(කාලිදාස කෘතම්)
චේටී භවන්නිඛිල ඛේටී කදම්බවන වාටීෂු නාකි පටලී
කෝටීර චාරුතර කෝටී මණීකිරණ කෝටී කරම්බිත පදා .
පාටීරගන්ධි කුචශාටී කවිත්ව පරිපාටීමගාධිප සුතා
ඝෝටීඛුරාදධික ධාටීමුදාර මුඛ වීටීරසේන තනුතාම් .. 1 .. ශා ..
ද්වෛපායන ප්රභෘති ශාපායුධ ත්රිදිව සෝපාන ධූලි චරණා
පාපාපහ ස්වමනු ජාපානුලීන ජන තාපාපනෝද නිපුණා .
නීපාලයා සුරභි ධූපාලකා දුරිතකූපාදුදන්චයතුමාම්
රූපාධිකා ශිඛරි භූපාල වංශමණි දීපායිතා භගවතී .. 2 .. ශා ..
යාලීභි රාත්මතනුතාලීනකෘත්ප්රියක පාලීෂු ඛේලති භවා
ව්යාලී නකුල්යසිත චූලී භරා චරණ ධූලී ලසන්මණිගණා .
යාලී භෘති ශ්රවසි තාලී දලං වහති යාලීක ශෝභි තිලකා
සාලී කරෝතු මම කාලී මනඃ ස්වපද නාලීක සේවන විධෞ .. 3 .. ශා ..
බාලාමෘතාංශු නිභ ඵාලාමනා ගරුණ චේලා නිතම්බ ඵලකේ
කෝලාහල ක්ෂපිත කාලාමරාකුශල කීලාල ශෝෂණ රවිඃ .
ස්ථූලාකුචේ ජලද නීලාකචේ කලිත වීලා කදම්බ විපිනේ
ශූලායුධ ප්රණති ශීලා දධාතු හෘදි ශෛලාධි රාජ තනයා .. 4 .. ශා ..
කම්බාවතීව සවිඩම්බා ගලේන නව තුම්බාභ වීණ සවිධා
බිම්බාධරා විනත ශම්බායුධාදි නිකුරුම්බා කදම්බ විපිනේ .
අම්බා කුරඞ්ග මදජම්බාල රෝචි රිහ ලම්බාලකා දිශතු මේ
ශං බාහුලේය ශශි බිම්බාභි රාම මුඛ සම්බාධිතා ස්තන භරා .. 5 .. ශා ..
දාසායමාන සුමහාසා කදම්බවන වාසා කුසුම්භ සුමනෝ
වාසා විපඤ්චි කෘත රාසා විධූත මධු මාසාරවින්ද මධුරා .
කාසාර සූන තති භාසාභිරාම තනු රාසාර ශීත කරුණා
නාසා මණි ප්රවර භාසා ශිවා තිමිර මාසායේ දුපරතිම් .. 6 .. ශා ..
න්යඞ්කාකරේ වපුෂි කඞ්කාල රක්ත පුෂි කඞ්කාදි පක්ෂි විෂයේ
ත්වං කාමනා මයසි කිං කාරණං හෘදය පඞ්කාරි මේ හි ගිරිජාම් .
ශඞ්කාශිලා නිශිත ටඞ්කායමාන පද සඞ්කාශමාන සුමනෝ
ඣඞ්කාරි භෘඞ්ගතති මඞ්කානුපේත ශශි සඞ්කාශ වක්ත්ර කමලාම් .. 7 .. ශා ..
ජම්භාරි කුම්භි පෘථු කුම්භාපහාසි කුච සම්භාව්ය හාර ලතිකා
රම්භා කරීන්ද්ර කර දම්භාපහෝරුගති ඩිම්භානුරඤ්ජිත පදා .
ශම්භා උදාර පරිරම්භාඞ්කුරත් පුලක දම්භානුරාග පිශුනා
ශං භාසුරාභරණ ගුම්භා සදා දිශතු ශුම්භාසුර ප්රහරණා .. 8 .. ශා ..
දාක්ෂායණී දනුජ ශික්ෂා විධෞ විකෘත දීක්ෂා මනෝහර ගුණා
භික්ෂාශිනෝ නටන වීක්ෂා විනෝද මුඛි දක්ෂාධ්වර ප්රහරණා .
වීක්ෂාං විධේහි මයි දක්ෂා ස්වකීය ජන පක්ෂා විපක්ෂ විමුඛී
යක්ෂේශ සේවිත නිරාක්ෂේප ශක්ති ජය ලක්ෂාවධාන කලනා .. 9 .. ශා ..
වන්දාරු ලෝක වර සන්ධායිනී විමල කුන්දාවදාත රදනා
බෘන්දාරු බෘන්ද මණි බෘන්දාරවින්ද මකරන්දාභිෂික්ත චරණා .
මන්දානිලා කලිත මන්දාර දාමභිරමන්දාභිරාම මකුටා
මන්දාකිනී ජවන භින්දාන වාචමරවින්දානනා දිශතු මේ .. 10 .. ශා ..
යත්රාශයෝ ලගති තත්රාගජා භවතු කුත්රාපි නිස්තුල ශුකා
සුත්රාම කාල මුඛ සත්රාසකප්රකර සුත්රාණ කාරි චරණා .
ඡත්රානිලාතිරය පත්ත්රාභිභිරාම ගුණ මිත්රාමරී සම වධූඃ
කු ත්රාසහීන මණි චිත්රාකෘති ස්ඵුරිත පුත්රාදි දාන නිපුණා .. 11 .. ශා ..
කූලාතිගාමි භය තූලාවලිජ්වලනකීලා නිජස්තුති විධා
කෝලාහලක්ෂපිත කාලාමරී කුශල කීලාල පෝෂණ රතා .
ස්ථූලාකුචේ ජලද නීලාකචේ කලිත ලීලා කදම්බ විපිනේ
ශූලායුධ ප්රණති ශීලා විභාතු හෘදි ශෛලාධිරාජ තනයා .. 12 .. ශා ..
ඉන්ධාන කීර මණිබන්ධා භවේ හෘදයබන්ධා වතීව රසිකා
සන්ධාවතී භුවන සන්ධාරණේ ප්යමෘත සින්ධාවුදාර නිලයා .
ගන්ධානුභාව මුහුරන්ධාලි පීත කච බන්ධා සමර්පයතු මේ
ශං ධාම භානුමපි රුන්ධාන මාශු පද සන්ධාන මප්යනුගතා .. 13 .. ශා ..
Roman (IAST) Transliteration
(kālidāsa kṛtam)
ceṭī bhavannikhila kheṭī kadambavana vāṭīṣu nāki paṭalī
koṭīra cārutara koṭī maṇīkiraṇa koṭī karambita padā |
pāṭīragandhi kucaśāṭī kavitva paripāṭīmagādhipa sutā
ghoṭīkhurādadhika dhāṭīmudāra mukha vīṭīrasena tanutām || 1 || śā ||
dvaipāyana prabhṛti śāpāyudha tridiva sopāna dhūli caraṇā
pāpāpaha svamanu jāpānulīna jana tāpāpanoda nipuṇā |
nīpālayā surabhi dhūpālakā duritakūpādudancayatumām
rūpādhikā śikhari bhūpāla vaṃśamaṇi dīpāyitā bhagavatī || 2 || śā ||
yālībhi rātmatanutālīnakṛtpriyaka pālīṣu khelati bhavā
vyālī nakulyasita cūlī bharā caraṇa dhūlī lasanmaṇigaṇā |
yālī bhṛti śravasi tālī dalaṃ vahati yālīka śobhi tilakā
sālī karotu mama kālī manaḥ svapada nālīka sevana vidhau || 3 || śā ||
bālāmṛtāṃśu nibha phālāmanā garuṇa celā nitamba phalake
kolāhala kṣapita kālāmarākuśala kīlāla śoṣaṇa raviḥ |
sthūlākuce jalada nīlākace kalita vīlā kadamba vipine
śūlāyudha praṇati śīlā dadhātu hṛdi śailādhi rāja tanayā || 4 || śā ||
kambāvatīva saviḍambā galena nava tumbābha vīṇa savidhā
bimbādharā vinata śambāyudhādi nikurumbā kadamba vipine |
ambā kuraṅga madajambāla roci riha lambālakā diśatu me
śaṃ bāhuleya śaśi bimbābhi rāma mukha sambādhitā stana bharā || 5 || śā ||
dāsāyamāna sumahāsā kadambavana vāsā kusumbha sumano
vāsā vipañci kṛta rāsā vidhūta madhu māsāravinda madhurā |
kāsāra sūna tati bhāsābhirāma tanu rāsāra śīta karuṇā
nāsā maṇi pravara bhāsā śivā timira māsāye duparatim || 6 || śā ||
nyaṅkākare vapuṣi kaṅkāla rakta puṣi kaṅkādi pakṣi viṣaye
tvaṃ kāmanā mayasi kiṃ kāraṇaṃ hṛdaya paṅkāri me hi girijām |
śaṅkāśilā niśita ṭaṅkāyamāna pada saṅkāśamāna sumano
jhaṅkāri bhṛṅgatati maṅkānupeta śaśi saṅkāśa vaktra kamalām || 7 || śā ||
jambhāri kumbhi pṛthu kumbhāpahāsi kuca sambhāvya hāra latikā
rambhā karīndra kara dambhāpahorugati ḍimbhānurañjita padā |
śambhā udāra parirambhāṅkurat pulaka dambhānurāga piśunā
śaṃ bhāsurābharaṇa gumbhā sadā diśatu śumbhāsura praharaṇā || 8 || śā ||
dākṣāyaṇī danuja śikṣā vidhau vikṛta dīkṣā manohara guṇā
bhikṣāśino naṭana vīkṣā vinoda mukhi dakṣādhvara praharaṇā |
vīkṣāṃ vidhehi mayi dakṣā svakīya jana pakṣā vipakṣa vimukhī
yakṣeśa sevita nirākṣepa śakti jaya lakṣāvadhāna kalanā || 9 || śā ||
vandāru loka vara sandhāyinī vimala kundāvadāta radanā
bṛndāru bṛnda maṇi bṛndāravinda makarandābhiṣikta caraṇā |
mandānilā kalita mandāra dāmabhiramandābhirāma makuṭā
mandākinī javana bhindāna vācamaravindānanā diśatu me || 10 || śā ||
yatrāśayo lagati tatrāgajā bhavatu kutrāpi nistula śukā
sutrāma kāla mukha satrāsakaprakara sutrāṇa kāri caraṇā |
chatrānilātiraya pattrābhibhirāma guṇa mitrāmarī sama vadhūḥ
ku trāsahīna maṇi citrākṛti sphurita putrādi dāna nipuṇā || 11 || śā ||
kūlātigāmi bhaya tūlāvalijvalanakīlā nijastuti vidhā
kolāhalakṣapita kālāmarī kuśala kīlāla poṣaṇa ratā |
sthūlākuce jalada nīlākace kalita līlā kadamba vipine
śūlāyudha praṇati śīlā vibhātu hṛdi śailādhirāja tanayā || 12 || śā ||
indhāna kīra maṇibandhā bhave hṛdayabandhā vatīva rasikā
sandhāvatī bhuvana sandhāraṇe pyamṛta sindhāvudāra nilayā |
gandhānubhāva muhurandhāli pīta kaca bandhā samarpayatu me
śaṃ dhāma bhānumapi rundhāna māśu pada sandhāna mapyanugatā || 13 || śā ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(कालिदास कृतम्)
चेटी भवन्निखिल खेटी कदम्बवन वाटीषु नाकि पटली
कोटीर चारुतर कोटी मणीकिरण कोटी करम्बित पदा ।
पाटीरगन्धि कुचशाटी कवित्व परिपाटीमगाधिप सुता
घोटीखुरादधिक धाटीमुदार मुख वीटीरसेन तनुताम् ॥ 1 ॥ शा ॥
द्वैपायन प्रभृति शापायुध त्रिदिव सोपान धूलि चरणा
पापापह स्वमनु जापानुलीन जन तापापनोद निपुणा ।
नीपालया सुरभि धूपालका दुरितकूपादुदन्चयतुमाम्
रूपाधिका शिखरि भूपाल वंशमणि दीपायिता भगवती ॥ 2 ॥ शा ॥
यालीभि रात्मतनुतालीनकृत्प्रियक पालीषु खेलति भवा
व्याली नकुल्यसित चूली भरा चरण धूली लसन्मणिगणा ।
याली भृति श्रवसि ताली दलं वहति यालीक शोभि तिलका
साली करोतु मम काली मनः स्वपद नालीक सेवन विधौ ॥ 3 ॥ शा ॥
बालामृतांशु निभ फालामना गरुण चेला नितम्ब फलके
कोलाहल क्षपित कालामराकुशल कीलाल शोषण रविः ।
स्थूलाकुचे जलद नीलाकचे कलित वीला कदम्ब विपिने
शूलायुध प्रणति शीला दधातु हृदि शैलाधि राज तनया ॥ 4 ॥ शा ॥
कम्बावतीव सविडम्बा गलेन नव तुम्बाभ वीण सविधा
बिम्बाधरा विनत शम्बायुधादि निकुरुम्बा कदम्ब विपिने ।
अम्बा कुरङ्ग मदजम्बाल रोचि रिह लम्बालका दिशतु मे
शं बाहुलेय शशि बिम्बाभि राम मुख सम्बाधिता स्तन भरा ॥ 5 ॥ शा ॥
दासायमान सुमहासा कदम्बवन वासा कुसुम्भ सुमनो
वासा विपञ्चि कृत रासा विधूत मधु मासारविन्द मधुरा ।
कासार सून तति भासाभिराम तनु रासार शीत करुणा
नासा मणि प्रवर भासा शिवा तिमिर मासाये दुपरतिम् ॥ 6 ॥ शा ॥
न्यङ्काकरे वपुषि कङ्काल रक्त पुषि कङ्कादि पक्षि विषये
त्वं कामना मयसि किं कारणं हृदय पङ्कारि मे हि गिरिजाम् ।
शङ्काशिला निशित टङ्कायमान पद सङ्काशमान सुमनो
झङ्कारि भृङ्गतति मङ्कानुपेत शशि सङ्काश वक्त्र कमलाम् ॥ 7 ॥ शा ॥
जम्भारि कुम्भि पृथु कुम्भापहासि कुच सम्भाव्य हार लतिका
रम्भा करीन्द्र कर दम्भापहोरुगति डिम्भानुरञ्जित पदा ।
शम्भा उदार परिरम्भाङ्कुरत् पुलक दम्भानुराग पिशुना
शं भासुराभरण गुम्भा सदा दिशतु शुम्भासुर प्रहरणा ॥ 8 ॥ शा ॥
दाक्षायणी दनुज शिक्षा विधौ विकृत दीक्षा मनोहर गुणा
भिक्षाशिनो नटन वीक्षा विनोद मुखि दक्षाध्वर प्रहरणा ।
वीक्षां विधेहि मयि दक्षा स्वकीय जन पक्षा विपक्ष विमुखी
यक्षेश सेवित निराक्षेप शक्ति जय लक्षावधान कलना ॥ 9 ॥ शा ॥
वन्दारु लोक वर सन्धायिनी विमल कुन्दावदात रदना
बृन्दारु बृन्द मणि बृन्दारविन्द मकरन्दाभिषिक्त चरणा ।
मन्दानिला कलित मन्दार दामभिरमन्दाभिराम मकुटा
मन्दाकिनी जवन भिन्दान वाचमरविन्दानना दिशतु मे ॥ 10 ॥ शा ॥
यत्राशयो लगति तत्रागजा भवतु कुत्रापि निस्तुल शुका
सुत्राम काल मुख सत्रासकप्रकर सुत्राण कारि चरणा ।
छत्रानिलातिरय पत्त्राभिभिराम गुण मित्रामरी सम वधूः
कु त्रासहीन मणि चित्राकृति स्फुरित पुत्रादि दान निपुणा ॥ 11 ॥ शा ॥
कूलातिगामि भय तूलावलिज्वलनकीला निजस्तुति विधा
कोलाहलक्षपित कालामरी कुशल कीलाल पोषण रता ।
स्थूलाकुचे जलद नीलाकचे कलित लीला कदम्ब विपिने
शूलायुध प्रणति शीला विभातु हृदि शैलाधिराज तनया ॥ 12 ॥ शा ॥
इन्धान कीर मणिबन्धा भवे हृदयबन्धा वतीव रसिका
सन्धावती भुवन सन्धारणे प्यमृत सिन्धावुदार निलया ।
गन्धानुभाव मुहुरन्धालि पीत कच बन्धा समर्पयतु मे
शं धाम भानुमपि रुन्धान माशु पद सन्धान मप्यनुगता ॥ 13 ॥ शा ॥
(kālidāsa kṛtam)
ceṭī bhavannikhila kheṭī kadambavana vāṭīṣu nāki paṭalī
koṭīra cārutara koṭī maṇīkiraṇa koṭī karambita padā |
pāṭīragandhi kucaśāṭī kavitva paripāṭīmagādhipa sutā
ghoṭīkhurādadhika dhāṭīmudāra mukha vīṭīrasena tanutām || 1 || śā ||
dvaipāyana prabhṛti śāpāyudha tridiva sopāna dhūli caraṇā
pāpāpaha svamanu jāpānulīna jana tāpāpanoda nipuṇā |
nīpālayā surabhi dhūpālakā duritakūpādudancayatumām
rūpādhikā śikhari bhūpāla vaṃśamaṇi dīpāyitā bhagavatī || 2 || śā ||
yālībhi rātmatanutālīnakṛtpriyaka pālīṣu khelati bhavā
vyālī nakulyasita cūlī bharā caraṇa dhūlī lasanmaṇigaṇā |
yālī bhṛti śravasi tālī dalaṃ vahati yālīka śobhi tilakā
sālī karotu mama kālī manaḥ svapada nālīka sevana vidhau || 3 || śā ||
bālāmṛtāṃśu nibha phālāmanā garuṇa celā nitamba phalake
kolāhala kṣapita kālāmarākuśala kīlāla śoṣaṇa raviḥ |
sthūlākuce jalada nīlākace kalita vīlā kadamba vipine
śūlāyudha praṇati śīlā dadhātu hṛdi śailādhi rāja tanayā || 4 || śā ||
kambāvatīva saviḍambā galena nava tumbābha vīṇa savidhā
bimbādharā vinata śambāyudhādi nikurumbā kadamba vipine |
ambā kuraṅga madajambāla roci riha lambālakā diśatu me
śaṃ bāhuleya śaśi bimbābhi rāma mukha sambādhitā stana bharā || 5 || śā ||
dāsāyamāna sumahāsā kadambavana vāsā kusumbha sumano
vāsā vipañci kṛta rāsā vidhūta madhu māsāravinda madhurā |
kāsāra sūna tati bhāsābhirāma tanu rāsāra śīta karuṇā
nāsā maṇi pravara bhāsā śivā timira māsāye duparatim || 6 || śā ||
nyaṅkākare vapuṣi kaṅkāla rakta puṣi kaṅkādi pakṣi viṣaye
tvaṃ kāmanā mayasi kiṃ kāraṇaṃ hṛdaya paṅkāri me hi girijām |
śaṅkāśilā niśita ṭaṅkāyamāna pada saṅkāśamāna sumano
jhaṅkāri bhṛṅgatati maṅkānupeta śaśi saṅkāśa vaktra kamalām || 7 || śā ||
jambhāri kumbhi pṛthu kumbhāpahāsi kuca sambhāvya hāra latikā
rambhā karīndra kara dambhāpahorugati ḍimbhānurañjita padā |
śambhā udāra parirambhāṅkurat pulaka dambhānurāga piśunā
śaṃ bhāsurābharaṇa gumbhā sadā diśatu śumbhāsura praharaṇā || 8 || śā ||
dākṣāyaṇī danuja śikṣā vidhau vikṛta dīkṣā manohara guṇā
bhikṣāśino naṭana vīkṣā vinoda mukhi dakṣādhvara praharaṇā |
vīkṣāṃ vidhehi mayi dakṣā svakīya jana pakṣā vipakṣa vimukhī
yakṣeśa sevita nirākṣepa śakti jaya lakṣāvadhāna kalanā || 9 || śā ||
vandāru loka vara sandhāyinī vimala kundāvadāta radanā
bṛndāru bṛnda maṇi bṛndāravinda makarandābhiṣikta caraṇā |
mandānilā kalita mandāra dāmabhiramandābhirāma makuṭā
mandākinī javana bhindāna vācamaravindānanā diśatu me || 10 || śā ||
yatrāśayo lagati tatrāgajā bhavatu kutrāpi nistula śukā
sutrāma kāla mukha satrāsakaprakara sutrāṇa kāri caraṇā |
chatrānilātiraya pattrābhibhirāma guṇa mitrāmarī sama vadhūḥ
ku trāsahīna maṇi citrākṛti sphurita putrādi dāna nipuṇā || 11 || śā ||
kūlātigāmi bhaya tūlāvalijvalanakīlā nijastuti vidhā
kolāhalakṣapita kālāmarī kuśala kīlāla poṣaṇa ratā |
sthūlākuce jalada nīlākace kalita līlā kadamba vipine
śūlāyudha praṇati śīlā vibhātu hṛdi śailādhirāja tanayā || 12 || śā ||
indhāna kīra maṇibandhā bhave hṛdayabandhā vatīva rasikā
sandhāvatī bhuvana sandhāraṇe pyamṛta sindhāvudāra nilayā |
gandhānubhāva muhurandhāli pīta kaca bandhā samarpayatu me
śaṃ dhāma bhānumapi rundhāna māśu pada sandhāna mapyanugatā || 13 || śā ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.