𑌅𑌷𑍍𑌟𑌾𑌵𑌕𑍍𑌰 𑌉𑌵𑌾𑌚 ॥
𑌭𑌾𑌵𑌾𑌭𑌾𑌵𑌵𑌿𑌕𑌾𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍍𑌵𑌭𑌾𑌵𑌾𑌦𑌿𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑍀 ।
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌕𑌾𑌰𑍋 𑌗𑌤𑌕𑍍𑌲𑍇𑌶𑌃 𑌸𑍁𑌖𑍇𑌨𑍈𑌵𑍋𑌪𑌶𑌾𑌮𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 11-1॥
𑌈𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑌾 𑌨𑍇𑌹𑌾𑌨𑍍𑌯 𑌇𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑍀 ।
𑌅𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌗𑌲𑌿𑌤𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌶𑌃 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌕𑍍𑌵𑌾𑌪𑌿 𑌨 𑌸𑌜𑍍𑌜𑌤𑍇 ॥ 11-2॥
𑌆𑌪𑌦𑌃 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌦𑌃 𑌕𑌾𑌲𑍇 𑌦𑍈𑌵𑌾𑌦𑍇𑌵𑍇𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑍀 ।
𑌤𑍃𑌪𑍍𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌸𑍍𑌥𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑍋 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌨 𑌵𑌾𑌞𑍍𑌛𑌤𑌿 𑌨 𑌶𑍋𑌚𑌤𑌿 ॥ 11-3॥
𑌸𑍁𑌖𑌦𑍁𑌃𑌖𑍇 𑌜𑌨𑍍𑌮𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍂 𑌦𑍈𑌵𑌾𑌦𑍇𑌵𑍇𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑍀 ।
𑌸𑌾𑌧𑍍𑌯𑌾𑌦𑌰𑍍𑌶𑍀 𑌨𑌿𑌰𑌾𑌯𑌾𑌸𑌃 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌨𑌪𑌿 𑌨 𑌲𑌿𑌪𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 11-4॥
𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌾 𑌜𑌾𑌯𑌤𑍇 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌂 𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑌥𑍇𑌹𑍇𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑍀 ।
𑌤𑌯𑌾 𑌹𑍀𑌨𑌃 𑌸𑍁𑌖𑍀 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑍍𑌰 𑌗𑌲𑌿𑌤𑌸𑍍𑌪𑍃𑌹𑌃 ॥ 11-5॥
𑌨𑌾𑌹𑌂 𑌦𑍇𑌹𑍋 𑌨 𑌮𑍇 𑌦𑍇𑌹𑍋 𑌬𑍋𑌧𑍋𑌽𑌹𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑍀 ।
𑌕𑍈𑌵𑌲𑍍𑌯𑌮𑌿𑌵 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌨 𑌸𑍍𑌮𑌰𑌤𑍍𑌯𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ॥ 11-6॥
𑌆𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌸𑍍𑌤𑌮𑍍𑌬𑌪𑌰𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌮𑌹𑌮𑍇𑌵𑍇𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑍀 ।
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪𑌃 𑌶𑍁𑌚𑌿𑌃 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌵𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌃 ॥ 11-7॥
𑌨𑌾𑌨𑌾𑌶𑍍𑌚𑌰𑍍𑌯𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌂 𑌨 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌿𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑍀 ।
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌸𑌨𑌃 𑌸𑍍𑌫𑍂𑌰𑍍𑌤𑌿𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌨 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌿𑌵 𑌶𑌾𑌮𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 11-8॥
Roman (IAST) Transliteration
aṣṭāvakra uvāca ||
bhāvābhāvavikāraśca svabhāvāditi niścayī |
nirvikāro gatakleśaḥ sukhenaivopaśāmyati || 11-1||
īśvaraḥ sarvanirmātā nehānya iti niścayī |
antargalitasarvāśaḥ śāntaḥ kvāpi na sajjate || 11-2||
āpadaḥ sampadaḥ kāle daivādeveti niścayī |
tṛptaḥ svasthendriyo nityaṃ na vāñchati na śocati || 11-3||
sukhaduḥkhe janmamṛtyū daivādeveti niścayī |
sādhyādarśī nirāyāsaḥ kurvannapi na lipyate || 11-4||
cintayā jāyate duḥkhaṃ nānyatheheti niścayī |
tayā hīnaḥ sukhī śāntaḥ sarvatra galitaspṛhaḥ || 11-5||
nāhaṃ deho na me deho bodho'hamiti niścayī |
kaivalyamiva samprāpto na smaratyakṛtaṃ kṛtam || 11-6||
ābrahmastambaparyantamahameveti niścayī |
nirvikalpaḥ śuciḥ śāntaḥ prāptāprāptavinirvṛtaḥ || 11-7||
nānāścaryamidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścayī |
nirvāsanaḥ sphūrtimātro na kiñcidiva śāmyati || 11-8||
Sanskrit — Devanagari (original)
अष्टावक्र उवाच ॥
भावाभावविकारश्च स्वभावादिति निश्चयी ।
निर्विकारो गतक्लेशः सुखेनैवोपशाम्यति ॥ 11-1॥
ईश्वरः सर्वनिर्माता नेहान्य इति निश्चयी ।
अन्तर्गलितसर्वाशः शान्तः क्वापि न सज्जते ॥ 11-2॥
आपदः सम्पदः काले दैवादेवेति निश्चयी ।
तृप्तः स्वस्थेन्द्रियो नित्यं न वाञ्छति न शोचति ॥ 11-3॥
सुखदुःखे जन्ममृत्यू दैवादेवेति निश्चयी ।
साध्यादर्शी निरायासः कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ 11-4॥
चिन्तया जायते दुःखं नान्यथेहेति निश्चयी ।
तया हीनः सुखी शान्तः सर्वत्र गलितस्पृहः ॥ 11-5॥
नाहं देहो न मे देहो बोधोऽहमिति निश्चयी ।
कैवल्यमिव सम्प्राप्तो न स्मरत्यकृतं कृतम् ॥ 11-6॥
आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तमहमेवेति निश्चयी ।
निर्विकल्पः शुचिः शान्तः प्राप्ताप्राप्तविनिर्वृतः ॥ 11-7॥
नानाश्चर्यमिदं विश्वं न किञ्चिदिति निश्चयी ।
निर्वासनः स्फूर्तिमात्रो न किञ्चिदिव शाम्यति ॥ 11-8॥
aṣṭāvakra uvāca ||
bhāvābhāvavikāraśca svabhāvāditi niścayī |
nirvikāro gatakleśaḥ sukhenaivopaśāmyati || 11-1||
īśvaraḥ sarvanirmātā nehānya iti niścayī |
antargalitasarvāśaḥ śāntaḥ kvāpi na sajjate || 11-2||
āpadaḥ sampadaḥ kāle daivādeveti niścayī |
tṛptaḥ svasthendriyo nityaṃ na vāñchati na śocati || 11-3||
sukhaduḥkhe janmamṛtyū daivādeveti niścayī |
sādhyādarśī nirāyāsaḥ kurvannapi na lipyate || 11-4||
cintayā jāyate duḥkhaṃ nānyatheheti niścayī |
tayā hīnaḥ sukhī śāntaḥ sarvatra galitaspṛhaḥ || 11-5||
nāhaṃ deho na me deho bodho'hamiti niścayī |
kaivalyamiva samprāpto na smaratyakṛtaṃ kṛtam || 11-6||
ābrahmastambaparyantamahameveti niścayī |
nirvikalpaḥ śuciḥ śāntaḥ prāptāprāptavinirvṛtaḥ || 11-7||
nānāścaryamidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścayī |
nirvāsanaḥ sphūrtimātro na kiñcidiva śāmyati || 11-8||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.