3.61 𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌏𑌕𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

3.61 Aranyakanda - Ekashashtitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌏𑌕𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌪𑌦𑌂 𑌶𑍂𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌰𑌹𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌣𑌶𑌾𑌲𑌾𑌂 𑌚 𑌵𑌿𑌧𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 1 ॥
𑌅𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌂 𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌚 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌶𑌃 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑍁𑌶𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌰𑍁𑌚𑌿𑌰𑍗 𑌭𑍁𑌜𑍗 ॥ 2 ॥
𑌕𑍍𑌵 𑌨𑍁 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀 𑌕𑌂 𑌵𑌾 𑌦𑍇𑌶𑌮𑌿𑌤𑍋 𑌗𑌤𑌾 ।
𑌕𑍇𑌨𑌾𑌹𑍃𑌤𑌾 𑌵𑌾 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌭𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾 𑌕𑍇𑌨 𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 ॥ 3 ॥
𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑍇𑌣𑌾𑌚𑍍𑌛𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌯𑌦𑌿 𑌮𑌾𑌂 𑌸𑍀𑌤𑍇 𑌹𑌸𑌿𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ।
𑌅𑌲𑌂 𑌤𑍇 𑌹𑌸𑌿𑌤𑍇𑌨𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌂 𑌭𑌜𑌸𑍍𑌵 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌯𑍈𑌸𑍍𑌸𑌹 𑌕𑍍𑌰𑍀𑌡𑌸𑍇 𑌸𑍀𑌤𑍇 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑍈𑌰𑍍𑌮𑍃𑌗𑌪𑍋𑌤𑌕𑍈𑌃 ।
𑌏𑌤𑍇 𑌹𑍀𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯𑍇 𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌰𑌾𑌵𑌿𑌲𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌃 ॥ 5 ॥
𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌰𑌹𑌿𑌤𑍋𑌽𑌹𑌂 𑌵𑍈 𑌨 𑌹𑌿 𑌜𑍀𑌵𑌾𑌮𑌿 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 ।
𑌮𑍃𑌤𑌂 𑌶𑍋𑌕𑍇𑌨 𑌮𑌹𑌤𑌾 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌹𑌰𑌣𑌜𑍇𑌨 𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌪𑌰𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌰𑌾𑌜𑍋 𑌨𑍂𑌨𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌮𑍇 𑌪𑌿𑌤𑌾 ।
𑌕𑌥𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌂 𑌸𑌂𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌯 𑌮𑌯𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌮𑌭𑌿𑌯𑍋𑌜𑌿𑌤𑌃 ॥ 7 ॥
𑌅𑌪𑍂𑌰𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌂 𑌕𑌾𑌲𑌂 𑌮𑌤𑍍𑌸𑌕𑌾𑌶𑌮𑌿𑌹𑌾𑌗𑌤𑌃 ।
𑌕𑌾𑌮𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌮𑌨𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌾𑌂 𑌮𑍃𑌷𑌾𑌵𑌾𑌦𑌿𑌨𑌮𑍇𑌵 𑌚 ॥ 8 ॥
𑌧𑌿𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌪𑌰𑍇 𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌮𑍇 𑌪𑌿𑌤𑌾 ।
𑌵𑌿𑌵𑌶𑌂 𑌶𑍋𑌕𑌸𑌨𑍍𑌤𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌦𑍀𑌨𑌂 𑌭𑌗𑍍𑌨𑌮𑌨𑍋𑌰𑌥𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌮𑌾𑌮𑌿𑌹𑍋𑌤𑍍𑌸𑍃𑌜𑍍𑌯 𑌕𑌰𑍁𑌣𑌂 𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌿𑌰𑍍𑌨𑌰𑌮𑌿𑌵𑌾𑌨𑍃𑌜𑍁𑌮𑍍 ।
𑌕𑍍𑌵 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 𑌵𑌰𑌾𑌰𑍋𑌹𑍇 𑌮𑌾𑌂 𑌨𑍋𑌤𑍍𑌸𑍃𑌜 𑌸𑍁𑌮𑌧𑍍𑌯𑌮𑍇 ॥ 10 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌰𑌹𑌿𑌤𑌶𑍍𑌚𑌾𑌹𑌂 𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑍇 𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌇𑌤𑍀𑌵 𑌵𑌿𑌲𑌪𑌨𑍍𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑍀𑌤𑌾𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌲𑌾𑌲𑌸𑌃 ॥ 11 ॥
𑌨 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌰𑍍𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌘𑌵𑍋 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌨𑌾𑌸𑌾𑌦𑌯𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌤𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌪𑌙𑍍𑌕𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌂 𑌸𑍀𑌦𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌮𑍍 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌮𑌤𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹𑌿𑌤𑌕𑌾𑌮𑍍𑌯𑌯𑌾 ॥ 13 ॥
𑌮𑌾 𑌵𑌿𑌷𑌾𑌦𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋 𑌕𑍁𑌰𑍁 𑌯𑌤𑍍𑌨𑌂 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑌹 ।
𑌇𑌦𑌂 𑌚 𑌹𑌿 𑌵𑌨𑌂 𑌶𑍂𑌰 𑌬𑌹𑍁𑌕𑌨𑍍𑌦𑌰𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌕𑌾𑌨𑌨𑌸𑌞𑍍𑌚𑌾𑌰𑌾 𑌵𑌨𑍋𑌨𑍍𑌮𑌤𑍍𑌤𑌾 𑌚 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀 ।
𑌸𑌾 𑌵𑌨𑌂 𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌨𑌲𑌿𑌨𑍀𑌂 𑌵𑌾 𑌸𑍁𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 15 ॥
𑌸𑌰𑌿𑌤𑌂 𑌵𑌾𑌪𑌿 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌮𑍀𑌨𑌵𑌞𑍍𑌜𑍁𑌲𑌸𑍇𑌵𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌸𑍍𑌨𑌾𑌤𑍁𑌕𑌾𑌮𑌾 𑌨𑌿𑌲𑍀𑌨𑌾 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌧𑌾𑌸𑌕𑌾𑌮𑌾 𑌵𑌨𑍇 𑌕𑍍𑌵𑌚𑌿𑌤𑍍 ॥ 16 ॥
𑌵𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑌯𑌿𑌤𑍁𑌕𑌾𑌮𑌾 𑌵𑌾 𑌲𑍀𑌨𑌾 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌕𑌾𑌨𑌨𑍇 𑌕𑍍𑌵𑌚𑌿𑌤𑍍 ।
𑌜𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌸𑌮𑌾𑌨𑌾 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌮𑌾𑌂 𑌚 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌰𑍍𑌷𑌭 ॥ 17 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌹𑍍𑌯𑌨𑍍𑌵𑍇𑌷𑌣𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌨𑍍 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑍇𑌵 𑌯𑌤𑌾𑌵𑌹𑍇 ।
𑌵𑌨𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍁𑌵𑍋 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌸𑌾 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾 ॥ 18 ॥
𑌮𑌨𑍍𑌯𑌸𑍇 𑌯𑌦𑌿 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌮𑌾 𑌸𑍍𑌮 𑌶𑍋𑌕𑍇 𑌮𑌨𑌃 𑌕𑍃𑌥𑌾𑌃 ।
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑍗𑌹𑌾𑌰𑍍𑌦𑌾𑌲𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨 𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌃 ॥ 19 ॥
𑌸𑌹 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌾 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌵𑌿𑌚𑍇𑌤𑍁𑌮𑍁𑌪𑌚𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇 ।
𑌤𑍗 𑌵𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌗𑌿𑌰𑍀𑌂𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌸𑌰𑌿𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌰𑌾𑌂𑌸𑌿 𑌚 ॥ 20 ॥
𑌨𑌿𑌖𑌿𑌲𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌵𑌾𑌨𑍗 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑍗 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌶𑍈𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌾𑌨𑍂𑌨𑌿 𑌗𑍁𑌹𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌶𑌿𑌖𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌚 ॥ 21 ॥
𑌨𑌿𑌖𑌿𑌲𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌵𑌾𑌨𑍗 𑌨𑍈𑌵 𑌤𑌾𑌮𑌭𑌿𑌜𑌗𑍍𑌮𑌤𑍁𑌃 ।
𑌵𑌿𑌚𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑌶𑍍𑌶𑍈𑌲𑌂 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑌿𑌤𑍍 ॥ 22 ॥
𑌨𑍇𑌹 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍇 𑌶𑍁𑌭𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑍋 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌭𑌿𑌸𑌨𑍍𑌤𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 23 ॥
𑌵𑌿𑌚𑌰𑌨𑍍𑌦𑌣𑍍𑌡𑌕𑌾𑌰𑌣𑍍𑌯𑌂 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌦𑍀𑌪𑍍𑌤𑌤𑍇𑌜𑌸𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌂 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌯𑌥𑌾 𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍁𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑍍𑌬𑌲𑌿𑌂 𑌬𑌦𑍍𑌧𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌹𑍀𑌮𑌿𑌮𑌾𑌮𑍍 ।
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑍗𑌹𑌾𑌰𑍍𑌦𑌾𑌲𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨 𑌸 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 25 ॥
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌦𑍀𑌨𑌯𑌾 𑌵𑌾𑌚𑌾 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌭𑌿𑌹𑌤𑌚𑍇𑌤𑌨𑌃 ।
𑌵𑌨𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍁𑌵𑌿𑌚𑌿𑌤𑌂 𑌪𑌦𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌯𑌃 𑌫𑍁𑌲𑍍𑌲𑌪𑌙𑍍𑌕𑌜𑌾𑌃 ॥ 26 ॥
𑌗𑌿𑌰𑌿𑌶𑍍𑌚𑌾𑌯𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞 𑌬𑌹𑍁𑌕𑌨𑍍𑌦𑌰𑌨𑌿𑌰𑍍𑌝𑌰𑌃 ।
𑌨 𑌹𑌿 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑍇𑌭𑍍𑌯𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌗𑌰𑍀𑌯𑌸𑍀𑌮𑍍 ॥ 27 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌸 𑌵𑌿𑌲𑌪𑌨𑍍𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑍀𑌤𑌾𑌹𑌰𑌣𑌕𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌃 ।
𑌦𑍀𑌨𑌶𑍍𑌶𑍋𑌕𑌸𑌮𑌾𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌂 𑌵𑌿𑌹𑍍𑌵𑌲𑍋𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍 ॥ 28 ॥
𑌸𑌨𑍍𑌤𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌹𑍍𑌯𑌵𑌸𑌨𑍍𑌨𑌾𑌙𑍍𑌗𑍋 𑌗𑌤𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌚𑍇𑌤𑌨𑌃 ।
𑌨𑌿𑌷𑌸𑌾𑌦𑌾𑌤𑍁𑌰𑍋 𑌦𑍀𑌨𑍋 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯𑌾𑌶𑍀𑌤𑌮𑌾𑌯𑌤𑌮𑍍 ॥ 29 ॥
𑌬𑌹𑍁𑌲𑌂 𑌸 𑌤𑍁 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌰𑌾𑌜𑍀𑌵𑌲𑍋𑌚𑌨𑌃 ।
𑌹𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑍇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌚𑍁𑌕𑍍𑌰𑍋𑌶 𑌬𑌹𑍁𑌶𑍋 𑌬𑌾𑌷𑍍𑌪𑌗𑌦𑍍𑌗𑌦𑌃 ॥ 30 ॥
𑌤𑌂 𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑌃 ।
𑌬𑌹𑍁𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌰𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌃 ॥ 31 ॥
𑌅𑌨𑌾𑌦𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋𑌷𑍍𑌠𑌪𑍁𑌟𑌾𑌚𑍍𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌮𑍍 ।
𑌅𑌪𑌶𑍍𑌯𑌂𑌸𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑍋𑌶𑌤𑍍𑌸 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 ॥ 32 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌏𑌕𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekaṣaṣṭitamassargaḥ |
dṛṣṭvāśramapadaṃ śūnyaṃ rāmo daśarathātmajaḥ |
rahitāṃ parṇaśālāṃ ca vidhvastānyāsanāni ca || 1 ||
adṛṣṭvā tatra vaidehīṃ sannirīkṣya ca sarvaśaḥ |
uvāca rāmaḥ prākruśya pragṛhya rucirau bhujau || 2 ||
kva nu lakṣmaṇa vaidehī kaṃ vā deśamito gatā |
kenāhṛtā vā saumitre bhakṣitā kena vā priyā || 3 ||
vṛkṣeṇācchādya yadi māṃ sīte hasitumicchasi |
alaṃ te hasitenādya māṃ bhajasva suduḥkhitam || 4 ||
yaissaha krīḍase sīte viśvastairmṛgapotakaiḥ |
ete hīnāstvayā saumye dhyāyantyasrāvilekṣaṇāḥ || 5 ||
sītayā rahito'haṃ vai na hi jīvāmi lakṣmaṇa |
mṛtaṃ śokena mahatā sītāharaṇajena mām || 6 ||
paraloke mahārājo nūnaṃ drakṣyati me pitā |
kathaṃ pratijñāṃ saṃśrutya mayā tvamabhiyojitaḥ || 7 ||
apūrayitvā taṃ kālaṃ matsakāśamihāgataḥ |
kāmavṛttamanāryaṃ māṃ mṛṣāvādinameva ca || 8 ||
dhiktvāmiti pare loke vyaktaṃ vakṣyati me pitā |
vivaśaṃ śokasantaptaṃ dīnaṃ bhagnamanoratham || 9 ||
māmihotsṛjya karuṇaṃ kīrtirnaramivānṛjum |
kva gacchasi varārohe māṃ notsṛja sumadhyame || 10 ||
tvayā virahitaścāhaṃ mokṣye jīvitamātmanaḥ |
itīva vilapanrāmassītādarśanalālasaḥ || 11 ||
na dadarśa suduḥkhārto rāghavo janakātmajām |
anāsādayamānaṃ taṃ sītāṃ daśarathātmajam || 12 ||
paṅkamāsādya vipulaṃ sīdantamiva kuñjaram |
lakṣmaṇo rāmamatyarthamuvāca hitakāmyayā || 13 ||
mā viṣādaṃ mahābāho kuru yatnaṃ mayā saha |
idaṃ ca hi vanaṃ śūra bahukandaraśobhitam || 14 ||
priyakānanasañcārā vanonmattā ca maithilī |
sā vanaṃ vā praviṣṭā syānnalinīṃ vā supuṣpitām || 15 ||
saritaṃ vāpi samprāptā mīnavañjulasevitām |
snātukāmā nilīnā syāddhāsakāmā vane kvacit || 16 ||
vitrāsayitukāmā vā līnā syātkānane kvacit |
jijñāsamānā vaidehī tvāṃ māṃ ca puruṣarṣabha || 17 ||
tasyāhyanveṣaṇe śrīman kṣiprameva yatāvahe |
vanaṃ sarvaṃ vicinuvo yatra sā janakātmajā || 18 ||
manyase yadi kākutstha mā sma śoke manaḥ kṛthāḥ |
evamuktastu sauhārdāllakṣmaṇena samāhitaḥ || 19 ||
saha saumitriṇā rāmo vicetumupacakrame |
tau vanāni girīṃścaiva saritaśca sarāṃsi ca || 20 ||
nikhilena vicinvānau sītāṃ daśarathātmajau |
tasya śailasya sānūni guhāśca śikharāṇi ca || 21 ||
nikhilena vicinvānau naiva tāmabhijagmatuḥ |
vicitya sarvataśśailaṃ rāmo lakṣmaṇamabravit || 22 ||
neha paśyāmi saumitre vaidehīṃ parvate śubhām |
tato duḥkhābhisantapto lakṣmaṇo vākyamabravīt || 23 ||
vicarandaṇḍakāraṇyaṃ bhrātaraṃ dīptatejasam |
prāpsyasi tvaṃ mahāprājña maithilīṃ janakātmajām || 24 ||
yathā viṣṇurmahābāhurbaliṃ baddhvā mahīmimām |
evamuktastu sauhārdāllakṣmaṇena sa rāghavaḥ || 25 ||
uvāca dīnayā vācā duḥkhābhihatacetanaḥ |
vanaṃ sarvaṃ suvicitaṃ padminyaḥ phullapaṅkajāḥ || 26 ||
giriścāyaṃ mahāprājña bahukandaranirjharaḥ |
na hi paśyāmi vaidehīṃ prāṇebhyo'pi garīyasīm || 27 ||
evaṃ sa vilapanrāmassītāharaṇakarśitaḥ |
dīnaśśokasamāviṣṭo muhūrtaṃ vihvalo'bhavat || 28 ||
santapto hyavasannāṅgo gatabuddhirvicetanaḥ |
niṣasādāturo dīno niśśvasyāśītamāyatam || 29 ||
bahulaṃ sa tu niśśvasya rāmo rājīvalocanaḥ |
hā priyeti vicukrośa bahuśo bāṣpagadgadaḥ || 30 ||
taṃ tatassāntvayāmāsa lakṣmaṇaḥ priyabāndhavaḥ |
bahuprakāraṃ dharmajñaḥ praśritaṃ praśritāñjaliḥ || 31 ||
anādṛtya tu tadvākyaṃ lakṣmaṇoṣṭhapuṭāccyutam |
apaśyaṃstāṃ priyāṃ sītāṃ prākrośatsa punaḥ punaḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekaṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ एकषष्टितमस्सर्गः ।
दृष्ट्वाश्रमपदं शून्यं रामो दशरथात्मजः ।
रहितां पर्णशालां च विध्वस्तान्यासनानि च ॥ 1 ॥
अदृष्ट्वा तत्र वैदेहीं सन्निरीक्ष्य च सर्वशः ।
उवाच रामः प्राक्रुश्य प्रगृह्य रुचिरौ भुजौ ॥ 2 ॥
क्व नु लक्ष्मण वैदेही कं वा देशमितो गता ।
केनाहृता वा सौमित्रे भक्षिता केन वा प्रिया ॥ 3 ॥
वृक्षेणाच्छाद्य यदि मां सीते हसितुमिच्छसि ।
अलं ते हसितेनाद्य मां भजस्व सुदुःखितम् ॥ 4 ॥
यैस्सह क्रीडसे सीते विश्वस्तैर्मृगपोतकैः ।
एते हीनास्त्वया सौम्ये ध्यायन्त्यस्राविलेक्षणाः ॥ 5 ॥
सीतया रहितोऽहं वै न हि जीवामि लक्ष्मण ।
मृतं शोकेन महता सीताहरणजेन माम् ॥ 6 ॥
परलोके महाराजो नूनं द्रक्ष्यति मे पिता ।
कथं प्रतिज्ञां संश्रुत्य मया त्वमभियोजितः ॥ 7 ॥
अपूरयित्वा तं कालं मत्सकाशमिहागतः ।
कामवृत्तमनार्यं मां मृषावादिनमेव च ॥ 8 ॥
धिक्त्वामिति परे लोके व्यक्तं वक्ष्यति मे पिता ।
विवशं शोकसन्तप्तं दीनं भग्नमनोरथम् ॥ 9 ॥
मामिहोत्सृज्य करुणं कीर्तिर्नरमिवानृजुम् ।
क्व गच्छसि वरारोहे मां नोत्सृज सुमध्यमे ॥ 10 ॥
त्वया विरहितश्चाहं मोक्ष्ये जीवितमात्मनः ।
इतीव विलपन्रामस्सीतादर्शनलालसः ॥ 11 ॥
न ददर्श सुदुःखार्तो राघवो जनकात्मजाम् ।
अनासादयमानं तं सीतां दशरथात्मजम् ॥ 12 ॥
पङ्कमासाद्य विपुलं सीदन्तमिव कुञ्जरम् ।
लक्ष्मणो राममत्यर्थमुवाच हितकाम्यया ॥ 13 ॥
मा विषादं महाबाहो कुरु यत्नं मया सह ।
इदं च हि वनं शूर बहुकन्दरशोभितम् ॥ 14 ॥
प्रियकाननसञ्चारा वनोन्मत्ता च मैथिली ।
सा वनं वा प्रविष्टा स्यान्नलिनीं वा सुपुष्पिताम् ॥ 15 ॥
सरितं वापि सम्प्राप्ता मीनवञ्जुलसेविताम् ।
स्नातुकामा निलीना स्याद्धासकामा वने क्वचित् ॥ 16 ॥
वित्रासयितुकामा वा लीना स्यात्कानने क्वचित् ।
जिज्ञासमाना वैदेही त्वां मां च पुरुषर्षभ ॥ 17 ॥
तस्याह्यन्वेषणे श्रीमन् क्षिप्रमेव यतावहे ।
वनं सर्वं विचिनुवो यत्र सा जनकात्मजा ॥ 18 ॥
मन्यसे यदि काकुत्स्थ मा स्म शोके मनः कृथाः ।
एवमुक्तस्तु सौहार्दाल्लक्ष्मणेन समाहितः ॥ 19 ॥
सह सौमित्रिणा रामो विचेतुमुपचक्रमे ।
तौ वनानि गिरींश्चैव सरितश्च सरांसि च ॥ 20 ॥
निखिलेन विचिन्वानौ सीतां दशरथात्मजौ ।
तस्य शैलस्य सानूनि गुहाश्च शिखराणि च ॥ 21 ॥
निखिलेन विचिन्वानौ नैव तामभिजग्मतुः ।
विचित्य सर्वतश्शैलं रामो लक्ष्मणमब्रवित् ॥ 22 ॥
नेह पश्यामि सौमित्रे वैदेहीं पर्वते शुभाम् ।
ततो दुःखाभिसन्तप्तो लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत् ॥ 23 ॥
विचरन्दण्डकारण्यं भ्रातरं दीप्ततेजसम् ।
प्राप्स्यसि त्वं महाप्राज्ञ मैथिलीं जनकात्मजाम् ॥ 24 ॥
यथा विष्णुर्महाबाहुर्बलिं बद्ध्वा महीमिमाम् ।
एवमुक्तस्तु सौहार्दाल्लक्ष्मणेन स राघवः ॥ 25 ॥
उवाच दीनया वाचा दुःखाभिहतचेतनः ।
वनं सर्वं सुविचितं पद्मिन्यः फुल्लपङ्कजाः ॥ 26 ॥
गिरिश्चायं महाप्राज्ञ बहुकन्दरनिर्झरः ।
न हि पश्यामि वैदेहीं प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम् ॥ 27 ॥
एवं स विलपन्रामस्सीताहरणकर्शितः ।
दीनश्शोकसमाविष्टो मुहूर्तं विह्वलोऽभवत् ॥ 28 ॥
सन्तप्तो ह्यवसन्नाङ्गो गतबुद्धिर्विचेतनः ।
निषसादातुरो दीनो निश्श्वस्याशीतमायतम् ॥ 29 ॥
बहुलं स तु निश्श्वस्य रामो राजीवलोचनः ।
हा प्रियेति विचुक्रोश बहुशो बाष्पगद्गदः ॥ 30 ॥
तं ततस्सान्त्वयामास लक्ष्मणः प्रियबान्धवः ।
बहुप्रकारं धर्मज्ञः प्रश्रितं प्रश्रिताञ्जलिः ॥ 31 ॥
अनादृत्य तु तद्वाक्यं लक्ष्मणोष्ठपुटाच्च्युतम् ।
अपश्यंस्तां प्रियां सीतां प्राक्रोशत्स पुनः पुनः ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे एकषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekaṣaṣṭitamassargaḥ |
dṛṣṭvāśramapadaṃ śūnyaṃ rāmo daśarathātmajaḥ |
rahitāṃ parṇaśālāṃ ca vidhvastānyāsanāni ca || 1 ||
adṛṣṭvā tatra vaidehīṃ sannirīkṣya ca sarvaśaḥ |
uvāca rāmaḥ prākruśya pragṛhya rucirau bhujau || 2 ||
kva nu lakṣmaṇa vaidehī kaṃ vā deśamito gatā |
kenāhṛtā vā saumitre bhakṣitā kena vā priyā || 3 ||
vṛkṣeṇācchādya yadi māṃ sīte hasitumicchasi |
alaṃ te hasitenādya māṃ bhajasva suduḥkhitam || 4 ||
yaissaha krīḍase sīte viśvastairmṛgapotakaiḥ |
ete hīnāstvayā saumye dhyāyantyasrāvilekṣaṇāḥ || 5 ||
sītayā rahito'haṃ vai na hi jīvāmi lakṣmaṇa |
mṛtaṃ śokena mahatā sītāharaṇajena mām || 6 ||
paraloke mahārājo nūnaṃ drakṣyati me pitā |
kathaṃ pratijñāṃ saṃśrutya mayā tvamabhiyojitaḥ || 7 ||
apūrayitvā taṃ kālaṃ matsakāśamihāgataḥ |
kāmavṛttamanāryaṃ māṃ mṛṣāvādinameva ca || 8 ||
dhiktvāmiti pare loke vyaktaṃ vakṣyati me pitā |
vivaśaṃ śokasantaptaṃ dīnaṃ bhagnamanoratham || 9 ||
māmihotsṛjya karuṇaṃ kīrtirnaramivānṛjum |
kva gacchasi varārohe māṃ notsṛja sumadhyame || 10 ||
tvayā virahitaścāhaṃ mokṣye jīvitamātmanaḥ |
itīva vilapanrāmassītādarśanalālasaḥ || 11 ||
na dadarśa suduḥkhārto rāghavo janakātmajām |
anāsādayamānaṃ taṃ sītāṃ daśarathātmajam || 12 ||
paṅkamāsādya vipulaṃ sīdantamiva kuñjaram |
lakṣmaṇo rāmamatyarthamuvāca hitakāmyayā || 13 ||
mā viṣādaṃ mahābāho kuru yatnaṃ mayā saha |
idaṃ ca hi vanaṃ śūra bahukandaraśobhitam || 14 ||
priyakānanasañcārā vanonmattā ca maithilī |
sā vanaṃ vā praviṣṭā syānnalinīṃ vā supuṣpitām || 15 ||
saritaṃ vāpi samprāptā mīnavañjulasevitām |
snātukāmā nilīnā syāddhāsakāmā vane kvacit || 16 ||
vitrāsayitukāmā vā līnā syātkānane kvacit |
jijñāsamānā vaidehī tvāṃ māṃ ca puruṣarṣabha || 17 ||
tasyāhyanveṣaṇe śrīman kṣiprameva yatāvahe |
vanaṃ sarvaṃ vicinuvo yatra sā janakātmajā || 18 ||
manyase yadi kākutstha mā sma śoke manaḥ kṛthāḥ |
evamuktastu sauhārdāllakṣmaṇena samāhitaḥ || 19 ||
saha saumitriṇā rāmo vicetumupacakrame |
tau vanāni girīṃścaiva saritaśca sarāṃsi ca || 20 ||
nikhilena vicinvānau sītāṃ daśarathātmajau |
tasya śailasya sānūni guhāśca śikharāṇi ca || 21 ||
nikhilena vicinvānau naiva tāmabhijagmatuḥ |
vicitya sarvataśśailaṃ rāmo lakṣmaṇamabravit || 22 ||
neha paśyāmi saumitre vaidehīṃ parvate śubhām |
tato duḥkhābhisantapto lakṣmaṇo vākyamabravīt || 23 ||
vicarandaṇḍakāraṇyaṃ bhrātaraṃ dīptatejasam |
prāpsyasi tvaṃ mahāprājña maithilīṃ janakātmajām || 24 ||
yathā viṣṇurmahābāhurbaliṃ baddhvā mahīmimām |
evamuktastu sauhārdāllakṣmaṇena sa rāghavaḥ || 25 ||
uvāca dīnayā vācā duḥkhābhihatacetanaḥ |
vanaṃ sarvaṃ suvicitaṃ padminyaḥ phullapaṅkajāḥ || 26 ||
giriścāyaṃ mahāprājña bahukandaranirjharaḥ |
na hi paśyāmi vaidehīṃ prāṇebhyo'pi garīyasīm || 27 ||
evaṃ sa vilapanrāmassītāharaṇakarśitaḥ |
dīnaśśokasamāviṣṭo muhūrtaṃ vihvalo'bhavat || 28 ||
santapto hyavasannāṅgo gatabuddhirvicetanaḥ |
niṣasādāturo dīno niśśvasyāśītamāyatam || 29 ||
bahulaṃ sa tu niśśvasya rāmo rājīvalocanaḥ |
hā priyeti vicukrośa bahuśo bāṣpagadgadaḥ || 30 ||
taṃ tatassāntvayāmāsa lakṣmaṇaḥ priyabāndhavaḥ |
bahuprakāraṃ dharmajñaḥ praśritaṃ praśritāñjaliḥ || 31 ||
anādṛtya tu tadvākyaṃ lakṣmaṇoṣṭhapuṭāccyutam |
apaśyaṃstāṃ priyāṃ sītāṃ prākrośatsa punaḥ punaḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekaṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in