Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
अष्टावक्र उवाच ॥
Verse 9-1
कृताकृते च द्वन्द्वानि कदा शान्तानि कस्य वा ।
एवं ज्ञात्वेह निर्वेदाद् भव त्यागपरोऽव्रती ॥ 9-1॥
एवं ज्ञात्वेह निर्वेदाद् भव त्यागपरोऽव्रती ॥ 9-1॥
kṛtākṛte ca dvandvāni kadā śāntāni kasya vā |
evaṃ jñātveha nirvedād bhava tyāgaparo'vratī || 9-1||
evaṃ jñātveha nirvedād bhava tyāgaparo'vratī || 9-1||
Verse 9-2
कस्यापि तात धन्यस्य लोकचेष्टावलोकनात् ।
जीवितेच्छा बुभुक्षा च बुभुत्सोपशमं गताः ॥ 9-2॥
जीवितेच्छा बुभुक्षा च बुभुत्सोपशमं गताः ॥ 9-2॥
kasyāpi tāta dhanyasya lokaceṣṭāvalokanāt |
jīvitecchā bubhukṣā ca bubhutsopaśamaṃ gatāḥ || 9-2||
jīvitecchā bubhukṣā ca bubhutsopaśamaṃ gatāḥ || 9-2||
Verse 9-3
अनित्यं सर्वमेवेदं तापत्रितयदूषितम् ।
असारं निन्दितं हेयमिति निश्चित्य शाम्यति ॥ 9-3॥
असारं निन्दितं हेयमिति निश्चित्य शाम्यति ॥ 9-3॥
anityaṃ sarvamevedaṃ tāpatritayadūṣitam |
asāraṃ ninditaṃ heyamiti niścitya śāmyati || 9-3||
asāraṃ ninditaṃ heyamiti niścitya śāmyati || 9-3||
Verse 9-4
कोऽसौ कालो वयः किं वा यत्र द्वन्द्वानि नो नृणाम् ।
तान्युपेक्ष्य यथाप्राप्तवर्ती सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ 9-4॥
तान्युपेक्ष्य यथाप्राप्तवर्ती सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ 9-4॥
ko'sau kālo vayaḥ kiṃ vā yatra dvandvāni no nṛṇām |
tānyupekṣya yathāprāptavartī siddhimavāpnuyāt || 9-4||
tānyupekṣya yathāprāptavartī siddhimavāpnuyāt || 9-4||
Verse 9-5
नाना मतं महर्षीणां साधूनां योगिनां तथा ।
दृष्ट्वा निर्वेदमापन्नः को न शाम्यति मानवः ॥ 9-5॥
दृष्ट्वा निर्वेदमापन्नः को न शाम्यति मानवः ॥ 9-5॥
nānā mataṃ maharṣīṇāṃ sādhūnāṃ yogināṃ tathā |
dṛṣṭvā nirvedamāpannaḥ ko na śāmyati mānavaḥ || 9-5||
dṛṣṭvā nirvedamāpannaḥ ko na śāmyati mānavaḥ || 9-5||
Verse 9-6
कृत्वा मूर्तिपरिज्ञानं चैतन्यस्य न किं गुरुः ।
निर्वेदसमतायुक्त्या यस्तारयति संसृतेः ॥ 9-6॥
निर्वेदसमतायुक्त्या यस्तारयति संसृतेः ॥ 9-6॥
kṛtvā mūrtiparijñānaṃ caitanyasya na kiṃ guruḥ |
nirvedasamatāyuktyā yastārayati saṃsṛteḥ || 9-6||
nirvedasamatāyuktyā yastārayati saṃsṛteḥ || 9-6||
Verse 9-7
पश्य भूतविकारांस्त्वं भूतमात्रान् यथार्थतः ।
तत्क्षणाद् बन्धनिर्मुक्तः स्वरूपस्थो भविष्यसि ॥ 9-7॥
तत्क्षणाद् बन्धनिर्मुक्तः स्वरूपस्थो भविष्यसि ॥ 9-7॥
paśya bhūtavikārāṃstvaṃ bhūtamātrān yathārthataḥ |
tatkṣaṇād bandhanirmuktaḥ svarūpastho bhaviṣyasi || 9-7||
tatkṣaṇād bandhanirmuktaḥ svarūpastho bhaviṣyasi || 9-7||
Verse 9-8
वासना एव संसार इति सर्वा विमुञ्च ताः ।
तत्त्यागो वासनात्यागात्स्थितिरद्य यथा तथा ॥ 9-8॥
तत्त्यागो वासनात्यागात्स्थितिरद्य यथा तथा ॥ 9-8॥
vāsanā eva saṃsāra iti sarvā vimuñca tāḥ |
tattyāgo vāsanātyāgātsthitiradya yathā tathā || 9-8||
tattyāgo vāsanātyāgātsthitiradya yathā tathā || 9-8||
Sanskrit — Devanagari (original)
अष्टावक्र उवाच ॥
कृताकृते च द्वन्द्वानि कदा शान्तानि कस्य वा ।
एवं ज्ञात्वेह निर्वेदाद् भव त्यागपरोऽव्रती ॥ 9-1॥
कस्यापि तात धन्यस्य लोकचेष्टावलोकनात् ।
जीवितेच्छा बुभुक्षा च बुभुत्सोपशमं गताः ॥ 9-2॥
अनित्यं सर्वमेवेदं तापत्रितयदूषितम् ।
असारं निन्दितं हेयमिति निश्चित्य शाम्यति ॥ 9-3॥
कोऽसौ कालो वयः किं वा यत्र द्वन्द्वानि नो नृणाम् ।
तान्युपेक्ष्य यथाप्राप्तवर्ती सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ 9-4॥
नाना मतं महर्षीणां साधूनां योगिनां तथा ।
दृष्ट्वा निर्वेदमापन्नः को न शाम्यति मानवः ॥ 9-5॥
कृत्वा मूर्तिपरिज्ञानं चैतन्यस्य न किं गुरुः ।
निर्वेदसमतायुक्त्या यस्तारयति संसृतेः ॥ 9-6॥
पश्य भूतविकारांस्त्वं भूतमात्रान् यथार्थतः ।
तत्क्षणाद् बन्धनिर्मुक्तः स्वरूपस्थो भविष्यसि ॥ 9-7॥
वासना एव संसार इति सर्वा विमुञ्च ताः ।
तत्त्यागो वासनात्यागात्स्थितिरद्य यथा तथा ॥ 9-8॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.