1.4 - A Dade Grava - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Oriya Script

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ସୁତ୍ଯାଦିନେ କର୍ତଵ୍ଯା ଗ୍ରହାଃ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,

ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଆ ଦ॑ଦେ॒ ଗ୍ରାଵା᳚-ଽସ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର॒କୃ-ଦ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଗମ୍ଭୀ॒ରମି॒ମ- ମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର-ଙ୍କୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୁତ୍ତ॒ମେନ॑ ପ॒ଵିନେନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ସୁଷୁ॑ତ॒-ମ୍ମଧୁ॑ମନ୍ତ॒-ମ୍ପଯ॑ସ୍ଵନ୍ତଂ-ଵୃଁଷ୍ଟି॒ଵନି॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଵୃତ୍ର॒ଘ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଵୃତ୍ର॒ତୁର॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା-ଽଭିମାତି॒ଘ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯଵ॑ତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତେ ଶ୍ଵା॒ତ୍ରା-ସ୍ସ୍ଥ॑ ଵୃତ୍ର॒ତୁରୋ॒ ରାଧୋ॑ଗୂର୍ତା ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ପତ୍ନୀ॒ସ୍ତା ଦେ॑ଵୀ-ର୍ଦେଵ॒ତ୍ରେମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଧ॒ତ୍ତୋପ॑ହୂତା॒-ସ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ ପିବ॒ତୋପ॑ହୂତୋ ଯୁ॒ଷ୍ମାକ॒ଗ୍ଂ॒ [ଯୁ॒ଷ୍ମାକ᳚ମ୍, ସୋମଃ॑ ପିବତୁ॒ ଯତ୍ତେ॑] 1

ସୋମଃ॑ ପିବତୁ॒ ଯତ୍ତେ॑ ସୋମ ଦି॒ଵି ଜ୍ଯୋତି॒ର୍ଯ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାଂ-ଯଁଦୁ॒ରାଵ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ତେନା॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯୋ॒ରୁ ରା॒ଯା କୃ॒ଦ୍ଧ୍ଯଧି॑ ଦା॒ତ୍ରେ ଵୋ॑ଚୋ॒ ଧିଷ॑ଣେ ଵୀ॒ଡୂ ସ॒ତୀ ଵୀ॑ଡଯେଥା॒-ମୂର୍ଜ॑-ନ୍ଦଧାଥା॒ମୂର୍ଜ॑-ମ୍ମେ ଧତ୍ତ॒-ମ୍ମା ଵାଗ୍ଂ॑ ହିଗ୍ଂସିଷ॒-ମ୍ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସିଷ୍ଟ॒-ମ୍ପ୍ରାଗପା॒ଗୁଦ॑ଗଧ॒ରାକ୍ତାସ୍ତ୍ଵା॒ ଦିଶ॒ ଆ ଧା॑ଵ॒ନ୍ତ୍ଵମ୍ବ॒ ନି ଷ୍ଵ॑ର । ଯତ୍ତେ॑ ସୋ॒ମା-ଽଦା᳚ଭ୍ଯ॒-ନ୍ନାମ॒ ଜାଗୃ॑ଵି॒ ତସ୍ମୈ॑ ତେ ସୋମ॒ ସୋମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 2 ॥

(ଯୁ॒ଷ୍ମାକଗ୍ଗ୍॑ - ସ୍ଵର॒ ଯତ୍ତେ॒ -ନଵ॑ ଚ ) (ଅ. 1)

ଵା॒ଚସ୍ପତ॑ଯେ ପଵସ୍ଵ ଵାଜି॒ନ୍ ଵୃଷା॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॑ ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁଭ୍ଯା॒-ଙ୍ଗଭ॑ସ୍ତିପୂତୋ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑ମସି॒ ଯେଷା᳚-ମ୍ଭା॒ଗୋ-ଽସି॒ ତେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା॒ ସ୍ଵାଙ୍କୃ॑ତୋ-ଽସି॒ ମଧୁ॑ମତୀ-ର୍ନ॒ ଇଷ॑ସ୍କୃଧି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଭ୍ଯୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯେଭ୍ଯଃ॒ ପାର୍ଥି॑ଵେଭ୍ଯୋ॒ ମନ॑ସ୍ତ୍ଵା ଽଷ୍ଟୂ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମନ୍ଵି॑ହି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ଵା ସୁଭଵ॒-ସ୍ସୂର୍ଯା॑ଯ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ମରୀଚି॒ପେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନିଃ॑ ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା ॥ 3 ॥

(ଵା॒ଚଃ-ସ॒ପ୍ତଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍) (ଅ. 2)

ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ ଽସ୍ଯ॒ନ୍ତର୍ଯ॑ଚ୍ଛ ମଘଵ-ନ୍ପା॒ହି ସୋମ॑ମୁରୁ॒ଷ୍ଯ ରାଯ॒-ସ୍ସମିଷୋ॑ ଯଜସ୍ଵା॒-ଽନ୍ତସ୍ତେ॑ ଦଧାମି॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॒ନ୍ତରୁ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷଗ୍ଂ ସ॒ଜୋଷା॑ ଦେ॒ଵୈରଵ॑ରୈଃ॒ ପରୈ᳚ଶ୍ଚା-ଽନ୍ତର୍ଯା॒ମେ ମ॑ଘଵ-ନ୍ମାଦଯସ୍ଵ॒ ସ୍ଵାଙ୍କୃ॑ତୋ-ଽସି॒ ମଧୁ॑ମତୀର୍ନ॒ ଇଷ॑ସ୍କୃଧି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଭ୍ଯୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯେଭ୍ଯଃ॒ ପାର୍ଥି॑ଵେଭ୍ଯୋ॒ ମନ॑ସ୍ତ୍ଵା-ଽଷ୍ଟୂ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନ୍ଵି॑ହି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ଵା ସୁଭଵ॒-ସ୍ସୂର୍ଯା॑ଯ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ସ୍ତ୍ଵା ମରୀଚି॒ପେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॑ରପା॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା ॥ 4 ॥

(ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑-ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 3)

ଆ ଵା॑ଯୋ ଭୂଷ ଶୁଚିପା॒ ଉପ॑ ନ-ସ୍ସ॒ହସ୍ର॑-ନ୍ତେ ନି॒ଯୁତୋ॑ ଵିଶ୍ଵଵାର । ଉପୋ॑ ତେ॒ ଅନ୍ଧୋ॒ ମଦ୍ଯ॑ମଯାମି॒ ଯସ୍ଯ॑ ଦେଵ ଦଧି॒ଷେ ପୂ᳚ର୍ଵ॒ପେଯ᳚ମ୍ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ଵା॒ଯଵେ॒ ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ର॑ଵାଯୂ ଇ॒ମେ ସୁ॒ତାଃ । ଉପ॒ ପ୍ରଯୋ॑ଭି॒ରା ଗ॑ତ॒ମିନ୍ଦ॑ଵୋ ଵାମୁ॒ଶନ୍ତି॒ ହି ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସୀନ୍ଦ୍ରଵା॒ଯୁଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନିଃ॑ ସ॒ଜୋଷା᳚ଭ୍ଯା-ନ୍ତ୍ଵା ॥ 5 ॥

(ଆ ଵା॑ଯୋ॒- ତ୍ରିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍) (ଅ. 4)

ଅ॒ଯଂ-ଵାଁ᳚-ମ୍ମିତ୍ରାଵରୁଣା ସୁ॒ତ-ସ୍ସୋମ॑ ଋତାଵୃଧା । ମମେଦି॒ହ ଶ୍ରୁ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ହଵ᳚ମ୍ । ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣାଭ୍ଯା-ନ୍ତ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॑ର୍-ଋତା॒ଯୁଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା ॥ 6 ॥

(ଅ॒ଯଂ-ଵାଁଂ᳚ - ଁଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ) (ଅ. 5)

ଯା ଵା॒-ଙ୍କଶା॒ ମଧୁ॑ମ॒ତ୍ଯଶ୍ଵି॑ନା ସୂ॒ନୃତା॑ଵତୀ । ତଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ମି॑ମିକ୍ଷତମ୍ । ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସ୍ଯ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ର୍ମାଦ୍ଧ୍ଵୀ᳚ଭ୍ଯା-ନ୍ତ୍ଵା ॥ 7 ॥

(ଯା ଵା॑- ମ॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ) (ଅ. 6)

ପ୍ରା॒ତ॒ର୍ଯୁଜୌ॒ ଵି ମୁ॑ଚ୍ଯେଥା॒-ମଶ୍ଵି॑ନା॒ଵେହ ଗ॑ଚ୍ଛତମ୍ । ଅ॒ସ୍ଯ ସୋମ॑ସ୍ଯ ପୀ॒ତଯେ᳚ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସ୍ଯ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॑ର॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା ॥ 8 ॥

(ପ୍ରା॒ତ॒ର୍ଯୁଜା॒ଵେ-କା॒ନ୍ନଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଃ) (ଅ. 7)

ଅ॒ଯଂ-ଵେଁ॒ନଶ୍ଚୋ॑ଦଯ॒-ତ୍ପୃଶ୍ଞି॑ଗର୍ଭା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଜରାଯୂ॒ ରଜ॑ସୋ ଵି॒ମାନେ᳚ । ଇ॒ମମ॒ପାଗ୍ଂ ସ॑ଙ୍ଗ॒ମେ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଶିଶୁ॒-ନ୍ନ ଵିପ୍ରା॑ ମ॒ତିଭୀ॑ ରିହନ୍ତି ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି॒ ଶଣ୍ଡା॑ଯ ତ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॑-ର୍ଵୀ॒ରତା᳚-ମ୍ପାହି ॥ 9 ॥

(ଅ॒ଯଂ-ଵେଁ॒ନଃ- ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 8)

ତ-ମ୍ପ୍ର॒ତ୍ନଥା॑ ପୂ॒ର୍ଵଥା॑ ଵି॒ଶ୍ଵଥେ॒ମଥା᳚ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠତା॑ତି-ମ୍ବର୍ହି॒ଷଦଗ୍ଂ॑ ସୁଵ॒ର୍ଵିଦ॑-ମ୍ପ୍ରତୀଚୀ॒ନଂ-ଵୃଁ॒ଜନ॑-ନ୍ଦୋହସେ ଗି॒ରା-ଽଽଶୁ-ଞ୍ଜଯ॑ନ୍ତ॒ମନୁ॒ ଯାସୁ॒ ଵର୍ଧ॑ସେ । ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି॒ ମର୍କା॑ଯ ତ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନିଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପା॑ହି ॥ 10 ॥

(ତ-ମ୍ପ୍ର॒ତ୍ନଯା॒-ଷଟ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ ) (ଅ. 9)

ଯେ ଦେ॑ଵା ଦି॒ଵ୍ଯେକା॑ଦଶ॒ ସ୍ଥ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାମଦ୍ଧ୍ଯେକା॑ଦଶ॒ ସ୍ଥା-ଽଫ୍ସୁ॒ଷଦୋ॑ ମହି॒ନୈକା॑ଦଶ॒ ସ୍ଥ ତେ ଦେ॑ଵା ଯ॒ଜ୍ଞମି॒ମ-ଞ୍ଜୁ॑ଷଦ୍ଧ୍ଵ-ମୁପଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସ୍ଯାଗ୍ରଯ॒ଣୋ॑-ଽସି॒ ସ୍ଵା᳚ଗ୍ରଯଣୋ॒ ଜିନ୍ଵ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଜିନ୍ଵ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିମ॒ଭି ସଵ॑ନା ପାହି॒ ଵିଷ୍ଣୁ॒ସ୍ତ୍ଵା-ମ୍ପା॑ତୁ॒ ଵିଶ॒-ନ୍ତ୍ଵ-ମ୍ପା॑ହୀନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒-ର୍ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ॥ 11 ॥

ଯେ ଦେ॑ଵା॒-ସ୍ତ୍ରିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍) (ଅ. 10)

ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍ତ୍ରଯ॑ଶ୍ଚ ଗ॒ଣିନୋ॑ ରୁ॒ଜନ୍ତୋ॒ ଦିଵଗ୍ଂ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚ॑ ସଚନ୍ତେ । ଏ॒କା॒ଦ॒ଶାସୋ॑ ଅଫ୍ସୁ॒ଷଦଃ॑ ସୁ॒ତଗ୍ଂ ସୋମ॑-ଞ୍ଜୁଷନ୍ତା॒ଗ୍ଂ॒ ସଵ॑ନାଯ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ -ଽସ୍ଯାଗ୍ରଯ॒ଣୋ॑-ଽସି॒ ସ୍ଵା᳚ଗ୍ରଯଣୋ॒ ଜିନ୍ଵ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଜିନ୍ଵ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିମ॒ଭି ସଵ॑ନା ପାହି॒ ଵିଷ୍ଣୁ॒ସ୍ତ୍ଵା-ମ୍ପା॑ତୁ॒ ଵିଶ॒-ନ୍ତ୍ଵ-ମ୍ପା॑ହୀନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒-ର୍ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ॥ 12 ॥

(ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍ତ୍ରଯୋ॒-ଦ୍ଵିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍) (ଅ. 11)

ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ବୃ॒ହଦ୍ଵ॑ତେ॒ ଵଯ॑ସ୍ଵତ ଉକ୍ଥା॒ଯୁଵେ॒ ଯତ୍ତ॑ ଇନ୍ଦ୍ର ବୃ॒ହଦ୍ଵଯ॒ସ୍ତସ୍ମୈ᳚ ତ୍ଵା॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵୋକ୍ଥା॒ଯୁଵେ᳚ ॥ 13 ॥

(ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒-ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 12)

ମୂ॒ର୍ଧାନ॑-ନ୍ଦି॒ଵୋ ଅ॑ର॒ତି-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରମୃ॒ତାଯ॑ ଜା॒ତମ॒ଗ୍ନିମ୍ । କ॒ଵିଗ୍ଂ ସ॒ମ୍ରାଜ॒-ମତି॑ଥି॒-ଞ୍ଜନା॑ନାମା॒ସନ୍ନା ପାତ୍ର॑-ଞ୍ଜନଯନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସ୍ଯ॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॑ ଧ୍ରୁ॒ଵୋ॑-ଽସି ଧ୍ରୁ॒ଵକ୍ଷି॑ତି-ର୍ଧ୍ରୁ॒ଵାଣା᳚-ନ୍ଧ୍ରୁ॒ଵତ॒ମୋ-ଽଚ୍ଯୁ॑ତାନା-ମଚ୍ଯୁତ॒କ୍ଷିତ୍ତ॑ମ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॑ର॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॑ ॥ 14 ॥

(ମୂ॒ର୍ଧାନଂ॒-ପଞ୍ଚ॑ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍) (ଅ. 13)

ମଧୁ॑ଶ୍ଚ॒ ମାଧ॑ଵଶ୍ଚ ଶୁ॒କ୍ରଶ୍ଚ॒ ଶୁଚି॑ଶ୍ଚ॒ ନଭ॑ଶ୍ଚ ନଭ॒ସ୍ଯ॑ଶ୍ଚେ॒ଷଶ୍ଚୋ॒ର୍ଜଶ୍ଚ॒ ସହ॑ଶ୍ଚ ସହ॒ସ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ତପ॑ଶ୍ଚ ତପ॒ସ୍ଯ॑ଶ୍ଚୋ-ପଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ସ॒ଗ୍ଂ॒ସର୍ପୋ᳚- ଽସ୍ଯଗ୍ଂହସ୍ପ॒ତ୍ଯାଯ॑ ତ୍ଵା ॥ 15 ॥

(ମଧୁ॑ଶ୍ଚ-ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍) (ଅ. 14)

ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ଆ ଗ॑ତଗ୍ଂ ସୁ॒ତ-ଙ୍ଗୀ॒ର୍ଭି-ର୍ନଭୋ॒ ଵରେ᳚ଣ୍ଯମ୍ । ଅ॒ସ୍ଯ ପା॑ତ-ନ୍ଧି॒ଯେଷି॒ତା ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॑ରିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା ॥ 16 ॥

(ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ) (ଅ. 15)

ଓମା॑ସଶ୍ଚର୍ଷଣୀଧୃତୋ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵାସ॒ ଆ ଗ॑ତ । ଦା॒ଶ୍ଵାଗ୍ଂସୋ॑ ଦା॒ଶୁଷଃ॑ ସୁ॒ତମ୍ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒-ର୍ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ॥ 17 ॥

(ଓମା॑ସୋ ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ) (ଅ. 16)

ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ନ୍ତଂ-ଵୃଁଷ॒ଭଂ-ଵାଁ॑ଵୃଧା॒ନମକ॑ଵାରି-ନ୍ଦି॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ଶା॒ସମିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ । ଵି॒ଶ୍ଵା॒ସାହ॒ମଵ॑ସେ॒ ନୂତ॑ନାଯୋ॒ଗ୍ରଗ୍ଂ ସ॑ହୋ॒ଦାମି॒ହ ତଗ୍ଂ ହୁ॑ଵେମ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ତ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ତେ ॥ 18 ॥

(ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ନ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒-ଷଟ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 17)

ଇନ୍ଦ୍ର॑ ମରୁତ୍ଵ ଇ॒ହ ପା॑ହି॒ ସୋମଂ॒-ଯଁଥା॑ ଶାର୍ଯା॒ତେ ଅପି॑ବ-ସ୍ସୁ॒ତସ୍ଯ॑ । ତଵ॒ ପ୍ରଣୀ॑ତୀ॒ ତଵ॑ ଶୂର॒ ଶର୍ମ॒ନ୍ନା-ଵି॑ଵାସନ୍ତି କ॒ଵଯଃ॑ ସୁଯ॒ଜ୍ଞାଃ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ତ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ତେ ॥ 19 ॥

(ଇନ୍ଦ୍ରୈ॒କା॒ନ୍ନ ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍) (ଅ. 18)

ମ॒ରୁତ୍ଵାଗ୍ଂ॑ ଇନ୍ଦ୍ର ଵୃଷ॒ଭୋ ରଣା॑ଯ॒ ପିବା॒ ସୋମ॑ମନୁଷ୍ଵ॒ଧ-ମ୍ମଦା॑ଯ । ଆ ସି॑ଞ୍ଚସ୍ଵ ଜ॒ଠରେ॒ ମଦ୍ଧ୍ଵ॑ ଊ॒ର୍ମି-ନ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ରାଜା॑-ଽସି ପ୍ର॒ଦିଵଃ॑ ସୁ॒ତାନା᳚ମ୍ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ତ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ତେ ॥ 20 ॥

(ମ॒ରୁତ୍ଵା॒ନେକା॒ନ୍ନତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍) (ଅ. 19)

ମ॒ହାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଯ ଓଜ॑ସା ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॑ ଵୃଷ୍ଟି॒ମାଗ୍ଂ ଇ॑ଵ । ସ୍ତୋମୈ᳚ର୍ଵ॒ଥ୍ସସ୍ଯ॑ ଵାଵୃଧେ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ମହେ॒ନ୍ଦ୍ରାଯ॑ ତ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॑-ର୍ମହେ॒ନ୍ଦ୍ରାଯ॑ ତ୍ଵା ॥ 21 ॥

(ମ॒ହାନେକା॒ନ୍ନଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 20)

ମ॒ହାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନୃ॒ଵଦା ଚ॑ର୍ଷଣି॒ପ୍ରା ଉ॒ତ ଦ୍ଵି॒ବର୍ହା॑ ଅମି॒ନ-ସ୍ସହୋ॑ଭିଃ । ଅ॒ସ୍ମ॒ଦ୍ରିଯ॑ଗ୍ଵାଵୃଧେ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଯୋ॒ରୁଃ ପୃ॒ଥୁ-ସ୍ସୁକୃ॑ତଃ କ॒ର୍ତୃଭି॑ର୍ଭୂତ୍ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ମହେ॒ନ୍ଦ୍ରାଯ॑ ତ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॑-ର୍ମହେ॒ନ୍ଦ୍ରାଯ॑ ତ୍ଵା ॥ 22 ॥

(ମ॒ହା-ନ୍ନୃ॒ଵଥ୍ - ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 21)

କ॒ଦା ଚ॒ନ ସ୍ତ॒ରୀର॑ସି॒ ନେନ୍ଦ୍ର॑ ସଶ୍ଚସି ଦା॒ଶୁଷେ᳚ । ଉପୋ॒ପେନ୍ନୁ ମ॑ଘଵ॒-ନ୍ଭୂଯ॒ ଇନ୍ନୁ ତେ॒ ଦାନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ପୃଚ୍ଯତେ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସ୍ଯା-ଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ॥ କ॒ଦା ଚ॒ନ ପ୍ର ଯୁ॑ଚ୍ଛସ୍ଯୁ॒ଭେ ନି ପା॑ସି॒ ଜନ୍ମ॑ନୀ । ତୁରୀ॑ଯାଦିତ୍ଯ॒ ସଵ॑ନ-ନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମା ତ॑ସ୍ଥାଵ॒ମୃତ॑-ନ୍ଦି॒ଵି ॥ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯେ॑ତି ସୁ॒ମ୍ନମାଦି॑ତ୍ଯାସୋ॒ ଭଵ॑ତା ମୃଡ॒ଯନ୍ତଃ॑ । ଆ ଵୋ॒ ଽର୍ଵାଚୀ॑ ସୁମ॒ତି-ର୍ଵ॑ଵୃତ୍ଯାଦ॒ଗ୍ଂ॒ହୋ-ଶ୍ଚି॒ଦ୍ଯା ଵ॑ରିଵୋ॒ଵିତ୍ତ॒ରା-ଽସ॑ତ୍ ॥ ଵିଵ॑ସ୍ଵ ଆଦିତ୍ଯୈ॒ଷ ତେ॑ ସୋମପୀ॒ଥସ୍ତେନ॑ ମନ୍ଦସ୍ଵ॒ ତେନ॑ ତୃପ୍ଯ ତୃ॒ପ୍ଯାସ୍ମ॑ ତେ ଵ॒ଯ-ନ୍ତ॑ର୍ପଯି॒ତାରୋ॒ ଯା ଦି॒ଵ୍ଯା ଵୃଷ୍ଟି॒ସ୍ତଯା᳚ ତ୍ଵା ଶ୍ରୀଣାମି ॥ 23 ॥

(ଵଃ॒- ସ॒ପ୍ତଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 22)

ଵା॒ମମ॒ଦ୍ଯ ସ॑ଵିତର୍ଵା॒ମମୁ॒ ଶ୍ଵୋ ଦି॒ଵେଦି॑ଵେ ଵା॒ମମ॒ସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ସାଵୀଃ ॥ ଵା॒ମସ୍ଯ॒ ହି କ୍ଷଯ॑ସ୍ଯ ଦେଵ॒ ଭୂରେ॑ର॒ଯା ଧି॒ଯା ଵା॑ମ॒ଭାଜଃ॑ ସ୍ଯାମ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ଦେ॒ଵାଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତ୍ରେ ॥ 24 ॥

(ଵା॒ମଂ-ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 23)

ଅଦ॑ବ୍ଧେଭି-ସ୍ସଵିତଃ ପା॒ଯୁଭି॒ଷ୍ଟ୍ଵଗ୍ଂ ଶି॒ଵେଭି॑ର॒ଦ୍ଯ ପରି॑ପାହି ନୋ॒ ଗଯ᳚ମ୍ । ହିର॑ଣ୍ଯଜିହ୍ଵ-ସ୍ସୁଵି॒ତାଯ॒ ନଵ୍ଯ॑ସେ॒ ରକ୍ଷା॒ ମାକି॑ର୍ନୋ ଅ॒ଘଶଗ୍ଂ॑ସ ଈଶତ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ଦେ॒ଵାଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତ୍ରେ ॥ 25 ॥

(ଅଦ॑ବ୍ଧେଭି॒-ସ୍ତ୍ରିଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 24)

ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିମୂ॒ତଯେ॑ ସଵି॒ତାର॒ମୁପ॑ ହ୍ଵଯେ । ସ ଚେତ୍ତା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ପ॒ଦମ୍ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ଦେ॒ଵାଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତ୍ରେ ॥ 26 ॥

(ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିଂ॒-ଚତୁ॑ର୍ଦଶ) (ଅ. 25)

ସୁ॒ଶର୍ମା॑-ଽସି ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠା॒ନୋ ବୃ॒ହଦୁ॒କ୍ଷେ ନମ॑ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒-ର୍ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ॥ 27 ॥

(ସୁ॒ଶର୍ମା॒-ଦ୍ଵାଦ॑ଶ) (ଅ. 26)

ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ସୁତସ୍ଯ ତ ଇନ୍ଦୋ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵ॑ତଃ॒ ପତ୍ନୀ॑ଵନ୍ତ॒-ଙ୍ଗ୍ରହ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯଗ୍ନା(3)ଇ ପତ୍ନୀ॒ଵା(3) ସ୍ସ॒ଜୂର୍ଦେ॒ଵେନ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରା॒ ସୋମ॑-ମ୍ପିବ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 28 ॥

(ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ସୁତସ୍ଯ॒-ପଞ୍ଚ॑ଦଶ) (ଅ. 27)

ହରି॑ରସି ହାରିଯୋଜ॒ନୋ ହର୍ଯୋ᳚-ସ୍ସ୍ଥା॒ତା ଵଜ୍ର॑ସ୍ଯ ଭ॒ର୍ତା ପୃଶ୍ଞେଃ᳚ ପ୍ରେ॒ତା ତସ୍ଯ॑ ତେ ଦେଵ ସୋମେ॒ଷ୍ଟଯ॑ଜୁଷ-ସ୍ସ୍ତୁ॒ତସ୍ତୋ॑ମସ୍ଯ ଶ॒ସ୍ତୋକ୍ଥ॑ସ୍ଯ॒ ହରି॑ଵନ୍ତ॒-ଙ୍ଗ୍ରହ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମି ହ॒ରୀ-ସ୍ସ୍ଥ॒ ହର୍ଯୋ᳚ର୍ଧା॒ନା-ସ୍ସ॒ହସୋ॑ମା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 29 ॥

(ହରି॑ରସି॒-ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 28)

ଅଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ପଵସ॒ ଆ ସୁ॒ଵୋର୍ଜ॒ମିଷ॑-ଞ୍ଚ ନଃ । ଆ॒ରେ ବା॑ଧସ୍ଵ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା᳚ମ୍ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସ୍ଯ॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା॒ ତେଜ॑ସ୍ଵତ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॑ର॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା॒ ତେଜ॑ସ୍ଵତେ ॥ 30 ॥

(ଅଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି॒-ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 29)

ଉ॒ତ୍ତିଷ୍ଠ॒ନ୍ନୋଜ॑ସା ସ॒ହ ପୀ॒ତ୍ଵା ଶିପ୍ରେ॑ ଅଵେପଯଃ । ସୋମ॑ମିନ୍ଦ୍ର ଚ॒ମୂ ସୁ॒ତମ୍ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵୌଜ॑ସ୍ଵତ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵୌଜ॑ସ୍ଵତେ ॥ 31 ॥

(ଉ॒ତ୍ତିଷ୍ଠ॒ନ୍ନେକ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 30)

ତ॒ରଣି॑-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦ॑ର୍ଶତୋ ଜ୍ଯୋତି॒ଷ୍କୃଦ॑ସି ସୂର୍ଯ । ଵିଶ୍ଵ॒ମା ଭା॑ସି ରୋଚ॒ନମ୍ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି॒ ସୂର୍ଯା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ଭ୍ରାଜ॑ସ୍ଵତ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒-ସ୍ସୂର୍ଯା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ଭ୍ରାଜ॑ସ୍ଵତେ ॥ 32 ॥

(ତ॒ରଣି॑-ର୍ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ) (ଅ. 31)

ଆ ପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ ମଦିନ୍ତମ॒ ସୋମ॒ ଵିଶ୍ଵା॑ଭି-ରୂ॒ତିଭିଃ॑ । ଭଵା॑ ନ-ସ୍ସ॒ପ୍ରଥ॑ସ୍ତମଃ ॥ 33 ॥

(ଆ ପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ॒-ନଵ॑) (ଅ. 32)

ଈ॒ଯୁଷ୍ଟେ ଯେ ପୂର୍ଵ॑ତରା॒ମପ॑ଶ୍ଯନ୍ ଵ୍ଯୁ॒ଚ୍ଛନ୍ତୀ॑ମୁ॒ଷସ॒-ମ୍ମର୍ତ୍ଯା॑ସଃ । ଅ॒ସ୍ମାଭି॑ରୂ॒ ନୁ ପ୍ର॑ତି॒ଚକ୍ଷ୍ଯା॑-ଽଭୂ॒ଦୋ ତେ ଯ॑ନ୍ତି॒ ଯେ ଅ॑ପ॒ରୀଷୁ॒ ପଶ୍ଯାନ୍॑ ॥ 34 ॥

(ଈ॒ଯୁ-ରେକା॒ନ୍ନଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 33)

ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଜ୍ଯୋତି॒ଷ୍କୃତ॑-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ଜ୍ଯୋତି॒ର୍ଵିଦ॑-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି॒ ଭାସ୍ଵ॑ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି॒ ଜ୍ଵଲ॑ନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ମଲ୍ମଲା॒ଭଵ॑ନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି॒ ଦୀପ୍ଯ॑ମାନା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି॒ ରୋଚ॑ମାନା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯା॒ମ୍ଯଜ॑ସ୍ରା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ବୃ॒ହଜ୍ଜ୍ଯୋ॑ତିଷ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ବୋ॒ଧଯ॑ନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି॒ ଜାଗ୍ର॑ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦଯାମି ॥ 35 ॥

(ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀ॒ଗ୍ଂ॒-ଷଟ୍ତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶତ୍) (ଅ. 34)

ପ୍ର॒ଯା॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଽଽଯା॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଵିଯା॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ସଂଯାଁ॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହୋ᳚ଦ୍ଯା॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑-ଽଵଯା॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଶୁ॒ଚେ ସ୍ଵାହା॒ ଶୋକା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ତପ୍ଯ॒ତ୍ଵୈ ସ୍ଵାହା॒ ତପ॑ତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ବ୍ରହ୍ମହ॒ତ୍ଯାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସର୍ଵ॑ସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 36 ॥

(ପ୍ର॒ଯା॒ସାଯ॒-ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ ) (ଅ. 35)

ଚି॒ତ୍ତଗ୍ଂ ସ॑ନ୍ତା॒ନେନ॑ ଭ॒ଵଂ-ଯଁ॒କ୍ନା ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ତନି॑ମ୍ନା ପଶୁ॒ପତିଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଥୂଲହୃଦ॒ଯେନା॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ହୃଦ॑ଯେନ ରୁ॒ଦ୍ରଂ-ଲୋଁହି॑ତେନ ଶ॒ର୍ଵ-ମ୍ମତ॑ସ୍ନାଭ୍ଯା-ମ୍ମହାଦେ॒ଵ-ମ॒ନ୍ତଃପା᳚ର୍ଶ୍ଵେନୌଷିଷ୍ଠ॒ହନଗ୍ଂ॑ ଶିଙ୍ଗୀନିକୋ॒ଶ୍ଯା᳚ଭ୍ଯାମ୍ ॥ 37 ॥

(ଚି॒ତ୍ତ-ମ॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ) (ଅ. 36)

ଆ ତି॑ଷ୍ଠ ଵୃତ୍ରହ॒-ନ୍ରଥଂ॑-ଯୁଁ॒କ୍ତା ତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ହରୀ᳚ । ଅ॒ର୍ଵା॒ଚୀନ॒ଗ୍ଂ॒ ସୁ ତେ॒ ମନୋ॒ ଗ୍ରାଵା॑ କୃଣୋତୁ ଵ॒ଗ୍ନୁନା᳚ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନ॑ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନେ᳚ ॥ 38 ॥

(ଆ ତି॑ଷ୍ଟ॒-ଷଟ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 37)

ଇନ୍ଦ୍ର॒ମିଦ୍ଧରୀ॑ ଵହ॒ତୋ-ଽପ୍ର॑ତିଧୃଷ୍ଟଶଵସ॒-ମୃଷୀ॑ଣା-ଞ୍ଚ ସ୍ତୁ॒ତୀରୁପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଚ॒ ମାନୁ॑ଷାଣାମ୍ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନ॑ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନେ᳚ ॥ 39 ॥

(ଇନ୍ଦ୍ର॒ମିତ୍-ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 38)

ଅସା॑ଵି॒ ସୋମ॑ ଇନ୍ଦ୍ର ତେ॒ ଶଵି॑ଷ୍ଠ ଧୃଷ୍ଣ॒ଵା ଗ॑ହି । ଆ ତ୍ଵା॑ ପୃଣକ୍ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଗ୍ଂ ରଜ॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॒-ନ୍ନ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନ॑ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନେ᳚ ॥ 40 ॥

(ଅସା॑ଵି-ସ॒ପ୍ତଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 39)

ସର୍ଵ॑ସ୍ଯ ପ୍ରତି॒ଶୀଵ॑ରୀ॒ ଭୂମି॑ସ୍ତ୍ଵୋ॒ପସ୍ଥ॒ ଆ-ଽଧି॑ତ । ସ୍ଯୋ॒ନା-ଽସ୍ମୈ॑ ସୁ॒ଷଦା॑ ଭଵ॒ ଯଚ୍ଛା᳚-ଽସ୍ମୈ ଶର୍ମ॑ ସ॒ପ୍ରଥାଃ᳚ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନ॑ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନେ᳚ ॥ 41 ॥

(ସର୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 40)

ମ॒ହାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵଜ୍ର॑ବାହୁ-ଷ୍ଷୋଡ॒ଶୀ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ମ॒ଘଵା॑ କରୋତୁ॒ ହନ୍ତୁ॑ ପା॒ପ୍ମାନଂ॒-ଯୋଁ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନ॑ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନେ᳚ ॥ 42 ॥

(ମ॒ହାନ୍-ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 41)

ସ॒ଜୋଷା॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ସଗ॑ଣୋ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସୋମ॑-ମ୍ପିବ ଵୃତ୍ରହଞ୍ଛୂର ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଜ॒ହି ଶତ୍ରୂ॒ଗ୍ଂ॒ ରପ॒ ମୃଧୋ॑ ନୁଦ॒ସ୍ଵା-ଽଥାଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଣୁହି ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ନଃ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନ॑ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନେ᳚ ॥ 43 ॥

(ସ॒ଜୋଷାଃ᳚-ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍) (ଅ. 42)

ଉଦୁ॒ ତ୍ଯ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସ-ନ୍ଦେ॒ଵଂ-ଵଁ॑ହନ୍ତି କେ॒ତଵଃ॑ । ଦୃ॒ଶେ ଵିଶ୍ଵା॑ଯ॒ ସୂର୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ଚି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ମୁଦ॑ଗା॒ଦନୀ॑କ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯା॒-ଽଗ୍ନେଃ । ଆ-ଽପ୍ରା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସୂର୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॑ଶ୍ଚ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ନଯ॑ ସୁ॒ପଥା॑ ରା॒ଯେ ଅ॒ସ୍ମାନ୍. ଵିଶ୍ଵା॑ନି ଦେଵ ଵ॒ଯୁନା॑ନି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଯୁ॒ଯୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ମ-ଜ୍ଜୁ॑ହୁରା॒ଣ ମେନୋ॒ ଭୂଯି॑ଷ୍ଠା-ନ୍ତେ॒ ନମ॑ଉକ୍ତିଂ-ଵିଁଧେମ ॥ ଦିଵ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସୁଵଃ॑ ପତ ରୂ॒ପେଣ॑ [ରୂ॒ପେଣ॑, ଵୋ॒ ରୂ॒ପମ॒ଭ୍ଯୈମି॒ ଵଯ॑ସା॒ ଵଯଃ॑ ।] ॥ 44 ॥

ଵୋ ରୂ॒ପମ॒ଭ୍ଯୈମି॒ ଵଯ॑ସା॒ ଵଯଃ॑ । ତୁ॒ଥୋ ଵୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା॒ ଵି ଭ॑ଜତୁ॒ ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠେ॒ ଅଧି॒ ନାକେ᳚ ॥ ଏ॒ତତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ରାଧ॒ ଐତି॒ ସୋମ॑ଚ୍ଯୁତ॒-ନ୍ତନ୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ପ॒ଥା ନ॑ଯ॒ର୍ତସ୍ଯ॑ ପ॒ଥା ପ୍ରେତ॑ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରଦ॑କ୍ଷିଣା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ପ॒ଥା ସୁ॑ଵି॒ତା ନଯ॑ନ୍ତୀ-ର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣମ॒ଦ୍ଯ ରା᳚ଦ୍ଧ୍ଯାସ॒ମୃଷି॑ମାର୍ଷେ॒ଯ-ମ୍ପି॑ତୃ॒ମନ୍ତ॑-ମ୍ପୈତୃମ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଧାତୁ॑ଦକ୍ଷିଣଂ॒-ଵିଁ ସୁଵଃ॒ ପଶ୍ଯ॒ ଵ୍ଯ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒-ଯଁତ॑ସ୍ଵ ସଦ॒ସ୍ଯୈ॑ ର॒ସ୍ମଦ୍ଦା᳚ତ୍ରା ଦେଵ॒ତ୍ରା ଗ॑ଚ୍ଛତ॒ ମଧୁ॑ମତୀଃ ପ୍ରଦା॒ତାର॒ମା ଵି॑ଶ॒ତା-ଽନ॑ଵହାଯା॒-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦେ॑ଵ॒ଯାନେ॑ନ ପ॒ଥେତ॑ ସୁ॒କୃତାଂ᳚-ଲୋଁ॒କେ ସୀ॑ଦତ॒ ତନ୍ନଃ॑ ସଗ୍ଗ୍ସ୍କୃ॒ତମ୍ ॥ 45 ॥

(ରୂ॒ପେଣ॑-ସଦ॒ସ୍ଯୈ॑-ର॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ ଚ) (ଅ. 43)

ଧା॒ତା ରା॒ତି-ସ୍ସ॑ଵି॒ତେଦ-ଞ୍ଜୁ॑ଷନ୍ତା-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ନିଧି॒ପତି॑ର୍ନୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଵିଷ୍ଣୁଃ॑ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସଗ୍ଂରରା॒ଣୋ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ଦ୍ରଵି॑ଣ-ନ୍ଦଧାତୁ ॥ ସମି॑ନ୍ଦ୍ର ଣୋ॒ ମନ॑ସା ନେଷି॒ ଗୋଭି॒-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୂ॒ରିଭି॑ର୍ମଘଵ॒ନ୍-ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯା । ସ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଦେ॒ଵକୃ॑ତଂ॒-ଯଁଦସ୍ତି॒ ସ-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ସୁମ॒ତ୍ଯା ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ନାମ୍ ॥ ସଂ-ଵଁର୍ଚ॑ସା॒ ପଯ॑ସା॒ ସ-ନ୍ତ॒ନୂଭି॒-ରଗ॑ନ୍ମହି॒ ମନ॑ସା॒ ସଗ୍ଂ ଶି॒ଵେନ॑ ॥ ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ନୋ॒ ଅତ୍ର॒ ଵରି॑ଵଃ କୃଣୋ॒- [ଵରି॑ଵଃ କୃଣୋତୁ, ଅନୁ॑ ମାର୍ଷ୍ଟୁ] 46

ତ୍ଵନୁ॑ ମାର୍ଷ୍ଟୁ ତ॒ନୁଵୋ॒ ଯଦ୍ଵିଲି॑ଷ୍ଟମ୍ ॥ ଯଦ॒ଦ୍ଯ ତ୍ଵା᳚ ପ୍ରଯ॒ତି ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନଗ୍ନେ॒ ହୋତା॑ର॒ମଵୃ॑ଣୀମହୀ॒ହ । ଋଧ॑ଗଯା॒ଡୃଧ॑ଗୁ॒ତା-ଽଶ॑ମିଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଜା॒ନନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞମୁପ॑ ଯାହି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ ॥ ସ୍ଵ॒ଗା ଵୋ॑ ଦେଵା॒-ସ୍ସଦ॑ନମକର୍ମ॒ ଯ ଆ॑ଜ॒ଗ୍ମ ସଵ॑ନେ॒ଦ-ଞ୍ଜୁ॑ଷା॒ଣାଃ । ଜ॒କ୍ଷି॒ଵାଗ୍ଂସଃ॑ ପପି॒ଵାଗ୍ଂସ॑ଶ୍ଚ॒ ଵିଶ୍ଵେ॒-ଽସ୍ମେ ଧ॑ତ୍ତ ଵସଵୋ॒ ଵସୂ॑ନି ॥ ଯାନା-ଽଵ॑ହ ଉଶ॒ତୋ ଦେ॑ଵ ଦେ॒ଵା-ନ୍ତା- [ଦେ॒ଵା-ନ୍ତାନ୍, ପ୍ରେର॑ଯ॒ ସ୍ଵେ ଅ॑ଗ୍ନେ ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ ।] 47

ନ୍ପ୍ରେର॑ଯ॒ ସ୍ଵେ ଅ॑ଗ୍ନେ ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ । ଵହ॑ମାନା॒ ଭର॑ମାଣା ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॒ ଵସୁ॑-ଙ୍ଘ॒ର୍ମ-ନ୍ଦିଵ॒ମା ତି॑ଷ୍ଠ॒ତାନୁ॑ । ଯଜ୍ଞ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାଂ-ଯୋଁନି॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହୈ॒ଷ ତେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯ॑ଜ୍ଞପତେ ସ॒ହସୂ᳚କ୍ତଵାକ-ସ୍ସୁ॒ଵୀର॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ଦେଵା॑ ଗାତୁଵିଦୋ ଗା॒ତୁଂ-ଵିଁ॒ତ୍ତ୍ଵା ଗା॒ତୁମି॑ତ॒ ମନ॑ସସ୍ପତ ଇ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଦେଵ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା॑ ଵା॒ଚି ସ୍ଵାହା॒ ଵାତେ॑ ଧାଃ ॥ 48 ॥

(କୃ॒ଣୋ॒ତୁ॒-ତାନ॒-ଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 44)

ଉ॒ରୁଗ୍ଂ ହି ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣଶ୍ଚ॒କାର॒ ସୂର୍ଯା॑ଯ॒ ପନ୍ଥା॒-ମନ୍ଵେ॑ତ॒ଵା ଉ॑ । ଅ॒ପଦେ॒ ପାଦା॒ ପ୍ରତି॑ଧାତଵେ-ଽକରୁ॒ତା-ଽପ॑ଵ॒କ୍ତା ହୃ॑ଦଯା॒ଵିଧ॑ଶ୍ଚିତ୍ ॥ ଶ॒ତ-ନ୍ତେ॑ ରାଜ-ନ୍ଭି॒ଷଜଃ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ମୁ॒ର୍ଵୀ ଗ॑ମ୍ଭୀ॒ରା ସୁ॑ମ॒ତିଷ୍ଟେ॑ ଅସ୍ତୁ । ବାଧ॑ସ୍ଵ॒ ଦ୍ଵେଷୋ॒ ନିର୍-ଋ॑ତି-ମ୍ପରା॒ଚୈଃ କୃ॒ତ-ଞ୍ଚି॒ଦେନଃ॒ ପ୍ର ମୁ॑ମୁଗ୍ଦ୍ଧ୍ଯ॒ସ୍ମତ୍ ॥ ଅ॒ଭିଷ୍ଠି॑ତୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶୋ॒-ଽଗ୍ନେରନୀ॑କମ॒ପ ଆ ଵି॑ଵେଶ । ଅପା᳚ନ୍ନପା-ତ୍ପ୍ରତି॒ରକ୍ଷ॑ନ୍ନସୁ॒ର୍ଯ॑-ନ୍ଦମେ॑ଦମେ [ ] 49

ସ॒ମିଧଂ॑-ଯଁକ୍ଷ୍ଯଗ୍ନେ ॥ ପ୍ରତି॑ ତେ ଜି॒ହ୍ଵା ଘୃ॒ତମୁଚ୍ଚ॑ରଣ୍ଯେ-ଥ୍ସମୁ॒ଦ୍ରେ ତେ॒ ହୃଦ॑ଯମ॒ଫ୍ସ୍ଵ॑ନ୍ତଃ । ସ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଵିଶ॒ନ୍ତ୍ଵୋଷ॑ଧୀ-ରୁ॒ତା-ଽଽପୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଯଜ୍ଞପତେ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ ॥ ସୂ॒କ୍ତ॒ଵା॒କେ ନ॑ମୋଵା॒କେ ଵି॑ଧେ॒ମା-ଽଵ॑ଭୃଥ ନିଚଙ୍କୁଣ ନିଚେ॒ରୁର॑ସି ନିଚଙ୍କୁ॒ଣା-ଽଵ॑ ଦେ॒ଵୈ-ର୍ଦେ॒ଵକୃ॑ତ॒ମେନୋ॑-ଽଯା॒ଡଵ॒ ମର୍ତ୍ଯୈ॒-ର୍ମର୍ତ୍ଯ॑କୃତମୁ॒ରୋରା ନୋ॑ ଦେଵ ରି॒ଷସ୍ପା॑ହି ସୁମି॒ତ୍ରା ନ॒ ଆପ॒ ଓଷ॑ଧଯ- [ଓଷ॑ଧଯଃ, ସ॒ନ୍ତୁ॒ ଦୁ॒ର୍ମି॒ତ୍ରାସ୍ତସ୍ମୈ॑] 50

ସ୍ସନ୍ତୁ ଦୁର୍ମି॒ତ୍ରାସ୍ତସ୍ମୈ॑ ଭୂଯାସୁ॒-ର୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଦେଵୀ॑ରାପ ଏ॒ଷ ଵୋ॒ ଗର୍ଭ॒ସ୍ତଂ-ଵଁ॒-ସ୍ସୁପ୍ରୀ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସୁଭୃ॑ତ-ମକର୍ମ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନ-ସ୍ସୁ॒କୃତୋ᳚ ବ୍ରୂତା॒-ତ୍ପ୍ରତି॑ଯୁତୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ସ୍ତୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶ॒ ଏଧୋ᳚-ଽସ୍ଯେଧିଷୀ॒ମହି॑ ସ॒ମିଦ॑ସି॒ ତେଜୋ॑-ଽସି ତେଜୋ॒ ମଯି॑ ଧେହ୍ଯ॒ପୋ ଅନ୍ଵ॑ଚାରିଷ॒ଗ୍ଂ॒ ରସେ॑ନ॒ ସମ॑ସୃକ୍ଷ୍ମହି । ପଯ॑ସ୍ଵାଗ୍ଂ ଅଗ୍ନ॒ ଆ ଽଗ॑ମ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମା॒ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜ॒ ଵର୍ଚ॑ସା ॥ 51 ॥

(ଦମେ॑ଦମ॒-ଓଷ॑ଧଯ॒- ଆ-ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 45)

ଯସ୍ତ୍ଵା॑ ହୃ॒ଦା କୀ॒ରିଣା॒ ମନ୍ଯ॑ମା॒ନୋ ଽମ॑ର୍ତ୍ଯ॒-ମ୍ମର୍ତ୍ଯୋ॒ ଜୋହ॑ଵୀମି । ଜାତ॑ଵେଦୋ॒ ଯଶୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧେହି ପ୍ର॒ଜାଭି॑ରଗ୍ନେ ଅମୃତ॒ତ୍ଵମ॑ଶ୍ଯାମ୍ ॥ ଯସ୍ମୈ॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୁ॒କୃତେ॑ ଜାତଵେଦ॒ ଉ ଲୋ॒କମ॑ଗ୍ନେ କୃ॒ଣଵଃ॑ ସ୍ଯୋ॒ନମ୍ । ଅ॒ଶ୍ଵିନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ପୁ॒ତ୍ରିଣଂ॑-ଵୀଁ॒ରଵ॑ନ୍ତ॒-ଙ୍ଗୋମ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ର॒ଯି-ନ୍ନ॑ଶତେ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ॥ ତ୍ଵେ ସୁ ପୁ॑ତ୍ର ଶଵ॒ସୋ-ଽଵୃ॑ତ୍ର॒ନ୍ କାମ॑କାତଯଃ । ନ ତ୍ଵାମି॒ନ୍ଦ୍ରାତି॑ ରିଚ୍ଯତେ ॥ ଉ॒କ୍ଥୌ॑କ୍ଥେ॒ ସୋମ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑-ମ୍ମମାଦ ନୀ॒ଥେନୀ॑ଥେ ମ॒ଘଵା॑ନଗ୍ଂ [ମ॒ଘଵା॑ନଗ୍ଂ, ସୁ॒ତାସଃ॑ ।] 52

ସୁ॒ତାସଃ॑ । ଯଦୀଗ୍ଂ॑ ସ॒ବାଧଃ॑ ପି॒ତର॒-ନ୍ନ ପୁ॒ତ୍ରା-ସ୍ସ॑ମା॒ନଦ॑କ୍ଷା॒ ଅଵ॑ସେ॒ ହଵ॑ନ୍ତେ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ରସେ॑ନ॒ ତେଜ॑ସା॒ ଜାତ॑ଵେଦୋ॒ ଵି ରୋ॑ଚସେ । ର॒କ୍ଷୋ॒ହା-ଽମୀ॑ଵ॒ଚାତ॑ନଃ ॥ ଅ॒ପୋ ଅନ୍ଵ॑ଚାରିଷ॒ଗ୍ଂ॒ ରସେ॑ନ॒ ସମ॑ସୃକ୍ଷ୍ମହି । ପଯ॑ସ୍ଵାଗ୍ଂ ଅଗ୍ନ॒ ଆ-ଽଗ॑ମ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମା॒ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜ॒ ଵର୍ଚ॑ସା ॥ଵସୁ॒-ର୍ଵସୁ॑ପତି॒ର୍॒ ହିକ॒ମସ୍ଯ॑ଗ୍ନେ ଵି॒ଭାଵ॑ସୁଃ । ସ୍ଯାମ॑ ତେ ସୁମ॒ତାଵପି॑ ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ॒ ଵସୁ॑ପତିଂ॒-ଵଁସୂ॑ନାମ॒ଭି ପ୍ର ମ॑ନ୍ଦେ [ପ୍ର ମ॑ନ୍ଦେ, ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେଷୁ॑ ରାଜନ୍ନ୍ ।] 53

ଅଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେଷୁ॑ ରାଜନ୍ନ୍ । ତ୍ଵଯା॒ ଵାଜଂ॑-ଵାଁଜ॒ଯନ୍ତୋ॑ ଜଯେମା॒-ଽଭିଷ୍ଯା॑ମ ପୃଥ୍ସୁ॒ତୀ-ର୍ମର୍ତ୍ଯା॑ନାମ୍ । ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ଵାଜ॒ସାତ॑ମଂ॒-ଵିଁପ୍ରା॑ ଵର୍ଧନ୍ତି॒ ସୁଷ୍ଟୁ॑ତମ୍ । ସ ନୋ॑ ରାସ୍ଵ ସୁ॒ଵୀର୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ଅ॒ଯ-ନ୍ନୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵରି॑ଵଃ କୃଣୋତ୍ଵ॒ଯ-ମ୍ମୃଧଃ॑ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ ପ୍ରଭି॒ନ୍ଦନ୍ନ୍ ॥ ଅ॒ଯଗ୍ଂ ଶତ୍ରୂ᳚ଞ୍ଜଯତୁ॒ ଜର୍ହୃ॑ଷାଣୋ॒-ଽଯଂ-ଵାଁଜ॑-ଞ୍ଜଯତୁ॒ ଵାଜ॑ସାତୌ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିନା॒-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସମି॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ କ॒ଵି-ର୍ଗୃ॒ହପ॑ତି॒-ର୍ଯୁଵା᳚ । ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵାଡ୍-ଜୁ॒ହ୍ଵା᳚ସ୍ଯଃ ॥ ତ୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯ॑ଗ୍ନେ ଅ॒ଗ୍ନିନା॒ ଵିପ୍ରୋ॒ ଵିପ୍ରେ॑ଣ॒ ସନ୍ଥ୍ସ॒ତା । ସଖା॒ ସଖ୍ଯା॑ ସମି॒ଦ୍ଧ୍ଯସେ᳚ ॥ ଉଦ॑ଗ୍ନେ॒ ଶୁଚ॑ଯ॒ସ୍ତଵ॒, ଵି ଜ୍ଯୋତି॑ଷା ॥ 54 ॥

(ମ॒ଘଵା॑ନଂ-ମନ୍ଦେ॒-ହ୍ଯ॑ଗ୍ନେ॒-ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 46)

(ଆ ଦ॑ଦେ-ଵା॒ଚସ୍ପତ॑ଯ-ଉପଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସ୍ଯା ଵା॑ଯୋ -ଅ॒ଯଂ-ଵାଁଂ॒ - ଁଯା ଵାଂ᳚-ପ୍ରାତ॒ର୍ଯୁଜା॑-ଵ॒ଯନ୍-ତଂ -ଁଯେ ଦେ॑ଵା-ସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶ-ଦୁ॑ପଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି-ମୂ॒ର୍ଧାନଂ॒-ମଧୁ॒ଶ୍ଚେ-ନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒; ଓମା॑ସୋ-ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ନ୍ତ॒-ମିନ୍ଦ୍ର॑ ମରୁତ୍ଵୋ-ମ॒ରୁତ୍ଵା᳚ନ୍- ମ॒ହା-ନ୍ମ॒ହାନ୍ନୁ॒ଵତ୍-କ॒ଦା-ଵା॒ମ-ମଦ॑ବ୍ଧେଭି॒ର୍॒ ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିଗ୍ଂ-ସୁ॒ଶର୍ମା॒-ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ ସୁତସ୍ଯ॒ - ହରି॑ର॒ସ୍ଯ-ଗ୍ନ॑-ଉ॒ତ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍-ତ॒ରଣି॒- ରାପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵେ॒-ଯୁଷ୍ଟେ ଯେ-ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀଂ-ପ୍ରଯା॒ସାଯ॑-ଚି॒ତ୍ତ-ମାତି॒ଷ୍ଠେ-ନ୍ଦ୍ର॒-ମସା॑ଵି॒-ସର୍ଵ॑ସ୍ଯ-ମ॒ହାନ୍-ଥ୍ସ॒ଜୋଷା॒-ଉଦୁ॒ତ୍ଯଂ-ଧା॒ତୋ-ରୁଗ୍ଂ ହି-ଯ-ସ୍ତ୍ଵା॒ ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍ ।)

(ଵା॒ଚ ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା । ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସ୍ଯପା॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା । ଆ ଵା॑ଯୋ ଵା॒ଯଵେ॑ ସ॒ଜୋଷା᳚ଭ୍ଯା-ନ୍ତ୍ଵା । ଅ॒ଯମୃ॑ତା॒ଯୁଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା । ଯା ଵା॑ମ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒-ମ୍ମାଦ୍ଧ୍ଵୀ᳚ଭ୍ଯା-ନ୍ତ୍ଵା । ପ୍ରା॒ତ॒ର୍ଯୁଜା॑ଵ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॑ମ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା । ଅ॒ଯଗ୍ଂ ଶଣ୍ଡା॑ଯ ଵୀ॒ରତା᳚-ମ୍ପାହି । ତ-ମ୍ମର୍କା॑ଯ ପ୍ର॒ଜାଃ ପା॑ହି । ଯେ ଦେ॑ଵା ସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଦା᳚ଗ୍ରଯ॒ଣୋ॑-ଽସି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ । ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ॒-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵୋକ୍ଥା॒ଯୁଵେ᳚ । ମୂ॒ର୍ଧାନ॑ମ॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॑ । ମଧୁ॑ଶ୍ଚ ସ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ପୋ॑-ଽସି । ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ ଇନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା । ଓମା॑ସୋ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ । ମ॒ରୁତ୍ଵ॑-ନ୍ତ॒ନ୍ତ୍ରୀଣୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ତେ । ମ॒ହାନ୍ଦ୍ଵେ ମ॑ହେ॒ନ୍ଦ୍ରାଯ॑ ତ୍ଵା । କ॒ଦା ଚ॒ନା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା । କ॒ଦା ଚ॒ନ ସ୍ତ॒ରୀ-ର୍ଵିଵ॑ସ୍ଵ ଆଦିତ୍ଯ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ଶୁଚି॑ର॒ପଃ । ଵା॒ମନ୍ତ୍ରୀଣୀ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତ୍ରେ । ସୁ॒ଶର୍ମା॑-ଽସି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ସୁତସ୍ଯ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରା॒ ସୋମ॑-ମ୍ପିବ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ହରି॑ରସି ସ॒ହସୋ॑ମା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍॑ଷ୍ଯ॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା॒ ତେଜ॑ସ୍ଵତେ । ଉ॒ତ୍ତିଷ୍ଠ॒ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵୌଜ॑ସ୍ଵତେ । ତ॒ରଣି॒-ସ୍ସୂର୍ଯା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ଭ୍ରାଜ॑ସ୍ଵତେ । ଆ ତି॑ଷ୍ଠାଦ୍ଯା॒ଷ୍ଷଟିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ଷୋଡ॒ଶିନେ᳚ । ଉଦୁ॒ ତ୍ଯ-ଞ୍ଚି॒ତ୍ରମ୍ । ଅଗ୍ନେ॒ ନଯ॒ ଦିଵ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ । ଉ॒ରୂମାଯୁ॑ଷ୍ଟେ॒ ଯଦ୍ଦେ॑ଵା ମୁମୁଗ୍ଧି । ଅଗ୍ନା॑ଵିଷ୍ଣୂ ସୁକ୍ରତୂ ମୁମୁକ୍ତମ୍ । ପରା॒ ଵୈ ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯଃ॑ । ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯେ ଦେ॒ଵାଃ ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯୋ᳚ । ପରା॒ ଵୈ ସ ଵାଚ᳚ମ୍ । ଭୂମି॒ର୍ଵ୍ଯ॑ତୃଷ୍ଯନ୍ନ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ଵ୍ଯ॑କ୍ଷୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ନ୍ । ଭୂମି॑ରାଦି॒ଯା ଵୈ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରମା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ଵୈ । ଭୂମି॒-ର୍ଲେକ॒-ସ୍ସଲେ॑କ-ସ୍ସୁ॒ଲେକଃ॑ । ଵିଷ୍ଣୋ॒ରୁଦୁ॑ତ୍ତ॒ମମ୍ । ଅନ୍ନ॑ପତେ॒ ପୁନ॑ସ୍ଵା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯାଃ । ଉ॒ରୁଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜ॒ ଵର୍ଚ॑ସା । ଯସ୍ତ୍ଵା॒ ସୁଷ୍ଟୁ॑ତମ୍ । ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ଯୁ॒କ୍ଷ୍ଵା ହି ସୁ॑ଷ୍ଟି॒ତିମ୍ । ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ॒ ଵିଚ॑ର୍ଷଣେ । ଯତ୍ଵା॒ ଵି ରୋ॑ଚସେ ।)

(ଆ ଦ॑ଦେ॒-ଯେ ଦେ॑ଵା-ମ॒ହା-ନୁ॒ତ୍ତିଷ୍ଠ॒ନ୍-ଥ୍ସର୍ଵ॑ସ୍ଯ-ସନ୍ତୁ ଦୁର୍ମି॒ତ୍ରା-ଶ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଞ୍ଚା॒ଶତ୍ ।)

(ଆ ଦ॑ଦେ॒, ଵି ଜ୍ଯୋତି॑ଷା)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - sutyādine kartavyā grahāḥ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

ā da̭de॒ grāvā᳚-'syaddhvara॒kṛ-dde॒vebhyo̭ gambhī॒rami॒ma- ma̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭ddhyutta॒mena̭ pa॒vinendrā̭ya॒ soma॒gṃ॒ suṣṷta॒-mmadhṷmanta॒-mpaya̭svantaṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒mindrā̭ya tvā vṛtra॒ghna indrā̭ya tvā vṛtra॒tura॒ indrā̭ya tvā-'bhimāti॒ghna indrā̭ya tvā-''di॒tyava̭ta॒ indrā̭ya tvā vi॒śvade᳚vyāvate śvā॒trā-sstha̭ vṛtra॒turo॒ rādho̭gūrtā a॒mṛta̭sya॒ patnī॒stā dḙvī-rdeva॒tremaṃ-ya~॒jña-ndha॒ttopa̭hūtā॒-ssoma̭sya piba॒topa̭hūto yu॒ṣmāka॒gṃ॒ [yu॒ṣmāka᳚m, somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ] 1

somaḥ̭ pibatu॒ yattḙ soma di॒vi jyoti॒rya-tpṛ̭thi॒vyāṃ-ya~du॒rāva॒ntari̭kṣe॒ tenā॒smai yaja̭mānāyo॒ru rā॒yā kṛ॒ddhyadhi̭ dā॒tre vo̭co॒ dhiṣa̭ṇe vī॒ḍū sa॒tī vī̭ḍayethā॒-mūrja̭-ndadhāthā॒mūrja̭-mme dhatta॒-mmā vāgṃ̭ higṃsiṣa॒-mmā mā̭ higṃsiṣṭa॒-mprāgapā॒guda̭gadha॒rāktāstvā॒ diśa॒ ā dhā̭va॒ntvamba॒ ni ṣva̭ra | yattḙ so॒mā-'dā᳚bhya॒-nnāma॒ jāgṛ̭vi॒ tasmai̭ te soma॒ somā̭ya॒ svāhā᳚ || 2 ||

(yu॒ṣmākagg̭ - svara॒ yatte॒ -nava̭ ca ) (a. 1)

vā॒caspata̭ye pavasva vāji॒n vṛṣā॒ vṛṣṇo̭ a॒gṃ॒śubhyā॒-ṅgabha̭stipūto de॒vo de॒vānā᳚-mpa॒vitra̭masi॒ yeṣā᳚-mbhā॒go-'si॒ tebhya̭stvā॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatī-rna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā 'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒-manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoniḥ̭ prā॒ṇāya̭ tvā || 3 ||

(vā॒caḥ-sa॒ptaca̭tvārigṃśat) (a. 2)

u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto 'sya॒ntarya̭ccha maghava-npā॒hi soma̭muru॒ṣya rāya॒-ssamiṣo̭ yajasvā॒-'ntastḙ dadhāmi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntaru॒rva̭ntari̭kṣagṃ sa॒joṣā̭ de॒vairava̭raiḥ॒ parai᳚ścā-'ntaryā॒me ma̭ghava-nmādayasva॒ svāṅkṛ̭to-'si॒ madhṷmatīrna॒ iṣa̭skṛdhi॒ viśve᳚bhyastvendri॒yebhyo̭ di॒vyebhyaḥ॒ pārthi̭vebhyo॒ mana̭stvā-'ṣṭū॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ svāhā᳚ tvā subhava॒-ssūryā̭ya de॒vebhya̭ stvā marīci॒pebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni̭rapā॒nāya̭ tvā || 4 ||

(de॒vebhyaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 3)

ā vā̭yo bhūṣa śucipā॒ upa̭ na-ssa॒hasra̭-nte ni॒yuto̭ viśvavāra | upo̭ te॒ andho॒ madya̭mayāmi॒ yasya̭ deva dadhi॒ṣe pū᳚rva॒peya᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si vā॒yave॒ tvendra̭vāyū i॒me su॒tāḥ | upa॒ prayo̭bhi॒rā ga̭ta॒minda̭vo vāmu॒śanti॒ hi || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndravā॒yubhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ sa॒joṣā᳚bhyā-ntvā || 5 ||

(ā vā̭yo॒- trica̭tvārigṃśat) (a. 4)

a॒yaṃ-vā~᳚-mmitrāvaruṇā su॒ta-ssoma̭ ṛtāvṛdhā | mamedi॒ha śrṷta॒gṃ॒ hava᳚m | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mi॒trāvarṷṇābhyā-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭r-ṛtā॒yubhyā᳚-ntvā || 6 ||

(a॒yaṃ-vā~ṃ᳚ - ~vigṃśa॒tiḥ) (a. 5)

yā vā॒-ṅkaśā॒ madhṷma॒tyaśvi̭nā sū॒nṛtā̭vatī | tayā̭ ya॒jña-mmi̭mikṣatam | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni॒rmāddhvī᳚bhyā-ntvā || 7 ||

(yā vā̭- ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 6)

prā॒ta॒ryujau॒ vi mṷcyethā॒-maśvi̭nā॒veha ga̭cchatam | a॒sya soma̭sya pī॒taye᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭ra॒śvibhyā᳚-ntvā || 8 ||

(prā॒ta॒ryujā॒ve-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 7)

a॒yaṃ-ve~॒naśco̭daya॒-tpṛśñi̭garbhā॒ jyoti̭rjarāyū॒ raja̭so vi॒māne᳚ | i॒mama॒pāgṃ sa̭ṅga॒me sūrya̭sya॒ śiśu॒-nna viprā̭ ma॒tibhī̭ rihanti || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ śaṇḍā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rvī॒ratā᳚-mpāhi || 9 ||

(a॒yaṃ-ve~॒naḥ- pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 8)

ta-mpra॒tnathā̭ pū॒rvathā̭ vi॒śvathe॒mathā᳚ jye॒ṣṭhatā̭ti-mbarhi॒ṣadagṃ̭ suva॒rvida̭-mpratīcī॒naṃ-vṛ~॒jana̭-ndohase gi॒rā-''śu-ñjaya̭nta॒manu॒ yāsu॒ vardha̭se | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ markā̭ya tvai॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāḥ pā̭hi || 10 ||

(ta-mpra॒tnayā॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ ) (a. 9)

ye dḙvā di॒vyekā̭daśa॒ stha pṛ̭thi॒vyāmaddhyekā̭daśa॒ sthā-'phsu॒ṣado̭ mahi॒naikā̭daśa॒ stha te dḙvā ya॒jñami॒ma-ñjṷṣaddhva-mupayā॒magṛ̭hīto-'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 11 ||

ye dḙvā॒-strica̭tvārigṃśat) (a. 10)

tri॒gṃ॒śattraya̭śca ga॒ṇino̭ ru॒janto॒ divagṃ̭ ru॒drāḥ pṛ̭thi॒vī-ñca̭ sacante | e॒kā॒da॒śāso̭ aphsu॒ṣadaḥ̭ su॒tagṃ soma̭-ñjuṣantā॒gṃ॒ sava̭nāya॒ viśve᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto -'syāgraya॒ṇo̭-'si॒ svā᳚grayaṇo॒ jinva̭ ya॒jña-ñjinva̭ ya॒jñapa̭tima॒bhi sava̭nā pāhi॒ viṣṇu॒stvā-mpā̭tu॒ viśa॒-ntva-mpā̭hīndri॒yeṇai॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 12 ||

(tri॒gṃ॒śattrayo॒-dvica̭tvārigṃśat) (a. 11)

u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā bṛ॒hadva̭te॒ vaya̭svata ukthā॒yuve॒ yatta̭ indra bṛ॒hadvaya॒stasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve tvai॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvokthā॒yuve᳚ || 13 ||

(u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒-dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)

mū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā vai᳚śvāna॒ramṛ॒tāya̭ jā॒tama॒gnim | ka॒vigṃ sa॒mrāja॒-mati̭thi॒-ñjanā̭nāmā॒sannā pātra̭-ñjanayanta de॒vāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ dhru॒vo̭-'si dhru॒vakṣi̭ti-rdhru॒vāṇā᳚-ndhru॒vata॒mo-'cyṷtānā-macyuta॒kṣitta̭ma e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā vaiśvāna॒rāya̭ || 14 ||

(mū॒rdhānaṃ॒-pañca̭trigṃśat) (a. 13)

madhṷśca॒ mādha̭vaśca śu॒kraśca॒ śuci̭śca॒ nabha̭śca nabha॒sya̭śce॒ṣaśco॒rjaśca॒ saha̭śca saha॒sya̭śca॒ tapa̭śca tapa॒sya̭śco-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒sarpo᳚- 'syagṃhaspa॒tyāya̭ tvā || 15 ||

(madhṷśca-tri॒gṃ॒śat) (a. 14)

indrā᳚gnī॒ ā ga̭tagṃ su॒ta-ṅgī॒rbhi-rnabho॒ vare᳚ṇyam | a॒sya pā̭ta-ndhi॒yeṣi॒tā || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sīndrā॒gnibhyā᳚-ntvai॒ṣa te॒ yoni̭rindrā॒gnibhyā᳚-ntvā || 16 ||

(indrā᳚gnī॒ vigṃśa॒tiḥ) (a. 15)

omā̭saścarṣaṇīdhṛto॒ viśvḙ devāsa॒ ā ga̭ta | dā॒śvāgṃso̭ dā॒śuṣaḥ̭ su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ viśve᳚bhyastvā de॒vebhya̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 17 ||

(omā̭so vigṃśa॒tiḥ) (a. 16)

ma॒rutva̭ntaṃ-vṛ~ṣa॒bhaṃ-vā~̭vṛdhā॒namaka̭vāri-ndi॒vyagṃ śā॒samindra᳚m | vi॒śvā॒sāha॒mava̭se॒ nūta̭nāyo॒gragṃ sa̭ho॒dāmi॒ha tagṃ hṷvema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 18 ||

(ma॒rutva̭nta॒gṃ॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)

indra̭ marutva i॒ha pā̭hi॒ somaṃ॒-ya~thā̭ śāryā॒te api̭ba-ssu॒tasya̭ | tava॒ praṇī̭tī॒ tava̭ śūra॒ śarma॒nnā-vi̭vāsanti ka॒vayaḥ̭ suya॒jñāḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 19 ||

(indrai॒kā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 18)

ma॒rutvāgṃ̭ indra vṛṣa॒bho raṇā̭ya॒ pibā॒ soma̭manuṣva॒dha-mmadā̭ya | ā si̭ñcasva ja॒ṭhare॒ maddhva̭ ū॒rmi-ntvagṃ rājā̭-'si pra॒divaḥ̭ su॒tānā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ma॒rutva̭ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ma॒rutva̭te || 20 ||

(ma॒rutvā॒nekā॒nnatri॒gṃ॒śat) (a. 19)

ma॒hāgṃ indro॒ ya oja̭sā pa॒rjanyo̭ vṛṣṭi॒māgṃ i̭va | stomai᳚rva॒thsasya̭ vāvṛdhe || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 21 ||

(ma॒hānekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 20)

ma॒hāgṃ indro̭ nṛ॒vadā ca̭rṣaṇi॒prā u॒ta dvi॒barhā̭ ami॒na-ssaho̭bhiḥ | a॒sma॒driya̭gvāvṛdhe vī॒ryā̭yo॒ruḥ pṛ॒thu-ssukṛ̭taḥ ka॒rtṛbhi̭rbhūt || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si mahe॒ndrāya̭ tvai॒ṣa te॒ yoni̭-rmahe॒ndrāya̭ tvā || 22 ||

(ma॒hā-nnṛ॒vath - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 21)

ka॒dā ca॒na sta॒rīra̭si॒ nendra̭ saścasi dā॒śuṣe᳚ | upo॒pennu ma̭ghava॒-nbhūya॒ innu te॒ dāna̭-nde॒vasya̭ pṛcyate || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syā-di॒tyebhya̭stvā || ka॒dā ca॒na pra yṷcchasyu॒bhe ni pā̭si॒ janma̭nī | turī̭yāditya॒ sava̭na-nta indri॒yamā ta̭sthāva॒mṛta̭-ndi॒vi || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒ 'rvācī̭ suma॒ti-rva̭vṛtyāda॒gṃ॒ho-ści॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || viva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒thastena̭ mandasva॒ tena̭ tṛpya tṛ॒pyāsma̭ te va॒ya-nta̭rpayi॒tāro॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇāmi || 23 ||

(vaḥ॒- sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 22)

vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ || vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 24 ||

(vā॒maṃ-catṷrvigṃśatiḥ) (a. 23)

ada̭bdhebhi-ssavitaḥ pā॒yubhi॒ṣṭvagṃ śi॒vebhi̭ra॒dya pari̭pāhi no॒ gaya᳚m | hira̭ṇyajihva-ssuvi॒tāya॒ navya̭se॒ rakṣā॒ māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 25 ||

(ada̭bdhebhi॒-striyo̭vigṃśatiḥ) (a. 24)

hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si de॒vāya̭ tvā savi॒tre || 26 ||

(hira̭ṇyapāṇiṃ॒-catṷrdaśa) (a. 25)

su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒no bṛ॒hadu॒kṣe nama̭ e॒ṣa te॒ yoni॒-rviśve᳚bhyastvā de॒vebhyaḥ̭ || 27 ||

(su॒śarmā॒-dvāda̭śa) (a. 26)

bṛha॒spati̭sutasya ta indo indri॒yāva̭taḥ॒ patnī̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇā॒myagnā(3)i patnī॒vā(3) ssa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpiba॒ svāhā᳚ || 28 ||

(bṛha॒spati̭sutasya॒-pañca̭daśa) (a. 27)

hari̭rasi hāriyoja॒no haryo᳚-ssthā॒tā vajra̭sya bha॒rtā pṛśñeḥ᳚ pre॒tā tasya̭ te deva some॒ṣṭaya̭juṣa-sstu॒tasto̭masya śa॒stoktha̭sya॒ hari̭vanta॒-ṅgraha̭-ṅgṛhṇāmi ha॒rī-sstha॒ haryo᳚rdhā॒nā-ssa॒haso̭mā॒ indrā̭ya॒ svāhā᳚ || 29 ||

(hari̭rasi॒-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 28)

agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'sya॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svata e॒ṣa te॒ yoni̭ra॒gnaye᳚ tvā॒ teja̭svate || 30 ||

(agna॒ āyūgṃ̭ṣi॒-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 29)

u॒ttiṣṭha॒nnoja̭sā sa॒ha pī॒tvā śiprḙ avepayaḥ | soma̭mindra ca॒mū su॒tam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya॒ tvauja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya॒ tvauja̭svate || 31 ||

(u॒ttiṣṭha॒nneka̭vigṃśatiḥ) (a. 30)

ta॒raṇi̭-rvi॒śvada̭rśato jyoti॒ṣkṛda̭si sūrya | viśva॒mā bhā̭si roca॒nam || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si॒ sūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svata e॒ṣa te॒ yoni॒-ssūryā̭ya tvā॒ bhrāja̭svate || 32 ||

(ta॒raṇi̭-rvigṃśa॒tiḥ) (a. 31)

ā pyā̭yasva madintama॒ soma॒ viśvā̭bhi-rū॒tibhiḥ̭ | bhavā̭ na-ssa॒pratha̭stamaḥ || 33 ||

(ā pyā̭yasva॒-nava̭) (a. 32)

ī॒yuṣṭe ye pūrva̭tarā॒mapa̭śyan vyu॒cchantī̭mu॒ṣasa॒-mmartyā̭saḥ | a॒smābhi̭rū॒ nu pra̭ti॒cakṣyā̭-'bhū॒do te ya̭nti॒ ye a̭pa॒rīṣu॒ paśyāṋ || 34 ||

(ī॒yu-rekā॒nnavigṃ̭śatiḥ) (a. 33)

jyoti̭ṣmatī-ntvā sādayāmi jyoti॒ṣkṛta̭-ntvā sādayāmi jyoti॒rvida̭-ntvā sādayāmi॒ bhāsva̭tī-ntvā sādayāmi॒ jvala̭ntī-ntvā sādayāmi malmalā॒bhava̭ntī-ntvā sādayāmi॒ dīpya̭mānā-ntvā sādayāmi॒ roca̭mānā-ntvā sādayā॒myaja̭srā-ntvā sādayāmi bṛ॒hajjyo̭tiṣa-ntvā sādayāmi bo॒dhaya̭ntī-ntvā sādayāmi॒ jāgra̭tī-ntvā sādayāmi || 35 ||

(jyoti̭ṣmatī॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śat) (a. 34)

pra॒yā॒sāya॒ svāhā̭ ''yā॒sāya॒ svāhā̭ viyā॒sāya॒ svāhā̭ saṃyā~॒sāya॒ svāho᳚dyā॒sāya॒ svāhā̭-'vayā॒sāya॒ svāhā̭ śu॒ce svāhā॒ śokā̭ya॒ svāhā̭ tapya॒tvai svāhā॒ tapa̭te॒ svāhā᳚ brahmaha॒tyāyai॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 36 ||

(pra॒yā॒sāya॒-catṷrvigṃśatiḥ ) (a. 35)

ci॒ttagṃ sa̭ntā॒nena̭ bha॒vaṃ-ya~॒knā ru॒dra-ntani̭mnā paśu॒patigg̭ sthūlahṛda॒yenā॒gnigṃ hṛda̭yena ru॒draṃ-lo~hi̭tena śa॒rva-mmata̭snābhyā-mmahāde॒va-ma॒ntaḥpā᳚rśvenauṣiṣṭha॒hanagṃ̭ śiṅgīniko॒śyā᳚bhyām || 37 ||

(ci॒tta-ma॒ṣṭāda̭śa) (a. 36)

ā ti̭ṣṭha vṛtraha॒-nrathaṃ̭-yu~॒ktā te॒ brahma̭ṇā॒ harī᳚ | a॒rvā॒cīna॒gṃ॒ su te॒ mano॒ grāvā̭ kṛṇotu va॒gnunā᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 38 ||

(ā ti̭ṣṭa॒-ṣaṭvigṃ̭śatiḥ) (a. 37)

indra॒middharī̭ vaha॒to-'pra̭tidhṛṣṭaśavasa॒-mṛṣī̭ṇā-ñca stu॒tīrupa̭ ya॒jña-ñca॒ mānṷṣāṇām || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 39 ||

(indra॒mit-trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 38)

asā̭vi॒ soma̭ indra te॒ śavi̭ṣṭha dhṛṣṇa॒vā ga̭hi | ā tvā̭ pṛṇaktvindri॒yagṃ raja॒-ssūrya॒-nna ra॒śmibhiḥ̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 40 ||

(asā̭vi-sa॒ptavigṃ̭śatiḥ) (a. 39)

sarva̭sya prati॒śīva̭rī॒ bhūmi̭stvo॒pastha॒ ā-'dhi̭ta | syo॒nā-'smai̭ su॒ṣadā̭ bhava॒ yacchā᳚-'smai śarma̭ sa॒prathāḥ᳚ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 41 ||

(sarva̭sya॒ ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 40)

ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 42 ||

(ma॒hān-ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 41)

sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svā-'thābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto॒-'sīndrā̭ya tvā ṣoḍa॒śina̭ e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā ṣoḍa॒śine᳚ || 43 ||

(sa॒joṣāḥ᳚-tri॒gṃ॒śat) (a. 42)

udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca || agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān. viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇa meno॒ bhūyi̭ṣṭhā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || diva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pata rū॒peṇa̭ [rū॒peṇa̭, vo॒ rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ |] || 44 ||

vo rū॒pama॒bhyaimi॒ vaya̭sā॒ vayaḥ̭ | tu॒tho vo̭ vi॒śvavḙdā॒ vi bha̭jatu॒ varṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke᳚ || e॒tattḙ agne॒ rādha॒ aiti॒ soma̭cyuta॒-ntanmi॒trasya̭ pa॒thā na̭ya॒rtasya̭ pa॒thā preta̭ ca॒ndrada̭kṣiṇā ya॒jñasya̭ pa॒thā sṷvi॒tā naya̭ntī-rbrāhma॒ṇama॒dya rā᳚ddhyāsa॒mṛṣi̭mārṣe॒ya-mpi̭tṛ॒manta̭-mpaitṛma॒tyagṃ su॒dhātṷdakṣiṇaṃ॒-vi~ suvaḥ॒ paśya॒ vya̭ntari̭kṣaṃ॒-ya~ta̭sva sada॒syai̭ ra॒smaddā᳚trā deva॒trā ga̭cchata॒ madhṷmatīḥ pradā॒tāra॒mā vi̭śa॒tā-'na̭vahāyā॒-'smā-ndḙva॒yānḙna pa॒theta̭ su॒kṛtāṃ᳚-lo~॒ke sī̭data॒ tannaḥ̭ saggskṛ॒tam || 45 ||

(rū॒peṇa̭-sada॒syai̭-ra॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 43)

dhā॒tā rā॒ti-ssa̭vi॒teda-ñjṷṣantā-mpra॒jāpa̭ti-rnidhi॒pati̭rno a॒gniḥ | tvaṣṭā॒ viṣṇuḥ̭ pra॒jayā̭ sagṃrarā॒ṇo yaja̭mānāya॒ dravi̭ṇa-ndadhātu || sami̭ndra ṇo॒ mana̭sā neṣi॒ gobhi॒-ssagṃ sū॒ribhi̭rmaghava॒n-thsagg sva॒styā | sa-mbrahma̭ṇā de॒vakṛ̭taṃ॒-ya~dasti॒ sa-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tyā ya॒jñiyā̭nām || saṃ-va~rca̭sā॒ paya̭sā॒ sa-nta॒nūbhi॒-raga̭nmahi॒ mana̭sā॒ sagṃ śi॒vena̭ || tvaṣṭā̭ no॒ atra॒ vari̭vaḥ kṛṇo॒- [vari̭vaḥ kṛṇotu, anṷ mārṣṭu] 46

tvanṷ mārṣṭu ta॒nuvo॒ yadvili̭ṣṭam || yada॒dya tvā᳚ praya॒ti ya॒jñe a॒sminnagne॒ hotā̭ra॒mavṛ̭ṇīmahī॒ha | ṛdha̭gayā॒ḍṛdha̭gu॒tā-'śa̭miṣṭhāḥ prajā॒nan. ya॒jñamupa̭ yāhi vi॒dvān || sva॒gā vo̭ devā॒-ssada̭namakarma॒ ya ā̭ja॒gma sava̭ne॒da-ñjṷṣā॒ṇāḥ | ja॒kṣi॒vāgṃsaḥ̭ papi॒vāgṃsa̭śca॒ viśve॒-'sme dha̭tta vasavo॒ vasṷ̄ni || yānā-'va̭ha uśa॒to dḙva de॒vā-ntā- [de॒vā-ntān, prera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ |] 47

nprera̭ya॒ sve a̭gne sa॒dhasthe᳚ | vaha̭mānā॒ bhara̭māṇā ha॒vīgṃṣi॒ vasṷ-ṅgha॒rma-ndiva॒mā ti̭ṣṭha॒tānṷ | yajña̭ ya॒jña-ṅga̭ccha ya॒jñapa̭ti-ṅgaccha॒ svāṃ-yo~ni̭-ṅgaccha॒ svāhai॒ṣa tḙ ya॒jño ya̭jñapate sa॒hasū᳚ktavāka-ssu॒vīra॒-ssvāhā॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃ-vi~॒ttvā gā॒tumi̭ta॒ mana̭saspata i॒ma-nno̭ deva de॒veṣṷ ya॒jñagg svāhā̭ vā॒ci svāhā॒ vātḙ dhāḥ || 48 ||

(kṛ॒ṇo॒tu॒-tāna॒-ṣṭāca̭tvārigṃśacca ) (a. 44)

u॒rugṃ hi rājā॒ varṷṇaśca॒kāra॒ sūryā̭ya॒ panthā॒-manvḙta॒vā ṷ | a॒pade॒ pādā॒ prati̭dhātave-'karu॒tā-'pa̭va॒ktā hṛ̭dayā॒vidha̭ścit || śa॒ta-ntḙ rāja-nbhi॒ṣajaḥ̭ sa॒hasra̭mu॒rvī ga̭mbhī॒rā sṷma॒tiṣṭḙ astu | bādha̭sva॒ dveṣo॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒caiḥ kṛ॒ta-ñci॒denaḥ॒ pra mṷmugddhya॒smat || a॒bhiṣṭhi̭to॒ varṷṇasya॒ pāśo॒-'gneranī̭kama॒pa ā vi̭veśa | apā᳚nnapā-tprati॒rakṣa̭nnasu॒rya̭-ndamḙdame [ ] 49

sa॒midhaṃ̭-ya~kṣyagne || prati̭ te ji॒hvā ghṛ॒tamucca̭raṇye-thsamu॒dre te॒ hṛda̭yama॒phsva̭ntaḥ | sa-ntvā̭ viśa॒ntvoṣa̭dhī-ru॒tā-''po̭ ya॒jñasya̭ tvā yajñapate ha॒virbhiḥ̭ || sū॒kta॒vā॒ke na̭movā॒ke vi̭dhe॒mā-'va̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅku॒ṇā-'va̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yā॒ḍava॒ martyai॒-rmartya̭kṛtamu॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi sumi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya- [oṣa̭dhayaḥ, sa॒ntu॒ du॒rmi॒trāstasmai̭] 50

ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo devī̭rāpa e॒ṣa vo॒ garbha॒staṃ-va~॒-ssuprī̭ta॒gṃ॒ subhṛ̭ta-makarma de॒veṣṷ na-ssu॒kṛto᳚ brūtā॒-tprati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ॒ pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ sa॒mida̭si॒ tejo̭-'si tejo॒ mayi̭ dhehya॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā 'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā || 51 ||

(damḙdama॒-oṣa̭dhaya॒- ā-ṣaṭca̭) (a. 45)

yastvā̭ hṛ॒dā kī॒riṇā॒ manya̭mā॒no 'ma̭rtya॒-mmartyo॒ joha̭vīmi | jāta̭vedo॒ yaśo̭ a॒smāsṷ dhehi pra॒jābhi̭ragne amṛta॒tvama̭śyām || yasmai॒ tvagṃ su॒kṛtḙ jātaveda॒ u lo॒kama̭gne kṛ॒ṇavaḥ̭ syo॒nam | a॒śvina॒gṃ॒ sa pu॒triṇaṃ̭-vī~॒rava̭nta॒-ṅgoma̭ntagṃ ra॒yi-nna̭śate sva॒sti || tve su pṷtra śava॒so-'vṛ̭tra॒n kāma̭kātayaḥ | na tvāmi॒ndrāti̭ ricyate || u॒kthaṷkthe॒ soma॒ indra̭-mmamāda nī॒thenī̭the ma॒ghavā̭nagṃ [ma॒ghavā̭nagṃ, su॒tāsaḥ̭ |] 52

su॒tāsaḥ̭ | yadīgṃ̭ sa॒bādhaḥ̭ pi॒tara॒-nna pu॒trā-ssa̭mā॒nada̭kṣā॒ ava̭se॒ hava̭nte || agne॒ rasḙna॒ teja̭sā॒ jāta̭vedo॒ vi ro̭case | ra॒kṣo॒hā-'mī̭va॒cāta̭naḥ || a॒po anva̭cāriṣa॒gṃ॒ rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭ma॒-nta-mmā॒ sagṃ sṛ̭ja॒ varca̭sā ||vasu॒-rvasṷpati॒r॒ hika॒masya̭gne vi॒bhāva̭suḥ | syāma̭ te suma॒tāvapi̭ || tvāma̭gne॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nāma॒bhi pra ma̭nde [pra ma̭nde, a॒ddhva॒reṣṷ rājann |] 53

addhva॒reṣṷ rājann | tvayā॒ vājaṃ̭-vā~ja॒yanto̭ jayemā॒-'bhiṣyā̭ma pṛthsu॒tī-rmartyā̭nām | tvāma̭gne vāja॒sāta̭maṃ॒-vi~prā̭ vardhanti॒ suṣṭṷtam | sa no̭ rāsva su॒vīrya᳚m || a॒ya-nno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann || a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate ka॒vi-rgṛ॒hapa̭ti॒-ryuvā᳚ | ha॒vya॒vāḍ-ju॒hvā᳚syaḥ || tvagg hya̭gne a॒gninā॒ vipro॒ viprḙṇa॒ santhsa॒tā | sakhā॒ sakhyā̭ sami॒ddhyase᳚ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒, vi jyoti̭ṣā || 54 ||

(ma॒ghavā̭naṃ-mande॒-hya̭gne॒-catṷrdaśa ca) (a. 46)

(ā da̭de-vā॒caspata̭ya-upayā॒magṛ̭hīto॒-'syā vā̭yo -a॒yaṃ-vā~ṃ॒ - ~yā vāṃ᳚-prāta॒ryujā̭-va॒yan-taṃ -~ye dḙvā-stri॒gṃ॒śa-dṷpayā॒magṛ̭hīto-'si-mū॒rdhānaṃ॒-madhu॒śce-ndrā᳚gnī॒; omā̭so-ma॒rutva̭nta॒-mindra̭ marutvo-ma॒rutvā᳚n- ma॒hā-nma॒hānnu॒vat-ka॒dā-vā॒ma-mada̭bdhebhi॒r॒ hira̭ṇyapāṇigṃ-su॒śarmā॒-bṛha॒spati̭ sutasya॒ - hari̭ra॒sya-gna̭-u॒ttiṣṭha̭n-ta॒raṇi॒- rāpyā̭yasve॒-yuṣṭe ye-jyoti̭ṣmatīṃ-prayā॒sāya̭-ci॒tta-māti॒ṣṭhe-ndra॒-masā̭vi॒-sarva̭sya-ma॒hān-thsa॒joṣā॒-udu॒tyaṃ-dhā॒to-rugṃ hi-ya-stvā॒ ṣaṭca̭tvārigṃśat |)

(ā da̭de॒-ye dḙvā-ma॒hā-nu॒ttiṣṭha॒n-thsarva̭sya-santu durmi॒trā-ścatṷṣpañcā॒śat |)

(ā da̭de॒, vi jyoti̭ṣā)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - सुत्यादिने कर्तव्या ग्रहाः

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

आ द॑दे॒ ग्रावा᳚-ऽस्यद्ध्वर॒कृ-द्दे॒वेभ्यो॑ गम्भी॒रमि॒म- म॑द्ध्व॒र-ङ्कृ॑द्ध्युत्त॒मेन॑ प॒विनेन्द्रा॑य॒ सोम॒ग्ं॒ सुषु॑त॒-म्मधु॑मन्त॒-म्पय॑स्वन्तं-वृँष्टि॒वनि॒मिन्द्रा॑य त्वा वृत्र॒घ्न इन्द्रा॑य त्वा वृत्र॒तुर॒ इन्द्रा॑य त्वा-ऽभिमाति॒घ्न इन्द्रा॑य त्वा-ऽऽदि॒त्यव॑त॒ इन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वदे᳚व्यावते श्वा॒त्रा-स्स्थ॑ वृत्र॒तुरो॒ राधो॑गूर्ता अ॒मृत॑स्य॒ पत्नी॒स्ता दे॑वी-र्देव॒त्रेमं-यँ॒ज्ञ-न्ध॒त्तोप॑हूता॒-स्सोम॑स्य पिब॒तोप॑हूतो यु॒ष्माक॒ग्ं॒ [यु॒ष्माक᳚म्, सोमः॑ पिबतु॒ यत्ते॑] 1

सोमः॑ पिबतु॒ यत्ते॑ सोम दि॒वि ज्योति॒र्य-त्पृ॑थि॒व्यां-यँदु॒राव॒न्तरि॑क्षे॒ तेना॒स्मै यज॑मानायो॒रु रा॒या कृ॒द्ध्यधि॑ दा॒त्रे वो॑चो॒ धिष॑णे वी॒डू स॒ती वी॑डयेथा॒-मूर्ज॑-न्दधाथा॒मूर्ज॑-म्मे धत्त॒-म्मा वाग्ं॑ हिग्ंसिष॒-म्मा मा॑ हिग्ंसिष्ट॒-म्प्रागपा॒गुद॑गध॒राक्तास्त्वा॒ दिश॒ आ धा॑व॒न्त्वम्ब॒ नि ष्व॑र । यत्ते॑ सो॒मा-ऽदा᳚भ्य॒-न्नाम॒ जागृ॑वि॒ तस्मै॑ ते सोम॒ सोमा॑य॒ स्वाहा᳚ ॥ 2 ॥

(यु॒ष्माकग्ग्॑ - स्वर॒ यत्ते॒ -नव॑ च ) (अ. 1)

वा॒चस्पत॑ये पवस्व वाजि॒न् वृषा॒ वृष्णो॑ अ॒ग्ं॒शुभ्या॒-ङ्गभ॑स्तिपूतो दे॒वो दे॒वाना᳚-म्प॒वित्र॑मसि॒ येषा᳚-म्भा॒गो-ऽसि॒ तेभ्य॑स्त्वा॒ स्वाङ्कृ॑तो-ऽसि॒ मधु॑मती-र्न॒ इष॑स्कृधि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वेन्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्यः॒ पार्थि॑वेभ्यो॒ मन॑स्त्वा ऽष्टू॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒-मन्वि॑हि॒ स्वाहा᳚ त्वा सुभव॒-स्सूर्या॑य दे॒वेभ्य॑स्त्वा मरीचि॒पेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनिः॑ प्रा॒णाय॑ त्वा ॥ 3 ॥

(वा॒चः-स॒प्तच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 2)

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो ऽस्य॒न्तर्य॑च्छ मघव-न्पा॒हि सोम॑मुरु॒ष्य राय॒-स्समिषो॑ यजस्वा॒-ऽन्तस्ते॑ दधामि॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरु॒र्व॑न्तरि॑क्षग्ं स॒जोषा॑ दे॒वैरव॑रैः॒ परै᳚श्चा-ऽन्तर्या॒मे म॑घव-न्मादयस्व॒ स्वाङ्कृ॑तो-ऽसि॒ मधु॑मतीर्न॒ इष॑स्कृधि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वेन्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्यः॒ पार्थि॑वेभ्यो॒ मन॑स्त्वा-ऽष्टू॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒मन्वि॑हि॒ स्वाहा᳚ त्वा सुभव॒-स्सूर्या॑य दे॒वेभ्य॑ स्त्वा मरीचि॒पेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॑रपा॒नाय॑ त्वा ॥ 4 ॥

(दे॒वेभ्यः॑-स॒प्त च॑) (अ. 3)

आ वा॑यो भूष शुचिपा॒ उप॑ न-स्स॒हस्र॑-न्ते नि॒युतो॑ विश्ववार । उपो॑ ते॒ अन्धो॒ मद्य॑मयामि॒ यस्य॑ देव दधि॒षे पू᳚र्व॒पेय᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि वा॒यवे॒ त्वेन्द्र॑वायू इ॒मे सु॒ताः । उप॒ प्रयो॑भि॒रा ग॑त॒मिन्द॑वो वामु॒शन्ति॒ हि ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसीन्द्रवा॒युभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनिः॑ स॒जोषा᳚भ्या-न्त्वा ॥ 5 ॥

(आ वा॑यो॒- त्रिच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 4)

अ॒यं-वाँ᳚-म्मित्रावरुणा सु॒त-स्सोम॑ ऋतावृधा । ममेदि॒ह श्रु॑त॒ग्ं॒ हव᳚म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि मि॒त्रावरु॑णाभ्या-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्-ऋता॒युभ्या᳚-न्त्वा ॥ 6 ॥

(अ॒यं-वाँं᳚ - ँविग्ंश॒तिः) (अ. 5)

या वा॒-ङ्कशा॒ मधु॑म॒त्यश्वि॑ना सू॒नृता॑वती । तया॑ य॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षतम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॒र्माद्ध्वी᳚भ्या-न्त्वा ॥ 7 ॥

(या वा॑- म॒ष्टाद॑श) (अ. 6)

प्रा॒त॒र्युजौ॒ वि मु॑च्येथा॒-मश्वि॑ना॒वेह ग॑च्छतम् । अ॒स्य सोम॑स्य पी॒तये᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॑र॒श्विभ्या᳚-न्त्वा ॥ 8 ॥

(प्रा॒त॒र्युजा॒वे-का॒न्नविग्ं॑श॒तिः) (अ. 7)

अ॒यं-वेँ॒नश्चो॑दय॒-त्पृश्ञि॑गर्भा॒ ज्योति॑र्जरायू॒ रज॑सो वि॒माने᳚ । इ॒मम॒पाग्ं स॑ङ्ग॒मे सूर्य॑स्य॒ शिशु॒-न्न विप्रा॑ म॒तिभी॑ रिहन्ति ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ शण्डा॑य त्वै॒ष ते॒ योनि॑-र्वी॒रता᳚-म्पाहि ॥ 9 ॥

(अ॒यं-वेँ॒नः- पञ्च॑विग्ंशतिः) (अ. 8)

त-म्प्र॒त्नथा॑ पू॒र्वथा॑ वि॒श्वथे॒मथा᳚ ज्ये॒ष्ठता॑ति-म्बर्हि॒षदग्ं॑ सुव॒र्विद॑-म्प्रतीची॒नं-वृँ॒जन॑-न्दोहसे गि॒रा-ऽऽशु-ञ्जय॑न्त॒मनु॒ यासु॒ वर्ध॑से । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ मर्का॑य त्वै॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाः पा॑हि ॥ 10 ॥

(त-म्प्र॒त्नया॒-षट्विग्ं॑शतिः ) (अ. 9)

ये दे॑वा दि॒व्येका॑दश॒ स्थ पृ॑थि॒व्यामद्ध्येका॑दश॒ स्था-ऽफ्सु॒षदो॑ महि॒नैका॑दश॒ स्थ ते दे॑वा य॒ज्ञमि॒म-ञ्जु॑षद्ध्व-मुपया॒मगृ॑हीतो-ऽस्याग्रय॒णो॑-ऽसि॒ स्वा᳚ग्रयणो॒ जिन्व॑ य॒ज्ञ-ञ्जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिम॒भि सव॑ना पाहि॒ विष्णु॒स्त्वा-म्पा॑तु॒ विश॒-न्त्व-म्पा॑हीन्द्रि॒येणै॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 11 ॥

ये दे॑वा॒-स्त्रिच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 10)

त्रि॒ग्ं॒शत्त्रय॑श्च ग॒णिनो॑ रु॒जन्तो॒ दिवग्ं॑ रु॒द्राः पृ॑थि॒वी-ञ्च॑ सचन्ते । ए॒का॒द॒शासो॑ अफ्सु॒षदः॑ सु॒तग्ं सोम॑-ञ्जुषन्ता॒ग्ं॒ सव॑नाय॒ विश्वे᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो -ऽस्याग्रय॒णो॑-ऽसि॒ स्वा᳚ग्रयणो॒ जिन्व॑ य॒ज्ञ-ञ्जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिम॒भि सव॑ना पाहि॒ विष्णु॒स्त्वा-म्पा॑तु॒ विश॒-न्त्व-म्पा॑हीन्द्रि॒येणै॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 12 ॥

(त्रि॒ग्ं॒शत्त्रयो॒-द्विच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 11)

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा बृ॒हद्व॑ते॒ वय॑स्वत उक्था॒युवे॒ यत्त॑ इन्द्र बृ॒हद्वय॒स्तस्मै᳚ त्वा॒ विष्ण॑वे त्वै॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोक्था॒युवे᳚ ॥ 13 ॥

(उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य॒-द्वाविग्ं॑शतिः) (अ. 12)

मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या वै᳚श्वान॒रमृ॒ताय॑ जा॒तम॒ग्निम् । क॒विग्ं स॒म्राज॒-मति॑थि॒-ञ्जना॑नामा॒सन्ना पात्र॑-ञ्जनयन्त दे॒वाः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒ग्नये᳚ त्वा वैश्वान॒राय॑ ध्रु॒वो॑-ऽसि ध्रु॒वक्षि॑ति-र्ध्रु॒वाणा᳚-न्ध्रु॒वत॒मो-ऽच्यु॑ताना-मच्युत॒क्षित्त॑म ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये᳚ त्वा वैश्वान॒राय॑ ॥ 14 ॥

(मू॒र्धानं॒-पञ्च॑त्रिग्ंशत्) (अ. 13)

मधु॑श्च॒ माध॑वश्च शु॒क्रश्च॒ शुचि॑श्च॒ नभ॑श्च नभ॒स्य॑श्चे॒षश्चो॒र्जश्च॒ सह॑श्च सह॒स्य॑श्च॒ तप॑श्च तप॒स्य॑श्चो-पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि स॒ग्ं॒सर्पो᳚- ऽस्यग्ंहस्प॒त्याय॑ त्वा ॥ 15 ॥

(मधु॑श्च-त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 14)

इन्द्रा᳚ग्नी॒ आ ग॑तग्ं सु॒त-ङ्गी॒र्भि-र्नभो॒ वरे᳚ण्यम् । अ॒स्य पा॑त-न्धि॒येषि॒ता ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसीन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वै॒ष ते॒ योनि॑रिन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वा ॥ 16 ॥

(इन्द्रा᳚ग्नी॒ विग्ंश॒तिः) (अ. 15)

ओमा॑सश्चर्षणीधृतो॒ विश्वे॑ देवास॒ आ ग॑त । दा॒श्वाग्ंसो॑ दा॒शुषः॑ सु॒तम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 17 ॥

(ओमा॑सो विग्ंश॒तिः) (अ. 16)

म॒रुत्व॑न्तं-वृँष॒भं-वाँ॑वृधा॒नमक॑वारि-न्दि॒व्यग्ं शा॒समिन्द्र᳚म् । वि॒श्वा॒साह॒मव॑से॒ नूत॑नायो॒ग्रग्ं स॑हो॒दामि॒ह तग्ं हु॑वेम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ॥ 18 ॥

(म॒रुत्व॑न्त॒ग्ं॒-षट्विग्ं॑शतिः) (अ. 17)

इन्द्र॑ मरुत्व इ॒ह पा॑हि॒ सोमं॒-यँथा॑ शार्या॒ते अपि॑ब-स्सु॒तस्य॑ । तव॒ प्रणी॑ती॒ तव॑ शूर॒ शर्म॒न्ना-वि॑वासन्ति क॒वयः॑ सुय॒ज्ञाः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ॥ 19 ॥

(इन्द्रै॒का॒न्न त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 18)

म॒रुत्वाग्ं॑ इन्द्र वृष॒भो रणा॑य॒ पिबा॒ सोम॑मनुष्व॒ध-म्मदा॑य । आ सि॑ञ्चस्व ज॒ठरे॒ मद्ध्व॑ ऊ॒र्मि-न्त्वग्ं राजा॑-ऽसि प्र॒दिवः॑ सु॒ताना᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ॥ 20 ॥

(म॒रुत्वा॒नेका॒न्नत्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 19)

म॒हाग्ं इन्द्रो॒ य ओज॑सा प॒र्जन्यो॑ वृष्टि॒माग्ं इ॑व । स्तोमै᳚र्व॒थ्सस्य॑ वावृधे ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि महे॒न्द्राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑-र्महे॒न्द्राय॑ त्वा ॥ 21 ॥

(म॒हानेका॒न्नविग्ं॑शतिः) (अ. 20)

म॒हाग्ं इन्द्रो॑ नृ॒वदा च॑र्षणि॒प्रा उ॒त द्वि॒बर्हा॑ अमि॒न-स्सहो॑भिः । अ॒स्म॒द्रिय॑ग्वावृधे वी॒र्या॑यो॒रुः पृ॒थु-स्सुकृ॑तः क॒र्तृभि॑र्भूत् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि महे॒न्द्राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑-र्महे॒न्द्राय॑ त्वा ॥ 22 ॥

(म॒हा-न्नृ॒वथ् - षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 21)

क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे᳚ । उपो॒पेन्नु म॑घव॒-न्भूय॒ इन्नु ते॒ दान॑-न्दे॒वस्य॑ पृच्यते ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्या-दि॒त्येभ्य॑स्त्वा ॥ क॒दा च॒न प्र यु॑च्छस्यु॒भे नि पा॑सि॒ जन्म॑नी । तुरी॑यादित्य॒ सव॑न-न्त इन्द्रि॒यमा त॑स्थाव॒मृत॑-न्दि॒वि ॥ य॒ज्ञो दे॒वाना॒-म्प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्तः॑ । आ वो॒ ऽर्वाची॑ सुम॒ति-र्व॑वृत्याद॒ग्ं॒हो-श्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रा-ऽस॑त् ॥ विव॑स्व आदित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थस्तेन॑ मन्दस्व॒ तेन॑ तृप्य तृ॒प्यास्म॑ ते व॒य-न्त॑र्पयि॒तारो॒ या दि॒व्या वृष्टि॒स्तया᳚ त्वा श्रीणामि ॥ 23 ॥

(वः॒- स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 22)

वा॒मम॒द्य स॑वितर्वा॒ममु॒ श्वो दि॒वेदि॑वे वा॒मम॒स्मभ्यग्ं॑ सावीः ॥ वा॒मस्य॒ हि क्षय॑स्य देव॒ भूरे॑र॒या धि॒या वा॑म॒भाजः॑ स्याम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे ॥ 24 ॥

(वा॒मं-चतु॑र्विग्ंशतिः) (अ. 23)

अद॑ब्धेभि-स्सवितः पा॒युभि॒ष्ट्वग्ं शि॒वेभि॑र॒द्य परि॑पाहि नो॒ गय᳚म् । हिर॑ण्यजिह्व-स्सुवि॒ताय॒ नव्य॑से॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घशग्ं॑स ईशत ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे ॥ 25 ॥

(अद॑ब्धेभि॒-स्त्रियो॑विग्ंशतिः) (अ. 24)

हिर॑ण्यपाणिमू॒तये॑ सवि॒तार॒मुप॑ ह्वये । स चेत्ता॑ दे॒वता॑ प॒दम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे ॥ 26 ॥

(हिर॑ण्यपाणिं॒-चतु॑र्दश) (अ. 25)

सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒नो बृ॒हदु॒क्षे नम॑ ए॒ष ते॒ योनि॒-र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ ॥ 27 ॥

(सु॒शर्मा॒-द्वाद॑श) (अ. 26)

बृह॒स्पति॑सुतस्य त इन्दो इन्द्रि॒याव॑तः॒ पत्नी॑वन्त॒-ङ्ग्रह॑-ङ्गृह्णा॒म्यग्ना(3)इ पत्नी॒वा(3) स्स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोम॑-म्पिब॒ स्वाहा᳚ ॥ 28 ॥

(बृह॒स्पति॑सुतस्य॒-पञ्च॑दश) (अ. 27)

हरि॑रसि हारियोज॒नो हर्यो᳚-स्स्था॒ता वज्र॑स्य भ॒र्ता पृश्ञेः᳚ प्रे॒ता तस्य॑ ते देव सोमे॒ष्टय॑जुष-स्स्तु॒तस्तो॑मस्य श॒स्तोक्थ॑स्य॒ हरि॑वन्त॒-ङ्ग्रह॑-ङ्गृह्णामि ह॒री-स्स्थ॒ हर्यो᳚र्धा॒ना-स्स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ॥ 29 ॥

(हरि॑रसि॒-षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 28)

अग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्य॒ग्नये᳚ त्वा॒ तेज॑स्वत ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये᳚ त्वा॒ तेज॑स्वते ॥ 30 ॥

(अग्न॒ आयूग्ं॑षि॒-त्रयो॑विग्ंशतिः) (अ. 29)

उ॒त्तिष्ठ॒न्नोज॑सा स॒ह पी॒त्वा शिप्रे॑ अवेपयः । सोम॑मिन्द्र च॒मू सु॒तम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वत ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वते ॥ 31 ॥

(उ॒त्तिष्ठ॒न्नेक॑विग्ंशतिः) (अ. 30)

त॒रणि॑-र्वि॒श्वद॑र्शतो ज्योति॒ष्कृद॑सि सूर्य । विश्व॒मा भा॑सि रोच॒नम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि॒ सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वत ए॒ष ते॒ योनि॒-स्सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वते ॥ 32 ॥

(त॒रणि॑-र्विग्ंश॒तिः) (अ. 31)

आ प्या॑यस्व मदिन्तम॒ सोम॒ विश्वा॑भि-रू॒तिभिः॑ । भवा॑ न-स्स॒प्रथ॑स्तमः ॥ 33 ॥

(आ प्या॑यस्व॒-नव॑) (अ. 32)

ई॒युष्टे ये पूर्व॑तरा॒मप॑श्यन् व्यु॒च्छन्ती॑मु॒षस॒-म्मर्त्या॑सः । अ॒स्माभि॑रू॒ नु प्र॑ति॒चक्ष्या॑-ऽभू॒दो ते य॑न्ति॒ ये अ॑प॒रीषु॒ पश्यान्॑ ॥ 34 ॥

(ई॒यु-रेका॒न्नविग्ं॑शतिः) (अ. 33)

ज्योति॑ष्मती-न्त्वा सादयामि ज्योति॒ष्कृत॑-न्त्वा सादयामि ज्योति॒र्विद॑-न्त्वा सादयामि॒ भास्व॑ती-न्त्वा सादयामि॒ ज्वल॑न्ती-न्त्वा सादयामि मल्मला॒भव॑न्ती-न्त्वा सादयामि॒ दीप्य॑माना-न्त्वा सादयामि॒ रोच॑माना-न्त्वा सादया॒म्यज॑स्रा-न्त्वा सादयामि बृ॒हज्ज्यो॑तिष-न्त्वा सादयामि बो॒धय॑न्ती-न्त्वा सादयामि॒ जाग्र॑ती-न्त्वा सादयामि ॥ 35 ॥

(ज्योति॑ष्मती॒ग्ं॒-षट्त्रिग्ं॑शत्) (अ. 34)

प्र॒या॒साय॒ स्वाहा॑ ऽऽया॒साय॒ स्वाहा॑ विया॒साय॒ स्वाहा॑ संयाँ॒साय॒ स्वाहो᳚द्या॒साय॒ स्वाहा॑-ऽवया॒साय॒ स्वाहा॑ शु॒चे स्वाहा॒ शोका॑य॒ स्वाहा॑ तप्य॒त्वै स्वाहा॒ तप॑ते॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मह॒त्यायै॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ॥ 36 ॥

(प्र॒या॒साय॒-चतु॑र्विग्ंशतिः ) (अ. 35)

चि॒त्तग्ं स॑न्ता॒नेन॑ भ॒वं-यँ॒क्ना रु॒द्र-न्तनि॑म्ना पशु॒पतिग्ग्॑ स्थूलहृद॒येना॒ग्निग्ं हृद॑येन रु॒द्रं-लोँहि॑तेन श॒र्व-म्मत॑स्नाभ्या-म्महादे॒व-म॒न्तःपा᳚र्श्वेनौषिष्ठ॒हनग्ं॑ शिङ्गीनिको॒श्या᳚भ्याम् ॥ 37 ॥

(चि॒त्त-म॒ष्टाद॑श) (अ. 36)

आ ति॑ष्ठ वृत्रह॒-न्रथं॑-युँ॒क्ता ते॒ ब्रह्म॑णा॒ हरी᳚ । अ॒र्वा॒चीन॒ग्ं॒ सु ते॒ मनो॒ ग्रावा॑ कृणोतु व॒ग्नुना᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 38 ॥

(आ ति॑ष्ट॒-षट्विग्ं॑शतिः) (अ. 37)

इन्द्र॒मिद्धरी॑ वह॒तो-ऽप्र॑तिधृष्टशवस॒-मृषी॑णा-ञ्च स्तु॒तीरुप॑ य॒ज्ञ-ञ्च॒ मानु॑षाणाम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 39 ॥

(इन्द्र॒मित्-त्रयो॑विग्ंशतिः) (अ. 38)

असा॑वि॒ सोम॑ इन्द्र ते॒ शवि॑ष्ठ धृष्ण॒वा ग॑हि । आ त्वा॑ पृणक्त्विन्द्रि॒यग्ं रज॒-स्सूर्य॒-न्न र॒श्मिभिः॑ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 40 ॥

(असा॑वि-स॒प्तविग्ं॑शतिः) (अ. 39)

सर्व॑स्य प्रति॒शीव॑री॒ भूमि॑स्त्वो॒पस्थ॒ आ-ऽधि॑त । स्यो॒ना-ऽस्मै॑ सु॒षदा॑ भव॒ यच्छा᳚-ऽस्मै शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 41 ॥

(सर्व॑स्य॒ षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 40)

म॒हाग्ं इन्द्रो॒ वज्र॑बाहु-ष्षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु । स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ करोतु॒ हन्तु॑ पा॒प्मानं॒-योँ᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 42 ॥

(म॒हान्-षड्विग्ं॑शतिः) (अ. 41)

स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒-स्सोम॑-म्पिब वृत्रहञ्छूर वि॒द्वान् । ज॒हि शत्रू॒ग्ं॒ रप॒ मृधो॑ नुद॒स्वा-ऽथाभ॑य-ङ्कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ ॥ 43 ॥

(स॒जोषाः᳚-त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 42)

उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ॥ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑-र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः । आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च ॥ अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान्. विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् । यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-ज्जु॑हुरा॒ण मेनो॒ भूयि॑ष्ठा-न्ते॒ नम॑उक्तिं-विँधेम ॥ दिव॑-ङ्गच्छ॒ सुवः॑ पत रू॒पेण॑ [रू॒पेण॑, वो॒ रू॒पम॒भ्यैमि॒ वय॑सा॒ वयः॑ ।] ॥ 44 ॥

वो रू॒पम॒भ्यैमि॒ वय॑सा॒ वयः॑ । तु॒थो वो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ वि भ॑जतु॒ वर्षि॑ष्ठे॒ अधि॒ नाके᳚ ॥ ए॒तत्ते॑ अग्ने॒ राध॒ ऐति॒ सोम॑च्युत॒-न्तन्मि॒त्रस्य॑ प॒था न॑य॒र्तस्य॑ प॒था प्रेत॑ च॒न्द्रद॑क्षिणा य॒ज्ञस्य॑ प॒था सु॑वि॒ता नय॑न्ती-र्ब्राह्म॒णम॒द्य रा᳚द्ध्यास॒मृषि॑मार्षे॒य-म्पि॑तृ॒मन्त॑-म्पैतृम॒त्यग्ं सु॒धातु॑दक्षिणं॒-विँ सुवः॒ पश्य॒ व्य॑न्तरि॑क्षं॒-यँत॑स्व सद॒स्यै॑ र॒स्मद्दा᳚त्रा देव॒त्रा ग॑च्छत॒ मधु॑मतीः प्रदा॒तार॒मा वि॑श॒ता-ऽन॑वहाया॒-ऽस्मा-न्दे॑व॒याने॑न प॒थेत॑ सु॒कृतां᳚-लोँ॒के सी॑दत॒ तन्नः॑ सग्ग्स्कृ॒तम् ॥ 45 ॥

(रू॒पेण॑-सद॒स्यै॑-र॒ष्टाद॑श च) (अ. 43)

धा॒ता रा॒ति-स्स॑वि॒तेद-ञ्जु॑षन्ता-म्प्र॒जाप॑ति-र्निधि॒पति॑र्नो अ॒ग्निः । त्वष्टा॒ विष्णुः॑ प्र॒जया॑ सग्ंररा॒णो यज॑मानाय॒ द्रवि॑ण-न्दधातु ॥ समि॑न्द्र णो॒ मन॑सा नेषि॒ गोभि॒-स्सग्ं सू॒रिभि॑र्मघव॒न्-थ्सग्ग् स्व॒स्त्या । स-म्ब्रह्म॑णा दे॒वकृ॑तं॒-यँदस्ति॒ स-न्दे॒वानाग्ं॑ सुम॒त्या य॒ज्ञिया॑नाम् ॥ सं-वँर्च॑सा॒ पय॑सा॒ स-न्त॒नूभि॒-रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सग्ं शि॒वेन॑ ॥ त्वष्टा॑ नो॒ अत्र॒ वरि॑वः कृणो॒- [वरि॑वः कृणोतु, अनु॑ मार्ष्टु] 46

त्वनु॑ मार्ष्टु त॒नुवो॒ यद्विलि॑ष्टम् ॥ यद॒द्य त्वा᳚ प्रय॒ति य॒ज्ञे अ॒स्मिन्नग्ने॒ होता॑र॒मवृ॑णीमही॒ह । ऋध॑गया॒डृध॑गु॒ता-ऽश॑मिष्ठाः प्रजा॒नन्. य॒ज्ञमुप॑ याहि वि॒द्वान् ॥ स्व॒गा वो॑ देवा॒-स्सद॑नमकर्म॒ य आ॑ज॒ग्म सव॑ने॒द-ञ्जु॑षा॒णाः । ज॒क्षि॒वाग्ंसः॑ पपि॒वाग्ंस॑श्च॒ विश्वे॒-ऽस्मे ध॑त्त वसवो॒ वसू॑नि ॥ याना-ऽव॑ह उश॒तो दे॑व दे॒वा-न्ता- [दे॒वा-न्तान्, प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे᳚ ।] 47

न्प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे᳚ । वह॑माना॒ भर॑माणा ह॒वीग्ंषि॒ वसु॑-ङ्घ॒र्म-न्दिव॒मा ति॑ष्ठ॒तानु॑ । यज्ञ॑ य॒ज्ञ-ङ्ग॑च्छ य॒ज्ञप॑ति-ङ्गच्छ॒ स्वां-योँनि॑-ङ्गच्छ॒ स्वाहै॒ष ते॑ य॒ज्ञो य॑ज्ञपते स॒हसू᳚क्तवाक-स्सु॒वीर॒-स्स्वाहा॒ देवा॑ गातुविदो गा॒तुं-विँ॒त्त्वा गा॒तुमि॑त॒ मन॑सस्पत इ॒म-न्नो॑ देव दे॒वेषु॑ य॒ज्ञग्ग् स्वाहा॑ वा॒चि स्वाहा॒ वाते॑ धाः ॥ 48 ॥

(कृ॒णो॒तु॒-तान॒-ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च ) (अ. 44)

उ॒रुग्ं हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कार॒ सूर्या॑य॒ पन्था॒-मन्वे॑त॒वा उ॑ । अ॒पदे॒ पादा॒ प्रति॑धातवे-ऽकरु॒ता-ऽप॑व॒क्ता हृ॑दया॒विध॑श्चित् ॥ श॒त-न्ते॑ राज-न्भि॒षजः॑ स॒हस्र॑मु॒र्वी ग॑म्भी॒रा सु॑म॒तिष्टे॑ अस्तु । बाध॑स्व॒ द्वेषो॒ निर्-ऋ॑ति-म्परा॒चैः कृ॒त-ञ्चि॒देनः॒ प्र मु॑मुग्द्ध्य॒स्मत् ॥ अ॒भिष्ठि॑तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशो॒-ऽग्नेरनी॑कम॒प आ वि॑वेश । अपा᳚न्नपा-त्प्रति॒रक्ष॑न्नसु॒र्य॑-न्दमे॑दमे [ ] 49

स॒मिधं॑-यँक्ष्यग्ने ॥ प्रति॑ ते जि॒ह्वा घृ॒तमुच्च॑रण्ये-थ्समु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒फ्स्व॑न्तः । स-न्त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धी-रु॒ता-ऽऽपो॑ य॒ज्ञस्य॑ त्वा यज्ञपते ह॒विर्भिः॑ ॥ सू॒क्त॒वा॒के न॑मोवा॒के वि॑धे॒मा-ऽव॑भृथ निचङ्कुण निचे॒रुर॑सि निचङ्कु॒णा-ऽव॑ दे॒वै-र्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑-ऽया॒डव॒ मर्त्यै॒-र्मर्त्य॑कृतमु॒रोरा नो॑ देव रि॒षस्पा॑हि सुमि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय- [ओष॑धयः, स॒न्तु॒ दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑] 50

स्सन्तु दुर्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासु॒-र्यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मो देवी॑राप ए॒ष वो॒ गर्भ॒स्तं-वँ॒-स्सुप्री॑त॒ग्ं॒ सुभृ॑त-मकर्म दे॒वेषु॑ न-स्सु॒कृतो᳚ ब्रूता॒-त्प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॒ प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॒ एधो᳚-ऽस्येधिषी॒महि॑ स॒मिद॑सि॒ तेजो॑-ऽसि तेजो॒ मयि॑ धेह्य॒पो अन्व॑चारिष॒ग्ं॒ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वाग्ं अग्न॒ आ ऽग॑म॒-न्त-म्मा॒ सग्ं सृ॑ज॒ वर्च॑सा ॥ 51 ॥

(दमे॑दम॒-ओष॑धय॒- आ-षट्च॑) (अ. 45)

यस्त्वा॑ हृ॒दा की॒रिणा॒ मन्य॑मा॒नो ऽम॑र्त्य॒-म्मर्त्यो॒ जोह॑वीमि । जात॑वेदो॒ यशो॑ अ॒स्मासु॑ धेहि प्र॒जाभि॑रग्ने अमृत॒त्वम॑श्याम् ॥ यस्मै॒ त्वग्ं सु॒कृते॑ जातवेद॒ उ लो॒कम॑ग्ने कृ॒णवः॑ स्यो॒नम् । अ॒श्विन॒ग्ं॒ स पु॒त्रिणं॑-वीँ॒रव॑न्त॒-ङ्गोम॑न्तग्ं र॒यि-न्न॑शते स्व॒स्ति ॥ त्वे सु पु॑त्र शव॒सो-ऽवृ॑त्र॒न् काम॑कातयः । न त्वामि॒न्द्राति॑ रिच्यते ॥ उ॒क्थौ॑क्थे॒ सोम॒ इन्द्र॑-म्ममाद नी॒थेनी॑थे म॒घवा॑नग्ं [म॒घवा॑नग्ं, सु॒तासः॑ ।] 52

सु॒तासः॑ । यदीग्ं॑ स॒बाधः॑ पि॒तर॒-न्न पु॒त्रा-स्स॑मा॒नद॑क्षा॒ अव॑से॒ हव॑न्ते ॥ अग्ने॒ रसे॑न॒ तेज॑सा॒ जात॑वेदो॒ वि रो॑चसे । र॒क्षो॒हा-ऽमी॑व॒चात॑नः ॥ अ॒पो अन्व॑चारिष॒ग्ं॒ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वाग्ं अग्न॒ आ-ऽग॑म॒-न्त-म्मा॒ सग्ं सृ॑ज॒ वर्च॑सा ॥वसु॒-र्वसु॑पति॒र्॒ हिक॒मस्य॑ग्ने वि॒भाव॑सुः । स्याम॑ ते सुम॒तावपि॑ ॥ त्वाम॑ग्ने॒ वसु॑पतिं॒-वँसू॑नाम॒भि प्र म॑न्दे [प्र म॑न्दे, अ॒द्ध्व॒रेषु॑ राजन्न् ।] 53

अद्ध्व॒रेषु॑ राजन्न् । त्वया॒ वाजं॑-वाँज॒यन्तो॑ जयेमा॒-ऽभिष्या॑म पृथ्सु॒ती-र्मर्त्या॑नाम् । त्वाम॑ग्ने वाज॒सात॑मं॒-विँप्रा॑ वर्धन्ति॒ सुष्टु॑तम् । स नो॑ रास्व सु॒वीर्य᳚म् ॥ अ॒य-न्नो॑ अ॒ग्निर्वरि॑वः कृणोत्व॒य-म्मृधः॑ पु॒र ए॑तु प्रभि॒न्दन्न् ॥ अ॒यग्ं शत्रू᳚ञ्जयतु॒ जर्हृ॑षाणो॒-ऽयं-वाँज॑-ञ्जयतु॒ वाज॑सातौ ॥ अ॒ग्निना॒-ऽग्नि-स्समि॑द्ध्यते क॒वि-र्गृ॒हप॑ति॒-र्युवा᳚ । ह॒व्य॒वाड्-जु॒ह्वा᳚स्यः ॥ त्वग्ग् ह्य॑ग्ने अ॒ग्निना॒ विप्रो॒ विप्रे॑ण॒ सन्थ्स॒ता । सखा॒ सख्या॑ समि॒द्ध्यसे᳚ ॥ उद॑ग्ने॒ शुच॑य॒स्तव॒, वि ज्योति॑षा ॥ 54 ॥

(म॒घवा॑नं-मन्दे॒-ह्य॑ग्ने॒-चतु॑र्दश च) (अ. 46)

(आ द॑दे-वा॒चस्पत॑य-उपया॒मगृ॑हीतो॒-ऽस्या वा॑यो -अ॒यं-वाँं॒ - ँया वां᳚-प्रात॒र्युजा॑-व॒यन्-तं -ँये दे॑वा-स्त्रि॒ग्ं॒श-दु॑पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि-मू॒र्धानं॒-मधु॒श्चे-न्द्रा᳚ग्नी॒; ओमा॑सो-म॒रुत्व॑न्त॒-मिन्द्र॑ मरुत्वो-म॒रुत्वा᳚न्- म॒हा-न्म॒हान्नु॒वत्-क॒दा-वा॒म-मद॑ब्धेभि॒र्॒ हिर॑ण्यपाणिग्ं-सु॒शर्मा॒-बृह॒स्पति॑ सुतस्य॒ - हरि॑र॒स्य-ग्न॑-उ॒त्तिष्ठ॑न्-त॒रणि॒- राप्या॑यस्वे॒-युष्टे ये-ज्योति॑ष्मतीं-प्रया॒साय॑-चि॒त्त-माति॒ष्ठे-न्द्र॒-मसा॑वि॒-सर्व॑स्य-म॒हान्-थ्स॒जोषा॒-उदु॒त्यं-धा॒तो-रुग्ं हि-य-स्त्वा॒ षट्च॑त्वारिग्ंशत् ।)

(वा॒च प्रा॒णाय॑ त्वा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्यपा॒नाय॑ त्वा । आ वा॑यो वा॒यवे॑ स॒जोषा᳚भ्या-न्त्वा । अ॒यमृ॑ता॒युभ्या᳚-न्त्वा । या वा॑म॒श्विभ्या॒-म्माद्ध्वी᳚भ्या-न्त्वा । प्रा॒त॒र्युजा॑व॒श्विभ्या॑म॒श्विभ्या᳚-न्त्वा । अ॒यग्ं शण्डा॑य वी॒रता᳚-म्पाहि । त-म्मर्का॑य प्र॒जाः पा॑हि । ये दे॑वा स्त्रि॒ग्ं॒शदा᳚ग्रय॒णो॑-ऽसि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीन्द्रा॑य त्वोक्था॒युवे᳚ । मू॒र्धान॑म॒ग्नये᳚ त्वा वैश्वान॒राय॑ । मधु॑श्च स॒ग्ं॒ सर्पो॑-ऽसि । इन्द्रा᳚ग्नी इन्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वा । ओमा॑सो॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ । म॒रुत्व॑-न्त॒न्त्रीणीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते । म॒हान्द्वे म॑हे॒न्द्राय॑ त्वा । क॒दा च॒ना-ऽऽदि॒त्येभ्य॑स्त्वा । क॒दा च॒न स्त॒री-र्विव॑स्व आदित्य । इन्द्र॒ग्ं॒ शुचि॑र॒पः । वा॒मन्त्रीणी॑ दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे । सु॒शर्मा॑-ऽसि॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यः॑ । बृह॒स्पति॑-सुतस्य॒ त्वष्ट्रा॒ सोम॑-म्पिब॒ स्वाहा᳚ । हरि॑रसि स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । अग्न॒ आयूग्॑ष्य॒ग्नये᳚ त्वा॒ तेज॑स्वते । उ॒त्तिष्ठ॒न्निन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वते । त॒रणि॒-स्सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वते । आ ति॑ष्ठाद्या॒ष्षटिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने᳚ । उदु॒ त्य-ञ्चि॒त्रम् । अग्ने॒ नय॒ दिव॑-ङ्गच्छ । उ॒रूमायु॑ष्टे॒ यद्दे॑वा मुमुग्धि । अग्ना॑विष्णू सुक्रतू मुमुक्तम् । परा॒ वै प॒ङ्क्त्यः॑ । दे॒वा वै ये दे॒वाः प॒ङ्क्त्यो᳚ । परा॒ वै स वाच᳚म् । भूमि॒र्व्य॑तृष्यन्न् । प्र॒जाप॑ति॒-र्व्य॑क्षुद्ध्यन्न् । भूमि॑रादि॒या वै । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमा॑दि॒त्यो वै । भूमि॒-र्लेक॒-स्सले॑क-स्सु॒लेकः॑ । विष्णो॒रुदु॑त्त॒मम् । अन्न॑पते॒ पुन॑स्वा-ऽऽदि॒त्याः । उ॒रुग्ं सग्ं सृ॑ज॒ वर्च॑सा । यस्त्वा॒ सुष्टु॑तम् । त्वम॑ग्ने यु॒क्ष्वा हि सु॑ष्टि॒तिम् । त्वम॑ग्ने॒ विच॑र्षणे । यत्वा॒ वि रो॑चसे ।)

(आ द॑दे॒-ये दे॑वा-म॒हा-नु॒त्तिष्ठ॒न्-थ्सर्व॑स्य-सन्तु दुर्मि॒त्रा-श्चतु॑ष्पञ्चा॒शत् ।)

(आ द॑दे॒, वि ज्योति॑षा)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥