1.8 බාලකාණ්ඩ - අෂ්ටම සර්ගඃ

1.8 Balakanda - Ashtama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Sinhala script
📄 Download PDF
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ බාලකාණ්ඩම් .
අථ අෂ්ටමස්සර්ගඃ .
තස්ය ත්වේවං ප්රභාවස්ය ධර්මජ්ඤස්ය මහාත්මනඃ .
සුතාර්ථං තප්යමානස්ය නාසීද්වංශකරස්සුතඃ .. 1 ..
චින්තයානස්ය තස්යෛවං බුද්ධිරාසීන්මහාත්මනඃ .
සුතාර්ථං හයමේධේන කිමර්ථං න යජාම්යහම් .. 2 ..
ස නිශ්චිතාං මතිං කෘත්වා යෂ්ටව්යමිති බුද්ධිමාන් .
මන්ත්රිභිස්සහ ධර්මාත්මා සර්වෛරේව කෘතාත්මභිඃ .. 3 ..
තතෝ(අ)බ්රවීදිදං රාජා සුමන්ත්රං මන්ත්රිසත්තමම් .
ශීඝ්රමානය මේ සර්වාන්ගුරූංස්තාන් සපුරෝහිතාන් .. 4 ..
තතස්සුමන්ත්රස්ත්වරිතං ගත්වා ත්වරිතවික්රමඃ .
සමානයත්ස තාන් සර්වාන් සමස්තාන්වේදපාරගාන් .. 5 ..
සුයජ්ඤං වාමදේවං ච ජාබාලිමථ කාශ්යපම් .
පරෝහිතං වසිෂ්ඨං ච යේ චාන්යේ ව්දිජසත්තමාඃ .. 6 ..
තාන්පූජයිත්වා ධර්මාත්මා රාජා දශරථස්තදා .
ඉදං ධර්මාර්ථසහිතං ශ්ලක්ෂ්ණංවචනමබ්රවීත් .. 7 ..
මම ලාලප්යමානස්ය පුත්රාර්ථන්නාස්ති වෛ සුඛම් .
තදර්ථං හයමේධේන යක්ෂ්යාමීති මතිර්මම .. 8 ..
තදහං යෂ්ටුමිච්ඡාමි ශාස්ත්රදෘෂ්ටේන කර්මණා .
කථං ප්රාප්ස්යාම්යහං කාමං බුද්ධිරත්රවිචාර්යතාම් .. 9 ..
තතස්සාධ්විති තද්වාක්යං බ්රාහ්මණාඃ ප්රත්යපූජයන් .
වසිෂ්ඨප්රමුඛාස්සර්වේ පාර්ථිවස්ය මුඛාච්ච්යුතම් .. 10 ..
ඌචුශ්ච පරමප්රීතාස්සර්වේ දශරථං වචඃ .
සම්භාරාස්සම්භ්රියන්තාං තේ තුරගශ්ච විමුච්යතාම් .. 11 ..
සර්වථා ප්රාප්ස්යසේ පුත්රානභිප්රේතාංශ්ච පාර්ථිව .
යස්ය තේ ධාර්මිකී බුද්ධිරියං පුත්රාර්ථමාගතා .. 12 ..
තතඃ ප්රීතෝ(අ)භවද්රාජා ශ්රුත්වා තද්විජභාෂිතම් .
අමාත්යාංශ්චාබ්රවීද්රාජා හර්ෂපර්යාකුලේක්ෂණඃ .. 13 ..
සම්භාරාස්සම්භ්රියන්තාං මේ ගුරූණාං වචනාදිහ .
සමර්ථාධිෂ්ඨිතශ්චාශ්වස්සෝපාධ්යායෝ විමුච්යතාම් .. 14 ..
සරය්වාශ්චෝත්තරේ තීරේ යජ්ඤභූමිර්විධීයතාම් .
ශාන්තයශ්චාභිවර්ධන්තාං යථාකල්පං යථාවිධි .. 15 ..
ශක්යඃ ප්රාප්තුමයං යජ්ඤස්සර්වේණාපි මහීක්ෂිතා .
නාපරාධෝ භවේත්කෂ්ටෝ යද්යස්මින්ක්රතුසත්තමේ .. 16 ..
ඡිද්රං හි මෘගයන්තේ(අ)ත්ර විද්වාංසෝ බ්රහ්මරාක්ෂසාඃ .
නිහතස්ය ච යජ්ඤස්ය සද්යඃ කර්තා විනශ්යති .. 17 ..
තද්යථා විධිපූර්වං මේ ක්රතුරේෂ සමාප්යතේ .
තථා විධානං ක්රියතාං සමර්ථාඃ කරණේෂ්විහ .. 18 ..
තථේති චාබ්රුවන්සර්වේ මන්ත්රිණඃප්රත්යපූජයන් .
පාර්ථිවේන්ද්රස්ය තද්වාක්යං යථාජ්ඤප්තං නිශම්ය තේ .. 19 ..
තථා ද්විජාස්තේ ධර්මජ්ඤා වර්ධයන්තෝ නෘපෝත්තමම් .
අනුජ්ඤාතාස්තතස්සර්වේ පුනර්ජග්මුර්යථාගතම් .. 20 ..
විසර්ජයිත්වා තාන්විප්රාන්සචිවානිදමබ්රවීත් .
ඍත්විග්භිරුපදිෂ්ටෝ(අ)යං යථාවත්ක්රතුරාප්යතාම් .. 21 ..
ඉත්යුක්ත්වා නෘපශාර්දූලස්සචිවාන්සමුපස්ථිතාන් .
විසර්ජයිත්වා ස්වං වේශ්ම ප්රවිවේශ මහාද්යුතිඃ .. 22 ..
තතස්ස ගත්වා තාඃපත්නීර්නරේන්ද්රෝ හෘදයප්රියාඃ .
උවාච දීක්ෂාං විශත යක්ෂ්යේ(අ)හං සුතකාරණාත් .. 23 ..
තාසාං තේනාතිකාන්තේන වචනේන සුවර්චසාම් .
මුඛපද්මාන්යශෝභන්ත පද්මානීව හිමාත්යයේ .. 24 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ බාලකාණ්ඩේ අෂ්ටමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha aṣṭamassargaḥ |
tasya tvevaṃ prabhāvasya dharmajñasya mahātmanaḥ |
sutārthaṃ tapyamānasya nāsīdvaṃśakarassutaḥ || 1 ||
cintayānasya tasyaivaṃ buddhirāsīnmahātmanaḥ |
sutārthaṃ hayamedhena kimarthaṃ na yajāmyaham || 2 ||
sa niścitāṃ matiṃ kṛtvā yaṣṭavyamiti buddhimān |
mantribhissaha dharmātmā sarvaireva kṛtātmabhiḥ || 3 ||
tato'bravīdidaṃ rājā sumantraṃ mantrisattamam |
śīghramānaya me sarvāngurūṃstān sapurohitān || 4 ||
tatassumantrastvaritaṃ gatvā tvaritavikramaḥ |
samānayatsa tān sarvān samastānvedapāragān || 5 ||
suyajñaṃ vāmadevaṃ ca jābālimatha kāśyapam |
parohitaṃ vasiṣṭhaṃ ca ye cānye vdijasattamāḥ || 6 ||
tānpūjayitvā dharmātmā rājā daśarathastadā |
idaṃ dharmārthasahitaṃ ślakṣṇaṃvacanamabravīt || 7 ||
mama lālapyamānasya putrārthannāsti vai sukham |
tadarthaṃ hayamedhena yakṣyāmīti matirmama || 8 ||
tadahaṃ yaṣṭumicchāmi śāstradṛṣṭena karmaṇā |
kathaṃ prāpsyāmyahaṃ kāmaṃ buddhiratravicāryatām || 9 ||
tatassādhviti tadvākyaṃ brāhmaṇāḥ pratyapūjayan |
vasiṣṭhapramukhāssarve pārthivasya mukhāccyutam || 10 ||
ūcuśca paramaprītāssarve daśarathaṃ vacaḥ |
sambhārāssambhriyantāṃ te turagaśca vimucyatām || 11 ||
sarvathā prāpsyase putrānabhipretāṃśca pārthiva |
yasya te dhārmikī buddhiriyaṃ putrārthamāgatā || 12 ||
tataḥ prīto'bhavadrājā śrutvā tadvijabhāṣitam |
amātyāṃścābravīdrājā harṣaparyākulekṣaṇaḥ || 13 ||
sambhārāssambhriyantāṃ me gurūṇāṃ vacanādiha |
samarthādhiṣṭhitaścāśvassopādhyāyo vimucyatām || 14 ||
sarayvāścottare tīre yajñabhūmirvidhīyatām |
śāntayaścābhivardhantāṃ yathākalpaṃ yathāvidhi || 15 ||
śakyaḥ prāptumayaṃ yajñassarveṇāpi mahīkṣitā |
nāparādho bhavetkaṣṭo yadyasminkratusattame || 16 ||
chidraṃ hi mṛgayante'tra vidvāṃso brahmarākṣasāḥ |
nihatasya ca yajñasya sadyaḥ kartā vinaśyati || 17 ||
tadyathā vidhipūrvaṃ me kratureṣa samāpyate |
tathā vidhānaṃ kriyatāṃ samarthāḥ karaṇeṣviha || 18 ||
tatheti cābruvansarve mantriṇaḥpratyapūjayan |
pārthivendrasya tadvākyaṃ yathājñaptaṃ niśamya te || 19 ||
tathā dvijāste dharmajñā vardhayanto nṛpottamam |
anujñātāstatassarve punarjagmuryathāgatam || 20 ||
visarjayitvā tānviprānsacivānidamabravīt |
ṛtvigbhirupadiṣṭo'yaṃ yathāvatkraturāpyatām || 21 ||
ityuktvā nṛpaśārdūlassacivānsamupasthitān |
visarjayitvā svaṃ veśma praviveśa mahādyutiḥ || 22 ||
tatassa gatvā tāḥpatnīrnarendro hṛdayapriyāḥ |
uvāca dīkṣāṃ viśata yakṣye'haṃ sutakāraṇāt || 23 ||
tāsāṃ tenātikāntena vacanena suvarcasām |
mukhapadmānyaśobhanta padmānīva himātyaye || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe aṣṭamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ अष्टमस्सर्गः ।
तस्य त्वेवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद्वंशकरस्सुतः ॥ 1 ॥
चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः ।
सुतार्थं हयमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम् ॥ 2 ॥
स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान् ।
मन्त्रिभिस्सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः ॥ 3 ॥
ततोऽब्रवीदिदं राजा सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम् ।
शीघ्रमानय मे सर्वान्गुरूंस्तान् सपुरोहितान् ॥ 4 ॥
ततस्सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ।
समानयत्स तान् सर्वान् समस्तान्वेदपारगान् ॥ 5 ॥
सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।
परोहितं वसिष्ठं च ये चान्ये व्दिजसत्तमाः ॥ 6 ॥
तान्पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ।
इदं धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णंवचनमब्रवीत् ॥ 7 ॥
मम लालप्यमानस्य पुत्रार्थन्नास्ति वै सुखम् ।
तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ॥ 8 ॥
तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।
कथं प्राप्स्याम्यहं कामं बुद्धिरत्रविचार्यताम् ॥ 9 ॥
ततस्साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।
वसिष्ठप्रमुखास्सर्वे पार्थिवस्य मुखाच्च्युतम् ॥ 10 ॥
ऊचुश्च परमप्रीतास्सर्वे दशरथं वचः ।
सम्भारास्सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥ 11 ॥
सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रानभिप्रेतांश्च पार्थिव ।
यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ॥ 12 ॥
ततः प्रीतोऽभवद्राजा श्रुत्वा तद्विजभाषितम् ।
अमात्यांश्चाब्रवीद्राजा हर्षपर्याकुलेक्षणः ॥ 13 ॥
सम्भारास्सम्भ्रियन्तां मे गुरूणां वचनादिह ।
समर्थाधिष्ठितश्चाश्वस्सोपाध्यायो विमुच्यताम् ॥ 14 ॥
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।
शान्तयश्चाभिवर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ॥ 15 ॥
शक्यः प्राप्तुमयं यज्ञस्सर्वेणापि महीक्षिता ।
नापराधो भवेत्कष्टो यद्यस्मिन्क्रतुसत्तमे ॥ 16 ॥
छिद्रं हि मृगयन्तेऽत्र विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ।
निहतस्य च यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ॥ 17 ॥
तद्यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ।
तथा विधानं क्रियतां समर्थाः करणेष्विह ॥ 18 ॥
तथेति चाब्रुवन्सर्वे मन्त्रिणःप्रत्यपूजयन् ।
पार्थिवेन्द्रस्य तद्वाक्यं यथाज्ञप्तं निशम्य ते ॥ 19 ॥
तथा द्विजास्ते धर्मज्ञा वर्धयन्तो नृपोत्तमम् ।
अनुज्ञातास्ततस्सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ॥ 20 ॥
विसर्जयित्वा तान्विप्रान्सचिवानिदमब्रवीत् ।
ऋत्विग्भिरुपदिष्टोऽयं यथावत्क्रतुराप्यताम् ॥ 21 ॥
इत्युक्त्वा नृपशार्दूलस्सचिवान्समुपस्थितान् ।
विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महाद्युतिः ॥ 22 ॥
ततस्स गत्वा ताःपत्नीर्नरेन्द्रो हृदयप्रियाः ।
उवाच दीक्षां विशत यक्ष्येऽहं सुतकारणात् ॥ 23 ॥
तासां तेनातिकान्तेन वचनेन सुवर्चसाम् ।
मुखपद्मान्यशोभन्त पद्मानीव हिमात्यये ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे अष्टमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha aṣṭamassargaḥ |
tasya tvevaṃ prabhāvasya dharmajñasya mahātmanaḥ |
sutārthaṃ tapyamānasya nāsīdvaṃśakarassutaḥ || 1 ||
cintayānasya tasyaivaṃ buddhirāsīnmahātmanaḥ |
sutārthaṃ hayamedhena kimarthaṃ na yajāmyaham || 2 ||
sa niścitāṃ matiṃ kṛtvā yaṣṭavyamiti buddhimān |
mantribhissaha dharmātmā sarvaireva kṛtātmabhiḥ || 3 ||
tato'bravīdidaṃ rājā sumantraṃ mantrisattamam |
śīghramānaya me sarvāngurūṃstān sapurohitān || 4 ||
tatassumantrastvaritaṃ gatvā tvaritavikramaḥ |
samānayatsa tān sarvān samastānvedapāragān || 5 ||
suyajñaṃ vāmadevaṃ ca jābālimatha kāśyapam |
parohitaṃ vasiṣṭhaṃ ca ye cānye vdijasattamāḥ || 6 ||
tānpūjayitvā dharmātmā rājā daśarathastadā |
idaṃ dharmārthasahitaṃ ślakṣṇaṃvacanamabravīt || 7 ||
mama lālapyamānasya putrārthannāsti vai sukham |
tadarthaṃ hayamedhena yakṣyāmīti matirmama || 8 ||
tadahaṃ yaṣṭumicchāmi śāstradṛṣṭena karmaṇā |
kathaṃ prāpsyāmyahaṃ kāmaṃ buddhiratravicāryatām || 9 ||
tatassādhviti tadvākyaṃ brāhmaṇāḥ pratyapūjayan |
vasiṣṭhapramukhāssarve pārthivasya mukhāccyutam || 10 ||
ūcuśca paramaprītāssarve daśarathaṃ vacaḥ |
sambhārāssambhriyantāṃ te turagaśca vimucyatām || 11 ||
sarvathā prāpsyase putrānabhipretāṃśca pārthiva |
yasya te dhārmikī buddhiriyaṃ putrārthamāgatā || 12 ||
tataḥ prīto'bhavadrājā śrutvā tadvijabhāṣitam |
amātyāṃścābravīdrājā harṣaparyākulekṣaṇaḥ || 13 ||
sambhārāssambhriyantāṃ me gurūṇāṃ vacanādiha |
samarthādhiṣṭhitaścāśvassopādhyāyo vimucyatām || 14 ||
sarayvāścottare tīre yajñabhūmirvidhīyatām |
śāntayaścābhivardhantāṃ yathākalpaṃ yathāvidhi || 15 ||
śakyaḥ prāptumayaṃ yajñassarveṇāpi mahīkṣitā |
nāparādho bhavetkaṣṭo yadyasminkratusattame || 16 ||
chidraṃ hi mṛgayante'tra vidvāṃso brahmarākṣasāḥ |
nihatasya ca yajñasya sadyaḥ kartā vinaśyati || 17 ||
tadyathā vidhipūrvaṃ me kratureṣa samāpyate |
tathā vidhānaṃ kriyatāṃ samarthāḥ karaṇeṣviha || 18 ||
tatheti cābruvansarve mantriṇaḥpratyapūjayan |
pārthivendrasya tadvākyaṃ yathājñaptaṃ niśamya te || 19 ||
tathā dvijāste dharmajñā vardhayanto nṛpottamam |
anujñātāstatassarve punarjagmuryathāgatam || 20 ||
visarjayitvā tānviprānsacivānidamabravīt |
ṛtvigbhirupadiṣṭo'yaṃ yathāvatkraturāpyatām || 21 ||
ityuktvā nṛpaśārdūlassacivānsamupasthitān |
visarjayitvā svaṃ veśma praviveśa mahādyutiḥ || 22 ||
tatassa gatvā tāḥpatnīrnarendro hṛdayapriyāḥ |
uvāca dīkṣāṃ viśata yakṣye'haṃ sutakāraṇāt || 23 ||
tāsāṃ tenātikāntena vacanena suvarcasām |
mukhapadmānyaśobhanta padmānīva himātyaye || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe aṣṭamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in