ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ତୃତୀଯସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ଵିରାଧେ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ।
କୋଭଵାନ୍ଵନମଭ୍ଯେତ୍ଯ ଚରିଷ୍ଯସି ଯଥାସୁଖମ୍ ॥ 1 ॥
ଅଥୋଵାଚ ପୁନର୍ଵାକ୍ଯଂ ଵିରାଧଃ ପୂରଯନ୍ଵନମ୍ ।
ପୃଚ୍ଛତୋ ମମ ହି ବ୍ରୂତଂ କୌ ଯୁଵାଂ କ୍ଵ ଗମିଷ୍ଯଥଃ ॥ 2 ॥
. ।
ତମୁଵାଚ ତତୋ ରାମୋ ରାକ୍ଷସଂ ଜ୍ଵଲିତାନନମ୍ ।
ପୃଚ୍ଛନ୍ତଂ ସୁମହାତେଜା ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲମାତ୍ମନଃ ॥ 3 ॥
କ୍ଷତ୍ରିଯୌ ଵୃତ୍ତସମ୍ପନ୍ନୌ ଵିଦ୍ଧି ନୌ ଵନଗୋଚରୌ ।
ତ୍ଵାଂ ତୁ ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାଵଃ କସ୍ତ୍ଵଂ ଚରସି ଦଣ୍ଡକାନ୍ ॥ 4 ॥
ତମୁଵାଚ ଵିରାଧସ୍ତୁ ରାମଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମମ୍ ।
ହନ୍ତ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତେ ରାଜନ୍ନିବୋଧ ମମ ରାଘଵ ॥ 5 ॥
ପୁତ୍ରଃ କିଲ ଜଯସ୍ଯାହଂ ମାତା ମମ ଶତହ୍ରଦା ।
ଵିରାଧ ଇତି ମାମାହୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵରାକ୍ଷସାଃ ॥ 6 ॥
ତପସା ଚାଭିସମ୍ପ୍ରାପ୍ତା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହି ପ୍ରସାଦଜା ।
ଶସ୍ତ୍ରେଣାଵଧ୍ଯତା ଲୋକେଽଚ୍ଛେଦ୍ଯାଭେଦ୍ଯତ୍ଵମେଵ ଚ ॥ 7 ॥
ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ପ୍ରମଦାମେନାମନପେକ୍ଷୌ ଯଥାଗତମ୍ ।
ତ୍ଵରମାଣୌ ପଲାଯେଥାଂ ନ ଵାଂ ଜୀଵିତମାଦଦେ ॥ 8 ॥
ତଂ ରାମଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ କୋପସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ।
ରାକ୍ଷସଂ ଵିକୃତାକାରଂ ଵିରାଧଂ ପାପଚେତସମ୍ ॥ 9 ॥
କ୍ଷୁଦ୍ର ଧିକ୍ତ୍ଵାଂ ତୁ ହୀନାର୍ଥଂ ମୃତ୍ଯୁମନ୍ଵେଷସେ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।
ରଣେ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ସନ୍ତିଷ୍ଠ ନ ମେ ଜୀଵନ୍ ଗମିଷ୍ଯାସି ॥ 10 ॥
ତତଃ ସଜ୍ଯଂ ଧନୁଃ କୃତ୍ଵା ରାମସ୍ସୁନିଶିତାଞ୍ଛରାନ୍ ।
ସୁଶୀଘ୍ରମଭିସନ୍ଧାଯ ରାକ୍ଷସଂ ନିଜଘାନ ହ ॥ 11 ॥
ଧନୁଷା ଜ୍ଯାଗୁଣଵତା ସପ୍ତ ବାଣାନ୍ମୁମୋଚ ହ ।
ରୁକ୍ମପୁଙ୍ଖାନ୍ମହାଵେଗାନ୍ସୁପର୍ଣାନିଲତୁଲ୍ଯଗାନ୍ ॥ 12 ॥
ତେ ଶରୀରଂ ଵିରାଧସ୍ଯ ଭିତ୍ତ୍ଵାବର୍ହିଣଵାସସଃ ।
ନିପେତୁଶ୍ଶୋଣିତାଦିଗ୍ଧା ଧରଣ୍ଯାଂ ପାଵକୋପମାଃ ॥ 13 ॥
ସ ଵିଦ୍ଧୋ ନ୍ଯସ୍ଯ ଵୈଦେହୀଂ ଶୂଲମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ରାକ୍ଷସଃ ।
ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵତ୍ସୁସଙ୍କୃଦ୍ଧସ୍ତଦା ରାମଂ ସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 14 ॥
ସ ଵିନଦ୍ଯ ମହାନାଦଂ ଶୂଲଂ ଶକ୍ରଧ୍ଵଜୋପମମ୍ ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯାଶୋଭତ ତଦା ଵ୍ଯାତ୍ତାନନ ଇଵାନ୍ତକଃ ॥ 15 ॥
ଅଥ ତୌ ଭ୍ରାତରୌ ଦୀପ୍ତଂ ଶରଵର୍ଷଂ ଵଵର୍ଷତୁଃ ।
ଵିରାଧେ ରାକ୍ଷସେ ତସ୍ମିନ୍ କାଲାନ୍ତକଯମୋପମେ ॥ 16 ॥
ସ ପ୍ରହସ୍ଯ ମହାରୌଦ୍ରଃ ସ୍ଥିତ୍ଵାଜୃମ୍ଭତ ରାକ୍ଷସଃ ।
ଜୃମ୍ଭମାଣସ୍ଯ ତେ ବାଣାଃ କାଯାନ୍ନିଷ୍ପେତୁରାଶୁଗାଃ ॥ 17 ॥
ସ୍ପର୍ଶାତ୍ତୁ ଵରଦାନେନ ପ୍ରାଣାନ୍ସମ୍ରୋଧ୍ଯ ରାକ୍ଷସଃ ।
ଵିରାଧଃ ଶୂଲମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ରାଘଵାଵଭ୍ଯଧାଵତ ॥ 18 ॥
ତଚ୍ଛୂଲଂ ଵଜ୍ରସଙ୍କାଶଂ ଗଗନେ ଜ୍ଵଲନୋପମମ୍ ।
ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଶରାଭ୍ଯାଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ରାମଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଵରଃ ॥ 19 ॥
ତଦ୍ରାମଵିଶିଖଚ୍ଛିନ୍ନଂ ଶୂଲଂ ତସ୍ଯକରାଦ୍ଭୁଵି ।
ପପାତାଶନିନା ଛିନ୍ନଂ ମେରୋରିଵ ଶିଲାତଲମ୍ ॥ 20 ॥
ତୌ ଖଡ୍ଗୌ କ୍ଷିପ୍ରମୁଦ୍ଯମ୍ଯ କୃଷ୍ଣସର୍ପୋପମୌଶୁଭୌ ।
ତୂର୍ଣମାପେତତୁସ୍ତସ୍ଯ ତଦା ପ୍ରହରତାଂ ବଲାତ୍ ॥ 21 ॥
ସ ଵଧ୍ଯମାନଃ ସୁଭୃଶଂ ଭୁଜାଭ୍ଯାଂ ପରିରଭ୍ଯତୌ ।
ଅପ୍ରକମ୍ପ୍ଯୌ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ରୌଦ୍ରଃ ପ୍ରସ୍ଥାତୁମୈଚ୍ଛତ ॥ 22 ॥
ତସ୍ଯାଭିପ୍ରାଯମାଜ୍ଞାଯ ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଵହତ୍ଵଯମଲଂ ତାଵତ୍ପଥାଽନେନ ତୁ ରାକ୍ଷସଃ ॥ 23 ॥
ଯଥା ଚେଚ୍ଛତି ସୌମିତ୍ରେ ତଥା ଵହତୁ ରାକ୍ଷସଃ ।
ଅଯମେଵ ହି ନଃ ପନ୍ଥା ଯେନ ଯାତି ନିଶାଚରଃ ॥ 24 ॥
ସ ତୁ ସ୍ଵବଲଵୀର୍ଯେଣ ସମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ନିଶାଚରଃ ।
ବାଲାଵିଵ ସ୍କନ୍ଧଗତୌ ଚକାରାତିବଲୋଦ୍ଧତଃ ॥ 25 ॥
ତାଵାରୋପ୍ଯ ତତଃ ସ୍କନ୍ଧଂ ରାଘଵୌ ରଜନୀଚରଃ ।
ଵିରାଧୋ ଵିନଦନ୍ଘୋରଂ ଜଗାମାଭିମୁଖୋ ଵନମ୍ ॥ 26 ॥
ଵନଂ ମହାମେଘନିଭଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଦ୍ରୁମୈର୍ମହଦ୍ଭିର୍ଵିଵିଧୈରୁପେତମ୍ ।
ନାନାଵିଧୈଃ ପକ୍ଷିକୁଲୈର୍ଵିଚିତ୍ରଂ ଶିଵାଯୁତଂ ଵ୍ଯାଲମୃଗୈର୍ଵିକୀର୍ଣମ୍ ॥ 27 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha tṛtīyassargaḥ |
ityuktvā lakṣmaṇaśśrīmānvirādhe prahasanniva |
kobhavānvanamabhyetya cariṣyasi yathāsukham || 1 ||
athovāca punarvākyaṃ virādhaḥ pūrayanvanam |
pṛcchato mama hi brūtaṃ kau yuvāṃ kva gamiṣyathaḥ || 2 ||
. |
tamuvāca tato rāmo rākṣasaṃ jvalitānanam |
pṛcchantaṃ sumahātejā ikṣvākukulamātmanaḥ || 3 ||
kṣatriyau vṛttasampannau viddhi nau vanagocarau |
tvāṃ tu veditumicchāvaḥ kastvaṃ carasi daṇḍakān || 4 ||
tamuvāca virādhastu rāmaṃ satyaparākramam |
hanta vakṣyāmi te rājannibodha mama rāghava || 5 ||
putraḥ kila jayasyāhaṃ mātā mama śatahradā |
virādha iti māmāhuḥ pṛthivyāṃ sarvarākṣasāḥ || 6 ||
tapasā cābhisamprāptā brahmaṇo hi prasādajā |
śastreṇāvadhyatā loke'cchedyābhedyatvameva ca || 7 ||
utsṛjya pramadāmenāmanapekṣau yathāgatam |
tvaramāṇau palāyethāṃ na vāṃ jīvitamādade || 8 ||
taṃ rāmaḥ pratyuvācedaṃ kopasaṃraktalocanaḥ |
rākṣasaṃ vikṛtākāraṃ virādhaṃ pāpacetasam || 9 ||
kṣudra dhiktvāṃ tu hīnārthaṃ mṛtyumanveṣase dhruvam |
raṇe prāpsyase santiṣṭha na me jīvan gamiṣyāsi || 10 ||
tataḥ sajyaṃ dhanuḥ kṛtvā rāmassuniśitāñcharān |
suśīghramabhisandhāya rākṣasaṃ nijaghāna ha || 11 ||
dhanuṣā jyāguṇavatā sapta bāṇānmumoca ha |
rukmapuṅkhānmahāvegānsuparṇānilatulyagān || 12 ||
te śarīraṃ virādhasya bhittvābarhiṇavāsasaḥ |
nipetuśśoṇitādigdhā dharaṇyāṃ pāvakopamāḥ || 13 ||
sa viddho nyasya vaidehīṃ śūlamudyamya rākṣasaḥ |
abhyadravatsusaṅkṛddhastadā rāmaṃ salakṣmaṇam || 14 ||
sa vinadya mahānādaṃ śūlaṃ śakradhvajopamam |
pragṛhyāśobhata tadā vyāttānana ivāntakaḥ || 15 ||
atha tau bhrātarau dīptaṃ śaravarṣaṃ vavarṣatuḥ |
virādhe rākṣase tasmin kālāntakayamopame || 16 ||
sa prahasya mahāraudraḥ sthitvājṛmbhata rākṣasaḥ |
jṛmbhamāṇasya te bāṇāḥ kāyānniṣpeturāśugāḥ || 17 ||
sparśāttu varadānena prāṇānsamrodhya rākṣasaḥ |
virādhaḥ śūlamudyamya rāghavāvabhyadhāvata || 18 ||
tacchūlaṃ vajrasaṅkāśaṃ gagane jvalanopamam |
dvābhyāṃ śarābhyāṃ ciccheda rāmaḥ śastrabhṛtāṃvaraḥ || 19 ||
tadrāmaviśikhacchinnaṃ śūlaṃ tasyakarādbhuvi |
papātāśaninā chinnaṃ meroriva śilātalam || 20 ||
tau khaḍgau kṣipramudyamya kṛṣṇasarpopamauśubhau |
tūrṇamāpetatustasya tadā praharatāṃ balāt || 21 ||
sa vadhyamānaḥ subhṛśaṃ bhujābhyāṃ parirabhyatau |
aprakampyau naravyāghrau raudraḥ prasthātumaicchata || 22 ||
tasyābhiprāyamājñāya rāmo lakṣmaṇamabravīt |
vahatvayamalaṃ tāvatpathā'nena tu rākṣasaḥ || 23 ||
yathā cecchati saumitre tathā vahatu rākṣasaḥ |
ayameva hi naḥ panthā yena yāti niśācaraḥ || 24 ||
sa tu svabalavīryeṇa samutkṣipya niśācaraḥ |
bālāviva skandhagatau cakārātibaloddhataḥ || 25 ||
tāvāropya tataḥ skandhaṃ rāghavau rajanīcaraḥ |
virādho vinadanghoraṃ jagāmābhimukho vanam || 26 ||
vanaṃ mahāmeghanibhaṃ praviṣṭo drumairmahadbhirvividhairupetam |
nānāvidhaiḥ pakṣikulairvicitraṃ śivāyutaṃ vyālamṛgairvikīrṇam || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe tṛtīyassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ तृतीयस्सर्गः ।
इत्युक्त्वा लक्ष्मणश्श्रीमान्विराधे प्रहसन्निव ।
कोभवान्वनमभ्येत्य चरिष्यसि यथासुखम् ॥ 1 ॥
अथोवाच पुनर्वाक्यं विराधः पूरयन्वनम् ।
पृच्छतो मम हि ब्रूतं कौ युवां क्व गमिष्यथः ॥ 2 ॥
. ।
तमुवाच ततो रामो राक्षसं ज्वलिताननम् ।
पृच्छन्तं सुमहातेजा इक्ष्वाकुकुलमात्मनः ॥ 3 ॥
क्षत्रियौ वृत्तसम्पन्नौ विद्धि नौ वनगोचरौ ।
त्वां तु वेदितुमिच्छावः कस्त्वं चरसि दण्डकान् ॥ 4 ॥
तमुवाच विराधस्तु रामं सत्यपराक्रमम् ।
हन्त वक्ष्यामि ते राजन्निबोध मम राघव ॥ 5 ॥
पुत्रः किल जयस्याहं माता मम शतह्रदा ।
विराध इति मामाहुः पृथिव्यां सर्वराक्षसाः ॥ 6 ॥
तपसा चाभिसम्प्राप्ता ब्रह्मणो हि प्रसादजा ।
शस्त्रेणावध्यता लोकेऽच्छेद्याभेद्यत्वमेव च ॥ 7 ॥
उत्सृज्य प्रमदामेनामनपेक्षौ यथागतम् ।
त्वरमाणौ पलायेथां न वां जीवितमाददे ॥ 8 ॥
तं रामः प्रत्युवाचेदं कोपसंरक्तलोचनः ।
राक्षसं विकृताकारं विराधं पापचेतसम् ॥ 9 ॥
क्षुद्र धिक्त्वां तु हीनार्थं मृत्युमन्वेषसे ध्रुवम् ।
रणे प्राप्स्यसे सन्तिष्ठ न मे जीवन् गमिष्यासि ॥ 10 ॥
ततः सज्यं धनुः कृत्वा रामस्सुनिशिताञ्छरान् ।
सुशीघ्रमभिसन्धाय राक्षसं निजघान ह ॥ 11 ॥
धनुषा ज्यागुणवता सप्त बाणान्मुमोच ह ।
रुक्मपुङ्खान्महावेगान्सुपर्णानिलतुल्यगान् ॥ 12 ॥
ते शरीरं विराधस्य भित्त्वाबर्हिणवाससः ।
निपेतुश्शोणितादिग्धा धरण्यां पावकोपमाः ॥ 13 ॥
स विद्धो न्यस्य वैदेहीं शूलमुद्यम्य राक्षसः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्कृद्धस्तदा रामं सलक्ष्मणम् ॥ 14 ॥
स विनद्य महानादं शूलं शक्रध्वजोपमम् ।
प्रगृह्याशोभत तदा व्यात्तानन इवान्तकः ॥ 15 ॥
अथ तौ भ्रातरौ दीप्तं शरवर्षं ववर्षतुः ।
विराधे राक्षसे तस्मिन् कालान्तकयमोपमे ॥ 16 ॥
स प्रहस्य महारौद्रः स्थित्वाजृम्भत राक्षसः ।
जृम्भमाणस्य ते बाणाः कायान्निष्पेतुराशुगाः ॥ 17 ॥
स्पर्शात्तु वरदानेन प्राणान्सम्रोध्य राक्षसः ।
विराधः शूलमुद्यम्य राघवावभ्यधावत ॥ 18 ॥
तच्छूलं वज्रसङ्काशं गगने ज्वलनोपमम् ।
द्वाभ्यां शराभ्यां चिच्छेद रामः शस्त्रभृतांवरः ॥ 19 ॥
तद्रामविशिखच्छिन्नं शूलं तस्यकराद्भुवि ।
पपाताशनिना छिन्नं मेरोरिव शिलातलम् ॥ 20 ॥
तौ खड्गौ क्षिप्रमुद्यम्य कृष्णसर्पोपमौशुभौ ।
तूर्णमापेततुस्तस्य तदा प्रहरतां बलात् ॥ 21 ॥
स वध्यमानः सुभृशं भुजाभ्यां परिरभ्यतौ ।
अप्रकम्प्यौ नरव्याघ्रौ रौद्रः प्रस्थातुमैच्छत ॥ 22 ॥
तस्याभिप्रायमाज्ञाय रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ।
वहत्वयमलं तावत्पथाऽनेन तु राक्षसः ॥ 23 ॥
यथा चेच्छति सौमित्रे तथा वहतु राक्षसः ।
अयमेव हि नः पन्था येन याति निशाचरः ॥ 24 ॥
स तु स्वबलवीर्येण समुत्क्षिप्य निशाचरः ।
बालाविव स्कन्धगतौ चकारातिबलोद्धतः ॥ 25 ॥
तावारोप्य ततः स्कन्धं राघवौ रजनीचरः ।
विराधो विनदन्घोरं जगामाभिमुखो वनम् ॥ 26 ॥
वनं महामेघनिभं प्रविष्टो द्रुमैर्महद्भिर्विविधैरुपेतम् ।
नानाविधैः पक्षिकुलैर्विचित्रं शिवायुतं व्यालमृगैर्विकीर्णम् ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे तृतीयस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha tṛtīyassargaḥ |
ityuktvā lakṣmaṇaśśrīmānvirādhe prahasanniva |
kobhavānvanamabhyetya cariṣyasi yathāsukham || 1 ||
athovāca punarvākyaṃ virādhaḥ pūrayanvanam |
pṛcchato mama hi brūtaṃ kau yuvāṃ kva gamiṣyathaḥ || 2 ||
. |
tamuvāca tato rāmo rākṣasaṃ jvalitānanam |
pṛcchantaṃ sumahātejā ikṣvākukulamātmanaḥ || 3 ||
kṣatriyau vṛttasampannau viddhi nau vanagocarau |
tvāṃ tu veditumicchāvaḥ kastvaṃ carasi daṇḍakān || 4 ||
tamuvāca virādhastu rāmaṃ satyaparākramam |
hanta vakṣyāmi te rājannibodha mama rāghava || 5 ||
putraḥ kila jayasyāhaṃ mātā mama śatahradā |
virādha iti māmāhuḥ pṛthivyāṃ sarvarākṣasāḥ || 6 ||
tapasā cābhisamprāptā brahmaṇo hi prasādajā |
śastreṇāvadhyatā loke'cchedyābhedyatvameva ca || 7 ||
utsṛjya pramadāmenāmanapekṣau yathāgatam |
tvaramāṇau palāyethāṃ na vāṃ jīvitamādade || 8 ||
taṃ rāmaḥ pratyuvācedaṃ kopasaṃraktalocanaḥ |
rākṣasaṃ vikṛtākāraṃ virādhaṃ pāpacetasam || 9 ||
kṣudra dhiktvāṃ tu hīnārthaṃ mṛtyumanveṣase dhruvam |
raṇe prāpsyase santiṣṭha na me jīvan gamiṣyāsi || 10 ||
tataḥ sajyaṃ dhanuḥ kṛtvā rāmassuniśitāñcharān |
suśīghramabhisandhāya rākṣasaṃ nijaghāna ha || 11 ||
dhanuṣā jyāguṇavatā sapta bāṇānmumoca ha |
rukmapuṅkhānmahāvegānsuparṇānilatulyagān || 12 ||
te śarīraṃ virādhasya bhittvābarhiṇavāsasaḥ |
nipetuśśoṇitādigdhā dharaṇyāṃ pāvakopamāḥ || 13 ||
sa viddho nyasya vaidehīṃ śūlamudyamya rākṣasaḥ |
abhyadravatsusaṅkṛddhastadā rāmaṃ salakṣmaṇam || 14 ||
sa vinadya mahānādaṃ śūlaṃ śakradhvajopamam |
pragṛhyāśobhata tadā vyāttānana ivāntakaḥ || 15 ||
atha tau bhrātarau dīptaṃ śaravarṣaṃ vavarṣatuḥ |
virādhe rākṣase tasmin kālāntakayamopame || 16 ||
sa prahasya mahāraudraḥ sthitvājṛmbhata rākṣasaḥ |
jṛmbhamāṇasya te bāṇāḥ kāyānniṣpeturāśugāḥ || 17 ||
sparśāttu varadānena prāṇānsamrodhya rākṣasaḥ |
virādhaḥ śūlamudyamya rāghavāvabhyadhāvata || 18 ||
tacchūlaṃ vajrasaṅkāśaṃ gagane jvalanopamam |
dvābhyāṃ śarābhyāṃ ciccheda rāmaḥ śastrabhṛtāṃvaraḥ || 19 ||
tadrāmaviśikhacchinnaṃ śūlaṃ tasyakarādbhuvi |
papātāśaninā chinnaṃ meroriva śilātalam || 20 ||
tau khaḍgau kṣipramudyamya kṛṣṇasarpopamauśubhau |
tūrṇamāpetatustasya tadā praharatāṃ balāt || 21 ||
sa vadhyamānaḥ subhṛśaṃ bhujābhyāṃ parirabhyatau |
aprakampyau naravyāghrau raudraḥ prasthātumaicchata || 22 ||
tasyābhiprāyamājñāya rāmo lakṣmaṇamabravīt |
vahatvayamalaṃ tāvatpathā'nena tu rākṣasaḥ || 23 ||
yathā cecchati saumitre tathā vahatu rākṣasaḥ |
ayameva hi naḥ panthā yena yāti niśācaraḥ || 24 ||
sa tu svabalavīryeṇa samutkṣipya niśācaraḥ |
bālāviva skandhagatau cakārātibaloddhataḥ || 25 ||
tāvāropya tataḥ skandhaṃ rāghavau rajanīcaraḥ |
virādho vinadanghoraṃ jagāmābhimukho vanam || 26 ||
vanaṃ mahāmeghanibhaṃ praviṣṭo drumairmahadbhirvividhairupetam |
nānāvidhaiḥ pakṣikulairvicitraṃ śivāyutaṃ vyālamṛgairvikīrṇam || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe tṛtīyassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.