Summary — Assamese
AI-generated · not yet verified
The Assamese meaning of each verse is shown below the verse.
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒न्ते दे॒वा वि॑ज॒यमु॑प॒यन्तो॒ ऽग्नौ वा॒मं-वँसु॒ स-न्न्य॑दधते॒दमु॑ नो भविष्यति॒ यदि॑ नो जे॒ष्यन्तीति॒ तद॒ग्निर्न्य॑कामयत॒ तेनापा᳚क्राम॒-त्तद्दे॒वा वि॒जित्या॑व॒रुरु॑थ्समाना॒ अन्वा॑य॒-न्तद॑स्य॒ सह॒सा-ऽऽदि॑थ्सन्त॒ सो॑ ऽरोदी॒द्यदरो॑दी॒-त्त-द्रु॒द्रस्य॑ रुद्र॒त्वं-यँदश्व्रशी॑यत॒ त- [तत्, र॒ज॒तग्ं] 1
द्र॑ज॒तग्ं हिर॑ण्यमभव॒-त्तस्मा᳚-द्रज॒तग्ं हिर॑ण्य-मदक्षि॒ण्य-म॑श्रु॒जग्ं हि यो ब॒र्॒हिषि॒ ददा॑ति पु॒रा-ऽस्य॑ संवँथ्स॒रा-द्गृ॒हे रु॑दन्ति॒ तस्मा᳚-द्ब॒र्॒हिषि॒ न देय॒ग्ं॒ सो᳚-ऽग्निर॑ब्रवी-द्भा॒ग्य॑सा॒न्यथ॑ व इ॒दमिति॑ पुनरा॒धेय॑-न्ते॒ केव॑ल॒मित्य॑ब्रुव-न्नृ॒द्ध्नव॒-त्खलु॒ स इत्य॑ब्रवी॒द्यो म॑द्देव॒त्य॑-म॒ग्नि-मा॒दधा॑ता॒ इति॒ त-म्पू॒षा-ऽऽध॑त्त॒ तेन॑ [ ] 2
पू॒षा-ऽऽर्ध्नो॒-त्तस्मा᳚-त्पौ॒ष्णाः प॒शव॑ उच्यन्ते॒ त-न्त्वष्टा-ऽऽध॑त्त॒ तेन॒ त्वष्टा᳚-ऽऽर्ध्नो॒-त्तस्मा᳚-त्त्वा॒ष्ट्राः प॒शव॑ उच्यन्ते॒ त-म्मनु॒रा-ऽध॑त्त॒ तेन॒ मनु॑रा॒र्ध्नो॒-त्तस्मा᳚न्मान॒व्यः॑ प्र॒जा उ॑च्यन्ते॒ त-न्धा॒ता-ऽऽध॑त्त॒ तेन॑ धा॒ता-ऽऽर्ध्नो᳚-थ्संवँथ्स॒रो वै धा॒ता तस्मा᳚-थ्संवँथ्स॒र-म्प्र॒जाः प॒शवो-ऽनु॒ प्र जा॑यन्ते॒ य ए॒व-म्पु॑नरा॒धेय॒स्यर्धिं॒-वेँद॒- [ए॒व-म्पु॑नरा॒धेय॒स्यर्धिं॒-वेँद॑, ऋ॒ध्नोत्ये॒व] 3
-र्ध्नोत्ये॒व यो᳚-ऽस्यै॒व-म्ब॒न्धुतां॒-वेँद॒ बन्धु॑मा-न्भवति भाग॒धेयं॒-वाँ अ॒ग्निराहि॑त इ॒च्छमा॑नः प्र॒जा-म्प॒शून् यज॑मान॒स्योप॑ दोद्रावो॒द्वास्य॒ पुन॒रा द॑धीत भाग॒धेये॑नै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धय॒त्यथो॒ शान्ति॑रे॒वास्यै॒षा पुन॑र्वस्वो॒रा द॑धीतै॒तद्वै पु॑नरा॒धेय॑स्य॒ नक्ष॑त्रं॒-यँ-त्पुन॑र्वसू॒ स्वाया॑मे॒वैन॑-न्दे॒वता॑यामा॒धाय॑ ब्रह्मवर्च॒सी भ॑वति द॒र्भै रा द॑धा॒त्यया॑तयामत्वाय द॒र्भैरा द॑धात्य॒द्भ्य ए॒वैन॒मोष॑धीभ्यो ऽव॒रुद्ध्या ऽऽध॑त्ते॒ पञ्च॑कपालः पुरो॒डाशो॑ भवति॒ पञ्च॒ वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभ्य॑ ए॒वैन॑मव॒रुद्ध्या ऽऽध॑त्ते ॥ 4 ॥
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒nte de॒vā vi̭ja॒yamṷpa॒yanto॒ 'gnau vā॒maṃ-va~su॒ sa-nnya̭dadhate॒damṷ no bhaviṣyati॒ yadi̭ no je॒ṣyantīti॒ tada॒gnirnya̭kāmayata॒ tenāpā᳚krāma॒-ttadde॒vā vi॒jityā̭va॒rurṷthsamānā॒ anvā̭ya॒-ntada̭sya॒ saha॒sā-''di̭thsanta॒ so̭ 'rodī॒dyadaro̭dī॒-tta-dru॒drasya̭ rudra॒tvaṃ-ya~daśvraśī̭yata॒ ta- [tat, ra॒ja॒tagṃ] 1
dra̭ja॒tagṃ hira̭ṇyamabhava॒-ttasmā᳚-draja॒tagṃ hira̭ṇya-madakṣi॒ṇya-ma̭śru॒jagṃ hi yo ba॒r॒hiṣi॒ dadā̭ti pu॒rā-'sya̭ saṃva~thsa॒rā-dgṛ॒he rṷdanti॒ tasmā᳚-dba॒r॒hiṣi॒ na deya॒gṃ॒ so᳚-'gnira̭bravī-dbhā॒gya̭sā॒nyatha̭ va i॒damiti̭ punarā॒dheya̭-nte॒ keva̭la॒mitya̭bruva-nnṛ॒ddhnava॒-tkhalu॒ sa itya̭bravī॒dyo ma̭ddeva॒tya̭-ma॒gni-mā॒dadhā̭tā॒ iti॒ ta-mpū॒ṣā-''dha̭tta॒ tena̭ [ ] 2
pū॒ṣā-''rdhno॒-ttasmā᳚-tpau॒ṣṇāḥ pa॒śava̭ ucyante॒ ta-ntvaṣṭā-''dha̭tta॒ tena॒ tvaṣṭā᳚-''rdhno॒-ttasmā᳚-ttvā॒ṣṭrāḥ pa॒śava̭ ucyante॒ ta-mmanu॒rā-'dha̭tta॒ tena॒ manṷrā॒rdhno॒-ttasmā᳚nmāna॒vyaḥ̭ pra॒jā ṷcyante॒ ta-ndhā॒tā-''dha̭tta॒ tena̭ dhā॒tā-''rdhno᳚-thsaṃva~thsa॒ro vai dhā॒tā tasmā᳚-thsaṃva~thsa॒ra-mpra॒jāḥ pa॒śavo-'nu॒ pra jā̭yante॒ ya e॒va-mpṷnarā॒dheya॒syardhiṃ॒-ve~da॒- [e॒va-mpṷnarā॒dheya॒syardhiṃ॒-ve~da̭, ṛ॒dhnotye॒va] 3
-rdhnotye॒va yo᳚-'syai॒va-mba॒ndhutāṃ॒-ve~da॒ bandhṷmā-nbhavati bhāga॒dheyaṃ॒-vā~ a॒gnirāhi̭ta i॒cchamā̭naḥ pra॒jā-mpa॒śūn yaja̭māna॒syopa̭ dodrāvo॒dvāsya॒ puna॒rā da̭dhīta bhāga॒dheyḙnai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhaya॒tyatho॒ śānti̭re॒vāsyai॒ṣā puna̭rvasvo॒rā da̭dhītai॒tadvai pṷnarā॒dheya̭sya॒ nakṣa̭traṃ॒-ya~-tpuna̭rvasū॒ svāyā̭me॒vaina̭-nde॒vatā̭yāmā॒dhāya̭ brahmavarca॒sī bha̭vati da॒rbhai rā da̭dhā॒tyayā̭tayāmatvāya da॒rbhairā da̭dhātya॒dbhya e॒vaina॒moṣa̭dhībhyo 'va॒ruddhyā ''dha̭tte॒ pañca̭kapālaḥ puro॒ḍāśo̭ bhavati॒ pañca॒ vā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhya̭ e॒vaina̭mava॒ruddhyā ''dha̭tte || 4 ||
কৃষ্ণ যজুৰ্বেদীয় তৈত্তিৰীয় সংহিতাৰ প্ৰথম কাণ্ডৰ পঞ্চম প্ৰশ্ন - পুনৰাধান। ওঁ নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতয়ে নমঃ, শ্ৰী গুৰুভ্যঃ নমঃ। হৰিঃ ওঁ। দেৱাসুৰসকল সংযুদ্ধত আসন্ন হৈছিল। সেই দেৱসকলে বিজয় লাভ কৰি অগ্নিত শ্ৰেষ্ঠ ধন ৰাখি কৈছিল, 'যদি আমাক তেওঁলোকে জয় কৰে, তেন্তে এইটো আমাৰ হ'ব।' তাক অগ্নিয়ে বাঞ্ছা কৰিলে। তাৰ দ্বাৰা তেওঁ আঁতৰি গ'ল। সেই দেৱসকলে জয় কৰি তাক পুনৰ পাবলৈ ইচ্ছা কৰি অনুসৰণ কৰিলে। তেওঁলোকে তাক বলপূৰ্বক গ্ৰহণ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰিলে। তেওঁ কান্দিলে। তেওঁ যি কান্দিলে, সেয়ে ৰুদ্ৰৰ ৰুদ্ৰত্ব। তেওঁ যি অশ্ৰু পেলালে, সেয়া ৰজত হ'ল। সেয়ে ৰজত হিৰণ্য অদক্ষিণ্য, কাৰণ অশ্ৰুৰে যুক্ত। যি বৰ্হিষিত দান কৰে, তাৰ সংৱৎসৰৰ আগতে ঘৰত কান্দে। সেয়ে বৰ্হিষিত দান কৰা উচিত নহয়। সেই অগ্নিয়ে ক'লে, 'মই ভাগ্যৰ অংশ ল'ম।' তেওঁলোকে ক'লে, 'তেন্তে পুনৰাধান কৰা হওক, কেৱল সেয়াই।' তেওঁ ক'লে, 'সেয়া নিশ্চয় সমৃদ্ধিশালী।' যি মোৰ দেৱতা অগ্নিক স্থাপন কৰে, তাক পূষাই স্থাপন কৰিলে। তাৰ দ্বাৰা পূষা সমৃদ্ধিশালী হ'ল। সেয়ে পৌষ্ণ পশু বুলি কোৱা হয়। তাক ত্বষ্টাই স্থাপন কৰিলে। তাৰ দ্বাৰা ত্বষ্টা সমৃদ্ধিশালী হ'ল। সেয়ে ত্বাষ্ট্ৰ পশু বুলি কোৱা হয়। তাক মনুৱে স্থাপন কৰিলে। তাৰ দ্বাৰা মনু সমৃদ্ধিশালী হ'ল। সেয়ে মানৱ প্ৰজা বুলি কোৱা হয়। তাক ধাতাই স্থাপন কৰিলে। তাৰ দ্বাৰা ধাতা সমৃদ্ধিশালী হ'ল। সংৱৎসৰেই ধাতা। সেয়ে সংৱৎসৰৰ পিছত প্ৰজা আৰু পশুৱে অনুসৰণ কৰি জন্মগ্ৰহণ কৰে। যি এনেদৰে পুনৰাধানৰ সমৃদ্ধি জানে, তেওঁ নিশ্চয় সমৃদ্ধিশালী হয়। যি এনেদৰে ইয়াৰ বন্ধুত্ব জানে, তেওঁ বন্ধুযুক্ত হয়। অগ্নি স্থাপিত হৈ ভাগধেয় ইচ্ছা কৰি যজমানাৰ প্ৰজা আৰু পশুৰ ওচৰলৈ দৌৰি গ'ল। তেওঁ পুনৰ স্থাপন কৰা উচিত। ভাগধেয়ৰ দ্বাৰাই তেওঁক সমৃদ্ধিশালী কৰে। তদুপৰি সেয়া তেওঁৰ শান্তিয়েই। পুনৰ্বসুত স্থাপন কৰা উচিত। সেয়া পুনৰাধানৰ নক্ষত্ৰ। যি পুনৰ্বসু, নিজৰ দেৱতাত স্থাপন কৰি ব্ৰহ্মবৰ্চসী হয়। দৰ্ভাৰে স্থাপন কৰে, অযাতয়ামত্বৰ বাবে দৰ্ভাৰে স্থাপন কৰে। পানী আৰু ঔষধিৰ পৰা তাক আৱৰি স্থাপন কৰে। পাঁচকপাল পুৰোডাশ হয়। পাঁচ ঋতু। ঋতুৰ পৰা তাক আৱৰি স্থাপন কৰে। ॥ ৪ ॥ AI
ध॑त्ते श॒ताक्ष॑रा भवन्ति श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑ तिष्ठति॒ यद्वा अ॒ग्निराहि॑तो॒ नर्ध्यते॒ ज्यायो॑ भाग॒धेय॑-न्निका॒मय॑मानो॒ यदा᳚ग्ने॒यग्ं सर्व॒-म्भव॑ति॒ सैवास्यर्धि॒-स्सं-वाँ ए॒तस्य॑ गृ॒हे वाक् सृ॑ज्यते॒ यो᳚-ऽग्निमु॑द्वा॒सय॑ते॒ स वाच॒ग्ं॒ सग्ंसृ॑ष्टां॒-यँज॑मान ईश्व॒रो-ऽनु॒ परा॑भवितो॒-र्विभ॑क्तयो भवन्ति वा॒चो विधृ॑त्यै॒ यज॑मान॒स्या-ऽप॑राभावाय॒ [-ऽप॑राभावाय, विभ॑क्ति-ङ्करोति॒] 6
विभ॑क्ति-ङ्करोति॒ ब्रह्मै॒व तद॑करुपा॒ग्ं॒शु य॑जति॒ यथा॑ वा॒मं-वँसु॑ विविदा॒नो गूह॑ति ता॒दृगे॒व तद॒ग्नि-म्प्रति॑ स्विष्ट॒कृत॒-न्निरा॑ह॒ यथा॑ वा॒मं-वँसु॑ विविदा॒नः प्र॑का॒श-ञ्जिग॑मिषति ता॒दृगे॒व तद्विभ॑क्तिमु॒क्त्वा प्र॑या॒जेन॒ वष॑ट्करोत्या॒यत॑नादे॒व नैति॒ यज॑मानो॒ वै पु॑रो॒डाशः॑ प॒शव॑ ए॒ते आहु॑ती॒ यद॒भितः॑ पुरो॒डाश॑मे॒ते आहु॑ती [ ] 7
जु॒होति॒ यज॑मानमे॒वोभ॒यतः॑ प॒शुभिः॒ परि॑ गृह्णाति कृ॒तय॑जु॒-स्सम्भृ॑तसम्भार॒ इत्या॑हु॒र्न स॒म्भृत्या᳚-स्सम्भा॒रा न यजुः॑ कर्त॒व्य॑मित्यथो॒ खलु॑ स॒म्भृत्या॑ ए॒व स॑म्भा॒राः क॑र्त॒व्यं॑-यँजु॑-र्य॒ज्ञस्य॒ समृ॑द्ध्यै पुनर्निष्कृ॒तो रथो॒ दक्षि॑णा पुनरुथ्स्यू॒तं-वाँसः॑ पुनरुथ्सृ॒ष्टो॑-ऽन॒ड्वा-न्पु॑नरा॒धेय॑स्य॒ समृ॑द्ध्यै स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्त जि॒ह्वा इत्य॑ग्निहो॒त्र-ञ्जु॑होति॒ यत्र॑यत्रै॒वास्य॒ न्य॑क्त॒-न्तत॑ [न्य॑क्त॒-न्ततः॑, ए॒वैन॒मव॑ रुन्धे] 8
ए॒वैन॒मव॑ रुन्धे वीर॒हा वा ए॒ष दे॒वानां॒-योँ᳚-ऽग्निमु॑द्वा॒सय॑ते॒ तस्य॒ वरु॑ण ए॒वर्ण॒यादा᳚ग्निवारु॒ण-मेका॑दशकपाल॒मनु॒ निर्व॑पे॒द्य-ञ्चै॒व हन्ति॒ यश्चा᳚स्यर्ण॒यात्तौ भा॑ग॒धेये॑न प्रीणाति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानः ॥ 9 ॥
dha̭tte śa॒tākṣa̭rā bhavanti śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭ tiṣṭhati॒ yadvā a॒gnirāhi̭to॒ nardhyate॒ jyāyo̭ bhāga॒dheya̭-nnikā॒maya̭māno॒ yadā᳚gne॒yagṃ sarva॒-mbhava̭ti॒ saivāsyardhi॒-ssaṃ-vā~ e॒tasya̭ gṛ॒he vāk sṛ̭jyate॒ yo᳚-'gnimṷdvā॒saya̭te॒ sa vāca॒gṃ॒ sagṃsṛ̭ṣṭāṃ॒-ya~ja̭māna īśva॒ro-'nu॒ parā̭bhavito॒-rvibha̭ktayo bhavanti vā॒co vidhṛ̭tyai॒ yaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvāya॒ [-'pa̭rābhāvāya, vibha̭kti-ṅkaroti॒] 6
vibha̭kti-ṅkaroti॒ brahmai॒va tada̭karupā॒gṃ॒śu ya̭jati॒ yathā̭ vā॒maṃ-va~sṷ vividā॒no gūha̭ti tā॒dṛge॒va tada॒gni-mprati̭ sviṣṭa॒kṛta॒-nnirā̭ha॒ yathā̭ vā॒maṃ-va~sṷ vividā॒naḥ pra̭kā॒śa-ñjiga̭miṣati tā॒dṛge॒va tadvibha̭ktimu॒ktvā pra̭yā॒jena॒ vaṣa̭ṭkarotyā॒yata̭nāde॒va naiti॒ yaja̭māno॒ vai pṷro॒ḍāśaḥ̭ pa॒śava̭ e॒te āhṷtī॒ yada॒bhitaḥ̭ puro॒ḍāśa̭me॒te āhṷtī [ ] 7
ju॒hoti॒ yaja̭māname॒vobha॒yataḥ̭ pa॒śubhiḥ॒ pari̭ gṛhṇāti kṛ॒taya̭ju॒-ssambhṛ̭tasambhāra॒ ityā̭hu॒rna sa॒mbhṛtyā᳚-ssambhā॒rā na yajuḥ̭ karta॒vya̭mityatho॒ khalṷ sa॒mbhṛtyā̭ e॒va sa̭mbhā॒rāḥ ka̭rta॒vyaṃ̭-ya~jṷ-rya॒jñasya॒ samṛ̭ddhyai punarniṣkṛ॒to ratho॒ dakṣi̭ṇā punaruthsyū॒taṃ-vā~saḥ̭ punaruthsṛ॒ṣṭo̭-'na॒ḍvā-npṷnarā॒dheya̭sya॒ samṛ̭ddhyai sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvā itya̭gniho॒tra-ñjṷhoti॒ yatra̭yatrai॒vāsya॒ nya̭kta॒-ntata̭ [nya̭kta॒-ntataḥ̭, e॒vaina॒mava̭ rundhe] 8
e॒vaina॒mava̭ rundhe vīra॒hā vā e॒ṣa de॒vānāṃ॒-yo~᳚-'gnimṷdvā॒saya̭te॒ tasya॒ varṷṇa e॒varṇa॒yādā᳚gnivāru॒ṇa-mekā̭daśakapāla॒manu॒ nirva̭pe॒dya-ñcai॒va hanti॒ yaścā᳚syarṇa॒yāttau bhā̭ga॒dheyḙna prīṇāti॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭mānaḥ || 9 ||
যি জনে অগ্নিক উদ্ধাৰ কৰে (অগ্নি স্থাপন কৰা ঠাইৰ পৰা আঁতৰায়), তেওঁ যজ্ঞ আৰু পশুবোৰ দূৰলৈ পেলাই দিয়ে। পাঁচ কপালৰ পুৰোডাশ হয়; যজ্ঞ পাঞ্চিক, পশুবোৰ পাঞ্চিক; তেওঁ যজ্ঞ আৰু পশুবোৰক ধৰি ৰাখে। যি জনে অগ্নিক উদ্ধাৰ কৰে, তেওঁ দেৱতাসকলৰ বীৰঘাতক। তেওঁৰ ব্ৰাহ্মণসকলে আগতে অন্ন ভোজন নকৰে। পাঞ্চিক যাজ্যানুৱাক্য হয়; যজ্ঞ পাঞ্চিক, পুৰুষ পাঞ্চিক; দেৱতাসকলৰ পৰা বীৰক পৃথক কৰি তেওঁ অগ্নিক পুনৰ স্থাপন কৰে। শ শ অক্ষৰযুক্ত হয়; শ বছৰীয়া পুৰুষ, শ ইন্দ্ৰিয়যুক্ত; তেওঁ আয়ু আৰু ইন্দ্ৰিয়ত প্ৰতিষ্ঠিত হয়। যদি স্থাপিত অগ্নি সমৃদ্ধ নহয়, তেওঁ ডাঙৰ ভাগ কামনা কৰে; যেতিয়া সকলো আগ্নেয় হয়, তেতিয়াই তেওঁৰ সমৃদ্ধি। যি জনে অগ্নিক উদ্ধাৰ কৰে, তেওঁৰ ঘৰত বাক্য সৃষ্টি হয়; যি যজ্ঞমানে সেই সংযুক্ত বাক্যৰ ওপৰত অধিপত্য কৰিব বিচাৰে, তেওঁ পৰাভৱৰ অধীন হয়। বাক্যৰ ধাৰণ আৰু যজ্ঞমানেৰ অপৰাভৱৰ বাবে বিভক্তি কৰে। বিভক্তি কৰে; তেওঁ ব্ৰহ্মকেই কৰে। অপাংশু যাগ কৰে; যেনেকৈ ধন লাভ কৰা লোকে গোপন কৰে, তেনেকৈ তেওঁ অগ্নিৰ প্ৰতি স্বিষ্টকৃত নিৰাহ কৰে; যেনেকৈ ধন লাভ কৰা লোকে প্ৰকাশ্য যাত্ৰা কৰিব বিচাৰে, তেনেকৈ তেওঁ বিভক্তি উক্ত কৰি প্ৰয়াজৰ দ্বাৰা বষট্কাৰ কৰে; তেওঁ স্থানৰ পৰা নাযায়। যজ্ঞমানে পুৰোডাশ, পশুবোৰ এই আহুতি; যেতিয়া পুৰোডাশৰ দুয়োকাষে এই আহুতি জুহোতি কৰে, তেতিয়া যজ্ঞমানেৰ দুয়োকাষে পশুৰে পৰিবেষ্টন কৰে। কৃতযজু আৰু সম্ভৃতসম্ভাৰ বুলি কয়; কিন্তু সম্ভৃতিৰ দ্বাৰা সম্ভাৰ নহয়, যজু কৰিব নালাগে; তেন্তে সম্ভৃতিৰ দ্বাৰাই সম্ভাৰ কৰিব লাগে, যজু কৰিব লাগে, যজ্ঞৰ সমৃদ্ধিৰ বাবে। পুনৰ্নিষ্কৃত ৰথ, দক্ষিণা, পুনৰুৎস্যূত বস্ত্ৰ, পুনৰুৎসৃষ্ট বলদ — পুনৰাধেয়ৰ সমৃদ্ধিৰ বাবে। 'হে অগ্নি, তোমাৰ সাত সমিধ, সাত জিহ্বা' এই মন্ত্ৰেৰে অগ্নিহোত্ৰ জুহোতি কৰে; য'ত য'ত তেওঁৰ ন্যক্ত (দোষ) থাকে, তাত তেওঁক ধৰি ৰাখে। যি জনে অগ্নিক উদ্ধাৰ কৰে, তেওঁ দেৱতাসকলৰ বীৰঘাতক; তেওঁৰ বাবে বৰুণে ৰণ কৰে; আগ্নিবাৰুণ একাদশকপাল অনুকূল নিৰ্বাপ কৰিব লাগে; যি হন্তা আৰু যি ৰণ কৰে, দুয়োকো ভাগধেয়ৰ দ্বাৰা সন্তুষ্ট কৰে; যজ্ঞমানেৰ আৰ্তি নহয়। AI
भूमि॑-र्भू॒म्ना द्यौ-र्व॑रि॒णा-ऽन्तरि॑क्ष-म्महि॒त्वा । उ॒पस्थे॑ ते देव्यदिते॒ ऽग्निम॑न्ना॒दम॒न्नाद्या॒या-ऽऽद॑धे ॥ आ-ऽय-ङ्गौः पृश्ञि॑रक्रमी॒दस॑न-न्मा॒तर॒-म्पुनः॑ । पि॒तर॑-ञ्च प्र॒यन्-थ्सुवः॑ ॥ त्रि॒ग्ं॒शद्धाम॒ वि रा॑जति॒ वा-क्प॑त॒ङ्गाय॑ शिश्रिये । प्रत्य॑स्य वह॒ द्युभिः॑ ॥ अ॒स्य प्रा॒णाद॑पान॒त्य॑न्तश्च॑रति रोच॒ना । व्य॑ख्य-न्महि॒ष-स्सुवः॑ ॥ यत्त्वा᳚ [ ] 10
क्रु॒द्धः प॑रो॒वप॑ म॒न्युना॒ यदव॑र्त्या । सु॒कल्प॑मग्ने॒ तत्तव॒ पुन॒स्त्वोद्दी॑पयामसि ॥यत्ते॑ म॒न्युप॑रोप्तस्य पृथि॒वीमनु॑ दद्ध्व॒से । आ॒दि॒त्या विश्वे॒ तद्दे॒वा वस॑वश्च स॒माभ॑रन्न् ॥ मनो॒ ज्योति॑-र्जुषता॒माज्यं॒-विँच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धातु । बृह॒स्पति॑स्तनुतामि॒म-न्नो॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥ स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्त जि॒ह्वा-स्स॒प्त- [जि॒ह्वा-स्स॒प्त, ऋष॑य-स्स॒प्त धाम॑] 11
-र्ष॑य-स्स॒प्त धाम॑ प्रि॒याणि॑ । स॒प्त होत्रा᳚-स्सप्त॒धा त्वा॑ यजन्ति स॒प्त योनी॒रा पृ॑णस्वा घृ॒तेन॑ ॥ पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा-ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वत॒स्परि॑ ॥ लेक॒-स्सले॑क-स्सु॒लेक॒स्ते न॑ आदि॒त्या आज्य॑-ञ्जुषा॒णा वि॑यन्तु॒ केत॒-स्सके॑त-स्सु॒केत॒स्ते न॑ आदि॒त्या आज्य॑-ञ्जुषा॒णा वि॑यन्तु॒ विव॑स्वा॒ग्ं॒ अदि॑ति॒-र्देव॑जूति॒स्ते न॑ आदि॒त्या आज्य॑-ञ्जुषा॒णा वि॑यन्तु ॥ 12 ॥
bhūmi̭-rbhū॒mnā dyau-rva̭ri॒ṇā-'ntari̭kṣa-mmahi॒tvā | u॒pasthḙ te devyadite॒ 'gnima̭nnā॒dama॒nnādyā॒yā-''da̭dhe || ā-'ya-ṅgauḥ pṛśñi̭rakramī॒dasa̭na-nmā॒tara॒-mpunaḥ̭ | pi॒tara̭-ñca pra॒yan-thsuvaḥ̭ || tri॒gṃ॒śaddhāma॒ vi rā̭jati॒ vā-kpa̭ta॒ṅgāya̭ śiśriye | pratya̭sya vaha॒ dyubhiḥ̭ || a॒sya prā॒ṇāda̭pāna॒tya̭ntaśca̭rati roca॒nā | vya̭khya-nmahi॒ṣa-ssuvaḥ̭ || yattvā᳚ [ ] 10
kru॒ddhaḥ pa̭ro॒vapa̭ ma॒nyunā॒ yadava̭rtyā | su॒kalpa̭magne॒ tattava॒ puna॒stvoddī̭payāmasi ||yattḙ ma॒nyupa̭roptasya pṛthi॒vīmanṷ daddhva॒se | ā॒di॒tyā viśve॒ tadde॒vā vasa̭vaśca sa॒mābha̭rann || mano॒ jyoti̭-rjuṣatā॒mājyaṃ॒-vi~cchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu | bṛha॒spati̭stanutāmi॒ma-nno॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantām || sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvā-ssa॒pta- [ji॒hvā-ssa॒pta, ṛṣa̭ya-ssa॒pta dhāma̭] 11
-rṣa̭ya-ssa॒pta dhāma̭ pri॒yāṇi̭ | sa॒pta hotrā᳚-ssapta॒dhā tvā̭ yajanti sa॒pta yonī॒rā pṛ̭ṇasvā ghṛ॒tena̭ || puna̭rū॒rjā ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || leka॒-ssalḙka-ssu॒leka॒ste na̭ ādi॒tyā ājya̭-ñjuṣā॒ṇā vi̭yantu॒ keta॒-ssakḙta-ssu॒keta॒ste na̭ ādi॒tyā ājya̭-ñjuṣā॒ṇā vi̭yantu॒ viva̭svā॒gṃ॒ adi̭ti॒-rdeva̭jūti॒ste na̭ ādi॒tyā ājya̭-ñjuṣā॒ṇā vi̭yantu || 12 ||
হে দেৱী অদিতি, তোমাৰ কোলাত মই অগ্নিক, অন্নক আৰু অন্নাদ্য শক্তিক স্থাপন কৰিছোঁ। পৃথিৱী নিজৰ বিশালতাৰে, দ্যুলোক বৰুণৰে, অন্তৰীক্ষ মহিমাৰে। এই গৰুৱে পিঠিত দাগ লৈ আগবাঢ়ি গৈ মাকৰ ওচৰলৈ গ'ল, পিতাকৰ ওচৰলৈকো স্বৰ্গলৈ গ'ল। ত্ৰিশ ধামত ৰজা হৈ আছে, বাক্পতঙ্গৰ ওচৰত আশ্ৰয় লৈছে। তেওঁৰ দীপ্তিৰে ইয়াক বহন কৰা। তেওঁৰ প্ৰাণৰ পৰা অপান বাহিৰলৈ ওলাই দীপ্তিমান স্থানত বিচৰণ কৰে। মহিষে স্বৰ্গক প্ৰকাশ কৰিলে। যেতিয়া তুমি ক্ৰুদ্ধ হৈ পৰোৱাপ কৰিছিলা, মই মানসিক ক্ৰোধেৰে আৱৰ্তা কৰিছিলোঁ, হে অগ্নি, তোমাৰ সেই সুকল্প মই পুনৰ জ্বলাই দিওঁ। তোমাৰ ক্ৰোধেৰে পৰোৱাপ কৰা বস্তু পৃথিৱীত পৰি থাকিলে, আদিত্যসকল, বিশ্ব দেৱতাসকল আৰু বসুসকলে সেইবোৰ সংগ্ৰহ কৰিলে। মন আৰু জ্যোতিয়ে সেৱা কৰক, ছিন্ন হোৱা আজ্য আৰু যজ্ঞ একত্ৰিত কৰক। বৃহস্পতিয়ে ইয়াক বিস্তাৰ কৰক, বিশ্ব দেৱতাসকলে ইয়াত আনন্দ কৰক। হে অগ্নি, তোমাৰ সাত সমিধ, সাত জিভা, সাত ঋষি, সাত ধাম, প্ৰিয় বস্তু। সাত হোতা, সাত ধা তুমি পূজা কৰে, সাত যোনি ঘৃতৰে পূৰ্ণ কৰা। শক্তিৰে পুনৰ ঘূৰি আহা, হে অগ্নি, পুনৰ অন্ন আৰু আয়ুৰে। পুনৰ আমাক সকলো দিশৰ পৰা ৰক্ষা কৰা। ধন-সম্পত্তিৰে পুনৰ ঘূৰি আহা, হে অগ্নি, ধাৰাৰে পূৰ্ণ কৰা। সকলো দিশৰ পৰা বিশ্বক পুষ্ট কৰা। লেক, সলেক, সুলেক — সেই আদিত্যসকলে আমাৰ আজ্য সেৱা কৰি গ্ৰহণ কৰক। কেত, সকেত, সুকেত — সেই আদিত্যসকলে আমাৰ আজ্য সেৱা কৰি গ্ৰহণ কৰক। বিবস্বান, অদিতি, দেৱজূতি — সেই আদিত্যসকলে আমাৰ আজ্য সেৱা কৰি গ্ৰহণ কৰক। AI
-म्मन्त्र॑मपश्य॒-त्ततो॒ वै ताम॒न्नाद्य॒-मुपा॑नम॒द्यथ् -स॑र्परा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भि-र्गार्ह॑पत्य-मा॒दधा᳚त्य॒न्नाद्य॒स्याव॑रुद्ध्या॒ अथो॑ अ॒स्यामे॒वैन॒-म्प्रति॑ष्ठित॒मा ध॑त्ते॒ यत्त्वा᳚ क्रु॒द्धः प॑रो॒वपेत्या॒हाप॑ह्नुत ए॒वास्मै॒ त-त्पुन॒स्त्वोद्दी॑पयाम॒सीत्या॑ह॒ समि॑न्ध ए॒वैनं॒-यँत्ते॑ म॒न्युप॑रोप्त॒स्येत्या॑ह दे॒वता॑भिरे॒वै- [दे॒वता॑भिरे॒व, ए॒न॒ग्ं॒ स-म्भ॑रति॒ वि वा] 14
-न॒ग्ं॒ स-म्भ॑रति॒ वि वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञश्छि॑द्यते॒ यो᳚-ऽग्निमु॑द्वा॒सय॑ते॒ बृह॒स्पति॑वत्य॒र्चोप॑ तिष्ठते॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒व य॒ज्ञग्ं स-न्द॑धाति॒ विच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धा॒त्वित्या॑ह॒ सन्त॑त्यै॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ता॒मित्या॑ह स॒न्तत्यै॒व य॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यो-ऽनु॑ दिशति स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्त जि॒ह्वा [जि॒ह्वाः, इत्या॑ह] 15
इत्या॑ह स॒प्तस॑प्त॒ वै स॑प्त॒धा-ऽग्नेः प्रि॒यास्त॒नुव॒स्ता ए॒वाव॑ रुन्धे॒ पुन॑रू॒र्जा स॒ह र॒य्येत्य॒भितः॑ पुरो॒डाश॒माहु॑ती जुहोति॒ यज॑मानमे॒वोर्जा च॑ र॒य्या चो॑भ॒यतः॒ परि॑ गृह्णात्यादि॒त्या वा अ॒स्माल्लो॒काद॒मुं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ते॑-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के व्य॑तृष्य॒-न्त इ॒मं-लोँ॒क-म्पुन॑रभ्य॒वेत्या॒ ऽग्निमा॒धायै॒-तान्. होमा॑नजुहवु॒स्त आ᳚र्ध्नुव॒-न्ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒न्॒. यः प॑रा॒चीन॑-म्पुनरा॒धेया॑द॒ग्निमा॒दधी॑त॒ स ए॒तान्. होमा᳚न् जुहुया॒द्यामे॒वा-ऽऽदि॒त्या ऋद्धि॒मार्ध्नु॑व॒-न्तामे॒वर्ध्नो॑ति ॥ 16 ॥
-mmantra̭mapaśya॒-ttato॒ vai tāma॒nnādya॒-mupā̭nama॒dyath -sa̭rparā॒jñiyā̭ ṛ॒gbhi-rgārha̭patya-mā॒dadhā᳚tya॒nnādya॒syāva̭ruddhyā॒ atho̭ a॒syāme॒vaina॒-mprati̭ṣṭhita॒mā dha̭tte॒ yattvā᳚ kru॒ddhaḥ pa̭ro॒vapetyā॒hāpa̭hnuta e॒vāsmai॒ ta-tpuna॒stvoddī̭payāma॒sītyā̭ha॒ sami̭ndha e॒vainaṃ॒-ya~ttḙ ma॒nyupa̭ropta॒syetyā̭ha de॒vatā̭bhire॒vai- [de॒vatā̭bhire॒va, e॒na॒gṃ॒ sa-mbha̭rati॒ vi vā] 14
-na॒gṃ॒ sa-mbha̭rati॒ vi vā e॒tasya̭ ya॒jñaśchi̭dyate॒ yo᳚-'gnimṷdvā॒saya̭te॒ bṛha॒spati̭vatya॒rcopa̭ tiṣṭhate॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒va ya॒jñagṃ sa-nda̭dhāti॒ vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhā॒tvityā̭ha॒ santa̭tyai॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantā॒mityā̭ha sa॒ntatyai॒va ya॒jña-nde॒vebhyo-'nṷ diśati sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvā [ji॒hvāḥ, ityā̭ha] 15
ityā̭ha sa॒ptasa̭pta॒ vai sa̭pta॒dhā-'gneḥ pri॒yāsta॒nuva॒stā e॒vāva̭ rundhe॒ puna̭rū॒rjā sa॒ha ra॒yyetya॒bhitaḥ̭ puro॒ḍāśa॒māhṷtī juhoti॒ yaja̭māname॒vorjā ca̭ ra॒yyā co̭bha॒yataḥ॒ pari̭ gṛhṇātyādi॒tyā vā a॒smāllo॒kāda॒muṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'muṣmi̭n ~lo॒ke vya̭tṛṣya॒-nta i॒maṃ-lo~॒ka-mpuna̭rabhya॒vetyā॒ 'gnimā॒dhāyai॒-tān. homā̭najuhavu॒sta ā᳚rdhnuva॒-nte sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒. yaḥ pa̭rā॒cīna̭-mpunarā॒dheyā̭da॒gnimā॒dadhī̭ta॒ sa e॒tān. homā᳚n juhuyā॒dyāme॒vā-''di॒tyā ṛddhi॒mārdhnṷva॒-ntāme॒vardhno̭ti || 16 ||
ভূমি নিজৰ বিস্তাৰেৰে, দ্যুলোকে নিজৰ শ্ৰেষ্ঠত্বেৰে, অন্তৰীক্ষে নিজৰ মহিমাৰে — এই বুলি কয়। এনেদৰে আশীৰ্বাদেৰেই তেওঁক স্থাপন কৰে। সৰ্পবোৰ জীৰ্ণ হৈ পৰিছিল বুলি ভাবিছিল। তেওঁ কসৰ্ণীৰ কাদ্ৰৱেয় ঋষিয়ে মন্ত্ৰ দেখা পাইছিল। তেতিয়া তেওঁলোকৰ জীৰ্ণ শৰীৰবোৰ আঁতৰাই পেলাইছিল। সৰ্পৰাজৰ ঋক মন্ত্ৰেৰে গাৰ্হপত্য অগ্নিত স্থাপন কৰে। পুনৰ নতুন আৰু জৰাৰহিত কৰি স্থাপন কৰে। তাতে পবিত্ৰ ভূমিক অন্নাদ্যৰূপে লাভ কৰে, অন্নই তেওঁক পৰিত্যাগ নকৰে। এই মন্ত্ৰ দেখা পাইছিল, তেতিয়া অন্নাদ্য লাভ কৰিছিল। সৰ্পৰাজৰ ঋক মন্ত্ৰেৰে গাৰ্হপত্য অগ্নিত স্থাপন কৰে অন্নাদ্য লাভৰ বাবে। তাতে এই ভূমিতেই তেওঁক প্ৰতিষ্ঠিত কৰি স্থাপন কৰে। 'যেতিয়া তোমাক ক্ৰুদ্ধ হৈ পৰোৱাপ কৰিছিল' এই বুলি কয় — তেতিয়া তেওঁক অস্বীকাৰ কৰে। 'পুনৰ তোমাক উদ্দীপিত কৰোঁ' এই বুলি কয় — তেওঁক প্ৰজ্বলিত কৰে। 'যি তোমাৰ মন্যুৰে আচ্ছন্ন হৈছিল' এই বুলি কয় — দেৱতাসকলৰ দ্বাৰাই তেওঁক সংগ্ৰহ কৰে। যি অগ্নিক উদ্ধাৰ কৰে, তেওঁৰ যজ্ঞ ছিন্ন হয়। বৃহস্পতিযুক্ত ঋচাৰে ওচৰত থিয় হয়। ব্ৰহ্মা দেৱতাসকলৰ বৃহস্পতি — ব্ৰহ্মাৰ দ্বাৰাই যজ্ঞ সংযোজিত কৰে। 'ছিন্ন যজ্ঞ সংযোজিত কৰা হওক' এই বুলি কয় — সংযোগৰ বাবে। 'সকলো দেৱতা ইয়াত আনন্দিত হওক' এই বুলি কয় — সংযোগৰ বাবেই যজ্ঞ দেৱতাসকলৰ অনুকূল কৰি দিয়ে। 'হে অগ্নি, তোমাৰ সাত সমিধ, সাত জিহ্বা' এই বুলি কয় — সাত সাতকৈ অগ্নিৰ প্ৰিয় শৰীৰবোৰ — সেইবোৰেই লাভ কৰে। 'পুনৰ শক্তিৰে, ধনৰ সৈতে' এই বুলি চাৰিওফালৰ পুৰোডাশ আহুতি জুহোতি কৰে — যজমানক শক্তি আৰু ধনৰ সৈতে দুয়োফালৰ পৰা পৰিবেষ্টন কৰে। আদিত্যসকলে এই লোকৰ পৰা সেই লোকলৈ গৈছিল, সেই লোকত তৃষ্ণাতুৰ হৈছিল, পুনৰ এই লোকলৈ ঘূৰি আহি অগ্নি স্থাপন কৰি এই হোমবোৰ জুহোতি কৰিছিল, তেতিয়া সফল হৈছিল, স্বৰ্গলোকলৈ গৈছিল। যি ব্যক্তিয়ে পূৰ্বমুখী পুনৰাধেয় অগ্নি স্থাপন কৰে, তেওঁ এই হোমবোৰ জুহোতি কৰা উচিত — আদিত্যসকলে যি সমৃদ্ধি লাভ কৰিছিল, সেই সমৃদ্ধিয়েই লাভ কৰে। AI
उ॒भा राध॑स-स्स॒ह मा॑द॒यद्ध्यै᳚ । उ॒भा दा॒तारा॑वि॒षाग्ं र॑यी॒णामु॒भा वाज॑स्य सा॒तये॑ हुवे वाम् ॥ अ॒य-न्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः । त-ञ्जा॒नन्न॑ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो वर्धया र॒यिम् ॥ अग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म् । दध॒त्पोषग्ं॑ र॒यि- [र॒यिम्, म्मयि॑ ।] 18
-म्मयि॑ ॥ अग्ने॑ पावक रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया॑ देव जि॒ह्वया᳚ । आ दे॒वान्. व॑क्षि॒ यक्षि॑ च ॥ स नः॑ पावक दीदि॒वो-ऽग्ने॑ दे॒वाग्ं इ॒हा ऽऽव॑ह । उप॑ य॒ज्ञग्ं ह॒विश्च॑ नः ॥ अ॒ग्नि-श्शुचि॑व्रततम॒-श्शुचि॒-र्विप्र॒-श्शुचिः॑ क॒विः । शुची॑ रोचत॒ आहु॑तः ॥ उद॑ग्ने॒ शुच॑य॒स्तव॑ शु॒क्रा भ्राज॑न्त ईरते । तव॒ ज्योतीग्॑ष्य॒र्चयः॑ ॥ आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने॒-ऽस्यायु॑र्मे [अ॑ग्ने॒-ऽस्यायु॑र्मे, दे॒हि॒ व॒र्चो॒दा] 19
देहि वर्चो॒दा अ॑ग्ने-ऽसि॒ वर्चो॑ मे देहि तनू॒पा अ॑ग्ने-ऽसि त॒नुव॑-म्मे पा॒ह्यग्ने॒ यन्मे॑ त॒नुवा॑ ऊ॒न-न्तन्म॒ आ पृ॑ण॒ चित्रा॑वसो स्व॒स्ति ते॑ पा॒रम॑शी॒येन्धा॑नास्त्वा श॒तग्ं हिमा᳚ द्यु॒मन्त॒-स्समि॑धीमहि॒ वय॑स्वन्तो वय॒स्कृतं॒-यँश॑स्वन्तो यश॒स्कृतग्ं॑ सु॒वीरा॑सो॒ अदा᳚भ्यम् । अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑नं॒-वँर्षि॑ष्ठे॒ अधि॒ नाके᳚ ॥ स-न्त्वम॑ग्ने॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा ऽगथा॒-स्समृषी॑णाग् स्तु॒तेन॒ स-म्प्रि॒येण॒ धाम्ना᳚ । त्वम॑ग्ने॒ सूर्य॑वर्चा असि॒ स-म्मामायु॑षा॒ वर्च॑सा प्र॒जया॑ सृज ॥ 20 ॥
u॒bhā rādha̭sa-ssa॒ha mā̭da॒yaddhyai᳚ | u॒bhā dā॒tārā̭vi॒ṣāgṃ ra̭yī॒ṇāmu॒bhā vāja̭sya sā॒tayḙ huve vām || a॒ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviyo॒ yato̭ jā॒to aro̭cathāḥ | ta-ñjā॒nanna̭gna॒ ā ro॒hāthā̭ no vardhayā ra॒yim || agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi- [ra॒yim, mmayi̭ |] 18
-mmayi̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān. va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā ''va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒gni-śśuci̭vratatama॒-śśuci॒-rvipra॒-śśuciḥ̭ ka॒viḥ | śucī̭ rocata॒ āhṷtaḥ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava̭ śu॒krā bhrāja̭nta īrate | tava॒ jyotīg̭ṣya॒rcayaḥ̭ || ā॒yu॒rdā a̭gne॒-'syāyṷrme [a̭gne॒-'syāyṷrme, de॒hi॒ va॒rco॒dā] 19
dehi varco॒dā a̭gne-'si॒ varco̭ me dehi tanū॒pā a̭gne-'si ta॒nuva̭-mme pā॒hyagne॒ yanmḙ ta॒nuvā̭ ū॒na-ntanma॒ ā pṛ̭ṇa॒ citrā̭vaso sva॒sti tḙ pā॒rama̭śī॒yendhā̭nāstvā śa॒tagṃ himā᳚ dyu॒manta॒-ssami̭dhīmahi॒ vaya̭svanto vaya॒skṛtaṃ॒-ya~śa̭svanto yaśa॒skṛtagṃ̭ su॒vīrā̭so॒ adā᳚bhyam | agnḙ sapatna॒dambha̭naṃ॒-va~rṣi̭ṣṭhe॒ adhi॒ nāke᳚ || sa-ntvama̭gne॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā 'gathā॒-ssamṛṣī̭ṇāg stu॒tena॒ sa-mpri॒yeṇa॒ dhāmnā᳚ | tvama̭gne॒ sūrya̭varcā asi॒ sa-mmāmāyṷṣā॒ varca̭sā pra॒jayā̭ sṛja || 20 ||
হে অগ্নি, আমি যজ্ঞলৈ আগবাঢ়ি গৈ আপোনালোকৰ বাবে মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰোঁ; আপুনি আমাৰ পৰা দূৰৈত থাকিও শুনি আছে। প্ৰাচীন কালৰ পৰা দীপ্তিমান, শুক্ৰ ৰশ্মি দেৱতাসকলে সহস্ৰ নামযুক্ত ঋষিৰূপী পয়স দুহি লৈছিল। অগ্নি স্বৰ্গৰ মূৰ, পৃথিৱীৰ অধিপতি, এই তেওঁ পানীৰ বীজসমূহক সঞ্জীৱিত কৰে। এই অগ্নি ইয়াত ধাতৃসকলৰ দ্বাৰা প্ৰথম স্থাপিত হৈছে, তেওঁ যজ্ঞৰ হোতা, যজ্ঞত আটাইতকৈ পূজনীয়। যাক অপ্নৱান আৰু ভৃগু ঋষিসকলে বনত চিত্ৰৰূপী, বহুৰূপী, প্ৰতিটো জনবসতিত প্ৰকাশ কৰিছিল। হে ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নি, মই আপোনালোক দুয়োকে আহ্বান কৰিছোঁ, ধন-সম্পত্তিৰ সৈতে আমাক আনন্দিত কৰিবলৈ। আপোনালোক দুয়ো ধনৰ দাতা, মই আপোনালোক দুয়োকে বলৰ লাভৰ বাবে আহ্বান কৰিছোঁ। হে অগ্নি, এইটো আপোনাৰ ঋতু-অনুযায়ী স্থান, য'ৰ পৰা জন্মি আপুনি দীপ্তি পাইছিল। সেই স্থান জানি, হে অগ্নি, আপুনি তাত আৰোহণ কৰক আৰু আমাৰ ধন বৃদ্ধি কৰক। হে অগ্নি, আপুনি আয়ুস পৱিত্ৰ কৰে, বল প্ৰদান কৰে, আৰু আমাক অন্ন দিয়ে। দুৰ্গতি দূৰৈত খেদি দিয়ক। হে অগ্নি, সুকৰ্মা, আমাৰ মাজত পৱিত্ৰ কৰক, বীৰ্য, সৌভাগ্য, ধন আৰু সম্পত্তি দান কৰক। হে অগ্নি, পৱিত্ৰ, আপোনাৰ দীপ্তি আৰু মধুৰ জিভাৰে দেৱতাসকলক ইয়ালৈ লৈ আনক, তেওঁলোকক পূজা কৰক। হে পৱিত্ৰ, দীপ্তিমান অগ্নি, আপুনি আমাৰ দেৱতাসকলক ইয়ালৈ লৈ আনক, আমাৰ যজ্ঞ আৰু হবিৰ সৈতে। অগ্নি অতি পৱিত্ৰ ব্ৰতযুক্ত, পৱিত্ৰ, পৱিত্ৰ কবি, পৱিত্ৰ, আহুত হৈ দীপ্তি পায়। হে অগ্নি, আপোনাৰ পৱিত্ৰ, শুক্ৰ, দীপ্তিমান ৰশ্মিসমূহ ওপৰলৈ উঠে, আপোনাৰ জ্যোতিসমূহ পূজনীয়। হে অগ্নি, আপুনি আয়ুৰ্দা, মোক আয়ু দিয়ক, হে অগ্নি, আপুনি বৰ্চোদা, মোক বৰ্চ দিয়ক, হে অগ্নি, আপুনি তনূপা, মোৰ শৰীৰ ৰক্ষা কৰক, হে অগ্নি, মোৰ শৰীৰত যি ন্যূন আছে, তাক পূৰ্ণ কৰক, হে চিত্ৰাৱসু, আপোনাৰ কল্যাণ হওক, মই পাৰ হৈ যাওঁ। আমি আপোনাক ইন্ধন দিওঁ, শত শীতকাল ধৰি দীপ্তিমান, বলৱান, বলদাতা, যশস্বী, যশস্কৰ, সুবীৰ, অদাভ্য অগ্নি, শত্ৰু দমনকাৰী, শ্ৰেষ্ঠ স্বৰ্গত। হে অগ্নি, আপুনি সূৰ্যৰ বৰ্চসেৰে ঋষিসকলৰ স্তুতি আৰু প্ৰিয় ধামৰ সৈতে একত্ৰিত হৈছে। হে অগ্নি, আপুনি সূৰ্যবৰ্চা, মোক আয়ু, বৰ্চ, প্ৰজাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰক। AI
सग्ंहि॒ता-ऽसि॑ विश्वरू॒पीरा मो॒र्जा वि॒शा ऽऽगौ॑प॒त्येना ऽऽरा॒यस्पोषे॑ण सहस्रपो॒षं-वः॑ ँपुष्यास॒-म्मयि॑ वो॒ रायः॑ श्रयन्ताम् ॥ उप॑ त्वा-ऽग्ने दि॒वेदि॑वे॒ दोषा॑वस्तर्धि॒या व॒यम् । नमो॒ भर॑न्त॒ एम॑सि ॥ राज॑न्तमद्ध्व॒राणा᳚-ङ्गो॒पामृ॒तस्य॒ दीदि॑विम् । वर्ध॑मान॒ग्ग्॒ स्वे दमे᳚ ॥ स नः॑ पि॒तेव॑ सू॒नवे-ऽग्ने॑ सूपाय॒नो भ॑व । सच॑स्वा न-स्स्व॒स्तये᳚ ॥ अग्ने॒ [अग्ने᳚, त्व-न्नो॒ अन्त॑मः ।] 22
त्व-न्नो॒ अन्त॑मः । उ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑व वरू॒त्थ्यः॑ ॥ त-न्त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः । सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः ॥ वसु॑र॒ग्नि-र्वसु॑श्रवाः । अच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मो र॒यि-न्दाः᳚ ॥ ऊ॒र्जा वः॑ पश्याम्यू॒र्जा मा॑ पश्यत रा॒यस्पोषे॑ण वः पश्यामि रा॒यस्पोषे॑ण मा पश्य॒तेडा᳚-स्स्थ मधु॒कृतः॑ स्यो॒ना मा ऽऽवि॑श॒तेरा॒ मदः॑ । स॒ह॒स्र॒पो॒षं-वः॑ ँपुष्यास॒- [पुष्यास॒म्, मयि॑] 23
म्मयि॑ वो॒ रायः॑ श्रयन्ताम् ॥ तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ॥ सो॒मान॒ग्ग्॒ स्वर॑ण-ङ्कृणु॒हि ब्र॑ह्मणस्पते । क॒क्षीव॑न्तं॒-यँ औ॑शि॒जम् ॥ क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे᳚ ॥ उपो॒पेन्नु म॑घव॒-न्भुय॒ इन्नु ते॒ दान॑-न्दे॒वस्य॑ पृच्यते ॥ परि॑ त्वा-ऽग्ने॒ पुरं॑-वँ॒यं-विँप्रग्ं॑ सहस्य धीमहि ॥ धृ॒षद्व॑र्ण-न्दि॒वेदि॑वे भे॒त्तार॑-म्भङ्गु॒राव॑तः ॥ अग्ने॑ गृहपते सुगृहप॒तिर॒ह-न्त्वया॑ गृ॒हप॑तिना भूयासग्ं सुगृहप॒तिर्मया॒ त्व-ङ्गृ॒हप॑तिना भूया-श्श॒तग्ं हिमा॒स्तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒-न्तामा॒शिष॒मा शा॑से॒-ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मतीम् ॥ 24 ॥
sagṃhi॒tā-'si̭ viśvarū॒pīrā mo॒rjā vi॒śā ''gaṷpa॒tyenā ''rā॒yaspoṣḙṇa sahasrapo॒ṣaṃ-vaḥ̭ ~puṣyāsa॒-mmayi̭ vo॒ rāyaḥ̭ śrayantām || upa̭ tvā-'gne di॒vedi̭ve॒ doṣā̭vastardhi॒yā va॒yam | namo॒ bhara̭nta॒ ema̭si || rāja̭ntamaddhva॒rāṇā᳚-ṅgo॒pāmṛ॒tasya॒ dīdi̭vim | vardha̭māna॒gg॒ sve dame᳚ || sa naḥ̭ pi॒teva̭ sū॒nave-'gnḙ sūpāya॒no bha̭va | saca̭svā na-ssva॒staye᳚ || agne॒ [agne᳚, tva-nno॒ anta̭maḥ |] 22
tva-nno॒ anta̭maḥ | u॒ta trā॒tā śi॒vo bha̭va varū॒tthyaḥ̭ || ta-ntvā̭ śociṣṭha dīdivaḥ | su॒mnāya̭ nū॒namī̭mahe॒ sakhi̭bhyaḥ || vasṷra॒gni-rvasṷśravāḥ | acchā̭ nakṣi dyu॒matta̭mo ra॒yi-ndāḥ᳚ || ū॒rjā vaḥ̭ paśyāmyū॒rjā mā̭ paśyata rā॒yaspoṣḙṇa vaḥ paśyāmi rā॒yaspoṣḙṇa mā paśya॒teḍā᳚-sstha madhu॒kṛtaḥ̭ syo॒nā mā ''vi̭śa॒terā॒ madaḥ̭ | sa॒ha॒sra॒po॒ṣaṃ-vaḥ̭ ~puṣyāsa॒- [puṣyāsa॒m, mayi̭] 23
mmayi̭ vo॒ rāyaḥ̭ śrayantām || tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t || so॒māna॒gg॒ svara̭ṇa-ṅkṛṇu॒hi bra̭hmaṇaspate | ka॒kṣīva̭ntaṃ॒-ya~ aṷśi॒jam || ka॒dā ca॒na sta॒rīra̭si॒ nendra̭ saścasi dā॒śuṣe᳚ || upo॒pennu ma̭ghava॒-nbhuya॒ innu te॒ dāna̭-nde॒vasya̭ pṛcyate || pari̭ tvā-'gne॒ puraṃ̭-va~॒yaṃ-vi~pragṃ̭ sahasya dhīmahi || dhṛ॒ṣadva̭rṇa-ndi॒vedi̭ve bhe॒ttāra̭-mbhaṅgu॒rāva̭taḥ || agnḙ gṛhapate sugṛhapa॒tira॒ha-ntvayā̭ gṛ॒hapa̭tinā bhūyāsagṃ sugṛhapa॒tirmayā॒ tva-ṅgṛ॒hapa̭tinā bhūyā-śśa॒tagṃ himā॒stāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒-ntāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatīm || 24 ||
মই আইডা-প্ৰজা নোহোৱা মানৱী প্ৰজাসকলক চাওঁ। আমাৰ গৃহত সকলোৱে হওক। তোমালোক জল, মই তোমালোকৰ জল পান কৰোঁ; তোমালোক মহৎ, মই তোমালোকৰ মহত্ব পান কৰোঁ; তোমালোক বল, মই তোমালোকৰ বল পান কৰোঁ; তোমালোক অন্ন, মই তোমালোকৰ অন্ন পান কৰোঁ। হে ৰেৱতীসকল, এই লোকত, এই গোস্থত, এই নিবাসত, এই যোনিত ৰমণ কৰা; ইয়াতেই থাকা, মোৰ পৰা নাযাবা; মোৰ বহু হওক। তুমি সংহিতা, বিশ্বৰূপী, মোৰ ওচৰলৈ অন্ন আহক; গোপত্য আৰু ধন-সম্পত্তিৰে তোমালোকৰ সহস্ৰ পুষ্টি পুষ্ট কৰোঁ; মোত তোমালোকৰ ধন শ্ৰয়ন কৰক। হে অগ্নি, আমি দিনে দিনে, ৰাতি-দিনে ধ্যানেৰে তোমাক সেৱা কৰোঁ; আমি নমস্কাৰ কৰি তোমাৰ ওচৰলৈ আহোঁ। যি ৰজমান, যজ্ঞৰ ৰক্ষক, ঋতৰ দীপ্তিমান, নিজ গৃহত বৰ্ধমান, তেওঁ আমাৰ পিতৃৰ দৰে পুত্ৰৰ প্ৰতি সুপথ প্ৰদৰ্শক হওক; আমাৰ কল্যাণৰ বাবে আমাৰ লগত থাকক। হে অগ্নি, তুমি আমাৰ অন্তিমজন; তুমি ত্ৰাতা, শিৱ, ৰক্ষক হওক। হে দীপ্তিমান, শোচিষ্ঠ, তোমাক আমি সুখৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ, বন্ধুসকলৰ বাবে। অগ্নি বসু, বসুশ্ৰৱা; দ্যুমন্তম ৰয়ি প্ৰদান কৰোঁতা; তেওঁ আমাৰ ওচৰলৈ আহক। মই তোমালোকক অন্নেৰে চাওঁ, তোমালোকে মোক অন্নেৰে চোৱা; মই তোমালোকক ধন-সম্পত্তিৰে চাওঁ, তোমালোকে মোক ধন-সম্পত্তিৰে চোৱা। তোমালোক ইডা, মধুকৰ, স্যোন; মোক প্ৰৱেশ কৰা, মোৰ আনন্দ। তোমালোকৰ সহস্ৰ পুষ্টি পুষ্ট কৰোঁ; মোত তোমালোকৰ ধন শ্ৰয়ন কৰক। সেই সৱিতাৰ বৰণীয় ভৰ্গ দেৱৰ ধ্যান কৰোঁ; তেওঁ আমাৰ ধী প্ৰচোদিত কৰক। হে ব্ৰহ্মণস্পতি, সোমক স্বৰণ কৰা; কক্ষীৱন্ত আৰু ঔশিজক। হে ইন্দ্ৰ, তুমি কেতিয়াও স্তৰী নোহোৱা, দাশুৰ বাবে সশ্চসি নোহোৱা। হে মঘৱন, তোমাৰ দানৰ প্ৰশংসা বাঢ়ি যায়। হে অগ্নি, আমি তোমাক পুৰংবয়, বিপ্ৰ, সহস্য ধী কৰোঁ। ধৃষদ্বৰ্ণ, দিনে দিনে ভঙ্গুৰাৱত ভেত্তা। হে অগ্নি গৃহপতি, মই তোমাৰ সৈতে সুগৃহপতি হওঁ, তুমি মোৰ সৈতে সুগৃহপতি হওক; শ শীতকালৰ বাবে এই আশিস যাচোঁ, তোমাৰ বাবে জ্যোতিৰ্মতী; সেই আশিস যাচোঁ, অমুকৰ বাবে জ্যোতিৰ্মতী। AI
अय॑ज्ञो॒ वा ए॒ष यो॑-ऽसा॒मोप॑प्र॒यन्तो॑ अद्ध्व॒रमित्या॑ह॒ स्तोम॑मे॒वास्मै॑ युन॒क्त्युपेत्या॑ह प्र॒जा वै प॒शव॒ उपे॒मं-लोँ॒क-म्प्र॒जामे॒व प॒शूनि॒मं-लोँ॒कमुपै᳚त्य॒स्य प्र॒त्नामनु॒ द्युत॒मित्या॑ह सुव॒र्गो वै लो॒कः प्र॒त्न-स्सु॑व॒र्गमे॒व लो॒कग्ं स॒मारो॑हत्य॒ग्नि-र्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुदित्या॑ह मू॒र्धान॑- [मू॒र्धान᳚म्, ए॒वैनग्ं॑] 25
मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करो॒त्यथो॑ देवलो॒कादे॒व म॑नुष्यलो॒के प्रति॑ तिष्ठत्य॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒रित्या॑ह॒ मुख्य॑मे॒वैन॑-ङ्करोत्यु॒भा वा॑मिन्द्राग्नी आहु॒वद्ध्या॒ इत्या॒हौजो॒ बल॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ ऽय-न्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्विय॒ इत्या॑ह प॒शवो॒ वै र॒यिः प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे ष॒ड्भिरुप॑ तिष्ठते॒ षड्वा [षड्वै, ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष्वे॒व] 26
ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष्वे॒व प्रति॑ तिष्ठति ष॒ड्भिरुत्त॑राभि॒रुप॑ तिष्ठते॒ द्वाद॑श॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑ँवथ्स॒र ए॒व प्रति॑ तिष्ठति॒ यथा॒ वै पुरु॒षो-ऽश्वो॒ गौ-र्जीर्य॑त्ये॒व-म॒ग्निराहि॑तो जीर्यति संवँथ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता॑दाग्निपावमा॒नीभि॒-रुप॑ तिष्ठते पुनर्न॒व-मे॒वैन॑-म॒जर॑-ङ्करो॒त्यथो॑ पु॒नात्ये॒वोप॑ तिष्ठते॒ योग॑ ए॒वास्यै॒ष उप॑ तिष्ठते॒ [उप॑ तिष्ठते, दम॑ ए॒वास्यै॒ष] 27
दम॑ ए॒वास्यै॒ष उप॑ तिष्ठते याच्ञैवा-ऽस्यै॒षोप॑ तिष्ठते॒ यथा॒ पापी॑या॒ञ्छ्रेय॑स आ॒हृत्य॑ नम॒स्यति॑ ता॒दृगे॒व तदा॑यु॒र्दा अ॑ग्ने॒-ऽस्यायु॑र्मे दे॒हीत्या॑हा-ऽऽयु॒र्दा ह्ये॑ष व॑र्चो॒दा अ॑ग्ने-ऽसि॒ वर्चो॑ मे दे॒हीत्या॑ह वर्चो॒दा ह्ये॑ष त॑नू॒पा अ॑ग्ने-ऽसि त॒नुव॑-म्मे पा॒हीत्या॑ह [पा॒हीत्या॑ह, त॒नू॒पा] 28
तनू॒पा ह्ये॑षो-ऽग्ने॒ यन्मे॑ त॒नुवा॑ ऊ॒न-न्तन्म॒ आ पृ॒णेत्या॑ह॒ यन्मे᳚ प्र॒जायै॑ पशू॒नामू॒न-न्तन्म॒ आ पू॑र॒येति॒ वावैतदा॑ह॒ चित्रा॑वसो स्व॒स्ति ते॑ पा॒रम॑शी॒येत्या॑ह॒ रात्रि॒-र्वै चि॒त्राव॑सु॒रव्यु॑ष्ट्यै॒ वा ए॒तस्यै॑ पु॒रा ब्रा᳚ह्म॒णा अ॑भैषु॒-र्व्यु॑ष्टिमे॒वाव॑ रुन्ध॒ इन्धा॑नास्त्वा श॒तग्ं [श॒तम्, हिमा॒ इत्या॑ह] 29
हिमा॒ इत्या॑ह श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑ तिष्ठत्ये॒षा वै सू॒र्मी कर्ण॑कावत्ये॒तया॑ ह स्म॒ वै दे॒वा असु॑राणाग्ं शतत॒र्॒हाग् स्तृग्ं॑हन्ति॒ यदे॒तया॑ स॒मिध॑मा॒दधा॑ति॒ वज्र॑मे॒वैतच्छ॑त॒घ्नीं-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ह॑रति॒ स्तृत्या॒ अछ॑म्बट्कार॒ग्ं॒ स-न्त्वम॑ग्ने॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा-ऽगथा॒ इत्या॑है॒तत्त्वमसी॒दम॒ह-म्भू॑यास॒मिति॒ वावैतदा॑ह॒ त्वम॑ग्ने॒ सूर्य॑वर्चा अ॒सीत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते ॥ 30 ॥
aya̭jño॒ vā e॒ṣa yo̭-'sā॒mopa̭pra॒yanto̭ addhva॒ramityā̭ha॒ stoma̭me॒vāsmai̭ yuna॒ktyupetyā̭ha pra॒jā vai pa॒śava॒ upe॒maṃ-lo~॒ka-mpra॒jāme॒va pa॒śūni॒maṃ-lo~॒kamupai᳚tya॒sya pra॒tnāmanu॒ dyuta॒mityā̭ha suva॒rgo vai lo॒kaḥ pra॒tna-ssṷva॒rgame॒va lo॒kagṃ sa॒māro̭hatya॒gni-rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kudityā̭ha mū॒rdhāna̭- [mū॒rdhāna᳚m, e॒vainagṃ̭] 25
me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaro॒tyatho̭ devalo॒kāde॒va ma̭nuṣyalo॒ke prati̭ tiṣṭhatya॒yami॒ha pra̭tha॒mo dhā̭yi dhā॒tṛbhi॒rityā̭ha॒ mukhya̭me॒vaina̭-ṅkarotyu॒bhā vā̭mindrāgnī āhu॒vaddhyā॒ ityā॒haujo॒ bala̭me॒vāva̭ rundhe॒ 'ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviya॒ ityā̭ha pa॒śavo॒ vai ra॒yiḥ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe ṣa॒ḍbhirupa̭ tiṣṭhate॒ ṣaḍvā [ṣaḍvai, ṛ॒tava̭ ṛ॒tuṣve॒va] 26
ṛ॒tava̭ ṛ॒tuṣve॒va prati̭ tiṣṭhati ṣa॒ḍbhirutta̭rābhi॒rupa̭ tiṣṭhate॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭~vathsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati॒ yathā॒ vai puru॒ṣo-'śvo॒ gau-rjīrya̭tye॒va-ma॒gnirāhi̭to jīryati saṃva~thsa॒rasya̭ pa॒rastā̭dāgnipāvamā॒nībhi॒-rupa̭ tiṣṭhate punarna॒va-me॒vaina̭-ma॒jara̭-ṅkaro॒tyatho̭ pu॒nātye॒vopa̭ tiṣṭhate॒ yoga̭ e॒vāsyai॒ṣa upa̭ tiṣṭhate॒ [upa̭ tiṣṭhate, dama̭ e॒vāsyai॒ṣa] 27
dama̭ e॒vāsyai॒ṣa upa̭ tiṣṭhate yācñaivā-'syai॒ṣopa̭ tiṣṭhate॒ yathā॒ pāpī̭yā॒ñchreya̭sa ā॒hṛtya̭ nama॒syati̭ tā॒dṛge॒va tadā̭yu॒rdā a̭gne॒-'syāyṷrme de॒hītyā̭hā-''yu॒rdā hyḙṣa va̭rco॒dā a̭gne-'si॒ varco̭ me de॒hītyā̭ha varco॒dā hyḙṣa ta̭nū॒pā a̭gne-'si ta॒nuva̭-mme pā॒hītyā̭ha [pā॒hītyā̭ha, ta॒nū॒pā] 28
tanū॒pā hyḙṣo-'gne॒ yanmḙ ta॒nuvā̭ ū॒na-ntanma॒ ā pṛ॒ṇetyā̭ha॒ yanme᳚ pra॒jāyai̭ paśū॒nāmū॒na-ntanma॒ ā pṷ̄ra॒yeti॒ vāvaitadā̭ha॒ citrā̭vaso sva॒sti tḙ pā॒rama̭śī॒yetyā̭ha॒ rātri॒-rvai ci॒trāva̭su॒ravyṷṣṭyai॒ vā e॒tasyai̭ pu॒rā brā᳚hma॒ṇā a̭bhaiṣu॒-rvyṷṣṭime॒vāva̭ rundha॒ indhā̭nāstvā śa॒tagṃ [śa॒tam, himā॒ ityā̭ha] 29
himā॒ ityā̭ha śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭ tiṣṭhatye॒ṣā vai sū॒rmī karṇa̭kāvatye॒tayā̭ ha sma॒ vai de॒vā asṷrāṇāgṃ śatata॒r॒hāg stṛgṃ̭hanti॒ yade॒tayā̭ sa॒midha̭mā॒dadhā̭ti॒ vajra̭me॒vaitaccha̭ta॒ghnīṃ-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭rati॒ stṛtyā॒ acha̭mbaṭkāra॒gṃ॒ sa-ntvama̭gne॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā-'gathā॒ ityā̭hai॒tattvamasī॒dama॒ha-mbhṷ̄yāsa॒miti॒ vāvaitadā̭ha॒ tvama̭gne॒ sūrya̭varcā a॒sītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste || 30 ||
হে অগ্নি, তুমি কল্যাণৰ বাবে পুষ্ট হওক; মই ধৃষ্টবৰ্ণক পুষ্ট কৰোঁ। (অধ্যায় ৬) যি জনে অসমাপ্ত যজ্ঞলৈ যায়, তেওঁ অযজ্ঞ; এই বুলি কোৱা হয়। তেওঁলৈ স্তোতমকেই সংযুক্ত কৰে; 'উপেতি' বুলি কোৱা হয়—প্ৰজা আৰু পশু এই লোকক উপস্থিত হয়; প্ৰজা আৰু পশুক এই লোকত উপস্থিত কৰে। 'অস্য প্ৰত্নামনু দ্যুতম' বুলি কোৱা হয়—স্বৰ্গ লোক প্ৰাচীন; স্বৰ্গ লোককেই আৰোহণ কৰে। 'অগ্নিৰ্মূৰ্ধা দিৱঃ ককুদ' বুলি কোৱা হয়—মূৰ্ধানকেই তেওঁক সমান কৰে; তদুপৰি দেৱলোকৰ পৰা মনুষ্যলোকত প্ৰতিষ্ঠিত হয়। 'অয়মিহ প্ৰথমো ধায়ি ধাতৃভিঃ' বুলি কোৱা হয়—মুখ্যকেই তেওঁক কৰে। 'উভা বামিন্দ্ৰাগ্নী আহুৱদ্ধ্যৈ' বুলি কোৱা হয়—ওজস আৰু বলকেই আৱৰি ধৰে। 'অয়ন্তে যোনিৰৃত্বিয়' বুলি কোৱা হয়—পশুৱেই ধন; পশুকেই আৱৰি ধৰে। ছয়ৰ দ্বাৰা উপস্থিত হয়—ছয় ঋতু; ঋতুতেই প্ৰতিষ্ঠিত হয়। ছয় উত্তৰা স্তোভৰ দ্বাৰা উপস্থিত হয়—দ্বাদশ হয়; দ্বাদশ মাহ, সংবৎসৰ; সংবৎসৰতেই প্ৰতিষ্ঠিত হয়। যেনেকৈ পুৰুষ, অশ্ব, গৰু জীৰ্ণ হয়, তেনেকৈ আহিত অগ্নি জীৰ্ণ হয়। সংবৎসৰৰ পিছত অগ্নিপাৱমানী স্তোভৰ দ্বাৰা উপস্থিত হয়—পুনৰ নৱকেই তেওঁক অজৰ কৰে; তদুপৰি পৱিত্ৰ কৰে। উপস্থিত হয়—যোগেই তেওঁৰ এই উপস্থিত হয়; দমেই তেওঁৰ এই উপস্থিত হয়; যাচ্ঞাই তেওঁৰ এই উপস্থিত হয়। যেনেকৈ পাপীয়ান শ্ৰেয়সৰ পৰা আহৰণ কৰি নমস্কাৰ কৰে, তেনেকুৱাই সেই। 'আয়ুৰ্দা অগ্নে অস্যায়ুৰ্মে দেহি' বুলি কোৱা হয়—আয়ুৰ্দা হয় তেওঁ। 'বৰ্চোদা অগ্নে অসি বৰ্চো মে দেহি' বুলি কোৱা হয়—বৰ্চোদা হয় তেওঁ। 'তনূপা অগ্নে অসি তনুৱম্মে পাহি' বুলি কোৱা হয়—তনূপা হয় তেওঁ। 'অগ্নে যন্মে তনুৱা ঊনন্তন্ম আ পৃণেতি' বুলি কোৱা হয়—যি মোৰ প্ৰজা আৰু পশুৰ ঊন, তাক মোৰ পূৰণ কৰা বুলি কয়। 'চিত্ৰাৱসো স্বস্তি তে পাৰমশীয়েতি' বুলি কোৱা হয়—ৰাত্ৰিয়েই চিত্ৰাৱসু; অৱ্যুষ্টিৰ বাবে এই ব্ৰাহ্মণসকলে পূৰ্বে ভয় কৰিছিল; অৱ্যুষ্টিকেই আৱৰি ধৰে। 'ইন্ধানাস্ত্বা শতং হিমা ইত্যাহ' বুলি কোৱা হয়—শতায়ু পুৰুষ, শতেন্দ্ৰিয়; আয়ু আৰু ইন্দ্ৰিয়তেই প্ৰতিষ্ঠিত হয়। এইয়া সূৰ্মী কৰ্ণকাৱতী; এইয়াৰ দ্বাৰা দেৱতাসকলে অসুৰসকলক শততৰ্হা সংস্তৃত কৰিছিল। যেতিয়া এইয়াৰ দ্বাৰা সমিধা স্থাপন কৰে, তেতিয়া বজ্ৰকেই শতঘ্নীক যজমান ভ্ৰাতৃব্যৰ ওপৰত প্ৰহাৰ কৰে। সংস্তুতিৰ অছম্বট্কাৰৰ বাবে 'সন্ত্বমগ্নে সূৰ্যস্য বৰ্চসা গথা ইত্যাহ' বুলি কোৱা হয়—'এতত্ত্বমসি ইদমহম্ভূয়াসমিতি' বুলি কয়। 'ত্বমগ্নে সূৰ্যৱৰ্চা অসীত্যাহ' বুলি কোৱা হয়—আশিষকেই এই আশিস দিয়ে। AI
स-म्प॑श्यामि प्र॒जा अ॒हमित्या॑ह॒ याव॑न्त ए॒व ग्रा॒म्याः प॒शव॒स्ताने॒वाव॑ रु॒न्धे-ऽम्भ॒-स्स्थाम्भो॑ वो भक्षी॒येत्या॒हाम्भो॒ ह्ये॑ता महः॑ स्थ॒ महो॑ वो भक्षी॒येत्या॑ह॒ महो॒ ह्ये॑ता-स्सहः॑ स्थ॒ सहो॑ वो भक्षी॒येत्या॑ह॒ सहो॒ ह्ये॑ता ऊर्ज॒-स्स्थोर्जं॑-वोँ भक्षी॒ये- [भक्षी॒येति॑, आ॒होर्जो॒ ह्ये॑ता] 31
-त्या॒होर्जो॒ ह्ये॑ता रेव॑ती॒ रम॑द्ध्व॒मित्या॑ह प॒शवो॒ वै रे॒वतीः᳚ प॒शूने॒वात्म-न्र॑मयत इ॒हैव स्ते॒तो मा-ऽप॑ गा॒तेत्या॑ह ध्रु॒वा ए॒वैना॒ अन॑पगाः कुरुत इष्टक॒चिद्वा अ॒न्यो᳚-ऽग्निः प॑शु॒चिद॒न्य-स्सग्ं॑हि॒तासि॑ विश्वरू॒पीरिति॑ व॒थ्सम॒भि मृ॑श॒त्युपै॒वैन॑-न्धत्ते पशु॒चित॑मेन-ङ्कुरुते॒ प्र [ ] 32
वा ए॒षो᳚-ऽस्माल्लो॒काच्च्य॑वते॒ य आ॑हव॒नीय॑-मुप॒तिष्ठ॑ते॒ गार्ह॑पत्य॒मुप॑ तिष्ठते॒ ऽस्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठ॒त्यथो॒ गार्ह॑पत्यायै॒व नि ह्नु॑ते गाय॒त्रीभि॒रुप॑ तिष्ठते॒ तेजो॒ वै गा॑य॒त्री तेज॑ ए॒वात्म-न्ध॒त्ते-ऽथो॒ यदे॒त-न्तृ॒चम॒न्वाह॒ सन्त॑त्यै॒ गार्ह॑पत्यं॒-वाँ अनु॑ द्वि॒पादो॑ वी॒राः प्र जा॑यन्ते॒ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्द्वि॒पदा॑भि॒-र्गार्ह॑पत्य-मुप॒तिष्ठ॑त॒ [मुप॒तिष्ठ॑ते, आ-ऽस्य॑] 33
आ-ऽस्य॑ वी॒रो जा॑यत ऊ॒र्जा वः॑ पश्याम्यू॒र्जा मा॑ पश्य॒तेत्या॑हा॒ ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्य॒मित्या॑ह॒ प्रसू᳚त्यै सो॒मान॒ग्ग्॒ स्वर॑ण॒मित्या॑ह सोमपी॒थमे॒वाव॑ रुन्धे कृणु॒हि ब्र॑ह्मणस्पत॒ इत्या॑ह ब्रह्मवर्च॒समे॒वाव॑ रुन्धे क॒दा च॒न स्त॒रीर॒सीत्या॑ह॒ न स्त॒रीग्ं रात्रिं॑-वँसति॒ [रात्रिं॑-वँसति, य ए॒वं] 34
य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-मु॑प॒तिष्ठ॑ते॒ परि॑ त्वा-ऽग्ने॒ पुरं॑-वँ॒यमित्या॑ह परि॒धिमे॒वैत-म्परि॑ दधा॒त्यस्क॑न्दा॒याग्ने॑ गृहपत॒ इत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैतच्छ॒तग्ं हिमा॒ इत्या॑ह श॒त-न्त्वा॑ हेम॒न्तानि॑न्धिषी॒येति॒ वावैतदा॑ह पु॒त्रस्य॒ नाम॑ गृह्णात्यन्ना॒दमे॒वैन॑-ङ्करोति॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒द्यस्य॑ पु॒त्रो-ऽजा॑त॒-स्स्या-त्ते॑ज॒स्व्ये॑वास्य॑ ब्रह्मवर्च॒सी पु॒त्रो जा॑यते॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒ मिति॑ ब्रूया॒द्यस्य॑ पु॒त्रो जा॒त-स्स्या-त्तेज॑ ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ॥ 35 ॥
sa-mpa̭śyāmi pra॒jā a॒hamityā̭ha॒ yāva̭nta e॒va grā॒myāḥ pa॒śava॒stāne॒vāva̭ ru॒ndhe-'mbha॒-ssthāmbho̭ vo bhakṣī॒yetyā॒hāmbho॒ hyḙtā mahaḥ̭ stha॒ maho̭ vo bhakṣī॒yetyā̭ha॒ maho॒ hyḙtā-ssahaḥ̭ stha॒ saho̭ vo bhakṣī॒yetyā̭ha॒ saho॒ hyḙtā ūrja॒-ssthorjaṃ̭-vo~ bhakṣī॒ye- [bhakṣī॒yeti̭, ā॒horjo॒ hyḙtā] 31
-tyā॒horjo॒ hyḙtā reva̭tī॒ rama̭ddhva॒mityā̭ha pa॒śavo॒ vai re॒vatīḥ᳚ pa॒śūne॒vātma-nra̭mayata i॒haiva ste॒to mā-'pa̭ gā॒tetyā̭ha dhru॒vā e॒vainā॒ ana̭pagāḥ kuruta iṣṭaka॒cidvā a॒nyo᳚-'gniḥ pa̭śu॒cida॒nya-ssagṃ̭hi॒tāsi̭ viśvarū॒pīriti̭ va॒thsama॒bhi mṛ̭śa॒tyupai॒vaina̭-ndhatte paśu॒cita̭mena-ṅkurute॒ pra [ ] 32
vā e॒ṣo᳚-'smāllo॒kāccya̭vate॒ ya ā̭hava॒nīya̭-mupa॒tiṣṭha̭te॒ gārha̭patya॒mupa̭ tiṣṭhate॒ 'sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭha॒tyatho॒ gārha̭patyāyai॒va ni hnṷte gāya॒trībhi॒rupa̭ tiṣṭhate॒ tejo॒ vai gā̭ya॒trī teja̭ e॒vātma-ndha॒tte-'tho॒ yade॒ta-ntṛ॒cama॒nvāha॒ santa̭tyai॒ gārha̭patyaṃ॒-vā~ anṷ dvi॒pādo̭ vī॒rāḥ pra jā̭yante॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-ndvi॒padā̭bhi॒-rgārha̭patya-mupa॒tiṣṭha̭ta॒ [mupa॒tiṣṭha̭te, ā-'sya̭] 33
ā-'sya̭ vī॒ro jā̭yata ū॒rjā vaḥ̭ paśyāmyū॒rjā mā̭ paśya॒tetyā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇya॒mityā̭ha॒ prasū᳚tyai so॒māna॒gg॒ svara̭ṇa॒mityā̭ha somapī॒thame॒vāva̭ rundhe kṛṇu॒hi bra̭hmaṇaspata॒ ityā̭ha brahmavarca॒same॒vāva̭ rundhe ka॒dā ca॒na sta॒rīra॒sītyā̭ha॒ na sta॒rīgṃ rātriṃ̭-va~sati॒ [rātriṃ̭-va~sati, ya e॒vaṃ] 34
ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-mṷpa॒tiṣṭha̭te॒ pari̭ tvā-'gne॒ puraṃ̭-va~॒yamityā̭ha pari॒dhime॒vaita-mpari̭ dadhā॒tyaska̭ndā॒yāgnḙ gṛhapata॒ ityā̭ha yathāya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ himā॒ ityā̭ha śa॒ta-ntvā̭ hema॒ntāni̭ndhiṣī॒yeti॒ vāvaitadā̭ha pu॒trasya॒ nāma̭ gṛhṇātyannā॒dame॒vaina̭-ṅkaroti॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒dyasya̭ pu॒tro-'jā̭ta॒-ssyā-ttḙja॒svyḙvāsya̭ brahmavarca॒sī pu॒tro jā̭yate॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ 'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒ miti̭ brūyā॒dyasya̭ pu॒tro jā॒ta-ssyā-tteja̭ e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti || 35 ||
‘মই প্ৰজাসকলক দেখিবলৈ পাওঁ’ বুলি কয়; ইয়াৰ দ্বাৰা গ্ৰাম্য পশুবোৰ যিমান আছে, সেইবোৰকেই তেওঁ বশ কৰে। ‘তোমালোক জল, মই জল ভক্ষণ কৰিবলৈ পাওঁ’ বুলি কয়; কাৰণ এইবোৰ জল। ‘তোমালোক মহান, মই মহত্ত্ব ভক্ষণ কৰিবলৈ পাওঁ’ বুলি কয়; কাৰণ এইবোৰ মহান। ‘তোমালোক বল, মই বল ভক্ষণ কৰিবলৈ পাওঁ’ বুলি কয়; কাৰণ এইবোৰ বল। ‘তোমালোক শক্তি, মই শক্তি ভক্ষণ কৰিবলৈ পাওঁ’ বুলি কয়; কাৰণ এইবোৰ শক্তি। ‘তোমালোক ধনৱতী, তোমালোক ৰমণ কৰা’ বুলি কয়; কাৰণ পশুবোৰ ধনৱতী; পশুবোৰকেই তেওঁ আত্মাত ৰমণ কৰায়। ‘ইয়াতে স্থিৰ হৈ থাকা, ইয়াৰ পৰা নাযাবা’ বুলি কয়; তেওঁ সেইবোৰক স্থিৰ আৰু অপগমনশীল নোহোৱা কৰে। ইষ্টকাৰূপে চিত অন্য, পশুৰূপে চিত অন্য; ‘তুমি সংহিতা, বিশ্বৰূপী’ বুলি বৎসক স্পৰ্শ কৰে; তেওঁ তাক লগত লয়, তাক পশুচিত কৰে। এতিয়া যি আহৱনীয় অগ্নিৰ ওচৰত উপস্থিত হয়, তেওঁ এই লোকৰ পৰা চ্যুত হয়; গাৰ্হপত্য অগ্নিৰ ওচৰত উপস্থিত হয়; এই লোকতে তেওঁ প্ৰতিষ্ঠিত হয়; তদুপৰি গাৰ্হপত্যৰ পিনে লুকায়। গায়ত্ৰীৰ দ্বাৰা উপস্থিত হয়; গায়ত্ৰী তেজ; তেজকেই আত্মাত ধাৰণ কৰে; তদুপৰি যি এই ত্ৰিচ অনুসৰণ কৰি কয়, সেয়া সন্ততিৰ বাবে; গাৰ্হপত্যৰ পিনে দ্বিপদ বীৰসকল জন্মগ্ৰহণ কৰে; যি এনেদৰে জ্ঞাত হৈ দ্বিপদৰ দ্বাৰা গাৰ্হপত্যৰ ওচৰত উপস্থিত হয়, তেওঁৰ বীৰ জন্মগ্ৰহণ কৰে। ‘শক্তিৰে তোমালোকক দেখিবলৈ পাওঁ, শক্তিৰে মোক দেখা’ বুলি কয়; এই আশীৰ্বাদকেই প্ৰাৰ্থনা কৰে। ‘সেই সৱিতাৰ শ্ৰেষ্ঠ’ বুলি কয়; প্ৰসৱৰ বাবে। ‘সোমসকলৰ স্বৰণ’ বুলি কয়; সোমপানকেই তেওঁ বশ কৰে। ‘হে ব্ৰহ্মণস্পতি, কৰা’ বুলি কয়; ব্ৰহ্মবৰ্চসকেই তেওঁ বশ কৰে। ‘কেতিয়াও শয়ন নকৰা’ বুলি কয়; যি এনেদৰে জ্ঞাত হৈ অগ্নিৰ ওচৰত উপস্থিত হয়, তেওঁ শয়ন নকৰা ৰাত্ৰি যাপন নকৰে। ‘হে অগ্নি, তোমাক পুৰংৱয়ৰ দ্বাৰা বেৰি লওঁ’ বুলি কয়; এই পৰিধিকেই তেওঁ পৰিধি ৰূপে স্থাপন কৰে, যাতে নপৰে। ‘হে গৃহপতি অগ্নি’ বুলি কয়; যথাযোগ্য মন্ত্ৰেই এইটো। ‘শত শীতকাল’ বুলি কয়; ‘শত শীতকাল তোমাক জ্বলাই ৰাখিবলৈ পাওঁ’ বুলিয়েই এইটো কয়। পুত্ৰৰ নাম লয়; তাক অন্নাদ কৰে। ‘সেই আশীৰ্বাদ প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ, সন্তানৰ বাবে জ্যোতিৰ্ময়ী’ বুলি কোৱা উচিত, যাৰ পুত্ৰ জন্ম নোহোৱা হয়; তেওঁৰ তেজস্বী আৰু ব্ৰহ্মবৰ্চসী পুত্ৰ জন্মগ্ৰহণ কৰে। ‘সেই আশীৰ্বাদ প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ, অমুকৰ বাবে জ্যোতিৰ্ময়ী’ বুলি কোৱা উচিত, যাৰ পুত্ৰ জন্ম হৈছে; তেওঁ তাত তেজ আৰু ব্ৰহ্মবৰ্চস স্থাপন কৰে। AI
अ॒ग्नि॒हो॒त्र-ञ्जु॑होति॒ यदे॒व कि-ञ्च॒ यज॑मानस्य॒ स्व-न्तस्यै॒व तद्रेतः॑ सिञ्चति प्र॒जन॑ने प्र॒जन॑न॒ग्ं॒ हि वा अ॒ग्निरथौष॑धी॒रन्त॑गता दहति॒ तास्ततो॒ भूय॑सीः॒ प्र जा॑यन्ते॒ यथ्सा॒य-ञ्जु॒होति॒ रेत॑ ए॒व तथ्सि॑ञ्चति॒ प्रैव प्रा॑त॒स्तने॑न जनयति॒ तद्रेतः॑ सि॒क्त-न्न त्वष्ट्रा-ऽवि॑कृत॒-म्प्रजा॑यते याव॒च्छो वै रेत॑स-स्सि॒क्तस्य॒ [रेत॑स-स्सि॒क्तस्य॑, त्वष्टा॑ रू॒पाणि॑] 36
त्वष्टा॑ रू॒पाणि॑ विक॒रोति॑ ताव॒च्छो वै तत्प्र जा॑यत ए॒ष वै दैव्य॒स्त्वष्टा॒ यो यज॑ते ब॒ह्वीभि॒रुप॑ तिष्ठते॒ रेत॑स ए॒व सि॒क्तस्य॑ बहु॒शो रू॒पाणि॒ वि क॑रोति॒ स प्रैव जा॑यते॒ श्वस्श्वो॒ भूया᳚-न्भवति॒ य ए॒वं ँवि॒द्वान॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॒ते ऽह॑र्दे॒वाना॒मासी॒-द्- रात्रि॒रसु॑राणा॒-न्ते-ऽसु॑रा॒ यद्दे॒वानां᳚-विँ॒त्तं ँवेद्य॒मासी॒त्तेन॑ स॒ह [ ] 37
रात्रि॒-म्प्रा-ऽवि॑श॒न्ते दे॒वा ही॒ना अ॑मन्यन्त॒ ते॑-ऽपश्यन्नाग्ने॒यी रात्रि॑राग्ने॒याः प॒शव॑ इ॒ममे॒वाग्निग्ग् स्त॑वाम॒ स नः॑ स्तु॒तः प॒शू-न्पुन॑र्दास्य॒तीति॒ ते᳚-ऽग्निम॑स्तुव॒न्-थ्स ए᳚भ्य-स्स्तु॒तो रात्रि॑या॒ अद्ध्यह॑र॒भि प॒शून्निरा᳚र्ज॒त्ते दे॒वाः प॒शून् वि॒त्त्वा कामाग्ं॑ अकुर्वत॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते पशु॒मा-न्भ॑व- [पशु॒मा-न्भ॑वति, आ॒दि॒त्यो] 38
-त्यादि॒त्यो वा अ॒स्माल्लो॒काद॒मुं-लोँ॒कमै॒थ्सो॑-ऽमुं-लोँ॒क-ङ्ग॒त्वा पुन॑रि॒मं-लोँ॒कम॒भ्य॑द्ध्याय॒-थ्स इ॒मं-लोँ॒कमा॒गत्य॑ मृ॒त्योर॑बिभेन्मृ॒त्युसं॑युँत इव॒ ह्य॑यं-लोँ॒क-स्सो॑-ऽमन्यते॒म-मे॒वाग्निग्ग् स्त॑वानि॒ स मा᳚ स्तु॒त-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयिष्य॒तीति॒ सो᳚-ऽग्निम॑स्तौ॒-थ्स ए॑नग्ग् स्तु॒त-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कम॑गमय॒द्य [लो॒कम॑गमय॒द्यः, ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्नि-] 39
ए॒वं-विँ॒द्वान॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते सुव॒र्गमे॒व लो॒कमे॑ति॒ सर्व॒मायु॑रेत्य॒भि वा ए॒षो᳚-ऽग्नी आ रो॑हति॒ य ए॑नावुप॒तिष्ठ॑ते॒ यथा॒ खलु॒ वै श्रेया॑न॒भ्यारू॑ढः का॒मय॑ते॒ तथा॑ करोति॒ नक्त॒मुप॑ तिष्ठते॒ न प्रा॒त-स्सग्ं हि नक्तं॑-व्रँ॒तानि॑ सृ॒ज्यन्ते॑ स॒ह श्रेयाग्॑श्च॒ पापी॑याग्श्चासाते॒ ज्योति॒र्वा अ॒ग्निस्तमो॒ रात्रि॒र्य- [रात्रि॒र्यत्, नक्त॑मुप॒तिष्ठ॑ते॒] 40
-न्नक्त॑मुप॒तिष्ठ॑ते॒ ज्योति॑षै॒व तम॑स्तरत्युप॒स्थेयो॒ ऽग्नी(3)-र्नोप॒स्थेया(3) इत्या॑हु-र्मनु॒ष्या॑येन्न्वै यो-ऽह॑रहरा॒हृत्या-ऽथै॑नं॒-याँच॑ति॒ स इन्न्वै तमुपा᳚र्च्छ॒त्यथ॒ को दे॒वानह॑रहर्याचिष्य॒तीति॒ तस्मा॒न्नोप॒स्थेयो ऽथो॒ खल्वा॑हुरा॒शिषे॒ वै कं-यँज॑मानो यजत॒ इत्ये॒षा खलु॒ वा [खलु॒ वै, आहि॑ताग्ने-] 41
आहि॑ताग्ने रा॒शी-र्यद॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते॒ तस्मा॑दुप॒स्थेयः॑ प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत॒ ते सृ॒ष्टा अ॑होरा॒त्रे प्रा-ऽवि॑श॒-न्ताञ्छन्दो॑भि॒-रन्व॑॑विन्द॒-द्यच्छन्दो॑भि-रुप॒तिष्ठ॑ते॒ स्वमे॒व तदन्वि॑च्छति॒ न तत्र॑ जा॒म्य॑स्तीत्या॑हु॒र्यो-ऽह॑रहरुप॒ तिष्ठ॑त॒ इति॒ यो वा अ॒ग्नि-म्प्र॒त्यङ्ङु॑प॒ तिष्ठ॑ते॒ प्रत्ये॑नमोषति॒ यः परां॒-विँष्व॑-म्प्र॒जया॑ प॒शुभि॑ रेति॒ कवा॑तिर्यङ्ङि॒वोप॑ तिष्ठेत॒ नैन॑-म्प्र॒त्योष॑ति॒ न विष्व॑-म्प्र॒जया॑ प॒शुभि॑रेति ॥ 42 ॥
a॒gni॒ho॒tra-ñjṷhoti॒ yade॒va ki-ñca॒ yaja̭mānasya॒ sva-ntasyai॒va tadretaḥ̭ siñcati pra॒jana̭ne pra॒jana̭na॒gṃ॒ hi vā a॒gnirathauṣa̭dhī॒ranta̭gatā dahati॒ tāstato॒ bhūya̭sīḥ॒ pra jā̭yante॒ yathsā॒ya-ñju॒hoti॒ reta̭ e॒va tathsi̭ñcati॒ praiva prā̭ta॒stanḙna janayati॒ tadretaḥ̭ si॒kta-nna tvaṣṭrā-'vi̭kṛta॒-mprajā̭yate yāva॒ccho vai reta̭sa-ssi॒ktasya॒ [reta̭sa-ssi॒ktasya̭, tvaṣṭā̭ rū॒pāṇi̭] 36
tvaṣṭā̭ rū॒pāṇi̭ vika॒roti̭ tāva॒ccho vai tatpra jā̭yata e॒ṣa vai daivya॒stvaṣṭā॒ yo yaja̭te ba॒hvībhi॒rupa̭ tiṣṭhate॒ reta̭sa e॒va si॒ktasya̭ bahu॒śo rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti॒ sa praiva jā̭yate॒ śvasśvo॒ bhūyā᳚-nbhavati॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāna॒gnimṷpa॒tiṣṭha॒te 'ha̭rde॒vānā॒māsī॒-d- rātri॒rasṷrāṇā॒-nte-'sṷrā॒ yadde॒vānāṃ᳚-vi~॒ttaṃ ~vedya॒māsī॒ttena̭ sa॒ha [ ] 37
rātri॒-mprā-'vi̭śa॒nte de॒vā hī॒nā a̭manyanta॒ tḙ-'paśyannāgne॒yī rātri̭rāgne॒yāḥ pa॒śava̭ i॒mame॒vāgnigg sta̭vāma॒ sa naḥ̭ stu॒taḥ pa॒śū-npuna̭rdāsya॒tīti॒ te᳚-'gnima̭stuva॒n-thsa e᳚bhya-sstu॒to rātri̭yā॒ addhyaha̭ra॒bhi pa॒śūnnirā᳚rja॒tte de॒vāḥ pa॒śūn vi॒ttvā kāmāgṃ̭ akurvata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gnimṷpa॒tiṣṭha̭te paśu॒mā-nbha̭va- [paśu॒mā-nbha̭vati, ā॒di॒tyo] 38
-tyādi॒tyo vā a॒smāllo॒kāda॒muṃ-lo~॒kamai॒thso̭-'muṃ-lo~॒ka-ṅga॒tvā puna̭ri॒maṃ-lo~॒kama॒bhya̭ddhyāya॒-thsa i॒maṃ-lo~॒kamā॒gatya̭ mṛ॒tyora̭bibhenmṛ॒tyusaṃ̭yu~ta iva॒ hya̭yaṃ-lo~॒ka-sso̭-'manyate॒ma-me॒vāgnigg sta̭vāni॒ sa mā᳚ stu॒ta-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayiṣya॒tīti॒ so᳚-'gnima̭stau॒-thsa ḙnagg stu॒ta-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kama̭gamaya॒dya [lo॒kama̭gamaya॒dyaḥ, e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-] 39
e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gnimṷpa॒tiṣṭha̭te suva॒rgame॒va lo॒kamḙti॒ sarva॒māyṷretya॒bhi vā e॒ṣo᳚-'gnī ā ro̭hati॒ ya ḙnāvupa॒tiṣṭha̭te॒ yathā॒ khalu॒ vai śreyā̭na॒bhyārṷ̄ḍhaḥ kā॒maya̭te॒ tathā̭ karoti॒ nakta॒mupa̭ tiṣṭhate॒ na prā॒ta-ssagṃ hi naktaṃ̭-vra~॒tāni̭ sṛ॒jyantḙ sa॒ha śreyāg̭śca॒ pāpī̭yāgścāsāte॒ jyoti॒rvā a॒gnistamo॒ rātri॒rya- [rātri॒ryat, nakta̭mupa॒tiṣṭha̭te॒] 40
-nnakta̭mupa॒tiṣṭha̭te॒ jyoti̭ṣai॒va tama̭staratyupa॒stheyo॒ 'gnī(3)-rnopa॒stheyā(3) ityā̭hu-rmanu॒ṣyā̭yennvai yo-'ha̭raharā॒hṛtyā-'thai̭naṃ॒-yā~ca̭ti॒ sa innvai tamupā᳚rccha॒tyatha॒ ko de॒vānaha̭raharyāciṣya॒tīti॒ tasmā॒nnopa॒stheyo 'tho॒ khalvā̭hurā॒śiṣe॒ vai kaṃ-ya~ja̭māno yajata॒ itye॒ṣā khalu॒ vā [khalu॒ vai, āhi̭tāgne-] 41
āhi̭tāgne rā॒śī-ryada॒gnimṷpa॒tiṣṭha̭te॒ tasmā̭dupa॒stheyaḥ̭ pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ te sṛ॒ṣṭā a̭horā॒tre prā-'vi̭śa॒-ntāñchando̭bhi॒-ranva̭̭vinda॒-dyacchando̭bhi-rupa॒tiṣṭha̭te॒ svame॒va tadanvi̭cchati॒ na tatra̭ jā॒mya̭stītyā̭hu॒ryo-'ha̭raharupa॒ tiṣṭha̭ta॒ iti॒ yo vā a॒gni-mpra॒tyaṅṅṷpa॒ tiṣṭha̭te॒ pratyḙnamoṣati॒ yaḥ parāṃ॒-vi~ṣva̭-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ reti॒ kavā̭tiryaṅṅi॒vopa̭ tiṣṭheta॒ naina̭-mpra॒tyoṣa̭ti॒ na viṣva̭-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭reti || 42 ||
সেই ৰাতি দেৱতাসকলে প্ৰৱেশ কৰিলে। তেওঁলোকে নিজকে হীন বুলি ভাবিলে। তেওঁলোকে দেখিলে যে ৰাতি অগ্নিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, আৰু পশুবোৰো অগ্নিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। তেওঁলোকে ক'লে, 'আমি এই অগ্নিক স্তুতি কৰোঁ; তেওঁ স্তুত হৈ আমাক পুনৰ পশু প্ৰদান কৰিব।' তেওঁলোকে অগ্নিক স্তুতি কৰিলে। তেওঁলোকৰ দ্বাৰা স্তুত হৈ তেওঁ ৰাতিৰ পিছত দিনত পশুবোৰক বাহিৰ কৰি আনিলে। দেৱতাসকলে পশু লাভ কৰি কামনা কৰিলে। যি এনেদৰে জ্ঞাত হৈ অগ্নিক উপাসনা কৰে, তেওঁ পশুমান হয়। সূৰ্যই এই লোকৰ পৰা সেই লোকলৈ গ'ল। তেওঁ সেই লোকলৈ গৈ পুনৰ এই লোকলৈ মন কৰিলে। তেওঁ এই লোকলৈ আহি মৃত্যুৰ পৰা ভয় পালে। এই লোক মৃত্যুৰ সৈতে সংযুক্ত যেন হয়। তেওঁ ভাবিলে, 'মই এই অগ্নিক স্তুতি কৰোঁ; তেওঁ স্তুত হৈ মোক স্বৰ্গলোকলৈ লৈ যাব।' তেওঁ অগ্নিক স্তুতি কৰিলে। তেওঁ স্তুত হৈ তেওঁক স্বৰ্গলোকলৈ লৈ গ'ল। যি এনেদৰে জ্ঞাত হৈ অগ্নিক উপাসনা কৰে, তেওঁ স্বৰ্গলোকলৈ যায়, সম্পূৰ্ণ আয়ু লাভ কৰে। যি এই অগ্নিদ্বয়ক উপাসনা কৰে, তেওঁ অগ্নিত আৰোহণ কৰে। যেনেকৈ শ্ৰেষ্ঠ ব্যক্তিয়ে আৰোহণ কৰি কামনা কৰে, তেনেকৈ কৰে। ৰাতি উপাসনা কৰে, প্ৰাতঃ নহয়; কাৰণ ৰাতি ব্ৰতবোৰ সৈতে মুকলি হয়, শ্ৰেষ্ঠ আৰু পাপী উভয়ে সৈতে আসন গ্ৰহণ কৰে। অগ্নি জ্যোতি, ৰাতি অন্ধকাৰ। যি ৰাতি উপাসনা কৰে, তেওঁ জ্যোতিৰ দ্বাৰা অন্ধকাৰ অতিক্ৰম কৰে। মানুহে কয়, 'অগ্নি উপাসনা কৰা উচিত, উপাসনা কৰা উচিত নহয়।' মানুহে প্ৰতিদিনে আহুতি দি তেওঁক যাচে; তেওঁ সেইটো লাভ কৰে। তেন্তে কোনে দেৱতাসকলক প্ৰতিদিনে যাচিব? সেয়ে তেওঁ উপাসনা কৰা উচিত নহয়। আকৌ কোৱা হয়, 'যজমানাই কামনাৰ বাবে যজ্ঞ কৰে।' এইটোৱেই আহিতাগ্নিৰ ৰাশি। যি অগ্নিক উপাসনা কৰে, সেয়ে তেওঁ উপাসনা কৰা উচিত। প্ৰজাপতিয়ে পশুবোৰ সৃষ্টি কৰিলে। সেই সৃষ্ট পশুবোৰে দিন-ৰাতি প্ৰৱেশ কৰিলে। তেওঁ ছন্দৰ দ্বাৰা তেওঁলোকক বিচাৰি পালে। যি ছন্দৰ দ্বাৰা উপাসনা কৰে, তেওঁ নিজৰেই অনুসন্ধান কৰে। তাত কোনো জামি নাই বুলি কোৱা হয়, যি প্ৰতিদিনে উপাসনা কৰে। যি অগ্নিক প্ৰত্যক উপাসনা কৰে, তেওঁ তেওঁক প্ৰত্যক্ষ কৰে। যি পৰাঙমুখ হৈ প্ৰজা-পশুৰ সৈতে যায়, তেওঁ বক্ৰগতিৰে যেন উপাসনা কৰে; তেওঁ তেওঁক প্ৰত্যক্ষ নকৰে, প্ৰজা-পশুৰ সৈতে পৰাঙমুখ নহয়। AI
मम॒ नाम॑ प्रथ॒म-ञ्जा॑तवेदः पि॒ता मा॒ता च॑ दधतु॒र्यदग्रे᳚ । तत्त्व-म्बि॑भृहि॒ पुन॒रा मदैतो॒स्तवा॒ह-न्नाम॑ बिभराण्यग्ने ॥ मम॒ नाम॒ तव॑ च जातवेदो॒ वास॑सी इव वि॒वसा॑नौ॒ ये चरा॑वः । आयु॑षे॒ त्व-ञ्जी॒वसे॑ व॒यं-यँ॑थाय॒थं-विँ परि॑ दधावहै॒ पुन॒स्ते ॥ नमो॒-ऽग्नये ऽप्र॑तिविद्धाय॒ नमो-ऽना॑धृष्टाय॒ नमः॑ स॒म्राजे᳚ । अषा॑ढो [अषा॑ढः, अ॒ग्निर्बृ॒हद्व॑या] 43
अ॒ग्निर्बृ॒हद्व॑या विश्व॒जि-थ्सह॑न्त्य॒-श्श्रेष्ठो॑ गन्ध॒र्वः । त्वत्पि॑तारो अग्ने दे॒वा-स्त्वामा॑हुतय॒-स्त्वद्वि॑वाचनाः । स-म्मामायु॑षा॒ स-ङ्गौ॑प॒त्येन॒ सुहि॑ते मा धाः ॥ अ॒यम॒ग्नि-श्श्रेष्ठ॑तमो॒ ऽय-म्भग॑वत्तमो॒ ऽयग्ं स॑हस्र॒सात॑मः । अ॒स्मा अ॑स्तु सु॒वीर्य᳚म् ॥ मनो॒ ज्योति॑-र्जुषता॒माज्यं॒ ँविच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धातु । या इ॒ष्टा उ॒षसो॑ नि॒म्रुच॑श्च॒ ता-स्स-न्द॑धामि ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ ॥ पय॑स्वती॒रोष॑धयः॒- [पय॑स्वती॒रोष॑धयः, पय॑स्व-] 44
पय॑स्वद्वी॒रुधा॒-म्पयः॑ । अ॒पा-म्पय॑सो॒ यत्पय॒स्तेन॒ मामि॑न्द्र॒ सग्ं सृ॑ज ॥ अग्ने᳚ व्रतपते व्र॒त-ञ्च॑रिष्यामि॒ तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् ॥ अ॒ग्निग्ं होता॑रमि॒ह तग्ं हु॑वे दे॒वान्. य॒ज्ञिया॑नि॒ह यान्. हवा॑महे ॥ आ य॑न्तु दे॒वा-स्सु॑मन॒स्यमा॑ना वि॒यन्तु॑ दे॒वा ह॒विषो॑ मे अ॒स्य ॥ कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॑ युनक्तु॒ यानि॑ घ॒र्मे क॒पाला᳚न्युपचि॒न्वन्ति॑ [ ] 45
वे॒धसः॑ । पू॒ष्णस्तान्यपि॑ व्र॒त इ॑न्द्रवा॒यू वि मु॑ञ्चताम् ॥अभि॑न्नो घ॒र्मो जी॒रदा॑नु॒र्यत॒ आत्त॒स्तद॑ग॒-न्पुनः॑ । इ॒द्ध्मो वेदिः॑ परि॒धय॑श्च॒ सर्वे॑ य॒ज्ञस्या-ऽऽयु॒रनु॒ स-ञ्च॑रन्ति ॥ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-त्तन्त॑वो॒ ये वि॑तत्नि॒रे य इ॒मं-यँ॒ज्ञग्ग् स्व॒धया॒ दद॑न्ते॒ तेषा᳚-ञ्छि॒न्न-म्प्रत्ये॒त-द्द॑धामि॒ स्वाहा॑ घ॒र्मो दे॒वाग्ं अप्ये॑तु ॥ 46 ॥
mama॒ nāma̭ pratha॒ma-ñjā̭tavedaḥ pi॒tā mā॒tā ca̭ dadhatu॒ryadagre᳚ | tattva-mbi̭bhṛhi॒ puna॒rā madaito॒stavā॒ha-nnāma̭ bibharāṇyagne || mama॒ nāma॒ tava̭ ca jātavedo॒ vāsa̭sī iva vi॒vasā̭nau॒ ye carā̭vaḥ | āyṷṣe॒ tva-ñjī॒vasḙ va॒yaṃ-ya~̭thāya॒thaṃ-vi~ pari̭ dadhāvahai॒ puna॒ste || namo॒-'gnaye 'pra̭tividdhāya॒ namo-'nā̭dhṛṣṭāya॒ namaḥ̭ sa॒mrāje᳚ | aṣā̭ḍho [aṣā̭ḍhaḥ, a॒gnirbṛ॒hadva̭yā] 43
a॒gnirbṛ॒hadva̭yā viśva॒ji-thsaha̭ntya॒-śśreṣṭho̭ gandha॒rvaḥ | tvatpi̭tāro agne de॒vā-stvāmā̭hutaya॒-stvadvi̭vācanāḥ | sa-mmāmāyṷṣā॒ sa-ṅgaṷpa॒tyena॒ suhi̭te mā dhāḥ || a॒yama॒gni-śśreṣṭha̭tamo॒ 'ya-mbhaga̭vattamo॒ 'yagṃ sa̭hasra॒sāta̭maḥ | a॒smā a̭stu su॒vīrya᳚m || mano॒ jyoti̭-rjuṣatā॒mājyaṃ॒ ~vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu | yā i॒ṣṭā u॒ṣaso̭ ni॒mruca̭śca॒ tā-ssa-nda̭dhāmi ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ || paya̭svatī॒roṣa̭dhayaḥ॒- [paya̭svatī॒roṣa̭dhayaḥ, paya̭sva-] 44
paya̭svadvī॒rudhā॒-mpayaḥ̭ | a॒pā-mpaya̭so॒ yatpaya॒stena॒ māmi̭ndra॒ sagṃ sṛ̭ja || agne᳚ vratapate vra॒ta-ñca̭riṣyāmi॒ taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām || a॒gnigṃ hotā̭rami॒ha tagṃ hṷve de॒vān. ya॒jñiyā̭ni॒ha yān. havā̭mahe || ā ya̭ntu de॒vā-ssṷmana॒syamā̭nā vi॒yantṷ de॒vā ha॒viṣo̭ me a॒sya || kastvā̭ yunakti॒ sa tvā̭ yunaktu॒ yāni̭ gha॒rme ka॒pālā᳚nyupaci॒nvanti̭ [ ] 45
ve॒dhasaḥ̭ | pū॒ṣṇastānyapi̭ vra॒ta i̭ndravā॒yū vi mṷñcatām ||abhi̭nno gha॒rmo jī॒radā̭nu॒ryata॒ ātta॒stada̭ga॒-npunaḥ̭ | i॒ddhmo vediḥ̭ pari॒dhaya̭śca॒ sarvḙ ya॒jñasyā-''yu॒ranu॒ sa-ñca̭ranti || traya̭strigṃśa॒-ttanta̭vo॒ ye vi̭tatni॒re ya i॒maṃ-ya~॒jñagg sva॒dhayā॒ dada̭nte॒ teṣā᳚-ñchi॒nna-mpratye॒ta-dda̭dhāmi॒ svāhā̭ gha॒rmo de॒vāgṃ apyḙtu || 46 ||
মোৰ নাম প্ৰথমে জ্ঞাত হওক, হে জাৱেদস (সকলোৰে জ্ঞাতা অগ্নি); মোৰ পিতৃ-মাতৃয়ে যি আগতে ধাৰণ কৰিছিল, তাক তুমি ধাৰণ কৰা; পুনৰ মোৰ ওচৰলৈ আহাঁ; হে অগ্নি, মই তোমাৰ নাম ধাৰণ কৰিম। হে জাৱেদস, মোৰ নাম আৰু তোমাৰ নাম—যেন বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা দুজন ভ্ৰমণকাৰী—আয়ু আৰু জীৱনৰ বাবে, আমি পুনৰ যথাযথভাৱে পৰিধান কৰোঁ। অগ্নিক নমস্কাৰ, যি অপ্ৰতিহত, অনাধৃষ্ট, সম্ৰাট; অষাঢ় (অজেয়) অগ্নি, বৃহৎ শক্তি, বিশ্বজিৎ, সহনশীল, শ্ৰেষ্ঠ গন্ধৰ্ব। হে অগ্নি, তোমাৰ পিতৃসকল দেৱতা, তোমাক আহুতি দিয়া হয়, তোমাৰ পৰা বাক্য উৎপন্ন। মোক আয়ু, গোপত্য (গৰুৰ অধিপত্য) আৰু সুহিত (সুখ) প্ৰদান কৰা। এই অগ্নি শ্ৰেষ্ঠতম, এই ভগৱত্তম, এই সহস্ৰসাতম (সহস্ৰ দান কৰা); এই অগ্নিৰ বাবে সুবীৰ্য (উত্তম বীৰ্য) হওক। মন আৰু জ্যোতিৰে সন্তুষ্ট হওক; ছিন্ন যজ্ঞক একত্ৰিত কৰি স্থাপন কৰোঁ। যি ইষ্ট উষা আৰু নিম্ৰুক (সন্ধ্যা) আছে, সেইবোৰ হৱিষ্য আৰু ঘৃতৰ দ্বাৰা সংযোগ কৰোঁ। পয়স্বতী (দুধযুক্ত) ওষধি, পয়স্বতী লতা, পানীৰ পয়স্য যি পয়স্য, তাৰ দ্বাৰা মোক, হে ইন্দ্ৰ, সংযুক্ত কৰা। হে অগ্নি, ব্ৰতপতি, মই ব্ৰত পালন কৰিম; তাক মই সক্ষম হওঁ; তাক মোৰ সিদ্ধি হওক। অগ্নিক হোতা ৰূপে ইয়াত আহ্বান কৰোঁ; দেৱতাসকলক ইয়াত যজ্ঞীয় ৰূপে আহ্বান কৰোঁ। দেৱতাসকলে সন্তুষ্ট মনেৰে আহক; দেৱতাসকলে মোৰ এই হৱিষ্যৰ পৰা বিৰত হওক। কোনে তোমাক যুক্ত কৰে, তেওঁ তোমাক যুক্ত কৰক; যি ঘৰ্ম (গৰম পাত্ৰ)ত কপাল (মাটিৰ পাত্ৰ) সঞ্চয় কৰে, সেইবোৰ বেধস (বিধাতা)ৰ; সেইবোৰ পূষনৰ ব্ৰতত; ইন্দ্ৰ আৰু বায়ুৱে মুক্ত কৰক। আমাৰ ঘৰ্ম অখণ্ড হওক, জীৰদানু (শীঘ্ৰ দান কৰা) যি গ্ৰহণ কৰা হৈছিল, সেয়া পুনৰ আহক। ইন্ধন, বেদী, পৰিধি (চাৰিওফালৰ কাঠ) আৰু সকলোৱে যজ্ঞৰ আয়ু অনুসৰণ কৰি চলি থাকে। যি ত্ৰয়স্ত্ৰিংশ (তেত্ৰিশ) তন্তু বিস্তাৰিত হৈছিল, যি এই যজ্ঞক স্বধাৰে দান কৰে, সেইবোৰৰ ছিন্ন অংশ মই ইয়াত স্থাপন কৰোঁ; স্বাহা, ঘৰ্ম দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ যাওক। AI
रि॒षः पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ जा॒तो यद॑ग्ने॒ भुव॑ना॒ व्यख्यः॑ प॒शु-न्न गो॒पा इर्यः॒ परि॑ज्मा । वैश्वा॑नर॒ ब्रह्म॑णे विन्द गा॒तुं-यूँ॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥ त्वम॑ग्ने शो॒चिषा॒ शोशु॑चान॒ आ रोद॑सी अपृणा॒ जाय॑मानः । त्व-न्दे॒वाग्ं अ॒भिश॑स्तेरमुञ्चो॒ वैश्वा॑नर जातवेदो महि॒त्वा ॥ अ॒स्माक॑मग्ने म॒घव॑थ्सु धार॒याना॑मि क्ष॒त्रम॒जरग्ं॑ सु॒वीर्य᳚म् । व॒य-ञ्ज॑येम श॒तिनग्ं॑ सह॒स्रिणं॒-वैँश्वा॑नर॒ [वैश्वा॑नर, वाज॑मग्ने॒] 48
वाज॑मग्ने॒ तवो॒तिभिः॑ ॥ वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ सुम॒तौ स्या॑म॒ राजा॒ हिक॒-म्भुव॑नाना-मभि॒श्रीः । इ॒तो जा॒तो विश्व॑मि॒दं-विँ च॑ष्टे वैश्वान॒रो य॑तते॒ सूर्ये॑ण ॥ अव॑ ते॒ हेडो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञेभि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ । क्षय॑न्न॒स्मभ्य॑मसुर प्रचेतो॒ राज॒न्नेनाग्ं॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥ उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑म॒स्मदवा॑-ऽध॒मं-विँम॑द्ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय । अथा॑ व॒यमा॑दित्य [ ] 49
व्र॒ते तवा-ऽना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ द॒धि॒क्राव्.ण्णो॑ अकारिष-ञ्जि॒ष्णोरश्व॑स्य वा॒जिनः॑ ॥ सु॒र॒भिनो॒ मुखा॑ कर॒-त्प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् ॥ आ द॑धि॒क्रा-श्शव॑स॒ पञ्च॑ कृ॒ष्टी-स्सूर्य॑ इव॒ ज्योति॑षा॒-ऽपस्त॑तान । स॒ह॒स्र॒सा-श्श॑त॒सा वा॒ज्यर्वा॑ पृ॒णक्तु॒ मद्ध्वा॒ समि॒मा वचाग्ं॑सि । अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा, भुवः॑ । मरु॑तो॒ यद्ध॑वो दि॒व-स्सु॑म्ना॒यन्तो॒ हवा॑महे । आ तू न॒ [आ तू नः॑, उप॑ गन्तन ।] 50
उप॑ गन्तन ॥ या व॒-श्शर्म॑ शशमा॒नाय॒ सन्ति॑ त्रि॒धातू॑नि दा॒शुषे॑ यच्छ॒ताधि॑ । अ॒स्मभ्य॒-न्तानि॑ मरुतो॒ वि य॑न्त र॒यि-न्नो॑ धत्त वृषण-स्सु॒वीर᳚म् ॥ अदि॑ति-र्न उरुष्य॒त्वदि॑ति॒-श्शर्म॑ यच्छतु । अदि॑तिः पा॒त्वग्ंह॑सः ॥ म॒हीमू॒षु मा॒तरग्ं॑ सुव्र॒ताना॑मृ॒तस्य॒ पत्नी॒मव॑से हुवेम । तु॒वि॒क्ष॒त्रा-म॒जर॑न्ती-मुरू॒चीग्ं सु॒शर्मा॑ण॒मदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिम् ॥ सु॒त्रामा॑ण-म्पृथि॒वी-न्द्याम॑ने॒हसग्ं॑ सु॒शर्मा॑ण॒ मदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिम् । दैवी॒-न्नावग्ग्॑ स्वरि॒त्रा-मना॑गस॒-मस्र॑वन्ती॒मा रु॑हेमा स्व॒स्तये᳚ ॥ इ॒माग्ं सु नाव॒मा-ऽरु॑हग्ं श॒तारि॑त्राग्ं श॒तस्फ्या᳚म् । अच्छि॑द्रा-म्पारयि॒ष्णुम् ॥ 51 ॥
ri॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || jā॒to yada̭gne॒ bhuva̭nā॒ vyakhyaḥ̭ pa॒śu-nna go॒pā iryaḥ॒ pari̭jmā | vaiśvā̭nara॒ brahma̭ṇe vinda gā॒tuṃ-yū~॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ || tvama̭gne śo॒ciṣā॒ śośṷcāna॒ ā roda̭sī apṛṇā॒ jāya̭mānaḥ | tva-nde॒vāgṃ a॒bhiśa̭steramuñco॒ vaiśvā̭nara jātavedo mahi॒tvā || a॒smāka̭magne ma॒ghava̭thsu dhāra॒yānā̭mi kṣa॒trama॒jaragṃ̭ su॒vīrya᳚m | va॒ya-ñja̭yema śa॒tinagṃ̭ saha॒sriṇaṃ॒-vai~śvā̭nara॒ [vaiśvā̭nara, vāja̭magne॒] 48
vāja̭magne॒ tavo॒tibhiḥ̭ || vai॒śvā॒na॒rasya̭ suma॒tau syā̭ma॒ rājā॒ hika॒-mbhuva̭nānā-mabhi॒śrīḥ | i॒to jā॒to viśva̭mi॒daṃ-vi~ ca̭ṣṭe vaiśvāna॒ro ya̭tate॒ sūryḙṇa || ava̭ te॒ heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñebhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ | kṣaya̭nna॒smabhya̭masura praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ-vi~ma̭ddhya॒magg śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya [ ] 49
vra॒te tavā-'nā̭gaso॒ adi̭taye syāma || da॒dhi॒krāv.ṇṇo̭ akāriṣa-ñji॒ṣṇoraśva̭sya vā॒jinaḥ̭ || su॒ra॒bhino॒ mukhā̭ kara॒-tpraṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || ā da̭dhi॒krā-śśava̭sa॒ pañca̭ kṛ॒ṣṭī-ssūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā॒-'pasta̭tāna | sa॒ha॒sra॒sā-śśa̭ta॒sā vā॒jyarvā̭ pṛ॒ṇaktu॒ maddhvā॒ sami॒mā vacāgṃ̭si | a॒gni-rmū॒rdhā, bhuvaḥ̭ | marṷto॒ yaddha̭vo di॒va-ssṷmnā॒yanto॒ havā̭mahe | ā tū na॒ [ā tū naḥ̭, upa̭ gantana |] 50
upa̭ gantana || yā va॒-śśarma̭ śaśamā॒nāya॒ santi̭ tri॒dhātṷ̄ni dā॒śuṣḙ yaccha॒tādhi̭ | a॒smabhya॒-ntāni̭ maruto॒ vi ya̭nta ra॒yi-nno̭ dhatta vṛṣaṇa-ssu॒vīra᳚m || adi̭ti-rna uruṣya॒tvadi̭ti॒-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pā॒tvagṃha̭saḥ || ma॒hīmū॒ṣu mā॒taragṃ̭ suvra॒tānā̭mṛ॒tasya॒ patnī॒mava̭se huvema | tu॒vi॒kṣa॒trā-ma॒jara̭ntī-murū॒cīgṃ su॒śarmā̭ṇa॒madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim || su॒trāmā̭ṇa-mpṛthi॒vī-ndyāma̭ne॒hasagṃ̭ su॒śarmā̭ṇa॒ madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim | daivī॒-nnāvagg̭ svari॒trā-manā̭gasa॒-masra̭vantī॒mā rṷhemā sva॒staye᳚ || i॒māgṃ su nāva॒mā-'rṷhagṃ śa॒tāri̭trāgṃ śa॒tasphyā᳚m | acchi̭drā-mpārayi॒ṣṇum || 51 ||
বৈশ্বানৰে আমাক ৰক্ষা কৰি দূৰৰ পৰা আগমন কৰক। অগ্নি স্তোত্ৰেৰে বাহনসহ। ঋতৱান বৈশ্বানৰক, ঋতৰ জ্যোতিৰ অধিপতিক, অজস্ৰ ঘৰ্মক আমি প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ। বৈশ্বানৰৰ মহিমাৰ পৰা, মহান অৰিণাদে একমাত্ৰ স্বপস্যাৰ কৱিয়ে, উভয় পিতৃ-মাতৃক মহিমান্বিত কৰি জন্ম গ্ৰহণ কৰিলে, অগ্নিয়ে দ্যুলোক আৰু পৃথিৱীক, প্ৰচুৰ ৰেতসা। দ্যুলোকত পৃষ্ঠ, পৃথিৱীত পৃষ্ঠ, অগ্নি পৃষ্ঠ, সকলো ঔষধি সোমাই প্ৰৱেশ কৰিলে। বৈশ্বানৰে বলৰ দ্বাৰা পৃষ্ঠ, অগ্নি, সি দিনত আমাক ৰক্ষা কৰক, ৰাতি ৰক্ষা কৰক। হে অগ্নি, যেতিয়া তুমি জন্ম গ্ৰহণ কৰি ভুৱনসমূহ প্ৰকাশ কৰিলা, গৰুৰ ৰক্ষক গোপাৰ দৰে, ইৰ্য, পৰিজ্মা। হে বৈশ্বানৰ, ব্ৰহ্মণৰ বাবে গতি লাভ কৰা, তুমি আমাক সদায় স্বস্তিৰ সৈতে ৰক্ষা কৰা। হে অগ্নি, তুমি শোচিষাৰ দ্বাৰা শোশুচান হৈ, জন্ম গ্ৰহণ কৰি ৰোদসী পূৰ্ণ কৰিলা। হে বৈশ্বানৰ, জাতৱেদো, তুমি মহিমাৰ দ্বাৰা দেৱতাসকলক অভিশস্তিৰ পৰা মুক্ত কৰিলা। হে অগ্নি, আমাৰ মাঘৱতসকলৰ মাজত ধাৰণ কৰা, অজৰ ক্ষত্ৰ, সুৱীৰ্য। আমি শতিন আৰু সহস্ৰিণ বাজ জয় কৰোঁ, হে বৈশ্বানৰ, হে অগ্নি, তোমাৰ সহায়েৰে। বৈশ্বানৰৰ সুমতি লাভ কৰোঁ, যি ৰাজা, ভুৱনসমূহৰ অধিপতি, অভিশ্ৰী। ইয়াৰ পৰা জন্ম হৈ এই বিশ্বক দেখা দিয়ে, বৈশ্বানৰে সূৰ্যৰ সৈতে যত্ন কৰে। হে বৰুণ, তোমাৰ ক্ৰোধক নমস্কাৰেৰে, যজ্ঞেৰে, হবিৰেৰে আমি প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ। হে অসুৰ, প্ৰচেতো, ৰাজন, আমাৰ বাবে বাস কৰা, কৃত অপৰাধসমূহ শিথিল কৰা। হে বৰুণ, আমাৰ পৰা উচ্চতম পাশ, অধম পাশ মুক্ত কৰা, মধ্যম পাশ শিথিল কৰা। তেতিয়া আমি, হে আদিত্য, তোমাৰ ব্ৰতত, অনাগস হৈ, অদিতিৰ বাবে হওঁ। দধিক্ৰাৱণে আমাৰ বাবে কৰিলে, জিষ্ণু অশ্বৰ, বাজীৰ। সুৰভি মুখ কৰিলে, প্ৰণত আয়ুস তৰিলে। দধিক্ৰাৱণে বলৰ সৈতে, পাঁচ কৃষ্টিক, সূৰ্যৰ দৰে জ্যোতিৰেৰে, অপস ততান। সহস্ৰসা, শতসা, বাজী অৰ্বা, পূৰ্ণ কৰক মধু, এই বচনসমূহ। অগ্নি মূৰ্ধা, ভুৱঃ। মৰুতসকল, যেতিয়া হৱো দিৱৰ, সুম্নায়ন্ত হৱামাহে। আমাৰ ওচৰলৈ আহক। যি তোমাৰ শৰ্ম শশমানায় সন্তি, ত্ৰিধাতূনি দাশুষে যাচ্ছতাধি। আমাক সেইবোৰ, হে মৰুতসকল, বিতৰণ কৰক, ধন আমাক দিয়ক, হে বৃষণ, সুৱীৰ্য। অদিতি আমাক ৰক্ষা কৰক, অদিতি শৰ্ম দিয়ক। অদিতি আমাক অংহসৰ পৰা ৰক্ষা কৰক। মহী, ঊষু, মাতৰ, সুৱ্ৰতানাম, ঋতস্য পত্নী, অৱসে হুৱেম। তুৱিক্ষত্ৰা, অজৰন্তী, উৰূচী, সুশৰ্মাণ, অদিতি, সুপ্ৰণীতিম। সুত্ৰামাণ, পৃথিৱী, দ্যাম, অনেহস, সুশৰ্মাণ, অদিতি, সুপ্ৰণীতিম। দৈৱী নাব, স্বৰিত্ৰা, অনাগস, অস্ৰৱন্তী, আৰুহেমা স্বস্তয়ে। এই সু নাবম আৰুহম, শতাৰিত্ৰা, শতস্ফ্যা। অচ্ছিদ্ৰা, পাৰয়িষ্ণুম। AI
(दे॒वा॒सु॒राः-परा॒-भूमि॒-र्भूमि॑-रुपप्र॒यन्तः॒-स-म्प॑श्या॒-म्यय॑ज्ञः॒- स-म्प॑श्या - म्यग्निहो॒त्रं - मम॒ नाम॑-वैश्वान॒र-एका॑दश । )
(दे॒वा॒सु॒राः-क्रु॒द्धः-स-म्प॑श्यामि॒-स-म्प॑श्यामि॒-नक्त॒-मुप॑गन्त॒-नैक॑पञ्चा॒शत् । )
(de॒vā॒su॒rāḥ-parā॒-bhūmi॒-rbhūmi̭-rupapra॒yantaḥ॒-sa-mpa̭śyā॒-myaya̭jñaḥ॒- sa-mpa̭śyā - myagniho॒traṃ - mama॒ nāma̭-vaiśvāna॒ra-ekā̭daśa | )
(de॒vā॒su॒rāḥ-kru॒ddhaḥ-sa-mpa̭śyāmi॒-sa-mpa̭śyāmi॒-nakta॒-mupa̭ganta॒-naika̭pañcā॒śat | )
দেৱাসুৰসকল যুদ্ধত প্ৰবৃত্ত হৈছিল। AI
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
হৰিঃ ওম্। কৃষ্ণ যজুৰ্বেদীয় তত্তিৰীয় সংহিতাৰ প্ৰথম কাণ্ডৰ পঞ্চম প্ৰশ্ন সমাপ্ত। AI