Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
ਧ੍ਯਾਨਂ
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਰੁਦ੍ਰਾਕ੍षਮਾਲੇ ਕਲਸ਼ਸੁਰਭਿਤੇ ਬਾਹੁਭਿਰ੍ਵਾਮਪਾਦਂ
ਬਿਭ੍ਰਾਣੋ ਜਾਨੁਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਵਟਤਰੁਨਿਵृਤਾਵਸ੍ਯਧੋ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਃ ।
ਸੌਵਰ੍ਣੇ ਯੋਗਪੀਠੇ ਲਿਪਿਮਯਕਮਲੇ ਸੂਪਵਿष੍ਟਸ੍ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰਃ
ਕ੍षੀਰਾਭਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੌਲਿਰ੍ਵਿਤਰਤੁ ਨਿਤਰਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਂ ਸ਼ਿਵੋ ਨਃ ॥
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ
Verse 1
ਵਿਦ੍ਯਾਰੂਪੀ ਮਹਾਯੋਗੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨੀ ਪਿਨਾਕਧृਤ੍ ।
ਰਤ੍ਨਾਲਙ੍ਕृਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੋ ਰਤ੍ਨਮਾਲੀ ਜਟਾਧਰਃ ॥ 1 ॥
ਰਤ੍ਨਾਲਙ੍ਕृਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੋ ਰਤ੍ਨਮਾਲੀ ਜਟਾਧਰਃ ॥ 1 ॥
vidyārūpī mahāyogī śuddhajñānī pinākadhṛt |
ratnālaṅkṛtasarvāṅgo ratnamālī jaṭādharaḥ || 1 ||
ratnālaṅkṛtasarvāṅgo ratnamālī jaṭādharaḥ || 1 ||
Verse 2
ਗਙ੍ਗਾਧਾਰ੍ਯਚਲਾਵਾਸੀ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨੀ ਸਮਾਧਿਧृਤ੍ ।
ਅਪ੍ਰਮੇਯੋ ਯੋਗਨਿਧਿਸ੍ਤਾਰਕੋ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ ॥ 2 ॥
ਅਪ੍ਰਮੇਯੋ ਯੋਗਨਿਧਿਸ੍ਤਾਰਕੋ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ ॥ 2 ॥
gaṅgādhāryacalāvāsī sarvajñānī samādhidhṛt |
aprameyo yoganidhistārako bhaktavatsalaḥ || 2 ||
aprameyo yoganidhistārako bhaktavatsalaḥ || 2 ||
Verse 3
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪੀ ਜਗਦ੍ਵ੍ਯਾਪੀ ਵਿष੍ਣੁਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪੁਰਾਨ੍ਤਕਃ ।
ਉਕ੍षਵਾਹਸ਼੍ਚਰ੍ਮਵਾਸਾਃ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਵਿਭੂषਣਃ ॥ 3 ॥
ਉਕ੍षਵਾਹਸ਼੍ਚਰ੍ਮਵਾਸਾਃ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਵਿਭੂषਣਃ ॥ 3 ॥
brahmarūpī jagadvyāpī viṣṇumūrtiḥ purāntakaḥ |
ukṣavāhaścarmavāsāḥ pītāmbaravibhūṣaṇaḥ || 3 ||
ukṣavāhaścarmavāsāḥ pītāmbaravibhūṣaṇaḥ || 3 ||
Verse 4
ਮੋਕ੍षਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਮੋਕ੍षਦਾਯੀ ਦਾਨਵਾਰਿਰ੍ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਾਰੀ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਨੁਃ ਵਿਦ੍ਯਾਦਾਯੀ ਗਣਾਧਿਪਃ ॥ 4 ॥
ਵਿਦ੍ਯਾਧਾਰੀ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਨੁਃ ਵਿਦ੍ਯਾਦਾਯੀ ਗਣਾਧਿਪਃ ॥ 4 ॥
mokṣasiddhirmokṣadāyī dānavārirjagatpatiḥ |
vidyādhārī śuklatanuḥ vidyādāyī gaṇādhipaḥ || 4 ||
vidyādhārī śuklatanuḥ vidyādāyī gaṇādhipaḥ || 4 ||
Verse 5
ਪਾਪਾਪਸ੍ਮृਤਿਸਂਹਰ੍ਤਾ ਸ਼ਸ਼ਿਮੌਲਿਰ੍ਮਹਾਸ੍ਵਨਃ ।
ਸਾਮਪ੍ਰਿਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸਾਧੁਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਰ੍ਨਮਸ੍ਕृਤਃ ॥ 5 ॥
ਸਾਮਪ੍ਰਿਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸਾਧੁਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਰ੍ਨਮਸ੍ਕृਤਃ ॥ 5 ॥
pāpāpasmṛtisaṃhartā śaśimaulirmahāsvanaḥ |
sāmapriyaḥ svayaṃ sādhuḥ sarvadevairnamaskṛtaḥ || 5 ||
sāmapriyaḥ svayaṃ sādhuḥ sarvadevairnamaskṛtaḥ || 5 ||
Verse 6
ਹਸ੍ਤਵਹ੍ਨਿਧਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮृਗਧਾਰੀ ਚ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ।
ਯਜ੍ਞਨਾਥਃ ਕ੍ਰਤੁਧ੍ਵਂਸੀ ਯਜ੍ਞਭੋਕ੍ਤਾ ਯਮਾਨ੍ਤਕਃ ॥ 6 ॥
ਯਜ੍ਞਨਾਥਃ ਕ੍ਰਤੁਧ੍ਵਂਸੀ ਯਜ੍ਞਭੋਕ੍ਤਾ ਯਮਾਨ੍ਤਕਃ ॥ 6 ॥
hastavahnidharaḥ śrīmān mṛgadhārī ca śaṅkaraḥ |
yajñanāthaḥ kratudhvaṃsī yajñabhoktā yamāntakaḥ || 6 ||
yajñanāthaḥ kratudhvaṃsī yajñabhoktā yamāntakaḥ || 6 ||
Verse 7
ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਸੇਵ੍ਯੋ ਵृषਧ੍ਵਜਃ ।
ਭਸ੍ਮੋਦ੍ਧੂਲਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੋऽਪ੍ਯਕ੍षਮਾਲਾਧਰੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ 7 ॥
ਭਸ੍ਮੋਦ੍ਧੂਲਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੋऽਪ੍ਯਕ੍षਮਾਲਾਧਰੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ 7 ॥
bhaktānugrahamūrtiśca bhaktasevyo vṛṣadhvajaḥ |
bhasmoddhūlitasarvāṅgo'pyakṣamālādharo mahān || 7 ||
bhasmoddhūlitasarvāṅgo'pyakṣamālādharo mahān || 7 ||
Verse 8
ਤ੍ਰਯੀਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਾਗਰਾਜੈਰਲਙ੍ਕृਤਃ ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਰੂਪੋ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨੀ ਸਰ੍ਵਲੋਕਵਿਭੂषਣਃ ॥ 8 ॥
ਸ਼ਾਨ੍ਤਰੂਪੋ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨੀ ਸਰ੍ਵਲੋਕਵਿਭੂषਣਃ ॥ 8 ॥
trayīmūrtiḥ paraṃ brahma nāgarājairalaṅkṛtaḥ |
śāntarūpo mahājñānī sarvalokavibhūṣaṇaḥ || 8 ||
śāntarūpo mahājñānī sarvalokavibhūṣaṇaḥ || 8 ||
Verse 9
ਅਰ੍ਧਨਾਰੀਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵੋ ਮੁਨਿਸੇਵ੍ਯਃ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਃ ।
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਦੇਵੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਗ੍ਨਿਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਲੋਚਨਃ ॥ 9 ॥
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਦੇਵੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਗ੍ਨਿਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਲੋਚਨਃ ॥ 9 ॥
ardhanārīśvaro devo munisevyaḥ surottamaḥ |
vyākhyānadevo bhagavān agnicandrārkalocanaḥ || 9 ||
vyākhyānadevo bhagavān agnicandrārkalocanaḥ || 9 ||
Verse 10
ਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਜਗਦ੍ਗੋਪ੍ਤਾ ਜਗਦ੍ਧ੍ਵਂਸੀ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ ।
ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਰ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਮਹਾਨਨ੍ਦਪਰਾਯਣਃ ॥ 10 ॥
ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਰ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਮਹਾਨਨ੍ਦਪਰਾਯਣਃ ॥ 10 ॥
jagatsraṣṭā jagadgoptā jagaddhvaṃsī trilocanaḥ |
jagadgururmahādevo mahānandaparāyaṇaḥ || 10 ||
jagadgururmahādevo mahānandaparāyaṇaḥ || 10 ||
Verse 11
ਜਟਾਧਾਰੀ ਮਹਾਵੀਰੋ ਜ੍ਞਾਨਦੇਵੈਰਲਙ੍ਕृਤਃ ।
ਵ੍ਯੋਮਗਙ੍ਗਾਜਲਸ੍ਨਾਤਾ ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘਸਮਰ੍ਚਿਤਃ ॥ 11 ॥
ਵ੍ਯੋਮਗਙ੍ਗਾਜਲਸ੍ਨਾਤਾ ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘਸਮਰ੍ਚਿਤਃ ॥ 11 ॥
jaṭādhārī mahāvīro jñānadevairalaṅkṛtaḥ |
vyomagaṅgājalasnātā siddhasaṅghasamarcitaḥ || 11 ||
vyomagaṅgājalasnātā siddhasaṅghasamarcitaḥ || 11 ||
Verse 12
ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਯੋਗੀ ਮਹਾਸਾਰਸ੍ਵਤਪ੍ਰਦਃ ।
ਵ੍ਯੋਮਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਿष੍ਟਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਃ ॥ 12 ॥
ਵ੍ਯੋਮਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਿष੍ਟਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਃ ॥ 12 ॥
tattvamūrtirmahāyogī mahāsārasvatapradaḥ |
vyomamūrtiśca bhaktānāmiṣṭakāmaphalapradaḥ || 12 ||
vyomamūrtiśca bhaktānāmiṣṭakāmaphalapradaḥ || 12 ||
Verse 13
ਵੀਰਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਵਿਰੂਪੀ ਚ ਤੇਜੋਮੂਰ੍ਤਿਰਨਾਮਯਃ ।
ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਸ਼੍ਚਤੁष੍षष੍ਟਿਕਲਾਨਿਧਿਃ ॥ 13 ॥
ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਸ਼੍ਚਤੁष੍षष੍ਟਿਕਲਾਨਿਧਿਃ ॥ 13 ॥
vīramūrtirvirūpī ca tejomūrtiranāmayaḥ |
vedavedāṅgatattvajñaścatuṣṣaṣṭikalānidhiḥ || 13 ||
vedavedāṅgatattvajñaścatuṣṣaṣṭikalānidhiḥ || 13 ||
Verse 14
ਭਵਰੋਗਭਯਧ੍ਵਂਸੀ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਭਯਪ੍ਰਦਃ ।
ਨੀਲਗ੍ਰੀਵੋ ਲਲਾਟਾਕ੍षੋ ਗਜਚਰ੍ਮਾ ਚ ਜ੍ਞਾਨਦਃ ॥ 14 ॥
ਨੀਲਗ੍ਰੀਵੋ ਲਲਾਟਾਕ੍षੋ ਗਜਚਰ੍ਮਾ ਚ ਜ੍ਞਾਨਦਃ ॥ 14 ॥
bhavarogabhayadhvaṃsī bhaktānāmabhayapradaḥ |
nīlagrīvo lalāṭākṣo gajacarmā ca jñānadaḥ || 14 ||
nīlagrīvo lalāṭākṣo gajacarmā ca jñānadaḥ || 14 ||
Verse 15
ਅਰੋਗੀ ਕਾਮਦਹਨਸ੍ਤਪਸ੍ਵੀ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭਃ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਚ ਸਨ੍ਨ੍ਯਾਸੀ ਗृਹਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਕਾਰਣਃ ॥ 15 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਚ ਸਨ੍ਨ੍ਯਾਸੀ ਗृਹਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਕਾਰਣਃ ॥ 15 ॥
arogī kāmadahanastapasvī viṣṇuvallabhaḥ |
brahmacārī ca sannyāsī gṛhasthāśramakāraṇaḥ || 15 ||
brahmacārī ca sannyāsī gṛhasthāśramakāraṇaḥ || 15 ||
Verse 16
ਦਾਨ੍ਤਸ਼ਮਵਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਰੂਪਦਯਾਨਿਧਿਃ ।
ਯੋਗਪਟ੍ਟਾਭਿਰਾਮਸ਼੍ਚ ਵੀਣਾਧਾਰੀ ਵਿਚੇਤਨਃ ॥ 16 ॥
ਯੋਗਪਟ੍ਟਾਭਿਰਾਮਸ਼੍ਚ ਵੀਣਾਧਾਰੀ ਵਿਚੇਤਨਃ ॥ 16 ॥
dāntaśamavatāṃ śreṣṭhaḥ sattvarūpadayānidhiḥ |
yogapaṭṭābhirāmaśca vīṇādhārī vicetanaḥ || 16 ||
yogapaṭṭābhirāmaśca vīṇādhārī vicetanaḥ || 16 ||
Verse 17
ਮਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਜ੍ਞਾਨੁਗਾਚਾਰੋ ਮੁਦ੍ਰਾਪੁਸ੍ਤਕਧਾਰਕਃ ।
ਰਾਗਹਿਕ੍ਕਾਦਿਰੋਗਾਣਾਂ ਵਿਨਿਹਨ੍ਤਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 17 ॥
ਰਾਗਹਿਕ੍ਕਾਦਿਰੋਗਾਣਾਂ ਵਿਨਿਹਨ੍ਤਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 17 ॥
mantraprajñānugācāro mudrāpustakadhārakaḥ |
rāgahikkādirogāṇāṃ vinihantā sureśvaraḥ || 17 ||
rāgahikkādirogāṇāṃ vinihantā sureśvaraḥ || 17 ||
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਦਕ੍षਿਣਾਮੂਰ੍ਤ੍ਯष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਨਾਮ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
ध्यानं
व्याख्यारुद्राक्षमाले कलशसुरभिते बाहुभिर्वामपादं
बिभ्राणो जानुमूर्ध्ना वटतरुनिवृतावस्यधो विद्यमानः ।
सौवर्णे योगपीठे लिपिमयकमले सूपविष्टस्त्रिणेत्रः
क्षीराभश्चन्द्रमौलिर्वितरतु नितरां शुद्धबुद्धिं शिवो नः ॥
स्तोत्रं
विद्यारूपी महायोगी शुद्धज्ञानी पिनाकधृत् ।
रत्नालङ्कृतसर्वाङ्गो रत्नमाली जटाधरः ॥ 1 ॥
गङ्गाधार्यचलावासी सर्वज्ञानी समाधिधृत् ।
अप्रमेयो योगनिधिस्तारको भक्तवत्सलः ॥ 2 ॥
ब्रह्मरूपी जगद्व्यापी विष्णुमूर्तिः पुरान्तकः ।
उक्षवाहश्चर्मवासाः पीताम्बरविभूषणः ॥ 3 ॥
मोक्षसिद्धिर्मोक्षदायी दानवारिर्जगत्पतिः ।
विद्याधारी शुक्लतनुः विद्यादायी गणाधिपः ॥ 4 ॥
पापापस्मृतिसंहर्ता शशिमौलिर्महास्वनः ।
सामप्रियः स्वयं साधुः सर्वदेवैर्नमस्कृतः ॥ 5 ॥
हस्तवह्निधरः श्रीमान् मृगधारी च शङ्करः ।
यज्ञनाथः क्रतुध्वंसी यज्ञभोक्ता यमान्तकः ॥ 6 ॥
भक्तानुग्रहमूर्तिश्च भक्तसेव्यो वृषध्वजः ।
भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गोऽप्यक्षमालाधरो महान् ॥ 7 ॥
त्रयीमूर्तिः परं ब्रह्म नागराजैरलङ्कृतः ।
शान्तरूपो महाज्ञानी सर्वलोकविभूषणः ॥ 8 ॥
अर्धनारीश्वरो देवो मुनिसेव्यः सुरोत्तमः ।
व्याख्यानदेवो भगवान् अग्निचन्द्रार्कलोचनः ॥ 9 ॥
जगत्स्रष्टा जगद्गोप्ता जगद्ध्वंसी त्रिलोचनः ।
जगद्गुरुर्महादेवो महानन्दपरायणः ॥ 10 ॥
जटाधारी महावीरो ज्ञानदेवैरलङ्कृतः ।
व्योमगङ्गाजलस्नाता सिद्धसङ्घसमर्चितः ॥ 11 ॥
तत्त्वमूर्तिर्महायोगी महासारस्वतप्रदः ।
व्योममूर्तिश्च भक्तानामिष्टकामफलप्रदः ॥ 12 ॥
वीरमूर्तिर्विरूपी च तेजोमूर्तिरनामयः ।
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञश्चतुष्षष्टिकलानिधिः ॥ 13 ॥
भवरोगभयध्वंसी भक्तानामभयप्रदः ।
नीलग्रीवो ललाटाक्षो गजचर्मा च ज्ञानदः ॥ 14 ॥
अरोगी कामदहनस्तपस्वी विष्णुवल्लभः ।
ब्रह्मचारी च सन्न्यासी गृहस्थाश्रमकारणः ॥ 15 ॥
दान्तशमवतां श्रेष्ठः सत्त्वरूपदयानिधिः ।
योगपट्टाभिरामश्च वीणाधारी विचेतनः ॥ 16 ॥
मन्त्रप्रज्ञानुगाचारो मुद्रापुस्तकधारकः ।
रागहिक्कादिरोगाणां विनिहन्ता सुरेश्वरः ॥ 17 ॥
इति श्री दक्षिणामूर्त्यष्टोत्तरशतनाम स्तोत्रम् ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.