ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩම් .
අථ අෂ්ටපඤ්චාශස්සර්ගඃ .
ඉත්යුක්තඃ කරුණං වාක්යං වානරෛස්ත්යක්තජීවිතෛඃ .
සබාෂ්පෝ වානරාන්ගෘධ්රඃ ප්රත්යුවාච මහාස්වනඃ .. 1 ..
යවීයාන්මම භ්රාතා ජටායුර්නාම වානරාඃ .
යමාඛ්යාත හතං යුද්ධේ රාවණේන බලීයසා .. 2 ..
වෘද්ධභාවාදපක්ෂත්වාච්ඡෘණ්වංස්තදපි මර්ෂයේ .
න හි මේ ශක්තිරස්ත්යද්ය භ්රාතුර්වෛරවිමෝක්ෂණේ .. 3 ..
පුරා වෘත්රවධේ වෘත්තේ පරස්පරජයෛෂිණෞ .
ආදිත්යමුපයාතෞ ස්වෝ ජ්වලන්තං රශ්මිමාලිනම් .. 4 ..
ආවෘත්ත්යා(අ)කාශමාර්ගේ තු ජවේන ස්ම ගතෞ භෘශම් .
මධ්යං ප්රාප්තේ දිනකරේ ජටායුරවසීදති .. 5 ..
තමහං භ්රාතරං දෘෂ්ට්වා සූර්යරශ්මිභිරර්දිතම් .
පක්ෂාභ්යාං ඡාදයාමාස ස්නේහාත්පරමවිහ්වලඃ .. 6 ..
නිර්දග්ධපක්ෂඃ පතිතෝ වින්ධ්යේ(අ)හං වානරර්ෂභාඃ .
අහමස්මින්වසන්භ්රාතුඃ ප්රවෘත්තිං නෝපලක්ෂයේ .. 7 ..
ජටායුෂස්ත්වේවමුක්තෝ භ්රාත්රා සම්පාතිනා තදා .
යුවරාජෝ මහාප්රාජ්ඤඃ ප්රත්යුවාචාඞ්ගදස්තතඃ .. 8 ..
ජටායුෂෝ යදි භ්රාතා ශ්රුතං තේ ගදිතං මයා .
ආඛ්යා හි යදි ජානාසි නිලයං තස්ය රක්ෂසඃ .. 9 ..
අදීර්ඝදර්ශිනං තං වෛ රාවණං රාක්ෂසාධිපම් .
අන්තිකේ යදි වා දූරේ යදි ජානාසි ශංස නඃ .. 10 ..
තතෝ(අ)බ්රවීන්මහාතේජා ජ්යේෂ්ඨෝ භ්රාතා ජටායුෂඃ .
ආත්මානුරූපං වචනං වානරාන්සම්ප්රහර්ෂයන් .. 11 ..
නිර්දග්ධපක්ෂෝ ගෘධ්රෝ(අ)හං හීනවීර්යඃ ප්ලවඞ්ගමාඃ .
වාඞ්මාත්රේණ තු රාමස්ය කරිෂ්යේ සාහ්යමුත්තමම් .. 12 ..
ජානාමි වාරුණාන්ලෝකාන්විෂ්ණෝස්ත්රෛ වික්රමානපි .
මහාසුරවිමර්දන්වා ශ්ච හ්යමෘතස්ය ච මන්ථනම් .. 13 ..
රාමස්ය යදිදං කාර්යං කර්තව්යං ප්රථමං මයා .
ජරයා ච හෘතං තේජඃ ප්රාණාශ්ච ශිථිලා මම .. 14 ..
තරුණී රූපසම්පන්නා සර්වාභරණභූෂිතා .
හ්රියමාණා මයා දෘෂ්ටා රාවණේන දුරාත්මනා .. 15 ..
ක්රෝශන්තී රාම රාමේති ලක්ෂ්මණේති ච භාමිනී .
භූෂණාන්යපවිධ්යන්තී ගාත්රාණි ච විධුන්වතී .. 16 ..
සූර්යප්රභේව ශෛලාග්රේ තස්යාඃ කෞශේයමුත්තමම් .
අසිතේ රාක්ෂසේ භාති යථා වා තටිදම්බුදේ .. 17 ..
තාං තු සීතාමහං මන්යේ රාමස්ය පරිකීර්තනාත් .
ශ්රූයතාං මේ කථයතෝ නිලයං තස්ය රක්ෂසඃ .. 18 ..
පුත්රෝ විශ්රවස ස්සාක්ෂාද්භ්රාතා වෛශ්රවණස්ය ච .
අධ්යාස්තේ නගරීං ලඞ්කාං රාවණෝ නාම රාක්ෂසඃ .. 19 ..
ඉතෝ ද්වීපස්සමුද්රස්ය සම්පූර්ණේ ශතයෝජනේ .
තස්මින්ලඞ්කාපුරී රම්යා නිර්මිතා විශ්වකර්මණා .. 20 ..
ජාම්බූනදමයෛර්ද්වාරෛශ්චිත්රෛඃ කාඤ්චනවේදිකෛඃ .
ප්රාසාදෛර්හේමවර්ණෛශ්ච මහද්භිඃ සුසමා කෘතා .. 21 ..
ප්රාකාරේණාර්කවර්ණේන මහතා ච සමාන්විතා .
තස්යාං වසති වෛදේහී දීනා කෞශේයවාසිනී .. 22 ..
රාවණාන්තඃපුරේ රුද්ධා රාක්ෂසීභිස්සුරක්ෂිතා .
ජනකස්යාත්මජාං රාජ්ඤස්තත්ර ද්රක්ෂ්යථ මෛථිලීම් .. 23 ..
ලඞ්කායාමථ ගුප්තායාං සාගරේණ සමන්තතඃ .
සම්ප්රාප්ය සාගරස්යාන්තං සම්පූර්ණං ශතයෝජනම් .. 24 ..
ආසාද්ය දක්ෂිණං තීරං තතෝ ද්රක්ෂ්යථ රාවණම් .
තත්රෛව ත්වරිතාඃ ක්ෂිප්රං වික්රමධ්වං ප්ලවඞ්ගමාඃ .. 25 ..
ජ්ඤානේන ඛලු පශ්යාමි දෘෂ්ට්වා ප්රත්යාගමිෂ්යථ .
ආද්යඃ පන්ථාඃ කුලිඞ්ගානාං යේ චාන්යේ ධාන්යජීවිනඃ .. 26 ..
ද්විතීයෝ බලිභෝජානාං යේ ච වෘක්ෂඵලාශිනඃ .
භාසාස්තෘතීයං ගච්ඡන්ති ක්රෞඤ්චාශ්ච කුරරෛස්සහ .. 27 ..
ශ්යේනාශ්චතුර්ථං ගච්ඡන්ති ගෘධ්රා ගච්ඡන්ති පඤ්චමම් .
බලවීර්යෝපපන්නානාං රූපයෞවනශාලිනාම් .. 28 ..
ෂෂ්ඨස්තු පන්ථා හංසානාං වෛනතේයගතිඃ පරා .
වෛනතේයාච්ච නෝ ජන්ම සර්වේෂාං වානරර්ෂභාඃ .. 29 ..
ඉහස්ථෝ(අ)හං ප්රපශ්යාමි රාවණං ජානකීං තථා .
අස්මාකමපි සෞවර්ණං දිව්යං චක්ෂුර්බලං තථා .. 30 ..
තස්මාදාහාරවීර්යේණ නිසර්ගේණ ච වානරාඃ .
ආයෝජනශතාත්සාග්රාද්වයං පශ්යාම නිත්යශඃ .. 31 ..
අස්මාකං විහිතා වෘත්තිර්නිසර්ගේණ ච දූරතඃ .
විහිතා පාදමූලේ තු වෘත්තිශ්චරණයෝධිනාම් .. 32 ..
ගර්හිතං තු කෘතං කර්ම යේන ස්ම පශිතාශිනා .
ප්රතීකාර්යං ච මේ තස්ය වෛරං භ්රාතෘකෘතං භවේත් .. 33 ..
උපායෝ දෘශ්යතාං කශ්චිල්ලඞ්ඝනේ ලවණාම්භසඃ .
අභිගම්ය තු වෛදේහීං සමෘද්ධාර්ථා ගමිෂ්යථ .. 34 ..
සමුද්රං නේතුමිච්ඡාමි භවද්භිර්වරුණාලයම් .
ප්රදාස්යාම්යුදකං භ්රාතුස්ස්වර්ගතස්ය මහාත්මනඃ .. 35 ..
තතෝ නීත්වා තු තං දේශං තීරං නදනදීපතේඃ .
නිර්දග්ධපක්ෂං සම්පාතිං වානරාස්සුමහෞජසඃ .. 36 ..
පුනඃ ප්රත්යානයිත්වා ච තං දේශං පතගේශ්වරම් .
බභූවුර්වානරා හෘෂ්ටාඃ ප්රවෘත්තිමුපලභ්ය තේ .. 37 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩේ අෂ්ටපඤ්චාශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha aṣṭapañcāśassargaḥ |
ityuktaḥ karuṇaṃ vākyaṃ vānaraistyaktajīvitaiḥ |
sabāṣpo vānarāngṛdhraḥ pratyuvāca mahāsvanaḥ || 1 ||
yavīyānmama bhrātā jaṭāyurnāma vānarāḥ |
yamākhyāta hataṃ yuddhe rāvaṇena balīyasā || 2 ||
vṛddhabhāvādapakṣatvācchṛṇvaṃstadapi marṣaye |
na hi me śaktirastyadya bhrāturvairavimokṣaṇe || 3 ||
purā vṛtravadhe vṛtte parasparajayaiṣiṇau |
ādityamupayātau svo jvalantaṃ raśmimālinam || 4 ||
āvṛttyā'kāśamārge tu javena sma gatau bhṛśam |
madhyaṃ prāpte dinakare jaṭāyuravasīdati || 5 ||
tamahaṃ bhrātaraṃ dṛṣṭvā sūryaraśmibhirarditam |
pakṣābhyāṃ chādayāmāsa snehātparamavihvalaḥ || 6 ||
nirdagdhapakṣaḥ patito vindhye'haṃ vānararṣabhāḥ |
ahamasminvasanbhrātuḥ pravṛttiṃ nopalakṣaye || 7 ||
jaṭāyuṣastvevamukto bhrātrā sampātinā tadā |
yuvarājo mahāprājñaḥ pratyuvācāṅgadastataḥ || 8 ||
jaṭāyuṣo yadi bhrātā śrutaṃ te gaditaṃ mayā |
ākhyā hi yadi jānāsi nilayaṃ tasya rakṣasaḥ || 9 ||
adīrghadarśinaṃ taṃ vai rāvaṇaṃ rākṣasādhipam |
antike yadi vā dūre yadi jānāsi śaṃsa naḥ || 10 ||
tato'bravīnmahātejā jyeṣṭho bhrātā jaṭāyuṣaḥ |
ātmānurūpaṃ vacanaṃ vānarānsampraharṣayan || 11 ||
nirdagdhapakṣo gṛdhro'haṃ hīnavīryaḥ plavaṅgamāḥ |
vāṅmātreṇa tu rāmasya kariṣye sāhyamuttamam || 12 ||
jānāmi vāruṇānlokānviṣṇostrai vikramānapi |
mahāsuravimardanvā śca hyamṛtasya ca manthanam || 13 ||
rāmasya yadidaṃ kāryaṃ kartavyaṃ prathamaṃ mayā |
jarayā ca hṛtaṃ tejaḥ prāṇāśca śithilā mama || 14 ||
taruṇī rūpasampannā sarvābharaṇabhūṣitā |
hriyamāṇā mayā dṛṣṭā rāvaṇena durātmanā || 15 ||
krośantī rāma rāmeti lakṣmaṇeti ca bhāminī |
bhūṣaṇānyapavidhyantī gātrāṇi ca vidhunvatī || 16 ||
sūryaprabheva śailāgre tasyāḥ kauśeyamuttamam |
asite rākṣase bhāti yathā vā taṭidambude || 17 ||
tāṃ tu sītāmahaṃ manye rāmasya parikīrtanāt |
śrūyatāṃ me kathayato nilayaṃ tasya rakṣasaḥ || 18 ||
putro viśravasa ssākṣādbhrātā vaiśravaṇasya ca |
adhyāste nagarīṃ laṅkāṃ rāvaṇo nāma rākṣasaḥ || 19 ||
ito dvīpassamudrasya sampūrṇe śatayojane |
tasminlaṅkāpurī ramyā nirmitā viśvakarmaṇā || 20 ||
jāmbūnadamayairdvāraiścitraiḥ kāñcanavedikaiḥ |
prāsādairhemavarṇaiśca mahadbhiḥ susamā kṛtā || 21 ||
prākāreṇārkavarṇena mahatā ca samānvitā |
tasyāṃ vasati vaidehī dīnā kauśeyavāsinī || 22 ||
rāvaṇāntaḥpure ruddhā rākṣasībhissurakṣitā |
janakasyātmajāṃ rājñastatra drakṣyatha maithilīm || 23 ||
laṅkāyāmatha guptāyāṃ sāgareṇa samantataḥ |
samprāpya sāgarasyāntaṃ sampūrṇaṃ śatayojanam || 24 ||
āsādya dakṣiṇaṃ tīraṃ tato drakṣyatha rāvaṇam |
tatraiva tvaritāḥ kṣipraṃ vikramadhvaṃ plavaṅgamāḥ || 25 ||
jñānena khalu paśyāmi dṛṣṭvā pratyāgamiṣyatha |
ādyaḥ panthāḥ kuliṅgānāṃ ye cānye dhānyajīvinaḥ || 26 ||
dvitīyo balibhojānāṃ ye ca vṛkṣaphalāśinaḥ |
bhāsāstṛtīyaṃ gacchanti krauñcāśca kuraraissaha || 27 ||
śyenāścaturthaṃ gacchanti gṛdhrā gacchanti pañcamam |
balavīryopapannānāṃ rūpayauvanaśālinām || 28 ||
ṣaṣṭhastu panthā haṃsānāṃ vainateyagatiḥ parā |
vainateyācca no janma sarveṣāṃ vānararṣabhāḥ || 29 ||
ihastho'haṃ prapaśyāmi rāvaṇaṃ jānakīṃ tathā |
asmākamapi sauvarṇaṃ divyaṃ cakṣurbalaṃ tathā || 30 ||
tasmādāhāravīryeṇa nisargeṇa ca vānarāḥ |
āyojanaśatātsāgrādvayaṃ paśyāma nityaśaḥ || 31 ||
asmākaṃ vihitā vṛttirnisargeṇa ca dūrataḥ |
vihitā pādamūle tu vṛttiścaraṇayodhinām || 32 ||
garhitaṃ tu kṛtaṃ karma yena sma paśitāśinā |
pratīkāryaṃ ca me tasya vairaṃ bhrātṛkṛtaṃ bhavet || 33 ||
upāyo dṛśyatāṃ kaścillaṅghane lavaṇāmbhasaḥ |
abhigamya tu vaidehīṃ samṛddhārthā gamiṣyatha || 34 ||
samudraṃ netumicchāmi bhavadbhirvaruṇālayam |
pradāsyāmyudakaṃ bhrātussvargatasya mahātmanaḥ || 35 ||
tato nītvā tu taṃ deśaṃ tīraṃ nadanadīpateḥ |
nirdagdhapakṣaṃ sampātiṃ vānarāssumahaujasaḥ || 36 ||
punaḥ pratyānayitvā ca taṃ deśaṃ patageśvaram |
babhūvurvānarā hṛṣṭāḥ pravṛttimupalabhya te || 37 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe aṣṭapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ अष्टपञ्चाशस्सर्गः ।
इत्युक्तः करुणं वाक्यं वानरैस्त्यक्तजीवितैः ।
सबाष्पो वानरान्गृध्रः प्रत्युवाच महास्वनः ॥ 1 ॥
यवीयान्मम भ्राता जटायुर्नाम वानराः ।
यमाख्यात हतं युद्धे रावणेन बलीयसा ॥ 2 ॥
वृद्धभावादपक्षत्वाच्छृण्वंस्तदपि मर्षये ।
न हि मे शक्तिरस्त्यद्य भ्रातुर्वैरविमोक्षणे ॥ 3 ॥
पुरा वृत्रवधे वृत्ते परस्परजयैषिणौ ।
आदित्यमुपयातौ स्वो ज्वलन्तं रश्मिमालिनम् ॥ 4 ॥
आवृत्त्याऽकाशमार्गे तु जवेन स्म गतौ भृशम् ।
मध्यं प्राप्ते दिनकरे जटायुरवसीदति ॥ 5 ॥
तमहं भ्रातरं दृष्ट्वा सूर्यरश्मिभिरर्दितम् ।
पक्षाभ्यां छादयामास स्नेहात्परमविह्वलः ॥ 6 ॥
निर्दग्धपक्षः पतितो विन्ध्येऽहं वानरर्षभाः ।
अहमस्मिन्वसन्भ्रातुः प्रवृत्तिं नोपलक्षये ॥ 7 ॥
जटायुषस्त्वेवमुक्तो भ्रात्रा सम्पातिना तदा ।
युवराजो महाप्राज्ञः प्रत्युवाचाङ्गदस्ततः ॥ 8 ॥
जटायुषो यदि भ्राता श्रुतं ते गदितं मया ।
आख्या हि यदि जानासि निलयं तस्य रक्षसः ॥ 9 ॥
अदीर्घदर्शिनं तं वै रावणं राक्षसाधिपम् ।
अन्तिके यदि वा दूरे यदि जानासि शंस नः ॥ 10 ॥
ततोऽब्रवीन्महातेजा ज्येष्ठो भ्राता जटायुषः ।
आत्मानुरूपं वचनं वानरान्सम्प्रहर्षयन् ॥ 11 ॥
निर्दग्धपक्षो गृध्रोऽहं हीनवीर्यः प्लवङ्गमाः ।
वाङ्मात्रेण तु रामस्य करिष्ये साह्यमुत्तमम् ॥ 12 ॥
जानामि वारुणान्लोकान्विष्णोस्त्रै विक्रमानपि ।
महासुरविमर्दन्वा श्च ह्यमृतस्य च मन्थनम् ॥ 13 ॥
रामस्य यदिदं कार्यं कर्तव्यं प्रथमं मया ।
जरया च हृतं तेजः प्राणाश्च शिथिला मम ॥ 14 ॥
तरुणी रूपसम्पन्ना सर्वाभरणभूषिता ।
ह्रियमाणा मया दृष्टा रावणेन दुरात्मना ॥ 15 ॥
क्रोशन्ती राम रामेति लक्ष्मणेति च भामिनी ।
भूषणान्यपविध्यन्ती गात्राणि च विधुन्वती ॥ 16 ॥
सूर्यप्रभेव शैलाग्रे तस्याः कौशेयमुत्तमम् ।
असिते राक्षसे भाति यथा वा तटिदम्बुदे ॥ 17 ॥
तां तु सीतामहं मन्ये रामस्य परिकीर्तनात् ।
श्रूयतां मे कथयतो निलयं तस्य रक्षसः ॥ 18 ॥
पुत्रो विश्रवस स्साक्षाद्भ्राता वैश्रवणस्य च ।
अध्यास्ते नगरीं लङ्कां रावणो नाम राक्षसः ॥ 19 ॥
इतो द्वीपस्समुद्रस्य सम्पूर्णे शतयोजने ।
तस्मिन्लङ्कापुरी रम्या निर्मिता विश्वकर्मणा ॥ 20 ॥
जाम्बूनदमयैर्द्वारैश्चित्रैः काञ्चनवेदिकैः ।
प्रासादैर्हेमवर्णैश्च महद्भिः सुसमा कृता ॥ 21 ॥
प्राकारेणार्कवर्णेन महता च समान्विता ।
तस्यां वसति वैदेही दीना कौशेयवासिनी ॥ 22 ॥
रावणान्तःपुरे रुद्धा राक्षसीभिस्सुरक्षिता ।
जनकस्यात्मजां राज्ञस्तत्र द्रक्ष्यथ मैथिलीम् ॥ 23 ॥
लङ्कायामथ गुप्तायां सागरेण समन्ततः ।
सम्प्राप्य सागरस्यान्तं सम्पूर्णं शतयोजनम् ॥ 24 ॥
आसाद्य दक्षिणं तीरं ततो द्रक्ष्यथ रावणम् ।
तत्रैव त्वरिताः क्षिप्रं विक्रमध्वं प्लवङ्गमाः ॥ 25 ॥
ज्ञानेन खलु पश्यामि दृष्ट्वा प्रत्यागमिष्यथ ।
आद्यः पन्थाः कुलिङ्गानां ये चान्ये धान्यजीविनः ॥ 26 ॥
द्वितीयो बलिभोजानां ये च वृक्षफलाशिनः ।
भासास्तृतीयं गच्छन्ति क्रौञ्चाश्च कुररैस्सह ॥ 27 ॥
श्येनाश्चतुर्थं गच्छन्ति गृध्रा गच्छन्ति पञ्चमम् ।
बलवीर्योपपन्नानां रूपयौवनशालिनाम् ॥ 28 ॥
षष्ठस्तु पन्था हंसानां वैनतेयगतिः परा ।
वैनतेयाच्च नो जन्म सर्वेषां वानरर्षभाः ॥ 29 ॥
इहस्थोऽहं प्रपश्यामि रावणं जानकीं तथा ।
अस्माकमपि सौवर्णं दिव्यं चक्षुर्बलं तथा ॥ 30 ॥
तस्मादाहारवीर्येण निसर्गेण च वानराः ।
आयोजनशतात्साग्राद्वयं पश्याम नित्यशः ॥ 31 ॥
अस्माकं विहिता वृत्तिर्निसर्गेण च दूरतः ।
विहिता पादमूले तु वृत्तिश्चरणयोधिनाम् ॥ 32 ॥
गर्हितं तु कृतं कर्म येन स्म पशिताशिना ।
प्रतीकार्यं च मे तस्य वैरं भ्रातृकृतं भवेत् ॥ 33 ॥
उपायो दृश्यतां कश्चिल्लङ्घने लवणाम्भसः ।
अभिगम्य तु वैदेहीं समृद्धार्था गमिष्यथ ॥ 34 ॥
समुद्रं नेतुमिच्छामि भवद्भिर्वरुणालयम् ।
प्रदास्याम्युदकं भ्रातुस्स्वर्गतस्य महात्मनः ॥ 35 ॥
ततो नीत्वा तु तं देशं तीरं नदनदीपतेः ।
निर्दग्धपक्षं सम्पातिं वानरास्सुमहौजसः ॥ 36 ॥
पुनः प्रत्यानयित्वा च तं देशं पतगेश्वरम् ।
बभूवुर्वानरा हृष्टाः प्रवृत्तिमुपलभ्य ते ॥ 37 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे अष्टपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha aṣṭapañcāśassargaḥ |
ityuktaḥ karuṇaṃ vākyaṃ vānaraistyaktajīvitaiḥ |
sabāṣpo vānarāngṛdhraḥ pratyuvāca mahāsvanaḥ || 1 ||
yavīyānmama bhrātā jaṭāyurnāma vānarāḥ |
yamākhyāta hataṃ yuddhe rāvaṇena balīyasā || 2 ||
vṛddhabhāvādapakṣatvācchṛṇvaṃstadapi marṣaye |
na hi me śaktirastyadya bhrāturvairavimokṣaṇe || 3 ||
purā vṛtravadhe vṛtte parasparajayaiṣiṇau |
ādityamupayātau svo jvalantaṃ raśmimālinam || 4 ||
āvṛttyā'kāśamārge tu javena sma gatau bhṛśam |
madhyaṃ prāpte dinakare jaṭāyuravasīdati || 5 ||
tamahaṃ bhrātaraṃ dṛṣṭvā sūryaraśmibhirarditam |
pakṣābhyāṃ chādayāmāsa snehātparamavihvalaḥ || 6 ||
nirdagdhapakṣaḥ patito vindhye'haṃ vānararṣabhāḥ |
ahamasminvasanbhrātuḥ pravṛttiṃ nopalakṣaye || 7 ||
jaṭāyuṣastvevamukto bhrātrā sampātinā tadā |
yuvarājo mahāprājñaḥ pratyuvācāṅgadastataḥ || 8 ||
jaṭāyuṣo yadi bhrātā śrutaṃ te gaditaṃ mayā |
ākhyā hi yadi jānāsi nilayaṃ tasya rakṣasaḥ || 9 ||
adīrghadarśinaṃ taṃ vai rāvaṇaṃ rākṣasādhipam |
antike yadi vā dūre yadi jānāsi śaṃsa naḥ || 10 ||
tato'bravīnmahātejā jyeṣṭho bhrātā jaṭāyuṣaḥ |
ātmānurūpaṃ vacanaṃ vānarānsampraharṣayan || 11 ||
nirdagdhapakṣo gṛdhro'haṃ hīnavīryaḥ plavaṅgamāḥ |
vāṅmātreṇa tu rāmasya kariṣye sāhyamuttamam || 12 ||
jānāmi vāruṇānlokānviṣṇostrai vikramānapi |
mahāsuravimardanvā śca hyamṛtasya ca manthanam || 13 ||
rāmasya yadidaṃ kāryaṃ kartavyaṃ prathamaṃ mayā |
jarayā ca hṛtaṃ tejaḥ prāṇāśca śithilā mama || 14 ||
taruṇī rūpasampannā sarvābharaṇabhūṣitā |
hriyamāṇā mayā dṛṣṭā rāvaṇena durātmanā || 15 ||
krośantī rāma rāmeti lakṣmaṇeti ca bhāminī |
bhūṣaṇānyapavidhyantī gātrāṇi ca vidhunvatī || 16 ||
sūryaprabheva śailāgre tasyāḥ kauśeyamuttamam |
asite rākṣase bhāti yathā vā taṭidambude || 17 ||
tāṃ tu sītāmahaṃ manye rāmasya parikīrtanāt |
śrūyatāṃ me kathayato nilayaṃ tasya rakṣasaḥ || 18 ||
putro viśravasa ssākṣādbhrātā vaiśravaṇasya ca |
adhyāste nagarīṃ laṅkāṃ rāvaṇo nāma rākṣasaḥ || 19 ||
ito dvīpassamudrasya sampūrṇe śatayojane |
tasminlaṅkāpurī ramyā nirmitā viśvakarmaṇā || 20 ||
jāmbūnadamayairdvāraiścitraiḥ kāñcanavedikaiḥ |
prāsādairhemavarṇaiśca mahadbhiḥ susamā kṛtā || 21 ||
prākāreṇārkavarṇena mahatā ca samānvitā |
tasyāṃ vasati vaidehī dīnā kauśeyavāsinī || 22 ||
rāvaṇāntaḥpure ruddhā rākṣasībhissurakṣitā |
janakasyātmajāṃ rājñastatra drakṣyatha maithilīm || 23 ||
laṅkāyāmatha guptāyāṃ sāgareṇa samantataḥ |
samprāpya sāgarasyāntaṃ sampūrṇaṃ śatayojanam || 24 ||
āsādya dakṣiṇaṃ tīraṃ tato drakṣyatha rāvaṇam |
tatraiva tvaritāḥ kṣipraṃ vikramadhvaṃ plavaṅgamāḥ || 25 ||
jñānena khalu paśyāmi dṛṣṭvā pratyāgamiṣyatha |
ādyaḥ panthāḥ kuliṅgānāṃ ye cānye dhānyajīvinaḥ || 26 ||
dvitīyo balibhojānāṃ ye ca vṛkṣaphalāśinaḥ |
bhāsāstṛtīyaṃ gacchanti krauñcāśca kuraraissaha || 27 ||
śyenāścaturthaṃ gacchanti gṛdhrā gacchanti pañcamam |
balavīryopapannānāṃ rūpayauvanaśālinām || 28 ||
ṣaṣṭhastu panthā haṃsānāṃ vainateyagatiḥ parā |
vainateyācca no janma sarveṣāṃ vānararṣabhāḥ || 29 ||
ihastho'haṃ prapaśyāmi rāvaṇaṃ jānakīṃ tathā |
asmākamapi sauvarṇaṃ divyaṃ cakṣurbalaṃ tathā || 30 ||
tasmādāhāravīryeṇa nisargeṇa ca vānarāḥ |
āyojanaśatātsāgrādvayaṃ paśyāma nityaśaḥ || 31 ||
asmākaṃ vihitā vṛttirnisargeṇa ca dūrataḥ |
vihitā pādamūle tu vṛttiścaraṇayodhinām || 32 ||
garhitaṃ tu kṛtaṃ karma yena sma paśitāśinā |
pratīkāryaṃ ca me tasya vairaṃ bhrātṛkṛtaṃ bhavet || 33 ||
upāyo dṛśyatāṃ kaścillaṅghane lavaṇāmbhasaḥ |
abhigamya tu vaidehīṃ samṛddhārthā gamiṣyatha || 34 ||
samudraṃ netumicchāmi bhavadbhirvaruṇālayam |
pradāsyāmyudakaṃ bhrātussvargatasya mahātmanaḥ || 35 ||
tato nītvā tu taṃ deśaṃ tīraṃ nadanadīpateḥ |
nirdagdhapakṣaṃ sampātiṃ vānarāssumahaujasaḥ || 36 ||
punaḥ pratyānayitvā ca taṃ deśaṃ patageśvaram |
babhūvurvānarā hṛṣṭāḥ pravṛttimupalabhya te || 37 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe aṣṭapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.