ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਪਾਠਃ
ੴ ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਿਦਧਾਤਿ ਪੂਰ੍ਵਂ
ਯੋ ਵੈ ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਹਿਣੋਤਿ ਤਸ੍ਮੈ ।
ਤਂ ਹ ਦੇਵਮਾਤ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ
ਮੁਮੁਕ੍षੁਰ੍ਵੈ ਸ਼ਰਣਮਹਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ ॥
ਧ੍ਯਾਨਮ੍
ੴ ਮੌਨਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕਟਿਤ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਯੁਵਾਨਂ
ਵਰ੍षਿष੍ਠਾਨ੍ਤੇ ਵਸਦृषਿਗਣੈਰਾਵृਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿष੍ਠੈਃ ।
ਆਚਾਰ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਕਰਕਲਿਤ ਚਿਨ੍ਮੁਦ੍ਰਮਾਨਨ੍ਦਮੂਰ੍ਤਿਂ
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰਾਮਂ ਮੁਦਿਤਵਦਨਂ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਿਮੀਡੇ ॥ 1 ॥
ਵਟਵਿਟਪਿਸਮੀਪੇਭੂਮਿਭਾਗੇ ਨਿषਣ੍ਣਂ
ਸਕਲਮੁਨਿਜਨਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਦਾਤਾਰਮਾਰਾਤ੍ ।
ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਗੁਰੁਮੀਸ਼ਂ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਿਦੇਵਂ
ਜਨਨਮਰਣਦੁਃਖਚ੍ਛੇਦਦਕ੍षਂ ਨਮਾਮਿ ॥ 2 ॥
ਚਿਤ੍ਰਂ ਵਟਤਰੋਰ੍ਮੂਲੇ ਵृਦ੍ਧਾਃ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਗੁਰੁਰ੍ਯੁਵਾ ।
ਗੁਰੋਸ੍ਤੁ ਮੌਨਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਾਃ ॥ 3 ॥
ਨਿਧਯੇ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਭਿषਜੇ ਭਵਰੋਗਿਣਾਮ੍ ।
ਗੁਰਵੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮਃ ॥ 4 ॥
ੴ ਨਮਃ ਪ੍ਰਣਵਾਰ੍ਥਾਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨੈਕਮੂਰ੍ਤਯੇ ।
ਨਿਰ੍ਮਲਾਯ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮਃ ॥ 5 ॥
ਚਿਦ੍ਧਨਾਯ ਮਹੇਸ਼ਾਯ ਵਟਮੂਲਨਿਵਾਸਿਨੇ ।
ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪਾਯ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮਃ ॥ 6 ॥
ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਗੁਰੁਰਾਤ੍ਮੇਤਿ ਮੂਰ੍ਤਿਭੇਦਵਿਭਾਗਿਨੇ ।
ਵ੍ਯੋਮਵਦ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਦੇਹਾਯ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮਃ ॥ 7 ॥
ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਤਰ੍ਜਨੀ ਯੋਗਮੁਦ੍ਰਾ ਵ੍ਯਾਜੇਨਯੋਗਿਨਾਮ੍ ।
ਸ਼ृਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜੀਵੈਕ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਯੋਗਤਾ ਸ਼ਿਵਃ ॥ 8 ॥
ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ॥
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍
ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਦਰ੍ਪਣ-ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨ-ਨਗਰੀ ਤੁਲ੍ਯਂ ਨਿਜਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਾਤ੍ਮਨਿ ਮਾਯਯਾ ਬਹਿਰਿਵੋਦ੍ਭੂਤਂ ਯਥਾ ਨਿਦ੍ਰਯਾ ।
ਯਸ੍ਸਾਕ੍षਾਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਪ੍ਰਬੋਧਸਮਯੇ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮੇ ਵਾਦ੍ਵਯਂ
ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੁਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ॥ 1 ॥
ਬੀਜਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਿ-ਵਾਙ੍ਕੁਰੋ ਜਗਦਿਤਂ ਪ੍ਰਾਙ੍ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਂ ਪੁਨਃ
ਮਾਯਾਕਲ੍ਪਿਤ ਦੇਸ਼ਕਾਲਕਲਨਾ ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਚਿਤ੍ਰੀਕृਤਮ੍ ।
ਮਾਯਾਵੀਵ ਵਿਜृਮ੍ਭਯਤ੍ਯਪਿ ਮਹਾਯੋਗੀਵ ਯਃ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ
ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੁਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ॥ 2 ॥
ਯਸ੍ਯੈਵ ਸ੍ਫੁਰਣਂ ਸਦਾਤ੍ਮਕਮਸਤ੍ਕਲ੍ਪਾਰ੍ਥਕਂ ਭਾਸਤੇ
ਸਾਕ੍षਾਤ੍ਤਤ੍ਵਮਸੀਤਿ ਵੇਦਵਚਸਾ ਯੋ ਬੋਧਯਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍ ।
ਯਸ੍ਸਾਕ੍षਾਤ੍ਕਰਣਾਦ੍ਭਵੇਨ੍ਨ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਭਵਾਮ੍ਭੋਨਿਧੌ
ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੁਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ॥ 3 ॥
ਨਾਨਾਚ੍ਛਿਦ੍ਰ ਘਟੋਦਰ ਸ੍ਥਿਤ ਮਹਾਦੀਪ ਪ੍ਰਭਾਭਾਸ੍ਵਰਂ
ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਚਕ੍षੁਰਾਦਿਕਰਣ ਦ੍ਵਾਰਾ ਬਹਿਃ ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ।
ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਤਮੇਵ ਭਾਨ੍ਤਮਨੁਭਾਤ੍ਯੇਤਤ੍ਸਮਸ੍ਤਂ ਜਗਤ੍
ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ॥ 4 ॥
ਦੇਹਂ ਪ੍ਰਾਣਮਪੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਪਿ ਚਲਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਚ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਵਿਦੁਃ
ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਬਾਲਾਨ੍ਧ ਜਡੋਪਮਾਸ੍ਤ੍ਵਹਮਿਤਿ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਭृਸ਼ਂ ਵਾਦਿਨਃ ।
ਮਾਯਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਵਿਲਾਸਕਲ੍ਪਿਤ ਮਹਾਵ੍ਯਾਮੋਹ ਸਂਹਾਰਿਣੇ
ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ॥ 5 ॥
ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤ ਦਿਵਾਕਰੇਨ੍ਦੁ ਸਦृਸ਼ੋ ਮਾਯਾ ਸਮਾਚ੍ਛਾਦਨਾਤ੍
ਸਨ੍ਮਾਤ੍ਰਃ ਕਰਣੋਪ ਸਂਹਰਣਤੋ ਯੋऽਭੂਤ੍ਸੁषੁਪ੍ਤਃ ਪੁਮਾਨ੍ ।
ਪ੍ਰਾਗਸ੍ਵਾਪ੍ਸਮਿਤਿ ਪ੍ਰਬੋਧਸਮਯੇ ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਿਜ੍ਞਾਯਤੇ
ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ॥ 6 ॥
ਬਾਲ੍ਯਾਦਿष੍ਵਪਿ ਜਾਗ੍ਰਦਾਦਿषੁ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਵਵਸ੍ਥਾਸ੍ਵਪਿ
ਵ੍ਯਾਵृਤ੍ਤਾ ਸ੍ਵਨੁ ਵਰ੍ਤਮਾਨ ਮਹਮਿਤ੍ਯਨ੍ਤਃ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਂ ਸਦਾ ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਕਟੀਕਰੋਤਿ ਭਜਤਾਂ ਯੋ ਮੁਦ੍ਰਯਾ ਭਦ੍ਰਯਾ
ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ॥ 7 ॥
ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਤਯਾ ਸ੍ਵਸ੍ਵਾਮਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤਃ
ਸ਼ਿष੍ਯਚਾਰ੍ਯਤਯਾ ਤਥੈਵ ਪਿਤृ ਪੁਤ੍ਰਾਦ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾ ਭੇਦਤਃ ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਜਾਗ੍ਰਤਿ ਵਾ ਯ ਏष ਪੁਰੁषੋ ਮਾਯਾ ਪਰਿਭ੍ਰਾਮਿਤਃ
ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ॥ 8 ॥
ਭੂਰਮ੍ਭਾਂਸ੍ਯਨਲੋऽਨਿਲੋਮ੍ਬਰ ਮਹਰ੍ਨਾਥੋ ਹਿਮਾਂਸ਼ੁਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਇਤ੍ਯਾਭਾਤਿ ਚਰਾਚਰਾਤ੍ਮਕਮਿਦਂ ਯਸ੍ਯੈਵ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯष੍ਟਕਮ੍ ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵਿਮृਸ਼ਤਾਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਭੋ
ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਯੇ ॥ 9 ॥
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਤ੍ਵਮਿਤਿ ਸ੍ਫੁਟੀਕृਤਮਿਦਂ ਯਸ੍ਮਾਦਮੁष੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਤਵੇ
ਤੇਨਾਸ੍ਵ ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ਤਦਰ੍ਥ ਮਨਨਾਦ੍ਧ੍ਯਾਨਾਚ੍ਚ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਤ੍ਵ ਮਹਾਵਿਭੂਤਿਸਹਿਤਂ ਸ੍ਯਾਦੀਸ਼੍ਵਰਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਤਃ
ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੇਤ੍ਤਤ੍ਪੁਨਰष੍ਟਧਾ ਪਰਿਣਤਂ ਚੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ-ਮਵ੍ਯਾਹਤਮ੍ ॥ 10 ॥
॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਚ੍ਛਙ੍ਕਰਾਚਾਰ੍ਯਵਿਰਚਿਤਂ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śāntipāṭhaḥ
oṃ yo brahmāṇaṃ vidadhāti pūrvaṃ
yo vai vedāṃśca prahiṇoti tasmai |
taṃ ha devamātmabuddhiprakāśaṃ
mumukṣurvai śaraṇamahaṃ prapadye ||
dhyānam
oṃ maunavyākhyā prakaṭita parabrahmatattvaṃ yuvānaṃ
varṣiṣṭhānte vasadṛṣigaṇairāvṛtaṃ brahmaniṣṭhaiḥ |
ācāryendraṃ karakalita cinmudramānandamūrtiṃ
svātmārāmaṃ muditavadanaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 1 ||
vaṭaviṭapisamīpebhūmibhāge niṣaṇṇaṃ
sakalamunijanānāṃ jñānadātāramārāt |
tribhuvanagurumīśaṃ dakṣiṇāmūrtidevaṃ
jananamaraṇaduḥkhacchedadakṣaṃ namāmi || 2 ||
citraṃ vaṭatarormūle vṛddhāḥ śiṣyā gururyuvā |
gurostu maunaṃ vyākhyānaṃ śiṣyāstucchinnasaṃśayāḥ || 3 ||
nidhaye sarvavidyānāṃ bhiṣaje bhavarogiṇām |
gurave sarvalokānāṃ dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 4 ||
oṃ namaḥ praṇavārthāya śuddhajñānaikamūrtaye |
nirmalāya praśāntāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 5 ||
ciddhanāya maheśāya vaṭamūlanivāsine |
saccidānandarūpāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 6 ||
īśvaro gururātmeti mūrtibhedavibhāgine |
vyomavadvyāptadehāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 7 ||
aṅguṣṭhatarjanī yogamudrā vyājenayoginām |
śṛtyarthaṃ brahmajīvaikyaṃ darśayanyogatā śivaḥ || 8 ||
oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||
stotram
viśvaṃ darpaṇa-dṛśyamāna-nagarī tulyaṃ nijāntargataṃ
paśyannātmani māyayā bahirivodbhūtaṃ yathā nidrayā |
yassākṣātkurute prabodhasamaye svātmāname vādvayaṃ
tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 1 ||
bījasyāntari-vāṅkuro jagaditaṃ prāṅnirvikalpaṃ punaḥ
māyākalpita deśakālakalanā vaicitryacitrīkṛtam |
māyāvīva vijṛmbhayatyapi mahāyogīva yaḥ svecchayā
tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 2 ||
yasyaiva sphuraṇaṃ sadātmakamasatkalpārthakaṃ bhāsate
sākṣāttatvamasīti vedavacasā yo bodhayatyāśritān |
yassākṣātkaraṇādbhavenna punarāvṛttirbhavāmbhonidhau
tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 3 ||
nānācchidra ghaṭodara sthita mahādīpa prabhābhāsvaraṃ
jñānaṃ yasya tu cakṣurādikaraṇa dvārā bahiḥ spandate |
jānāmīti tameva bhāntamanubhātyetatsamastaṃ jagat
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 4 ||
dehaṃ prāṇamapīndriyāṇyapi calāṃ buddhiṃ ca śūnyaṃ viduḥ
strī bālāndha jaḍopamāstvahamiti bhrāntābhṛśaṃ vādinaḥ |
māyāśakti vilāsakalpita mahāvyāmoha saṃhāriṇe
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 5 ||
rāhugrasta divākarendu sadṛśo māyā samācchādanāt
sanmātraḥ karaṇopa saṃharaṇato yo'bhūtsuṣuptaḥ pumān |
prāgasvāpsamiti prabodhasamaye yaḥ pratyabhijñāyate
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 6 ||
bālyādiṣvapi jāgradādiṣu tathā sarvāsvavasthāsvapi
vyāvṛttā svanu vartamāna mahamityantaḥ sphurantaṃ sadā |
svātmānaṃ prakaṭīkaroti bhajatāṃ yo mudrayā bhadrayā
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 7 ||
viśvaṃ paśyati kāryakāraṇatayā svasvāmisambandhataḥ
śiṣyacāryatayā tathaiva pitṛ putrādyātmanā bhedataḥ |
svapne jāgrati vā ya eṣa puruṣo māyā paribhrāmitaḥ
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 8 ||
bhūrambhāṃsyanalo'nilombara maharnātho himāṃśuḥ pumān
ityābhāti carācarātmakamidaṃ yasyaiva mūrtyaṣṭakam |
nānyatkiñcana vidyate vimṛśatāṃ yasmātparasmādvibho
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 9 ||
sarvātmatvamiti sphuṭīkṛtamidaṃ yasmādamuṣmin stave
tenāsva śravaṇāttadartha mananāddhyānācca saṅkīrtanāt |
sarvātmatva mahāvibhūtisahitaṃ syādīśvaratvaṃ svataḥ
siddhyettatpunaraṣṭadhā pariṇataṃ caiśvarya-mavyāhatam || 10 ||
|| iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitaṃ dakṣiṇāmūrtistotraṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
शान्तिपाठः
ॐ यो ब्रह्माणं विदधाति पूर्वं
यो वै वेदांश्च प्रहिणोति तस्मै ।
तं ह देवमात्मबुद्धिप्रकाशं
मुमुक्षुर्वै शरणमहं प्रपद्ये ॥
ध्यानम्
ॐ मौनव्याख्या प्रकटित परब्रह्मतत्त्वं युवानं
वर्षिष्ठान्ते वसदृषिगणैरावृतं ब्रह्मनिष्ठैः ।
आचार्येन्द्रं करकलित चिन्मुद्रमानन्दमूर्तिं
स्वात्मारामं मुदितवदनं दक्षिणामूर्तिमीडे ॥ 1 ॥
वटविटपिसमीपेभूमिभागे निषण्णं
सकलमुनिजनानां ज्ञानदातारमारात् ।
त्रिभुवनगुरुमीशं दक्षिणामूर्तिदेवं
जननमरणदुःखच्छेददक्षं नमामि ॥ 2 ॥
चित्रं वटतरोर्मूले वृद्धाः शिष्या गुरुर्युवा ।
गुरोस्तु मौनं व्याख्यानं शिष्यास्तुच्छिन्नसंशयाः ॥ 3 ॥
निधये सर्वविद्यानां भिषजे भवरोगिणाम् ।
गुरवे सर्वलोकानां दक्षिणामूर्तये नमः ॥ 4 ॥
ॐ नमः प्रणवार्थाय शुद्धज्ञानैकमूर्तये ।
निर्मलाय प्रशान्ताय दक्षिणामूर्तये नमः ॥ 5 ॥
चिद्धनाय महेशाय वटमूलनिवासिने ।
सच्चिदानन्दरूपाय दक्षिणामूर्तये नमः ॥ 6 ॥
ईश्वरो गुरुरात्मेति मूर्तिभेदविभागिने ।
व्योमवद्व्याप्तदेहाय दक्षिणामूर्तये नमः ॥ 7 ॥
अङ्गुष्ठतर्जनी योगमुद्रा व्याजेनयोगिनाम् ।
शृत्यर्थं ब्रह्मजीवैक्यं दर्शयन्योगता शिवः ॥ 8 ॥
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
स्तोत्रम्
विश्वं दर्पण-दृश्यमान-नगरी तुल्यं निजान्तर्गतं
पश्यन्नात्मनि मायया बहिरिवोद्भूतं यथा निद्रया ।
यस्साक्षात्कुरुते प्रबोधसमये स्वात्मानमे वाद्वयं
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 1 ॥
बीजस्यान्तरि-वाङ्कुरो जगदितं प्राङ्निर्विकल्पं पुनः
मायाकल्पित देशकालकलना वैचित्र्यचित्रीकृतम् ।
मायावीव विजृम्भयत्यपि महायोगीव यः स्वेच्छया
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 2 ॥
यस्यैव स्फुरणं सदात्मकमसत्कल्पार्थकं भासते
साक्षात्तत्वमसीति वेदवचसा यो बोधयत्याश्रितान् ।
यस्साक्षात्करणाद्भवेन्न पुनरावृत्तिर्भवाम्भोनिधौ
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 3 ॥
नानाच्छिद्र घटोदर स्थित महादीप प्रभाभास्वरं
ज्ञानं यस्य तु चक्षुरादिकरण द्वारा बहिः स्पन्दते ।
जानामीति तमेव भान्तमनुभात्येतत्समस्तं जगत्
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 4 ॥
देहं प्राणमपीन्द्रियाण्यपि चलां बुद्धिं च शून्यं विदुः
स्त्री बालान्ध जडोपमास्त्वहमिति भ्रान्ताभृशं वादिनः ।
मायाशक्ति विलासकल्पित महाव्यामोह संहारिणे
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 5 ॥
राहुग्रस्त दिवाकरेन्दु सदृशो माया समाच्छादनात्
सन्मात्रः करणोप संहरणतो योऽभूत्सुषुप्तः पुमान् ।
प्रागस्वाप्समिति प्रबोधसमये यः प्रत्यभिज्ञायते
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 6 ॥
बाल्यादिष्वपि जाग्रदादिषु तथा सर्वास्ववस्थास्वपि
व्यावृत्ता स्वनु वर्तमान महमित्यन्तः स्फुरन्तं सदा ।
स्वात्मानं प्रकटीकरोति भजतां यो मुद्रया भद्रया
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 7 ॥
विश्वं पश्यति कार्यकारणतया स्वस्वामिसम्बन्धतः
शिष्यचार्यतया तथैव पितृ पुत्राद्यात्मना भेदतः ।
स्वप्ने जाग्रति वा य एष पुरुषो माया परिभ्रामितः
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 8 ॥
भूरम्भांस्यनलोऽनिलोम्बर महर्नाथो हिमांशुः पुमान्
इत्याभाति चराचरात्मकमिदं यस्यैव मूर्त्यष्टकम् ।
नान्यत्किञ्चन विद्यते विमृशतां यस्मात्परस्माद्विभो
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 9 ॥
सर्वात्मत्वमिति स्फुटीकृतमिदं यस्मादमुष्मिन् स्तवे
तेनास्व श्रवणात्तदर्थ मननाद्ध्यानाच्च सङ्कीर्तनात् ।
सर्वात्मत्व महाविभूतिसहितं स्यादीश्वरत्वं स्वतः
सिद्ध्येत्तत्पुनरष्टधा परिणतं चैश्वर्य-मव्याहतम् ॥ 10 ॥
॥ इति श्रीमच्छङ्कराचार्यविरचितं दक्षिणामूर्तिस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
śāntipāṭhaḥ
oṃ yo brahmāṇaṃ vidadhāti pūrvaṃ
yo vai vedāṃśca prahiṇoti tasmai |
taṃ ha devamātmabuddhiprakāśaṃ
mumukṣurvai śaraṇamahaṃ prapadye ||
dhyānam
oṃ maunavyākhyā prakaṭita parabrahmatattvaṃ yuvānaṃ
varṣiṣṭhānte vasadṛṣigaṇairāvṛtaṃ brahmaniṣṭhaiḥ |
ācāryendraṃ karakalita cinmudramānandamūrtiṃ
svātmārāmaṃ muditavadanaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 1 ||
vaṭaviṭapisamīpebhūmibhāge niṣaṇṇaṃ
sakalamunijanānāṃ jñānadātāramārāt |
tribhuvanagurumīśaṃ dakṣiṇāmūrtidevaṃ
jananamaraṇaduḥkhacchedadakṣaṃ namāmi || 2 ||
citraṃ vaṭatarormūle vṛddhāḥ śiṣyā gururyuvā |
gurostu maunaṃ vyākhyānaṃ śiṣyāstucchinnasaṃśayāḥ || 3 ||
nidhaye sarvavidyānāṃ bhiṣaje bhavarogiṇām |
gurave sarvalokānāṃ dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 4 ||
oṃ namaḥ praṇavārthāya śuddhajñānaikamūrtaye |
nirmalāya praśāntāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 5 ||
ciddhanāya maheśāya vaṭamūlanivāsine |
saccidānandarūpāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 6 ||
īśvaro gururātmeti mūrtibhedavibhāgine |
vyomavadvyāptadehāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 7 ||
aṅguṣṭhatarjanī yogamudrā vyājenayoginām |
śṛtyarthaṃ brahmajīvaikyaṃ darśayanyogatā śivaḥ || 8 ||
oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||
stotram
viśvaṃ darpaṇa-dṛśyamāna-nagarī tulyaṃ nijāntargataṃ
paśyannātmani māyayā bahirivodbhūtaṃ yathā nidrayā |
yassākṣātkurute prabodhasamaye svātmāname vādvayaṃ
tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 1 ||
bījasyāntari-vāṅkuro jagaditaṃ prāṅnirvikalpaṃ punaḥ
māyākalpita deśakālakalanā vaicitryacitrīkṛtam |
māyāvīva vijṛmbhayatyapi mahāyogīva yaḥ svecchayā
tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 2 ||
yasyaiva sphuraṇaṃ sadātmakamasatkalpārthakaṃ bhāsate
sākṣāttatvamasīti vedavacasā yo bodhayatyāśritān |
yassākṣātkaraṇādbhavenna punarāvṛttirbhavāmbhonidhau
tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 3 ||
nānācchidra ghaṭodara sthita mahādīpa prabhābhāsvaraṃ
jñānaṃ yasya tu cakṣurādikaraṇa dvārā bahiḥ spandate |
jānāmīti tameva bhāntamanubhātyetatsamastaṃ jagat
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 4 ||
dehaṃ prāṇamapīndriyāṇyapi calāṃ buddhiṃ ca śūnyaṃ viduḥ
strī bālāndha jaḍopamāstvahamiti bhrāntābhṛśaṃ vādinaḥ |
māyāśakti vilāsakalpita mahāvyāmoha saṃhāriṇe
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 5 ||
rāhugrasta divākarendu sadṛśo māyā samācchādanāt
sanmātraḥ karaṇopa saṃharaṇato yo'bhūtsuṣuptaḥ pumān |
prāgasvāpsamiti prabodhasamaye yaḥ pratyabhijñāyate
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 6 ||
bālyādiṣvapi jāgradādiṣu tathā sarvāsvavasthāsvapi
vyāvṛttā svanu vartamāna mahamityantaḥ sphurantaṃ sadā |
svātmānaṃ prakaṭīkaroti bhajatāṃ yo mudrayā bhadrayā
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 7 ||
viśvaṃ paśyati kāryakāraṇatayā svasvāmisambandhataḥ
śiṣyacāryatayā tathaiva pitṛ putrādyātmanā bhedataḥ |
svapne jāgrati vā ya eṣa puruṣo māyā paribhrāmitaḥ
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 8 ||
bhūrambhāṃsyanalo'nilombara maharnātho himāṃśuḥ pumān
ityābhāti carācarātmakamidaṃ yasyaiva mūrtyaṣṭakam |
nānyatkiñcana vidyate vimṛśatāṃ yasmātparasmādvibho
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 9 ||
sarvātmatvamiti sphuṭīkṛtamidaṃ yasmādamuṣmin stave
tenāsva śravaṇāttadartha mananāddhyānācca saṅkīrtanāt |
sarvātmatva mahāvibhūtisahitaṃ syādīśvaratvaṃ svataḥ
siddhyettatpunaraṣṭadhā pariṇataṃ caiśvarya-mavyāhatam || 10 ||
|| iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitaṃ dakṣiṇāmūrtistotraṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.