ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அரண்யகாண்டம் ।
அத ஸப்தபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ।
ராக்ஷஸம் ம்ரு'கரூபேண சரந்தம் காமரூபிணம் ।
நிஹத்ய ராமோ மாரீசம் தூர்ணம் பதி ந்யவர்தத ॥ 1 ॥
தஸ்ய ஸந்த்வரமாணஸ்ய த்ரஷ்டுகாமஸ்ய மைதிலீம் ।
க்ரூரஸ்வநோऽத கோமாயுர்விநநாதாஸ்ய ப்ரு'ஷ்டதஃ ॥ 2 ॥
ஸ தஸ்ய ஸ்வரமாஜ்ஞாய தாருணம் ரோமஹர்ஷணம் ।
சிந்தயாமாஸ கோமாயோஸ்ஸ்வரேண பரிஶங்கிதஃ ॥ 3 ॥
அஶுபம் பத மந்யேऽஹம் கோமாயுர்வாஶ்யதே யதா ।
ஸ்வஸ்தி ஸ்யாதபி வைதேஹ்யா ராக்ஷஸைர்பக்ஷணம் விநா ॥ 4 ॥
மாரீசேந து விஜ்ஞாய ஸ்வரமாலம்ப்ய மாமகம் ।
விக்ருஷ்டம் ம்ரு'கரூபேண லக்ஷ்மணஶ்ஶ்ரு'ணுயாத்யதி ॥ 5 ॥
ஸ ஸௌமித்ரிஸ்ஸ்வரம் ஶ்ருத்வா தாம் ச ஹித்வாச மைதிலீம் ।
தயேஹ ப்ரஹிதஃ க்ஷிப்ரம் மத்ஸகாஶமிஹைஷ்யதி ॥ 6 ॥
ராக்ஷஸைஸ்ஸஹிதைர்நூநம் ஸீதாயா ஈப்ஸிதோ வதஃ ।
காஞ்சநஶ்ச ம்ரு'கோ பூத்வா வ்யபநீயாஶ்ரமாத்து மாம் ॥ 7 ॥
தூரம் நீத்வா து மாரீசோ ராக்ஷஸோऽபூச்சரா ஹதஃ ।
ஹா லக்ஷ்மண ஹதோऽஸ்மீதி யத்வாக்யம் வ்யாஜஹார ஹ ॥ 8 ॥
அபி ஸ்வஸ்தி பவேத்தாப்யாம் ரஹிதாப்யாம் மஹாவநே ।
ஜநஸ்தாநநிமித்தம் ஹி க்ரு'தவைரோऽஸ்மி ராக்ஷஸைஃ ॥ 9 ॥
நிமித்தாநி ச கோராணி த்ரு'ஶ்யந்தேऽத்ய பஹூநி ச ।
இத்யேவம் சிந்தயந்ராமஶ்ஶ்ருத்வா கோமாயுநிஸ்ஸ்வநம் ॥ 10 ॥
ஆத்மநஶ்சாபநயநாந்ம்ரு'கரூபேண ரக்ஷஸா ।
ஆஜகாம ஜநஸ்தாநம் ராகவஃ பரிஶங்கிதஃ ॥ 11 ॥
தம் தீநமநஸோ தீநமாஸேதுர்ம்ரு'கபக்ஷிணஃ ।
ஸவ்யம் க்ரு'த்வா மஹாத்மாநம் கோராம்ஶ்ச ஸஸ்ரு'ஜுஸ்ஸ்வராந் ॥ 12 ॥
தாநி த்ரு'ஷ்ட்வா நிமித்தாநி மஹாகோராணி ராகவஃ ।
ந்யவர்ததாத த்வரிதோ ஜவேநாஶ்ரமமாத்மநஃ ॥ 13 ॥
ஸீதாம் ஸ து வராரோஹாம் லக்ஷ்மணம் ச மஹாபலம் ।
ஆஜகாம ஜநஸ்தாநம் சிந்தயந்நேவ ராகவஃ ॥ 14 ॥
ததோ லக்ஷ்மணமாயாந்தம் ததர்ஶ விகதப்ரபம் ।
ததோऽவிதூரே ராமேண ஸமீயாய ஸ லக்ஷ்மணஃ ॥ 15 ॥
விஷண்ணஸ்ஸுவிஷண்ணேந துஃகிதோ துஃகபாகிநா ।
ஸஞ்ஜகர்ஹேऽத தம் ப்ராதா ஜ்யேஷ்டோ லக்ஷ்மணமாகதம் ॥ 16 ॥
விஹாய ஸீதாம் விஜநே வநே ராக்ஷஸஸேவிதே ।
க்ரு'ஹீத்வா ச கரம் ஸவ்யம் லக்ஷ்மணம் ரகுநந்தநஃ ॥ 17 ॥
உவாச மதுரோதர்கமிதம் பருஷமார்திமத் ।
அஹோ லக்ஷ்மண கர்ஹ்யம் தே க்ரு'தம் யஸ்த்வம் விஹாய தாம் ॥ 18 ॥
ஸீதாமிஹாऽகதஸ்ஸௌம்ய கச்சித்ஸ்வஸ்தி பவேதிஹ ।
ந மேऽஸ்தி ஸம்ஶயோ வீர ஸர்வதா ஜநகாத்மஜா ॥ 19 ॥
விநஷ்டா பக்ஷிதா வாபி ராக்ஷஸைர்வநசாரிபிஃ ।
அஶுபாந்யேவ பூயிஷ்டம் யதா ப்ராதுர்பவந்தி மே ॥ 20 ॥
அபி லக்ஷ்மண ஸீதாயாஸ்ஸாமக்ர்யம் ப்ராப்நுயாவஹே ।
ஜீவந்த்யாஃ புருஷவ்யாக்ர ஸுதாயா ஜநகஸ்ய வை ॥ 21 ॥
யதா வை ம்ரு'கஸங்காஶ்ச கோமாயுஶ்சைவ பைரவம் ।
வாஶ்யந்தே ஶகுநாஶ்சாபி ப்ரதீப்தாமபிதோ திஶம் ॥ 22 ॥
அபி ஸ்வஸ்தி பவேத்தஸ்யா ராஜபுத்ர்யா மஹாபல ।
இதம் ஹி ரக்ஷோ ம்ரு'கஸந்நிகாஶம் ப்ரலோப்ய மாம் தூரமநுப்ரயாந்தம் ।
ஹதம் கதஞ்சிந்மஹதா ஶ்ரமேண ஸ ராக்ஷஸோऽபூந்ம்ரியமாண ஏவ ॥ 23 ॥
மநஶ்ச மே தீநமிஹாப்ரஹ்ரு'ஷ்டம் சக்ஷுஶ்ச ஸவ்யம் குருதே விகாரம் ।
அஸம்ஶயம் லக்ஷ்மண நாஸ்தி ஸீதா ஹ்ரு'தா ம்ரு'தா வா பதி வர்ததே வா ॥ 24 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அரண்யகாண்டே ஸப்தபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptapañcāśassargaḥ |
rākṣasaṃ mṛgarūpeṇa carantaṃ kāmarūpiṇam |
nihatya rāmo mārīcaṃ tūrṇaṃ pathi nyavartata || 1 ||
tasya santvaramāṇasya draṣṭukāmasya maithilīm |
krūrasvano'tha gomāyurvinanādāsya pṛṣṭhataḥ || 2 ||
sa tasya svaramājñāya dāruṇaṃ romaharṣaṇam |
cintayāmāsa gomāyossvareṇa pariśaṅkitaḥ || 3 ||
aśubhaṃ bata manye'haṃ gomāyurvāśyate yathā |
svasti syādapi vaidehyā rākṣasairbhakṣaṇaṃ vinā || 4 ||
mārīcena tu vijñāya svaramālambya māmakam |
vikruṣṭaṃ mṛgarūpeṇa lakṣmaṇaśśṛṇuyādyadi || 5 ||
sa saumitrissvaraṃ śrutvā tāṃ ca hitvāca maithilīm |
tayeha prahitaḥ kṣipraṃ matsakāśamihaiṣyati || 6 ||
rākṣasaissahitairnūnaṃ sītāyā īpsito vadhaḥ |
kāñcanaśca mṛgo bhūtvā vyapanīyāśramāttu mām || 7 ||
dūraṃ nītvā tu mārīco rākṣaso'bhūccharā hataḥ |
hā lakṣmaṇa hato'smīti yadvākyaṃ vyājahāra ha || 8 ||
api svasti bhavettābhyāṃ rahitābhyāṃ mahāvane |
janasthānanimittaṃ hi kṛtavairo'smi rākṣasaiḥ || 9 ||
nimittāni ca ghorāṇi dṛśyante'dya bahūni ca |
ityevaṃ cintayanrāmaśśrutvā gomāyunissvanam || 10 ||
ātmanaścāpanayanānmṛgarūpeṇa rakṣasā |
ājagāma janasthānaṃ rāghavaḥ pariśaṅkitaḥ || 11 ||
taṃ dīnamanaso dīnamāsedurmṛgapakṣiṇaḥ |
savyaṃ kṛtvā mahātmānaṃ ghorāṃśca sasṛjussvarān || 12 ||
tāni dṛṣṭvā nimittāni mahāghorāṇi rāghavaḥ |
nyavartatātha tvarito javenāśramamātmanaḥ || 13 ||
sītāṃ sa tu varārohāṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |
ājagāma janasthānaṃ cintayanneva rāghavaḥ || 14 ||
tato lakṣmaṇamāyāntaṃ dadarśa vigataprabham |
tato'vidūre rāmeṇa samīyāya sa lakṣmaṇaḥ || 15 ||
viṣaṇṇassuviṣaṇṇena duḥkhito duḥkhabhāginā |
sañjagarhe'tha taṃ bhrātā jyeṣṭho lakṣmaṇamāgatam || 16 ||
vihāya sītāṃ vijane vane rākṣasasevite |
gṛhītvā ca karaṃ savyaṃ lakṣmaṇaṃ raghunandanaḥ || 17 ||
uvāca madhurodarkamidaṃ paruṣamārtimat |
aho lakṣmaṇa garhyaṃ te kṛtaṃ yastvaṃ vihāya tām || 18 ||
sītāmihā'gatassaumya kaccitsvasti bhavediha |
na me'sti saṃśayo vīra sarvathā janakātmajā || 19 ||
vinaṣṭā bhakṣitā vāpi rākṣasairvanacāribhiḥ |
aśubhānyeva bhūyiṣṭhaṃ yathā prādurbhavanti me || 20 ||
api lakṣmaṇa sītāyāssāmagryaṃ prāpnuyāvahe |
jīvantyāḥ puruṣavyāghra sutāyā janakasya vai || 21 ||
yathā vai mṛgasaṅghāśca gomāyuścaiva bhairavam |
vāśyante śakunāścāpi pradīptāmabhito diśam || 22 ||
api svasti bhavettasyā rājaputryā mahābala |
idaṃ hi rakṣo mṛgasannikāśaṃ pralobhya māṃ dūramanuprayāntam |
hataṃ kathañcinmahatā śrameṇa sa rākṣaso'bhūnmriyamāṇa eva || 23 ||
manaśca me dīnamihāprahṛṣṭaṃ cakṣuśca savyaṃ kurute vikāram |
asaṃśayaṃ lakṣmaṇa nāsti sītā hṛtā mṛtā vā pathi vartate vā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ सप्तपञ्चाशस्सर्गः ।
राक्षसं मृगरूपेण चरन्तं कामरूपिणम् ।
निहत्य रामो मारीचं तूर्णं पथि न्यवर्तत ॥ 1 ॥
तस्य सन्त्वरमाणस्य द्रष्टुकामस्य मैथिलीम् ।
क्रूरस्वनोऽथ गोमायुर्विननादास्य पृष्ठतः ॥ 2 ॥
स तस्य स्वरमाज्ञाय दारुणं रोमहर्षणम् ।
चिन्तयामास गोमायोस्स्वरेण परिशङ्कितः ॥ 3 ॥
अशुभं बत मन्येऽहं गोमायुर्वाश्यते यथा ।
स्वस्ति स्यादपि वैदेह्या राक्षसैर्भक्षणं विना ॥ 4 ॥
मारीचेन तु विज्ञाय स्वरमालम्ब्य मामकम् ।
विक्रुष्टं मृगरूपेण लक्ष्मणश्शृणुयाद्यदि ॥ 5 ॥
स सौमित्रिस्स्वरं श्रुत्वा तां च हित्वाच मैथिलीम् ।
तयेह प्रहितः क्षिप्रं मत्सकाशमिहैष्यति ॥ 6 ॥
राक्षसैस्सहितैर्नूनं सीताया ईप्सितो वधः ।
काञ्चनश्च मृगो भूत्वा व्यपनीयाश्रमात्तु माम् ॥ 7 ॥
दूरं नीत्वा तु मारीचो राक्षसोऽभूच्छरा हतः ।
हा लक्ष्मण हतोऽस्मीति यद्वाक्यं व्याजहार ह ॥ 8 ॥
अपि स्वस्ति भवेत्ताभ्यां रहिताभ्यां महावने ।
जनस्थाननिमित्तं हि कृतवैरोऽस्मि राक्षसैः ॥ 9 ॥
निमित्तानि च घोराणि दृश्यन्तेऽद्य बहूनि च ।
इत्येवं चिन्तयन्रामश्श्रुत्वा गोमायुनिस्स्वनम् ॥ 10 ॥
आत्मनश्चापनयनान्मृगरूपेण रक्षसा ।
आजगाम जनस्थानं राघवः परिशङ्कितः ॥ 11 ॥
तं दीनमनसो दीनमासेदुर्मृगपक्षिणः ।
सव्यं कृत्वा महात्मानं घोरांश्च ससृजुस्स्वरान् ॥ 12 ॥
तानि दृष्ट्वा निमित्तानि महाघोराणि राघवः ।
न्यवर्तताथ त्वरितो जवेनाश्रममात्मनः ॥ 13 ॥
सीतां स तु वरारोहां लक्ष्मणं च महाबलम् ।
आजगाम जनस्थानं चिन्तयन्नेव राघवः ॥ 14 ॥
ततो लक्ष्मणमायान्तं ददर्श विगतप्रभम् ।
ततोऽविदूरे रामेण समीयाय स लक्ष्मणः ॥ 15 ॥
विषण्णस्सुविषण्णेन दुःखितो दुःखभागिना ।
सञ्जगर्हेऽथ तं भ्राता ज्येष्ठो लक्ष्मणमागतम् ॥ 16 ॥
विहाय सीतां विजने वने राक्षससेविते ।
गृहीत्वा च करं सव्यं लक्ष्मणं रघुनन्दनः ॥ 17 ॥
उवाच मधुरोदर्कमिदं परुषमार्तिमत् ।
अहो लक्ष्मण गर्ह्यं ते कृतं यस्त्वं विहाय ताम् ॥ 18 ॥
सीतामिहाऽगतस्सौम्य कच्चित्स्वस्ति भवेदिह ।
न मेऽस्ति संशयो वीर सर्वथा जनकात्मजा ॥ 19 ॥
विनष्टा भक्षिता वापि राक्षसैर्वनचारिभिः ।
अशुभान्येव भूयिष्ठं यथा प्रादुर्भवन्ति मे ॥ 20 ॥
अपि लक्ष्मण सीतायास्सामग्र्यं प्राप्नुयावहे ।
जीवन्त्याः पुरुषव्याघ्र सुताया जनकस्य वै ॥ 21 ॥
यथा वै मृगसङ्घाश्च गोमायुश्चैव भैरवम् ।
वाश्यन्ते शकुनाश्चापि प्रदीप्तामभितो दिशम् ॥ 22 ॥
अपि स्वस्ति भवेत्तस्या राजपुत्र्या महाबल ।
इदं हि रक्षो मृगसन्निकाशं प्रलोभ्य मां दूरमनुप्रयान्तम् ।
हतं कथञ्चिन्महता श्रमेण स राक्षसोऽभून्म्रियमाण एव ॥ 23 ॥
मनश्च मे दीनमिहाप्रहृष्टं चक्षुश्च सव्यं कुरुते विकारम् ।
असंशयं लक्ष्मण नास्ति सीता हृता मृता वा पथि वर्तते वा ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्तपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptapañcāśassargaḥ |
rākṣasaṃ mṛgarūpeṇa carantaṃ kāmarūpiṇam |
nihatya rāmo mārīcaṃ tūrṇaṃ pathi nyavartata || 1 ||
tasya santvaramāṇasya draṣṭukāmasya maithilīm |
krūrasvano'tha gomāyurvinanādāsya pṛṣṭhataḥ || 2 ||
sa tasya svaramājñāya dāruṇaṃ romaharṣaṇam |
cintayāmāsa gomāyossvareṇa pariśaṅkitaḥ || 3 ||
aśubhaṃ bata manye'haṃ gomāyurvāśyate yathā |
svasti syādapi vaidehyā rākṣasairbhakṣaṇaṃ vinā || 4 ||
mārīcena tu vijñāya svaramālambya māmakam |
vikruṣṭaṃ mṛgarūpeṇa lakṣmaṇaśśṛṇuyādyadi || 5 ||
sa saumitrissvaraṃ śrutvā tāṃ ca hitvāca maithilīm |
tayeha prahitaḥ kṣipraṃ matsakāśamihaiṣyati || 6 ||
rākṣasaissahitairnūnaṃ sītāyā īpsito vadhaḥ |
kāñcanaśca mṛgo bhūtvā vyapanīyāśramāttu mām || 7 ||
dūraṃ nītvā tu mārīco rākṣaso'bhūccharā hataḥ |
hā lakṣmaṇa hato'smīti yadvākyaṃ vyājahāra ha || 8 ||
api svasti bhavettābhyāṃ rahitābhyāṃ mahāvane |
janasthānanimittaṃ hi kṛtavairo'smi rākṣasaiḥ || 9 ||
nimittāni ca ghorāṇi dṛśyante'dya bahūni ca |
ityevaṃ cintayanrāmaśśrutvā gomāyunissvanam || 10 ||
ātmanaścāpanayanānmṛgarūpeṇa rakṣasā |
ājagāma janasthānaṃ rāghavaḥ pariśaṅkitaḥ || 11 ||
taṃ dīnamanaso dīnamāsedurmṛgapakṣiṇaḥ |
savyaṃ kṛtvā mahātmānaṃ ghorāṃśca sasṛjussvarān || 12 ||
tāni dṛṣṭvā nimittāni mahāghorāṇi rāghavaḥ |
nyavartatātha tvarito javenāśramamātmanaḥ || 13 ||
sītāṃ sa tu varārohāṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |
ājagāma janasthānaṃ cintayanneva rāghavaḥ || 14 ||
tato lakṣmaṇamāyāntaṃ dadarśa vigataprabham |
tato'vidūre rāmeṇa samīyāya sa lakṣmaṇaḥ || 15 ||
viṣaṇṇassuviṣaṇṇena duḥkhito duḥkhabhāginā |
sañjagarhe'tha taṃ bhrātā jyeṣṭho lakṣmaṇamāgatam || 16 ||
vihāya sītāṃ vijane vane rākṣasasevite |
gṛhītvā ca karaṃ savyaṃ lakṣmaṇaṃ raghunandanaḥ || 17 ||
uvāca madhurodarkamidaṃ paruṣamārtimat |
aho lakṣmaṇa garhyaṃ te kṛtaṃ yastvaṃ vihāya tām || 18 ||
sītāmihā'gatassaumya kaccitsvasti bhavediha |
na me'sti saṃśayo vīra sarvathā janakātmajā || 19 ||
vinaṣṭā bhakṣitā vāpi rākṣasairvanacāribhiḥ |
aśubhānyeva bhūyiṣṭhaṃ yathā prādurbhavanti me || 20 ||
api lakṣmaṇa sītāyāssāmagryaṃ prāpnuyāvahe |
jīvantyāḥ puruṣavyāghra sutāyā janakasya vai || 21 ||
yathā vai mṛgasaṅghāśca gomāyuścaiva bhairavam |
vāśyante śakunāścāpi pradīptāmabhito diśam || 22 ||
api svasti bhavettasyā rājaputryā mahābala |
idaṃ hi rakṣo mṛgasannikāśaṃ pralobhya māṃ dūramanuprayāntam |
hataṃ kathañcinmahatā śrameṇa sa rākṣaso'bhūnmriyamāṇa eva || 23 ||
manaśca me dīnamihāprahṛṣṭaṃ cakṣuśca savyaṃ kurute vikāram |
asaṃśayaṃ lakṣmaṇa nāsti sītā hṛtā mṛtā vā pathi vartate vā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.