॑ચ્છત॒ ઉપૈ॑નગ્ં સોમપી॒થો ન॑મતિ॒ યદૈ॒ન્દ્રો ભવ॑તીન્દ્રિ॒યં-વૈઁ સો॑મપી॒થ ઇ॑ન્દ્રિ॒યમે॒વ સો॑મપી॒થમવ॑ રુન્ધે॒ યદા᳚ગ્ને॒યો ભવ॑ત્યાગ્ને॒યો વૈ બ્રા᳚હ્મ॒ણ-સ્સ્વામે॒વ દે॒વતા॒મનુ॒ સન્ત॑નોતિ પુનરુથ્સૃ॒ષ્ટો ભ॑વતિ પુનરુથ્સૃ॒ષ્ટ ઇ॑વ॒ હ્યે॑તસ્ય॑ [હ્યે॑તસ્ય॑, સો॒મ॒પી॒થ-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ] 34

સોમપી॒થ-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ બ્રાહ્મણસ્પ॒ત્ય-ન્તૂ॑પ॒રમા લ॑ભેતા-ભિ॒ચર॒-ન્બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તસ્મા॑ એ॒વૈન॒મા વૃ॑શ્ચતિ તા॒જગાર્તિ॒-માર્ચ્છ॑તિ તૂપ॒રો ભ॑વતિ ક્ષુ॒રપ॑વિ॒ર્વા એ॒ષા લ॒ક્ષ્મી ય-ત્તૂ॑પ॒ર-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ॒ સ્ફ્યો યૂપો॑ ભવતિ॒ વજ્રો॒ વૈ સ્ફ્યો વજ્ર॑મે॒વાસ્મૈ॒ પ્રહ॑રતિ શર॒મય॑-મ્બ॒ર્॒હિ-શ્શૃ॒ણાત્યે॒વૈનં॒-વૈઁભી॑દક ઇ॒દ્ધ્મો ભિ॒નત્ત્યે॒વૈન᳚મ્ ॥ 35 ॥

(ભ॒વ॒ત્યુ॒ન્ન॒તઃ - પ॒શવો॑ - જનયન્તિ વિ॒ન્દતે॑ - ઽભવ॒થ્ - સન્નૈ - તસ્યે॒ - ધ્મ - સ્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 5)

બા॒ર્॒હ॒સ્પ॒ત્યગ્ં શિ॑તિપૃ॒ષ્ઠમા લ॑ભેત॒ ગ્રામ॑કામો॒ યઃ કા॒મયે॑ત પૃ॒ષ્ઠગ્ં સ॑મા॒નાનાગ્॑ સ્યા॒મિતિ॒ બૃહ॒સ્પતિ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॑-મ્પૃ॒ષ્ઠગ્ં સ॑મા॒નાના᳚-ઙ્કરોતિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વતિ શિતિપૃ॒ષ્ઠો ભ॑વતિ બાર્હસ્પ॒ત્યો હ્યે॑ષ દે॒વત॑યા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ પૌ॒ષ્ણગ્ગ્ શ્યા॒મમા લ॑ભે॒તાન્ન॑કા॒મો-ઽન્નં॒-વૈઁ પૂ॒ષા પૂ॒ષણ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા॒ [એ॒વાસ્મૈ᳚, અન્ન॒-મ્પ્ર] 36

અન્ન॒-મ્પ્ર ય॑ચ્છત્યન્ના॒દ એ॒વ ભ॑વતિ શ્યા॒મો ભ॑વત્યે॒તદ્વા અન્ન॑સ્ય રૂ॒પગ્ં સમૃ॑દ્ધ્યૈ મારુ॒ત-મ્પૃશ્ઞિ॒મા લ॑ભે॒તા-ઽન્ન॑-કા॒મો-ઽન્નં॒-વૈઁ મ॒રુતો॑મ॒રુત॑ એ॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વાસ્મા॒ અન્ન॒-મ્પ્રય॑ચ્છન્ત્યન્ના॒દએ॒વ ભ॑વતિ॒ પૃશ્ઞિ॑ ર્ભવત્યે॒તદ્વા અન્ન॑સ્ય રૂ॒પગ્ં સમૃ॑દ્ધ્યા ઐ॒ન્દ્રમ॑રુ॒ણમા લ॑ભેતેન્દ્રિ॒યકા॑મ॒ ઇન્દ્ર॑મે॒વ [ ] 37

સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॑ન્નિન્દ્રિ॒ય-ન્દ॑ધાતીન્દ્રિયા॒વ્યે॑વ ભ॑વત્યરુ॒ણો ભ્રૂમા᳚-ન્ભવત્યે॒તદ્વા ઇન્દ્ર॑સ્ય રૂ॒પગ્ં સમૃ॑દ્ધ્યૈ સાવિ॒ત્રમુ॑પદ્ધ્વ॒સ્તમા લ॑ભેત સ॒નિકા॑મ-સ્સવિ॒તા વૈ પ્ર॑સ॒વાના॑મીશે સવિ॒તાર॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॑ સ॒નિ-મ્પ્રસુ॑વતિ॒ દાન॑કામા અસ્મૈ પ્ર॒જા ભ॑વન્ત્યુપદ્ધ્વ॒સ્તો ભ॑વતિ સાવિ॒ત્રો હ્યે॑ષ [સાવિ॒ત્રો હ્યે॑ષઃ, દે॒વત॑યા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ] 38

દે॒વત॑યા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ વૈશ્વદે॒વ-મ્બ॑હુરૂ॒પમા લ॑ભે॒તા-ઽન્ન॑કામોવૈશ્વદે॒વં-વાઁ અન્નં॒-વિઁશ્વા॑ને॒વ દે॒વાન્-થ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ત એ॒વાસ્મા॒ અન્ન॒-મ્પ્રય॑ચ્છન્ત્યન્ના॒દ એ॒વ ભ॑વતિ બહુરૂ॒પો ભ॑વતિબહુરૂ॒પગ્ગ્ હ્યન્ન॒ગ્ં॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ વૈશ્વદે॒વ-મ્બ॑હુરૂ॒પમા લ॑ભેત॒ ગ્રામ॑કામો વૈશ્વદે॒વા વૈ સ॑જા॒તા વિશ્વા॑ને॒વ દે॒વાન્-થ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વા-ઽસ્મૈ॑ [એ॒વા-ઽસ્મૈ᳚, સ॒જા॒તા-ન્પ્ર ય॑ચ્છન્તિ] 39

સજા॒તા-ન્પ્ર ય॑ચ્છન્તિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વતિ બહુરૂ॒પો ભ॑વતિ બહુદેવ॒ત્યો᳚(1॒) હ્યે॑ષ સમૃ॑દ્ધ્યૈ પ્રાજાપ॒ત્ય-ન્તૂ॑પ॒રમા લ॑ભેત॒ યસ્યાના᳚જ્ઞાતમિવ॒ જ્યોગા॒મયે᳚-ત્પ્રાજાપ॒ત્યો વૈ પુરુ॑ષઃ પ્ર॒જાપ॑તિઃ॒ ખલુ॒ વૈ તસ્ય॑ વેદ॒ યસ્યાના᳚જ્ઞાતમિવ॒ જ્યોગા॒મય॑તિ પ્ર॒જાપ॑તિમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒-ન્તસ્મા॒-થ્સ્રામા᳚-ન્મુઞ્ચતિ તૂપ॒રો ભ॑વતિ પ્રાજાપ॒ત્યો હ્યે॑ -ષ દે॒વત॑યા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ ॥ 40 ॥

(અ॒સ્મા॒ - ઇન્દ્ર॑મે॒વૈ - ષ - સ॑જા॒તા વિશ્વા॑ને॒વ દે॒વાન્-થ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વાસ્મૈ᳚ - પ્રાજાપ॒ત્યો હિ - ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 11)

વ॒ષ॒ટ્કા॒રો વૈ ગા॑યત્રિ॒યૈ શિરો᳚-ઽચ્છિન॒-ત્તસ્યૈ॒ રસઃ॒ પરા॑પત॒-ત્ત-મ્બૃહ॒સ્પતિ॒ રુપા॑-ઽગૃહ્ણા॒થ્સા શિ॑તિપૃ॒ષ્ઠા વ॒શા-ઽભ॑વ॒દ્યો દ્વિ॒તીયઃ॑ પ॒રા-ઽપ॑ત॒-ત્ત-મ્મિ॒ત્રાવરુ॑ણા॒-વુપા॑ગૃહ્ણીતા॒ગ્ં॒ સા દ્વિ॑રૂ॒પા વ॒શા-ઽભ॑વ॒-દ્યસ્તૃ॒તીયઃ॑ પ॒રાપ॑ત॒-ત્તં-વિઁશ્વે॑ દે॒વા ઉપા॑ગૃહ્ણ॒ન્-થ્સા બ॑હુરૂ॒પા વ॒શા ભ॑વ॒દ્ય-શ્ચ॑તુ॒ર્થઃ પ॒રાપ॑ત॒-થ્સ પૃ॑થિ॒વી-મ્પ્રા-ઽવિ॑શ॒-ત્ત-મ્બૃહ॒સ્પતિ॑ર॒- [બૃહ॒સ્પતિ॑ર॒ભિ, અ॒ગૃ॒હ્ણા॒-દસ્ત્વે॒વા-ઽયં-] 41

-ભ્ય॑ગૃહ્ણા॒-દસ્ત્વે॒વા-ઽય-મ્ભોગા॒યેતિ॒ સ ઉ॑ક્ષવ॒શ-સ્સમ॑ભવ॒-દ્યલ્લોહિ॑ત-મ્પ॒રાપ॑ત॒-ત્ત-દ્રુ॒દ્ર ઉપા॑-ઽગૃહ્ણા॒-થ્સા રૌ॒દ્રી રોહિ॑ણી વ॒શા-ઽભ॑વ-દ્બાર્હસ્પ॒ત્યાગ્ં શિ॑તિપૃ॒ષ્ઠામા લ॑ભેત બ્રહ્મવર્ચ॒સકા॑મો॒ બૃહ॒સ્પતિ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સ-ન્દ॑ધાતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ ભ॑વતિ॒ છન્દ॑સાં॒-વાઁ એ॒ષ રસો॒ યદ્વ॒શા રસ॑ ઇવ॒ ખલુ॒ [ખલુ॑, વૈ] 42

વૈ બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સ-ઞ્છન્દ॑સામે॒વ રસે॑ન॒ રસ॑-મ્બ્રહ્મવર્ચ॒સમવ॑ રુન્ધે મૈત્રાવરુ॒ણી-ન્દ્વિ॑રૂ॒પામા લ॑ભેત॒ વૃષ્ટિ॑કામો મૈ॒ત્રં-વાઁ અહ॑ર્વારુ॒ણી રાત્રિ॑રહોરા॒ત્રાભ્યા॒-ઙ્ખલુ॒ વૈ પ॒ર્જન્યો॑ વર્ષતિ મિ॒ત્રાવરુ॑ણાવે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મા॑ અહોરા॒ત્રાભ્યા᳚-મ્પ॒ર્જન્યં॑-વઁર્ષયત॒-શ્છન્દ॑સાં॒-વાઁ એ॒ષ રસો॒ યદ્વ॒શા રસ॑ ઇવ॒ ખલુ॒ વૈ વૃષ્ટિ॒-શ્છન્દ॑સામે॒વ રસે॑ન॒ [રસે॑ન, રસં॒-વૃઁષ્ટિ॒મવ॑ રુન્ધે] 43

રસં॒-વૃઁષ્ટિ॒મવ॑ રુન્ધે મૈત્રાવરુ॒ણી-ન્દ્વિ॑રૂ॒પામા લ॑ભેત પ્ર॒જાકા॑મો મૈ॒ત્રં-વાઁ અહ॑ર્વારુ॒ણી રાત્રિ॑રહોરા॒ત્રાભ્યા॒-ઙ્ખલુ॒ વૈ પ્ર॒જાઃ પ્રજા॑યન્તે મિ॒ત્રાવરુ॑ણાવે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મા॑ અહોરા॒ત્રાભ્યા᳚-મ્પ્ર॒જા-મ્પ્રજ॑નયત॒-શ્છન્દ॑સાં॒-વાઁ એ॒ષ રસો॒ યદ્વ॒શા રસ॑ ઇવ॒ ખલુ॒ વૈ પ્ર॒જા છન્દ॑સામે॒વ રસે॑ન॒ રસ॑-મ્પ્ર॒જામવ॑- [રસ॑-મ્પ્ર॒જામવ॑, રુ॒ન્ધે॒ વૈ॒શ્વ॒દે॒વીમ્-] 44

-રુન્ધે વૈશ્વદે॒વી-મ્બ॑હુરૂ॒પામા લ॑ભે॒તાન્ન॑કામો વૈશ્વદે॒વં-વાઁ અન્નં॒-વિઁશ્વા॑ને॒વ દે॒વાન્-થ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વાસ્મા॒ અન્નં॒ પ્રય॑ચ્છન્ત્યન્ના॒દ એ॒વ ભ॑વતિ॒ છન્દ॑સાં॒-વાઁ એ॒ષ રસો॒ યદ્વ॒શા રસ॑ ઇવ॒ ખલુ॒ વા અન્ન॒-ઞ્છન્દ॑સામે॒વ રસે॑ન॒ રસ॒મન્ન॒મવ॑ રુન્ધે વૈશ્વદે॒વી-મ્બ॑હુરૂ॒પામા લ॑ભેત॒ ગ્રામ॑કામો વૈશ્વદે॒વા વૈ [વૈ, સ॒જા॒તા વિશ્વા॑ને॒વ] 45

સ॑જા॒તા વિશ્વા॑ને॒વ દે॒વાન્-થ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વાસ્મૈ॑ સજા॒તા-ન્પ્ર ય॑ચ્છન્તિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વતિ॒ છન્દ॑સાં॒-વાઁ એ॒ષ રસો॒ યદ્વ॒શા રસ॑ ઇવ॒ ખલુ॒ વૈ સ॑જા॒તા-શ્છન્દ॑સામે॒વ રસે॑ન॒ રસગ્ં॑ સજા॒તાનવ॑ રુન્ધે બાર્હસ્પ॒ત્ય- મુ॑ક્ષવ॒શમા લ॑ભેત બ્રહ્મવર્ચ॒સકા॑મો॒ બૃહ॒સ્પતિ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વા-ઽસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સં- [એ॒વા-ઽસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સમ્, દ॒ધા॒તિ॒ બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સ્યે॑વ] 46

-દ॑ધાતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ ભ॑વતિ॒ વશં॒-વાઁ એ॒ષ ચ॑રતિ॒ યદુ॒ક્ષાવશ॑ ઇવ॒ ખલુ॒ વૈ બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સં-વઁશે॑નૈ॒વ વશ॑-મ્બ્રહ્મવર્ચ॒સમવ॑ રુન્ધેરૌ॒દ્રીગ્ંરોહિ॑ણી॒મા લ॑ભેતાભિ॒ચર॑-ન્રુ॒દ્રમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તસ્મા॑ એ॒વૈન॒મા વૃ॑શ્ચતિ તા॒જગાર્તિ॒માર્ચ્છ॑તિ॒ રોહિ॑ણી ભવતિ રૌ॒દ્રી હ્યે॑ષા દે॒વત॑યા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ॒ સ્ફ્યો યૂપો॑ ભવતિ॒ વજ્રો॒ વૈ સ્ફ્યો વજ્ર॑મે॒વાસ્મૈ॒ પ્ર હ॑રતિ શર॒મય॑-મ્બ॒ર્॒હિ-શ્શૃ॒ણાત્યે॒વૈનં॒-વૈઁભી॑દક ઇ॒દ્ધ્મો ભિ॒નત્ત્યે॒વૈન᳚મ્ ॥ 47 ॥

(અ॒ભિ - ખલુ॒ - વૃષ્ટિ॒-શ્છન્દ॑સામે॒વ રસે॑ન - પ્ર॒જામવ॑ - વૈશ્વદે॒વા વૈ - બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સં - ઁયૂપ॒ - એકા॒ન્નવિગ્ં॑શ॒તિશ્ચ॑) (અ. 7)

અ॒સાવા॑દિ॒ત્યો ન વ્ય॑રોચત॒ તસ્મૈ॑ દે॒વાઃ પ્રાય॑શ્ચિત્તિમૈચ્છ॒-ન્તસ્મા॑ એ॒તાગ્ં સૌ॒રીગ્ શ્વે॒તાં-વઁ॒શામા-ઽલ॑ભન્ત॒ તયૈ॒વાસ્મિ॒-ન્રુચ॑મદધુ॒ર્યો બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સકા॑મ॒-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તાગ્ં સૌ॒રીગ્ શ્વે॒તાં-વઁ॒શામા લ॑ભેતા॒મુમે॒વા ઽઽદિ॒ત્યગ્ગ્ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સ-ન્દ॑ધાતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ ભ॑વતિ બૈ॒લ્॒વો યૂપો॑ ભવત્ય॒સૌ [ ] 48

વા આ॑દિ॒ત્યો યતો-ઽજા॑યત॒ તતો॑ બિ॒લ્વ॑ ઉદ॑તિષ્ઠ॒-થ્સયો᳚ન્યે॒વ બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સમવ॑ રુન્ધે બ્રાહ્મણસ્પ॒ત્યા-મ્બ॑ભ્રુક॒ર્ણીમા લ॑ભેતા-ભિ॒ચર॑ન્-વારુ॒ણ-ન્દશ॑કપાલ-મ્પુ॒રસ્તા॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્વરુ॑ણેનૈ॒વ ભ્રાતૃ॑વ્ય-ઙ્ગ્રાહયિ॒ત્વા બ્રહ્મ॑ણા સ્તૃણુતે બભ્રુક॒ર્ણી ભ॑વત્યે॒તદ્વૈ બ્રહ્મ॑ણો રૂ॒પગ્ં સમૃ॑દ્ધ્યૈ॒ સ્ફ્યો યૂપો॑ ભવતિ॒ વજ્રો॒ વૈ સ્ફ્યો વજ્ર॑મે॒વાસ્મૈ॒ પ્ર હ॑રતિ શર॒મય॑-મ્બ॒ર્॒હિ-શ્શૃ॒ણા- [-બ॒ર્॒હિ-શ્શૃ॒ણાતિ॑, એ॒વૈનં॒-વૈઁભી॑દક] 49

-ત્યે॒વૈનં॒-વૈઁભી॑દક ઇ॒દ્ધ્મો ભિ॒નત્ત્યે॒વૈનં॑-વૈઁષ્ણ॒વં-વાઁ॑મ॒નમા લ॑ભેત॒ યં-યઁ॒જ્ઞો નોપ॒નમે॒-દ્વિષ્ણુ॒ર્વૈ ય॒જ્ઞો વિષ્ણુ॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॑ ય॒જ્ઞ-મ્પ્ર ય॑ચ્છ॒ત્યુપૈ॑નં-યઁ॒જ્ઞો ન॑મતિ વામ॒નો ભ॑વતિ વૈષ્ણ॒વો હ્યે॑ષ દે॒વત॑યા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ ત્વા॒ષ્ટ્રં-વઁ॑ડ॒બ મા લ॑ભેત પ॒શુકા॑મ॒સ્ત્વષ્ટા॒ વૈ પ॑શૂ॒ના-મ્મિ॑થુ॒નાનાં᳚- [વૈ પ॑શૂ॒ના-મ્મિ॑થુ॒નાના᳚મ્, પ્ર॒જ॒ન॒યિ॒તા] 50

પ્રજનયિ॒તા ત્વષ્ટા॑રમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂ-ન્મિ॑થુ॒ના-ન્પ્ર જ॑નયતિ પ્ર॒જા હિ વા એ॒તસ્મિ॑-ન્પ॒શવઃ॒ પ્રવિ॑ષ્ટા॒ અથૈ॒ષ પુમા॒ન્થ્સન્ વ॑ડ॒બ-સ્સા॒ક્ષાદે॒વ પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે મૈ॒ત્રગ્ગ્ શ્વે॒તમા લ॑ભેત સઙ્ગ્રા॒મે સંયઁ॑ત્તે સમ॒યકા॑મો મિ॒ત્રમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॑-મ્મિ॒ત્રેણ॒ સ-ન્ન॑યતિ - [અ-ન્ન॑યતિ, વિ॒શા॒લો ભ॑વતિ॒] 51

વિશા॒લો ભ॑વતિ॒ વ્યવ॑સાયયત્યે॒વૈન॑-મ્પ્રાજાપ॒ત્ય-ઙ્કૃ॒ષ્ણમા લ॑ભેત॒ વૃષ્ટિ॑કામઃ પ્ર॒જાપ॑તિ॒ર્વૈ વૃષ્ટ્યા॑ ઈશે પ્ર॒જાપ॑તિમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॑ પ॒ર્જન્યં॑-વઁર્ષયતિ કૃ॒ષ્ણો ભ॑વત્યે॒તદ્વૈ વૃષ્ટ્યૈ॑ રૂ॒પગ્ં રૂ॒પેણૈ॒વ વૃષ્ટિ॒મવ॑ રુન્ધે શ॒બલો॑ ભવતિ વિ॒દ્યુત॑મે॒વાસ્મૈ॑ જનયિ॒ત્વા વ॑ર્ષયત્યવાશૃ॒ઙ્ગો ભ॑વતિ॒ વૃષ્ટિ॑મે॒વાસ્મૈ॒ નિ ય॑ચ્છતિ ॥ 52 ॥

(અ॒સૌ - શૃ॒ણાતિ॑ - મિથુ॒નાનાં᳚ - નયતિ - યચ્છતિ) (અ. 8)

વરુ॑ણગ્ં સુષુવા॒ણમ॒ન્નાદ્ય॒-ન્નોપા॑નમ॒-થ્સ એ॒તાં-વાઁ॑રુ॒ણી-ઙ્કૃ॒ષ્ણાં-વઁ॒શામ॑પશ્ય॒-ત્તાગ્ સ્વાયૈ॑ દે॒વતા॑યા॒ આલ॑ભત॒ તતો॒ વૈ તમ॒ન્ના-દ્ય॒મુપા॑-ઽનમ॒-દ્યમલ॑-મ॒ન્નાદ્યા॑ય॒ સન્ત॑મ॒ન્નાદ્ય॒-ન્નોપ॒નમે॒-થ્સ એ॒તાં ઁવા॑રુ॒ણી-ઙ્કૃ॒ષ્ણાં-વઁ॒શામા લ॑ભેત॒ વરુ॑ણમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા॒ અન્ન॒-મ્પ્ર ય॑ચ્છત્યન્ના॒દ [અન્ન॒-મ્પ્ર ય॑ચ્છત્યન્ના॒દઃ, એ॒વ ભ॑વતિ] 53

એ॒વ ભ॑વતિ કૃ॒ષ્ણા ભ॑વતિ વારુ॒ણી હ્યે॑ષા દે॒વત॑યા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ મૈ॒ત્રગ્ગ્ શ્વે॒તમા લ॑ભેત વારુ॒ણ-ઙ્કૃ॒ષ્ણમ॒પા-ઞ્ચૌષ॑ધીના-ઞ્ચ સ॒ધાંવઁન્ન॑કામો મૈ॒ત્રીર્વા ઓષ॑ધયો વારુ॒ણીરાપો॒-ઽપા-ઞ્ચ॒ ખલુ॒ વા ઓષ॑ધીના-ઞ્ચ॒ રસ॒મુપ॑ જીવામો મિ॒ત્રાવરુ॑ણાવે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મા॒ અન્ન॒-મ્પ્રય॑ચ્છતો-ઽન્ના॒દ એ॒વ ભ॑વ- [એ॒વ ભ॑વતિ, અ॒પા-ઞ્ચૌષ॑ધીના-ઞ્ચ] 54

(શિખણ્ડિ પ્રચતિઃ)

-ત્ય॒પા-ઞ્ચૌષ॑ધીના-ઞ્ચ સ॒ધાંવાઁ લ॑ભત ઉ॒ભય॒સ્યા-વ॑રુદ્ધ્યૈ॒વિશા॑ખો॒ યૂપો॑ ભવતિ॒ દ્વે હ્યે॑તે દે॒વતે॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ મૈ॒ત્રગ્ગ્ શ્વે॒તમા લ॑ભેત વારુ॒ણ-ઙ્કૃ॒ષ્ણ-ઞ્જ્યોગા॑મયાવી॒-ય-ન્મૈ॒ત્રો ભવ॑તિ મિ॒ત્રેણૈ॒વા-ઽસ્મૈ॒ વરુ॑ણગ્ં શમયતિ॒ ય-દ્વા॑રુ॒ણ-સ્સા॒ક્ષાદે॒વૈનં॑-વઁરુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચત્યુ॒ત યદી॒તાસુ॒ર્ભવ॑તિ॒ જીવ॑ત્યે॒વ દે॒વા વૈ પુષ્ટિ॒-ન્ના-ઽવિ॑ન્દ॒ન્- [ના-ઽવિ॑ન્દન્ન્, તા-મ્મિ॑થુ॒ને॑] 55

-તા-મ્મિ॑થુ॒ને॑ ઽપશ્ય॒-ન્તસ્યા॒-ન્ન સમ॑રાધય॒ન્તા-વ॒શ્વિના॑-વબ્રૂતા-મા॒વયો॒ર્વા એ॒ષા મૈતસ્યાં᳚ ઁવદદ્ધ્વ॒મિતિ॒ સાશ્વિનો॑રે॒વાભ॑વ॒દ્યઃ પુષ્ટિ॑કામ॒-સ્સ્યા-થ્સ એ॒તામા᳚શ્વિ॒નીં-યઁ॒મીં-વઁ॒શામા લ॑ભેતા॒-ઽશ્વિના॑વે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મિ॒-ન્પુષ્ટિ॑-ન્ધત્તઃ॒ પુષ્ય॑તિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિઃ॑ ॥ 56 ॥

(અ॒ન્ના॒દો᳚ - ઽન્ના॒દ એ॒વ ભ॑વત્ય - વિન્દ॒ન્ - પઞ્ચ॑ચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 9)

આ॒શ્વિ॒ન-ન્ધૂ॒મ્રલ॑લામ॒ મા લ॑ભેત॒ યો દુર્બ્રા᳚હ્મણ॒-સ્સોમ॒-મ્પિપા॑સે-દ॒શ્વિનૌ॒ વૈ દે॒વાના॒-મસો॑મપાવાસ્તા॒-ન્તૌ પ॒શ્ચા સો॑મપી॒થ-મ્પ્રાપ્નુ॑તા-મ॒શ્વિના॑-વે॒તસ્ય॑ દે॒વતા॒ યો દુર્બ્રા᳚હ્મણ॒-સ્સોમ॒-મ્પિપા॑સત્ય॒શ્વિના॑વે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒-તા-વે॒વા-ઽસ્મૈ॑ સોમપી॒થ-મ્પ્ર ય॑ચ્છત॒ ઉપૈ॑નગ્ં સોમપી॒થો ન॑મતિ॒ ય-દ્ધૂ॒મ્રો ભવ॑તિ ધૂમ્રિ॒માણ॑-મે॒વા-ઽસ્મા॒-દપ॑ હન્તિ લ॒લામો॑ [લ॒લામઃ॑, ભ॒વ॒તિ મુ॒ખ॒ત] 57

ભવતિ મુખ॒ત એ॒વાસ્મિ॒-ન્તેજો॑ દધાતિ વાય॒વ્ય॑-ઙ્ગોમૃ॒ગમા લ॑ભેત॒ યમજ॑ઘ્નિવાગ્ં સમભિ॒શગ્ં સે॑યુ॒રપૂ॑તા॒ વા એ॒તં-વાઁગૃ॑ચ્છતિ॒ યમજ॑ઘ્નિવાગ્ં સમભિ॒શગ્ં સ॑ન્તિ॒ નૈષ ગ્રા॒મ્યઃ પ॒શુર્નાર॒ણ્યો ય-દ્ગો॑મૃ॒ગો નેવૈ॒ષ ગ્રામે॒ નાર॑ણ્યે॒ યમજ॑ઘ્નિવાગ્ં સમભિ॒શગ્ં સ॑ન્તિ વા॒યુર્વૈ દે॒વાના᳚-મ્પ॒વિત્રં॑-વાઁ॒યુમે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈ- [સ એ॒વ, એ॒ન॒-મ્પ॒વ॒ય॒તિ॒ પરા॑ચી॒] 58

-ન॑-મ્પવયતિ॒ પરા॑ચી॒ વા એ॒તસ્મૈ᳚ વ્યુ॒ચ્છન્તી॒ વ્યુ॑ચ્છતિ॒ તમઃ॑ પા॒પ્માન॒-મ્પ્રવિ॑શતિ॒ યસ્યા᳚-ઽઽશ્વિ॒ને શ॒સ્યમા॑ને॒ સૂર્યો॒ ના-ઽઽવિર્ભવ॑તિ સૌ॒ર્ય-મ્બ॑હુરૂ॒પમા લ॑ભેતા॒-ઽમુ-મે॒વા-ઽઽદિ॒ત્યગ્ગ્ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા॒-ત્તમઃ॑ પા॒પ્માન॒મપ॑ હન્તિ પ્ર॒તીચ્ય॑સ્મૈ વ્યુ॒ચ્છન્તી॒ વ્યુ॑ચ્છ॒ત્યપ॒ તમઃ॑ પા॒પ્માનગ્ં॑ હતે ॥ 59 ॥

(લ॒લામઃ॒ - સ એ॒વ - ષટ્ચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 10)

ઇન્દ્રં॑-વોઁ વિ॒શ્વત॒સ્પરી, ન્દ્ર॒-ન્નરો॒, મરુ॑તો॒ યદ્ધ॑ વો દિ॒વો, યા વ॒-શ્શર્મ॑ ॥ ભરે॒ષ્વિન્દ્રગ્ં॑ સુ॒હવગ્ં॑ હવામહે ઽગ્ંહો॒મુચગ્ં॑ સુ॒કૃત॒-ન્દૈવ્ય॒-ઞ્જન᳚મ્ । અ॒ગ્નિ-મ્મિ॒ત્રં-વઁરુ॑ણગ્ં સા॒તયે॒ ભગ॒-ન્દ્યાવા॑પૃથિ॒વી મ॒રુતઃ॑ સ્વ॒સ્તયે᳚ ॥ મ॒મત્તુ॑ નઃ॒ પરિ॑જ્મા વસ॒ર્॒હા મ॒મત્તુ॒ વાતો॑ અ॒પાં-વૃઁષ॑ણ્વાન્ન્ । શિ॒શી॒તમિ॑ન્દ્રાપર્વતા યુ॒વ-ન્ન॒સ્તન્નો॒ વિશ્વે॑ વરિવસ્યન્તુ દે॒વાઃ ॥ પ્રિ॒યા વો॒ નામ॑ - [પ્રિ॒યા વો॒ નામ॑, હુ॒વે॒ તુ॒રાણા᳚મ્ ।] 60

હુવે તુ॒રાણા᳚મ્ । આ ય-ત્તૃ॒પન્મ॑રુતો વાવશા॒નાઃ ॥ શ્રિ॒યસે॒ ક-મ્ભા॒નુભિ॒-સ્સ-મ્મિ॑મિક્ષિરે॒ તે ર॒શ્મિભિ॒સ્ત ઋક્વ॑ભિ-સ્સુખા॒દયઃ॑ । તે વાશી॑મન્ત ઇ॒ષ્મિણો॒ અભી॑રવો વિ॒દ્રે પ્રિ॒યસ્ય॒ મારુ॑તસ્ય॒ ધામ્નઃ॑ ॥ અ॒ગ્નિઃ પ્ર॑થ॒મો વસુ॑ભિર્નો અવ્યા॒-થ્સોમો॑ રુ॒દ્રેભિ॑ર॒ભિ ર॑ક્ષત॒ ત્મના᳚ । ઇન્દ્રો॑ મ॒રુદ્ભિ॑ર્-ઋતુ॒ધા કૃ॑ણોત્વાદિ॒ત્યૈર્નો॒ વરુ॑ણ॒-સ્સગ્ં શિ॑શાતુ ॥ સ-ન્નો॑ દે॒વો વસુ॑ભિર॒ગ્નિ-સ્સગ્ં [વસુ॑ભિર॒ગ્નિ-સ્સમ્, સોમ॑સ્ત॒નૂભી॑ રુ॒દ્રિયા॑ભિઃ ।] 61

સોમ॑સ્ત॒નૂભી॑ રુ॒દ્રિયા॑ભિઃ । સમિન્દ્રો॑ મ॒રુદ્ભિ॑ ર્ય॒જ્ઞિયૈ॒-સ્સમા॑દિ॒ત્યૈર્નો॒ વરુ॑ણો અજિજ્ઞિપત્ ॥ યથા॑-ઽઽદિ॒ત્યા વસુ॑ભિ-સ્સમ્બભૂ॒વુ-ર્મ॒રુદ્ભી॑ રુ॒દ્રા-સ્સ॒મજા॑નતા॒ભિ । એ॒વા ત્રિ॑ણામ॒ન્ન-હૃ॑ણીયમાના॒ વિશ્વે॑ દે॒વા-સ્સમ॑નસો ભવન્તુ ॥ કુત્રા॑ ચિ॒દ્યસ્ય॒ સમૃ॑તૌ ર॒ણ્વા નરો॑ નૃ॒ષદ॑ને । અર્હ॑ન્તશ્ચિ॒-દ્યમિ॑ન્ધ॒તે સ॑ઞ્જ॒નય॑ન્તિ જ॒ન્તવઃ॑ ॥ સં-યઁદિ॒ષો વના॑મહે॒ સગ્ં હ॒વ્યા માનુ॑ષાણામ્ । ઉ॒ત દ્યુ॒મ્નસ્ય॒ શવ॑સ [શવ॑સઃ, ઋ॒તસ્ય॑ ર॒શ્મિમા દ॑દે ।] 62

ઋ॒તસ્ય॑ ર॒શ્મિમા દ॑દે ॥ ય॒જ્ઞો દે॒વાના॒-મ્પ્રત્યે॑તિ સુ॒મ્નમાદિ॑ત્યાસો॒ ભવ॑તા મૃડ॒યન્તઃ॑ । આ વો॒-ઽર્વાચી॑ સુમ॒તિર્વ॑વૃત્યાદ॒ગ્ં॒ હોશ્ચિ॒દ્યા વ॑રિવો॒વિત્ત॒રા-ઽસ॑ત્ ॥ શુચિ॑ર॒પ-સ્સૂ॒યવ॑સા અદ॑બ્ધ॒ ઉપ॑ ક્ષેતિ વૃ॒દ્ધવ॑યા-સ્સુ॒વીરઃ॑ । નકિ॒ષ્ટં(2) ઘ્ન॒ન્ત્યન્તિ॑તો॒ ન દૂ॒રાદ્ય આ॑દિ॒ત્યાના॒-મ્ભવ॑તિ॒ પ્રણી॑તૌ ॥ ધા॒રય॑ન્ત આદિ॒ત્યાસો॒ જગ॒થ્સ્થા દે॒વા વિશ્વ॑સ્ય॒ ભુવ॑નસ્ય ગો॒પાઃ । દી॒ર્ઘાધિ॑યો॒ રક્ષ॑માણા [રક્ષ॑માણાઃ, અ॒સુ॒ર્ય॑મૃ॒તાવા॑ન॒-] 63

અસુ॒ર્ય॑મૃ॒તાવા॑ન॒-શ્ચય॑માના ઋ॒ણાનિ॑ ॥ તિ॒સ્રો ભૂમી᳚ર્ધારય॒-ન્ત્રીગ્ં રુ॒ત દ્યૂ-ન્ત્રીણિ॑ વ્ર॒તા વિ॒દથે॑ અ॒ન્તરે॑ષામ્ । ઋ॒તેના॑-ઽઽદિત્યા॒ મહિ॑ વો મહિ॒ત્વ-ન્તદ॑ર્યમન્ વરુણ મિત્ર॒ ચારુ॑ ॥ ત્યાન્નુ ક્ષ॒ત્રિયા॒ગ્ં॒ અવ॑ આદિ॒ત્યાન્. યા॑ચિષામહે । સુ॒મૃ॒ડી॒કાગ્ં અ॒ભિષ્ટ॑યે ॥ ન દ॑ક્ષિ॒ણા વિચિ॑કિતે॒ ન સ॒વ્યા ન પ્રા॒ચીન॑માદિત્યા॒ નોત પ॒શ્ચા । પા॒ક્યા॑ ચિદ્વસવો ધી॒ર્યા॑ ચિ- [ધી॒ર્યા॑ ચિત્, યુ॒ષ્માની॑તો॒] 64

-દ્યુ॒ષ્માની॑તો॒ અભ॑ય॒-ઞ્જ્યોતિ॑રશ્યામ્ ॥ આ॒દિ॒ત્યાના॒મવ॑સા॒ નૂત॑નેન સક્ષી॒મહિ॒ શર્મ॑ણા॒ શન્ત॑મેન । અ॒ના॒ગા॒સ્ત્વે અ॑દિતિ॒ત્વે તુ॒રાસ॑ ઇ॒મં-યઁ॒જ્ઞ-ન્દ॑ધતુ॒ શ્રોષ॑માણાઃ ॥ ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑મ॒દ્યા ચ॑ મૃડય । ત્વામ॑વ॒સ્યુરા ચ॑કે ॥ તત્ત્વા॑ યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વન્દ॑માન॒-સ્તદા શા᳚સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ । અહે॑ડમાનો વરુણે॒હ બો॒દ્ધ્યુરુ॑શગ્ંસ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્રમો॑ષીઃ ॥ 65 ॥

(નામા॒ - ઽગ્નિ-સ્સગ્ં - શવ॑સો॒ - રક્ષ॑માણા - ધી॒ર્યા॑-ઞ્ચિ॒દે - કા॒ન્ન પ॑ઞ્ચા॒શચ્ચ॑) (અ. 11)

(વા॒ય॒વ્યં॑ - પ્રા॒જપ॑તિ॒સ્તા વરુ॑ણં - દેવાસુ॒રા એ॒ષ્વ॑ - સાવા॑દિ॒ત્યો દશ॑ર્ષભા॒-મિન્દ્રો॑ વ॒લસ્ય॑ - બાર્હસ્પ॒ત્યં - ઁવ॑ષટ્કા॒રો॑ - ઽસૌસૌ॒રીં॒ - ઁવ॑રુણ -માશ્વિ॒ન - મિન્દ્રં॑-વોઁ॒ નર॒ - એકાદ॑શ)

(વા॒ય॒વ્ય॑ - માગ્ને॒યી-ઙ્કૃ॑ષ્ણગ્રી॒વી - મ॒સાવા॑દિ॒ત્યો - વા અ॑હોરા॒ત્રાણિ॑ - વષટ્કા॒રઃ - પ્ર॑જનયિ॒તા - હુ॑વે તુ॒રાણાં॒ - પઞ્ચ॑ષષ્ટિઃ )

(વા॒ય॒વ્ય॑મ્, પ્રમો॑ષીઃ)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે પ્રથમઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - paśuvidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

vā॒ya॒vyagg̭ śve॒tamā la̭bheta॒ bhūti̭kāmo vā॒yurvai kṣepi̭ṣṭhā de॒vatā̭vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vā-ti̭kṣiprā de॒vatetyā̭hu॒-ssaina̭mīśva॒rā pra॒daha॒ itye॒tame॒va santaṃ̭-vā~॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta ni॒yudvā a̭sya॒ dhṛti̭rdhṛ॒ta e॒va bhūti॒mupai॒tya pra̭dāhāya॒ bhava̭tye॒va [ ] 1

vā॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vā॒yurvā i॒māḥ pra॒jā na̭syo॒tā nḙnīyate vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā na̭syo॒tā niya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ni॒yutva̭te bhavati dhru॒vā e॒vāsmā॒ ana̭pagāḥ karoti vā॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta pra॒jākā̭maḥ prā॒ṇo vai vā॒yura̭pā॒no ni॒yu-tprā̭ṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tasya̭ pra॒jāyā॒ [pra॒jāyāḥ᳚, apa̭] 2

apa̭ krāmato॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndatḙ vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ prāṇāpā॒nābhyā᳚-mpra॒jā-mpra ja̭nayati vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vā~॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta॒ jyogā̭mayāvī prā॒ṇo vai vā॒yura̭pā॒no ni॒yu-tprā̭ṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tasmā॒ dapa̭krāmato॒ yasya॒ jyogā॒maya̭ti vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ - [bhāga॒dheye॒nopa̭, dhā॒va॒ti॒ sa] 3

dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nprāṇāpā॒nau da̭dhātyu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va pra॒jāpa̭ti॒rvā i॒dameka̭ āsī॒-thso̭-'kāmayata pra॒jāḥ pa॒śūn-thsṛ̭je॒yeti॒ sa ā॒tmano̭ va॒pāmuda̭kkhida॒-ttāma॒gnau prāgṛ̭hṇā॒-ttato॒-'jastṷ̄pa॒ra-ssama̭bhava॒-ttagg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ ā 'la̭bhata॒ tato॒ vai sa pra॒jāḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ yaḥ pra॒jākā̭maḥ [ ] 4

pa॒śukā̭ma॒-ssyā-thsa e॒ta-mprā̭jāpa॒tyama॒ja-ntṷ̄pa॒ramā la̭bheta pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpa॒śū-npraja̭nayati॒ yacchma̭śru॒ṇasta-tpurṷṣāṇāgṃ rū॒paṃ-ya~-ttṷ̄pa॒rastadaśvā̭nāṃ॒-ya~da॒nyato̭da॒-nta-dgavāṃ॒-ya~davyā̭ iva śa॒phāstadavī̭nāṃ॒-ya~da॒jasta-da॒jānā̭-me॒tāva̭nto॒ vai grā॒myāḥ pa॒śava॒stā- [pa॒śava॒stān, rū॒peṇai॒vāva̭ rundhe] 5

-nrū॒peṇai॒vāva̭ rundhe somāpau॒ṣṇa-ntrai॒tamā la̭bheta pa॒śukā̭mo॒dvau vā a॒jāyai॒ stanau॒ nānai॒va dvāva॒bhi jāyḙte॒ ūrja॒-mpuṣṭi̭-ntṛ॒tīyaḥ̭somāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npra ja̭naya॒tyaudṷmbaro॒ yūpo̭ bhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrkpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe || 6 ||

(apra̭dāhāya॒ bhava̭tye॒va - pra॒jāyā̭ - ā॒maya̭ti vā॒yume॒va ni॒yutva̭ta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ - pra॒jāka̭ma॒ - stān - yūpa॒ - strayo̭daśa ca ) (a. 1)

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā varṷṇamagaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇī॒ṣvātha̭ me॒ puna̭rde॒hīti॒ tāsāṃ॒-va~ra॒mā 'la̭bhata॒ sa kṛ॒ṣṇa eka̭śitipāda-bhava॒dyo varṷṇa gṛhīta॒-ssyā-thsa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇa-meka̭śitipāda॒mā-la̭bheta॒ varṷṇa- [varṷṇam, e॒va svena̭] 7

-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati kṛ॒ṣṇa eka̭śitipā-dbhavati vāru॒ṇo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai॒ suva̭rbhānurāsu॒ra-ssūrya॒-ntama̭sā-'viddhya॒ta tasmai̭de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasya॒ ya-tpra̭tha॒ma-ntamo॒-'pāghna॒n-thsā kṛ॒ṣṇā-'vi̭rabhava॒-dya-ddvi॒tīya॒gṃ॒ sā phalgṷnī॒ yata tṛ॒tīya॒gṃ॒ sā ba̭la॒kṣī yada̭ddhya॒sthā-da॒pākṛ̭nta॒n-thsā 'vi̭rva॒śā [ ] 8

sama̭bhava॒-tte de॒vā a̭bruva-ndevapa॒śurvā a॒yagṃ sama̭bhū॒-tkasmā̭ i॒mamā la̭phsyāmaha॒ ityatha॒ vai tarhyalpā̭ pṛthi॒vyāsī॒-dajā̭tā॒ oṣa̭dhaya॒stāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā॒yā-'la̭bhanta॒ tato॒ vā apra̭thata pṛthi॒vya-jā̭ya॒ntauṣa̭dhayo॒ yaḥ kā॒mayḙta॒ prathḙya pa॒śubhiḥ॒ pra pra॒jayā̭ jāye॒yeti॒ sa e॒tāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā॒yā- [kāmā̭ya, āla̭bhetā ''di॒tyāne॒va] 9

-''la̭bhetā ''di॒tyāne॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpra॒thaya̭nti pa॒śubhiḥ॒ pra pra॒jayā̭ janayantya॒-sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tā ma॒l॒hā āla̭bhantā-''gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ sagṃ̭hi॒tāmai॒ndrīg śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyā-ntābhi̭re॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sa-kā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tā ma॒l॒hā ā la̭bhetā- [ā la̭bheta, ā॒gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ] 10

(śikhaṇḍi pañcati)

-''gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ sagṃ̭hi॒tāmai॒ndrīg śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyāme॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhati brahmavarca॒syḙva bha̭vati va॒santā᳚ prā॒tarā᳚gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇa grī॒vīmā la̭bheta grī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne sagṃhi॒tāmai॒ndrīgṃ śa॒radya̭parā॒hṇe śve॒tā-mbā̭rhaspa॒tyā-ntrīṇi॒ vā ā̭di॒tyasya॒ tejāgṃ̭si va॒santā᳚ prā॒targrī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne śa॒radya̭parā॒hṇe yāva̭ntye॒va tejāgṃ̭si॒ tānye॒vā- [tānye॒va, ava̭ rundhe] 11

-'va̭ rundhe saṃva~thsa॒ra-mpa॒ryāla̭bhyante saṃva~thsa॒ro vai bra̭hmavarca॒sasya̭ pradā॒tā saṃ̭va~thsa॒ra e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒sa-mpra ya̭cchati brahmavarca॒syḙva bha̭vati ga॒rbhiṇa̭yo bhavantīndri॒yaṃ-vai~ garbha̭ indri॒yame॒vāsmi̭-ndadhati sārasva॒tī-mme॒ṣīmā la̭bheta॒ ya ī᳚śva॒ro vā॒co vadi̭to॒-ssan vāca॒-nna vade॒-dvāgvai sara̭svatī॒ sara̭svatīme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsmi॒- [saivāsminṋ, vāca̭-ndadhāti] 12

-nvāca̭-ndadhāti pravadi॒tā vā॒co bha̭va॒tyapa̭nnadatī bhavati॒ tasmā᳚-nmanu॒ṣyā᳚-ssarvāṃ॒-vā~caṃ̭-va~dantyāgne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhru-ñjyogā̭mayāvya॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ yasya॒ jyogā॒maya̭tya॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒-drasa̭mu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bhetā-''gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ [somaḥ̭, vai rḙto॒dhā] 13

vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ pra॒jāmā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhruṃ-yo~ brā᳚hma॒ṇo vi॒dyāma॒nūcya॒ na vi॒rocḙta॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntena̭ kṛ॒ṣṇagrī̭va āgne॒yo bha̭vati॒ tama̭ e॒vāsmā॒dapa̭ hanti śve॒to bha̭vati॒ [bha̭vati, ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhāti] 14

ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhāti ba॒bhru-ssau॒myo bha̭vati brahmavarca॒same॒vāsmi॒-ntviṣi̭-ndadhātyā-gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhrumā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpuro॒dhāyā॒g॒ spardha̭māna āgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssau॒myo rā̭ja॒nyo̭-'bhitaḥ̭ sau॒myamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-steja̭sai॒va brahma̭ṇobha॒yato̭ rā॒ṣṭra-mpari̭ gṛhṇātyeka॒dhā sa॒mā vṛ̭ṅkte pu॒ra ḙna-ndadhate || 15 ||

(la॒bhe॒ta॒ varṷṇaṃ - ~va॒śai - tāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā̭ya - ma॒lhā ā la̭bheta॒ - tānye॒va - saivāsmi॒nth - somaḥ̭ - sve॒to bha̭vati॒ - trica̭tvārigṃśacca ) (a. 2)

de॒vā॒su॒rā e॒ṣu lo॒keṣva̭spardhanta॒ sa e॒taṃ-vi~ṣṇṷ-rvāma॒nama̭paśya॒-ttagg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ ā-'la̭bhata॒ tato॒ vai sa i॒māṃ-lo~॒kāna॒bhya̭jayad- vaiṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒namā la̭bheta॒ spardha̭māno॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvemān ~lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ viṣa̭ma॒ ā la̭bheta॒ viṣa̭mā iva॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyā॒ indrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta saṅgrā॒me [ ] 16

saṃya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmamindrā̭ya ma॒rutva̭te pṛśñisa॒kthamā la̭bheta॒ grāma̭kāma॒ indra̭me॒va ma॒rutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sa jā॒tā-npraya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati॒ yadṛ̭ṣa॒bhastenai॒- [yadṛ̭ṣa॒bhastena̭, ai॒ndro ya-tpṛśñi॒stena̭] 17

-ndro ya-tpṛśñi॒stena̭ māru॒ta-ssamṛ̭ddhyai pa॒ścā-tpṛ̭śñisa॒ktho bha̭vati paścādanva-vasā॒yinī̭me॒vāsmai॒ viśa̭-ṅkaroti sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bhe॒tānna̭kāma-ssau॒myaṃ-vā~ anna॒gṃ॒ soma̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭̭cchatyannā॒da e॒va bha̭vati ba॒bhrurbha̭vatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bheta॒ yamalagṃ̭ [yamala᳚m, rā॒jyāya॒] 18

rā॒jyāya॒ santagṃ̭ rā॒jya-nnopa॒name᳚-thsau॒myaṃ-vai~ rā॒jyagṃ soma̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ rā॒jya-mpraya̭ccha॒tyupai̭nagṃ rā॒jya-nna̭mati ba॒bhrurbha̭vatye॒ta-dvai soma̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā॒ indrā̭ya vṛtra॒turḙ la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta ga॒taśrīḥ᳚ prati॒ṣṭhākā̭maḥ pā॒pmāna̭me॒va vṛ॒tra-ntī॒rtvā pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭ccha॒tīndrā̭yābhimāti॒ghne la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā [la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā, la॒bhe॒ta॒ yaḥ pā॒pmanā̭] 19

la̭bheta॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā a॒bhimā̭ti॒rindra̭me॒vā- bhi̭māti॒hana॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā᳚-tpā॒pmāna̭ma॒bhimā̭ti॒-mpraṇṷdata॒ indrā̭ya va॒jriṇḙ la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta॒ yamalagṃ̭ rā॒jyāya॒ santagṃ̭ rā॒jya-nnopa॒name॒dindra̭me॒va va॒jriṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ vajra॒-mpra ya̭cchati॒ sa ḙnaṃ॒ ~vajro॒ bhūtyā̭ indha॒ upai̭nagṃ rā॒jya-nna̭mati la॒lāmaḥ̭ prāśṛ॒ṅgo bha̭vatye॒tadvai vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai || 20

(sa॒grā॒mme - tenā - la̭ - mabhimāti॒ghne la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamai - naṃ॒ - pañca̭daśa ca ) (a. 3)

a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tā-ndaśa̭rṣabhā॒mā-'la̭bhanta॒ tayai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tā-ndaśa̭rṣabhā॒mā la̭bhetā॒-mume॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati va॒santā᳚ prā॒tastrīn ~la॒lāmā॒nā la̭bheta grī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne॒ - [ma॒ddhyandi̭ne, trīñchi̭ti pṛ॒ṣṭhāñcha॒radya̭parā॒hṇe] 21

trīñchi̭ti pṛ॒ṣṭhāñcha॒radya̭parā॒hṇe trīñchi̭ti॒vārā॒-ntrīṇi॒ vā ā̭di॒tyasya॒ tejāgṃ̭si va॒santā᳚ prā॒targrī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne śa॒radya̭parā॒hṇe yāva̭ntye॒va tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundhe॒ traya̭straya॒ ā la̭bhyante-'bhi pū॒rvame॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti saṃva~thsa॒ra-mpa॒ryāla̭bhyante saṃva~thsa॒ro vai bra̭hmavarca॒sasya̭ pradā॒tā saṃ̭va~thsa॒ra e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒sa-mpra ya̭cchati brahmavarca॒syḙva bha̭vati saṃva~thsa॒rasya̭ pa॒rastā᳚-tprājāpa॒tya-ṅkadru॒- [ prājāpa॒tya-ṅkadru᳚m, ā la̭bheta] 22

-mā la̭bheta pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā᳚sve॒va prati̭tiṣṭhati॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇagg śyā॒mamā la̭bheta sau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati de॒vāśca॒ vai ya॒maścā॒smin ~lo॒ke᳚-'spardhanta॒ sa ya॒mo de॒vānā̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mayuvata॒ tadya॒masya̭ [tadya॒masya̭, ya॒ma॒tva-nte] 23

yama॒tva-nte de॒vā a̭manyanta ya॒mo vā i॒dama̭bhū॒-dya-dva॒yagg sma iti॒ te pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒n-thsa e॒tau pra॒jāpa̭tirā॒tmana̭ ukṣava॒śau nira̭mimīta॒ te de॒vā vai᳚ṣṇāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā-'la̭bhantai॒ndramu॒kṣāṇa॒ntaṃ-va~rṷṇenai॒va grā̭hayi॒tvā viṣṇṷnā ya॒jñena॒ prāṇṷdantai॒ndreṇai॒-vāsye᳚ndri॒yama̭-vṛñjata॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māno vaiṣṇāvaru॒ṇīṃ- [vaiṣṇāvaru॒ṇīm, va॒śāmā] 24

-~va॒śāmā la̭bhetai॒ndramu॒kṣāṇaṃ॒-va~rṷṇenai॒va bhrātṛ̭vya-ṅgrāhayi॒tvā viṣṇṷnā ya॒jñena॒ praṇṷdata ai॒ndreṇai॒vāsye᳚ndri॒yaṃ-vṛ~̭ṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhava॒tīndro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntaṃ-vṛ~॒tro ha॒ta-ṣṣo̭ḍa॒śabhi̭-rbho॒gaira̭sinā॒-ttasya̭ vṛ॒trasya̭ śīrṣa॒to gāva॒ udā̭ya॒-ntā vai̭de॒hyo̭-'bhava॒-ntāsā̭mṛṣa॒bho ja॒ghane-'nūdai॒-ttamindro̭- [ja॒ghane-'nūdai॒-ttamindraḥ̭, a॒cā॒ya॒thso̭-'manyata॒] 25

-'cāya॒thso̭-'manyata॒ yo vā i॒mamā॒labhḙta॒ mucyḙtā॒smā-tpā॒pmana॒ iti॒ sa ā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bhatai॒ndramṛ̭ṣa॒bha-ntasyā॒gnire॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ sṛta-ṣṣoḍaśa॒dhā vṛ॒trasya̭ bho॒gānapya̭dahadai॒ndreṇe᳚ndri॒ya- mā॒tmanna̭dhatta॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-thsa ā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bhetai॒ndramṛ̭ṣa॒bha-ma॒gnire॒vāsya॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭sṛtaḥ [ ] 26

pā॒pmāna॒mapi̭ dahatyai॒ndreṇe᳚ndri॒yamā॒tma-ndha̭tte॒ mucya̭te pā॒pmano॒ bhava̭tye॒va dyā̭vāpṛthi॒vyā᳚-ndhe॒numā la̭bheta॒ jyoga̭paruddho॒ 'nayo॒r॒hi vā e॒ṣo-'pra̭tiṣṭhi॒to-'thai॒ṣa jyogapa̭ruddho॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ te e॒vaina̭-mprati॒ṣṭhā-ṅga̭mayataḥ॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati paryā॒riṇī̭ bhavati paryā॒rīva॒ hyḙtasya̭ rā॒ṣṭraṃ-yo~ jyoga̭paruddha॒-ssamṛ̭ddhyai vāya॒vyaṃ̭- [vāya॒vya᳚m, va॒thsamā] 27

-~va॒thsamā la̭bheta vā॒yurvā a॒nayo᳚rva॒thsa i॒me vā e॒tasmai̭ lo॒kā apa̭śuṣkā॒ viḍapa̭śu॒ṣkā-'thai॒ṣa jyogapa̭ruddho vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ i॒māṃ-lo~॒kān. viśa॒-mpradā̭payati॒ prāsmā̭ i॒me lo॒kā-ssnṷvantibhuñja॒tyḙnaṃ॒-vi~ḍupa̭tiṣṭhate || 28 ||

(ma॒dhyandi̭ne॒ - kadruṃ̭ - ~ya॒masya॒ - spardha̭māno vaiṣṇāvaru॒ṇīṃ -tamindro᳚ - 'sya॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭sṛto - vāya॒vyaṃ̭ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 4)

indro̭ va॒lasya॒ bila॒mapau᳚rṇo॒-thsa ya ṷtta॒maḥ pa॒śurāsī॒-tta-mpṛ॒ṣṭha-mprati̭ sa॒gṛṃhyoda̭kkhida॒-ttagṃ sa॒hasra̭-mpa॒śavo-'nūdā̭ya॒n-thsa ṷnna॒to̭-'bhava॒dyaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-thsa e॒tamai॒ndramṷnna॒tamā la̭bhe॒tendra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭vatyunna॒to [bha̭vatyunna॒taḥ, bha॒va॒ti॒ sā॒ha॒srī] 29

bha̭vati sāha॒srī vā e॒ṣā la॒kṣmī yadṷnna॒to la॒kṣmiyai॒ va pa॒śūnava̭ rundhe ya॒dā sa॒hasra̭-mpa॒śū-nprā᳚pnu॒yādatha̭ vaiṣṇa॒vaṃ-vā~̭ ma॒namā la̭bhetai॒tasmi॒n. vai ta-thsa॒hasra॒maddhya̭tiṣṭha॒-ttasmā̭de॒ṣa vā̭ma॒na-ssamī̭ṣitaḥ pa॒śubhya̭ e॒va prajā̭tebhyaḥ prati॒ṣṭhā-nda̭dhāti॒ ko̭-'rhati sa॒hasra̭-mpa॒śū-nprāptu॒mityā̭hu-rahorā॒trāṇye॒va sa॒hasragṃ̭ sa॒mpādyā-''la̭bheta pa॒śavo॒ [pa॒śavaḥ̭, vā a̭horā॒trāṇi̭] 30

vā a̭horā॒trāṇi̭ pa॒śūne॒va prajā̭tā-nprati॒ṣṭhā-ṅga̭maya॒-tyoṣa̭dhībhyo ve॒hata॒mā la̭bheta pra॒jākā̭ma॒ oṣa̭dhayo॒ vā e॒ta-mpra॒jāyai॒ pari̭bādhante॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata॒ oṣa̭dhayaḥ॒ khalu॒ vā e॒tasyai॒ sūtu॒mapi̭ ghnanti॒ yā ve॒ha-dbhava॒tyoṣa̭dhīre॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmai॒ svādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpra ja̭nayanti vi॒ndate᳚ [ ] 31

pra॒jāmāpo॒ vā oṣa̭dha॒yo-'sa॒-tpurṷṣa॒ āpa̭ e॒vāsmā॒ asa̭ta॒-ssadda̭dati॒ tasmā̭dāhu॒ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ nāpa॒stvāvāsa̭ta॒-ssadda̭da॒tī-tyai॒ndrīgṃ sū॒tava̭śā॒mā la̭bheta॒ bhūti̭kā॒mo-'jā̭to॒ vā e॒ṣa yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotīndra॒-ṅkhalu॒ vā e॒ṣā sū॒tvā va॒śā-'bha̭va॒- [va॒śā-'bha̭vat, indra̭me॒va] 32

-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒va yagṃ sū॒tvā va॒śā syā-ttamai॒ndrame॒vā-'' la̭bhetai॒tadvāva tadi̭ndri॒yagṃ sā॒kṣāde॒vendri॒yamava̭ rundha aindrā॒gna-mpṷnaru-thsṛ॒ṣṭamā la̭bheta॒ ya ā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒-thsoma॒-nna pibe॒-dvicchi̭nno॒ vā e॒tasya̭ somapī॒tho yo brā᳚hma॒ṇa-ssannā [ ] 33

tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒-thsoma॒-nna piba̭tīndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ somapī॒tha-mpraya̭cchata॒ upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssvāme॒va de॒vatā॒manu॒ santa̭noti punaruthsṛ॒ṣṭo bha̭vati punaruthsṛ॒ṣṭa i̭va॒ hyḙtasya̭ [hyḙtasya̭, so॒ma॒pī॒tha-ssamṛ̭ddhyai] 34

somapī॒tha-ssamṛ̭ddhyai brāhmaṇaspa॒tya-ntṷ̄pa॒ramā la̭bhetā-bhi॒cara॒-nbrahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tasmā̭ e॒vaina॒mā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭ti tūpa॒ro bha̭vati kṣu॒rapa̭vi॒rvā e॒ṣā la॒kṣmī ya-ttṷ̄pa॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ praha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇātye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vaina᳚m || 35 ||

(bha॒va॒tyu॒nna॒taḥ - pa॒śavo̭ - janayanti vi॒ndatḙ - 'bhava॒th - sannai - tasye॒ - dhma - strīṇi̭ ca) (a. 5)

bā॒r॒ha॒spa॒tyagṃ śi̭tipṛ॒ṣṭhamā la̭bheta॒ grāma̭kāmo॒ yaḥ kā॒mayḙta pṛ॒ṣṭhagṃ sa̭mā॒nānāg̭ syā॒miti॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpṛ॒ṣṭhagṃ sa̭mā॒nānā᳚-ṅkaroti grā॒myḙva bha̭vati śitipṛ॒ṣṭho bha̭vati bārhaspa॒tyo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai pau॒ṣṇagg śyā॒mamā la̭bhe॒tānna̭kā॒mo-'nnaṃ॒-vai~ pū॒ṣā pū॒ṣaṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ [e॒vāsmai᳚, anna॒-mpra] 36

anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭vati śyā॒mo bha̭vatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai māru॒ta-mpṛśñi॒mā la̭bhe॒tā-'nna̭-kā॒mo-'nnaṃ॒-vai~ ma॒ruto̭ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒dae॒va bha̭vati॒ pṛśñi̭ rbhavatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā ai॒ndrama̭ru॒ṇamā la̭bhetendri॒yakā̭ma॒ indra̭me॒va [ ] 37

svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-nda̭dhātīndriyā॒vyḙva bha̭vatyaru॒ṇo bhrūmā᳚-nbhavatye॒tadvā indra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai sāvi॒tramṷpaddhva॒stamā la̭bheta sa॒nikā̭ma-ssavi॒tā vai pra̭sa॒vānā̭mīśe savi॒tāra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sa॒ni-mprasṷvati॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyupaddhva॒sto bha̭vati sāvi॒tro hyḙṣa [sāvi॒tro hyḙṣaḥ, de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai] 38

de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai vaiśvade॒va-mba̭hurū॒pamā la̭bhe॒tā-'nna̭kāmovaiśvade॒vaṃ-vā~ annaṃ॒-vi~śvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati bahurū॒po bha̭vatibahurū॒pagg hyanna॒gṃ॒ samṛ̭ddhyai vaiśvade॒va-mba̭hurū॒pamā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vā-'smai̭ [e॒vā-'smai᳚, sa॒jā॒tā-npra ya̭cchanti] 39

sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati bahurū॒po bha̭vati bahudeva॒tyo᳚(1॒) hyḙṣa samṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-ntṷ̄pa॒ramā la̭bheta॒ yasyānā᳚jñātamiva॒ jyogā॒maye᳚-tprājāpa॒tyo vai purṷṣaḥ pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai tasya̭ veda॒ yasyānā᳚jñātamiva॒ jyogā॒maya̭ti pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ntasmā॒-thsrāmā᳚-nmuñcati tūpa॒ro bha̭vati prājāpa॒tyo hyḙ -ṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai || 40 ||

(a॒smā॒ - indra̭me॒vai - ṣa - sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai᳚ - prājāpa॒tyo hi - trīṇi̭ ca) (a. 11)

va॒ṣa॒ṭkā॒ro vai gā̭yatri॒yai śiro᳚-'cchina॒-ttasyai॒ rasaḥ॒ parā̭pata॒-tta-mbṛha॒spati॒ rupā̭-'gṛhṇā॒thsā śi̭tipṛ॒ṣṭhā va॒śā-'bha̭va॒dyo dvi॒tīyaḥ̭ pa॒rā-'pa̭ta॒-tta-mmi॒trāvarṷṇā॒-vupā̭gṛhṇītā॒gṃ॒ sā dvi̭rū॒pā va॒śā-'bha̭va॒-dyastṛ॒tīyaḥ̭ pa॒rāpa̭ta॒-ttaṃ-vi~śvḙ de॒vā upā̭gṛhṇa॒n-thsā ba̭hurū॒pā va॒śā bha̭va॒dya-śca̭tu॒rthaḥ pa॒rāpa̭ta॒-thsa pṛ̭thi॒vī-mprā-'vi̭śa॒-tta-mbṛha॒spati̭ra॒- [bṛha॒spati̭ra॒bhi, a॒gṛ॒hṇā॒-dastve॒vā-'yaṃ-] 41

-bhya̭gṛhṇā॒-dastve॒vā-'ya-mbhogā॒yeti॒ sa ṷkṣava॒śa-ssama̭bhava॒-dyallohi̭ta-mpa॒rāpa̭ta॒-tta-dru॒dra upā̭-'gṛhṇā॒-thsā rau॒drī rohi̭ṇī va॒śā-'bha̭va-dbārhaspa॒tyāgṃ śi̭tipṛ॒ṣṭhāmā la̭bheta brahmavarca॒sakā̭mo॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ [khalṷ, vai] 42

vai bra̭hmavarca॒sa-ñchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa̭-mbrahmavarca॒samava̭ rundhe maitrāvaru॒ṇī-ndvi̭rū॒pāmā la̭bheta॒ vṛṣṭi̭kāmo mai॒traṃ-vā~ aha̭rvāru॒ṇī rātri̭rahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ varṣati mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayata॒-śchanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai vṛṣṭi॒-śchanda̭sāme॒va rasḙna॒ [rasḙna, rasaṃ॒-vṛ~ṣṭi॒mava̭ rundhe] 43

rasaṃ॒-vṛ~ṣṭi॒mava̭ rundhe maitrāvaru॒ṇī-ndvi̭rū॒pāmā la̭bheta pra॒jākā̭mo mai॒traṃ-vā~ aha̭rvāru॒ṇī rātri̭rahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pra॒jāḥ prajā̭yante mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ ahorā॒trābhyā᳚-mpra॒jā-mpraja̭nayata॒-śchanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai pra॒jā chanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa̭-mpra॒jāmava̭- [rasa̭-mpra॒jāmava̭, ru॒ndhe॒ vai॒śva॒de॒vīm-] 44

-rundhe vaiśvade॒vī-mba̭hurū॒pāmā la̭bhe॒tānna̭kāmo vaiśvade॒vaṃ-vā~ annaṃ॒-vi~śvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ annaṃ॒ praya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vā anna॒-ñchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa॒manna॒mava̭ rundhe vaiśvade॒vī-mba̭hurū॒pāmā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai [vai, sa॒jā॒tā viśvā̭ne॒va] 45

sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai sa̭jā॒tā-śchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasagṃ̭ sajā॒tānava̭ rundhe bārhaspa॒tya- mṷkṣava॒śamā la̭bheta brahmavarca॒sakā̭mo॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nbrahmavarca॒saṃ- [e॒vā-'smi̭-nbrahmavarca॒sam, da॒dhā॒ti॒ bra॒hma॒va॒rca॒syḙva] 46

-da̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati॒ vaśaṃ॒-vā~ e॒ṣa ca̭rati॒ yadu॒kṣāvaśa̭ iva॒ khalu॒ vai bra̭hmavarca॒saṃ-va~śḙnai॒va vaśa̭-mbrahmavarca॒samava̭ rundherau॒drīgṃrohi̭ṇī॒mā la̭bhetābhi॒cara̭-nru॒drame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tasmā̭ e॒vaina॒mā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha̭ti॒ rohi̭ṇī bhavati rau॒drī hyḙṣā de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ pra ha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇātye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vaina᳚m || 47 ||

(a॒bhi - khalu॒ - vṛṣṭi॒-śchanda̭sāme॒va rasḙna - pra॒jāmava̭ - vaiśvade॒vā vai - bra̭hmavarca॒saṃ - ~yūpa॒ - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)

a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tāgṃ sau॒rīg śve॒tāṃ-va~॒śāmā-'la̭bhanta॒ tayai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāgṃ sau॒rīg śve॒tāṃ-va~॒śāmā la̭bhetā॒mume॒vā ''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati bai॒l॒vo yūpo̭ bhavatya॒sau [ ] 48

vā ā̭di॒tyo yato-'jā̭yata॒ tato̭ bi॒lva̭ uda̭tiṣṭha॒-thsayo᳚nye॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe brāhmaṇaspa॒tyā-mba̭bhruka॒rṇīmā la̭bhetā-bhi॒cara̭n-vāru॒ṇa-ndaśa̭kapāla-mpu॒rastā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇenai॒va bhrātṛ̭vya-ṅgrāhayi॒tvā brahma̭ṇā stṛṇute babhruka॒rṇī bha̭vatye॒tadvai brahma̭ṇo rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ pra ha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇā- [-ba॒r॒hi-śśṛ॒ṇāti̭, e॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka] 49

-tye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vainaṃ̭-vai~ṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒namā la̭bheta॒ yaṃ-ya~॒jño nopa॒name॒-dviṣṇu॒rvai ya॒jño viṣṇṷme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ ya॒jña-mpra ya̭ccha॒tyupai̭naṃ-ya~॒jño na̭mati vāma॒no bha̭vati vaiṣṇa॒vo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai tvā॒ṣṭraṃ-va~̭ḍa॒ba mā la̭bheta pa॒śukā̭ma॒stvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāṃ᳚- [vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānā᳚m, pra॒ja॒na॒yi॒tā] 50

prajanayi॒tā tvaṣṭā̭rame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-nmi̭thu॒nā-npra ja̭nayati pra॒jā hi vā e॒tasmi̭-npa॒śavaḥ॒ pravi̭ṣṭā॒ athai॒ṣa pumā॒nthsan va̭ḍa॒ba-ssā॒kṣāde॒va pra॒jā-mpa॒śūnava̭ rundhe mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta saṅgrā॒me saṃya~̭tte sama॒yakā̭mo mi॒trame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mmi॒treṇa॒ sa-nna̭yati - [a-nna̭yati, vi॒śā॒lo bha̭vati॒] 51

viśā॒lo bha̭vati॒ vyava̭sāyayatye॒vaina̭-mprājāpa॒tya-ṅkṛ॒ṣṇamā la̭bheta॒ vṛṣṭi̭kāmaḥ pra॒jāpa̭ti॒rvai vṛṣṭyā̭ īśe pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayati kṛ॒ṣṇo bha̭vatye॒tadvai vṛṣṭyai̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vṛṣṭi॒mava̭ rundhe śa॒balo̭ bhavati vi॒dyuta̭me॒vāsmai̭ janayi॒tvā va̭rṣayatyavāśṛ॒ṅgo bha̭vati॒ vṛṣṭi̭me॒vāsmai॒ ni ya̭cchati || 52 ||

(a॒sau - śṛ॒ṇāti̭ - mithu॒nānāṃ᳚ - nayati - yacchati) (a. 8)

varṷṇagṃ suṣuvā॒ṇama॒nnādya॒-nnopā̭nama॒-thsa e॒tāṃ-vā~̭ru॒ṇī-ṅkṛ॒ṣṇāṃ-va~॒śāma̭paśya॒-ttāg svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ āla̭bhata॒ tato॒ vai tama॒nnā-dya॒mupā̭-'nama॒-dyamala̭-ma॒nnādyā̭ya॒ santa̭ma॒nnādya॒-nnopa॒name॒-thsa e॒tāṃ ~vā̭ru॒ṇī-ṅkṛ॒ṣṇāṃ-va~॒śāmā la̭bheta॒ varṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒da [anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒daḥ, e॒va bha̭vati] 53

e॒va bha̭vati kṛ॒ṣṇā bha̭vati vāru॒ṇī hyḙṣā de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta vāru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇama॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca sa॒dhāṃva~nna̭kāmo mai॒trīrvā oṣa̭dhayo vāru॒ṇīrāpo॒-'pā-ñca॒ khalu॒ vā oṣa̭dhīnā-ñca॒ rasa॒mupa̭ jīvāmo mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchato-'nnā॒da e॒va bha̭va- [e॒va bha̭vati, a॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca] 54

(śikhaṇḍi pracatiḥ)

-tya॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca sa॒dhāṃvā~ la̭bhata u॒bhaya॒syā-va̭ruddhyai॒viśā̭kho॒ yūpo̭ bhavati॒ dve hyḙte de॒vate॒ samṛ̭ddhyai mai॒tragg śve॒tamā la̭bheta vāru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇa-ñjyogā̭mayāvī॒-ya-nmai॒tro bhava̭ti mi॒treṇai॒vā-'smai॒ varṷṇagṃ śamayati॒ ya-dvā̭ru॒ṇa-ssā॒kṣāde॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcatyu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va de॒vā vai puṣṭi॒-nnā-'vi̭nda॒n- [nā-'vi̭ndann, tā-mmi̭thu॒nḙ] 55

-tā-mmi̭thu॒nḙ 'paśya॒-ntasyā॒-nna sama̭rādhaya॒ntā-va॒śvinā̭-vabrūtā-mā॒vayo॒rvā e॒ṣā maitasyāṃ᳚ ~vadaddhva॒miti॒ sāśvino̭re॒vābha̭va॒dyaḥ puṣṭi̭kāma॒-ssyā-thsa e॒tāmā᳚śvi॒nīṃ-ya~॒mīṃ-va~॒śāmā la̭bhetā॒-'śvinā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒-npuṣṭi̭-ndhattaḥ॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ || 56 ||

(a॒nnā॒do᳚ - 'nnā॒da e॒va bha̭vatya - vinda॒n - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 9)

ā॒śvi॒na-ndhū॒mrala̭lāma॒ mā la̭bheta॒ yo durbrā᳚hmaṇa॒-ssoma॒-mpipā̭se-da॒śvinau॒ vai de॒vānā॒-maso̭mapāvāstā॒-ntau pa॒ścā so̭mapī॒tha-mprāpnṷtā-ma॒śvinā̭-ve॒tasya̭ de॒vatā॒ yo durbrā᳚hmaṇa॒-ssoma॒-mpipā̭satya॒śvinā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒-tā-ve॒vā-'smai̭ somapī॒tha-mpra ya̭cchata॒ upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati॒ ya-ddhū॒mro bhava̭ti dhūmri॒māṇa̭-me॒vā-'smā॒-dapa̭ hanti la॒lāmo̭ [la॒lāmaḥ̭, bha॒va॒ti mu॒kha॒ta] 57

bhavati mukha॒ta e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti vāya॒vya̭-ṅgomṛ॒gamā la̭bheta॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sḙyu॒rapṷ̄tā॒ vā e॒taṃ-vā~gṛ̭cchati॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sa̭nti॒ naiṣa grā॒myaḥ pa॒śurnāra॒ṇyo ya-dgo̭mṛ॒go nevai॒ṣa grāme॒ nāra̭ṇye॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sa̭nti vā॒yurvai de॒vānā᳚-mpa॒vitraṃ̭-vā~॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vai- [sa e॒va, e॒na॒-mpa॒va॒ya॒ti॒ parā̭cī॒] 58

-na̭-mpavayati॒ parā̭cī॒ vā e॒tasmai᳚ vyu॒cchantī॒ vyṷcchati॒ tamaḥ̭ pā॒pmāna॒-mpravi̭śati॒ yasyā᳚-''śvi॒ne śa॒syamā̭ne॒ sūryo॒ nā-''virbhava̭ti sau॒rya-mba̭hurū॒pamā la̭bhetā॒-'mu-me॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-ttamaḥ̭ pā॒pmāna॒mapa̭ hanti pra॒tīcya̭smai vyu॒cchantī॒ vyṷccha॒tyapa॒ tamaḥ̭ pā॒pmānagṃ̭ hate || 59 ||

(la॒lāmaḥ॒ - sa e॒va - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 10)

indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒sparī, ndra॒-nnaro॒, marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || bhare॒ṣvindragṃ̭ su॒havagṃ̭ havāmahe 'gṃho॒mucagṃ̭ su॒kṛta॒-ndaivya॒-ñjana᳚m | a॒gni-mmi॒traṃ-va~rṷṇagṃ sā॒taye॒ bhaga॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī ma॒rutaḥ̭ sva॒staye᳚ || ma॒mattṷ naḥ॒ pari̭jmā vasa॒r॒hā ma॒mattu॒ vāto̭ a॒pāṃ-vṛ~ṣa̭ṇvānn | śi॒śī॒tami̭ndrāparvatā yu॒va-nna॒stanno॒ viśvḙ varivasyantu de॒vāḥ || pri॒yā vo॒ nāma̭ - [pri॒yā vo॒ nāma̭, hu॒ve॒ tu॒rāṇā᳚m |] 60

huve tu॒rāṇā᳚m | ā ya-ttṛ॒panma̭ruto vāvaśā॒nāḥ || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || a॒gniḥ pra̭tha॒mo vasṷbhirno avyā॒-thsomo̭ ru॒drebhi̭ra॒bhi ra̭kṣata॒ tmanā᳚ | indro̭ ma॒rudbhi̭r-ṛtu॒dhā kṛ̭ṇotvādi॒tyairno॒ varṷṇa॒-ssagṃ śi̭śātu || sa-nno̭ de॒vo vasṷbhira॒gni-ssagṃ [vasṷbhira॒gni-ssam, soma̭sta॒nūbhī̭ ru॒driyā̭bhiḥ |] 61

soma̭sta॒nūbhī̭ ru॒driyā̭bhiḥ | samindro̭ ma॒rudbhi̭ rya॒jñiyai॒-ssamā̭di॒tyairno॒ varṷṇo ajijñipat || yathā̭-''di॒tyā vasṷbhi-ssambabhū॒vu-rma॒rudbhī̭ ru॒drā-ssa॒majā̭natā॒bhi | e॒vā tri̭ṇāma॒nna-hṛ̭ṇīyamānā॒ viśvḙ de॒vā-ssama̭naso bhavantu || kutrā̭ ci॒dyasya॒ samṛ̭tau ra॒ṇvā naro̭ nṛ॒ṣada̭ne | arha̭ntaści॒-dyami̭ndha॒te sa̭ñja॒naya̭nti ja॒ntavaḥ̭ || saṃ-ya~di॒ṣo vanā̭mahe॒ sagṃ ha॒vyā mānṷṣāṇām | u॒ta dyu॒mnasya॒ śava̭sa [śava̭saḥ, ṛ॒tasya̭ ra॒śmimā da̭de |] 62

ṛ॒tasya̭ ra॒śmimā da̭de || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒-'rvācī̭ suma॒tirva̭vṛtyāda॒gṃ॒ hości॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || śuci̭ra॒pa-ssū॒yava̭sā ada̭bdha॒ upa̭ kṣeti vṛ॒ddhava̭yā-ssu॒vīraḥ̭ | naki॒ṣṭaṃ(2) ghna॒ntyanti̭to॒ na dū॒rādya ā̭di॒tyānā॒-mbhava̭ti॒ praṇī̭tau || dhā॒raya̭nta ādi॒tyāso॒ jaga॒thsthā de॒vā viśva̭sya॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ | dī॒rghādhi̭yo॒ rakṣa̭māṇā [rakṣa̭māṇāḥ, a॒su॒rya̭mṛ॒tāvā̭na॒-] 63

asu॒rya̭mṛ॒tāvā̭na॒-ścaya̭mānā ṛ॒ṇāni̭ || ti॒sro bhūmī᳚rdhāraya॒-ntrīgṃ ru॒ta dyū-ntrīṇi̭ vra॒tā vi॒dathḙ a॒ntarḙṣām | ṛ॒tenā̭-''dityā॒ mahi̭ vo mahi॒tva-ntada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ || tyānnu kṣa॒triyā॒gṃ॒ ava̭ ādi॒tyān. yā̭ciṣāmahe | su॒mṛ॒ḍī॒kāgṃ a॒bhiṣṭa̭ye || na da̭kṣi॒ṇā vici̭kite॒ na sa॒vyā na prā॒cīna̭mādityā॒ nota pa॒ścā | pā॒kyā̭ cidvasavo dhī॒ryā̭ ci- [dhī॒ryā̭ cit, yu॒ṣmānī̭to॒] 64

-dyu॒ṣmānī̭to॒ abha̭ya॒-ñjyoti̭raśyām || ā॒di॒tyānā॒mava̭sā॒ nūta̭nena sakṣī॒mahi॒ śarma̭ṇā॒ śanta̭mena | a॒nā॒gā॒stve a̭diti॒tve tu॒rāsa̭ i॒maṃ-ya~॒jña-nda̭dhatu॒ śroṣa̭māṇāḥ || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 65 ||

(nāmā॒ - 'gni-ssagṃ - śava̭so॒ - rakṣa̭māṇā - dhī॒ryā̭-ñci॒de - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 11)

(vā॒ya॒vyaṃ̭ - prā॒japa̭ti॒stā varṷṇaṃ - devāsu॒rā e॒ṣva̭ - sāvā̭di॒tyo daśa̭rṣabhā॒-mindro̭ va॒lasya̭ - bārhaspa॒tyaṃ - ~va̭ṣaṭkā॒ro̭ - 'sausau॒rīṃ॒ - ~va̭ruṇa -māśvi॒na - mindraṃ̭-vo~॒ nara॒ - ekāda̭śa)

(vā॒ya॒vya̭ - māgne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vī - ma॒sāvā̭di॒tyo - vā a̭horā॒trāṇi̭ - vaṣaṭkā॒raḥ - pra̭janayi॒tā - hṷve tu॒rāṇāṃ॒ - pañca̭ṣaṣṭiḥ )

(vā॒ya॒vya̭m, pramo̭ṣīḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे प्रथमः प्रश्नः - पशुविधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

वा॒य॒व्यग्ग्॑ श्वे॒तमा ल॑भेत॒ भूति॑कामो वा॒युर्वै क्षेपि॑ष्ठा दे॒वता॑वा॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति॒ भव॑त्ये॒वा-ति॑क्षिप्रा दे॒वतेत्या॑हु॒-स्सैन॑मीश्व॒रा प्र॒दह॒ इत्ये॒तमे॒व सन्तं॑-वाँ॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत नि॒युद्वा अ॑स्य॒ धृति॑र्धृ॒त ए॒व भूति॒मुपै॒त्य प्र॑दाहाय॒ भव॑त्ये॒व [ ] 1

वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो वा॒युर्वा इ॒माः प्र॒जा न॑स्यो॒ता ने॑नीयते वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्र॒जा न॑स्यो॒ता निय॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति नि॒युत्व॑ते भवति ध्रु॒वा ए॒वास्मा॒ अन॑पगाः करोति वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत प्र॒जाका॑मः प्रा॒णो वै वा॒युर॑पा॒नो नि॒यु-त्प्रा॑णापा॒नौ खलु॒ वा ए॒तस्य॑ प्र॒जाया॒ [प्र॒जायाः᳚, अप॑] 2

अप॑ क्रामतो॒ यो-ऽल॑-म्प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दते॑ वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्राणापा॒नाभ्या᳚-म्प्र॒जा-म्प्र ज॑नयति वि॒न्दते᳚ प्र॒जां-वाँ॒यवे॑ नि॒युत्व॑त॒ आ ल॑भेत॒ ज्योगा॑मयावी प्रा॒णो वै वा॒युर॑पा॒नो नि॒यु-त्प्रा॑णापा॒नौ खलु॒ वा ए॒तस्मा॒ दप॑क्रामतो॒ यस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ - [भाग॒धेये॒नोप॑, धा॒व॒ति॒ स] 3

धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॑-न्प्राणापा॒नौ द॑धात्यु॒त यदी॒तासु॒र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व प्र॒जाप॑ति॒र्वा इ॒दमेक॑ आसी॒-थ्सो॑-ऽकामयत प्र॒जाः प॒शून्-थ्सृ॑जे॒येति॒ स आ॒त्मनो॑ व॒पामुद॑क्खिद॒-त्ताम॒ग्नौ प्रागृ॑ह्णा॒-त्ततो॒-ऽजस्तू॑प॒र-स्सम॑भव॒-त्तग्ग् स्वायै॑ दे॒वता॑या॒ आ ऽल॑भत॒ ततो॒ वै स प्र॒जाः प॒शून॑सृजत॒ यः प्र॒जाका॑मः [ ] 4

प॒शुका॑म॒-स्स्या-थ्स ए॒त-म्प्रा॑जाप॒त्यम॒ज-न्तू॑प॒रमा ल॑भेत प्र॒जाप॑तिमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प॒शू-न्प्रज॑नयति॒ यच्छ्म॑श्रु॒णस्त-त्पुरु॑षाणाग्ं रू॒पं-यँ-त्तू॑प॒रस्तदश्वा॑नां॒-यँद॒न्यतो॑द॒-न्त-द्गवां॒-यँदव्या॑ इव श॒फास्तदवी॑नां॒-यँद॒जस्त-द॒जाना॑-मे॒ताव॑न्तो॒ वै ग्रा॒म्याः प॒शव॒स्ता- [प॒शव॒स्तान्, रू॒पेणै॒वाव॑ रुन्धे] 5

-न्रू॒पेणै॒वाव॑ रुन्धे सोमापौ॒ष्ण-न्त्रै॒तमा ल॑भेत प॒शुका॑मो॒द्वौ वा अ॒जायै॒ स्तनौ॒ नानै॒व द्वाव॒भि जाये॑ते॒ ऊर्ज॒-म्पुष्टि॑-न्तृ॒तीयः॑सोमापू॒षणा॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयत॒-स्सोमो॒ वै रे॑तो॒धाः पू॒षा प॑शू॒ना-म्प्र॑जनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा॑ति पू॒षा प॒शू-न्प्र ज॑नय॒त्यौदु॑म्बरो॒ यूपो॑ भव॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्क्प॒शव॑ ऊ॒र्जैवास्मा॒ ऊर्ज॑-म्प॒शूनव॑ रुन्धे ॥ 6 ॥

(अप्र॑दाहाय॒ भव॑त्ये॒व - प्र॒जाया॑ - आ॒मय॑ति वा॒युमे॒व नि॒युत्व॑त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ - प्र॒जाक॑म॒ - स्तान् - यूप॒ - स्त्रयो॑दश च ) (अ. 1)

प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता अ॑स्मा-थ्सृ॒ष्टाः परा॑चीराय॒-न्ता वरु॑णमगच्छ॒-न्ता अन्वै॒-त्ताः पुन॑रयाचत॒ ता अ॑स्मै॒ न पुन॑रददा॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒-द्वरं॑-वृँणी॒ष्वाथ॑ मे॒ पुन॑र्दे॒हीति॒ तासां॒-वँर॒मा ऽल॑भत॒ स कृ॒ष्ण एक॑शितिपाद-भव॒द्यो वरु॑ण गृहीत॒-स्स्या-थ्स ए॒तं-वाँ॑रु॒ण-ङ्कृ॒ष्ण-मेक॑शितिपाद॒मा-ल॑भेत॒ वरु॑ण- [वरु॑णम्, ए॒व स्वेन॑] 7

-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति कृ॒ष्ण एक॑शितिपा-द्भवति वारु॒णो ह्ये॑ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै॒ सुव॑र्भानुरासु॒र-स्सूर्य॒-न्तम॑सा-ऽविद्ध्य॒त तस्मै॑दे॒वाः प्राय॑श्चित्ति-मैच्छ॒-न्तस्य॒ य-त्प्र॑थ॒म-न्तमो॒-ऽपाघ्न॒न्-थ्सा कृ॒ष्णा-ऽवि॑रभव॒-द्य-द्द्वि॒तीय॒ग्ं॒ सा फल्गु॑नी॒ यत तृ॒तीय॒ग्ं॒ सा ब॑ल॒क्षी यद॑द्ध्य॒स्था-द॒पाकृ॑न्त॒न्-थ्सा ऽवि॑र्व॒शा [ ] 8

सम॑भव॒-त्ते दे॒वा अ॑ब्रुव-न्देवप॒शुर्वा अ॒यग्ं सम॑भू॒-त्कस्मा॑ इ॒ममा ल॑फ्स्यामह॒ इत्यथ॒ वै तर्ह्यल्पा॑ पृथि॒व्यासी॒-दजा॑ता॒ ओष॑धय॒स्तामविं॑-वँ॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॒ कामा॒या-ऽल॑भन्त॒ ततो॒ वा अप्र॑थत पृथि॒व्य-जा॑य॒न्तौष॑धयो॒ यः का॒मये॑त॒ प्रथे॑य प॒शुभिः॒ प्र प्र॒जया॑ जाये॒येति॒ स ए॒तामविं॑-वँ॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॒ कामा॒या- [कामा॑य, आल॑भेता ऽऽदि॒त्याने॒व] 9

-ऽऽल॑भेता ऽऽदि॒त्याने॒व काम॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैन॑-म्प्र॒थय॑न्ति प॒शुभिः॒ प्र प्र॒जया॑ जनयन्त्य॒-सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्तिमैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒ता म॒ल्॒हा आल॑भन्ता-ऽऽग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वीग्ं सग्ं॑हि॒तामै॒न्द्रीग् श्वे॒ता-म्बा॑र्हस्प॒त्या-न्ताभि॑रे॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒स-का॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒ता म॒ल्॒हा आ ल॑भेता- [आ ल॑भेत, आ॒ग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वीग्ं] 10

(शिखण्डि पञ्चति)

-ऽऽग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वीग्ं सग्ं॑हि॒तामै॒न्द्रीग् श्वे॒ता-म्बा॑र्हस्प॒त्यामे॒ता ए॒व दे॒वता॒-स्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति व॒सन्ता᳚ प्रा॒तरा᳚ग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्ण ग्री॒वीमा ल॑भेत ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने सग्ंहि॒तामै॒न्द्रीग्ं श॒रद्य॑परा॒ह्णे श्वे॒ता-म्बा॑र्हस्प॒त्या-न्त्रीणि॒ वा आ॑दि॒त्यस्य॒ तेजाग्ं॑सि व॒सन्ता᳚ प्रा॒तर्ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने श॒रद्य॑परा॒ह्णे याव॑न्त्ये॒व तेजाग्ं॑सि॒ तान्ये॒वा- [तान्ये॒व, अव॑ रुन्धे] 11

-ऽव॑ रुन्धे संवँथ्स॒र-म्प॒र्याल॑भ्यन्ते संवँथ्स॒रो वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ प्रदा॒ता सं॑वँथ्स॒र ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒स-म्प्र य॑च्छति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति ग॒र्भिण॑यो भवन्तीन्द्रि॒यं-वैँ गर्भ॑ इन्द्रि॒यमे॒वास्मि॑-न्दधति सारस्व॒ती-म्मे॒षीमा ल॑भेत॒ य ई᳚श्व॒रो वा॒चो वदि॑तो॒-स्सन् वाच॒-न्न वदे॒-द्वाग्वै सर॑स्वती॒ सर॑स्वतीमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवास्मि॒- [सैवास्मिन्न्॑, वाच॑-न्दधाति] 12

-न्वाच॑-न्दधाति प्रवदि॒ता वा॒चो भ॑व॒त्यप॑न्नदती भवति॒ तस्मा᳚-न्मनु॒ष्या᳚-स्सर्वां॒-वाँचं॑-वँदन्त्याग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेत सौ॒म्य-म्ब॒भ्रु-ञ्ज्योगा॑मयाव्य॒ग्निं-वाँ ए॒तस्य॒ शरी॑र-ङ्गच्छति॒ सोम॒ग्ं॒ रसो॒ यस्य॒ ज्योगा॒मय॑त्य॒ग्नेरे॒वास्य॒ शरी॑र-न्निष्क्री॒णाति॒ सोमा॒-द्रस॑मु॒त यदी॒तासु॒र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा ल॑भेता-ऽऽग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व-म्प्र॒जाका॑म॒-स्सोमो॒ [सोमः॑, वै रे॑तो॒धा] 13

वै रे॑तो॒धा अ॒ग्निः प्र॒जाना᳚-म्प्रजनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा᳚त्य॒ग्निः प्र॒जा-म्प्रज॑नयति वि॒न्दते᳚ प्र॒जामा᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेत सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुं-योँ ब्रा᳚ह्म॒णो वि॒द्याम॒नूच्य॒ न वि॒रोचे॑त॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑ति॒ तेज॑ ए॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ य-थ्सौ॒म्यो ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्तेन॑ कृ॒ष्णग्री॑व आग्ने॒यो भ॑वति॒ तम॑ ए॒वास्मा॒दप॑ हन्ति श्वे॒तो भ॑वति॒ [भ॑वति, रुच॑मे॒वास्मि॑-न्दधाति] 14

रुच॑मे॒वास्मि॑-न्दधाति ब॒भ्रु-स्सौ॒म्यो भ॑वति ब्रह्मवर्च॒समे॒वास्मि॒-न्त्विषि॑-न्दधात्या-ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेत सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व-म्पुरो॒धाया॒ग्॒ स्पर्ध॑मान आग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्सौ॒म्यो रा॑ज॒न्यो॑-ऽभितः॑ सौ॒म्यमा᳚ग्ने॒यौ भ॑वत॒-स्तेज॑सै॒व ब्रह्म॑णोभ॒यतो॑ रा॒ष्ट्र-म्परि॑ गृह्णात्येक॒धा स॒मा वृ॑ङ्क्ते पु॒र ए॑न-न्दधते ॥ 15 ॥

(ल॒भे॒त॒ वरु॑णं - ँव॒शै - तामविं॑-वँ॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॒ कामा॑य - म॒ल्हा आ ल॑भेत॒ - तान्ये॒व - सैवास्मि॒न्थ् - सोमः॑ - स्वे॒तो भ॑वति॒ - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 2)

दे॒वा॒सु॒रा ए॒षु लो॒केष्व॑स्पर्धन्त॒ स ए॒तं-विँष्णु॑-र्वाम॒नम॑पश्य॒-त्तग्ग् स्वायै॑ दे॒वता॑या॒ आ-ऽल॑भत॒ ततो॒ वै स इ॒मां-लोँ॒कान॒भ्य॑जयद्- वैष्ण॒वं-वाँ॑म॒नमा ल॑भेत॒ स्पर्ध॑मानो॒ विष्णु॑रे॒व भू॒त्वेमान् ँलो॒कान॒भि ज॑यति॒ विष॑म॒ आ ल॑भेत॒ विष॑मा इव॒ हीमे लो॒का-स्समृ॑द्ध्या॒ इन्द्रा॑य मन्यु॒मते॒ मन॑स्वते ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा ल॑भेत सङ्ग्रा॒मे [ ] 16

संयँ॑त्त इन्द्रि॒येण॒ वै म॒न्युना॒ मन॑सा सङ्ग्रा॒म-ञ्ज॑य॒तीन्द्र॑मे॒व म॑न्यु॒मन्त॒-म्मन॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒य-म्म॒न्यु-म्मनो॑ दधाति॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्ममिन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पृश्ञिस॒क्थमा ल॑भेत॒ ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑मे॒व म॒रुत्व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ स जा॒ता-न्प्रय॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति॒ यदृ॑ष॒भस्तेनै॒- [यदृ॑ष॒भस्तेन॑, ऐ॒न्द्रो य-त्पृश्ञि॒स्तेन॑] 17

-न्द्रो य-त्पृश्ञि॒स्तेन॑ मारु॒त-स्समृ॑द्ध्यै प॒श्चा-त्पृ॑श्ञिस॒क्थो भ॑वति पश्चादन्व-वसा॒यिनी॑मे॒वास्मै॒ विश॑-ङ्करोति सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा ल॑भे॒तान्न॑काम-स्सौ॒म्यं-वाँ अन्न॒ग्ं॒ सोम॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑॑च्छत्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति ब॒भ्रुर्भ॑वत्ये॒तद्वा अन्न॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै सौ॒म्य-म्ब॒भ्रुमा ल॑भेत॒ यमलग्ं॑ [यमल᳚म्, रा॒ज्याय॒] 18

रा॒ज्याय॒ सन्तग्ं॑ रा॒ज्य-न्नोप॒नमे᳚-थ्सौ॒म्यं-वैँ रा॒ज्यग्ं सोम॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ रा॒ज्य-म्प्रय॑च्छ॒त्युपै॑नग्ं रा॒ज्य-न्न॑मति ब॒भ्रुर्भ॑वत्ये॒त-द्वै सोम॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्या॒ इन्द्रा॑य वृत्र॒तुरे॑ ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा ल॑भेत ग॒तश्रीः᳚ प्रति॒ष्ठाका॑मः पा॒प्मान॑मे॒व वृ॒त्र-न्ती॒र्त्वा प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑च्छ॒तीन्द्रा॑याभिमाति॒घ्ने ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा [ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा, ल॒भे॒त॒ यः पा॒प्मना॑] 19

ल॑भेत॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-त्पा॒प्मा वा अ॒भिमा॑ति॒रिन्द्र॑मे॒वा- भि॑माति॒हन॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा᳚-त्पा॒प्मान॑म॒भिमा॑ति॒-म्प्रणु॑दत॒ इन्द्रा॑य व॒ज्रिणे॑ ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमा ल॑भेत॒ यमलग्ं॑ रा॒ज्याय॒ सन्तग्ं॑ रा॒ज्य-न्नोप॒नमे॒दिन्द्र॑मे॒व व॒ज्रिण॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॒ वज्र॒-म्प्र य॑च्छति॒ स ए॑नं॒ ँवज्रो॒ भूत्या॑ इन्ध॒ उपै॑नग्ं रा॒ज्य-न्न॑मति ल॒लामः॑ प्राशृ॒ङ्गो भ॑वत्ये॒तद्वै वज्र॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै ॥ 20

(स॒ग्रा॒म्मे - तेना - ल॑ - मभिमाति॒घ्ने ल॒लाम॑-म्प्राशृ॒ङ्गमै - नं॒ - पञ्च॑दश च ) (अ. 3)

अ॒सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्तिमैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒ता-न्दश॑र्षभा॒मा-ऽल॑भन्त॒ तयै॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒ता-न्दश॑र्षभा॒मा ल॑भेता॒-मुमे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति व॒सन्ता᳚ प्रा॒तस्त्रीन् ँल॒लामा॒ना ल॑भेत ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने॒ - [म॒द्ध्यन्दि॑ने, त्रीञ्छि॑ति पृ॒ष्ठाञ्छ॒रद्य॑परा॒ह्णे] 21

त्रीञ्छि॑ति पृ॒ष्ठाञ्छ॒रद्य॑परा॒ह्णे त्रीञ्छि॑ति॒वारा॒-न्त्रीणि॒ वा आ॑दि॒त्यस्य॒ तेजाग्ं॑सि व॒सन्ता᳚ प्रा॒तर्ग्री॒ष्मे म॒द्ध्यन्दि॑ने श॒रद्य॑परा॒ह्णे याव॑न्त्ये॒व तेजाग्ं॑सि॒ तान्ये॒वाव॑ रुन्धे॒ त्रय॑स्त्रय॒ आ ल॑भ्यन्ते-ऽभि पू॒र्वमे॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति संवँथ्स॒र-म्प॒र्याल॑भ्यन्ते संवँथ्स॒रो वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ प्रदा॒ता सं॑वँथ्स॒र ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒स-म्प्र य॑च्छति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति संवँथ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता᳚-त्प्राजाप॒त्य-ङ्कद्रु॒- [ प्राजाप॒त्य-ङ्कद्रु᳚म्, आ ल॑भेत] 22

-मा ल॑भेत प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता᳚स्वे॒व प्रति॑तिष्ठति॒ यदि॑ बिभी॒या-द्दु॒श्चर्मा॑ भविष्या॒मीति॑ सोमापौ॒ष्णग्ग् श्या॒ममा ल॑भेत सौ॒म्यो वै दे॒वत॑या॒ पुरु॑षः पौ॒ष्णाः प॒शव॒-स्स्वयै॒वास्मै॑ दे॒वत॑या प॒शुभि॒स्त्वच॑-ङ्करोति॒ न दु॒श्चर्मा॑ भवति दे॒वाश्च॒ वै य॒मश्चा॒स्मिन् ँलो॒के᳚-ऽस्पर्धन्त॒ स य॒मो दे॒वाना॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मयुवत॒ तद्य॒मस्य॑ [तद्य॒मस्य॑, य॒म॒त्व-न्ते] 23

यम॒त्व-न्ते दे॒वा अ॑मन्यन्त य॒मो वा इ॒दम॑भू॒-द्य-द्व॒यग्ग् स्म इति॒ ते प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒न्-थ्स ए॒तौ प्र॒जाप॑तिरा॒त्मन॑ उक्षव॒शौ निर॑मिमीत॒ ते दे॒वा वै᳚ष्णावरु॒णीं-वँ॒शामा-ऽल॑भन्तै॒न्द्रमु॒क्षाण॒न्तं-वँरु॑णेनै॒व ग्रा॑हयि॒त्वा विष्णु॑ना य॒ज्ञेन॒ प्राणु॑दन्तै॒न्द्रेणै॒-वास्ये᳚न्द्रि॒यम॑-वृञ्जत॒ यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्-थ्स्या-थ्स स्पर्ध॑मानो वैष्णावरु॒णीं- [वैष्णावरु॒णीम्, व॒शामा] 24

-ँव॒शामा ल॑भेतै॒न्द्रमु॒क्षाणं॒-वँरु॑णेनै॒व भ्रातृ॑व्य-ङ्ग्राहयि॒त्वा विष्णु॑ना य॒ज्ञेन॒ प्रणु॑दत ऐ॒न्द्रेणै॒वास्ये᳚न्द्रि॒यं-वृँ॑ङ्क्ते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भव॒तीन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तं-वृँ॒त्रो ह॒त-ष्षो॑ड॒शभि॑-र्भो॒गैर॑सिना॒-त्तस्य॑ वृ॒त्रस्य॑ शीर्ष॒तो गाव॒ उदा॑य॒-न्ता वै॑दे॒ह्यो॑-ऽभव॒-न्तासा॑मृष॒भो ज॒घने-ऽनूदै॒-त्तमिन्द्रो॑- [ज॒घने-ऽनूदै॒-त्तमिन्द्रः॑, अ॒चा॒य॒थ्सो॑-ऽमन्यत॒] 25

-ऽचाय॒थ्सो॑-ऽमन्यत॒ यो वा इ॒ममा॒लभे॑त॒ मुच्ये॑ता॒स्मा-त्पा॒प्मन॒ इति॒ स आ᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भतै॒न्द्रमृ॑ष॒भ-न्तस्या॒ग्निरे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ सृत-ष्षोडश॒धा वृ॒त्रस्य॑ भो॒गानप्य॑दहदै॒न्द्रेणे᳚न्द्रि॒य- मा॒त्मन्न॑धत्त॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-थ्स आ᳚ग्ने॒य-ङ्कृ॒ष्णग्री॑व॒मा ल॑भेतै॒न्द्रमृ॑ष॒भ-म॒ग्निरे॒वास्य॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑सृतः [ ] 26

पा॒प्मान॒मपि॑ दहत्यै॒न्द्रेणे᳚न्द्रि॒यमा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ मुच्य॑ते पा॒प्मनो॒ भव॑त्ये॒व द्या॑वापृथि॒व्या᳚-न्धे॒नुमा ल॑भेत॒ ज्योग॑परुद्धो॒ ऽनयो॒र्॒हि वा ए॒षो-ऽप्र॑तिष्ठि॒तो-ऽथै॒ष ज्योगप॑रुद्धो॒ द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ते ए॒वैन॑-म्प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयतः॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति पर्या॒रिणी॑ भवति पर्या॒रीव॒ ह्ये॑तस्य॑ रा॒ष्ट्रं-योँ ज्योग॑परुद्ध॒-स्समृ॑द्ध्यै वाय॒व्यं॑- [वाय॒व्य᳚म्, व॒थ्समा] 27

-ँव॒थ्समा ल॑भेत वा॒युर्वा अ॒नयो᳚र्व॒थ्स इ॒मे वा ए॒तस्मै॑ लो॒का अप॑शुष्का॒ विडप॑शु॒ष्का-ऽथै॒ष ज्योगप॑रुद्धो वा॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॑ इ॒मां-लोँ॒कान्. विश॒-म्प्रदा॑पयति॒ प्रास्मा॑ इ॒मे लो॒का-स्स्नु॑वन्तिभुञ्ज॒त्ये॑नं॒-विँडुप॑तिष्ठते ॥ 28 ॥

(म॒ध्यन्दि॑ने॒ - कद्रुं॑ - ँय॒मस्य॒ - स्पर्ध॑मानो वैष्णावरु॒णीं -तमिन्द्रो᳚ - ऽस्य॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑सृतो - वाय॒व्यं॑ - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)

इन्द्रो॑ व॒लस्य॒ बिल॒मपौ᳚र्णो॒-थ्स य उ॑त्त॒मः प॒शुरासी॒-त्त-म्पृ॒ष्ठ-म्प्रति॑ स॒गृंह्योद॑क्खिद॒-त्तग्ं स॒हस्र॑-म्प॒शवो-ऽनूदा॑य॒न्-थ्स उ॑न्न॒तो॑-ऽभव॒द्यः प॒शुका॑म॒-स्स्या-थ्स ए॒तमै॒न्द्रमु॑न्न॒तमा ल॑भे॒तेन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रय॑च्छति पशु॒माने॒व भ॑वत्युन्न॒तो [भ॑वत्युन्न॒तः, भ॒व॒ति॒ सा॒ह॒स्री] 29

भ॑वति साह॒स्री वा ए॒षा ल॒क्ष्मी यदु॑न्न॒तो ल॒क्ष्मियै॒ व प॒शूनव॑ रुन्धे य॒दा स॒हस्र॑-म्प॒शू-न्प्रा᳚प्नु॒यादथ॑ वैष्ण॒वं-वाँ॑ म॒नमा ल॑भेतै॒तस्मि॒न्. वै त-थ्स॒हस्र॒मद्ध्य॑तिष्ठ॒-त्तस्मा॑दे॒ष वा॑म॒न-स्समी॑षितः प॒शुभ्य॑ ए॒व प्रजा॑तेभ्यः प्रति॒ष्ठा-न्द॑धाति॒ को॑-ऽर्हति स॒हस्र॑-म्प॒शू-न्प्राप्तु॒मित्या॑हु-रहोरा॒त्राण्ये॒व स॒हस्रग्ं॑ स॒म्पाद्या-ऽऽल॑भेत प॒शवो॒ [प॒शवः॑, वा अ॑होरा॒त्राणि॑] 30

वा अ॑होरा॒त्राणि॑ प॒शूने॒व प्रजा॑ता-न्प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मय॒-त्योष॑धीभ्यो वे॒हत॒मा ल॑भेत प्र॒जाका॑म॒ ओष॑धयो॒ वा ए॒त-म्प्र॒जायै॒ परि॑बाधन्ते॒ यो-ऽल॑-म्प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दत॒ ओष॑धयः॒ खलु॒ वा ए॒तस्यै॒ सूतु॒मपि॑ घ्नन्ति॒ या वे॒ह-द्भव॒त्योष॑धीरे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मै॒ स्वाद्योनेः᳚ प्र॒जा-म्प्र ज॑नयन्ति वि॒न्दते᳚ [ ] 31

प्र॒जामापो॒ वा ओष॑ध॒यो-ऽस॒-त्पुरु॑ष॒ आप॑ ए॒वास्मा॒ अस॑त॒-स्सद्द॑दति॒ तस्मा॑दाहु॒र्यश्चै॒वं-वेँद॒ यश्च॒ नाप॒स्त्वावास॑त॒-स्सद्द॑द॒ती-त्यै॒न्द्रीग्ं सू॒तव॑शा॒मा ल॑भेत॒ भूति॑का॒मो-ऽजा॑तो॒ वा ए॒ष यो-ऽल॒-म्भूत्यै॒ स-न्भूति॒-न्न प्रा॒प्नोतीन्द्र॒-ङ्खलु॒ वा ए॒षा सू॒त्वा व॒शा-ऽभ॑व॒- [व॒शा-ऽभ॑वत्, इन्द्र॑मे॒व] 32

-दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति॒ भव॑त्ये॒व यग्ं सू॒त्वा व॒शा स्या-त्तमै॒न्द्रमे॒वा-ऽऽ ल॑भेतै॒तद्वाव तदि॑न्द्रि॒यग्ं सा॒क्षादे॒वेन्द्रि॒यमव॑ रुन्ध ऐन्द्रा॒ग्न-म्पु॑नरु-थ्सृ॒ष्टमा ल॑भेत॒ य आ तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒-थ्सोम॒-न्न पिबे॒-द्विच्छि॑न्नो॒ वा ए॒तस्य॑ सोमपी॒थो यो ब्रा᳚ह्म॒ण-स्सन्ना [ ] 33

तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒-थ्सोम॒-न्न पिब॑तीन्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ सोमपी॒थ-म्प्रय॑च्छत॒ उपै॑नग्ं सोमपी॒थो न॑मति॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यं-वैँ सो॑मपी॒थ इ॑न्द्रि॒यमे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्स्वामे॒व दे॒वता॒मनु॒ सन्त॑नोति पुनरुथ्सृ॒ष्टो भ॑वति पुनरुथ्सृ॒ष्ट इ॑व॒ ह्ये॑तस्य॑ [ह्ये॑तस्य॑, सो॒म॒पी॒थ-स्समृ॑द्ध्यै] 34

सोमपी॒थ-स्समृ॑द्ध्यै ब्राह्मणस्प॒त्य-न्तू॑प॒रमा ल॑भेता-भि॒चर॒-न्ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तस्मा॑ ए॒वैन॒मा वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒-मार्च्छ॑ति तूप॒रो भ॑वति क्षु॒रप॑वि॒र्वा ए॒षा ल॒क्ष्मी य-त्तू॑प॒र-स्समृ॑द्ध्यै॒ स्फ्यो यूपो॑ भवति॒ वज्रो॒ वै स्फ्यो वज्र॑मे॒वास्मै॒ प्रह॑रति शर॒मय॑-म्ब॒र्॒हि-श्शृ॒णात्ये॒वैनं॒-वैँभी॑दक इ॒द्ध्मो भि॒नत्त्ये॒वैन᳚म् ॥ 35 ॥

(भ॒व॒त्यु॒न्न॒तः - प॒शवो॑ - जनयन्ति वि॒न्दते॑ - ऽभव॒थ् - सन्नै - तस्ये॒ - ध्म - स्त्रीणि॑ च) (अ. 5)

बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यग्ं शि॑तिपृ॒ष्ठमा ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो॒ यः का॒मये॑त पृ॒ष्ठग्ं स॑मा॒नानाग्॑ स्या॒मिति॒ बृह॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-म्पृ॒ष्ठग्ं स॑मा॒नाना᳚-ङ्करोति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति शितिपृ॒ष्ठो भ॑वति बार्हस्प॒त्यो ह्ये॑ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै पौ॒ष्णग्ग् श्या॒ममा ल॑भे॒तान्न॑का॒मो-ऽन्नं॒-वैँ पू॒षा पू॒षण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ [ए॒वास्मै᳚, अन्न॒-म्प्र] 36

अन्न॒-म्प्र य॑च्छत्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति श्या॒मो भ॑वत्ये॒तद्वा अन्न॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै मारु॒त-म्पृश्ञि॒मा ल॑भे॒ता-ऽन्न॑-का॒मो-ऽन्नं॒-वैँ म॒रुतो॑म॒रुत॑ ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒दए॒व भ॑वति॒ पृश्ञि॑ र्भवत्ये॒तद्वा अन्न॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्या ऐ॒न्द्रम॑रु॒णमा ल॑भेतेन्द्रि॒यका॑म॒ इन्द्र॑मे॒व [ ] 37

स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒य-न्द॑धातीन्द्रिया॒व्ये॑व भ॑वत्यरु॒णो भ्रूमा᳚-न्भवत्ये॒तद्वा इन्द्र॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै सावि॒त्रमु॑पद्ध्व॒स्तमा ल॑भेत स॒निका॑म-स्सवि॒ता वै प्र॑स॒वाना॑मीशे सवि॒तार॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ स॒नि-म्प्रसु॑वति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्त्युपद्ध्व॒स्तो भ॑वति सावि॒त्रो ह्ये॑ष [सावि॒त्रो ह्ये॑षः, दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै] 38

दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै वैश्वदे॒व-म्ब॑हुरू॒पमा ल॑भे॒ता-ऽन्न॑कामोवैश्वदे॒वं-वाँ अन्नं॒-विँश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒त ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति बहुरू॒पो भ॑वतिबहुरू॒पग्ग् ह्यन्न॒ग्ं॒ समृ॑द्ध्यै वैश्वदे॒व-म्ब॑हुरू॒पमा ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वा-ऽस्मै॑ [ए॒वा-ऽस्मै᳚, स॒जा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति] 39

सजा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति बहुरू॒पो भ॑वति बहुदेव॒त्यो᳚(1॒) ह्ये॑ष समृ॑द्ध्यै प्राजाप॒त्य-न्तू॑प॒रमा ल॑भेत॒ यस्याना᳚ज्ञातमिव॒ ज्योगा॒मये᳚-त्प्राजाप॒त्यो वै पुरु॑षः प्र॒जाप॑तिः॒ खलु॒ वै तस्य॑ वेद॒ यस्याना᳚ज्ञातमिव॒ ज्योगा॒मय॑ति प्र॒जाप॑तिमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-न्तस्मा॒-थ्स्रामा᳚-न्मुञ्चति तूप॒रो भ॑वति प्राजाप॒त्यो ह्ये॑ -ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै ॥ 40 ॥

(अ॒स्मा॒ - इन्द्र॑मे॒वै - ष - स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै᳚ - प्राजाप॒त्यो हि - त्रीणि॑ च) (अ. 11)

व॒ष॒ट्का॒रो वै गा॑यत्रि॒यै शिरो᳚-ऽच्छिन॒-त्तस्यै॒ रसः॒ परा॑पत॒-त्त-म्बृह॒स्पति॒ रुपा॑-ऽगृह्णा॒थ्सा शि॑तिपृ॒ष्ठा व॒शा-ऽभ॑व॒द्यो द्वि॒तीयः॑ प॒रा-ऽप॑त॒-त्त-म्मि॒त्रावरु॑णा॒-वुपा॑गृह्णीता॒ग्ं॒ सा द्वि॑रू॒पा व॒शा-ऽभ॑व॒-द्यस्तृ॒तीयः॑ प॒राप॑त॒-त्तं-विँश्वे॑ दे॒वा उपा॑गृह्ण॒न्-थ्सा ब॑हुरू॒पा व॒शा भ॑व॒द्य-श्च॑तु॒र्थः प॒राप॑त॒-थ्स पृ॑थि॒वी-म्प्रा-ऽवि॑श॒-त्त-म्बृह॒स्पति॑र॒- [बृह॒स्पति॑र॒भि, अ॒गृ॒ह्णा॒-दस्त्वे॒वा-ऽयं-] 41

-भ्य॑गृह्णा॒-दस्त्वे॒वा-ऽय-म्भोगा॒येति॒ स उ॑क्षव॒श-स्सम॑भव॒-द्यल्लोहि॑त-म्प॒राप॑त॒-त्त-द्रु॒द्र उपा॑-ऽगृह्णा॒-थ्सा रौ॒द्री रोहि॑णी व॒शा-ऽभ॑व-द्बार्हस्प॒त्याग्ं शि॑तिपृ॒ष्ठामा ल॑भेत ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒ बृह॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति॒ छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ [खलु॑, वै] 42

वै ब्र॑ह्मवर्च॒स-ञ्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रस॑-म्ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे मैत्रावरु॒णी-न्द्वि॑रू॒पामा ल॑भेत॒ वृष्टि॑कामो मै॒त्रं-वाँ अह॑र्वारु॒णी रात्रि॑रहोरा॒त्राभ्या॒-ङ्खलु॒ वै प॒र्जन्यो॑ वर्षति मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॑ अहोरा॒त्राभ्या᳚-म्प॒र्जन्यं॑-वँर्षयत॒-श्छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वै वृष्टि॒-श्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ [रसे॑न, रसं॒-वृँष्टि॒मव॑ रुन्धे] 43

रसं॒-वृँष्टि॒मव॑ रुन्धे मैत्रावरु॒णी-न्द्वि॑रू॒पामा ल॑भेत प्र॒जाका॑मो मै॒त्रं-वाँ अह॑र्वारु॒णी रात्रि॑रहोरा॒त्राभ्या॒-ङ्खलु॒ वै प्र॒जाः प्रजा॑यन्ते मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॑ अहोरा॒त्राभ्या᳚-म्प्र॒जा-म्प्रज॑नयत॒-श्छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वै प्र॒जा छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रस॑-म्प्र॒जामव॑- [रस॑-म्प्र॒जामव॑, रु॒न्धे॒ वै॒श्व॒दे॒वीम्-] 44

-रुन्धे वैश्वदे॒वी-म्ब॑हुरू॒पामा ल॑भे॒तान्न॑कामो वैश्वदे॒वं-वाँ अन्नं॒-विँश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्नं॒ प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति॒ छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वा अन्न॒-ञ्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रस॒मन्न॒मव॑ रुन्धे वैश्वदे॒वी-म्ब॑हुरू॒पामा ल॑भेत॒ ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै [वै, स॒जा॒ता विश्वा॑ने॒व] 45

स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति॒ छन्द॑सां॒-वाँ ए॒ष रसो॒ यद्व॒शा रस॑ इव॒ खलु॒ वै स॑जा॒ता-श्छन्द॑सामे॒व रसे॑न॒ रसग्ं॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे बार्हस्प॒त्य- मु॑क्षव॒शमा ल॑भेत ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒ बृह॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒सं- [ए॒वा-ऽस्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒सम्, द॒धा॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व] 46

-द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति॒ वशं॒-वाँ ए॒ष च॑रति॒ यदु॒क्षावश॑ इव॒ खलु॒ वै ब्र॑ह्मवर्च॒सं-वँशे॑नै॒व वश॑-म्ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्धेरौ॒द्रीग्ंरोहि॑णी॒मा ल॑भेताभि॒चर॑-न्रु॒द्रमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तस्मा॑ ए॒वैन॒मा वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॑ति॒ रोहि॑णी भवति रौ॒द्री ह्ये॑षा दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै॒ स्फ्यो यूपो॑ भवति॒ वज्रो॒ वै स्फ्यो वज्र॑मे॒वास्मै॒ प्र ह॑रति शर॒मय॑-म्ब॒र्॒हि-श्शृ॒णात्ये॒वैनं॒-वैँभी॑दक इ॒द्ध्मो भि॒नत्त्ये॒वैन᳚म् ॥ 47 ॥

(अ॒भि - खलु॒ - वृष्टि॒-श्छन्द॑सामे॒व रसे॑न - प्र॒जामव॑ - वैश्वदे॒वा वै - ब्र॑ह्मवर्च॒सं - ँयूप॒ - एका॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 7)

अ॒सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्तिमैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒ताग्ं सौ॒रीग् श्वे॒तां-वँ॒शामा-ऽल॑भन्त॒ तयै॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒ताग्ं सौ॒रीग् श्वे॒तां-वँ॒शामा ल॑भेता॒मुमे॒वा ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति बै॒ल्॒वो यूपो॑ भवत्य॒सौ [ ] 48

वा आ॑दि॒त्यो यतो-ऽजा॑यत॒ ततो॑ बि॒ल्व॑ उद॑तिष्ठ॒-थ्सयो᳚न्ये॒व ब्र॑ह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे ब्राह्मणस्प॒त्या-म्ब॑भ्रुक॒र्णीमा ल॑भेता-भि॒चर॑न्-वारु॒ण-न्दश॑कपाल-म्पु॒रस्ता॒-न्निर्व॑पे॒-द्वरु॑णेनै॒व भ्रातृ॑व्य-ङ्ग्राहयि॒त्वा ब्रह्म॑णा स्तृणुते बभ्रुक॒र्णी भ॑वत्ये॒तद्वै ब्रह्म॑णो रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै॒ स्फ्यो यूपो॑ भवति॒ वज्रो॒ वै स्फ्यो वज्र॑मे॒वास्मै॒ प्र ह॑रति शर॒मय॑-म्ब॒र्॒हि-श्शृ॒णा- [-ब॒र्॒हि-श्शृ॒णाति॑, ए॒वैनं॒-वैँभी॑दक] 49

-त्ये॒वैनं॒-वैँभी॑दक इ॒द्ध्मो भि॒नत्त्ये॒वैनं॑-वैँष्ण॒वं-वाँ॑म॒नमा ल॑भेत॒ यं-यँ॒ज्ञो नोप॒नमे॒-द्विष्णु॒र्वै य॒ज्ञो विष्णु॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ य॒ज्ञ-म्प्र य॑च्छ॒त्युपै॑नं-यँ॒ज्ञो न॑मति वाम॒नो भ॑वति वैष्ण॒वो ह्ये॑ष दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै त्वा॒ष्ट्रं-वँ॑ड॒ब मा ल॑भेत प॒शुका॑म॒स्त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानां᳚- [वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नाना᳚म्, प्र॒ज॒न॒यि॒ता] 50

प्रजनयि॒ता त्वष्टा॑रमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒शू-न्मि॑थु॒ना-न्प्र ज॑नयति प्र॒जा हि वा ए॒तस्मि॑-न्प॒शवः॒ प्रवि॑ष्टा॒ अथै॒ष पुमा॒न्थ्सन् व॑ड॒ब-स्सा॒क्षादे॒व प्र॒जा-म्प॒शूनव॑ रुन्धे मै॒त्रग्ग् श्वे॒तमा ल॑भेत सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्ते सम॒यका॑मो मि॒त्रमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-म्मि॒त्रेण॒ स-न्न॑यति - [अ-न्न॑यति, वि॒शा॒लो भ॑वति॒] 51

विशा॒लो भ॑वति॒ व्यव॑साययत्ये॒वैन॑-म्प्राजाप॒त्य-ङ्कृ॒ष्णमा ल॑भेत॒ वृष्टि॑कामः प्र॒जाप॑ति॒र्वै वृष्ट्या॑ ईशे प्र॒जाप॑तिमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यं॑-वँर्षयति कृ॒ष्णो भ॑वत्ये॒तद्वै वृष्ट्यै॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व वृष्टि॒मव॑ रुन्धे श॒बलो॑ भवति वि॒द्युत॑मे॒वास्मै॑ जनयि॒त्वा व॑र्षयत्यवाशृ॒ङ्गो भ॑वति॒ वृष्टि॑मे॒वास्मै॒ नि य॑च्छति ॥ 52 ॥

(अ॒सौ - शृ॒णाति॑ - मिथु॒नानां᳚ - नयति - यच्छति) (अ. 8)

वरु॑णग्ं सुषुवा॒णम॒न्नाद्य॒-न्नोपा॑नम॒-थ्स ए॒तां-वाँ॑रु॒णी-ङ्कृ॒ष्णां-वँ॒शाम॑पश्य॒-त्ताग् स्वायै॑ दे॒वता॑या॒ आल॑भत॒ ततो॒ वै तम॒न्ना-द्य॒मुपा॑-ऽनम॒-द्यमल॑-म॒न्नाद्या॑य॒ सन्त॑म॒न्नाद्य॒-न्नोप॒नमे॒-थ्स ए॒तां ँवा॑रु॒णी-ङ्कृ॒ष्णां-वँ॒शामा ल॑भेत॒ वरु॑णमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्र य॑च्छत्यन्ना॒द [अन्न॒-म्प्र य॑च्छत्यन्ना॒दः, ए॒व भ॑वति] 53

ए॒व भ॑वति कृ॒ष्णा भ॑वति वारु॒णी ह्ये॑षा दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै मै॒त्रग्ग् श्वे॒तमा ल॑भेत वारु॒ण-ङ्कृ॒ष्णम॒पा-ञ्चौष॑धीना-ञ्च स॒धांवँन्न॑कामो मै॒त्रीर्वा ओष॑धयो वारु॒णीरापो॒-ऽपा-ञ्च॒ खलु॒ वा ओष॑धीना-ञ्च॒ रस॒मुप॑ जीवामो मि॒त्रावरु॑णावे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छतो-ऽन्ना॒द ए॒व भ॑व- [ए॒व भ॑वति, अ॒पा-ञ्चौष॑धीना-ञ्च] 54

(शिखण्डि प्रचतिः)

-त्य॒पा-ञ्चौष॑धीना-ञ्च स॒धांवाँ ल॑भत उ॒भय॒स्या-व॑रुद्ध्यै॒विशा॑खो॒ यूपो॑ भवति॒ द्वे ह्ये॑ते दे॒वते॒ समृ॑द्ध्यै मै॒त्रग्ग् श्वे॒तमा ल॑भेत वारु॒ण-ङ्कृ॒ष्ण-ञ्ज्योगा॑मयावी॒-य-न्मै॒त्रो भव॑ति मि॒त्रेणै॒वा-ऽस्मै॒ वरु॑णग्ं शमयति॒ य-द्वा॑रु॒ण-स्सा॒क्षादे॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चत्यु॒त यदी॒तासु॒र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व दे॒वा वै पुष्टि॒-न्ना-ऽवि॑न्द॒न्- [ना-ऽवि॑न्दन्न्, ता-म्मि॑थु॒ने॑] 55

-ता-म्मि॑थु॒ने॑ ऽपश्य॒-न्तस्या॒-न्न सम॑राधय॒न्ता-व॒श्विना॑-वब्रूता-मा॒वयो॒र्वा ए॒षा मैतस्यां᳚ ँवदद्ध्व॒मिति॒ साश्विनो॑रे॒वाभ॑व॒द्यः पुष्टि॑काम॒-स्स्या-थ्स ए॒तामा᳚श्वि॒नीं-यँ॒मीं-वँ॒शामा ल॑भेता॒-ऽश्विना॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॒-न्पुष्टि॑-न्धत्तः॒ पुष्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ॥ 56 ॥

(अ॒न्ना॒दो᳚ - ऽन्ना॒द ए॒व भ॑वत्य - विन्द॒न् - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 9)

आ॒श्वि॒न-न्धू॒म्रल॑लाम॒ मा ल॑भेत॒ यो दुर्ब्रा᳚ह्मण॒-स्सोम॒-म्पिपा॑से-द॒श्विनौ॒ वै दे॒वाना॒-मसो॑मपावास्ता॒-न्तौ प॒श्चा सो॑मपी॒थ-म्प्राप्नु॑ता-म॒श्विना॑-वे॒तस्य॑ दे॒वता॒ यो दुर्ब्रा᳚ह्मण॒-स्सोम॒-म्पिपा॑सत्य॒श्विना॑वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒-ता-वे॒वा-ऽस्मै॑ सोमपी॒थ-म्प्र य॑च्छत॒ उपै॑नग्ं सोमपी॒थो न॑मति॒ य-द्धू॒म्रो भव॑ति धूम्रि॒माण॑-मे॒वा-ऽस्मा॒-दप॑ हन्ति ल॒लामो॑ [ल॒लामः॑, भ॒व॒ति मु॒ख॒त] 57

भवति मुख॒त ए॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति वाय॒व्य॑-ङ्गोमृ॒गमा ल॑भेत॒ यमज॑घ्निवाग्ं समभि॒शग्ं से॑यु॒रपू॑ता॒ वा ए॒तं-वाँगृ॑च्छति॒ यमज॑घ्निवाग्ं समभि॒शग्ं स॑न्ति॒ नैष ग्रा॒म्यः प॒शुर्नार॒ण्यो य-द्गो॑मृ॒गो नेवै॒ष ग्रामे॒ नार॑ण्ये॒ यमज॑घ्निवाग्ं समभि॒शग्ं स॑न्ति वा॒युर्वै दे॒वाना᳚-म्प॒वित्रं॑-वाँ॒युमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वै- [स ए॒व, ए॒न॒-म्प॒व॒य॒ति॒ परा॑ची॒] 58

-न॑-म्पवयति॒ परा॑ची॒ वा ए॒तस्मै᳚ व्यु॒च्छन्ती॒ व्यु॑च्छति॒ तमः॑ पा॒प्मान॒-म्प्रवि॑शति॒ यस्या᳚-ऽऽश्वि॒ने श॒स्यमा॑ने॒ सूर्यो॒ ना-ऽऽविर्भव॑ति सौ॒र्य-म्ब॑हुरू॒पमा ल॑भेता॒-ऽमु-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒-त्तमः॑ पा॒प्मान॒मप॑ हन्ति प्र॒तीच्य॑स्मै व्यु॒च्छन्ती॒ व्यु॑च्छ॒त्यप॒ तमः॑ पा॒प्मानग्ं॑ हते ॥ 59 ॥

(ल॒लामः॒ - स ए॒व - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 10)

इन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒स्परी, न्द्र॒-न्नरो॒, मरु॑तो॒ यद्ध॑ वो दि॒वो, या व॒-श्शर्म॑ ॥ भरे॒ष्विन्द्रग्ं॑ सु॒हवग्ं॑ हवामहे ऽग्ंहो॒मुचग्ं॑ सु॒कृत॒-न्दैव्य॒-ञ्जन᳚म् । अ॒ग्नि-म्मि॒त्रं-वँरु॑णग्ं सा॒तये॒ भग॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी म॒रुतः॑ स्व॒स्तये᳚ ॥ म॒मत्तु॑ नः॒ परि॑ज्मा वस॒र्॒हा म॒मत्तु॒ वातो॑ अ॒पां-वृँष॑ण्वान्न् । शि॒शी॒तमि॑न्द्रापर्वता यु॒व-न्न॒स्तन्नो॒ विश्वे॑ वरिवस्यन्तु दे॒वाः ॥ प्रि॒या वो॒ नाम॑ - [प्रि॒या वो॒ नाम॑, हु॒वे॒ तु॒राणा᳚म् ।] 60

हुवे तु॒राणा᳚म् । आ य-त्तृ॒पन्म॑रुतो वावशा॒नाः ॥ श्रि॒यसे॒ क-म्भा॒नुभि॒-स्स-म्मि॑मिक्षिरे॒ ते र॒श्मिभि॒स्त ऋक्व॑भि-स्सुखा॒दयः॑ । ते वाशी॑मन्त इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवो वि॒द्रे प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ ॥ अ॒ग्निः प्र॑थ॒मो वसु॑भिर्नो अव्या॒-थ्सोमो॑ रु॒द्रेभि॑र॒भि र॑क्षत॒ त्मना᳚ । इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॑र्-ऋतु॒धा कृ॑णोत्वादि॒त्यैर्नो॒ वरु॑ण॒-स्सग्ं शि॑शातु ॥ स-न्नो॑ दे॒वो वसु॑भिर॒ग्नि-स्सग्ं [वसु॑भिर॒ग्नि-स्सम्, सोम॑स्त॒नूभी॑ रु॒द्रिया॑भिः ।] 61

सोम॑स्त॒नूभी॑ रु॒द्रिया॑भिः । समिन्द्रो॑ म॒रुद्भि॑ र्य॒ज्ञियै॒-स्समा॑दि॒त्यैर्नो॒ वरु॑णो अजिज्ञिपत् ॥ यथा॑-ऽऽदि॒त्या वसु॑भि-स्सम्बभू॒वु-र्म॒रुद्भी॑ रु॒द्रा-स्स॒मजा॑नता॒भि । ए॒वा त्रि॑णाम॒न्न-हृ॑णीयमाना॒ विश्वे॑ दे॒वा-स्सम॑नसो भवन्तु ॥ कुत्रा॑ चि॒द्यस्य॒ समृ॑तौ र॒ण्वा नरो॑ नृ॒षद॑ने । अर्ह॑न्तश्चि॒-द्यमि॑न्ध॒ते स॑ञ्ज॒नय॑न्ति ज॒न्तवः॑ ॥ सं-यँदि॒षो वना॑महे॒ सग्ं ह॒व्या मानु॑षाणाम् । उ॒त द्यु॒म्नस्य॒ शव॑स [शव॑सः, ऋ॒तस्य॑ र॒श्मिमा द॑दे ।] 62

ऋ॒तस्य॑ र॒श्मिमा द॑दे ॥ य॒ज्ञो दे॒वाना॒-म्प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्तः॑ । आ वो॒-ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्याद॒ग्ं॒ होश्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रा-ऽस॑त् ॥ शुचि॑र॒प-स्सू॒यव॑सा अद॑ब्ध॒ उप॑ क्षेति वृ॒द्धव॑या-स्सु॒वीरः॑ । नकि॒ष्टं(2) घ्न॒न्त्यन्ति॑तो॒ न दू॒राद्य आ॑दि॒त्याना॒-म्भव॑ति॒ प्रणी॑तौ ॥ धा॒रय॑न्त आदि॒त्यासो॒ जग॒थ्स्था दे॒वा विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य गो॒पाः । दी॒र्घाधि॑यो॒ रक्ष॑माणा [रक्ष॑माणाः, अ॒सु॒र्य॑मृ॒तावा॑न॒-] 63

असु॒र्य॑मृ॒तावा॑न॒-श्चय॑माना ऋ॒णानि॑ ॥ ति॒स्रो भूमी᳚र्धारय॒-न्त्रीग्ं रु॒त द्यू-न्त्रीणि॑ व्र॒ता वि॒दथे॑ अ॒न्तरे॑षाम् । ऋ॒तेना॑-ऽऽदित्या॒ महि॑ वो महि॒त्व-न्तद॑र्यमन् वरुण मित्र॒ चारु॑ ॥ त्यान्नु क्ष॒त्रिया॒ग्ं॒ अव॑ आदि॒त्यान्. या॑चिषामहे । सु॒मृ॒डी॒काग्ं अ॒भिष्ट॑ये ॥ न द॑क्षि॒णा विचि॑किते॒ न स॒व्या न प्रा॒चीन॑मादित्या॒ नोत प॒श्चा । पा॒क्या॑ चिद्वसवो धी॒र्या॑ चि- [धी॒र्या॑ चित्, यु॒ष्मानी॑तो॒] 64

-द्यु॒ष्मानी॑तो॒ अभ॑य॒-ञ्ज्योति॑रश्याम् ॥ आ॒दि॒त्याना॒मव॑सा॒ नूत॑नेन सक्षी॒महि॒ शर्म॑णा॒ शन्त॑मेन । अ॒ना॒गा॒स्त्वे अ॑दिति॒त्वे तु॒रास॑ इ॒मं-यँ॒ज्ञ-न्द॑धतु॒ श्रोष॑माणाः ॥ इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ 65 ॥

(नामा॒ - ऽग्नि-स्सग्ं - शव॑सो॒ - रक्ष॑माणा - धी॒र्या॑-ञ्चि॒दे - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 11)

(वा॒य॒व्यं॑ - प्रा॒जप॑ति॒स्ता वरु॑णं - देवासु॒रा ए॒ष्व॑ - सावा॑दि॒त्यो दश॑र्षभा॒-मिन्द्रो॑ व॒लस्य॑ - बार्हस्प॒त्यं - ँव॑षट्का॒रो॑ - ऽसौसौ॒रीं॒ - ँव॑रुण -माश्वि॒न - मिन्द्रं॑-वोँ॒ नर॒ - एकाद॑श)

(वा॒य॒व्य॑ - माग्ने॒यी-ङ्कृ॑ष्णग्री॒वी - म॒सावा॑दि॒त्यो - वा अ॑होरा॒त्राणि॑ - वषट्का॒रः - प्र॑जनयि॒ता - हु॑वे तु॒राणां॒ - पञ्च॑षष्टिः )

(वा॒य॒व्य॑म्, प्रमो॑षीः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे प्रथमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥