(𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌪𑍁𑌰𑌾𑌣𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌗𑌤𑌮𑍍)
𑌨𑌮𑌃 𑌪𑌰𑌾𑌯𑌾𑌵𑌿𑌤𑌥𑌾𑌨𑍁𑌭𑍂𑌤𑌯𑍇
𑌗𑍁𑌣𑌤𑍍𑌰𑌯𑌾𑌭𑌾𑌸𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌬𑌨𑍍𑌧𑌵𑍇 ।
𑌅𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌧𑌾𑌮𑍍𑌨𑍇 𑌗𑍁𑌣𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌭𑌿𑌃
𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌨𑌾𑌯 𑌦𑌧𑍇 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍𑌭𑍁𑌵𑍇 ॥ 1 ॥
𑌨 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌖𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍋𑌽𑌵𑍈𑌤𑌿 𑌸𑌖𑍍𑌯𑍁𑌃
𑌸𑌖𑌾 𑌵𑌸𑌨𑍍𑌸𑌂𑌵𑌸𑌤𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍇𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 ।
𑌗𑍁𑌣𑍋 𑌯𑌥𑌾 𑌗𑍁𑌣𑌿𑌨𑍋 𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇𑌃
𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌮𑌹𑍇𑌶𑌾𑌯 𑌨𑌮𑌸𑍍𑌕𑌰𑍋𑌮𑌿 ॥ 2 ॥
𑌦𑍇𑌹𑍋𑌽𑌸𑌵𑍋𑌽𑌕𑍍𑌷𑌾 𑌮𑌨𑌵𑍋 𑌭𑍂𑌤𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾
𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌚 𑌵𑌿𑌦𑍁𑌃 𑌪𑌰𑌂 𑌯𑌤𑍍 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌪𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌵𑍇𑌦 𑌗𑍁𑌣𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌜𑍍𑌜𑍍𑌞𑍋
𑌨 𑌵𑍇𑌦 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌜𑍍𑌞𑌮𑌨𑌨𑍍𑌤𑌮𑍀𑌡𑍇 ॥ 3 ॥
𑌯𑌦𑍋𑌪𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌮𑌨𑌸𑍋 𑌨𑌾𑌮𑌰𑍂𑌪-
𑌰𑍂𑌪𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌿𑌸𑌪𑍍𑌰𑌮𑍋𑌷𑌾𑌤𑍍 ।
𑌯 𑌈𑌯𑌤𑍇 𑌕𑍇𑌵𑌲𑌯𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌸𑌂𑌸𑍍𑌥𑌯𑌾
𑌹𑌂𑌸𑌾𑌯 𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌶𑍁𑌚𑌿𑌸𑌦𑍍𑌮𑌨𑍇 𑌨𑌮𑌃 ॥ 4 ॥
𑌮𑌨𑍀𑌷𑌿𑌣𑍋𑌽𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌹𑌦𑌿 𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑌿𑌤𑌂
𑌸𑍍𑌵𑌶𑌕𑍍𑌤𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌨𑌵𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌵𑍃𑌦𑍍𑌭𑌿𑌃 ।
𑌵𑌹𑍍𑌨𑌿𑌂 𑌯𑌥𑌾 𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌿 𑌪𑌾𑌞𑍍𑌚𑌦𑌶𑍍𑌯𑌂
𑌮𑌨𑍀𑌷𑌯𑌾 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑌰𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌗𑍂𑌢𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌸 𑌵𑍈 𑌮𑌮𑌾𑌶𑍇𑌷𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌮𑌾𑌯𑌾
𑌨𑌿𑌷𑍇𑌧𑌨𑌿𑌵𑌾𑌣𑌸𑍁𑌖𑌾𑌨𑍁𑌭𑍂𑌤𑌿𑌃 ।
𑌸 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌨𑌾𑌮𑌾 𑌸 𑌚 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑌃
𑌪𑍍𑌰𑌸𑍀𑌦𑌤𑌾𑌮𑌨𑌿𑌰𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌶𑌕𑍍𑌤𑌿𑌃 ॥ 6 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌯𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍁𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌵𑌚𑌸𑌾 𑌨𑌿𑌰𑍂𑌪𑌿𑌤𑌂
𑌧𑌿𑌯𑌾𑌽𑌕𑍍𑌷𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌨𑌸𑌾 𑌵𑍋𑌤 𑌯𑌸𑍍𑌯 ।
𑌮𑌾 𑌭𑍂𑌤𑍍𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌗𑍁𑌣𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌹𑌿 𑌤𑌤𑍍𑌤𑌤𑍍
𑌸 𑌵𑍈 𑌗𑍁𑌣𑌾𑌪𑌾𑌯𑌵𑌿𑌸𑌰𑍍𑌗𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑌃 ॥ 7 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌯𑌤𑍋 𑌯𑍇𑌨 𑌚 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌸𑍍𑌮𑍈
𑌯𑌦𑍍𑌯𑍋 𑌯𑌥𑌾 𑌕𑍁𑌰𑍂𑌤𑍇 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌚 ।
𑌪𑌰𑌾𑌵𑌰𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌂
𑌤𑌦𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌤𑌦𑍍𑌧𑍇𑌤𑍁𑌰𑌨𑌨𑍍𑌯𑌦𑍇𑌕𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌯𑌚𑍍𑌛𑌕𑍍𑌤𑌯𑍋 𑌵𑌦𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌦𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌵𑍈
𑌵𑌿𑌵𑌾𑌦𑌸𑌂𑌵𑌾𑌦𑌭𑍁𑌵𑍋 𑌭𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 ।
𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚𑍈𑌷𑌾𑌂 𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌮𑍋𑌹𑌂
𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌨𑌮𑍋𑌽𑌨𑌨𑍍𑌤𑌗𑍁𑌣𑌾𑌯 𑌭𑍂𑌮𑍍𑌨𑍇 ॥ 9 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌤𑍀𑌤𑌿 𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑍀𑌤𑌿 𑌚 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍁𑌨𑌿𑌷𑍍𑌠𑌯𑍋𑌃
𑌏𑌕𑌸𑍍𑌥𑌯𑍋𑌰𑍍𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌵𑌿𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌧𑌰𑍍𑌮𑌯𑍋𑌃 ।
𑌅𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌂 𑌕𑌿𑌂 𑌚 𑌨 𑌯𑍋𑌗𑌸𑌾𑌙𑍍𑌖𑍍𑌯𑌯𑍋𑌃
𑌸𑌮𑌂 𑌪𑌰𑌂 𑌹𑍍𑌯𑌨𑍁𑌕𑍂𑌲𑌂 𑌬𑍃𑌹𑌤𑍍𑌤𑌤𑍍 ॥ 10 ॥
𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌗𑌹𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌭𑌜𑌤𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌦𑌮𑍂𑌲𑌮𑌨𑌾𑌮𑌰𑍂𑌪𑍋 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑌨𑌨𑍍𑌤𑌃 ।
𑌨𑌾𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌰𑍂𑌪𑌾𑌣𑌿 𑌚 𑌜𑌨𑍍𑌮𑌕𑌰𑍍𑌮𑌭𑌿𑌰𑍍𑌭𑍇𑌜𑍇 𑌸 𑌮𑌹𑍍𑌯𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌸𑍀𑌦𑌤𑍁 ॥ 11 ॥
𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍃𑌤𑍈𑌰𑍍𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌪𑌥𑍈𑌰𑍍𑌜𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂
𑌯𑌥𑌾𑌶𑌯𑌂 𑌦𑍇𑌹𑌗𑌤𑍋 𑌵𑌿𑌭𑌾𑌤𑌿 ।
𑌯𑌥𑌾𑌨𑌿𑌲𑌃 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍋 𑌗𑍁𑌣𑌂
𑌸 𑌈𑌶𑍍𑌵𑌰𑍋 𑌮𑍇 𑌕𑍁𑌰𑍁𑌤𑌾𑌨𑍍𑌮𑌨𑍋𑌰𑌥𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
॥ 𑌇𑌤𑌿 𑌹𑌂𑌸𑌗𑍁𑌹𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑍋𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑍍 ॥
Roman (IAST) Transliteration
(bhāgavatapurāṇāntargatam)
namaḥ parāyāvitathānubhūtaye
guṇatrayābhāsanimittabandhave |
adṛṣṭadhāmne guṇatattvabuddhibhiḥ
nivṛttamānāya dadhe svayambhuve || 1 ||
na yasya sakhyaṃ puruṣo'vaiti sakhyuḥ
sakhā vasansaṃvasataḥ pure'smin |
guṇo yathā guṇino vyaktadṛṣṭeḥ
tasmai maheśāya namaskaromi || 2 ||
deho'savo'kṣā manavo bhūtamātrā
nātmānamanyaṃ ca viduḥ paraṃ yat |
sarvaṃ pumān veda guṇāṃśca tajjño
na veda sarvajñamanantamīḍe || 3 ||
yadoparāmo manaso nāmarūpa-
rūpasya dṛṣṭasmṛtisapramoṣāt |
ya īyate kevalayā svasaṃsthayā
haṃsāya tasmai śucisadmane namaḥ || 4 ||
manīṣiṇo'ntarhadi sanniveśitaṃ
svaśaktibhirnavabhiśca trivṛdbhiḥ |
vahniṃ yathā dāruṇi pāñcadaśyaṃ
manīṣayā niṣkarṣanti gūḍham || 5 ||
sa vai mamāśeṣaviśeṣamāyā
niṣedhanivāṇasukhānubhūtiḥ |
sa sarvanāmā sa ca viśvarūpaḥ
prasīdatāmaniruktātmaśaktiḥ || 6 ||
yadyanniruktaṃ vacasā nirūpitaṃ
dhiyā'kṣabhirvā manasā vota yasya |
mā bhūtsvarūpaṃ guṇarūpaṃ hi tattat
sa vai guṇāpāyavisargalakṣaṇaḥ || 7 ||
yasmin yato yena ca yasya yasmai
yadyo yathā kurūte kāryate ca |
parāvareṣāṃ paramaṃ prāk prasiddhaṃ
tadbrahma taddheturananyadekam || 8 ||
yacchaktayo vadatāṃ vāditāṃ vai
vivādasaṃvādabhuvo bhavanti |
kurvanti caiṣāṃ muhurātmamohaṃ
tasmai namo'nantaguṇāya bhūmne || 9 ||
astīti nāstīti ca vastuniṣṭhayoḥ
ekasthayorbhinnaviruddhadharmayoḥ |
avekṣitaṃ kiṃ ca na yogasāṅkhyayoḥ
samaṃ paraṃ hyanukūlaṃ bṛhattat || 10 ||
yo'nugahārthaṃ bhajatāṃ pādamūlamanāmarūpo bhagavānanantaḥ |
nāmāni rūpāṇi ca janmakarmabhirbheje sa mahyaṃ paramaḥ prasīdatu || 11 ||
yaḥ prākṛtairjñānapathairjanānāṃ
yathāśayaṃ dehagato vibhāti |
yathānilaḥ pārthivamāśrito guṇaṃ
sa īśvaro me kurutānmanoratham || 12 ||
|| iti haṃsaguhyastotraṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(भागवतपुराणान्तर्गतम्)
नमः परायावितथानुभूतये
गुणत्रयाभासनिमित्तबन्धवे ।
अदृष्टधाम्ने गुणतत्त्वबुद्धिभिः
निवृत्तमानाय दधे स्वयम्भुवे ॥ 1 ॥
न यस्य सख्यं पुरुषोऽवैति सख्युः
सखा वसन्संवसतः पुरेऽस्मिन् ।
गुणो यथा गुणिनो व्यक्तदृष्टेः
तस्मै महेशाय नमस्करोमि ॥ 2 ॥
देहोऽसवोऽक्षा मनवो भूतमात्रा
नात्मानमन्यं च विदुः परं यत् ।
सर्वं पुमान् वेद गुणांश्च तज्ज्ञो
न वेद सर्वज्ञमनन्तमीडे ॥ 3 ॥
यदोपरामो मनसो नामरूप-
रूपस्य दृष्टस्मृतिसप्रमोषात् ।
य ईयते केवलया स्वसंस्थया
हंसाय तस्मै शुचिसद्मने नमः ॥ 4 ॥
मनीषिणोऽन्तर्हदि सन्निवेशितं
स्वशक्तिभिर्नवभिश्च त्रिवृद्भिः ।
वह्निं यथा दारुणि पाञ्चदश्यं
मनीषया निष्कर्षन्ति गूढम् ॥ 5 ॥
स वै ममाशेषविशेषमाया
निषेधनिवाणसुखानुभूतिः ।
स सर्वनामा स च विश्वरूपः
प्रसीदतामनिरुक्तात्मशक्तिः ॥ 6 ॥
यद्यन्निरुक्तं वचसा निरूपितं
धियाऽक्षभिर्वा मनसा वोत यस्य ।
मा भूत्स्वरूपं गुणरूपं हि तत्तत्
स वै गुणापायविसर्गलक्षणः ॥ 7 ॥
यस्मिन् यतो येन च यस्य यस्मै
यद्यो यथा कुरूते कार्यते च ।
परावरेषां परमं प्राक् प्रसिद्धं
तद्ब्रह्म तद्धेतुरनन्यदेकम् ॥ 8 ॥
यच्छक्तयो वदतां वादितां वै
विवादसंवादभुवो भवन्ति ।
कुर्वन्ति चैषां मुहुरात्ममोहं
तस्मै नमोऽनन्तगुणाय भूम्ने ॥ 9 ॥
अस्तीति नास्तीति च वस्तुनिष्ठयोः
एकस्थयोर्भिन्नविरुद्धधर्मयोः ।
अवेक्षितं किं च न योगसाङ्ख्ययोः
समं परं ह्यनुकूलं बृहत्तत् ॥ 10 ॥
योऽनुगहार्थं भजतां पादमूलमनामरूपो भगवाननन्तः ।
नामानि रूपाणि च जन्मकर्मभिर्भेजे स मह्यं परमः प्रसीदतु ॥ 11 ॥
यः प्राकृतैर्ज्ञानपथैर्जनानां
यथाशयं देहगतो विभाति ।
यथानिलः पार्थिवमाश्रितो गुणं
स ईश्वरो मे कुरुतान्मनोरथम् ॥ 12 ॥
॥ इति हंसगुह्यस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
(bhāgavatapurāṇāntargatam)
namaḥ parāyāvitathānubhūtaye
guṇatrayābhāsanimittabandhave |
adṛṣṭadhāmne guṇatattvabuddhibhiḥ
nivṛttamānāya dadhe svayambhuve || 1 ||
na yasya sakhyaṃ puruṣo'vaiti sakhyuḥ
sakhā vasansaṃvasataḥ pure'smin |
guṇo yathā guṇino vyaktadṛṣṭeḥ
tasmai maheśāya namaskaromi || 2 ||
deho'savo'kṣā manavo bhūtamātrā
nātmānamanyaṃ ca viduḥ paraṃ yat |
sarvaṃ pumān veda guṇāṃśca tajjño
na veda sarvajñamanantamīḍe || 3 ||
yadoparāmo manaso nāmarūpa-
rūpasya dṛṣṭasmṛtisapramoṣāt |
ya īyate kevalayā svasaṃsthayā
haṃsāya tasmai śucisadmane namaḥ || 4 ||
manīṣiṇo'ntarhadi sanniveśitaṃ
svaśaktibhirnavabhiśca trivṛdbhiḥ |
vahniṃ yathā dāruṇi pāñcadaśyaṃ
manīṣayā niṣkarṣanti gūḍham || 5 ||
sa vai mamāśeṣaviśeṣamāyā
niṣedhanivāṇasukhānubhūtiḥ |
sa sarvanāmā sa ca viśvarūpaḥ
prasīdatāmaniruktātmaśaktiḥ || 6 ||
yadyanniruktaṃ vacasā nirūpitaṃ
dhiyā'kṣabhirvā manasā vota yasya |
mā bhūtsvarūpaṃ guṇarūpaṃ hi tattat
sa vai guṇāpāyavisargalakṣaṇaḥ || 7 ||
yasmin yato yena ca yasya yasmai
yadyo yathā kurūte kāryate ca |
parāvareṣāṃ paramaṃ prāk prasiddhaṃ
tadbrahma taddheturananyadekam || 8 ||
yacchaktayo vadatāṃ vāditāṃ vai
vivādasaṃvādabhuvo bhavanti |
kurvanti caiṣāṃ muhurātmamohaṃ
tasmai namo'nantaguṇāya bhūmne || 9 ||
astīti nāstīti ca vastuniṣṭhayoḥ
ekasthayorbhinnaviruddhadharmayoḥ |
avekṣitaṃ kiṃ ca na yogasāṅkhyayoḥ
samaṃ paraṃ hyanukūlaṃ bṛhattat || 10 ||
yo'nugahārthaṃ bhajatāṃ pādamūlamanāmarūpo bhagavānanantaḥ |
nāmāni rūpāṇi ca janmakarmabhirbheje sa mahyaṃ paramaḥ prasīdatu || 11 ||
yaḥ prākṛtairjñānapathairjanānāṃ
yathāśayaṃ dehagato vibhāti |
yathānilaḥ pārthivamāśrito guṇaṃ
sa īśvaro me kurutānmanoratham || 12 ||
|| iti haṃsaguhyastotraṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.