అధ్యాయ 1
వల్లీ 1
ఓం ఉశన్ హ వై వాజశ్రవస-స్సర్వవేదస-న్దదౌ।
తస్య హ నచికేతా నామ పుత్ర ఆస ॥1॥
తం హ కుమారం సన్త-న్దక్షిణాసు నీయమానాసు శ్రద్ధా-ఽఽవివేశ। సో-ఽమన్యత ॥2॥
పీతోదకా జగ్ధతృణా దుగ్ధదోహా నిరిన్ద్రియాః।
అనన్దా నామ తే లోకాస్తాన్స గచ్ఛతి తా దదత్ ॥3॥
స హోవాచ పితర-న్తత కస్మై మా-న్దాస్యసీతి।
ద్వితీయ-న్తృతీయ-న్తం హోవాచ మృత్యవే త్వా దదామీతి ॥4॥
బహూనామేమి ప్రథమో బహూనామేమి మధ్యమః।
కిం స్విద్యమస్య కర్తవ్యం-యఁన్మయాద్య కరిష్యతి ॥5॥
అనుపశ్య యథా పూర్వే ప్రతిపశ్య తథా-ఽపరే।
సస్యమివ మర్త్యః పచ్యతే సస్యమివాజాయతే పునః ॥6॥
వైశ్వానరః ప్రవిశత్యతిథిర్బ్రాహ్మణో గృహాన్।
తస్యైతాం శాన్తి-ఙ్కుర్వన్తి హర వైవస్వతోదకమ్ ॥7॥
ఆశాప్రతీక్షే సఙ్గతం సూనృతా-ఞ్చేష్టాపూర్వే పుత్రపశూంశ్చ సర్వాన్।
ఏతద్ వృఙ్క్తే పురుషస్యాల్పమేధసో యస్యానశ్నన్వసతి బ్రాహ్మణో గృహే ॥8॥
తిస్రో రాత్రీర్యదవాత్సీర్గృహే మే-ఽనశ్నన్బ్రహ్మన్నతిథిర్నమస్యః।
నమస్తే-ఽస్తు బ్రహ్మన్స్వస్తి మే-ఽస్తు తస్మాత్ప్రతి త్రీన్వరాన్వృణీష్వ ॥9॥
శాన్తసఙ్కల్ప-స్సుమనా యథా స్యాద్వీతమన్యుర్గౌతమో మాభి మృత్యో।
త్వత్ప్రసృష్ట-మ్మాభివదేత్ప్రతీత ఏతత్త్రయాణా-మ్ప్రథమం-వఁరం-వృఁణే ॥10॥
యథా పురస్తాద్ భవితా ప్రతీత ఔద్దాలకిరారుణిర్మత్ప్రసృష్టః।
సుఖం రాత్రీ-శ్శయితా వీతమన్యుస్త్వా-న్దదృశివాన్మృత్యుముఖాత్ప్రముక్తమ్ ॥11॥
స్వర్గే లోకే న భయ-ఙ్కిఞ్చనాస్తి న తత్ర త్వ-న్న జరయా బిభేతి।
ఉభే తీర్త్వా-ఽశనాయాపిపాసే శోకాతిగో మోదతే స్వర్గలోకే ॥12॥
స త్వమగ్నిం స్వర్గ్యమధ్యేషి మృత్యో ప్రబ్రూహి త్వం శ్రద్దధానాయ మహ్యమ్।
స్వర్గలోకా అమృతత్వ-మ్భజన్త ఏతద్ ద్వితీయేన వృణే వరేణ ॥13॥
ప్ర తే బ్రవీమి తదు మే నిబోధ స్వర్గ్యమగ్ని-న్నచికేతః ప్రజానన్।
అనన్తలోకాప్తిమథో ప్రతిష్ఠాం-విఁద్ధి త్వమేత-న్నిహిత-ఙ్గుహాయామ్ ॥14॥
లోకాదిమగ్ని-న్తమువాచ తస్మై యా ఇష్టకా యావతీర్వా యథా వా।
స చాపి తత్ప్రత్యవదద్యథోక్తమథాస్య మృత్యుః పునరేవాహ తుష్టః ॥15॥
తమబ్రవీత్ప్రీయమాణో మహాత్మా వర-న్తవేహాద్య దదామి భూయః।
తవైవ నామ్నా భవితా-ఽయమగ్ని-స్సృఙ్కా-ఞ్చేమామనేకరూపా-ఙ్గృహాణ ॥16॥
త్రిణాచికేతస్త్రిభిరేత్య సన్ధి-న్త్రికర్మకృత్తరతి జన్మమృత్యూ।
బ్రహ్మజజ్ఞ-న్దేవమీడ్యం-విఁదిత్వా నిచాయ్యేమాం శాన్తిమత్యన్తమేతి ॥17॥
త్రిణాచికేతస్త్రయమేతద్విదిత్వా య ఏవం-విఁద్వాంశ్చినుతే నాచికేతమ్।
స మృత్యుపాశాన్పురతః ప్రణోద్య శోకాతిగో మోదతే స్వర్గలోకే ॥18॥
ఏష తే-ఽగ్నిర్నచికేత-స్స్వర్గ్యో యమవృణీథా ద్వితీయేన వరేణ।
ఏతమగ్ని-న్తవైవ ప్రవక్శ్యన్తి జనాసస్తృతీయం-వఁర-న్నచికేతో వృణీష్వ ॥19॥
యేయ-మ్ప్రేతే విచికిత్సా మనుష్యే-ఽస్తీత్యేకే నాయమస్తీతి చైకే।
ఏతద్విద్యామనుశిష్టస్త్వయా-ఽహం-వఁరాణామేష వరస్తృతీయః ॥20॥
దేవైరత్రాపి విచికిత్సిత-మ్పురా న హి సువిజ్ఞేయమణురేష ధర్మః।
అన్యం-వఁర-న్నచికేతో వృణీష్వ మా మోపరోత్సీరతి మా సృజైనమ్ ॥21॥
దేవైరత్రాపి విచికిత్సిత-ఙ్కిల త్వ-ఞ్చ మృత్యో యన్న సుజ్ఞేయమాత్థ।
వక్తా చాస్య త్వాదృగన్యో న లభ్యో నాన్యో వరస్తుల్య ఏతస్య కశ్చిత్ ॥22॥
శతాయుషః పుత్రపౌత్రాన్వృణీష్వ బహూన్పశూన్హస్తిహిరణ్యమశ్వాన్।
భూమేర్మహదాయతనం-వృఁణీష్వ స్వయ-ఞ్చ జీవ శరదో యావదిచ్ఛసి ॥23॥
ఏతత్తుల్యం-యఁది మన్యసే వరం-వృఁణీష్వ విత్త-ఞ్చిరజీవికా-ఞ్చ।
మహాభూమౌ నచికేతస్త్వమేధి కామానా-న్త్వా-ఙ్కామభాజ-ఙ్కరోమి ॥24॥
యే యే కామా దుర్లభా మర్త్యలోకే సర్వాన్కామాంశ్ఛన్దతః ప్రార్థయస్వ।
ఇమా రామా-స్సరథా-స్సతూర్యా న హీదృశా లమ్భనీయా మనుష్యైః।
ఆభిర్మత్ప్రత్తాభిః పరిచారయస్వ నచికేతో మరణ-మ్మా-ఽనుప్రాక్శీః ॥25॥
శ్వోభావా మర్త్యస్య యదన్తకైతత్సర్వేన్ద్రియాణా-ఞ్జరయన్తి తేజః।
అపి సర్వ-ఞ్జీవితమల్పమేవ తవైవ వాహాస్తవ నృత్యగీతే ॥26॥
న విత్తేన తర్పణీయో మనుష్యో లప్స్యామహే విత్తమద్రాక్శ్మ చేత్త్వా।
జీవిష్యామో యావదీశిష్యసి త్వం-వఁరస్తు మే వరణీయ-స్స ఏవ ॥27॥
అజీర్యతామమృతానాముపేత్య జీర్యన్మర్త్యః క్వధస్స్థః ప్రజానన్।
అభిధ్యాయన్వర్ణరతిప్రమోదానతిదీర్ఘే జీవితే కో రమేత ॥28॥
యస్మిన్నిదం-విఁచికిత్సన్తి మృత్యో యత్సామ్పరాయే మహతి బ్రూహి నస్తత్।
యో-ఽయం-వఁరో గూఢమనుప్రవిష్టో నాన్య-న్తస్మాన్నచికేతా వృణీతే ॥29॥
Roman (IAST) Transliteration
adhyāya 1
vallī 1
oṃ uśan ha vai vājaśravasa-ssarvavedasa-ndadau|
tasya ha naciketā nāma putra āsa ||1||
taṃ ha kumāraṃ santa-ndakṣiṇāsu nīyamānāsu śraddhā-''viveśa| so-'manyata ||2||
pītodakā jagdhatṛṇā dugdhadohā nirindriyāḥ|
anandā nāma te lokāstānsa gacchati tā dadat ||3||
sa hovāca pitara-ntata kasmai mā-ndāsyasīti|
dvitīya-ntṛtīya-ntaṃ hovāca mṛtyave tvā dadāmīti ||4||
bahūnāmemi prathamo bahūnāmemi madhyamaḥ|
kiṃ svidyamasya kartavyaṃ-ya~nmayādya kariṣyati ||5||
anupaśya yathā pūrve pratipaśya tathā-'pare|
sasyamiva martyaḥ pacyate sasyamivājāyate punaḥ ||6||
vaiśvānaraḥ praviśatyatithirbrāhmaṇo gṛhān|
tasyaitāṃ śānti-ṅkurvanti hara vaivasvatodakam ||7||
āśāpratīkṣe saṅgataṃ sūnṛtā-ñceṣṭāpūrve putrapaśūṃśca sarvān|
etad vṛṅkte puruṣasyālpamedhaso yasyānaśnanvasati brāhmaṇo gṛhe ||8||
tisro rātrīryadavātsīrgṛhe me-'naśnanbrahmannatithirnamasyaḥ|
namaste-'stu brahmansvasti me-'stu tasmātprati trīnvarānvṛṇīṣva ||9||
śāntasaṅkalpa-ssumanā yathā syādvītamanyurgautamo mābhi mṛtyo|
tvatprasṛṣṭa-mmābhivadetpratīta etattrayāṇā-mprathamaṃ-va~raṃ-vṛ~ṇe ||10||
yathā purastād bhavitā pratīta auddālakirāruṇirmatprasṛṣṭaḥ|
sukhaṃ rātrī-śśayitā vītamanyustvā-ndadṛśivānmṛtyumukhātpramuktam ||11||
svarge loke na bhaya-ṅkiñcanāsti na tatra tva-nna jarayā bibheti|
ubhe tīrtvā-'śanāyāpipāse śokātigo modate svargaloke ||12||
sa tvamagniṃ svargyamadhyeṣi mṛtyo prabrūhi tvaṃ śraddadhānāya mahyam|
svargalokā amṛtatva-mbhajanta etad dvitīyena vṛṇe vareṇa ||13||
pra te bravīmi tadu me nibodha svargyamagni-nnaciketaḥ prajānan|
anantalokāptimatho pratiṣṭhāṃ-vi~ddhi tvameta-nnihita-ṅguhāyām ||14||
lokādimagni-ntamuvāca tasmai yā iṣṭakā yāvatīrvā yathā vā|
sa cāpi tatpratyavadadyathoktamathāsya mṛtyuḥ punarevāha tuṣṭaḥ ||15||
tamabravītprīyamāṇo mahātmā vara-ntavehādya dadāmi bhūyaḥ|
tavaiva nāmnā bhavitā-'yamagni-ssṛṅkā-ñcemāmanekarūpā-ṅgṛhāṇa ||16||
triṇāciketastribhiretya sandhi-ntrikarmakṛttarati janmamṛtyū|
brahmajajña-ndevamīḍyaṃ-vi~ditvā nicāyyemāṃ śāntimatyantameti ||17||
triṇāciketastrayametadviditvā ya evaṃ-vi~dvāṃścinute nāciketam|
sa mṛtyupāśānpurataḥ praṇodya śokātigo modate svargaloke ||18||
eṣa te-'gnirnaciketa-ssvargyo yamavṛṇīthā dvitīyena vareṇa|
etamagni-ntavaiva pravakśyanti janāsastṛtīyaṃ-va~ra-nnaciketo vṛṇīṣva ||19||
yeya-mprete vicikitsā manuṣye-'stītyeke nāyamastīti caike|
etadvidyāmanuśiṣṭastvayā-'haṃ-va~rāṇāmeṣa varastṛtīyaḥ ||20||
devairatrāpi vicikitsita-mpurā na hi suvijñeyamaṇureṣa dharmaḥ|
anyaṃ-va~ra-nnaciketo vṛṇīṣva mā moparotsīrati mā sṛjainam ||21||
devairatrāpi vicikitsita-ṅkila tva-ñca mṛtyo yanna sujñeyamāttha|
vaktā cāsya tvādṛganyo na labhyo nānyo varastulya etasya kaścit ||22||
śatāyuṣaḥ putrapautrānvṛṇīṣva bahūnpaśūnhastihiraṇyamaśvān|
bhūmermahadāyatanaṃ-vṛ~ṇīṣva svaya-ñca jīva śarado yāvadicchasi ||23||
etattulyaṃ-ya~di manyase varaṃ-vṛ~ṇīṣva vitta-ñcirajīvikā-ñca|
mahābhūmau naciketastvamedhi kāmānā-ntvā-ṅkāmabhāja-ṅkaromi ||24||
ye ye kāmā durlabhā martyaloke sarvānkāmāṃśchandataḥ prārthayasva|
imā rāmā-ssarathā-ssatūryā na hīdṛśā lambhanīyā manuṣyaiḥ|
ābhirmatprattābhiḥ paricārayasva naciketo maraṇa-mmā-'nuprākśīḥ ||25||
śvobhāvā martyasya yadantakaitatsarvendriyāṇā-ñjarayanti tejaḥ|
api sarva-ñjīvitamalpameva tavaiva vāhāstava nṛtyagīte ||26||
na vittena tarpaṇīyo manuṣyo lapsyāmahe vittamadrākśma cettvā|
jīviṣyāmo yāvadīśiṣyasi tvaṃ-va~rastu me varaṇīya-ssa eva ||27||
ajīryatāmamṛtānāmupetya jīryanmartyaḥ kvadhassthaḥ prajānan|
abhidhyāyanvarṇaratipramodānatidīrghe jīvite ko rameta ||28||
yasminnidaṃ-vi~cikitsanti mṛtyo yatsāmparāye mahati brūhi nastat|
yo-'yaṃ-va~ro gūḍhamanupraviṣṭo nānya-ntasmānnaciketā vṛṇīte ||29||
Sanskrit — Devanagari (original)
अध्याय 1
वल्ली 1
ॐ उशन् ह वै वाजश्रवस-स्सर्ववेदस-न्ददौ।
तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस ॥1॥
तं ह कुमारं सन्त-न्दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धा-ऽऽविवेश। सो-ऽमन्यत ॥2॥
पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रियाः।
अनन्दा नाम ते लोकास्तान्स गच्छति ता ददत् ॥3॥
स होवाच पितर-न्तत कस्मै मा-न्दास्यसीति।
द्वितीय-न्तृतीय-न्तं होवाच मृत्यवे त्वा ददामीति ॥4॥
बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः।
किं स्विद्यमस्य कर्तव्यं-यँन्मयाद्य करिष्यति ॥5॥
अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथा-ऽपरे।
सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिवाजायते पुनः ॥6॥
वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान्।
तस्यैतां शान्ति-ङ्कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम् ॥7॥
आशाप्रतीक्षे सङ्गतं सूनृता-ञ्चेष्टापूर्वे पुत्रपशूंश्च सर्वान्।
एतद् वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे ॥8॥
तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे-ऽनश्नन्ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः।
नमस्ते-ऽस्तु ब्रह्मन्स्वस्ति मे-ऽस्तु तस्मात्प्रति त्रीन्वरान्वृणीष्व ॥9॥
शान्तसङ्कल्प-स्सुमना यथा स्याद्वीतमन्युर्गौतमो माभि मृत्यो।
त्वत्प्रसृष्ट-म्माभिवदेत्प्रतीत एतत्त्रयाणा-म्प्रथमं-वँरं-वृँणे ॥10॥
यथा पुरस्ताद् भविता प्रतीत औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः।
सुखं रात्री-श्शयिता वीतमन्युस्त्वा-न्ददृशिवान्मृत्युमुखात्प्रमुक्तम् ॥11॥
स्वर्गे लोके न भय-ङ्किञ्चनास्ति न तत्र त्व-न्न जरया बिभेति।
उभे तीर्त्वा-ऽशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥12॥
स त्वमग्निं स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यो प्रब्रूहि त्वं श्रद्दधानाय मह्यम्।
स्वर्गलोका अमृतत्व-म्भजन्त एतद् द्वितीयेन वृणे वरेण ॥13॥
प्र ते ब्रवीमि तदु मे निबोध स्वर्ग्यमग्नि-न्नचिकेतः प्रजानन्।
अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां-विँद्धि त्वमेत-न्निहित-ङ्गुहायाम् ॥14॥
लोकादिमग्नि-न्तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा।
स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तमथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥15॥
तमब्रवीत्प्रीयमाणो महात्मा वर-न्तवेहाद्य ददामि भूयः।
तवैव नाम्ना भविता-ऽयमग्नि-स्सृङ्का-ञ्चेमामनेकरूपा-ङ्गृहाण ॥16॥
त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धि-न्त्रिकर्मकृत्तरति जन्ममृत्यू।
ब्रह्मजज्ञ-न्देवमीड्यं-विँदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥17॥
त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं-विँद्वांश्चिनुते नाचिकेतम्।
स मृत्युपाशान्पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥18॥
एष ते-ऽग्निर्नचिकेत-स्स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण।
एतमग्नि-न्तवैव प्रवक्श्यन्ति जनासस्तृतीयं-वँर-न्नचिकेतो वृणीष्व ॥19॥
येय-म्प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये-ऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके।
एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वया-ऽहं-वँराणामेष वरस्तृतीयः ॥20॥
देवैरत्रापि विचिकित्सित-म्पुरा न हि सुविज्ञेयमणुरेष धर्मः।
अन्यं-वँर-न्नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैनम् ॥21॥
देवैरत्रापि विचिकित्सित-ङ्किल त्व-ञ्च मृत्यो यन्न सुज्ञेयमात्थ।
वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥22॥
शतायुषः पुत्रपौत्रान्वृणीष्व बहून्पशून्हस्तिहिरण्यमश्वान्।
भूमेर्महदायतनं-वृँणीष्व स्वय-ञ्च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥23॥
एतत्तुल्यं-यँदि मन्यसे वरं-वृँणीष्व वित्त-ञ्चिरजीविका-ञ्च।
महाभूमौ नचिकेतस्त्वमेधि कामाना-न्त्वा-ङ्कामभाज-ङ्करोमि ॥24॥
ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान्कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व।
इमा रामा-स्सरथा-स्सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः।
आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरण-म्मा-ऽनुप्राक्शीः ॥25॥
श्वोभावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत्सर्वेन्द्रियाणा-ञ्जरयन्ति तेजः।
अपि सर्व-ञ्जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्यगीते ॥26॥
न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्श्म चेत्त्वा।
जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं-वँरस्तु मे वरणीय-स्स एव ॥27॥
अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन्मर्त्यः क्वधस्स्थः प्रजानन्।
अभिध्यायन्वर्णरतिप्रमोदानतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥28॥
यस्मिन्निदं-विँचिकित्सन्ति मृत्यो यत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत्।
यो-ऽयं-वँरो गूढमनुप्रविष्टो नान्य-न्तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥29॥
adhyāya 1
vallī 1
oṃ uśan ha vai vājaśravasa-ssarvavedasa-ndadau|
tasya ha naciketā nāma putra āsa ||1||
taṃ ha kumāraṃ santa-ndakṣiṇāsu nīyamānāsu śraddhā-''viveśa| so-'manyata ||2||
pītodakā jagdhatṛṇā dugdhadohā nirindriyāḥ|
anandā nāma te lokāstānsa gacchati tā dadat ||3||
sa hovāca pitara-ntata kasmai mā-ndāsyasīti|
dvitīya-ntṛtīya-ntaṃ hovāca mṛtyave tvā dadāmīti ||4||
bahūnāmemi prathamo bahūnāmemi madhyamaḥ|
kiṃ svidyamasya kartavyaṃ-ya~nmayādya kariṣyati ||5||
anupaśya yathā pūrve pratipaśya tathā-'pare|
sasyamiva martyaḥ pacyate sasyamivājāyate punaḥ ||6||
vaiśvānaraḥ praviśatyatithirbrāhmaṇo gṛhān|
tasyaitāṃ śānti-ṅkurvanti hara vaivasvatodakam ||7||
āśāpratīkṣe saṅgataṃ sūnṛtā-ñceṣṭāpūrve putrapaśūṃśca sarvān|
etad vṛṅkte puruṣasyālpamedhaso yasyānaśnanvasati brāhmaṇo gṛhe ||8||
tisro rātrīryadavātsīrgṛhe me-'naśnanbrahmannatithirnamasyaḥ|
namaste-'stu brahmansvasti me-'stu tasmātprati trīnvarānvṛṇīṣva ||9||
śāntasaṅkalpa-ssumanā yathā syādvītamanyurgautamo mābhi mṛtyo|
tvatprasṛṣṭa-mmābhivadetpratīta etattrayāṇā-mprathamaṃ-va~raṃ-vṛ~ṇe ||10||
yathā purastād bhavitā pratīta auddālakirāruṇirmatprasṛṣṭaḥ|
sukhaṃ rātrī-śśayitā vītamanyustvā-ndadṛśivānmṛtyumukhātpramuktam ||11||
svarge loke na bhaya-ṅkiñcanāsti na tatra tva-nna jarayā bibheti|
ubhe tīrtvā-'śanāyāpipāse śokātigo modate svargaloke ||12||
sa tvamagniṃ svargyamadhyeṣi mṛtyo prabrūhi tvaṃ śraddadhānāya mahyam|
svargalokā amṛtatva-mbhajanta etad dvitīyena vṛṇe vareṇa ||13||
pra te bravīmi tadu me nibodha svargyamagni-nnaciketaḥ prajānan|
anantalokāptimatho pratiṣṭhāṃ-vi~ddhi tvameta-nnihita-ṅguhāyām ||14||
lokādimagni-ntamuvāca tasmai yā iṣṭakā yāvatīrvā yathā vā|
sa cāpi tatpratyavadadyathoktamathāsya mṛtyuḥ punarevāha tuṣṭaḥ ||15||
tamabravītprīyamāṇo mahātmā vara-ntavehādya dadāmi bhūyaḥ|
tavaiva nāmnā bhavitā-'yamagni-ssṛṅkā-ñcemāmanekarūpā-ṅgṛhāṇa ||16||
triṇāciketastribhiretya sandhi-ntrikarmakṛttarati janmamṛtyū|
brahmajajña-ndevamīḍyaṃ-vi~ditvā nicāyyemāṃ śāntimatyantameti ||17||
triṇāciketastrayametadviditvā ya evaṃ-vi~dvāṃścinute nāciketam|
sa mṛtyupāśānpurataḥ praṇodya śokātigo modate svargaloke ||18||
eṣa te-'gnirnaciketa-ssvargyo yamavṛṇīthā dvitīyena vareṇa|
etamagni-ntavaiva pravakśyanti janāsastṛtīyaṃ-va~ra-nnaciketo vṛṇīṣva ||19||
yeya-mprete vicikitsā manuṣye-'stītyeke nāyamastīti caike|
etadvidyāmanuśiṣṭastvayā-'haṃ-va~rāṇāmeṣa varastṛtīyaḥ ||20||
devairatrāpi vicikitsita-mpurā na hi suvijñeyamaṇureṣa dharmaḥ|
anyaṃ-va~ra-nnaciketo vṛṇīṣva mā moparotsīrati mā sṛjainam ||21||
devairatrāpi vicikitsita-ṅkila tva-ñca mṛtyo yanna sujñeyamāttha|
vaktā cāsya tvādṛganyo na labhyo nānyo varastulya etasya kaścit ||22||
śatāyuṣaḥ putrapautrānvṛṇīṣva bahūnpaśūnhastihiraṇyamaśvān|
bhūmermahadāyatanaṃ-vṛ~ṇīṣva svaya-ñca jīva śarado yāvadicchasi ||23||
etattulyaṃ-ya~di manyase varaṃ-vṛ~ṇīṣva vitta-ñcirajīvikā-ñca|
mahābhūmau naciketastvamedhi kāmānā-ntvā-ṅkāmabhāja-ṅkaromi ||24||
ye ye kāmā durlabhā martyaloke sarvānkāmāṃśchandataḥ prārthayasva|
imā rāmā-ssarathā-ssatūryā na hīdṛśā lambhanīyā manuṣyaiḥ|
ābhirmatprattābhiḥ paricārayasva naciketo maraṇa-mmā-'nuprākśīḥ ||25||
śvobhāvā martyasya yadantakaitatsarvendriyāṇā-ñjarayanti tejaḥ|
api sarva-ñjīvitamalpameva tavaiva vāhāstava nṛtyagīte ||26||
na vittena tarpaṇīyo manuṣyo lapsyāmahe vittamadrākśma cettvā|
jīviṣyāmo yāvadīśiṣyasi tvaṃ-va~rastu me varaṇīya-ssa eva ||27||
ajīryatāmamṛtānāmupetya jīryanmartyaḥ kvadhassthaḥ prajānan|
abhidhyāyanvarṇaratipramodānatidīrghe jīvite ko rameta ||28||
yasminnidaṃ-vi~cikitsanti mṛtyo yatsāmparāye mahati brūhi nastat|
yo-'yaṃ-va~ro gūḍhamanupraviṣṭo nānya-ntasmānnaciketā vṛṇīte ||29||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.