ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුන්දරකාණ්ඩම් .
අථ පඤ්චාශස්සර්ගඃ .
තමුද්වීක්ෂ්ය මහාබාහුඃ පිඞ්ගාක්ෂං පුරත ස්ථිතම් .
කෝපේන මහතා(අ)විෂ්ටෝ රාවණෝ ලෝකරාවණඃ .. 1 ..
ශඞ්කාහෘතාත්මා දධ්යෞ ස කපීන්ද්රං තේජසාවෘතම් .
කිමේෂ භගවාන්නන්දී භවේත්සාක්ෂාදිහාගතඃ .. 2 ..
යේන ශප්තෝ(අ)ස්මි කෛලාසේ මයා සඤ්චාලිතේ පුරා .
සෝ(අ)යං වානරමූර්තිස්ස්යාත්කිංස්විද්බාණෝ මහා(අ)සුරඃ .. 3 ..
ස රාජා රෝෂතාම්රාක්ෂඃ ප්රහස්තං මන්ත්රිසත්තමම් .
කාලයුක්තමුවාචේදං වචෝ(අ)විපුලමර්ථවත් .. 4 ..
දුරාත්මා පෘච්ඡ්යතාමේෂ කුතඃ කිං වාත්ර කාරණම් .
වනභඞ්ගේ ච කෝ(අ)ස්යාර්ථෝ රාක්ෂසීනාං ච තර්ජනේ .. 5 ..
මත්පුරීමප්රධෘෂ්යාං වා(අ)ගමනේ කිං ප්රයෝජනම් .
ආයෝධනේ වා කිං කාර්යං පෘච්ඡයතාමේෂ දුර්මතිඃ .. 6 ..
රාවණස්ය වචශ්ශ්රුත්වා ප්රහස්තෝ වාක්යමබ්රවීත් .
සමාශ්වසිහි භද්රං තේ න භීඃ කාර්යා ත්වයා කපේ .. 7 ..
යදි තාවත්ත්වමින්ද්රේණ ප්රේෂිතෝ රාවණාලයම් .
තත්ත්වමාඛ්යාහි මා භූත්තේ භයං වානර මෝක්ෂ්යසේ .. 8 ..
යදි වෛශ්රවණස්ය ත්වං යමස්ය වරුණස්ය ච .
චාරරූපමිදං කෘත්වා ප්රවිෂ්ටෝ නඃ පුරීමිමාම් .. 9 ..
විෂ්ණුනා ප්රේෂිතෝ වා(අ)පි දූතෝ විජයකාඞ්ක්ෂිණා .
න හි තේ වානරං තේජෝ රූපමාත්රං තු වානරම් .. 10 ..
තත්ත්වතඃ කථයස්වාද්ය තතෝ වානර මෝක්ෂ්යසේ .
අනෘතං වදතශ්චාපි දුර්ලභං තව ජීවිතම් .. 11 ..
අථවා යන්නිමිත්තස්තේ ප්රවේශෝ රාවණාලයේ .
ඒවමුක්තෝ හරිශ්රේෂ්ඨස්තදා රක්ෂෝගණේශ්වරම් .. 12 ..
අබ්රවීන්නාස්මි ශක්රස්ය යමස්ය වරුණස්ය වා .
ධනදේන න මේ සඛ්යං විෂ්ණුනා නාස්මි චෝදිතඃ .. 13 ..
ජාතිරේව මම ත්වේෂා වානරෝ(අ)හමිහාගතඃ .
දර්ශනේ රාක්ෂසේන්ද්රස්ය දුර්ලභේ තදිදං මයා .. 14 ..
වනං රාක්ෂසරාජස්ය දර්ශනාර්ථේ විනාශිතම් .
තතස්තේ රාක්ෂසාඃ ප්රාප්තා බලිනෝ යුද්ධකාඞ්ක්ෂිණඃ .
රක්ෂණාර්ථං තු දේහස්ය ප්රතියුද්ධා මයා රණේ .. 15 ..
අස්ත්රපාශෛර්න ශක්යෝ(අ)හං බද්ධුං දේවාසුරෛරපි .. 16 ..
පිතාමහාදේෂ වරෝ මාමාප්යේෂෝ(අ)භ්යුපාගතඃ .
රාජානං ද්රෂ්ටුකාමේන මයාස්ත්රමනුවර්තිතම් .. 17 ..
විමුක්තෝ හ්යහමස්ත්රේණ රාක්ෂසෛස්ත්වභිපීඩිතඃ .
කේනචිද්රාජකාර්යේණ සම්ප්රාප්තෝ(අ)ස්මි තවාන්තිකම් .. 18 ..
දූතෝ(අ)හමිති විජ්ඤේයෝ රාඝවස්යාමිතෞජසඃ .
ශ්රූයතාං චාපි වචනං මම පථ්යමිදං ප්රභෝ .. 19 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුන්දරකාණ්ඩේ පඤ්චාශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcāśassargaḥ |
tamudvīkṣya mahābāhuḥ piṅgākṣaṃ purata sthitam |
kopena mahatā'viṣṭo rāvaṇo lokarāvaṇaḥ || 1 ||
śaṅkāhṛtātmā dadhyau sa kapīndraṃ tejasāvṛtam |
kimeṣa bhagavānnandī bhavetsākṣādihāgataḥ || 2 ||
yena śapto'smi kailāse mayā sañcālite purā |
so'yaṃ vānaramūrtissyātkiṃsvidbāṇo mahā'suraḥ || 3 ||
sa rājā roṣatāmrākṣaḥ prahastaṃ mantrisattamam |
kālayuktamuvācedaṃ vaco'vipulamarthavat || 4 ||
durātmā pṛcchyatāmeṣa kutaḥ kiṃ vātra kāraṇam |
vanabhaṅge ca ko'syārtho rākṣasīnāṃ ca tarjane || 5 ||
matpurīmapradhṛṣyāṃ vā'gamane kiṃ prayojanam |
āyodhane vā kiṃ kāryaṃ pṛcchayatāmeṣa durmatiḥ || 6 ||
rāvaṇasya vacaśśrutvā prahasto vākyamabravīt |
samāśvasihi bhadraṃ te na bhīḥ kāryā tvayā kape || 7 ||
yadi tāvattvamindreṇa preṣito rāvaṇālayam |
tattvamākhyāhi mā bhūtte bhayaṃ vānara mokṣyase || 8 ||
yadi vaiśravaṇasya tvaṃ yamasya varuṇasya ca |
cārarūpamidaṃ kṛtvā praviṣṭo naḥ purīmimām || 9 ||
viṣṇunā preṣito vā'pi dūto vijayakāṅkṣiṇā |
na hi te vānaraṃ tejo rūpamātraṃ tu vānaram || 10 ||
tattvataḥ kathayasvādya tato vānara mokṣyase |
anṛtaṃ vadataścāpi durlabhaṃ tava jīvitam || 11 ||
athavā yannimittaste praveśo rāvaṇālaye |
evamukto hariśreṣṭhastadā rakṣogaṇeśvaram || 12 ||
abravīnnāsmi śakrasya yamasya varuṇasya vā |
dhanadena na me sakhyaṃ viṣṇunā nāsmi coditaḥ || 13 ||
jātireva mama tveṣā vānaro'hamihāgataḥ |
darśane rākṣasendrasya durlabhe tadidaṃ mayā || 14 ||
vanaṃ rākṣasarājasya darśanārthe vināśitam |
tataste rākṣasāḥ prāptā balino yuddhakāṅkṣiṇaḥ |
rakṣaṇārthaṃ tu dehasya pratiyuddhā mayā raṇe || 15 ||
astrapāśairna śakyo'haṃ baddhuṃ devāsurairapi || 16 ||
pitāmahādeṣa varo māmāpyeṣo'bhyupāgataḥ |
rājānaṃ draṣṭukāmena mayāstramanuvartitam || 17 ||
vimukto hyahamastreṇa rākṣasaistvabhipīḍitaḥ |
kenacidrājakāryeṇa samprāpto'smi tavāntikam || 18 ||
dūto'hamiti vijñeyo rāghavasyāmitaujasaḥ |
śrūyatāṃ cāpi vacanaṃ mama pathyamidaṃ prabho || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ पञ्चाशस्सर्गः ।
तमुद्वीक्ष्य महाबाहुः पिङ्गाक्षं पुरत स्थितम् ।
कोपेन महताऽविष्टो रावणो लोकरावणः ॥ 1 ॥
शङ्काहृतात्मा दध्यौ स कपीन्द्रं तेजसावृतम् ।
किमेष भगवान्नन्दी भवेत्साक्षादिहागतः ॥ 2 ॥
येन शप्तोऽस्मि कैलासे मया सञ्चालिते पुरा ।
सोऽयं वानरमूर्तिस्स्यात्किंस्विद्बाणो महाऽसुरः ॥ 3 ॥
स राजा रोषताम्राक्षः प्रहस्तं मन्त्रिसत्तमम् ।
कालयुक्तमुवाचेदं वचोऽविपुलमर्थवत् ॥ 4 ॥
दुरात्मा पृच्छ्यतामेष कुतः किं वात्र कारणम् ।
वनभङ्गे च कोऽस्यार्थो राक्षसीनां च तर्जने ॥ 5 ॥
मत्पुरीमप्रधृष्यां वाऽगमने किं प्रयोजनम् ।
आयोधने वा किं कार्यं पृच्छयतामेष दुर्मतिः ॥ 6 ॥
रावणस्य वचश्श्रुत्वा प्रहस्तो वाक्यमब्रवीत् ।
समाश्वसिहि भद्रं ते न भीः कार्या त्वया कपे ॥ 7 ॥
यदि तावत्त्वमिन्द्रेण प्रेषितो रावणालयम् ।
तत्त्वमाख्याहि मा भूत्ते भयं वानर मोक्ष्यसे ॥ 8 ॥
यदि वैश्रवणस्य त्वं यमस्य वरुणस्य च ।
चाररूपमिदं कृत्वा प्रविष्टो नः पुरीमिमाम् ॥ 9 ॥
विष्णुना प्रेषितो वाऽपि दूतो विजयकाङ्क्षिणा ।
न हि ते वानरं तेजो रूपमात्रं तु वानरम् ॥ 10 ॥
तत्त्वतः कथयस्वाद्य ततो वानर मोक्ष्यसे ।
अनृतं वदतश्चापि दुर्लभं तव जीवितम् ॥ 11 ॥
अथवा यन्निमित्तस्ते प्रवेशो रावणालये ।
एवमुक्तो हरिश्रेष्ठस्तदा रक्षोगणेश्वरम् ॥ 12 ॥
अब्रवीन्नास्मि शक्रस्य यमस्य वरुणस्य वा ।
धनदेन न मे सख्यं विष्णुना नास्मि चोदितः ॥ 13 ॥
जातिरेव मम त्वेषा वानरोऽहमिहागतः ।
दर्शने राक्षसेन्द्रस्य दुर्लभे तदिदं मया ॥ 14 ॥
वनं राक्षसराजस्य दर्शनार्थे विनाशितम् ।
ततस्ते राक्षसाः प्राप्ता बलिनो युद्धकाङ्क्षिणः ।
रक्षणार्थं तु देहस्य प्रतियुद्धा मया रणे ॥ 15 ॥
अस्त्रपाशैर्न शक्योऽहं बद्धुं देवासुरैरपि ॥ 16 ॥
पितामहादेष वरो मामाप्येषोऽभ्युपागतः ।
राजानं द्रष्टुकामेन मयास्त्रमनुवर्तितम् ॥ 17 ॥
विमुक्तो ह्यहमस्त्रेण राक्षसैस्त्वभिपीडितः ।
केनचिद्राजकार्येण सम्प्राप्तोऽस्मि तवान्तिकम् ॥ 18 ॥
दूतोऽहमिति विज्ञेयो राघवस्यामितौजसः ।
श्रूयतां चापि वचनं मम पथ्यमिदं प्रभो ॥ 19 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे पञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcāśassargaḥ |
tamudvīkṣya mahābāhuḥ piṅgākṣaṃ purata sthitam |
kopena mahatā'viṣṭo rāvaṇo lokarāvaṇaḥ || 1 ||
śaṅkāhṛtātmā dadhyau sa kapīndraṃ tejasāvṛtam |
kimeṣa bhagavānnandī bhavetsākṣādihāgataḥ || 2 ||
yena śapto'smi kailāse mayā sañcālite purā |
so'yaṃ vānaramūrtissyātkiṃsvidbāṇo mahā'suraḥ || 3 ||
sa rājā roṣatāmrākṣaḥ prahastaṃ mantrisattamam |
kālayuktamuvācedaṃ vaco'vipulamarthavat || 4 ||
durātmā pṛcchyatāmeṣa kutaḥ kiṃ vātra kāraṇam |
vanabhaṅge ca ko'syārtho rākṣasīnāṃ ca tarjane || 5 ||
matpurīmapradhṛṣyāṃ vā'gamane kiṃ prayojanam |
āyodhane vā kiṃ kāryaṃ pṛcchayatāmeṣa durmatiḥ || 6 ||
rāvaṇasya vacaśśrutvā prahasto vākyamabravīt |
samāśvasihi bhadraṃ te na bhīḥ kāryā tvayā kape || 7 ||
yadi tāvattvamindreṇa preṣito rāvaṇālayam |
tattvamākhyāhi mā bhūtte bhayaṃ vānara mokṣyase || 8 ||
yadi vaiśravaṇasya tvaṃ yamasya varuṇasya ca |
cārarūpamidaṃ kṛtvā praviṣṭo naḥ purīmimām || 9 ||
viṣṇunā preṣito vā'pi dūto vijayakāṅkṣiṇā |
na hi te vānaraṃ tejo rūpamātraṃ tu vānaram || 10 ||
tattvataḥ kathayasvādya tato vānara mokṣyase |
anṛtaṃ vadataścāpi durlabhaṃ tava jīvitam || 11 ||
athavā yannimittaste praveśo rāvaṇālaye |
evamukto hariśreṣṭhastadā rakṣogaṇeśvaram || 12 ||
abravīnnāsmi śakrasya yamasya varuṇasya vā |
dhanadena na me sakhyaṃ viṣṇunā nāsmi coditaḥ || 13 ||
jātireva mama tveṣā vānaro'hamihāgataḥ |
darśane rākṣasendrasya durlabhe tadidaṃ mayā || 14 ||
vanaṃ rākṣasarājasya darśanārthe vināśitam |
tataste rākṣasāḥ prāptā balino yuddhakāṅkṣiṇaḥ |
rakṣaṇārthaṃ tu dehasya pratiyuddhā mayā raṇe || 15 ||
astrapāśairna śakyo'haṃ baddhuṃ devāsurairapi || 16 ||
pitāmahādeṣa varo māmāpyeṣo'bhyupāgataḥ |
rājānaṃ draṣṭukāmena mayāstramanuvartitam || 17 ||
vimukto hyahamastreṇa rākṣasaistvabhipīḍitaḥ |
kenacidrājakāryeṇa samprāpto'smi tavāntikam || 18 ||
dūto'hamiti vijñeyo rāghavasyāmitaujasaḥ |
śrūyatāṃ cāpi vacanaṃ mama pathyamidaṃ prabho || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.