𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌸 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌪𑌰𑌮𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑍋 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌤𑍋 𑌵𑌿𑌨𑌯𑌾𑌦𑍍𑌵𑍀𑌰𑍋 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌜𑌪𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌸𑍍𑌵𑌾𑌗𑌤𑌂 𑌤𑌵 𑌚𑍇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑍇𑌨 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌆𑌸𑌨𑌂 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌦𑌿𑌦𑍇𑌶 𑌹 ॥ 2 ॥
𑌉𑌪𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌯 𑌚 𑌤𑌦𑌾 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌯 𑌧𑍀𑌮𑌤𑍇 ।
𑌯𑌥𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌯𑌂 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌵𑌰𑌃 𑌫𑌲𑌮𑍂𑌲𑌮𑍁𑌪𑌾𑌹𑌰𑌤𑍍 ॥ 3 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍂𑌜𑌾𑌂 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌾𑌦𑍍𑌰𑌾𑌜𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ।
𑌤𑌪𑍋𑌗𑍍𑌨𑌿𑌹𑍋𑌤𑍍𑌰𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑍇𑌷𑍁 𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌯𑌪𑍃𑌚𑍍𑌛𑌤 ॥ 4 ॥
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌵𑌨𑌸𑍍𑌪𑌤𑌿𑌗𑌣𑍇 𑌤𑌥𑌾 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑍍𑌰 𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂 𑌚𑌾𑌹 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌰𑌾𑌜𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌸𑍁𑌖𑍋𑌪𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑌪𑌾𑌃 ।
𑌪𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌛 𑌜𑌪𑌤𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌸𑍁𑌤𑌃 ॥ 6 ॥
𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑍇 𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌦𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣 𑌰𑌞𑍍𑌜𑌯𑌨𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌃 𑌪𑌾𑌲𑌯𑌸𑍇 𑌵𑍀𑌰 𑌰𑌾𑌜𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌧𑌾𑌰𑍍𑌮𑌿𑌕 ॥ 7 ॥
𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑍇 𑌸𑌮𑍍𑌭𑍃𑌤𑌾 𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌶𑌾𑌸𑌨𑍇 ।
𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑍇 𑌵𑌿𑌜𑌿𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌰𑌿𑌪𑌵𑍋 𑌰𑌿𑌪𑍁𑌸𑍂𑌦𑌨 ॥ 8 ॥
𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌦𑍍𑌬𑌲𑍇𑌷𑍁 𑌕𑍋𑌶𑍇𑌷𑍁 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌚 𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪 ।
𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂 𑌤𑍇 𑌨𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌪𑍗𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌤𑌵𑌾𑌨𑌘 ॥ 9 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑍍𑌰 𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌦𑌾𑌹𑌰𑌤𑍍 ।
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌵𑌿𑌨𑌯𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌃 ॥ 10 ॥
𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑍋𑌭𑍗 𑌸𑍁𑌚𑌿𑌰𑌂 𑌕𑌾𑌲𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌿𑌷𑍍𑌠𑍗 𑌤𑌾𑌃 𑌕𑌥𑌾𑌃 𑌶𑍁𑌭𑌾𑌃 ।
𑌮𑍁𑌦𑌾 𑌪𑌰𑌮𑌯𑌾 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍗 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌯𑍇𑌤𑌾𑌂 𑌤𑍗 𑌪𑌰𑌸𑍍𑌪𑌰𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌕𑌥𑌾𑌽𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨 ।
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵 ॥ 12 ॥
𑌆𑌤𑌿𑌥𑍍𑌯𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌬𑌲𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲 ।
𑌤𑌵 𑌚𑍈𑌵𑌾𑌪𑍍𑌰𑌮𑍇𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌥𑌾𑌰𑍍𑌹𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑍀𑌚𑍍𑌛 𑌮𑍇 ॥ 13 ॥
𑌸𑌤𑍍𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌭𑌵𑌾𑌨𑍇𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍀𑌚𑍍𑌛𑌤𑍁 𑌮𑌯𑍋𑌦𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌮𑌤𑌿𑌥𑌿𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌃 𑌪𑍂𑌜𑌨𑍀𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌤𑍍𑌨𑌤𑌃 ॥ 14 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌮𑌤𑌿𑌃 ।
𑌕𑍃𑌤𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌮𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ॥ 15 ॥
𑌫𑌲𑌮𑍂𑌲𑍇𑌨 𑌭𑌗𑌵𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌯𑌤𑍍𑌤𑌵𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑍇 ।
𑌪𑌾𑌦𑍍𑌯𑍇𑌨𑌾𑌚𑌮𑌨𑍀𑌯𑍇𑌨 𑌭𑌗𑌵𑌦𑍍𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑍇𑌨 𑌚 ॥ 16 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌥𑌾 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞 𑌪𑍂𑌜𑌾𑌰𑍍𑌹𑍇𑌣 𑌸𑍁𑌪𑍂𑌜𑌿𑌤𑌃 ।
𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌨𑌮𑌸𑍍𑌤𑍇𑌽𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌮𑍈𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣𑍇𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌵 𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌷𑌾 ॥ 17 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌂 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌃𑌪𑍁𑌨𑌰𑍇𑌵 𑌹𑌿 ।
𑌨𑍍𑌯𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑌤 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌪𑍁𑌨𑌃𑌪𑍁𑌨𑌰𑍁𑌦𑌾𑌰𑌧𑍀𑌃 ॥ 18 ॥
𑌬𑌾𑌢𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌗𑌾𑌧𑍇𑌯𑍋 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ।
𑌯𑌥𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌭𑌗𑌵𑌤𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾𑌽𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵 ॥ 19 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌜𑌪𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌃 ।
𑌆𑌜𑍁𑌹𑌾𑌵 𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌃 𑌕𑌲𑍍𑌮𑌾𑌷𑍀𑌂 𑌧𑍂𑌤𑌕𑌲𑍍𑌮𑌷𑌃 ॥ 20 ॥
𑌏𑌹𑍍𑌯𑍇𑌹𑌿 𑌶𑌬𑌲𑍇 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍃𑌣𑍁 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌵𑌚𑍋 𑌮𑌮 ।
𑌸𑌬𑌲𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌜𑌰𑍍𑌷𑍇𑌃𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑌿𑌤𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑍍𑌯𑌹𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌭𑍋𑌜𑌨𑍇𑌨 𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌹𑍇𑌣 𑌸𑌤𑍍𑌕𑌾𑌰𑌂 𑌸𑌂𑌵𑌿𑌧𑌤𑍍𑌸𑍍𑌵 𑌮𑍇 ।
𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌥𑌾𑌕𑌾𑌮𑌂 𑌷𑌡𑍍𑌰𑌸𑍇𑌷𑍍𑌵𑌭𑌿𑌪𑍂𑌜𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌕𑌾𑌮𑌧𑍁𑌕𑍍𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌭𑌿𑌵𑌰𑍍𑌷 𑌕𑍃𑌤𑍇 𑌮𑌮 ॥ 22 ॥
𑌰𑌸𑍇𑌨𑌾𑌨𑍍𑌨𑍇𑌨 𑌪𑌾𑌨𑍇𑌨 𑌲𑍇𑌹𑍍𑌯𑌚𑍋𑌷𑍍𑌯𑍇𑌣 𑌸𑌂𑌯𑍁𑌤𑌮𑍍 ।
𑌅𑌨𑍍𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌚𑌯𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍃𑌜𑌸𑍍𑌵 𑌶𑌬𑌲𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌰 ॥ 23 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvipañcāśassargaḥ |
sa dṛṣṭvā paramaprīto viśvāmitro mahābalaḥ |
praṇato vinayādvīro vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam || 1 ||
svāgataṃ tava cetyukto vasiṣṭhena mahātmanā |
āsanaṃ cāsya bhagavān vasiṣṭho vyādideśa ha || 2 ||
upaviṣṭāya ca tadā viśvāmitrāya dhīmate |
yathānyāyaṃ munivaraḥ phalamūlamupāharat || 3 ||
pratigṛhya tu tāṃ pūjāṃ vasiṣṭhādrājasattamaḥ |
tapognihotraśiṣyeṣu kuśalaṃ paryapṛcchata || 4 ||
viśvāmitro mahātejā vanaspatigaṇe tathā |
sarvatra kuśalaṃ cāha vasiṣṭho rājasattamam || 5 ||
sukhopaviṣṭaṃ rājānaṃ viśvāmitraṃ mahātapāḥ |
papraccha japatāṃ śreṣṭho vasiṣṭho brahmaṇassutaḥ || 6 ||
kaccitte kuśalaṃ rājan kacciddharmeṇa rañjayan |
prajāḥ pālayase vīra rājavṛttena dhārmika || 7 ||
kaccitte sambhṛtā bhṛtyāḥ kaccittiṣṭhanti śāsane |
kaccitte vijitāssarve ripavo ripusūdana || 8 ||
kaccidbaleṣu kośeṣu mitreṣu ca parantapa |
kuśalaṃ te naravyāghra putrapautre tavānagha || 9 ||
sarvatra kuśalaṃ rājā vasiṣṭhaṃ pratyudāharat |
viśvāmitro mahātejā vasiṣṭhaṃ vinayānvitaḥ || 10 ||
kṛtvobhau suciraṃ kālaṃ dharmiṣṭhau tāḥ kathāḥ śubhāḥ |
mudā paramayā yuktau prīyetāṃ tau parasparam || 11 ||
tato vasiṣṭho bhagavān kathā'nte raghunandana |
viśvāmitramidaṃ vākyamuvāca prahasanniva || 12 ||
ātithyaṃ kartumicchāmi balasyāsya mahābala |
tava caivāprameyasya yathārhaṃ sampratīccha me || 13 ||
satkriyāṃ tu bhavānetāṃ pratīcchatu mayodyatām |
rājā tvamatithiśreṣṭhaḥ pūjanīyaḥ prayatnataḥ || 14 ||
evamukto vasiṣṭhena viśvāmitro mahāmatiḥ |
kṛtamityabravīdrājā priyavākyena me tvayā || 15 ||
phalamūlena bhagavan vidyate yattavāśrame |
pādyenācamanīyena bhagavaddarśanena ca || 16 ||
sarvathā ca mahāprājña pūjārheṇa supūjitaḥ |
gamiṣyāmi namaste'stu maitreṇekṣasva cakṣuṣā || 17 ||
evaṃ bruvantaṃ rājānaṃ vasiṣṭhaḥpunareva hi |
nyamantrayata dharmātmā punaḥpunarudāradhīḥ || 18 ||
bāḍhamityeva gādheyo vasiṣṭhaṃ pratyuvāca ha |
yathā priyaṃ bhagavatastathā'stu munipuṅgava || 19 ||
evamukto mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |
ājuhāva tataḥ prītaḥ kalmāṣīṃ dhūtakalmaṣaḥ || 20 ||
ehyehi śabale kṣipraṃ śrṛṇu cāpi vaco mama |
sabalasyāsya rājarṣeḥkartuṃ vyavasito'smyaham || 21 ||
bhojanena mahārheṇa satkāraṃ saṃvidhatsva me |
yasya yasya yathākāmaṃ ṣaḍraseṣvabhipūjitam |
tatsarvaṃ kāmadhukkṣipramabhivarṣa kṛte mama || 22 ||
rasenānnena pānena lehyacoṣyeṇa saṃyutam |
annānāṃ nicayaṃ sarvaṃ sṛjasva śabale tvara || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvipañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ द्विपञ्चाशस्सर्गः ।
स दृष्ट्वा परमप्रीतो विश्वामित्रो महाबलः ।
प्रणतो विनयाद्वीरो वसिष्ठं जपतां वरम् ॥ 1 ॥
स्वागतं तव चेत्युक्तो वसिष्ठेन महात्मना ।
आसनं चास्य भगवान् वसिष्ठो व्यादिदेश ह ॥ 2 ॥
उपविष्टाय च तदा विश्वामित्राय धीमते ।
यथान्यायं मुनिवरः फलमूलमुपाहरत् ॥ 3 ॥
प्रतिगृह्य तु तां पूजां वसिष्ठाद्राजसत्तमः ।
तपोग्निहोत्रशिष्येषु कुशलं पर्यपृच्छत ॥ 4 ॥
विश्वामित्रो महातेजा वनस्पतिगणे तथा ।
सर्वत्र कुशलं चाह वसिष्ठो राजसत्तमम् ॥ 5 ॥
सुखोपविष्टं राजानं विश्वामित्रं महातपाः ।
पप्रच्छ जपतां श्रेष्ठो वसिष्ठो ब्रह्मणस्सुतः ॥ 6 ॥
कच्चित्ते कुशलं राजन् कच्चिद्धर्मेण रञ्जयन् ।
प्रजाः पालयसे वीर राजवृत्तेन धार्मिक ॥ 7 ॥
कच्चित्ते सम्भृता भृत्याः कच्चित्तिष्ठन्ति शासने ।
कच्चित्ते विजितास्सर्वे रिपवो रिपुसूदन ॥ 8 ॥
कच्चिद्बलेषु कोशेषु मित्रेषु च परन्तप ।
कुशलं ते नरव्याघ्र पुत्रपौत्रे तवानघ ॥ 9 ॥
सर्वत्र कुशलं राजा वसिष्ठं प्रत्युदाहरत् ।
विश्वामित्रो महातेजा वसिष्ठं विनयान्वितः ॥ 10 ॥
कृत्वोभौ सुचिरं कालं धर्मिष्ठौ ताः कथाः शुभाः ।
मुदा परमया युक्तौ प्रीयेतां तौ परस्परम् ॥ 11 ॥
ततो वसिष्ठो भगवान् कथाऽन्ते रघुनन्दन ।
विश्वामित्रमिदं वाक्यमुवाच प्रहसन्निव ॥ 12 ॥
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि बलस्यास्य महाबल ।
तव चैवाप्रमेयस्य यथार्हं सम्प्रतीच्छ मे ॥ 13 ॥
सत्क्रियां तु भवानेतां प्रतीच्छतु मयोद्यताम् ।
राजा त्वमतिथिश्रेष्ठः पूजनीयः प्रयत्नतः ॥ 14 ॥
एवमुक्तो वसिष्ठेन विश्वामित्रो महामतिः ।
कृतमित्यब्रवीद्राजा प्रियवाक्येन मे त्वया ॥ 15 ॥
फलमूलेन भगवन् विद्यते यत्तवाश्रमे ।
पाद्येनाचमनीयेन भगवद्दर्शनेन च ॥ 16 ॥
सर्वथा च महाप्राज्ञ पूजार्हेण सुपूजितः ।
गमिष्यामि नमस्तेऽस्तु मैत्रेणेक्षस्व चक्षुषा ॥ 17 ॥
एवं ब्रुवन्तं राजानं वसिष्ठःपुनरेव हि ।
न्यमन्त्रयत धर्मात्मा पुनःपुनरुदारधीः ॥ 18 ॥
बाढमित्येव गाधेयो वसिष्ठं प्रत्युवाच ह ।
यथा प्रियं भगवतस्तथाऽस्तु मुनिपुङ्गव ॥ 19 ॥
एवमुक्तो महातेजा वसिष्ठो जपतां वरः ।
आजुहाव ततः प्रीतः कल्माषीं धूतकल्मषः ॥ 20 ॥
एह्येहि शबले क्षिप्रं श्रृणु चापि वचो मम ।
सबलस्यास्य राजर्षेःकर्तुं व्यवसितोऽस्म्यहम् ॥ 21 ॥
भोजनेन महार्हेण सत्कारं संविधत्स्व मे ।
यस्य यस्य यथाकामं षड्रसेष्वभिपूजितम् ।
तत्सर्वं कामधुक्क्षिप्रमभिवर्ष कृते मम ॥ 22 ॥
रसेनान्नेन पानेन लेह्यचोष्येण संयुतम् ।
अन्नानां निचयं सर्वं सृजस्व शबले त्वर ॥ 23 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे द्विपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvipañcāśassargaḥ |
sa dṛṣṭvā paramaprīto viśvāmitro mahābalaḥ |
praṇato vinayādvīro vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam || 1 ||
svāgataṃ tava cetyukto vasiṣṭhena mahātmanā |
āsanaṃ cāsya bhagavān vasiṣṭho vyādideśa ha || 2 ||
upaviṣṭāya ca tadā viśvāmitrāya dhīmate |
yathānyāyaṃ munivaraḥ phalamūlamupāharat || 3 ||
pratigṛhya tu tāṃ pūjāṃ vasiṣṭhādrājasattamaḥ |
tapognihotraśiṣyeṣu kuśalaṃ paryapṛcchata || 4 ||
viśvāmitro mahātejā vanaspatigaṇe tathā |
sarvatra kuśalaṃ cāha vasiṣṭho rājasattamam || 5 ||
sukhopaviṣṭaṃ rājānaṃ viśvāmitraṃ mahātapāḥ |
papraccha japatāṃ śreṣṭho vasiṣṭho brahmaṇassutaḥ || 6 ||
kaccitte kuśalaṃ rājan kacciddharmeṇa rañjayan |
prajāḥ pālayase vīra rājavṛttena dhārmika || 7 ||
kaccitte sambhṛtā bhṛtyāḥ kaccittiṣṭhanti śāsane |
kaccitte vijitāssarve ripavo ripusūdana || 8 ||
kaccidbaleṣu kośeṣu mitreṣu ca parantapa |
kuśalaṃ te naravyāghra putrapautre tavānagha || 9 ||
sarvatra kuśalaṃ rājā vasiṣṭhaṃ pratyudāharat |
viśvāmitro mahātejā vasiṣṭhaṃ vinayānvitaḥ || 10 ||
kṛtvobhau suciraṃ kālaṃ dharmiṣṭhau tāḥ kathāḥ śubhāḥ |
mudā paramayā yuktau prīyetāṃ tau parasparam || 11 ||
tato vasiṣṭho bhagavān kathā'nte raghunandana |
viśvāmitramidaṃ vākyamuvāca prahasanniva || 12 ||
ātithyaṃ kartumicchāmi balasyāsya mahābala |
tava caivāprameyasya yathārhaṃ sampratīccha me || 13 ||
satkriyāṃ tu bhavānetāṃ pratīcchatu mayodyatām |
rājā tvamatithiśreṣṭhaḥ pūjanīyaḥ prayatnataḥ || 14 ||
evamukto vasiṣṭhena viśvāmitro mahāmatiḥ |
kṛtamityabravīdrājā priyavākyena me tvayā || 15 ||
phalamūlena bhagavan vidyate yattavāśrame |
pādyenācamanīyena bhagavaddarśanena ca || 16 ||
sarvathā ca mahāprājña pūjārheṇa supūjitaḥ |
gamiṣyāmi namaste'stu maitreṇekṣasva cakṣuṣā || 17 ||
evaṃ bruvantaṃ rājānaṃ vasiṣṭhaḥpunareva hi |
nyamantrayata dharmātmā punaḥpunarudāradhīḥ || 18 ||
bāḍhamityeva gādheyo vasiṣṭhaṃ pratyuvāca ha |
yathā priyaṃ bhagavatastathā'stu munipuṅgava || 19 ||
evamukto mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |
ājuhāva tataḥ prītaḥ kalmāṣīṃ dhūtakalmaṣaḥ || 20 ||
ehyehi śabale kṣipraṃ śrṛṇu cāpi vaco mama |
sabalasyāsya rājarṣeḥkartuṃ vyavasito'smyaham || 21 ||
bhojanena mahārheṇa satkāraṃ saṃvidhatsva me |
yasya yasya yathākāmaṃ ṣaḍraseṣvabhipūjitam |
tatsarvaṃ kāmadhukkṣipramabhivarṣa kṛte mama || 22 ||
rasenānnena pānena lehyacoṣyeṇa saṃyutam |
annānāṃ nicayaṃ sarvaṃ sṛjasva śabale tvara || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvipañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.