vyāsa uvāca
prajā patīnāṃ prathamaṃ tejasāṃ puruṣaṃ prabhum |
bhuvanaṃ bhūrbhuvaṃ devaṃ sarvalokeśvaraṃ prabhum|| 1
īśānāṃ varadaṃ pārtha dṛṣṇavānasi śaṅkaram |
taṃ gacca śaraṇaṃ devaṃ varadaṃ bhavaneśvaram || 2
mahādevaṃ mahātmāna mīśānaṃ jaṭilaṃ śivam |
tyrakṣaṃ mahābhujaṃ rudraṃ śikhinaṃ cīravāsanam || 3
mahādevaṃ haraṃ sthāṇuṃ varadaṃ bhavaneśvaram |
jagatrpādhānamadhikaṃ jagatprītamadhīśvaram || 4
jagadyoniṃ jagaddvīpaṃ jayanaṃ jagato gatim |
viśvātmānaṃ viśvasṛjaṃ viśvamūrtiṃ yaśasvinam || 5
viśveśvaraṃ viśvavaraṃ karmāṇāmīśvaraṃ prabhum |
śambhuṃ svayambhuṃ bhūteśaṃ bhūtabhavyabhavodbhavam || 6
yogaṃ yogeśvaraṃ śarvaṃ sarvalokeśvareśvaram |
sarvaśreṣṭaṃ jagacchreṣṭaṃ variṣṭaṃ parameṣṭhinam || 7
lokatraya vidhātāramekaṃ lokatrayāśrayam |
sudurjayaṃ jagannāthaṃ janmamṛtyu jarātigam || 8
jñānātmānāṃ jñānagamyaṃ jñānaśreṣṭhaṃ sudarvidam |
dātāraṃ caiva bhaktānāṃ prasādavihitān varān || 9
tasya pāriṣadā divyārūpai rnānāvidhai rvibhoḥ |
vāmanā jaṭilā muṇḍā hrasvagrīva mahodarāḥ || 10
mahākāyā mahotsāhā mahākarṇāstadā pare |
ānanairvikṛtaiḥ pādaiḥ pārthaveṣaiśca vaikṛtaiḥ || 11
īdṛśaissa mahādevaḥ pūjyamāno maheśvaraḥ |
saśivastāta tejasvī prasādādyāti te'grataḥ || 12
tasmin ghore sadā pārtha saṅgrāme romaharṣiṇe |
drauṇikarṇa kṛpairguptāṃ maheṣvāsaiḥ prahāribhiḥ || 13
kastāṃ senāṃ tadā pārdha manasāpi pradharṣayet |
ṛte devānmaheṣvāsādbahurūpānmaheśvarāt || 14
pthātumutsahate kaścinnatasminnagrataḥ sthite |
na hi bhūtaṃ samaṃ tena triṣu lokeṣu vidyate || 15
gandhe nāpi hi saṅgrāme tasya kṛddasya śatravaḥ |
visañjñā hata bhūyiṣṭā vepantica patanti ca || 16
tasmai namastu kurvanto devā stiṣṭhanti vaidivi |
ye cānye mānavā loke yeca svargajito narāḥ || 17
ye bhaktā varadaṃ devaṃ śivaṃ rudramumāpatim |
iha loke sukhaṃ prāpyate yānti paramāṃ gatim || 18
namaskuruṣva kaunteya tasmai śāntāya vai sadā |
rudrāya śitikaṇṭhāya kaniṣṭhāya suvarcase || 19
kapardine karalāya haryakṣavaradāyaca |
yāmyāyaraktakeśāya sadvṛtte śaṅkarāyaca || 20
kāmyāya harinetrāya sthāṇuve puruṣāyaca |
harikeśāya muṇḍāya kaniṣṭhāya suvarcase || 21
bhāskarāya sutīrthāya devadevāya raṃhase |
bahurūpāya priyāya priyavāsase || 22
uṣṇīṣiṇe suvaktrāya sahasrākṣāya mīḍuṣe |
girīśīya suśāntāya pataye cīravāsase || 23
hiraṇyabāhave rājannugrāya patayediśām |
parjanyapatayecaiva bhūtānāṃ pataye namaḥ || 24
vṛkṣāṇāṃ patayecaiva gavāṃ ca pataye tathā |
vṛkṣairāvṛttakāyāya senānye madhyamāyaca || 25
sruvahastāya devāya dhanvine bhārgavāya ca |
bahurūpāya viśvasya pataye muñjavāsase || 26
sahasraśirase caiva sahasra nayanāyaca |
sahasrabāhave caiva sahasra caraṇāya ca || 27
śaraṇaṃ gaccha kaunteya varadaṃ bhuvaneśvaram |
umāpatiṃ virūpākṣaṃ dakṣaṃ yajñanibarhaṇam || 28
prajānāṃ patimavyagraṃ bhūtānāṃ patimavyayam |
kapardinaṃ vṛṣāvartaṃ vṛṣanābhaṃ vṛṣadhvajam || 29
vṛṣadarpaṃ vṛṣapatiṃ vṛṣaśṛṅgaṃ vṛṣarṣabham |
vṛṣākaṃ vṛṣabhodāraṃ vṛṣabhaṃ vṛṣabhekṣaṇam || 30
vṛṣāyudhaṃ vṛṣaśaraṃ vṛṣabhūtaṃ maheśvaram |
mahodaraṃ mahākāyaṃ dvīpacarmanivāsinam || 31
lokeśaṃ varadaṃ muṇḍaṃ brāhmaṇyaṃ brāhmaṇapriyam |
triśūlapāṇiṃ varadaṃ khaḍgacarmadharaṃ śubham || 32
pinākinaṃ khaḍgadharaṃ lokānāṃ patimīśvaram |
prapadye śaraṇaṃ devaṃ śaraṇyaṃ cīravāsanam || 33
namastasmai sureśāya yasya vaiśravaṇassakhā |
suvāsase namo nityaṃ suvratāya sudhanvine || 34
dhanurdharāya devāya priyadhanvāya dhanvine |
dhanvantarāya dhanuṣe dhanvācāryāya te namaḥ || 35
ugrāyudhāya devāya namassuravarāya ca |
namo'stu bahurūpāya namaste bahudanvine || 36
namo'stu sthāṇave nityannamastasmai sudhanvine |
namo'stu tripuraghnāya bhavaghnāya ca vai namaḥ || 37
vanaspatīnāṃ pataye narāṇāṃ pataye namaḥ |
mātṝṇāṃ pataye caiva gaṇānāṃ pataye namaḥ || 38
gavāṃ ca pataye nityaṃ yajñānāṃ pataye namaḥ |
apāṃ ca pataye nityaṃ devānāṃ pataye namaḥ || 39
pūṣṇo dantavināśāya tryakṣāya varadāyaca |
harāya nīlakaṇṭhāya svarṇakeśāya vai namaḥ || 40
oṃ śāntiḥ oṃ śāntiḥ oṃ śāntiḥ
Sanskrit — Devanagari (original)
व्यास उवाच
प्रजा पतीनां प्रथमं तेजसां पुरुषं प्रभुम् ।
भुवनं भूर्भुवं देवं सर्वलोकेश्वरं प्रभुम्॥ 1
ईशानां वरदं पार्थ दृष्णवानसि शङ्करम् ।
तं गच्च शरणं देवं वरदं भवनेश्वरम् ॥ 2
महादेवं महात्मान मीशानं जटिलं शिवम् ।
त्य्रक्षं महाभुजं रुद्रं शिखिनं चीरवासनम् ॥ 3
महादेवं हरं स्थाणुं वरदं भवनेश्वरम् ।
जगत्र्पाधानमधिकं जगत्प्रीतमधीश्वरम् ॥ 4
जगद्योनिं जगद्द्वीपं जयनं जगतो गतिम् ।
विश्वात्मानं विश्वसृजं विश्वमूर्तिं यशस्विनम् ॥ 5
विश्वेश्वरं विश्ववरं कर्माणामीश्वरं प्रभुम् ।
शम्भुं स्वयम्भुं भूतेशं भूतभव्यभवोद्भवम् ॥ 6
योगं योगेश्वरं शर्वं सर्वलोकेश्वरेश्वरम् ।
सर्वश्रेष्टं जगच्छ्रेष्टं वरिष्टं परमेष्ठिनम् ॥ 7
लोकत्रय विधातारमेकं लोकत्रयाश्रयम् ।
सुदुर्जयं जगन्नाथं जन्ममृत्यु जरातिगम् ॥ 8
ज्ञानात्मानां ज्ञानगम्यं ज्ञानश्रेष्ठं सुदर्विदम् ।
दातारं चैव भक्तानां प्रसादविहितान् वरान् ॥ 9
तस्य पारिषदा दिव्यारूपै र्नानाविधै र्विभोः ।
वामना जटिला मुण्डा ह्रस्वग्रीव महोदराः ॥ 10
महाकाया महोत्साहा महाकर्णास्तदा परे ।
आननैर्विकृतैः पादैः पार्थवेषैश्च वैकृतैः ॥ 11
ईदृशैस्स महादेवः पूज्यमानो महेश्वरः ।
सशिवस्तात तेजस्वी प्रसादाद्याति तेऽग्रतः ॥ 12
तस्मिन् घोरे सदा पार्थ सङ्ग्रामे रोमहर्षिणे ।
द्रौणिकर्ण कृपैर्गुप्तां महेष्वासैः प्रहारिभिः ॥ 13
कस्तां सेनां तदा पार्ध मनसापि प्रधर्षयेत् ।
ऋते देवान्महेष्वासाद्बहुरूपान्महेश्वरात् ॥ 14
प्थातुमुत्सहते कश्चिन्नतस्मिन्नग्रतः स्थिते ।
न हि भूतं समं तेन त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ 15
गन्धे नापि हि सङ्ग्रामे तस्य कृद्दस्य शत्रवः ।
विसञ्ज्ञा हत भूयिष्टा वेपन्तिच पतन्ति च ॥ 16
तस्मै नमस्तु कुर्वन्तो देवा स्तिष्ठन्ति वैदिवि ।
ये चान्ये मानवा लोके येच स्वर्गजितो नराः ॥ 17
ये भक्ता वरदं देवं शिवं रुद्रमुमापतिम् ।
इह लोके सुखं प्राप्यते यान्ति परमां गतिम् ॥ 18
नमस्कुरुष्व कौन्तेय तस्मै शान्ताय वै सदा ।
रुद्राय शितिकण्ठाय कनिष्ठाय सुवर्चसे ॥ 19
कपर्दिने करलाय हर्यक्षवरदायच ।
याम्यायरक्तकेशाय सद्वृत्ते शङ्करायच ॥ 20
काम्याय हरिनेत्राय स्थाणुवे पुरुषायच ।
हरिकेशाय मुण्डाय कनिष्ठाय सुवर्चसे ॥ 21
भास्कराय सुतीर्थाय देवदेवाय रंहसे ।
बहुरूपाय प्रियाय प्रियवाससे ॥ 22
उष्णीषिणे सुवक्त्राय सहस्राक्षाय मीडुषे ।
गिरीशीय सुशान्ताय पतये चीरवाससे ॥ 23
हिरण्यबाहवे राजन्नुग्राय पतयेदिशाम् ।
पर्जन्यपतयेचैव भूतानां पतये नमः ॥ 24
वृक्षाणां पतयेचैव गवां च पतये तथा ।
वृक्षैरावृत्तकायाय सेनान्ये मध्यमायच ॥ 25
स्रुवहस्ताय देवाय धन्विने भार्गवाय च ।
बहुरूपाय विश्वस्य पतये मुञ्जवाससे ॥ 26
सहस्रशिरसे चैव सहस्र नयनायच ।
सहस्रबाहवे चैव सहस्र चरणाय च ॥ 27
शरणं गच्छ कौन्तेय वरदं भुवनेश्वरम् ।
उमापतिं विरूपाक्षं दक्षं यज्ञनिबर्हणम् ॥ 28
प्रजानां पतिमव्यग्रं भूतानां पतिमव्ययम् ।
कपर्दिनं वृषावर्तं वृषनाभं वृषध्वजम् ॥ 29
वृषदर्पं वृषपतिं वृषशृङ्गं वृषर्षभम् ।
वृषाकं वृषभोदारं वृषभं वृषभेक्षणम् ॥ 30
वृषायुधं वृषशरं वृषभूतं महेश्वरम् ।
महोदरं महाकायं द्वीपचर्मनिवासिनम् ॥ 31
लोकेशं वरदं मुण्डं ब्राह्मण्यं ब्राह्मणप्रियम् ।
त्रिशूलपाणिं वरदं खड्गचर्मधरं शुभम् ॥ 32
पिनाकिनं खड्गधरं लोकानां पतिमीश्वरम् ।
प्रपद्ये शरणं देवं शरण्यं चीरवासनम् ॥ 33
नमस्तस्मै सुरेशाय यस्य वैश्रवणस्सखा ।
सुवाससे नमो नित्यं सुव्रताय सुधन्विने ॥ 34
धनुर्धराय देवाय प्रियधन्वाय धन्विने ।
धन्वन्तराय धनुषे धन्वाचार्याय ते नमः ॥ 35
उग्रायुधाय देवाय नमस्सुरवराय च ।
नमोऽस्तु बहुरूपाय नमस्ते बहुदन्विने ॥ 36
नमोऽस्तु स्थाणवे नित्यन्नमस्तस्मै सुधन्विने ।
नमोऽस्तु त्रिपुरघ्नाय भवघ्नाय च वै नमः ॥ 37
वनस्पतीनां पतये नराणां पतये नमः ।
मातॄणां पतये चैव गणानां पतये नमः ॥ 38
गवां च पतये नित्यं यज्ञानां पतये नमः ।
अपां च पतये नित्यं देवानां पतये नमः ॥ 39
पूष्णो दन्तविनाशाय त्र्यक्षाय वरदायच ।
हराय नीलकण्ठाय स्वर्णकेशाय वै नमः ॥ 40
ॐ शान्तिः ॐ शान्तिः ॐ शान्तिः