॥ த்ரு'தீய முண்டகே ப்ரதமஃ கண்டஃ ॥
த்வா ஸுபர்ணா ஸயுஜா ஸகாயா ஸமாநம்-வ்ரு'ँக்ஷ-ம்பரிஷஸ்வஜாதே ।
தயோரந்யஃ பிப்பலம் ஸ்வாத்வத்த்யநஶ்நந்நந்யோ அபிசாகஶீதி ॥ 1॥
ஸமாநே வ்ரு'க்ஷே புருஷோ நிமக்நோ-ऽநிஶயா ஶோசதி முஹ்யமாநஃ ।
ஜுஷ்டம்-யँதா பஶ்யத்யந்யமீஶமஸ்ய
மஹிமாநமிதி வீதஶோகஃ ॥ 2॥
யதா பஶ்யஃ பஶ்யதே ருக்மவர்ணம்
கர்தாரமீஶ-ம்புருஷ-ம்ப்ரஹ்மயோநிம் ।
ததா வித்வா-ந்புண்யபாபே விதூய
நிரஞ்ஜநஃ பரமம் ஸாம்யமுபைதி ॥ 3॥
ப்ரணோ ஹ்யேஷ ய-ஸ்ஸர்வபூதைர்விபாதி
விஜாநந் வித்வா-ந்பவதே நாதிவாதீ ।
ஆத்மக்ரீட ஆத்மரதிஃ க்ரியாவா-
நேஷ ப்ரஹ்மவிதாம்-வँரிஷ்டஃ ॥ 4॥
ஸத்யேந லப்யஸ்தபஸா ஹ்யேஷ ஆத்மா
ஸம்யக்ஜ்ஞாநேந ப்ரஹ்மசர்யேண நித்யம் ।
அந்தஸ்ஶரீரே ஜ்யோதிர்மயோ ஹி ஶுப்ரோ
ய-ம்பஶ்யந்தி யதயஃ, க்ஷீணதோஷாஃ ॥ 5॥
ஸத்யமேவ ஜயதே நாந்ரு'தம்
ஸத்யேந பந்தா விததோ தேவயாநஃ ।
யேநா-ऽऽக்ரமந்த்ய்ரு'ஷயோ ஹ்யாப்தகாமா
யத்ர த-த்ஸத்யஸ்ய பரம-ந்நிதாநம் ॥ 6॥
ப்ரு'ஹச்ச தத் திவ்யமசிந்த்யரூபம்
ஸூக்ஷ்மாச்ச த-த்ஸூக்ஷ்மதரம்-விँபாதி ।
தூரா-த்ஸுதூரே ததிஹாந்திகே ச
பஶ்யந்த்விஹைவ நிஹித-ங்குஹாயாம் ॥ 7॥
ந சக்ஷுஷா க்ரு'ஹ்யதே நாபி வாசா
நாந்யைர்தேவைஸ்தபஸா கர்மண வா ।
ஜ்ஞாநப்ரஸாதேந விஶுத்தஸத்த்வ-
ஸ்ததஸ்து த-ம்பஶ்யதே நிஷ்கலம்
த்யாயமாநஃ ॥ 8॥
ஏஷோ-ऽணுராத்மா சேதஸா வேதிதவ்யோ
யஸ்மி-ந்ப்ராணஃ பஞ்சதா ஸம்விँவேஶ ।
ப்ராணைஶ்சித்தம் ஸர்வமோத-ம்ப்ரஜாநாம்
யஸ்மிந் விஶுத்தே விபவத்யேஷ ஆத்மா ॥ 9॥
யம்-யம்ँ லோக-ம்மநஸா ஸம்விँபாதி
விஶுத்தஸத்த்வஃ காமயதே யாம்ஶ்ச காமாந் ।
த-ந்தம்-லோँக-ஞ்ஜயதே தாம்ஶ்ச காமாம்-
ஸ்தஸ்மாதாத்மஜ்ஞம் ஹ்யர்சயேத் பூதிகாமஃ ॥ 10॥
॥ இதி முண்டகோபநிஷதி த்ரு'தீயமுண்டகே ப்ரதமஃ கண்டஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| tṛtīya muṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ-vṛ~kṣa-mpariṣasvajāte |
tayoranyaḥ pippalaṃ svādvattyanaśnannanyo abhicākaśīti || 1||
samāne vṛkṣe puruṣo nimagno-'niśayā śocati muhyamānaḥ |
juṣṭaṃ-ya~dā paśyatyanyamīśamasya
mahimānamiti vītaśokaḥ || 2||
yadā paśyaḥ paśyate rukmavarṇaṃ
kartāramīśa-mpuruṣa-mbrahmayonim |
tadā vidvā-npuṇyapāpe vidhūya
nirañjanaḥ paramaṃ sāmyamupaiti || 3||
praṇo hyeṣa ya-ssarvabhūtairvibhāti
vijānan vidvā-nbhavate nātivādī |
ātmakrīḍa ātmaratiḥ kriyāvā-
neṣa brahmavidāṃ-va~riṣṭhaḥ || 4||
satyena labhyastapasā hyeṣa ātmā
samyagjñānena brahmacaryeṇa nityam |
antasśarīre jyotirmayo hi śubhro
ya-mpaśyanti yatayaḥ, kṣīṇadoṣāḥ || 5||
satyameva jayate nānṛtaṃ
satyena panthā vitato devayānaḥ |
yenā-''kramantyṛṣayo hyāptakāmā
yatra ta-thsatyasya parama-nnidhānam || 6||
bṛhacca tad divyamacintyarūpaṃ
sūkṣmācca ta-thsūkṣmataraṃ-vi~bhāti |
dūrā-thsudūre tadihāntike ca
paśyantvihaiva nihita-ṅguhāyām || 7||
na cakṣuṣā gṛhyate nāpi vācā
nānyairdevaistapasā karmaṇa vā |
jñānaprasādena viśuddhasattva-
statastu ta-mpaśyate niṣkalaṃ
dhyāyamānaḥ || 8||
eṣo-'ṇurātmā cetasā veditavyo
yasmi-nprāṇaḥ pañcadhā saṃvi~veśa |
prāṇaiścittaṃ sarvamota-mprajānāṃ
yasmin viśuddhe vibhavatyeṣa ātmā || 9||
yaṃ-yaṃ~ loka-mmanasā saṃvi~bhāti
viśuddhasattvaḥ kāmayate yāṃśca kāmān |
ta-ntaṃ-lo~ka-ñjayate tāṃśca kāmāṃ-
stasmādātmajñaṃ hyarcayet bhūtikāmaḥ || 10||
|| iti muṇḍakopaniṣadi tṛtīyamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ तृतीय मुण्डके प्रथमः खण्डः ॥
द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं-वृँक्ष-म्परिषस्वजाते ।
तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्त्यनश्नन्नन्यो अभिचाकशीति ॥ 1॥
समाने वृक्षे पुरुषो निमग्नो-ऽनिशया शोचति मुह्यमानः ।
जुष्टं-यँदा पश्यत्यन्यमीशमस्य
महिमानमिति वीतशोकः ॥ 2॥
यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं
कर्तारमीश-म्पुरुष-म्ब्रह्मयोनिम् ।
तदा विद्वा-न्पुण्यपापे विधूय
निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति ॥ 3॥
प्रणो ह्येष य-स्सर्वभूतैर्विभाति
विजानन् विद्वा-न्भवते नातिवादी ।
आत्मक्रीड आत्मरतिः क्रियावा-
नेष ब्रह्मविदां-वँरिष्ठः ॥ 4॥
सत्येन लभ्यस्तपसा ह्येष आत्मा
सम्यग्ज्ञानेन ब्रह्मचर्येण नित्यम् ।
अन्तस्शरीरे ज्योतिर्मयो हि शुभ्रो
य-म्पश्यन्ति यतयः, क्षीणदोषाः ॥ 5॥
सत्यमेव जयते नानृतं
सत्येन पन्था विततो देवयानः ।
येना-ऽऽक्रमन्त्यृषयो ह्याप्तकामा
यत्र त-थ्सत्यस्य परम-न्निधानम् ॥ 6॥
बृहच्च तद् दिव्यमचिन्त्यरूपं
सूक्ष्माच्च त-थ्सूक्ष्मतरं-विँभाति ।
दूरा-थ्सुदूरे तदिहान्तिके च
पश्यन्त्विहैव निहित-ङ्गुहायाम् ॥ 7॥
न चक्षुषा गृह्यते नापि वाचा
नान्यैर्देवैस्तपसा कर्मण वा ।
ज्ञानप्रसादेन विशुद्धसत्त्व-
स्ततस्तु त-म्पश्यते निष्कलं
ध्यायमानः ॥ 8॥
एषो-ऽणुरात्मा चेतसा वेदितव्यो
यस्मि-न्प्राणः पञ्चधा संविँवेश ।
प्राणैश्चित्तं सर्वमोत-म्प्रजानां
यस्मिन् विशुद्धे विभवत्येष आत्मा ॥ 9॥
यं-यंँ लोक-म्मनसा संविँभाति
विशुद्धसत्त्वः कामयते यांश्च कामान् ।
त-न्तं-लोँक-ञ्जयते तांश्च कामां-
स्तस्मादात्मज्ञं ह्यर्चयेत् भूतिकामः ॥ 10॥
॥ इति मुण्डकोपनिषदि तृतीयमुण्डके प्रथमः खण्डः ॥
|| tṛtīya muṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ-vṛ~kṣa-mpariṣasvajāte |
tayoranyaḥ pippalaṃ svādvattyanaśnannanyo abhicākaśīti || 1||
samāne vṛkṣe puruṣo nimagno-'niśayā śocati muhyamānaḥ |
juṣṭaṃ-ya~dā paśyatyanyamīśamasya
mahimānamiti vītaśokaḥ || 2||
yadā paśyaḥ paśyate rukmavarṇaṃ
kartāramīśa-mpuruṣa-mbrahmayonim |
tadā vidvā-npuṇyapāpe vidhūya
nirañjanaḥ paramaṃ sāmyamupaiti || 3||
praṇo hyeṣa ya-ssarvabhūtairvibhāti
vijānan vidvā-nbhavate nātivādī |
ātmakrīḍa ātmaratiḥ kriyāvā-
neṣa brahmavidāṃ-va~riṣṭhaḥ || 4||
satyena labhyastapasā hyeṣa ātmā
samyagjñānena brahmacaryeṇa nityam |
antasśarīre jyotirmayo hi śubhro
ya-mpaśyanti yatayaḥ, kṣīṇadoṣāḥ || 5||
satyameva jayate nānṛtaṃ
satyena panthā vitato devayānaḥ |
yenā-''kramantyṛṣayo hyāptakāmā
yatra ta-thsatyasya parama-nnidhānam || 6||
bṛhacca tad divyamacintyarūpaṃ
sūkṣmācca ta-thsūkṣmataraṃ-vi~bhāti |
dūrā-thsudūre tadihāntike ca
paśyantvihaiva nihita-ṅguhāyām || 7||
na cakṣuṣā gṛhyate nāpi vācā
nānyairdevaistapasā karmaṇa vā |
jñānaprasādena viśuddhasattva-
statastu ta-mpaśyate niṣkalaṃ
dhyāyamānaḥ || 8||
eṣo-'ṇurātmā cetasā veditavyo
yasmi-nprāṇaḥ pañcadhā saṃvi~veśa |
prāṇaiścittaṃ sarvamota-mprajānāṃ
yasmin viśuddhe vibhavatyeṣa ātmā || 9||
yaṃ-yaṃ~ loka-mmanasā saṃvi~bhāti
viśuddhasattvaḥ kāmayate yāṃśca kāmān |
ta-ntaṃ-lo~ka-ñjayate tāṃśca kāmāṃ-
stasmādātmajñaṃ hyarcayet bhūtikāmaḥ || 10||
|| iti muṇḍakopaniṣadi tṛtīyamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.