Valmiki Ramayana Kishkindha Kanda Sarga 38 — Kannada Script

⚠️ AI-generated translation — the Nepali meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Nepali

यो सर्गमा सुग्रीवले लक्ष्मणलाई बिदा गरेर आफ्ना वानरहरूलाई बोलाएर पालकी तयार गर्न लगाउँछन् र लक्ष्मणसहित पालकीमा चढेर रामकहाँ पुग्छन्। रामले सुग्रीवलाई अँगालो हालेर बस्न भन्छन् र धर्म, अर्थ र कामको समयअनुसार सेवन गर्ने राजाको विषयमा बताउँछन्। सुग्रीवले रामको कृपाले गुमेको श्री, कीर्ति र वानरराज्य फेरि पाएको बताउँदै आफ्ना वानर, ऋक्ष र गोलाङ्गूल सेनाहरू रावणवधका लागि आएको जानकारी दिन्छन्।

AI-generated · not yet verified

The Nepali meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Gujarati meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Gujarati

આ સર્ગમાં લક્ષ્મણ સુગ્રીવને કિષ્કિંધામાંથી નીકળવાનું નમ્ર વચન કહે છે અને સુગ્રીવ તેમના આદેશને સ્વીકારીને તારા તથા બીજી સ્ત્રીઓને વિદાય કરે છે. સુગ્રીવ પોતાની પાલખી તૈયાર કરાવીને લક્ષ્મણ સહિત તેમાં બેસી, શ્વેત છત્ર, ચામર, શંખ અને ભેરીના નાદ સાથે વાનરોના વંદન સાથે પ્રયાણ કરે છે અને રામ પાસે પહોંચીને હાથ જોડીને ઊભા રહે છે. રામ તેમને ભેટીને બેસાડે છે અને ધર્મ, અર્થ તથા કામના યોગ્ય સેવન વિશે વચન કહે છે, ત્યારે સુગ્રીવ રામની કૃપાથી ગુમાવેલી લક્ષ્મી, કીર્તિ અને વાનરરાજ્ય પાછું મળ્યાનું કહે છે. સુગ્રીવ જણાવે છે કે સેંકડો, લાખો અને કરોડોની સંખ્યામાં શૂરવીર વાનરો, રીંછ અને ગોલાંગૂલ માર્ગમાં આગળ વધી રહ્યા છે અને તેઓ રાવણને તેના સગાઓ સહિત યુદ્ધમાં મારીને સીતાને લાવશે. સુગ્રીવના એ ઉદ્યમને જોઈને અંગદ હર્ષથી ભરાઈ જાય છે.

AI-generated · not yet verified

The Gujarati meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Assamese meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Assamese

কিষ্কিন্ধাকাণ্ডৰ এই সৰ্গত সুগ্ৰীৱে বানৰসকলক বিদায় দি লক্ষ্মণৰ অনুৰোধত কিষ্কিন্ধাৰ পৰা ওলাই আহে। তেওঁ শিবিকাত আৰোহণ কৰি ৰামৰ ওচৰলৈ যায় আৰু ৰামে তেওঁক আলিঙ্গন কৰি বহিবলৈ কয়। ৰামে ধৰ্ম, অৰ্থ আৰু কামৰ বিভাজনৰ বিষয়ে কৈ যুদ্ধৰ উদ্যোগৰ সময় উপস্থিত হোৱা বুলি কয়। সুগ্ৰীৱে ৰামৰ কৃপাত হেৰুওৱা ৰাজ্য আৰু যশ পুনৰ লাভ কৰা বুলি কয়, আৰু শতসহস্ৰ বানৰ, ঋক্ষ আৰু গোলাঙ্গূল সৈন্য আহি থকাৰ কথা জনায়।

AI-generated · not yet verified

The Assamese meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಅಷ್ಟತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

Shloka 1

ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ ಚ ತತ್ಸರ್ವಮುಪಾಯನಮುಪಾಹೃತಮ್ ।
ವಾನರಾನ್ಸಾನ್ತ್ವಯಿತ್ವಾ ಚ ಸರ್ವಾನೇವ ವ್ಯಸರ್ಜಯತ್ ॥ 1 ॥

pratigṛhya ca tatsarvamupāyanamupāhṛtam |
vānarānsāntvayitvā ca sarvāneva vyasarjayat || 1 ||

সেই আগবঢ়োৱা সকলো উপহাৰ গ্ৰহণ কৰি, সকলো বানৰক সান্ত্বনা দি তেওঁ (সুগ্ৰীৱে) তেওঁলোকক বিদায় দিলে। ^AI

તે લાવેલા સર્વ ઉપહારોને સ્વીકારીને અને બધા વાનરોને દિલાસો આપીને તેણે સર્વને વિદાય કર્યા. ^AI

त्यसरी ल्याइएको त्यो सम्पूर्ण उपहार ग्रहण गरेर उनले सबै वानरहरूलाई सान्त्वना दिइ बिदा गरिदिए ॥ १ ॥ ^AI

Shloka 2

ವಿಸರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಸ ಹರೀನ್ ಶೂರಾಂಸ್ತಾನ್ಕೃತಕರ್ಮಣಃ ।
ಮೇನೇ ಕೃತಾರ್ಥಮಾತ್ಮಾನಂ ರಾಘವಂ ಚ ಮಹಾಬಲಮ್ ॥ 2 ॥

visarjayitvā sa harīn śūrāṃstānkṛtakarmaṇaḥ |
mene kṛtārthamātmānaṃ rāghavaṃ ca mahābalam || 2 ||

কৰ্তব্য সম্পন্ন কৰা সেই শূৰ বানৰসকলক বিদায় দি তেওঁ নিজকে আৰু মহাবলশালী ৰাঘৱক কৃতাৰ্থ বুলি জ্ঞান কৰিলে। ^AI

કર્તવ્ય પાર પાડનારા તે શૂરવીર વાનરોને વિદાય કરીને તેણે પોતાને અને મહાબળવાન રાઘવને કૃતાર્થ માન્યા. ^AI

कृतकर्मा ती वीर हरिहरूलाई बिदा गरेपछि उनले आफूलाई र महाबली राघवलाई कृतार्थ माने ॥ २ ॥ ^AI

Shloka 3

ಸ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ಭೀಮಬಲಂ ಸರ್ವವಾನರಸತ್ತಮಮ್ ।
ಅಬ್ರವೀತ್ಪ್ರಶ್ರಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸುಗ್ರೀವಂ ಸಮ್ಪ್ರಹರ್ಷಯನ್ ॥ 3 ॥

sa lakṣmaṇo bhīmabalaṃ sarvavānarasattamam |
abravītpraśritaṃ vākyaṃ sugrīvaṃ sampraharṣayan || 3 ||

তেতিয়া লক্ষ্মণে ভয়ংকৰ বলশালী, সকলো বানৰৰ শ্ৰেষ্ঠ সুগ্ৰীৱক প্ৰসন্ন কৰি বিনীত বাক্যৰে ক'লে। ^AI

તે લક્ષ્મણે ભયંકર બળવાળા, સર્વ વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ સુગ્રીવને પ્રસન્ન કરતાં નમ્ર વચનો કહ્યાં. ^AI

ती लक्ष्मणले भीमबल भएका सबै वानरहरूमध्ये श्रेष्ठ सुग्रीवलाई हर्षित गर्दै नम्र वचन भने ॥ ३ ॥ ^AI

Shloka 4

ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಯಾ ವಿನಿಷ್ಕ್ರಾಮ ಯದಿ ತೇ ಸೌಮ್ಯ ರೋಚತೇ ।
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯ ಸುಭಾಷಿತಮ್ ॥ 4 ॥

kiṣkindhāyā viniṣkrāma yadi te saumya rocate |
tasya tadvacanaṃ śrutvā lakṣmaṇasya subhāṣitam || 4 ||

হে সৌম্য, যদি আপোনাৰ ইচ্ছা হয় তেন্তে কিষ্কিন্ধাৰ পৰা ওলাই আহক। লক্ষ্মণৰ সেই সুভাষিত বাক্য শুনি। ^AI

'હે સૌમ્ય, જો તમને યોગ્ય લાગે તો કિષ્કિંધામાંથી નીકળો.' લક્ષ્મણનું તે સુભાષિત વચન સાંભળીને ^AI

हे सौम्य, यदि तिमीलाई रुच्छ भने किष्किन्धाबाट निस्कनु । लक्ष्मणका त्यी राम्ररी भनिएका वचन सुनेर ॥ ४ ॥ ^AI

Shloka 5

ಸುಗ್ರೀವಃ ಪರಮಪ್ರೀತೋ ವಾಕ್ಯಮೇತದುವಾಚ ಹ ।
ಏವಂ ಭವತು ಗಚ್ಛಾವಃ ಸ್ಥೇಯಂ ತ್ವಚ್ಛಾಸನೇ ಮಯಾ ॥ 5 ॥

sugrīvaḥ paramaprīto vākyametaduvāca ha |
evaṃ bhavatu gacchāvaḥ stheyaṃ tvacchāsane mayā || 5 ||

সুগ্ৰীৱে অতি প্ৰসন্ন হৈ এই বাক্য ক'লে — এনেকুৱাই হওক, আমি যাওঁ; মই আপোনাৰ আদেশত থাকিম। ^AI

સુગ્રીવે અત્યંત પ્રસન્ન થઈને આ વચન કહ્યું: 'એમ જ થાઓ, આપણે ચાલીએ; મારે તમારા આદેશમાં રહેવું છે.' ^AI

सुग्रीव अत्यन्त प्रसन्न भएर यो वचन बोले — यस्तै होस्, हामी जाऔं; मैले तिम्रो आज्ञामा रहनु पर्छ ॥ ५ ॥ ^AI

Shloka 6

ತಮೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸುಗ್ರೀವೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಶುಭಲಕ್ಷಣಮ್ ।
ವಿಸರ್ಜಯಾಮಾಸ ತದಾ ತಾರಾಮನ್ಯಾಶ್ಚ ಯೋಷಿತಃ ॥ 6 ॥

tamevamuktvā sugrīvo lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam |
visarjayāmāsa tadā tārāmanyāśca yoṣitaḥ || 6 ||

সুগ্ৰীৱে এইদৰে শুভলক্ষণযুক্ত লক্ষ্মণক কৈ, তেতিয়া তাৰাক আৰু আন নাৰীসকলক বিদায় দিলে। ^AI

સુગ્રીવે શુભ લક્ષણવાળા લક્ષ્મણને એમ કહીને ત્યારે તારા તથા બીજી સ્ત્રીઓને વિદાય કરી. ^AI

सुग्रीवले शुभलक्षण भएका लक्ष्मणलाई यसरी भनेर तब तारा र अरू स्त्रीहरूलाई बिदा गरिदिए ॥ ६ ॥ ^AI

Shloka 7

ಏತೇತ್ಯುಚ್ಚೈರ್ಹರಿವರಾನ್ಸುಗ್ರೀವಸ್ಸಮುದಾಹರತ್ ।
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹರಯಶ್ಶೀಘ್ರಮಾಯಯುಃ ॥ 7 ॥

etetyuccairharivarānsugrīvassamudāharat |
tasya tadvacanaṃ śrutvā harayaśśīghramāyayuḥ || 7 ||

‘আহা’ বুলি উচ্চস্বৰে সুগ্ৰীৱে শ্ৰেষ্ঠ বানৰসকলক মাতিলে। তেওঁৰ সেই বাক্য শুনি বানৰসকলে শীঘ্ৰে আহিল। ^AI

'આવો' એમ મોટેથી કહીને સુગ્રીવે શ્રેષ્ઠ વાનરોને બોલાવ્યા. તેનું તે વચન સાંભળીને વાનરો ઝડપથી આવ્યા. ^AI

सुग्रीवले उच्च स्वरले हरिवरहरूलाई 'यहाँ आओ' भनी बोलाए । उनको त्यो वचन सुनेर हरिहरू शीघ्र आए ॥ ७ ॥ ^AI

Shloka 8

ಬದ್ಧಾಞ್ಜಲಿಪುಟಾಸ್ಸರ್ವೇ ಯೇ ಸ್ಯುಃ ಸ್ತ್ರೀದರ್ಶನಕ್ಷಮಾಃ ।
ತಾನುವಾಚ ತತಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾನ್ರಾಜಾಽರ್ಕಸದೃಶಪ್ರಭಃ ॥ 8 ॥

baddhāñjalipuṭāssarve ye syuḥ strīdarśanakṣamāḥ |
tānuvāca tataḥ prāptānrājā'rkasadṛśaprabhaḥ || 8 ||

যিসকলে নাৰীদৰ্শনৰ যোগ্য আছিল, সেই সকলোৱে হাত যোৰ কৰি থিয় হ'ল। তেতিয়া সূৰ্যৰ দৰে তেজস্বী ৰজাই তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ অহা সকলক ক'লে। ^AI

જે સ્ત્રીઓના દર્શન કરવા યોગ્ય હોય તે સર્વે વાનરોએ હાથ જોડીને નમસ્કાર કર્યા; ત્યારે સૂર્ય સમાન કાંતિવાળા રાજાએ આવેલા તેમને કહ્યું. ^AI

जो स्त्रीदर्शनका योग्य थिए, ती सबैले अञ्जुली बाँधे; तब सूर्यसदृश प्रभा भएका राजाले ती आएकाहरूलाई भने ॥ ८ ॥ ^AI

Shloka 9

ಉಪಸ್ಥಾಪಯತ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಶಿಬಿಕಾಂ ಮಮ ವಾನರಾಃ ।
ಶ್ರುತ್ವಾ ತು ವಚನಂ ತಸ್ಯ ಹರಯಶ್ಶೀಘ್ರವಿಕ್ರಮಾಃ ॥ 9 ॥

upasthāpayata kṣipraṃ śibikāṃ mama vānarāḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya harayaśśīghravikramāḥ || 9 ||

হে বানৰসকল, শীঘ্ৰে মোৰ বাবে এখন শিবিকা (পালকী) উপস্থিত কৰা। তেওঁৰ এই বাক্য শুনি শীঘ্ৰগতি সম্পন্ন বানৰসকলে— ^AI

હે વાનરો, તમે ઝડપથી મારી પાલખી તૈયાર કરો. તેનું આ વચન સાંભળીને ઝડપી વિક્રમવાળા વાનરોએ... ^AI

हे वानरहरू! मेरो लागि तुरन्त पालकी तयार गर। उनको वचन सुनेर शीघ्रगामी वानरहरूले ^AI

Shloka 10

ಸಮುಪಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸುಶ್ಶಿಬಿಕಾಂ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾಮ್ ।
ತಾಮುಪಸ್ಥಾಪಿತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶಿಬಿಕಾಂ ವಾನರಾಧಿಪಃ ॥ 10 ॥

samupasthāpayāmāsuśśibikāṃ priyadarśanām |
tāmupasthāpitāṃ dṛṣṭvā śibikāṃ vānarādhipaḥ || 10 ||

শীঘ্ৰগতি সম্পন্ন বানৰসকলে প্ৰিয়দৰ্শনী শিবিকাখন উপস্থিত কৰিলে। সেই উপস্থিত কৰা শিবিকাখন দেখি বানৰাধিপতি সূৰ্যৰ দৰে প্ৰভাযুক্ত সুগ্ৰীৱে— ^AI

...પ્રિયદર્શન પાલખી તૈયાર કરી. તે પાલખી તૈયાર થયેલી જોઈને વાનરાધિપતિએ... ^AI

रमणीय देखिने पालकीलाई तुरन्त ल्याएर उभ्याए। त्यसरी ल्याइएको पालकी देखेर वानरहरूका राजा सुग्रीवले ^AI

Shloka 11

ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಽರುಹ್ಯತಾಂ ಶೀಘ್ರಮಿತಿ ಸೌಮಿತ್ರಿಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಕಾಞ್ಚನಂ ಯಾನಂ ಸುಗ್ರೀವಸ್ಸೂರ್ಯಸನ್ನಿಭಮ್ ॥ 11 ॥

lakṣmaṇā'ruhyatāṃ śīghramiti saumitrimabravīt |
ityuktvā kāñcanaṃ yānaṃ sugrīvassūryasannibham || 11 ||

‘লক্ষ্মণ, শীঘ্ৰে আৰোহণ কৰা’ বুলি সৌমিত্ৰিক ক’লে। এইদৰে কৈ সোণৰ, সূৰ্যৰ সদৃশ সেই যানখন— ^AI

...'હે લક્ષ્મણ, તમે ઝડપથી આ પાલખી પર બેસો' એમ સૌમિત્રિને કહ્યું. આમ કહીને સૂર્ય જેવા તેજસ્વી સુવર્ણમય યાનને સુગ્રીવે... ^AI

"हे सौमित्रि (लक्ष्मण)! तुरन्त पालकीमा चढ" भनी लक्ष्मणलाई भने। यसरी भनेर सुग्रीवले सूर्यसदृश तेज भएको सुनौलो यानमा ^AI

Shloka 12

ಬೃಹದ್ಭಿರ್ಹರಿಭಿರ್ಯುಕ್ತಮಾರುರೋಹ ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।
ಪಾಣ್ಡುರೇಣಾತಪತ್ರೇಣ ಮ್ರಿಯಮಾಣೇನ ಮೂರ್ಧನಿ ॥ 12 ॥

bṛhadbhirharibhiryuktamāruroha salakṣmaṇaḥ |
pāṇḍureṇātapatreṇa mriyamāṇena mūrdhani || 12 ||

ডাঙৰ ডাঙৰ বানৰবোৰে যুক্ত কৰা সেই যানত লক্ষ্মণৰ সৈতে সুগ্ৰীৱে আৰোহণ কৰিলে; মূৰৰ ওপৰত শ্বেত ছত্ৰ ধৰা হৈছিল— ^AI

...મોટા વાનરો સાથે જોડેલા તે યાન પર લક્ષ્મણ સહિત બેઠા; મસ્તક પર ધવરાવાતા શ્વેત છત્ર સાથે... ^AI

ठूला वानरहरूले तानेको त्यसमा लक्ष्मणसहित चढे। शिरमा सेतो छाता ढल्किरहेको थियो ^AI

Shloka 13

ಶುಕ್ಲೈಶ್ಚ ವಾಲವ್ಯಜನೈರ್ಧೂಯಮಾನೈಸ್ಸಮನ್ತತಃ ।
ಶಙ್ಖಭೇರೀನಿನಾದೈಶ್ಚ ಹರಿಭಿಶ್ಚಾಭಿವನ್ದಿತಃ ॥ 13 ॥

śuklaiśca vālavyajanairdhūyamānaissamantataḥ |
śaṅkhabherīninādaiśca haribhiścābhivanditaḥ || 13 ||

শ্বেত বালা-ব্যজনসমূহেৰে চাৰিওফালে বিচলিত হৈ আছিল, আৰু শঙ্খ-ভেৰীৰ নিনাদেৰে বানৰসকলে তেওঁক অভিবাদন জনাইছিল— ^AI

...ચારે બાજુ ઢોલાતા શ્વેત ચામરોથી અને શંખ તથા ભેરીના નાદથી તથા વાનરો દ્વારા વંદન પામીને... ^AI

र सेता चामरहरू चारैतिरबाट हल्लाइँदै थिए। शङ्ख र भेरीका नादहरूसहित वानरहरूद्वारा अभिवन्दित हुँदै ^AI

Shloka 14

ನಿರ್ಯಯೌ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸುಗ್ರೀವೋ ರಾಜ್ಯಶ್ರಿಯಮನುತ್ತಮಾಮ್ ।
ಸ ವಾನರಶತೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ಬಹುಭಿ ಶ್ಶಸ್ತ್ರಪಾಣಿಭಿಃ ॥ 14 ॥

niryayau prāpya sugrīvo rājyaśriyamanuttamām |
sa vānaraśataistīkṣṇairbahubhi śśastrapāṇibhiḥ || 14 ||

অনুত্তম ৰাজ্যলক্ষ্মী প্ৰাপ্ত কৰি সুগ্ৰীৱ ওলাই গ’ল; তীক্ষ্ণ, শস্ত্ৰপাণি বহুতো শত বানৰেৰে— ^AI

...સુગ્રીવે અનુપમ રાજ્યલક્ષ્મી પ્રાપ્ત કરીને બહાર પ્રયાણ કર્યું. તે શસ્ત્રધારી અનેક તીક્ષ્ણ વાનરશતોથી ઘેરાયેલા હતા. ^AI

सुग्रीवले अनुपम राज्यश्री प्राप्त गरेर बाहिर निस्के। उनी तीखा स्वभावका, हतियार हातमा लिएका धेरै सयौं वानरहरूले ^AI

Shloka 15

ಪರಿಕೀರ್ಣೋ ಯಯೌ ತತ್ರ ಯತ್ರ ರಾಮೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ।
ಸ ತಂ ದೇಶಮನುಪ್ರಾಪ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ರಾಮನಿಷೇವಿತಮ್ ॥ 15 ॥

parikīrṇo yayau tatra yatra rāmo vyavasthitaḥ |
sa taṃ deśamanuprāpya śreṣṭhaṃ rāmaniṣevitam || 15 ||

পৰিবেষ্টিত হৈ তেওঁ সেই ঠাইলৈ গ’ল য’ত ৰাম অৱস্থিত আছিল। সেই শ্ৰেষ্ঠ, ৰামে সেৱিত ঠাইলৈ উপনীত হৈ— ^AI

...તેમણે જ્યાં રામ વિરાજમાન હતા ત્યાં પ્રયાણ કર્યું. રામથી સેવિત તે શ્રેષ્ઠ સ્થળે પહોંચીને... ^AI

घेरिएर जहाँ राम विराजमान थिए त्यहाँतिर गए। रामले सेवन गरेको त्यो श्रेष्ठ स्थानमा पुगेर ^AI

Shloka 16

ಅವಾತರನ್ಮಹಾತೇಜಾ ಶ್ಶಿಬಿಕಾಯಾಸ್ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।
ಆಸಾದ್ಯ ಚ ತತೋ ರಾಮಂ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಪುಟೋಽಭವತ್ ॥ 16 ॥

avātaranmahātejā śśibikāyāssalakṣmaṇaḥ |
āsādya ca tato rāmaṃ kṛtāñjalipuṭo'bhavat || 16 ||

মহাতেজস্বী তেওঁ লক্ষ্মণৰ সৈতে শিবিকাৰ পৰা নামিল। তাৰ পিছত ৰামৰ ওচৰ চাপি তেওঁ হাত যোৰ কৰি থিয় হ’ল। ^AI

...મહાતેજસ્વી લક્ષ્મણ સહિત તે પાલખીમાંથી નીચે ઊતર્યા. પછી રામ પાસે પહોંચીને હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા. ^AI

महातेजस्वी सुग्रीव लक्ष्मणसहित पालकीबाट ओर्ले। त्यसपछि रामकहाँ पुगेर उनले हात जोडेर अञ्जुलि बनाए। ^AI

Shloka 17

ಕೃತಾಞ್ಜಲೌ ಸ್ಥಿತೇ ತಸ್ಮಿನ್ವಾನರಾಶ್ಚಾಭವಂಸ್ತಥಾ ।
ತಟಾಕಮಿವ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಮಃ ಕುಡ್ಮಲಪಙ್ಕಜಮ್ ॥ 17 ॥

kṛtāñjalau sthite tasminvānarāścābhavaṃstathā |
taṭākamiva taṃ dṛṣṭvā rāmaḥ kuḍmalapaṅkajam || 17 ||

লক্ষ্মণে হাত যোৰ কৰি থিয় হোৱাৰ দৰে বানৰবোৰেও তেনেকৈ হাত যোৰ কৰি থিয় হ'ল। সেই সময়ত ৰামে কলি নুফুলা পদুমেৰে ভৰা পুখুৰীৰ দৰে তেওঁলোকক দেখিলে। ^AI

તે (લક્ષ્મણ) હાથ જોડીને ઊભા રહેતાં વાનરો પણ તેમના જેવા થઈ ગયા. કમળની કળીઓવાળા તળાવ જેવા તે (લક્ષ્મણ)ને જોઈને રામે (તેમને જોયા). ^AI

लक्ष्मणले अञ्जुली बाँधेर उभिएपछि वानरहरू पनि त्यस्तै भए; रामले कुँदिएको कमल भएको तलाउजस्तो देखे। ^AI

Shloka 18

ವಾನರಾಣಾಂ ಮಹತ್ಸೈನ್ಯಂ ಸುಗ್ರೀವೇ ಪ್ರೀತಿಮಾನಭೂತ್ ।
ಪಾದಯೋಃ ಪತಿತಂ ಮೂರ್ಧ್ನಾ ತಮುತ್ಥಾಪ್ಯ ಹರೀಶ್ವರಮ್ ॥ 18 ॥

vānarāṇāṃ mahatsainyaṃ sugrīve prītimānabhūt |
pādayoḥ patitaṃ mūrdhnā tamutthāpya harīśvaram || 18 ||

বানৰসকলৰ সেই বিশাল সৈন্যই সুগ্ৰীৱৰ প্ৰতি প্ৰীতি প্ৰকাশ কৰিলে। হৰিশ্ৰেষ্ঠ সুগ্ৰীৱে মূৰ দোৱাই ৰামৰ ভৰিত পৰিল, আৰু ৰামে তেওঁক উঠাই দিলে। ^AI

વાનરોની મોટી સેના સુગ્રીવ પ્રત્યે પ્રેમવાળી થઈ. માથું નમાવીને તેમના ચરણોમાં પડેલા વાનરોના સ્વામી સુગ્રીવને (રામે) ઊભા કર્યા. ^AI

वानरहरूको ठूलो सेनाले सुग्रीवप्रति प्रेम देखायो। शिरले चरणमा परेका वानरहरूका स्वामी सुग्रीवलाई रामले उठाए। ^AI

Shloka 19

ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಚ ಬಹುಮಾನಾಚ್ಚ ರಾಘವಃ ಪರಿಷಸ್ವಜೇ ।
ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಚ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ನಿಷೀದೇತಿ ತತೋಽಬ್ರವೀತ್ ॥ 19 ॥

premṇā ca bahumānācca rāghavaḥ pariṣasvaje |
pariṣvajya ca dharmātmā niṣīdeti tato'bravīt || 19 ||

প্ৰেম আৰু সন্মানৰে ৰাঘৱে তেওঁক আলিঙ্গন কৰিলে। ধৰ্মাত্মা ৰামে আলিঙ্গন কৰি ক'লে, “বহি লোৱা।” ^AI

પ્રેમ અને આદરથી રાઘવે તેમને ભેટ્યા. ધર્માત્મા રામે ભેટીને પછી કહ્યું, 'બેસો.' ^AI

प्रेम र आदरका साथ राघवले सुग्रीवलाई अँगालो हाले, र अँगालो हालेपछि धर्मात्मा रामले 'बस' भने। ^AI

Shloka 20

ನಿಷಣ್ಣಂ ತಂ ತತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕ್ಷಿತೌ ರಾಮೋಽಬ್ರವೀದ್ವಚಃ ।
ಧರ್ಮಮರ್ಥಂ ಚ ಕಾಮಂ ಚ ಯಸ್ತು ಕಾಲೇ ನಿಷೇವತೇ ॥ 20 ॥

niṣaṇṇaṃ taṃ tato dṛṣṭvā kṣitau rāmo'bravīdvacaḥ |
dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca yastu kāle niṣevate || 20 ||

তেওঁ মাটিত বহি থকা দেখি ৰামে এই বাক্য ক'লে: “যি ব্যক্তিয়ে সময়ত ধৰ্ম, অৰ্থ আৰু কামক সেৱা কৰে— ^AI

પછી તેમને ભૂમિ પર બેઠેલા જોઈને રામે વચન કહ્યું: 'જે માણસ યોગ્ય સમયે ધર્મ, અર્થ અને કામનું સેવન કરે છે...' ^AI

त्यसपछि रामले भूमिमा बसेका सुग्रीवलाई देखेर यी वचन बोले — जसले समयअनुसार धर्म, अर्थ र कामको सेवन गर्दछ। ^AI

Shloka 21

ವಿಭಜ್ಯ ಸತತಂ ವೀರ ಸ್ಸ ರಾಜಾ ಹರಿಸತ್ತಮ ।
ಹಿತ್ವಾ ಧರ್ಮಂ ತಥಾಽರ್ಥಂ ಚ ಕಾಮಂ ಯಸ್ತು ನಿಷೇವತೇ ॥ 21 ॥

vibhajya satataṃ vīra ssa rājā harisattama |
hitvā dharmaṃ tathā'rthaṃ ca kāmaṃ yastu niṣevate || 21 ||

“হে বীৰ, হে হৰিশ্ৰেষ্ঠ, যি ব্যক্তিয়ে সদায় ধৰ্ম, অৰ্থ আৰু কামক বিভাগ কৰি সেৱা কৰে, তেৱেঁই ৰজা। কিন্তু যি ধৰ্ম আৰু অৰ্থ এৰি কামত লিপ্ত হয়— ^AI

'હે વીર, હે શ્રેષ્ઠ વાનર, તે સતત તેમને વિભાજિત કરીને રાજા થાય છે. જે ધર્મ અને અર્થને છોડીને કામનું સેવન કરે છે...' ^AI

हे वीर, हे वानरश्रेष्ठ, जसले सधैं धर्म, अर्थ र कामलाई विभाजन गरेर सेवन गर्दछ, त्यही राजा हो। तर जसले धर्म र अर्थलाई छोडेर कामको मात्र सेवन गर्दछ। ^AI

Shloka 22

ಸ ವೃಕ್ಷಾಗ್ರೇ ಯಥಾ ಸುಪ್ತಃ ಪತಿತಃ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯತೇ ।
ಅಮಿತ್ರಾಣಾಂ ವಧೇ ಯುಕ್ತೋ ಮಿತ್ರಾಣಾಂ ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ರತಃ ॥ 22 ॥

sa vṛkṣāgre yathā suptaḥ patitaḥ pratibudhyate |
amitrāṇāṃ vadhe yukto mitrāṇāṃ saṅgrahe rataḥ || 22 ||

“সি যেন গছৰ আগত শুই থকা মানুহ পৰি গৈহে সাৰ পায়। শত্রুৰ বধত তৎপৰ আৰু মিত্রৰ সংগ্ৰহত ৰত থকা ৰজাই— ^AI

'...તે વૃક્ષના અગ્રભાગ પર સૂતેલા માણસની જેમ પડીને જાગે છે. તે શત્રુઓના વધમાં લાગેલો અને મિત્રોના સંગ્રહમાં રત રહે છે.' ^AI

त्यो रूखको टुप्पोमा सुतेको मानिसजस्तै झर्दा ब्युँझिन्छ। शत्रुहरूको वधमा लागेको र मित्रहरूको सङ्ग्रहमा रत राजा। ^AI

Shloka 23

ತ್ರಿವರ್ಗಫಲಭೋಕ್ತಾ ತು ರಾಜಾ ಧರ್ಮೇಣ ಯುಜ್ಯತೇ ।
ಉದ್ಯೋಗಸಮಯಸ್ತ್ವೇಷಪ್ರಾಪ್ತಶ್ಶತ್ರುವಿನಾಶನ ॥ 23 ॥

trivargaphalabhoktā tu rājā dharmeṇa yujyate |
udyogasamayastveṣaprāptaśśatruvināśana || 23 ||

“ত্ৰিবৰ্গৰ ফল ভোগ কৰা ৰজাই ধৰ্মৰ সৈতে যুক্ত হয়। হে শত্রুনাশন, এতিয়া যুদ্ধৰ উদ্যোগৰ সময় উপস্থিত হৈছে।” ^AI

'ધર્મથી યુક્ત રાજા ત્રિવર્ગનું ફળ ભોગવે છે. હે શત્રુનાશક, હવે ઉદ્યોગનો સમય આવી પહોંચ્યો છે.' ^AI

त्रिवर्गको फल भोग्ने राजा धर्मसँग युक्त हुन्छ। हे शत्रुनाशक, यो उद्योगको समय प्राप्त भएको छ। ^AI

Shloka 24

ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯತಾಂ ಹಿ ಪಿಙ್ಗೇಶ ಹರಿಭಿಸ್ಸಹ ಮನ್ತ್ರಿಭಿಃ ।
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ಸುಗ್ರೀವೋ ರಾಮಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 24 ॥

sañcintyatāṃ hi piṅgeśa haribhissaha mantribhiḥ |
evamuktastu sugrīvo rāmaṃ vacanamabravīt || 24 ||

“হে পিঙ্গেশ (সুগ্ৰীৱ), মন্ত্ৰী বানৰসকলৰ সৈতে ইয়াৰ বিষয়ে চিন্তা কৰা।” এইদৰে কোৱাত সুগ্ৰীৱে ৰামক এই বাক্য ক'লে। ^AI

'હે પિંગેશ, મંત્રીઓ સાથે વાનરો સાથે વિચાર કરો.' આમ કહેવાતાં સુગ્રીવે રામને વચન કહ્યું. ^AI

हे पिङ्गेश, मन्त्री वानरहरूसँग मिलेर विचार गर। यसरी भनिएपछि सुग्रीवले रामलाई वचन बोले। ^AI

Shloka 25

ಪ್ರಣಷ್ಟಾ ಶ್ರೀಶ್ಚ ಕೀರ್ತಿಶ್ಚ ಕಪಿರಾಜ್ಯಂ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್ ।
ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮಹಾಬಾಹೋ ಪುನಃಪ್ರಾಪ್ತಮಿದಂ ಮಯಾ ॥ 25 ॥

praṇaṣṭā śrīśca kīrtiśca kapirājyaṃ ca śāśvatam |
tvatprasādānmahābāho punaḥprāptamidaṃ mayā || 25 ||

হে মহাবাহো, মোৰ সম্পদ, যশ আৰু শাশ্বত বানৰ ৰাজ্য — এই সকলো নষ্ট হৈ গৈছিল; আপোনাৰ কৃপাত মই এইবোৰ পুনৰ লাভ কৰিলোঁ। ^AI

હે મહાબાહો! તમારી કૃપાથી મેં ગુમાવેલી લક્ષ્મી, કીર્તિ અને શાશ્વત વાનરરાજ્ય આ ફરીથી પ્રાપ્ત કર્યું છે. ^AI

हे महाबाहु! तपाईंको कृपाले गुमेको श्री, कीर्ति र शाश्वत वानरराज्य यी सबै मैले फेरि प्राप्त गरेको छु। ^AI

Shloka 26

ತವ ದೇವ ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚ ಭ್ರಾತುಶ್ಚ ಜಯತಾಂ ವರ ।
ಕೃತಂ ನ ಪ್ರತಿಕುರ್ಯಾದ್ಯಃ ಪುರುಷಾಣಾಂ ಸ ದೂಷಕಃ ॥ 26 ॥

tava deva prasādācca bhrātuśca jayatāṃ vara |
kṛtaṃ na pratikuryādyaḥ puruṣāṇāṃ sa dūṣakaḥ || 26 ||

হে দেৱ, হে জয়শীলসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ, আপোনাৰ আৰু মোৰ ভাতৃৰ কৃপাত (এই ৰাজ্য) লাভ কৰিলোঁ; যি জনে কৰা উপকাৰৰ প্ৰতিদান নিদিয়ে, তেওঁ পুৰুষসকলৰ মাজত নিন্দনীয়। ^AI

હે દેવ! હે જયતાં વર! તમારી અને ભાઈની કૃપાથી જે ઉપકાર કરે તેનો બદલો ન વાળે, તે પુરુષોમાં દૂષક ગણાય છે. ^AI

हे देव! हे जयतां वर! तपाईं र भाइको कृपाले जसले गरेको उपकारको प्रतिकार गर्दैन, त्यो पुरुषहरूमा दोषी हुन्छ। ^AI

Shloka 27

ಏತೇ ವಾನರಮೂಖ್ಯಾಶ್ಚ ಶತಶಶ್ಶತ್ರುಸೂದನ ।
ಪ್ರಾಪ್ತಾಶ್ಚಾದಾಯ ಬಲಿನಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸರ್ವವಾನರಾನ್ ॥ 27 ॥

ete vānaramūkhyāśca śataśaśśatrusūdana |
prāptāścādāya balinaḥ pṛthivyāṃ sarvavānarān || 27 ||

হে শত্ৰুনাশক, এই বানৰশ্ৰেষ্ঠসকলে শত শত সংখ্যাত, শক্তিশালীসকলক লগত লৈ পৃথিৱীৰ সকলো বানৰক আনিবলৈ আহিছে। ^AI

હે શત્રુસૂદન! આ વાનરશ્રેષ્ઠોએ સેંકડોની સંખ્યામાં પૃથ્વી પરના બળવાન સર્વ વાનરોને લઈને આવી પહોંચ્યા છે. ^AI

हे शत्रुसूदन! यी सयौं वानरश्रेष्ठहरू पृथ्वीभरका बलवान् सबै वानरहरूलाई लिएर आएका छन्। ^AI

Shloka 28

ಋಕ್ಷಾಶ್ಚಾವಹಿತಾಶ್ಶೂರಾ ಗೋಲಾಙ್ಗೂಲಾಶ್ಚ ರಾಘವ ।
ಕಾನ್ತಾರವನದುರ್ಗಾಣಾಮಭಿಜ್ಞಾ ಘೋರದರ್ಶನಾಃ ॥ 28 ॥

ṛkṣāścāvahitāśśūrā golāṅgūlāśca rāghava |
kāntāravanadurgāṇāmabhijñā ghoradarśanāḥ || 28 ||

হে ৰাঘৱ, শূৰ বীৰ ঋক্ষ (ভালুক) আৰু গোলাঙ্গূল (লাংগুৰ) সকলে সতৰ্ক হৈ আছে; তেওঁলোকে অৰণ্য, বন আৰু দুৰ্গৰ পথ জানি, আৰু তেওঁলোকৰ ৰূপ ভয়ংকৰ। ^AI

હે રાઘવ! શૂરવીર રીંછ અને ગોલાંગૂલ (લાંબા પૂંછડાવાળા વાનર) પણ સાવધાન થઈને આવ્યા છે; તેઓ કાંતાર, વન અને દુર્ગોને ઓળખનારા તથા ભયંકર દેખાવવાળા છે. ^AI

हे राघव! शूरवीर ऋक्ष (भालु) र गोलाङ्गूलहरू पनि सावधान भएर आएका छन्; तिनीहरू कान्तार, वन र दुर्गहरूका ज्ञाता र घोर देखिने हुन्छन्। ^AI

Shloka 29

ದೇವಗನ್ಧರ್ವಪುತ್ರಾಶ್ಚ ವಾನರಾಃ ಕಾಮರೂಪಿಣಃ ।
ಸ್ವೈಸ್ಸ್ವೈಃ ಪರಿವೃತಾಸ್ಸೈನ್ಯೈರ್ವರ್ತನ್ತೇ ಪಥಿ ರಾಘವ ॥ 29 ॥

devagandharvaputrāśca vānarāḥ kāmarūpiṇaḥ |
svaissvaiḥ parivṛtāssainyairvartante pathi rāghava || 29 ||

হে ৰাঘৱ, দেৱতা আৰু গন্ধৰ্বসকলৰ পুত্ৰ, ইচ্ছানুসাৰে ৰূপ ধাৰণ কৰিব পৰা বানৰসকলে নিজ নিজ সৈন্যৰে পৰিৱেষ্টিত হৈ পথত আগবাঢ়িছে। ^AI

હે રાઘવ! દેવ અને ગંધર્વોના પુત્રો તથા કામરૂપી વાનરો પોતપોતાના સૈન્યોથી ઘેરાઈને માર્ગમાં આગળ વધી રહ્યા છે. ^AI

हे राघव! देव र गन्धर्वका पुत्र, कामरूप धारण गर्ने वानरहरू आ-आफ्ना सेनाले घेरिएर बाटोमा अगाडि बढिरहेका छन्। ^AI

Shloka 30

ಶತೈಶ್ಶತಸಹಸ್ರೈಶ್ಚ ವರ್ತನ್ತೇ ಕೋಟಿಭಿಶ್ಚ ಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ।
ಅಯುತೈಶ್ಚಾವೃತಾ ವೀರಾಶ್ಶಙ್ಕುಭಿಶ್ಚ ಪರನ್ತಪ ॥ 30 ॥

śataiśśatasahasraiśca vartante koṭibhiśca plavaṅgamāḥ |
ayutaiścāvṛtā vīrāśśaṅkubhiśca parantapa || 30 ||

হে পৰন্তপ, সেই প্লৱঙ্গম (বানৰ) সকলে শত, শতসহস্ৰ আৰু কোটি সংখ্যাত, লগতে অযুত আৰু শঙ্খু সংখ্যাৰে পৰিৱেষ্টিত হৈ আছে। ^AI

હે પરંતપ! વાનરો સેંકડો, લાખો અને કરોડોની સંખ્યામાં તથા દશ હજાર અને શંકુ (અસંખ્ય) સંખ્યાઓથી ઘેરાયેલા શૂરવીરો માર્ગમાં આગળ વધી રહ્યા છે. ^AI

हे परन्तप! ती प्लवङ्गम (वानर)हरू सयौं, सय हजारौं र करोडौंको संख्यामा छन्; र वीरहरू अयुत र शङ्कु संख्याका सेनाले घेरिएर अगाडि बढिरहेका छन्। ^AI

Shloka 31

ಅರ್ಬುದೈರರ್ಬುದಶತೈರ್ಮಧ್ಯೈಶ್ಚಾನ್ತ್ಯೈಶ್ಚ ವಾನರಾಃ ।
ಸಮುದ್ರೈಶ್ಚ ಪರಾರ್ಧೈಶ್ಚ ಹರಯೋ ಹರಿಯೂಥಪಾಃ ॥ 31 ॥

arbudairarbudaśatairmadhyaiścāntyaiśca vānarāḥ |
samudraiśca parārdhaiśca harayo hariyūthapāḥ || 31 ||

অৰ্বুদ, অৰ্বুদশত, মধ্য, অন্ত্য, সমুদ্ৰ আৰু পৰাৰ্ধ সংখ্যাৰে সৈতে হৰি (বানৰ) সৈন্যপতিসকল আহিছে। ^AI

વાનરોના સેનાપતિઓ અર્બુદ, અર્બુદશત, મધ્ય, અંત્ય, સમુદ્ર અને પરાર્ધ જેટલી સંખ્યાઓમાં આવી રહ્યા છે. ^AI

वानरहरू अर्बुद, अर्बुदशत, मध्य र अन्त्य संख्यामा, तथा समुद्र र परार्ध संख्यामा रहेका छन्; ती हरियूथप (वानरसेनापति) हरू पनि आउँदै छन्। ^AI

Shloka 32

ಆಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ತೇ ರಾಜನ್ಮಹೇನ್ದ್ರಸಮವಿಕ್ರಮಾಃ ।
ಮೇರುಮನ್ದರಸಙ್ಕಾಶಾ ವಿನ್ಧ್ಯ ಮೇರುಕೃತಾಲಯಾಃ ॥ 32 ॥

āgamiṣyanti te rājanmahendrasamavikramāḥ |
merumandarasaṅkāśā vindhya merukṛtālayāḥ || 32 ||

হে ৰাজন, মহেন্দ্ৰৰ সমান পৰাক্ৰমী, মেৰু আৰু মন্দৰ পৰ্বতৰ দৰে বিশাল, বিন্ধ্য আৰু মেৰুত বাস কৰা সেইসকল বানৰ তোমাৰ ওচৰলৈ আহিব। ^AI

હે રાજન! મહેન્દ્ર જેવા પરાક્રમવાળા, મેરુ અને મંદર પર્વત જેવા દેખાવવાળા તથા વિંધ્ય અને મેરુ પર્વતને નિવાસસ્થાન બનાવનારા એ વાનરો તમારી પાસે આવશે. ^AI

हे राजन्! महेन्द्रसँग बराबर पराक्रम भएका, मेरु र मन्दर पर्वतजस्ता देखिने, विन्ध्य र मेरुमा निवास गर्ने ती वानरहरू आउनेछन्। ^AI

Shloka 33

ತೇ ತ್ವಾಮಭಿಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ರಾಕ್ಷಸಂ ಯೇ ಸಬಾನ್ಧವಮ್ ।
ನಿಹತ್ಯ ರಾವಣಂ ಸಖ್ಯೇ ಹ್ಯಾನಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ಮೈಥಿಲೀಮ್ ॥ 33 ॥

te tvāmabhigamiṣyanti rākṣasaṃ ye sabāndhavam |
nihatya rāvaṇaṃ sakhye hyānayiṣyanti maithilīm || 33 ||

তেওঁলোকে তোমাৰ ওচৰলৈ আহিব, যিসকলে ৰাক্ষস ৰাৱণক তেওঁৰ আত্মীয়-স্বজনসহ বধ কৰি বন্ধুত্বৰ বাবে মৈথিলী (সীতা)ক লৈ আহিব। ^AI

તેઓ તારી પાસે આવશે, જે રાક્ષસ રાવણને તેના સગાઓ સહિત યુદ્ધમાં મારી નાખીને મિથિલાની પુત્રી સીતાને લાવશે. ^AI

जो राक्षस रावणलाई उसका सबै नातेदारसहित मारेर युद्धमा मिथिलाकी राजकुमारीलाई ल्याउनेछन्, तिनीहरू तिमीकहाँ आउनेछन्। ^AI

Shloka 34

ತತಸ್ತಮುದ್ಯೋಗಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಬುದ್ಧಿಮಾ ನ್ಹರಿಪ್ರವೀರಸ್ಯ ನಿದೇಶವರ್ತಿನಃ ।
ಬಭೂವ ಹರ್ಷಾದ್ವಸುಧಾಧಿಪಾತ್ಮಜಃ ಪ್ರಬುದ್ಧನೀಲೋತ್ಪಲತುಲ್ಯದರ್ಶನಃ ॥ 34 ॥

tatastamudyogamavekṣya buddhimā nharipravīrasya nideśavartinaḥ |
babhūva harṣādvasudhādhipātmajaḥ prabuddhanīlotpalatulyadarśanaḥ || 34 ||

তাৰ পিছত সেই বুদ্ধিমান, হৰিশ্ৰেষ্ঠ আৰু আজ্ঞাপালনকাৰী (সুগ্ৰীৱ)ৰ সেই উদ্যোগ দেখি ৰজাৰ পুত্ৰ (অঙ্গদ)ৰ হৰ্ষ জন্মিল, যাৰ দৃষ্টি প্ৰফুল্ল নীলোৎপলৰ দৰে হ'ল। ^AI

પછી તે વાનરશ્રેષ્ઠના આદેશનું પાલન કરનારા તેના એ ઉદ્યમને જોઈને, પ્રબુદ્ધ નીલકમળ જેવા નેત્રવાળો રાજાનો પુત્ર (અંગદ) હર્ષથી ભરાઈ ગયો. ^AI

त्यसपछि वानरहरूका वीर, आदेशको पालन गर्ने उनको त्यो उद्योग देखेर राजाका छोरा (सुग्रीव) हर्षित भए, जसका आँखा प्रफुल्ल नीलकमलसमान थिए। ^AI

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।

अथ अष्टत्रिंशस्सर्गः ।

प्रतिगृह्य च तत्सर्वमुपायनमुपाहृतम् ।

वानरान्सान्त्वयित्वा च सर्वानेव व्यसर्जयत् ॥ 1 ॥

विसर्जयित्वा स हरीन् शूरांस्तान्कृतकर्मणः ।

मेने कृतार्थमात्मानं राघवं च महाबलम् ॥ 2 ॥

स लक्ष्मणो भीमबलं सर्ववानरसत्तमम् ।

अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवं सम्प्रहर्षयन् ॥ 3 ॥

किष्किन्धाया विनिष्क्राम यदि ते सौम्य रोचते ।

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणस्य सुभाषितम् ॥ 4 ॥

सुग्रीवः परमप्रीतो वाक्यमेतदुवाच ह ।

एवं भवतु गच्छावः स्थेयं त्वच्छासने मया ॥ 5 ॥

तमेवमुक्त्वा सुग्रीवो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।

विसर्जयामास तदा तारामन्याश्च योषितः ॥ 6 ॥

एतेत्युच्चैर्हरिवरान्सुग्रीवस्समुदाहरत् ।

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हरयश्शीघ्रमाययुः ॥ 7 ॥

बद्धाञ्जलिपुटास्सर्वे ये स्युः स्त्रीदर्शनक्षमाः ।

तानुवाच ततः प्राप्तान्राजाऽर्कसदृशप्रभः ॥ 8 ॥

उपस्थापयत क्षिप्रं शिबिकां मम वानराः ।

श्रुत्वा तु वचनं तस्य हरयश्शीघ्रविक्रमाः ॥ 9 ॥

समुपस्थापयामासुश्शिबिकां प्रियदर्शनाम् ।

तामुपस्थापितां दृष्ट्वा शिबिकां वानराधिपः ॥ 10 ॥

लक्ष्मणाऽरुह्यतां शीघ्रमिति सौमित्रिमब्रवीत् ।

इत्युक्त्वा काञ्चनं यानं सुग्रीवस्सूर्यसन्निभम् ॥ 11 ॥

बृहद्भिर्हरिभिर्युक्तमारुरोह सलक्ष्मणः ।

पाण्डुरेणातपत्रेण म्रियमाणेन मूर्धनि ॥ 12 ॥

शुक्लैश्च वालव्यजनैर्धूयमानैस्समन्ततः ।

शङ्खभेरीनिनादैश्च हरिभिश्चाभिवन्दितः ॥ 13 ॥

निर्ययौ प्राप्य सुग्रीवो राज्यश्रियमनुत्तमाम् ।

स वानरशतैस्तीक्ष्णैर्बहुभि श्शस्त्रपाणिभिः ॥ 14 ॥

परिकीर्णो ययौ तत्र यत्र रामो व्यवस्थितः ।

स तं देशमनुप्राप्य श्रेष्ठं रामनिषेवितम् ॥ 15 ॥

अवातरन्महातेजा श्शिबिकायास्सलक्ष्मणः ।

आसाद्य च ततो रामं कृताञ्जलिपुटोऽभवत् ॥ 16 ॥

कृताञ्जलौ स्थिते तस्मिन्वानराश्चाभवंस्तथा ।

तटाकमिव तं दृष्ट्वा रामः कुड्मलपङ्कजम् ॥ 17 ॥

वानराणां महत्सैन्यं सुग्रीवे प्रीतिमानभूत् ।

पादयोः पतितं मूर्ध्ना तमुत्थाप्य हरीश्वरम् ॥ 18 ॥

प्रेम्णा च बहुमानाच्च राघवः परिषस्वजे ।

परिष्वज्य च धर्मात्मा निषीदेति ततोऽब्रवीत् ॥ 19 ॥

निषण्णं तं ततो दृष्ट्वा क्षितौ रामोऽब्रवीद्वचः ।

धर्ममर्थं च कामं च यस्तु काले निषेवते ॥ 20 ॥

विभज्य सततं वीर स्स राजा हरिसत्तम ।

हित्वा धर्मं तथाऽर्थं च कामं यस्तु निषेवते ॥ 21 ॥

स वृक्षाग्रे यथा सुप्तः पतितः प्रतिबुध्यते ।

अमित्राणां वधे युक्तो मित्राणां सङ्ग्रहे रतः ॥ 22 ॥

त्रिवर्गफलभोक्ता तु राजा धर्मेण युज्यते ।

उद्योगसमयस्त्वेषप्राप्तश्शत्रुविनाशन ॥ 23 ॥

सञ्चिन्त्यतां हि पिङ्गेश हरिभिस्सह मन्त्रिभिः ।

एवमुक्तस्तु सुग्रीवो रामं वचनमब्रवीत् ॥ 24 ॥

प्रणष्टा श्रीश्च कीर्तिश्च कपिराज्यं च शाश्वतम् ।

त्वत्प्रसादान्महाबाहो पुनःप्राप्तमिदं मया ॥ 25 ॥

तव देव प्रसादाच्च भ्रातुश्च जयतां वर ।

कृतं न प्रतिकुर्याद्यः पुरुषाणां स दूषकः ॥ 26 ॥

एते वानरमूख्याश्च शतशश्शत्रुसूदन ।

प्राप्ताश्चादाय बलिनः पृथिव्यां सर्ववानरान् ॥ 27 ॥

ऋक्षाश्चावहिताश्शूरा गोलाङ्गूलाश्च राघव ।

कान्तारवनदुर्गाणामभिज्ञा घोरदर्शनाः ॥ 28 ॥

देवगन्धर्वपुत्राश्च वानराः कामरूपिणः ।

स्वैस्स्वैः परिवृतास्सैन्यैर्वर्तन्ते पथि राघव ॥ 29 ॥

शतैश्शतसहस्रैश्च वर्तन्ते कोटिभिश्च प्लवङ्गमाः ।

अयुतैश्चावृता वीराश्शङ्कुभिश्च परन्तप ॥ 30 ॥

अर्बुदैरर्बुदशतैर्मध्यैश्चान्त्यैश्च वानराः ।

समुद्रैश्च परार्धैश्च हरयो हरियूथपाः ॥ 31 ॥

आगमिष्यन्ति ते राजन्महेन्द्रसमविक्रमाः ।

मेरुमन्दरसङ्काशा विन्ध्य मेरुकृतालयाः ॥ 32 ॥

ते त्वामभिगमिष्यन्ति राक्षसं ये सबान्धवम् ।

निहत्य रावणं सख्ये ह्यानयिष्यन्ति मैथिलीम् ॥ 33 ॥

ततस्तमुद्योगमवेक्ष्य बुद्धिमा न्हरिप्रवीरस्य निदेशवर्तिनः ।

बभूव हर्षाद्वसुधाधिपात्मजः प्रबुद्धनीलोत्पलतुल्यदर्शनः ॥ 34 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे अष्टत्रिंशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

4.38 ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡ - ಅಷ್ಟತ್ರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ