Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
પૂર્વાઙ્ગ પૂજા
શ્રીમહાગણાધિપતયે નમઃ ।
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ ।
હરિઃ ઓમ્ ।
શુચિઃ
અપવિત્રઃ પવિત્રો વા સર્વાવસ્થા-ઙ્ગતો-ઽપિ વા ।
ય-સ્સ્મરે-ત્પુણ્ડરીકાક્ષં સ બાહ્યાભ્યન્તર-શ્શુચિઃ ॥
પુણ્ડરીકાક્ષ પુણ્ડરીકાક્ષ પુણ્ડરીકાક્ષાય નમઃ ॥
પ્રાર્થના
શુક્લામ્બરધરં-વિઁષ્ણું શશિવર્ણ-ઞ્ચતુર્ભુજમ્ ।
પ્રસન્નવદન-ન્ધ્યાયે-થ્સર્વવિઘ્નોપશાન્તયે ॥
અગજાનન પદ્માર્ક-ઙ્ગજાનનમહર્નિશમ્ ।
અનેકદ-ન્ત-મ્ભક્તાનાં એકદન્તમુપાસ્મહે ॥
દે॒વીં-વાઁચ॑મજનયન્ત દે॒વાસ્તાં-વિઁ॒શ્વરૂ॑પાઃ પ॒શવો॑ વદન્તિ ।
સા નો॑ મ॒ન્દ્રેષ॒મૂર્જ॒-ન્દુહા॑ના ધે॒નુર્વાગ॒સ્માનુપ॒ સુષ્ટુ॒તૈતુ॑ ॥
ય-શ્શિવો નામ રૂપાભ્યાં-યાઁ દેવી સર્વમઙ્ગલા ।
તયો-સ્સંસ્મરણાન્નિત્યં સર્વદા જય મઙ્ગલમ્ ॥
તદેવ લગ્નં સુદિન-ન્તદેવ
તારાબલ-ઞ્ચન્દ્રબલ-ન્તદેવ ।
વિદ્યાબલ-ન્દૈવબલ-ન્તદેવ
લક્ષ્મીપતે તે-ઽઙ્ઘ્રિયુગં સ્મરામિ ॥
ગુરુર્બ્રહ્મા ગુરુર્વિષ્ણુઃ ગુરુર્દેવો મહેશ્વરઃ ।
ગુરુ-સ્સાક્ષા-ત્પરબ્રહ્મ તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ ॥
લાભસ્તેષા-ઞ્જયસ્તેષા-ઙ્કુતસ્તેષા-મ્પરાભવઃ ।
એષામિન્દીવરશ્યામો હૃદયસ્થો જનાર્દનઃ ॥
સર્વમઙ્ગલ માઙ્ગલ્યે શિવે સર્વાર્થસાધિકે ।
શરણ્યે ત્ર્યમ્બકે ગૌરી નારાયણિ નમો-ઽસ્તુ તે ॥
શ્રીલક્ષ્મીનારાયણાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઉમામહેશ્વરાભ્યા-ન્નમઃ ।
વાણીહિરણ્યગર્ભાભ્યા-ન્નમઃ ।
શચીપુરન્દરાભ્યા-ન્નમઃ ।
અરુન્ધતીવસિષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
શ્રીસીતારામાભ્યા-ન્નમઃ ।
માતાપિતૃભ્યો નમઃ ।
સર્વેભ્યો મહાજનેભ્યો નમઃ ।
દીપારાધનમ્
દીપસ્ત્વ-મ્બ્રહ્મરૂપો-ઽસિ જ્યોતિષા-મ્પ્રભુરવ્યયઃ ।
સૌભાગ્ય-ન્દેહિ પુત્રાંશ્ચ સર્વાન્કામાંશ્ચ દેહિ મે ॥
ભો દીપ દેવિ રૂપસ્ત્વ-ઙ્કર્મસાક્ષી હ્યવિઘ્નકૃત્ ।
યાવત્પૂજા-ઙ્કરિષ્યામિ તાવત્ત્વં સુસ્થિરો ભવ ॥
દીપારાધન મુહૂર્ત-સ્સુમુહૂર્તો-ઽસ્તુ ॥
પૂજાર્થે હરિદ્રા કુઙ્કુમ વિલેપન-ઙ્કરિષ્યે ॥
આચમ્ય
ઓ-ઙ્કેશવાય સ્વાહા ।
ઓ-ન્નારાયણાય સ્વાહા ।
ઓ-મ્માધવાય સ્વાહા ।
ઓ-ઙ્ગોવિન્દાય નમઃ ।
ૐ-વિઁષ્ણવે નમઃ ।
ઓ-મ્મધુસૂદનાય નમઃ ।
ઓ-ન્ત્રિવિક્રમાય નમઃ ।
ૐ-વાઁમનાય નમઃ ।
ૐ શ્રીધરાય નમઃ ।
ૐ હૃષીકેશાય નમઃ ।
ઓ-મ્પદ્મનાભાય નમઃ ।
ઓ-ન્દામોદરાય નમઃ ।
ૐ સઙ્કર્ષણાય નમઃ ।
ૐ-વાઁસુદેવાય નમઃ ।
ઓ-મ્પ્રદ્યુમ્નાય નમઃ ।
ૐ અનિરુદ્ધાય નમઃ ।
ઓ-મ્પુરુષોત્તમાય નમઃ ।
ૐ અધોક્ષજાય નમઃ ।
ઓ-ન્નારસિંહાય નમઃ ।
ૐ અચ્યુતાય નમઃ ।
ઓ-ઞ્જનાર્દનાય નમઃ ।
ૐ ઉપેન્દ્રાય નમઃ ।
ૐ હરયે નમઃ ।
ૐ શ્રીકૃષ્ણાય નમઃ ।
ભૂતોચ્ચાટનમ્
ઉત્તિષ્ઠન્તુ ભૂતપિશાચાઃ ય એતે ભૂમિ ભારકાઃ ।
એતેષામવિરોધેન બ્રહ્મકર્મ સમારભે ॥
અપસર્પન્તુ તે ભૂતા યે ભૂતા ભૂમિસંસ્થિતાઃ ।
યે ભૂતા વિઘ્નકર્તારસ્તે ગચ્છન્તુ શિવા-ઽજ્ઞયા ॥
પ્રાણાયામમ્
ઓ-મ્ભૂઃ ઓ-મ્ભુવઃ॑ ઓગ્ં સુવઃ॑ ઓ-મ્મહઃ॑ ઓ-ઞ્જનઃ॑ ઓ-ન્તપઃ॑ ઓગ્ં સત્યમ્ ।
ઓ-ન્તત્સ॑વિ॒તુર્વરે᳚ણ્ય॒-મ્ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ ।
ધિયો॒ યો નઃ॑ પ્રચો॒દયા᳚ત્ ॥
ઓમાપો॒ જ્યોતી॒ રસો॒-ઽમૃત॒-મ્બ્રહ્મ॒ ભૂર્ભુવ॒સ્સુવ॒રોમ્ ॥
સઙ્કલ્પમ્
મમ ઉપાત્ત સમસ્ત દુરિતક્ષય દ્વારા શ્રીપરમેશ્વરમુદ્દિશ્ય શ્રીપરમેશ્વર પ્રીત્યર્થં શુભાભ્યાં શુભે શોભને મુહૂર્તે શ્રીમહાવિષ્ણોરાજ્ઞયા પ્રવર્તમાનસ્ય અદ્ય બ્રહ્મણઃ દ્વિતીયપરાર્થે શ્વેતવરાહકલ્પે વૈવસ્વતમન્વન્તરે કલિયુગે પ્રથમપાદે જમ્બૂદ્વીપે ભારતવર્ષે ભરતખણ્ડે મેરોઃ દક્ષિણ દિગ્ભાગે શ્રીશૈલસ્ય …… પ્રદેશે ……, …… નદ્યોઃ મધ્યપ્રદેશે લક્ષ્મીનિવાસગૃહે સમસ્ત દેવતા બ્રાહ્મણ આચાર્ય હરિ હર ગુરુ ચરણ સન્નિધૌ અસ્મિન્ વર્તમને વ્યાવહરિક ચાન્દ્રમાનેન શ્રી …….. (1) નામ સંવઁત્સરે …… અયને (2) …… ઋતૌ (3) …… માસે(4) …… પક્ષે (5) …… તિથૌ (6) …… વાસરે (7) …… નક્ષત્રે (8) …… યોગે (9) …… કરણ (10) એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભતિથૌ શ્રીમાન્ …… ગોત્રોદ્ભવસ્ય …… નામધેયસ્ય (મમ ધર્મપત્ની શ્રીમતઃ …… ગોત્રસ્ય …… નામધેય-સ્સમેતસ્ય) મમ/અસ્માકં સહકુટુમ્બસ્ય ક્ષેમ સ્થૈર્ય ધૈર્ય વીર્ય વિજય અભય આયુઃ આરોગ્ય ઐશ્વર અભિવૃદ્ધ્યર્થ-ન્ધર્મ અર્થ કામ મોક્ષ ચતુર્વિધ પુરુષાર્થ ફલ સિદ્ધ્યર્થ-ન્ધન કનક વસ્તુ વાહન સમૃદ્ધ્યર્થં સર્વાભીષ્ટ સિદ્ધ્યર્થં શ્રી ………. ઉદ્દિશ્ય શ્રી ………. પ્રીત્યર્થં સમ્ભવદ્ભિઃ દ્રવ્યૈ-સ્સમ્ભવદ્ભિઃ ઉપચારૈશ્ચ સમ્ભવતા નિયમેન સમ્ભવિતા પ્રકારેણ યાવચ્છક્તિ ધ્યાન આવાહનાદિ ષોડશોપચાર પૂજા-ઙ્કરિષ્યે ॥
(નિર્વિઘ્ન પૂજા પરિસમાપ્ત્યર્થં આદૌ શ્રીમહાગણપતિ પૂજા-ઙ્કરિષ્યે ।)
તદઙ્ગ કલશારાધન-ઙ્કરિષ્યે ।
કલશારાધનમ્
કલશે ગન્ધ પુષ્પાક્ષતૈરભ્યર્ચ્ય ।
કલશે ઉદક-મ્પૂરયિત્વા ।
કલશસ્યોપરિ હસ્ત-ન્નિધાય ।
કલશસ્ય મુખે વિષ્ણુઃ કણ્ઠે રુદ્ર-સ્સમાશ્રિતઃ ।
મૂલે ત્વસ્ય સ્થિતો બ્રહ્મા મધ્યે માતૃગણા-સ્સ્મૃતા ॥
કુક્ષૌ તુ સાગરા-સ્સર્વે સપ્તદ્વીપા વસુન્ધરા ।
ઋગ્વેદો-ઽથ યજુર્વેદો સામવેદો હ્યથર્વણઃ ॥
અઙ્ગૈશ્ચ સહિતા-સ્સર્વે કલશામ્બુ સમાશ્રિતાઃ ।
ૐ આક॒લશે᳚ષુ ધાવતિ પ॒વિત્રે॒ પરિ॑ષિચ્યતે ।
ઉ॒ક્થૈર્ય॒જ્ઞેષુ॑ વર્ધતે ।
આપો॒ વા ઇ॒દગ્ં સર્વં॒-વિઁશ્વા॑ ભૂ॒તાન્યાપઃ॑
પ્રા॒ણા વા આપઃ॑ પ॒શવ॒ આપો-ઽન્ન॒માપો-ઽમૃ॑ત॒માપઃ॑
સ॒મ્રાડાપો॑ વિ॒રાડાપઃ॑ સ્વ॒રાડાપ॒શ્છન્દા॒ગ્॒સ્યાપો॒
જ્યોતી॒ગ્॒ષ્યાપો॒ યજૂ॒ગ્॒ષ્યાપઃ॑ સ॒ત્યમાપઃ॒
સર્વા॑ દે॒વતા॒ આપો॒ ભૂર્ભુવ॒-સ્સુવ॒રાપ॒ ઓમ્ ॥
ગઙ્ગે ચ યમુને ચૈવ ગોદાવરી સરસ્વતી ।
નર્મદે સિન્ધુ કાવેરી જલે-ઽસ્મિન્ સન્નિધિ-ઙ્કુરુ ॥
કાવેરી તુઙ્ગભદ્રા ચ કૃષ્ણવેણી ચ ગૌતમી ।
ભાગીરથીતિ વિખ્યાતાઃ પઞ્ચગઙ્ગાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ॥
આયાન્તુ શ્રી …….. પૂજાર્થ-મ્મમ દુરિતક્ષયકારકાઃ ।
ૐ ૐ ઓ-ઙ્કલશોદકેન પૂજા દ્રવ્યાણિ સમ્પ્રોક્ષ્ય,
દેવં સમ્પ્રોક્ષ્ય, આત્માન-ઞ્ચ સમ્પ્રોક્ષ્ય ॥
શઙ્ખપૂજા
કલશોદકેન શઙ્ખ-મ્પૂરયિત્વા ॥
શઙ્ખે ગન્ધકુઙ્કુમપુષ્પતુલસીપત્રૈરલઙ્કૃત્ય ॥
શઙ્ખ-ઞ્ચન્દ્રાર્ક દૈવત-મ્મધ્યે વરુણ દેવતામ્ ।
પૃષ્ઠે પ્રજાપતિં-વિઁન્દ્યાદગ્રે ગઙ્ગા સરસ્વતીમ્ ॥
ત્રૈલોક્યેયાનિ તીર્થાનિ વાસુદેવસ્યદદ્રયા ।
શઙ્ખે તિષ્ઠન્તુ વિપ્રેન્દ્રા તસ્મા-થ્શઙ્ખ-મ્પ્રપૂજયેત્ ॥
ત્વ-મ્પુરા સાગરોત્પન્નો વિષ્ણુના વિધૃતઃ કરે ।
પૂજિત-સ્સર્વદેવૈશ્ચ પાઞ્ચજન્ય નમો-ઽસ્તુ તે ॥
ગર્ભાદેવારિનારીણાં-વિઁશીર્યન્તે સહસ્રધા ।
નવનાદેનપાતાલે પાઞ્ચજન્ય નમો-ઽસ્તુ તે ॥
ૐ શઙ્ખાય નમઃ ।
ઓ-ન્ધવલાય નમઃ ।
ઓ-મ્પાઞ્ચજન્યાય નમઃ ।
ૐ શઙ્ખદેવતાભ્યો નમઃ ।
સકલપૂજાર્થે અક્ષતાન્ સમર્પયામિ ॥
ઘણ્ટાનાદમ્
ઓ-ઞ્જયધ્વનિ મન્ત્રમાત-સ્સ્વાહા ।
ઘણ્ટદેવતાભ્યો નમઃ ।
સકલોપચાર પૂજાર્થે અક્ષતાન્ સમર્પયામિ ।
આગમાર્થ-ન્તુ દેવાના-ઙ્ગમનાર્થ-ન્તુ રાક્ષસામ્ ।
ઘણ્ટારવ-ઙ્કરોમ્યાદૌ દેવતાહ્વાન લાઞ્છનમ્ ॥
ઇતિ ઘણ્ટાનાદ-ઙ્કૃત્વા ॥
અથ હરિદ્રાગણપતિ પૂજા
અસ્મિન્ હરિદ્રાબિમ્બે શ્રીમહાગણપતિં આવાહયામિ, સ્થાપયામિ, પૂજયામિ ॥
પ્રાણપ્રતિષ્ઠ
ૐ અસુ॑નીતે॒ પુન॑ર॒સ્માસુ॒ ચક્ષુઃ॒
પુનઃ॑ પ્રા॒ણમિ॒હ નો᳚ ધેહિ॒ ભોગ᳚મ્ ।
જ્યોક્પ॑શ્યેમ॒ સૂર્ય॑મુ॒ચ્ચર᳚ન્ત॒
મનુ॑મતે મૃ॒ડયા᳚ ન-સ્સ્વ॒સ્તિ ॥
અ॒મૃતં॒-વૈઁ પ્રા॒ણા અ॒મૃત॒માપઃ॑
પ્રા॒ણાને॒વ ય॑થાસ્થા॒નમુપ॑હ્વયતે ॥
શ્રી મહાગણપતયે નમઃ ।
સ્થિરો ભવ વરદો ભવ ।
સુમુખો ભવ સુપ્રસન્નો ભવ ।
સ્થિરાસન-ઙ્કુરુ ।
ધ્યાનં
હરિદ્રાભ-ઞ્ચતુર્બાહું
હરિદ્રાવદન-મ્પ્રભુમ્ ।
પાશાઙ્કુશધર-ન્દેવં
મોદક-ન્દન્તમેવ ચ ।
ભક્તા-ઽભયપ્રદાતારં
વન્દે વિઘ્નવિનાશનમ્ ।
ૐ હરિદ્રા ગણપતયે નમઃ ।
અગજાનન પદ્માર્ક-ઙ્ગજાનનમહર્નિશં
અનેકદ-ન્ત-મ્ભક્તાનાં એકદન્તમુપાસ્મહે ॥
ઓ-ઙ્ગ॒ણાના᳚-ન્ત્વા ગ॒ણપ॑તિગ્ં હવામહે
ક॒વિ-ઙ્ક॑વી॒નામુ॑પ॒મશ્ર॑વસ્તમમ્ ।
જ્યે॒ષ્ઠ॒રાજ॒-મ્બ્રહ્મ॑ણા-મ્બ્રહ્મણસ્પત॒
આ નઃ॑ શૃ॒ણ્વન્નૂ॒તિભિ॑સ્સીદ॒ સાદ॑નમ્ ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
ધ્યાયામિ । ધ્યાનં સમર્પયામિ । 1 ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
આવાહયામિ । આવાહનં સમર્પયામિ । 2 ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
નવરત્નખચિત દિવ્ય હેમ સિંહાસનં સમર્પયામિ । 3 ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
પાદયોઃ પાદ્યં સમર્પયામિ । 4 ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
હસ્તયોઃ અર્ઘ્યં સમર્પયામિ । 5 ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
મુખે આચમનીયં સમર્પયામિ । 6 ॥
સ્નાનં
આપો॒ હિષ્ઠા મ॑યો॒ભુવ॒સ્તા ન॑ ઊ॒ર્જે દ॑ધાતન ।
મ॒હે રણા॑ય॒ ચક્ષ॑સે ॥
યો વઃ॑ શિ॒વત॑મો રસ॒સ્તસ્ય॑ ભાજયતે॒હ નઃ॑ ।
ઉ॒શ॒તીરિ॑વ મા॒ત॑રઃ ॥
તસ્મા॒ અર॑-ઙ્ગમામ વો॒ યસ્ય॒ ક્ષયા॑ય॒ જિન્વ॑થ ।
આપો॑ જ॒નય॑થા ચ નઃ ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
શુદ્ધોદક સ્નાનં સમર્પયામિ । 7 ॥
સ્નાનાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
વસ્ત્રં
અભિ વસ્ત્રા સુવસનાન્યર્ષાભિ ધેનૂ-સ્સુદુઘાઃ પૂયમાનઃ ।
અભિ ચન્દ્રા ભર્તવે નો હિરણ્યાભ્યશ્વાન્રથિનો દેવ સોમ ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
વસ્ત્રં સમર્પયામિ । 8 ॥
યજ્ઞોપવીતં
ૐ-યઁ॒જ્ઞો॒પ॒વી॒ત-મ્પ॒રમ॑-મ્પવિ॒ત્રં
પ્ર॒જાપ॑તે॒ર્યત્સ॒હજ॑-મ્પુ॒રસ્તા᳚ત્ ।
આયુ॑ષ્યમગ્ર્ય॒-મ્પ્ર॒તિ મુ॑ઞ્ચ શુ॒ભ્રં
ય॑જ્ઞોપવી॒ત-મ્બ॒લમ॑સ્તુ॒ તેજઃ॑ ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
યજ્ઞોપવીતાર્થં અક્ષતાન્ સમર્પયામિ । ।
ગન્ધં
ગ॒ન્ધ॒દ્વા॒રા-ન્દુ॑રાધ॒ર્ષા॒-ન્નિ॒ત્યપુ॑ષ્ટા-ઙ્કરી॒ષિણી᳚મ્ ।
ઈ॒શ્વરી॑ગ્ં સર્વ॑ભૂતા॒ના॒-ન્તામિ॒હોપ॑હ્વયે॒ શ્રિયમ્ ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
દિવ્ય શ્રી ગન્ધં સમર્પયામિ । 9 ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
આભરણં સમર્પયામિ । 10 ॥
પુષ્પૈઃ પૂજયામિ
ૐ સુમુખાય નમઃ । ૐ એકદન્તાય નમઃ ।
ઓ-ઙ્કપિલાયનમઃ । ઓ-ઙ્ગજકર્ણકાય નમઃ ।
ૐ-લઁમ્બોદરાયનમઃ । ૐ-વિઁકટાય નમઃ ।
ૐ-વિઁઘ્નરાજાય નમઃ । ઓ-ઙ્ગણાધિપાયનમઃ ।
ઓ-ન્ધૂમકેતવે નમઃ । ઓ-ઙ્ગણાધ્યક્ષાય નમઃ ।
ઓ-મ્ફાલચન્દ્રાય નમઃ । ઓ-ઙ્ગજાનનાય નમઃ ।
ૐ-વઁક્રતુણ્ડાય નમઃ । ૐ શૂર્પકર્ણાય નમઃ ।
ૐ હેરમ્બાય નમઃ । ૐ સ્કન્દપૂર્વજાય નમઃ ।
ૐ સર્વસિદ્ધિપ્રદાય નમઃ ।
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
નાનાવિધ પરિમલ પત્ર પુષ્પાણિ સમર્પયામિ । 11 ॥
ધૂપં
વનસ્પત્યુદ્ભવિર્દિવ્યૈઃ નાના ગન્ધૈ-સ્સુસંયુઁતઃ ।
આઘ્રેય-સ્સર્વદેવાના-ન્ધૂપો-ઽય-મ્પ્રતિગૃહ્યતામ્ ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
ધૂપં આઘ્રાપયામિ । 12 ॥
દીપં
સાજ્ય-ન્ત્રિવર્તિ સંયુઁક્તં-વઁહ્નિના યॊજિત-મ્પ્રિયમ્ ।
ગૃહાણ મઙ્ગલ-ન્દીપ-ન્ત્રૈલોક્ય તિમિરાપહ ॥
ભક્ત્યા દીપ-મ્પ્રયચ્છામિ દેવાય પરમાત્મને ।
ત્રાહિમા-ન્નરકાદ્ઘોરાત્ દિવ્ય જ્યોતિર્નમો-ઽસ્તુ તે ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
પ્રત્યક્ષ દીપં સમર્પયામિ । 13 ॥
ધૂપ દીપાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
નૈવેદ્યં
ઓ-મ્ભૂર્ભુવ॒સ્સુવઃ॒ । તત્સ॑વિ॒તુર્વરે᳚ણ્ય॒-મ્ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ ।
ધિ॒યો યો નઃ॑ પ્રચો॒દયા᳚ત્ ।
સત્ય-ન્ત્વા ઋતેન પરિષિઞ્ચામિ ।
(સાયઙ્કાલે – ઋત-ન્ત્વા સત્યેન પરિષિઞ્ચામિ)
અમૃતમસ્તુ । અ॒મૃ॒તો॒પ॒સ્તર॑ણમસિ ।
શ્રી મહાગણપતયે નમઃ ……………….. સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્પ્રા॒ણાય॒ સ્વાહા᳚ । ૐ અ॒પા॒નાય॒ સ્વાહા᳚ ।
ૐ-વ્યાઁ॒નાય॒ સ્વાહા᳚ । ૐ ઉ॒દા॒નાય॒ સ્વાહા᳚ ।
ૐ સ॒મા॒નાય॒ સ્વાહા᳚ ।
મધ્યે મધ્યે પાનીયં સમર્પયામિ ।
અ॒મૃ॒તા॒પિ॒ધા॒નમ॑સિ । ઉત્તરાપોશનં સમર્પયામિ ।
હસ્તૌ પ્રક્ષાલયામિ । પાદૌ પ્રક્ષાલયામિ ।
શુદ્ધાચમનીયં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
નૈવેદ્યં સમર્પયામિ । 14 ॥
તામ્બૂલં
પૂગીફલશ્ચ કર્પૂરૈઃ નાગવલ્લીદલૈર્યુતમ્ ।
મુક્તાચૂર્ણસંયુઁક્ત-ન્તામ્બૂલ-મ્પ્રતિગૃહ્યતામ્ ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
તામ્બૂલં સમર્પયામિ । 15 ॥
નીરાજનં
વેદા॒હમે॒ત-મ્પુરુ॑ષ-મ્મ॒હાન્તમ્᳚ ।
આ॒દિ॒ત્યવ॑ર્ણં॒ તમ॑સ॒સ્તુ પા॒રે ।
સર્વા॑ણિ રૂ॒પાણિ॑ વિ॒ચિત્ય॒ ધીરઃ॑ ।
નામા॑નિ કૃ॒ત્વા-ઽભિ॒વદ॒ન્॒, યદાસ્તે᳚ ।
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
નીરાજનં સમર્પયામિ । 16 ॥
મન્ત્રપુષ્પં
સુમુખશ્ચૈકદન્તશ્ચ કપિલો ગજકર્ણકઃ
લમ્બોદરશ્ચ વિકટો વિઘ્નરાજો ગણાધિપઃ ॥
ધૂમકેતુર્ગણાધ્યક્ષઃ ફાલચન્દ્રો ગજાનનઃ
વક્રતુણ્ડશ્શૂર્પકર્ણો હેરમ્બસ્સ્કન્દપૂર્વજઃ ॥
ષોડશૈતાનિ નામાનિ યઃ પઠેચ્છૃણુયાદપિ
વિદ્યારમ્ભે વિવાહે ચ પ્રવેશે નિર્ગમે તથા
સઙ્ગ્રામે સર્વકાર્યેષુ વિઘ્નસ્તસ્ય ન જાયતે ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
સુવર્ણ મન્ત્રપુષ્પં સમર્પયામિ ।
પ્રદક્ષિણં
યાનિકાનિ ચ પાપાનિ જન્માન્તરકૃતાનિ ચ ।
તાનિ તાનિ પ્રણશ્યન્તિ પ્રદક્ષિણ પદે પદે ॥
પાપો-ઽહ-મ્પાપકર્મા-ઽહ-મ્પાપાત્મા પાપસમ્ભવઃ ।
ત્રાહિ મા-ઙ્કૃપયા દેવ શરણાગતવત્સલ ॥
અન્યધા શરણ-ન્નાસ્તિ ત્વમેવ શરણ-મ્મમ ।
તસ્માત્કારુણ્ય ભાવેન રક્ષ રક્ષ ગણાધિપ ॥
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
પ્રદક્ષિણા નમસ્કારાન્ સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્મહાગણપતયે નમઃ ।
છત્ર ચામરાદિ સમસ્ત રાજોપચારાન્ સમર્પયામિ ॥
ક્ષમાપ્રાર્થન
યસ્ય સ્મૃત્યા ચ નામોક્ત્યા તપઃ પૂજા ક્રિયાદિષુ ।
ન્યૂનં સમ્પૂર્ણતાં-યાઁતિ સદ્યો વન્દે ગજાનનમ્ ॥
મન્ત્રહીન-ઙ્ક્રિયાહીન-મ્ભક્તિહીન-ઙ્ગણાધિપ ।
યત્પૂજિત-મ્મયાદેવ પરિપૂર્ણ-ન્તદસ્તુ તે ॥
ૐ-વઁક્રતુણ્ડ મહાકાય સૂર્ય કોટિ સમપ્રભ ।
નિર્વિઘ્ન-ઙ્કુરુ મે દેવ સર્વ કાર્યેષુ સર્વદા ॥
અનયા ધ્યાન આવાહનાદિ ષોડશોપચાર પૂજયા ભગવાન્ સર્વાત્મક-શ્શ્રી મહાગણપતિ સુપ્રીતો સુપ્રસન્નો વરદો ભવન્તુ ॥
ઉત્તરે શુભકર્મણ્યવિઘ્નમસ્તુ ઇતિ ભવન્તો બ્રુવન્તુ ।
ઉત્તરે શુભકર્મણિ અવિઘ્નમસ્તુ ॥
તીર્થં
અકાલમૃત્યુહરણં સર્વવ્યાધિનિવારણમ્ ।
સમસ્તપાપક્ષયકરં શ્રી મહાગણપતિ પાદોદક-મ્પાવનં શુભમ્ ॥
શ્રી મહાગણપતિ પ્રસાદં શિરસા ગૃહ્ણામિ ॥
ઉદ્વાસનં
ૐ-યઁ॒જ્ઞેન॑ ય॒જ્ઞમ॑યજન્ત દે॒વાઃ ।
તાનિ॒ ધર્મા॑ણિ પ્રથ॒માન્યા॑સન્ન્ ।
તે હ॒ નાક॑-મ્મહિ॒માન॑સ્સચન્તે ।
યત્ર॒ પૂર્વે॑ સા॒ધ્યાસ્સન્તિ॑ દે॒વાઃ ॥
ૐ શ્રી મહાગણપતિ નમઃ યથાસ્થાનં ઉદ્વાસયામિ ॥
શોભનાર્થે ક્ષેમાય પુનરાગમનાય ચ ।
ૐ શાન્તિ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિઃ ।
શ્રી સત્યનારાયણસ્વામિ પરિવાર પૂજા
પુન-સ્સઙ્કલ્પં
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભ તિથૌ મમ ઇષ્ટકામ્યાર્થ સિદ્ધ્યર્થ-મ્મમ રાજદ્વારે રાજમુખે સર્વદા દિગ્વિજય પ્રાપ્ત્યર્થ-મ્મમ જન્મરાશિ વશાત્ નામરાશિ વશાત્ જન્મનક્ષત્ર વશાત્ નામનક્ષત્ર વશા-થ્ષડ્બલ વેદ વશાત્ નિત્ય ગોચાર વેદ વશાત્ મમ યે યે ગ્રહાઃ અરિષ્ટ સ્થાનેષુ સ્થિતા-સ્સ્તૈ-સ્સ્તૈઃ ક્રિયમાન કર્મમાન વર્તમાન વર્તિષ્યમાન સૂચિત ભાવિત આગામિત દુષ્ટારિષ્ટ પરિહાર દ્વારા આયુષ્ય અભિવૃદ્ધ્યર્થ-મ્મમ રમા પરિવાર સમેત સત્યનારાયણ સ્વામિ અનુગ્રહ સિદ્ધ્યર્થં રમા પરિવાર સમેત સત્યનારાયણ સ્વામિ પ્રસાદેન મમ ગૃહે સ્થિરલક્ષ્મી પ્રાપ્ત્યર્થ-મ્મમ રમાપરિવાર સમેત શ્રી સત્યનારાયણ સ્વામિ વ્રત પૂજા-ઞ્ચ કરિષ્યે । તદઙ્ગ ગણપત્યાદિ પઞ્ચલોકપાલકપૂજામ્, આદિત્યાદિ નવગ્રહ પૂજામ્, ઇન્દ્રાદિ અષ્ટદિક્પાલકપૂજા-ઞ્ચ કરિષ્યે ।
આદૌ વ્રતાઙ્ગ દેવતારાધન-ઙ્કરિષ્યે ।
વરુણ પૂજ
ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑ મ॒દ્યા ચ॑ મૃડય ।
ત્વામ॑વ॒સ્યુ રાચ॑કે ।
ઓ-મ્ભૂઃ વરુણમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
બ્રહ્મ॑ જજ્ઞા॒ન-મ્પ્ર॑થ॒મ-મ્પુ॒રસ્તા᳚ત્ ।
વિ સી॑મ॒ત-સ્સુ॒રુચો॑ વે॒ન આ॑વઃ ।
સ બુ॒ધ્નિયા॑ ઉપ॒મા અ॑સ્ય વિ॒ષ્ઠાઃ । (તૈ.બ્રા.2.8.8.8)
સ॒તશ્ચ॒ યોનિ॒મસ॑તશ્ચ॒ વિવઃ ॥
ઓ-મ્બ્રહ્મમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
પઞ્ચલોક પાલક પૂજ
1. ગણપતિ
ઓ-ઙ્ગ॒ણાના᳚-ન્ત્વા ગ॒ણપ॑તિં હવામહે
ક॒વિ-ઙ્ક॑વી॒નામુ॑પ॒મશ્ર॑વસ્તમમ્ ।
જ્યે॒ષ્ઠ॒રાજ॒-મ્બ્રહ્મ॑ણા-મ્બ્રહ્મણસ્પત॒
આ નઃ॑ શૃ॒ણ્વન્નૂ॒તિભિ॑સ્સીદ॒ સાદ॑નમ્ ॥
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવાર સમેતં
ગણપતિં-લોઁકપાલકં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
2. બ્રહ્મ
ઓ-મ્બ્ર॒હ્મા દે॒વાના᳚-મ્પદ॒વીઃ ક॑વી॒નામૃષિ॒ર્વિપ્રા॑ણા-મ્મહિ॒ષો મૃ॒ગાણા᳚મ્ ।
શ્યે॒નોગૃધ્રા॑ણા॒ગ્॒સ્વધિ॑તિ॒ર્વના॑ના॒ગ્ં॒ સોમઃ॑ પ॒વિત્ર॒મત્યે॑તિ॒ રેભન્॑ ॥
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવાર સમેતં
બ્રહ્માણં-લોઁકપાલકં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
3. વિષ્ણુ
ૐ ઇ॒દં-વિઁષ્ણુ॒ર્વિચ॑ક્રમે ત્રે॒ધા નિદ॑ધે પ॒દમ્ ।
સમૂ॑ઢમસ્યપાગ્ં સુ॒રે ॥
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવાર સમેતં
વિષ્ણું-લોઁકપાલકં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
4. રુદ્ર
ઓ-ઙ્કદ્રુ॒દ્રાય॒ પ્રચે॑તસે મી॒ઢુષ્ટ॑માય॒ તવ્ય॑સે।
વો॒ચેમ॒ શન્ત॑મં હૃ॒દે ॥ (ઋ.1.43.1)
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવાર સમેતં
રુદ્રં-લોઁકપાલકં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
5. ગૌરિ
ઓ-ઙ્ગૌ॒રીર્મિમા॑ય સલિ॒લાનિ॒ તક્ષ॒ત્યેક॑પદી દ્વિ॒પદી॒ સા ચતુ॑ષ્પદી ।
અ॒ષ્ટાપ॑દી॒ નવ॑પદી બભૂ॒વુષી॑ સ॒હસ્રા॑ક્ષરા પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ॥
(ઋ.1.161.41)
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પતિપુત્રપરિવાર સમેતં
ગૌરીં-લોઁકપાલકીં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ગણેશાદિ પઞ્ચલોકપાલક દેવતાભ્યો નમઃ ।
ધ્યાયામિ, આવાહયામિ, આસનં સમર્પયામિ, પાદ્યં સમર્પયામિ, અર્ઘ્યં સમર્પયામિ, આચમનીયં સમર્પયામિ, સ્નાનં સમર્પયામિ, શુદ્ધાચમનીયં સમર્પયામિ, વસ્ત્રં સમર્પયામિ, યજ્ઞોપવીતં સમર્પયામિ, ગન્ધં સમર્પયામિ, અક્ષતાન્ સમર્પયામિ, પુષ્પાણિ સમર્પયામિ, ધૂપમાઘ્રાપયામિ, દીપ-ન્દર્શયામિ, નૈવેદ્યં સમર્પયામિ, તામ્બૂલં સમર્પયામિ, મન્ત્રપુષ્પં સમર્પયામિ ।
ગણેશાદિ પઞ્ચલોકપાલક દેવતા પ્રસાદ સિદ્ધિરસ્તુ ॥
નવગ્રહ પૂજ
1. સૂર્ય ગ્રહં
ૐ આસ॒ત્યેન॒ રજ॑સા॒ વર્ત॑માનો નિવે॒શય॑ન્ન॒મૃત॒-મ્મર્ત્ય॑ઞ્ચ ।
હિ॒ર॒ણ્યયે॑ન સવિ॒તા રથે॒ના-ઽઽદે॒વો યા॑તિ॒ભુવ॑ના વિ॒પશ્યન્॑ ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવ-સ્સૂર્યગ્રહે આગચ્છ ।
સૂર્યગ્રહં રક્તવર્ણં રક્તગન્ધં રક્તપુષ્પં રક્તમાલ્યામ્બરધરં રક્તચ્છત્ર ધ્વજપતાકાદિ શોભિત-ન્દિવ્યરથસમારુઢ-મ્મેરુ-મ્પ્રદક્ષિણી કુર્વાણ-મ્પ્રાઙ્મુખ-મ્પદ્માસનસ્થ-ન્દ્વિભુજં સપ્તાશ્વં સપ્તરજ્જુ-ઙ્કલિઙ્ગદેશાધિપતિ-ઙ્કાશ્યપસગોત્ર-મ્પ્રભવસંવઁત્સરે માઘમાસે શુક્લપક્ષે સપ્તમ્યા-મ્ભાનુવાસરે અશ્વિની નક્ષત્રે જાતં સિંહરાશ્યધિપતિ-ઙ્કિરીટિનં સુખાસીન-મ્પત્નીપુત્રપરિવાર સમેત-ઙ્ગ્રહમણ્ડલે પ્રવિષ્ઠમસ્મિન્નધિકરણે વર્તુલાકારમણ્ડલે સ્થાપિત સ્વર્ણપ્રતિમારૂપેણ સૂર્યગ્રહમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ૐ અ॒ગ્નિ-ન્દૂ॒તં-વૃઁ॑ણીમહે॒ હોતા॑રં-વિઁ॒શ્વવે॑દસમ્ ।
અ॒સ્ય ય॒જ્ઞસ્ય॑ સુ॒ક્રતુ॑મ્᳚ ॥ (ઋ.1.12.1)
સૂર્યગ્રહસ્ય અધિદેવતાઃ અગ્નિં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં સૂર્યગ્રહસ્ય દક્ષિણતઃ અગ્નિમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ઓ-ઙ્કદ્રુ॒દ્રાય॒ પ્રચે॑તસે મી॒ઢુષ્ટ॑માય॒ તવ્ય॑સે।
વો॒ચેમ॒ શન્ત॑મં હૃ॒દે ॥ (ઋ.1.43.1)
સૂર્યગ્રહસ્ય પ્રત્યધિદેવતાઃ રુદ્રં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં સૂર્યગ્રહસ્ય ઉત્તરતઃ રુદ્રમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
2. ચન્દ્ર ગ્રહં
ૐ આપ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વત॑સ્સોમ॒ વૃષ્ણિ॑યમ્ ।
ભવા॒ વાજ॑સ્ય સઙ્ગ॒થે ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવ-શ્ચન્દ્રગ્રહે આગચ્છ ।
ચન્દ્રગ્રહં શ્વેતવર્ણં શ્વેતગન્ધં શ્વેતપુષ્પં શ્વેતમાલ્યામ્બરધરં શ્વેતચ્છત્ર ધ્વજપતાકાદિશોભિત-ન્દિવ્યરથસમારૂઢ-મ્મેરુ-મ્પ્રદક્ષિણી કુર્વાણ-ન્દશાશ્વરથવાહન-મ્પ્રત્યઙ્મુખ-ન્દ્વિભુજ-ન્દણ્ડધરં-યાઁમુનદેશાધિપતિં આત્રેયસગોત્રં સૌમ્ય સંવઁત્સરે કાર્તીકમાસે શુક્લપક્ષે પૌર્ણમાસ્યાં ઇન્દુવાસરે કૃત્તિકા નક્ષત્રે જાત-ઙ્કર્કટરાશ્યધિપતિ-ઙ્કિરીટિનં સુખાસીન-મ્પત્નીપુત્રપરિ વારસમેત-ઙ્ગ્રહમણ્ડલે પ્રવિષ્ઠમસ્મિન્નધિ કરણે સૂર્યગ્રહસ્ય આગ્નેયદિગ્ભાગે સમચતુરશ્રમણ્ડલે સ્થાપિત રજતપ્રતિમા રૂપેણ ચન્દ્રગ્રહમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ૐ અ॒પ્સુમે॒ સોમો॑ અબ્રવીદ॒ન્તર્વિશ્વા॑નિ ભેષ॒જા ।
અ॒ગ્નિઞ્ચ॑ વિ॒શ્વશ॑મ્ભુવ॒માપ॑શ્ચ વિ॒શ્વભે॑ષજીઃ ॥
ચન્દ્રગ્રહસ્ય અધિદેવતાઃ અપં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-ઞ્ચન્દ્રગ્રહસ્ય દક્ષિણતઃ આપઃ આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ઓ-ઙ્ગૌ॒રી મિ॑માય સલિ॒લાનિ॒ તક્ષ॒ત્યેક॑પદી દ્વિ॒પદી॒ સા ચતુ॑ષ્પદી ।
અ॒ષ્ટાપ॑દી॒ નવ॑પદી બભૂ॒વુષી॑ સ॒હસ્રા᳚ક્ષરા પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ॥
ચન્દ્રગ્રહસ્ય પ્રત્યધિદેવતાઃ ગૌરીં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પતિપુત્રપરિવારસમેત-ઞ્ચન્દ્રગ્રહસ્ય ઉત્તરતઃ ગૌરીં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
3. અઙ્ગારક ગ્રહં
ૐ અ॒ગ્નિર્મૂ॒ર્ધા દિ॒વઃ ક॒કુત્પતિઃ॑ પૃથિ॒વ્યા અ॒યમ્ ।
અ॒પાગ્ંરેતાગ્ં॑સિ જિન્વતિ ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ અઙ્ગારકગ્રહે આગચ્છ ।
અઙ્ગારક ગ્રહં રક્તવર્ણં રક્તગન્ધં રક્તપુષ્પં રક્તમાલ્યામ્બરધરં રક્તચ્છત્રધ્વજપતાકાદિશોભિત-ન્દિવ્યરથસમારૂઢ-મ્મેરુ-મ્પ્રદક્ષિણી કુર્વાણ-મ્મેષવાહન-ન્દક્ષિણાભિમુખ-ઞ્ચતુર્ભુજ-ઙ્ગદાશૂલશક્તિધરં અવન્તી દેશાધિપતિ-મ્ભારદ્વાજસગોત્રં રાક્ષસનામ સંવઁત્સરે આષાઢમાસે શુક્લપક્ષે દશમ્યા-મ્ભૌમવાસરે અનૂરાધા નક્ષત્રે જાત-મ્મેષ વૃશ્ચિક રાશ્યાધિપતિ-ઙ્કિરીટિનં સુખાસીન-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-ઙ્ગ્રહમણ્ડલે પ્રવિષ્ટમસ્મિન્નધિકરણે સૂર્યગ્રહસ્ય દક્ષિણદિગ્ભાગે ત્રિકોણાકારમણ્ડલે સ્થાપિત તામ્રપ્રતિમારૂપેણ અઙ્ગારકગ્રહં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
ૐ સ્યો॒ના પૃ॑થિવિ॒ ભવા॑-ઽનૃક્ષ॒રા નિ॒વેશ॑ની ।
યચ્છા॑ન॒શ્શર્મ॑ સ॒પ્રથાઃ᳚ ॥
અઙ્ગારકગ્રહસ્ય અધિદેવતાઃ પૃથિવીં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પુત્રપરિવારસમેતં અઙ્ગારકગ્રહસ્ય દક્ષિણતઃ પૃથિવીં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ઓ-ઙ્ક્ષેત્ર॑સ્ય॒ પતિ॑ના વ॒યગ્ંહિ॒તે ને॑વ જયામસિ ।
ગામશ્વ॑-મ્પોષ્ અયિ॒ત્ન્વા સ નો॑ મૃડાતી॒દૃશે᳚ ॥
અઙ્ગારકગ્રહસ્ય પ્રત્યધિદેવતાઃ, ક્ષેત્રપાલકં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં અઙ્ગારકગ્રહસ્ય ઉત્તરતઃ, ક્ષેત્રપાલકમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
4. બુધ ગ્રહં
ૐ ઉદ્બુ॑ધ્યસ્વાગ્ને॒ પ્રતિ॑જાગૃહ્યેનમિષ્ટાપૂ॒ર્તે સગ્ંસૃ॑જેથામ॒યઞ્ચ॑ ।
પુનઃ॑ કૃ॒ણ્વગ્ગ્સ્ત્વા॑ પિ॒તરં॒-યુઁવા॑નમ॒ન્વાતાગ્ં॑સી॒ત્ત્વયિ॒ તન્તુ॑મે॒તમ્ ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ બુધગ્રહે આગચ્છ ।
બુધગ્રહ-મ્પીતવર્ણ-મ્પીતગન્ધ-મ્પીતપુષ્પ-મ્પીતમાલ્યામ્બરધર-મ્પીતચ્છત્ર ધ્વજપતાકાદિ શોભિત-ન્દિવ્યરથસમારૂઢ-મ્મેરુ-મ્પ્રદક્ષિણી કુર્વાણં સિંહવાહનં ઉદઙ્મુખ-મ્મગધદેશાધિપતિ-ઞ્ચતુર્ભુજ-ઙ્ખડ્ગચર્મામ્બરધરં આત્રેયસગોત્રં
અઙ્ગીરસનામસંવઁત્સરે માર્ગશીર્ષમાસે શુક્લપક્ષે સપ્તમ્યાં સૌમ્યવાસરે પૂર્વાભાદ્રા નક્ષત્રે જાત-મ્મિથુન કન્યા રાશ્યધિપતિ-ઙ્કિરીટિનં સુખાસીન-મ્પત્નીપુત્ર પરિવારસમેત-ઙ્ગ્રહમણ્ડલે પ્રવિષ્ટમસ્મિન્નધિકરણે સૂર્યગ્રહસ્ય ઈશાન્યદિગ્ભાગે બાણાકારમણ્ડલે સ્થાપિત કાંસ્યપ્રતિમારૂપેણ બુધગ્રહં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ૐ ઇ॒દં-વિઁષ્ણુ॒ર્વિચ॑ક્રમે ત્રે॒ધા નિદ॑ધે પ॒દમ્ ।
સમૂ॑ઢમસ્યપાગ્ં સુ॒રે ॥
વિષ્ણો॑ ર॒રાટ॑મસિ॒ વિષ્ણોઃ᳚ પૃ॒ષ્ઠમ॑સિ॒
વિષ્ણો॒શ્શ્નપ્ત્રે᳚સ્થો॒ વિષ્ણો॒સ્સ્યૂર॑સિ॒
વિષ્ણો᳚ર્ધ્રુ॒વમ॑સિ વૈષ્ણ॒વમ॑સિ॒ વિષ્ણ॑વે ત્વા ॥
બુધગ્રહસ્ય અધિદેવતાઃ વિષ્ણું સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-મ્બુધગ્રહસ્ય દક્ષિણતઃ વિષ્ણુમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ૐ સ॒હસ્ર॑શીર્ષા॒ પુરુ॑ષઃ । સ॒હ॒સ્રા॒ક્ષ-સ્સ॒હસ્ર॑પાત્ ।
સ ભૂમિં॑-વિઁ॒શ્વતો॑ વૃ॒ત્વા । અત્ય॑તિષ્ઠદ્દશાઙ્ગુ॒લમ્ ।
બુધગ્રહસ્ય પ્રત્યધિદેવતાઃ નારાયણં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-મ્બુધગ્રહસ્ય ઉત્તરતઃ નારાયણમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
5. બૃહસ્પતિ ગ્રહં
ઓ-મ્બૃહ॑સ્પતે॒ અતિ॒યદ॒ર્યો અર્હા᳚દ્દ્યુ॒મદ્વિ॒ભાતિ॒ ક્રતુ॑મ॒જ્જને॑ષુ ।
યદ્દી॒દય॒ચ્ચવ॑સર્તપ્રજાત॒ તદ॒સ્માસુ॒ દ્રવિ॑ણન્ધેહિ ચિ॒ત્રમ્ ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ બૃહસ્પતિગ્રહે આગચ્છ ।
બૃહસ્પતિગ્રહ-ઙ્કનકવર્ણ-ઙ્કનકગન્ધ-ઙ્કનકપુષ્પ-ઙ્કનકમાલ્યામ્બરધર-ઙ્કનકચ્છત્ર ધ્વજપતાકાદિશોભિત-ન્દિવ્યરથસમારૂઢ-મ્મેરુ-મ્પ્રદક્ષિણીકુર્વાણા-મ્પૂર્વાભિમુખ-મ્પદ્માસનસ્થ-ઞ્ચતુર્ભુજ-ન્દણ્ડાક્ષમાલાધારિણં સિન્ધુ દ્વીપદેશાધિપતિં આઙ્ગીરસગોત્રં આઙ્ગીરસસંવઁત્સરે વૈશાખેમાસે શુક્લપક્ષે એકાદશ્યા-ઙ્ગુરુવાસરે ઉત્તરા નક્ષત્રે જાત-ન્ધનુર્મીનરાશ્યધિપતિ-ઙ્કિરીટિનં સુખાસીન-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં
ગ્રહમણ્ડલે પ્રવિષ્ટમસ્મિન્નધિકરણે સૂર્યગ્રહસ્ય ઉત્તરદિગ્ભાગે દીર્ઘચતુરસ્રાકારમણ્ડલે સ્થાપિત ત્રપુપ્રતિમારૂપેણ બૃહસ્પતિગ્રહં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ઓ-મ્બ્રહ્મ॑જજ્ઞા॒ન-મ્પ્ર॑થ॒મ-મ્પુ॒રસ્તા॒દ્વિસી॑મ॒તસ્સુ॒રુચો॑ વે॒ન આ॑વઃ ।
સબુ॒ધ્નિયા॑ ઉપ॒મા અ॑સ્ય વિ॒ષ્ઠાસ્સ॒તશ્ચ॒ યોનિ॒મસ॑તશ્ચ॒ વિવઃ॑ ॥
બૃહસ્પતિગ્રહસ્ય અધિદેવતા-મ્બ્રહ્માણં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-મ્બૃહસ્પતિગ્રહસ્ય દક્ષિણતઃ બ્રહ્માણમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ૐ ઇન્દ્ર॑મરુત્વ ઇ॒હ પા॑હિ॒ સોમં॒-યઁથા॑ શાર્યા॒તે અપિ॑બસ્સુ॒તસ્ય॑ ।
તવ॒ પ્રણી॑તી॒ તવ॑ શૂર॒શર્મ॒ન્નાવિ॑વાસન્તિ ક॒વય॑સ્સુય॒જ્ઞાઃ ॥
બૃહસ્પતિગ્રહસ્ય પ્રત્યધિદેવતાઃ ઇન્દ્રં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-મ્બૃહસ્પતિગ્રહસ્ય ઉત્તરતઃ ઇન્દ્રમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
6. શુક્ર ગ્રહં
ૐ શુ॒ક્ર-ન્તે॑ અ॒ન્યદ્ય॑જ॒ત-ન્તે॑ અ॒ન્યત્ ।
વિષુ॑રૂપે॒ અહ॑ની॒ દ્યૌરિ॑વાસિ ।
વિશ્વા॒ હિ મા॒યા અવ॑સિ સ્વધાવઃ ।
ભ॒દ્રા તે॑ પૂષન્નિ॒હ રા॒તિર॒સ્ત્વિતિ॑ । (તૈ.આ.1.2.4.1)
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવ-શ્શુક્રગ્રહે આગચ્છ ।
શુક્રગ્રહં શ્વેતવર્ણં શ્વેતગન્ધં શ્વેતપુષ્પં શ્વેતમાલ્યામ્બરધરં શ્વેતચ્છત્ર ધ્વજપતાકાદિશોભિત-ન્દિવ્યરથસમારૂઢ-મ્મેરુ-મ્પ્રદક્ષિણી કુર્વાણ-મ્પૂર્વાભિમુખ-મ્પદ્માસન્થ-ઞ્ચતુર્ભુજ-ન્દણ્ડાક્ષમાલા જટાવલ્કલ ધારિણિ-ઙ્કામ્ભોજ દેશાધિપતિ-મ્ભાર્ગવસગોત્ર-મ્પાર્થિવસંવઁત્સરે શ્રાવણમાસે શુક્લપક્ષે અષ્ટમ્યા-મ્ભૃગુવાસરે સ્વાતી નક્ષત્રે જાત-ન્તુલા વૃષભરાશ્યધિપતિ-ઙ્કિરીટિનં સુખાસીન-મ્પત્નીપુત્રપરિવાર સમેત-ઙ્ગ્રહમણ્ડલે પ્રવિષ્ટમસ્મિન્નધિકરણે સૂર્યગ્રહસ્ય પ્રાગ્ભાગે પઞ્ચકોણાકાર મણ્ડલે સ્થાપિત સીસ પ્રતિમારૂપેણ શૂક્રગ્રહં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ૐ ઇ॒ન્દ્રા॒ણીમા॒સુ નારિ॑ષુ સુ॒પત્.ંઈ॑મ॒હમ॑શ્રવમ્ ।
ન હ્ય॑સ્યા અપ॒રઞ્ચ॒ન જ॒રસા॒ મર॑તે॒ પતિઃ॑ ॥
શુક્રગ્રહસ્ય અધિદેવતાં ઇન્દ્રાણીં સાઙ્ગાં સાયુધાં સવાહનં સશક્તિ-મ્પતિપુત્રપરિવારસમેતાં શુક્રગ્રહસ્ય દક્ષિણતઃ ઇન્દ્રાણીં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ૐ ઇન્દ્ર॑ મરુત્વ ઇ॒હ પા॑હિ॒ સોમં॒-યઁથા॑ શાર્યા॒તે અપિ॑બ-સ્સુ॒તસ્ય॑ ।
તવ॒ પ્રણી॑તી॒ તવ॑ શૂર॒ શર્મ॒ન્ના વિ॑વાસન્તિ ક॒વયઃ॑ સુય॒જ્ઞાઃ ॥ (ઋ.3.51.7)
શુક્રગ્રહસ્ય પ્રત્યધિદેવતાં ઇન્દ્રમરુત્વન્તં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં શુક્રગ્રહસ્ય ઉત્તરતઃ ઇન્દ્રમરુત્વન્તમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
7. શનિ ગ્રહં
ૐ શમ॒ગ્નિર॒ગ્નિભિઃ॑ કર॒ચ્છ-ન્ન॑સ્તપતુ॒ સૂર્યઃ॑ ।
શં-વાઁતો॑ વાત્વર॒પા અપ॒ સ્ત્રિધઃ॑ ॥ (ઋ.8.12.9)
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવ-શ્શનૈશ્ચરગ્રહે આગચ્છ ।
શનૈશ્ચરગ્રહ-ન્નીલવર્ણ-ન્નીલગન્ધ-ન્નીલપુષ્પ-ન્નીલમાલ્યામ્બરધર-ન્નીલચ્છત્ર ધ્વજપતાકાદિશોભિત-ન્દિવ્યરથસમારૂઢ-મ્મેરુ-મ્પ્રદક્ષિણી કુર્વાણ-ઞ્ચાપાસનસ્થ-મ્પ્રત્યઙ્મુખ-ઙ્ગૃદ્રરથ-ઞ્ચતુર્ભુજં શૂલાયુધધરં સૌરાષ્ટ્રદેશાધિપતિ-ઙ્કાશ્યપસગોત્રં-વિઁશ્વામિત્ર ઋષિં-વિઁભવ સંવઁત્સરે પૌષ્યમાસે શુક્લપક્ષે નવમ્યાં સ્થિરવાસરે ભરણી નક્ષત્રે જાત-મ્મકુર કુમ્ભ રાશ્યધિપતિ-ઙ્કિરીટિનં સુખાસીન-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-ઙ્ગ્રહમણ્ડલે પ્રવિષ્ટમસ્મિન્નધિકરણે સૂર્યગ્રહસ્ય પશ્ચિમદિગ્ભાગે ધનુરાકારમણ્ડલે સ્થાપિત અયઃ પ્રતિમારૂપેણ શનૈશ્ચરગ્રહમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ૐ-યઁ॒માય॒ સોમં॑ સુનુત ય॒માય॑ જુહુતા હ॒વિઃ ।
ય॒મં હ॑ ય॒જ્ઞો ગ॑ચ્છત્ય॒ગ્નિદૂ॑તો॒ અર॑ઙ્કૃતઃ ॥ (ઋ.10.14.13)
શનૈશ્ચરગ્રહસ્ય અધિદેવતાં-યઁમં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં શનૈશ્ચરગ્રહસ્ય દક્ષિણતઃ યમં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ઓ-મ્પ્રજા॑પતે॒ ન ત્વદે॒તાન્ય॒ન્યો વિશ્વા॑ જા॒તાનિ॒ પરિ॒ તા બ॑ભૂવ ।
યત્કા॑માસ્તે જુહુ॒મસ્તન્નો॑ અસ્તુ વ॒યં સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ॥ (ઋ.10.121.10)
શનૈશ્ચરગ્રહસ્ય પ્રત્યધિદેવતા-મ્પ્રજાપતિં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં શનૈશ્ચરગ્રહસ્ય ઉત્તરતઃ પ્રજાપતિમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
8. રાહુ ગ્રહં
ઓ-ઙ્કયા॑ નશ્ચિ॒ત્ર આભુ॑વદૂ॒તી સ॒દાવૃ॑ધ॒સ્સખા᳚ ।
કયા॒ શચિ॑ષ્ઠયા વૃ॒તા ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ રાહુગ્રહે આગચ્છ ।
રાહુગ્રહ-ન્ધૂમ્રવર્ણ-ન્ધૂમ્રગન્ધ-ન્ધૂમ્રપુષ્પ-ન્ધૂમ્રમાલ્યામ્બરધર-ન્ધૂમ્રચ્છત્ર ધ્વજપતાકાદિશોભિત-ન્દિવ્યરથસમારૂઢ-મ્મેરું અપ્રદક્ષિણી કુર્વાણં સિંહાસન-ન્નૈઋતિ મુખં શૂર્પાસનસ્થ-ઞ્ચતુર્ભુજ-ઙ્કરાલવક્ત્ર-ઙ્ખડ્ગચર્મ ધર-મ્પૈઠીનસગોત્ર-મ્બર્બરદેશાધિપતિં રાક્ષસનામસંવઁત્સરે ભાદ્રપદમાસે કૃષ્ણ પક્ષે ચતુર્દશ્યા-મ્ભાનુવાસરે વિશાખા નક્ષત્રે જાતં સિંહરાશિ પ્રયુક્ત-ઙ્કિરીટિનં સુખાસીનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-ઙ્ગ્રહમણ્ડલે પ્રવિષ્ટમસ્મિન્નધિકરણે સૂર્યગ્રહસ્ય નૈઋતિદિગ્ભાગે શૂર્પાકાર મણ્ડલે સ્થાપિત લોહપ્રતિમા રૂપેણ રાહુગ્રહમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ૐ આ-ઽયઙ્ગૌઃ પૃશ્નિ॑રક્રમી॒દસ॑નન્મા॒તર॒-મ્પુનઃ॑ ।
પિ॒તર॑ઞ્ચ પ્ર॒યન્ત્સુવઃ॑ ॥
રાહુગ્રહસ્ય અધિદેવતા-ઙ્ગાં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનાં સશક્તિ-મ્પતિપુત્રપરિવારસમેતં રાહુગ્રહસ્ય દક્ષિણતઃ ગાં આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ઓ-ન્નમો॑ અસ્તુ સ॒ર્પેભ્યો॒ યે કે ચ॑ પૃથિ॒વીં અનુ॑ ।
યે અ॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ યે દિવિ॒ તેભ્ય॑સ્સ॒ર્પેભ્યો॒ નમઃ॑ ॥
રાહુગ્રહસ્ય પ્રત્યધિદેવતાં સર્પં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં રાહુગ્રહસ્ય ઉત્તરત-સ્સર્પમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
9. કેતુ ગ્રહં
ઓ-ઙ્કે॒તુઙ્કૃ॒ણ્વન્ન॑કે॒તવે॒ પેશો॑ મર્યા અપે॒શસે᳚ ।
સમુ॒ષદ્ભિ॑રજાયથાઃ ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ કેતુગણૈઃ આગચ્છ ।
કેતુગણ-ઞ્ચિત્રવર્ણ-ઞ્ચિત્રગન્ધ-ઞ્ચિત્રપુષ્પ-ઞ્ચિત્રમાલ્યામ્બરધર-ઞ્ચિત્રચ્છત્ર ધ્વજપતાકાદિશોભિત-ન્દિવ્યરથસમારૂઢ-મ્મેરું અપ્રદક્ષિણી કુર્વાણ-ન્ધ્વજાસનસ્થ-ન્દક્ષિણાભિમુખં અન્તર્વેદિ દેશાધિપતિ-ન્દ્વિબાહુ-ઙ્ગદાધર-ઞ્જૈમિનિ ગોત્રં રાક્ષસનામ સંવઁત્સરે ચૈત્રમાસે કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશ્યાં ઇન્દુવાસરે રેવતી નક્ષત્રેજાત-ઙ્કર્કટકરાશિ પ્રયુક્તં સિંહાસનાસીન-ઙ્ગ્રહમણ્ડલે પ્રવિષ્ટમસ્મિન્નધિકરણે સૂર્યગ્રહસ્ય વાયવ્ય દિગ્ભાગે ધ્વજાકાર મણ્ડલે સ્થાપિત પઞ્ચલોહ પ્રતિમારૂપેણ કેતુગણમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ૐ સચિ॑ત્ર ચિ॒ત્ર-ઞ્ચિ॒તયન્᳚તમ॒સ્મે ચિત્ર॑ક્ષત્ર ચિ॒ત્રત॑મં-વઁયો॒ધામ્ ।
ચ॒ન્દ્રં ર॒યિ-મ્પુ॑રુ॒વીરમ્᳚ બૃ॒હન્ત॒-ઞ્ચન્દ્ર॑ચ॒ન્દ્રાભિ॑ર્ગૃણ॒તે યુ॑વસ્વ ॥
કેતુગણસ્ય અધિદેવતા-ઞ્ચિત્રગુપ્તં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-ઙ્કેતુગણસ્ય દક્ષિણત-શ્ચિત્રગુપ્તમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
ઓ-મ્બ્ર॒હ્મા દે॒વાના᳚-મ્પદ॒વીઃ ક॑વી॒નામૃષિ॒ર્વિપ્રા॑ણા-મ્મહિ॒ષો મૃ॒ગાણા᳚મ્ ।
શ્યે॒નોગૃધ્રા॑ણા॒ગ્॒સ્વધિ॑તિ॒ર્વના॑ના॒ગ્ં॒ સોમઃ॑ પ॒વિત્ર॒મત્યે॑તિ॒ રેભન્॑ ॥
કેતુગણસ્ય પ્રત્યધિદેવતા-મ્બ્રહ્માણં સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-ઙ્કેતુગ્રહસ્ય ઉત્તરતઃ બ્રહ્માણમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ।
અધિદેવતા પ્રત્યધિદેવતા સહિતાદિત્યાદિ નવગ્રહ દેવતાભ્યો નમઃ ધ્યાયામિ, આવહયામિ, રત્નસિંહાસનં સમર્પયામિ, પાદ્યં સમર્પયામિ, અર્ઘ્યં સમર્પયામિ, આચમનીયં સમર્પયામિ, સ્નાનં સમર્પયામિ, શુદ્ધાચમનીયં સમર્પયામિ, વસ્ત્રં સમર્પયામિ, યજ્ઞોપવીતં સમર્પયામિ, ગન્ધં સમર્પયામિ, અક્ષતાન્ સમર્પયામિ, પુષ્પાણિ સમર્પયામિ, ધૂપમાઘ્રાપયામિ, દીપં સમર્પયામિ, નૈવેદ્યં સમર્પયામિ, તામ્બૂલં સમર્પયામિ, મન્ત્રપુષ્પં સમર્પયામિ ।
અધિદેવતા પ્રત્યધિદેવતાસહિતાદિત્યાદિ નવગ્રહ દેવતા પ્રસાદસિદ્ધિરસ્તુ ।
ઇન્દ્રાદિ અષ્ટદિક્પાલક પૂજ
1. ઇન્દ્રુડુ
ૐ ઇન્દ્રં॑-વોઁ વિ॒શ્વત॒સ્પરિ॒ હવા॑મહે॒ જને॑ભ્યઃ ।
અ॒સ્માક॑મસ્તુ॒ કેવ॑લઃ ॥ (ઋ.વે.1.7.10)
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-મ્પ્રાગ્દિગ્ભાગે ઇન્દ્ર-ન્દિક્પાલકમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
2. અગ્નિ
ૐ અ॒ગ્નિ-ન્દૂ॒તં-વૃઁ॑ણીમહે॒ હોતા॑રં-વિઁ॒શ્વવે॑દસમ્ ।
અ॒સ્ય ય॒જ્ઞસ્ય॑ સુ॒ક્રતુ॑મ્ ॥ (ઋ.વે.1.12.1)
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં આગ્નેયદિગ્ભાગે અગ્નિ-ન્દિક્પાલકમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
3. યમુડુ
ૐ-યઁ॒માય॒ સોમં॑ સુનુત ય॒માય॑ જુહુતા હ॒વિઃ ।
ય॒મં હ॑ ય॒જ્ઞો ગ॑ચ્છત્ય॒ગ્નિદૂ॑તો॒ અર॑ઙ્કૃતઃ ॥ (ઋ.10.14.13)
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-ન્દક્ષિણદિગ્ભાગે યમ-ન્દિક્પાલકમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
4. નિઋતિ
ઓ-મ્મॊ ષુ ણઃ॒ પરા॑પરા॒ નિર્ઋ॑તિર્દુ॒ર્હણા॑ વધીત્ ।
પ॒દી॒ષ્ટ તૃષ્ણ॑યા સ॒હ ॥ (ઋ.1.38.06)
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-ન્નૈઋતિદિગ્ભાગે નિર્ઋતિ-ન્દિક્પાલકમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
5. વરુણુડુ
ૐ ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑ મ॒દ્યા ચ॑ મૃડય ।
ત્વામ॑વ॒સ્યુ રાચ॑કે ।
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેત-મ્પશ્ચિમદિગ્ભાગે વરુણ-ન્દિક્પાલકમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
6. વાયુવુ
ઓ-ન્તવ॑ વાયવૃતસ્પતે॒ ત્વષ્ટુ॑ર્જામાતરદ્ભુત ।
અવાં॒સ્યા વૃ॑ણીમહે । (ઋ.8.21.20)
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં-વાઁયુવ્યદિગ્ભાગે વાયુ-ન્દિક્પાલકમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
7. કુબેરુડુ
ૐ સોમો॑ ધે॒નું સોમો॒ અર્વ॑ન્તમા॒શું સોમો॑ વી॒ર-ઙ્ક॑ર્મ॒ણ્ય॑-ન્દદાતિ ।
સા॒દ॒ન્યં॑-વિઁદ॒થ્યં॑ સ॒ભેય॑-મ્પિતૃ॒શ્રવ॑ણં॒-યોઁ દદા॑શદસ્મૈ ॥ (ઋ.1.91.20)
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં ઉત્તરદિગ્ભાગે કુબેર-ન્દિક્પાલકમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
8. ઈશાનુડુ
ઓ-ન્તમીશા॑ન॒-ઞ્જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॒સ્પતિ॑-ન્ધિયઞ્જિ॒ન્વમવ॑સે હૂમહે વ॒યમ્ ।
પૂ॒ષા નો॒ યથા॒ વેદ॑સા॒મસ॑દ્વૃ॒ધે ર॑ક્ષિ॒તા પા॒યુરદ॑બ્ધ-સ્સ્વ॒સ્તયે॑ ॥ (ઋ.1.89.5)
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં ઈશાનદિગ્ભાગે ઈશાન-ન્દિક્પાલકમાવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
ઇન્દ્રાદિ અષ્ટદિક્પાલકદેવતાભ્યો નમઃ ધ્યાયામિ, આવહયામિ, રત્નસિંહાસનં સમર્પયામિ, પાદ્યં સમર્પયામિ, અર્ઘ્યં સમર્પયામિ, આચમનીયં સમર્પયામિ, સ્નાનં સમર્પયામિ, શુદ્ધાચમનીયં સમર્પયામિ, વસ્ત્રં સમર્પયામિ, યજ્ઞોપવીતં સમર્પયામિ, ગન્ધં સમર્પયામિ, અક્ષતાન્ સમર્પયામિ, પુષ્પાણિ સમર્પયામિ, ધૂપમાઘ્રાપયામિ, દીપં સમર્પયામિ, નૈવેદ્યં સમર્પયામિ, તામ્બૂલં સમર્પયામિ, મન્ત્રપુષ્પં સમર્પયામિ ।
ઇન્દ્રાદિ અષ્ટદિક્પાલક દેવતા પ્રસાદસિદ્ધિરસ્તુ ।
ષોડશોપચાર પૂજ
પઞ્ચામૃત સ્નાનં
1. આપ્યાયસ્યેતિ ક્ષીરં (milk) –
ૐ આપ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વત॑સ્સોમ॒ વૃષ્ણિ॑યમ્ ।
ભવા॒ વાજ॑સ્ય સઙ્ગ॒થે ॥
ક્ષીરેણ સ્નપયામિ ॥
2. દધિક્રાવ્ણો ઇતિ દધિ (yogurt) –
ઓ-ન્દ॒ધિ॒ક્રાવ્ણો॑ અકારિષ-ઞ્જિ॒ષ્ણોરશ્વ॑સ્ય વા॒જિનઃ॑ ।
સુ॒રભિ નો॒ મુખા॑ કર॒ત્પ્રણ॒ આયૂગ્ં॑ષિ તારિષત્ ॥
દધ્ના સ્નપયામિ ॥
3. શુક્રમસીતિ આજ્યં (ghee) –
ૐ શુ॒ક્રમ॑સિ॒ જ્યોતિ॑રસિ॒ તેજો॑સિ દે॒વોવ॑સ્સવિ॒તોત્પુ॑ના॒તુ
અચ્છિ॑દ્રેણ પ॒વિત્રે॑ણ॒ વસો॒સ્સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિઃ॑ ।
આજ્યેન સ્નપયામિ ॥
4. મધુવાતા ઋતાયતે ઇતિ મધુ (honey) –
ઓ-મ્મધુ॒વાતા॑ ઋતાય॒તે મધુ॑ક્ષરન્તિ॒ સિન્ધ॑વઃ ।
માધ્વી᳚ર્ન-સ્સ॒ન્ત્વૌષ॑ધીઃ ।
મધુ॒નક્ત॑મુ॒તોષ॑સિ॒ મધુ॑મ॒ત્પાર્થિ॑વ॒ગ્ં॒ રજઃ॑ ।
મધુ॒દ્યૌર॑સ્તુ નઃ પિ॒તા ।
મધુ॑માન્નો॒ વન॒સ્પતિ॒ર્મધુ॑માગ્ં અસ્તુ॒ સૂર્યઃ॑ ।
માધ્વી॒ર્ગાવો॑ ભવન્તુ નઃ ।
મધુના સ્નપયામિ ॥
5. સ્વાદુઃ પવસ્યેતિ શર્કરા (sugar) –
ૐ સ્વા॒દુઃ પ॑વસ્વ દિ॒વ્યાય॒ જન્મ॑ને ।
સ્વા॒દુરિન્દ્રા᳚ય સુ॒હવી᳚તુ નામ્ને ।
સ્વા॒દુર્મિ॒ત્રાય॒ વરુ॑ણાય વા॒યવે॒ ।
બૃહ॒સ્પત॑યે॒ મધુ॑માં॒ અદા᳚ભ્યઃ ।
શર્કરેણ સ્નપયામિ ॥
ફલોદકં (coconut water)
યાઃ ફ॒લિની॒ર્યા અ॑ફ॒લા અ॑પુ॒ષ્પાયાશ્ચ॑ પુ॒ષ્પિણીઃ॑ ।
બૃહ॒સ્પતિ॑ પ્રસૂતા॒સ્તાનો॑ મુન્ચ॒ન્ત્વગ્ં હ॑સઃ ॥
ફલોદકેન સ્નપયામિ ॥
(take the Vishnu image out and wash it with clean water, while reciting the following)
શુદ્ધોદકં
ૐ આપો॒ હિષ્ઠા મ॑યો॒ભુવ॒સ્તા ન॑ ઊ॒ર્જે દ॑ધાતન ।
મ॒હેરણા॑ય॒ ચક્ષ॑સે ।
યો વઃ॑ શિ॒વત॑મો રસ॒સ્તસ્ય॑ ભાજયતે॒ હ નઃ॑ ।
ઉ॒શ॒તીરિ॑વ મા॒ત॑રઃ ।
તસ્મા॒ અર॑ઙ્ગમામવો॒ યસ્ય॒ ક્ષયા॑ય॒ જિન્વ॑થ ।
આપો॑ જ॒નય॑થા ચ નઃ ।
શુદ્ધોદકેન સ્નપયામિ ।
(wipe the Vishnu image with a fresh cloth, decorate it with Gandham and Kumkuma, keep it in a betal leaf and place it in the Mandapa close to the Kalasha)
ઓ-ન્ના॒રા॒ય॒ણાય॑ વિ॒દ્મહે॑ વાસુદે॒વાય॑ ધીમહિ ।
તન્નો॑ વિષ્ણુઃ પ્રચો॒દયા᳚ત્ ॥
ઓ-મ્મ॒હા॒દે॒વ્યૈ ચ॑ વિ॒દ્મહે॑ વિષ્ણુપ॒ત્ની ચ॑ ધીમહિ ।
તન્નો॑ લક્ષ્મીઃ પ્રચો॒દયા᳚ત્ ॥
અસ્મિન્કલશે અસ્યા-મ્પ્રતિમાયાં શ્રીરમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિન્ આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપનં
ૐ અસ્ય શ્રી પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપન મહામન્ત્રસ્ય બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરા ઋષયઃ, ઋગ્યજુસ્સામાથર્વાણિ છન્દાંસિ, પ્રાણશ્શક્તિઃ, પરા દેવતા, આ-મ્બીજમ્, હ્રીં શક્તિઃ, ક્રો-ઙ્કીલકમ્, શ્રીરમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિ દેવતા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાર્થે વિનિયોગઃ ।
કરન્યાસં
ૐ આં અઙ્ગુષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ૐ હ્રી-ન્તર્જનીભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-ઙ્ક્રો-મ્મધ્યમાભ્યા-ન્નમઃ ।
ૐ આં અનામિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
ૐ હ્રી-ઙ્કનિષ્ઠિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-ઙ્ક્રો-ઙ્કરતલ કરપૃષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
અઙ્ગન્યાસં
ૐ આં હૃદયાય નમઃ ।
ૐ હ્રીં શિરસે સ્વાહા ।
ઓ-ઙ્ક્રોં શિખયૈ વષટ્ ।
ૐ આ-ઙ્કવચાય હુમ્ ।
ૐ હ્રી-ન્નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ઓ-ઙ્ક્રોં અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવરોમિતિ દિગ્બન્ધઃ ॥
ધ્યાનં
રક્તામ્ભોધિસ્થપોતોલ્લસદરુણસરોજાધિરૂઢા કરાબ્જૈઃ ।
પાશ-ઙ્કોદણ્ડમિક્ષૂદ્ભવમલિગુણમપ્યઙ્કુશ-ઞ્ચાપબાણામ્ ।
બિભ્રાણા સૃક્કપાલ-ન્ત્રિણયનલસિતા પીનવક્ષોરુહાઢ્યા ।
દેવી બાલાર્કવર્ણા ભવતુ સુખકરી પ્રાણશક્તિઃ પરા નઃ ।
ૐ શાન્તાકાર-મ્ભુજગશયન-મ્પદ્મનાભં સુરેશં
વિશ્વાકાર-ઙ્ગગનસદૃશ-મ્મેઘવર્ણં શુભાઙ્ગમ્ ।
લક્ષ્મીકાન્ત-ઙ્કમલનયનં-યોઁગિહૃદ્ધ્યાનગમ્યં
વન્દે વિષ્ણુ-મ્ભવભયહરં સર્વલોકૈકનાથમ્ ॥
ૐ આં હ્રી-ઙ્ક્રો-ઙ્ક્રોં હ્રીં આં-યંઁ રં-લંઁ વં શં ષં સં હં-લઁ-ઙ્ક્ષં હં સ-સ્સો-ઽહમ્ ।
અસ્યા-મ્મૂર્તૌ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિ દેવતા પ્રાણઃ ઇહ પ્રાણઃ ।
શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિ દેવતા જીવઃ ઇહ-સ્સ્થિતઃ ।
અસ્યા-મ્મૂર્તૌ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણસ્ય સર્વેન્દ્રિયાણિ વાઙ્મનઃ ત્વક્ચક્ષુ-શ્શ્રોત્ર જિહ્વા ઘ્રાણ વાક્પાણિપાદ પાયૂપસ્થાનિ ઇહૈવાગત્ય સુખ-ઞ્ચિર-ન્તિષ્ટન્તુ સ્વાહા ।
ૐ અસુ॑નીતે॒ પુન॑ર॒સ્માસુ॒ ચક્ષુઃ॒
પુનઃ॑ પ્રા॒ણમિ॒હ નો᳚ ધેહિ॒ ભોગ᳚મ્ ।
જ્યોક્પ॑શ્યેમ॒ સૂર્ય॑મુ॒ચ્ચર᳚ન્ત॒
મનુ॑મતે મૃ॒ડયા᳚ ન-સ્સ્વ॒સ્તિ ॥
અ॒મૃતં॒-વૈઁ પ્રા॒ણા અ॒મૃત॒માપઃ॑
પ્રા॒ણાને॒વ ય॑થાસ્થા॒નમુપ॑હ્વયતે ॥
આવાહિતો ભવ સ્થાપિતો ભવ ।
સુપ્રસન્નો ભવ વરદો ભવ ।
સ્વામિન્ સર્વજગન્નાથ યાવત્પૂજાવસાનકમ્ ।
તાવત્ત્વ-મ્પ્રીતિભાવેન કલશે-ઽસ્મિન્ સન્નિધિ-ઙ્કુરુ ॥
સાઙ્ગં સાયુધં સવાહનં સશક્તિ-મ્પત્નીપુત્રપરિવારસમેતં શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ આવાહયામિ સ્થાપયામિ પૂજયામિ ॥
ધ્યાનં
ધ્યાયેત્સત્ય-ઙ્ગુણાતીત-ઙ્ગુણત્રયસમન્વિતમ્ ।
લોકનાથ-ન્ત્રિલોકેશ-ઙ્કૌસ્તુભાભરણં હરિમ્ ॥
પીતામ્બર-ન્નીલવર્ણં શ્રીવત્સ પદભૂષિતમ્ ।
ગોવિન્દ-ઙ્ગોકુલાનન્દ-મ્બ્રહ્માદ્યૈરપિ પૂજિતમ્ ॥
શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ ધ્યાનં સમર્પયામિ ॥
આવાહનં
ૐ સ॒હસ્ર॑શીર્ષા॒ પુરુ॑ષઃ ।
સ॒હ॒સ્રા॒ક્ષ-સ્સ॒હસ્ર॑પાત્ ।
સ ભૂમિં॑-વિઁ॒શ્વતો॑ વૃ॒ત્વા ।
અત્ય॑તિષ્ઠદ્દશાઙ્ગુ॒લમ્ ।
જ્યોતિશ્શાન્તં સર્વલોકાન્તરસ્થં
ઓઙ્કારાખ્યં-યોઁગિહૃદ્ધ્યાનગમ્યમ્ ।
સાઙ્ગં શક્તિં સાયુધ-મ્ભક્તિસેવ્યં
સર્વાકારં-વિઁષ્ણુમાવાહયામિ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ આવાહનં સમર્પયામિ ।
આસનં
પુરુ॑ષ એ॒વેદગ્ં સર્વમ્᳚ ।
યદ્ભૂ॒તં-યઁચ્ચ॒ ભવ્યમ્᳚ ।
ઉ॒તામૃ॑ત॒ત્વસ્યેશા॑નઃ ।
ય॒દન્ને॑નાતિ॒રોહ॑તિ ।
કલ્પદ્રુમૂલે મણિવેદિમધ્યે
સિંહાસનં સ્વર્ણમયં-વિઁચિત્રમ્ ।
વિચિત્ર વસ્ત્રાવૃતમચ્યુત પ્રભો
ગૃહાણ લક્ષ્મીધરણીસમેત ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ આસનં સમર્પયામિ ।
પાદ્યં
એ॒તાવા॑નસ્ય મહિ॒મા ।
અતો॒ જ્યાયાગ્॑શ્ચ॒ પૂરુ॑ષઃ ।
પાદો᳚-ઽસ્ય॒ વિશ્વા॑ ભૂ॒તાનિ॑ ।
ત્રિ॒પાદ॑સ્યા॒મૃત॑-ન્દિ॒વિ ।
નારાયણ નમસ્તે-ઽસ્તુ નરકાર્ણવતારક ।
પાદ્ય-ઙ્ગૃહાણ દેવેશ મમ સૌખ્યં-વિઁવર્થય ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ પાદયોઃ પાદ્યં સમર્પયામિ ।
અર્ઘ્યં
ત્રિ॒પાદૂ॒ર્ધ્વ ઉદૈ॒ત્પુરુ॑ષઃ ।
પાદો᳚-ઽસ્યે॒હા-ઽઽભ॑વા॒ત્પુનઃ॑ ।
તતો॒ વિષ્વ॒ઙ્વ્ય॑ક્રામત્ ।
સા॒શ॒ના॒ન॒શ॒ને અ॒ભિ ।
વ્યક્તા-ઽવ્યક્ત સ્વરૂપાય હૃષીકપતયે નમઃ ।
મયા નિવેદિતો ભક્ત્યાહ્યર્ઘ્યો-ઽય-મ્પ્રતિગૃહ્યતામ્ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ હસ્તયોઃ અર્ઘ્યં સમર્પયામિ ।
આચમનીયં
તસ્મા᳚દ્વિ॒રાડ॑જાયત ।
વિ॒રાજો॒ અધિ॒ પૂરુ॑ષઃ ।
સ જા॒તો અત્ય॑રિચ્યત ।
પ॒શ્ચાદ્ભૂમિ॒મથો॑ પુ॒રઃ ।
મન્દાકિન્યાસ્તુ યદ્વારિ સર્વપાપહરં શુભમ્ ।
તદિદ-ઙ્કલ્પિત-ન્દેવ સમ્યગાચમ્યતાં-વિઁભો ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ મુખે આચમનીયં સમર્પયામિ ।
સ્નાનં
યત્પુરુ॑ષેણ હ॒વિષા᳚ ।
દે॒વા ય॒જ્ઞમત॑ન્વત ।
વ॒સ॒ન્તો અ॑સ્યાસી॒દાજ્યમ્᳚ ।
ગ્રી॒ષ્મ ઇ॒ધ્મશ્શ॒રદ્ધ॒વિઃ ।
પઞ્ચામૃત સ્નાનં
આપ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વત॑સ્સોમ॒ વૃષ્ણિ॑યમ્ ।
ભવા॒ વાજ॑સ્ય સઙ્ગ॒થે ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ, ક્ષીરેણ સ્નપયામિ ।
દ॒ધિ॒ક્રાવ્ણો॑ અકારિષ-ઞ્જિ॒ષ્ણોરશ્વ॑સ્ય વા॒જિનઃ॑ ।
સુ॒ર॒ભિ નો॒ મુખા॑ કર॒ત્પ્રાણ॒ આયૂગ્ં॑ષિ તારિષત્ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ દધ્ના સ્નપયામિ ।
શુ॒ક્રમ॑સિ॒ જ્યોતિ॑રસિ॒ તેજો॑સિ દે॒વોવ॑સ્સવિ॒તોત્પુ॑ના॒તુ
અચ્છિ॑દ્રેણ પ॒વિત્રે॑ણ॒ વસો॒સ્સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિઃ॑ ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ આજ્યેન સ્નપયામિ ।
મધુ॒વાતા॑ ઋતાય॒તે મધુ॑ક્ષરન્તિ॒ સિન્ધ॑વઃ ।
માધ્વી᳚ર્ન-સ્સ॒ન્ત્વૌષ॑ધીઃ ।
મધુ॒નક્ત॑મુ॒તોષ॑સિ॒ મધુ॑મ॒-ત્પાર્થિ॑વ॒ગ્ં॒રજઃ॑ ।
મધુ॒દ્યૌર॑સ્તુ નઃ પિ॒તા ।
મધુ॑માન્નો॒ વન॒સ્પતિ॒ર્મધુ॑માગ્ં અસ્તુ॒ સૂર્યઃ॑ ।
માધ્વી॒ર્ગાવો॑ ભવન્તુ નઃ ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ મધુના સ્નપયામિ ।
સ્વા॒દુઃ પ॑વસ્વ દિ॒વ્યાય॒ જન્મ॑ને ।
સ્વા॒દુરિન્દ્રા᳚ય સુ॒હવી᳚તુ નામ્ને ।
સ્વા॒દુર્મિ॒ત્રાય॒ વરુ॑ણાય વા॒યવે॒ ।
બૃહ॒સ્પત॑યે॒ મધુ॑માં॒ અદા᳚ભ્યઃ ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમ-શ્શર્કરેણ સ્નપયામિ ।
યાઃ ફ॒લિની॒ર્યા અ॑ફ॒લા અ॑પુ॒ષ્પાયાશ્ચ॑ પુ॒ષ્પિણીઃ॑ ।
બૃહ॒સ્પતિ॑ પ્રસૂતા॒સ્તાનો॑ મુન્ચ॒ન્ત્વગ્ં હ॑સઃ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ ફલોદકેન સ્નપયામિ ।
શુદ્ધોદક સ્નાનં
આપો॒ હિષ્ઠા મ॑યો॒ભુવ॒સ્તા ન॑ ઊ॒ર્જે દ॑ધાતન ।
મ॒હેરણા॑ય॒ ચક્ષ॑સે ।
યો વઃ॑ શિ॒વત॑મો રસ॒સ્તસ્ય॑ ભાજયતે॒ હ નઃ॑ ।
ઉ॒શ॒તીરિ॑વ મા॒ત॑રઃ ।
તસ્મા॒ અર॑ઙ્ગમામવો॒ યસ્ય॒ ક્ષયા॑ય॒ જિન્વ॑થ ।
આપો॑ જ॒નય॑થા ચ નઃ ।
તીર્થોદકૈઃ કાઞ્ચનકુમ્ભ સંસ્થૈઃ
સુવાસિતૈર્દેવ કૃપારસાર્દ્રૈઃ ।
મયાર્પિતં સ્નાનવિધિ-ઙ્ગૃહાણ
પાદાબ્જનિષ્ય્ટૂત નદીપ્રવાહઃ ।
નદીના-ઞ્ચૈવ સર્વાસામાનીત-ન્નિર્મલોદકમ્ ।
સ્નાનં સ્વીકુરુ દેવેશ મયા દત્તં સુરેશ્વર ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમ-શ્શુદ્ધોદક સ્નાનં સમર્પયામિ ।
સ્નાનાનન્તરં શુદ્ધ આચમનીયં સમર્પયામિ ॥
વસ્ત્રં
સ॒પ્તાસ્યા॑સન્પરિ॒ધયઃ॑ ।
ત્રિ-સ્સ॒પ્ત સ॒મિધઃ॑ કૃ॒તાઃ ।
દે॒વા યદ્ય॒જ્ઞ-ન્ત॑ન્વા॒નાઃ ।
અબ॑ધ્ન॒ન્પુરુ॑ષ-મ્પ॒શુમ્ ।
વેદસૂક્તસમાયુક્તે યજ્ઞસામ સમન્વિતે ।
સર્વવર્ણપ્રદે દેવ વાસ શીતે વિનિર્મિતે ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ વસ્ત્રયુગ્મં સમર્પયામિ ।
યજ્ઞોપવીતં
તં-યઁ॒જ્ઞ-મ્બ॒ર્હિષિ॒ પ્રૌક્ષન્॑ ।
પુરુ॑ષ-ઞ્જા॒તમ॑ગ્ર॒તઃ ।
તેન॑ દે॒વા અય॑જન્ત ।
સા॒ધ્યા ઋષ॑યશ્ચ॒ યે ।
બ્રહ્મ વિષ્ણુ મહેશાના-ન્નિર્મિત-મ્બ્રહ્મસૂત્રકમ્ ।
ગૃહાણ ભગવન્વિષ્ણો સર્વેષ્ટફલદો ભવ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ યજ્ઞોપવીતં સમર્પયામિ ।
ગન્ધં
તસ્મા᳚દ્ય॒જ્ઞાત્સ॑ર્વ॒હુતઃ॑ ।
સમ્ભૃ॑ત-મ્પૃષદા॒જ્યમ્ ।
પ॒શૂગ્સ્તાગ્શ્ચ॑ક્રે વાય॒વ્યાન્॑ ।
આ॒ર॒ણ્યાન્ગ્રા॒મ્યાશ્ચ॒ યે ।
શ્રીખણ્ડ-ઞ્ચન્દન-ન્દિવ્ય-ઙ્ગન્ધાઢ્યં સુમનોહરમ્ ।
વિલેપનં સુરશ્રેષ્ઠ પ્રીત્યર્થ-મ્પ્રતિગૃહ્યતામ્ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ દિવ્ય શ્રી ચન્દનં સમર્પયામિ ।
આભરણં
તસ્મા᳚દ્ય॒જ્ઞાત્સ॑ર્વ॒હુતઃ॑ ।
ઋચ॒-સ્સામા॑નિ જજ્ઞિરે ।
છન્દાગ્ં॑સિ જજ્ઞિરે॒ તસ્મા᳚ત્ ।
યજુ॒સ્તસ્મા॑દજાયત ।
હિરણ્ય હાર કેયૂર ગ્રૈવેય મણિકઙ્કણૈઃ ।
સુહાર-મ્ભૂષણૈર્યુક્ત-ઙ્ગૃહાણ પુરુષોત્તમ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમ-સ્સર્વાભરણાનિ સમર્પયામિ ।
પુષ્પાણિ
તસ્મા॒દશ્વા॑ અજાયન્ત ।
યે કે ચો॑ભ॒યાદ॑તઃ ।
ગાવો॑ હ જજ્ઞિરે॒ તસ્મા᳚ત્ ।
તસ્મા᳚જ્જા॒તા અ॑જા॒વયઃ॑ ।
મલ્લિકાદિ સુગન્ધીનિ માલત્યાદીનિ વૈ પ્રભો ।
મયા-ઽહૃતાનિ પૂજાર્થ-મ્પુષ્પાણિ પ્રતિગૃહ્યતામ્ ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ નાનાવિધ પરિમલ પત્ર પુષ્પાણિ સમર્પયામિ ।
અથાઙ્ગ પૂજ
ઓ-ઙ્કેશવાય નમઃ પાદૌ પૂજયામિ ।
ઓ-ઙ્ગોવિન્દાય નમઃ ગુલ્ફૌ પૂજયામિ ।
ૐ ઇન્દિરાપતયે નમઃ જઙ્ઘે પૂજયામિ ।
ૐ અનઘાય નમઃ જાનુની પૂજયામિ ।
ઓ-ઞ્જનાર્દનાય નમઃ ઊરૂ પૂજયામિ ।
ૐ-વિઁષ્ટરશ્રવસે નમઃ કટિ-મ્પૂજયામિ ।
ઓ-મ્પદ્મનાભાય નમઃ નાભિ-મ્પૂજયામિ ।
ઓ-ઙ્કુક્ષિસ્થાખિલભુવનાય નમઃ ઉદર-મ્પૂજયામિ ।
ૐ-લઁક્ષ્મીવક્ષસ્સ્થલાલયાય નમઃ વક્ષસ્થલ-મ્પૂજયામિ ।
ૐ શઙ્ખચક્રગદાશાર્ઙ્ગપાણયે નમઃ બાહૂ-ન્પૂજયામિ ।
ઓ-ઙ્કમ્બુકણ્ઠાય નમઃ કણ્ઠ-મ્પૂજયામિ ।
ઓ-મ્પૂર્ણેન્દુનિભવક્ત્રાય નમઃ વક્ત્ર-મ્પૂજયામિ ।
ઓ-ઙ્કુન્દકુટ્મલદન્તાય નમઃ દન્તા-ન્પૂજયામિ ।
ઓ-ન્નાસાગ્રમૌક્તિકાય નમઃ નાસિકા-મ્પૂજયામિ ।
ૐ રત્નકુણ્ડલાય નમઃ કર્ણૌ પૂજયામિ ।
ૐ સૂર્યચન્દ્રાગ્નિધારિણે નમઃ નેત્રે પૂજયામિ ।
ૐ સુલલાટાય નમઃ લલાટ-મ્પૂજયામિ ।
ૐ સહસ્રશિરસે નમ-શ્શિરઃ પૂજયામિ ।
શ્રી રમાસહિત શ્રી સત્યનારાયણ સ્વામિને નમ-સ્સર્વાણ્યઙ્ગાનિ પૂજયામિ ॥
શ્રી સત્યનારાયણ અષ્ટોત્તરશત નામ પૂજા
ઓ-ન્નારાયણાય નમઃ ।
ઓ-ન્નરાય નમઃ ।
ૐ શૌરયે નમઃ ।
ઓ-ઞ્ચક્રપાણયે નમઃ ।
ઓ-ઞ્જનાર્દનાય નમઃ ।
ૐ-વાઁસુદેવાય નમઃ ।
ઓ-ઞ્જગદ્યોનયે નમઃ ।
ૐ-વાઁમનાય નમઃ ।
ઓ-ઞ્જ્ઞાનપઞ્જરાય નમઃ (10)
ૐ શ્રીવલ્લભાય નમઃ ।
ઓ-ઞ્જગન્નાથાય નમઃ ।
ઓ-ઞ્ચતુર્મૂર્તયે નમઃ ।
ૐ-વ્યોઁમકેશાય નમઃ ।
ૐ હૃષીકેશાય નમઃ ।
ૐ શઙ્કરાય નમઃ ।
ઓ-ઙ્ગરુડધ્વજાય નમઃ ।
ઓ-ન્નારસિંહાય નમઃ ।
ઓ-મ્મહાદેવાય નમઃ ।
ૐ સ્વયમ્ભુવે નમઃ ।
ઓ-મ્ભુવનેશ્વરાય નમઃ (20)
ૐ શ્રીધરાય નમઃ ।
ઓ-ન્દેવકીપુત્રાય નમઃ ।
ઓ-મ્પાર્થસારથયે નમઃ ।
ૐ અચ્યુતાય નમઃ ।
ૐ શઙ્ખપાણયે નમઃ ।
ઓ-મ્પરઞ્જ્યોતિષે નમઃ ।
ૐ આત્મજ્યોતિષે નમઃ ।
ૐ અચઞ્ચલાય નમઃ ।
ૐ શ્રીવત્સાઙ્કાય નમઃ ।
ૐ અખિલાધારાય નમઃ (30)
ૐ સર્વલોકપ્રતિપ્રભવે નમઃ ।
ઓ-ન્ત્રિવિક્રમાય નમઃ ।
ઓ-ન્ત્રિકાલજ્ઞાનાય નમઃ ।
ઓ-ન્ત્રિધામ્ને નમઃ ।
ઓ-ઙ્કરુણાકરાય નમઃ ।
ૐ સર્વજ્ઞાય નમઃ ।
ૐ સર્વગાય નમઃ ।
ૐ સર્વસ્મૈ નમઃ ।
ૐ સર્વેશાય નમઃ ।
ૐ સર્વસાક્ષિકાય નમઃ (40)
ૐ હરયે નમઃ ।
ૐ શાર્ઙ્ગિણે નમઃ ।
ૐ હરાય નમઃ ।
ૐ શેષાય નમઃ ।
ૐ હલાયુધાય નમઃ ।
ૐ સહસ્રબાહવે નમઃ ।
ૐ અવ્યક્તાય નમઃ ।
ૐ સહસ્રાક્ષાય નમઃ ।
ૐ અક્ષરાય નમઃ ।
ઓ-ઙ્ક્ષરાય નમઃ (50)
ઓ-ઙ્ગજારિઘ્નાય નમઃ ।
ઓ-ઙ્કેશવાય નમઃ ।
ઓ-ઙ્કેશિમર્દનાય નમઃ ।
ઓ-ઙ્કૈટભારયે નમઃ ।
ૐ અવિદ્યારયે નમઃ ।
ઓ-ઙ્કામદાય નમઃ ।
ઓ-ઙ્કમલેક્ષણાય નમઃ ।
ૐ હંસશત્રવે નમઃ ।
ૐ અધર્મશત્રવે નમઃ ।
ઓ-ઙ્કાકુત્થ્સાય નમઃ (60)
ઓ-ઙ્ખગવાહનાય નમઃ ।
ઓ-ન્નીલામ્બુદદ્યુતયે નમઃ ।
ઓ-ન્નિત્યાય નમઃ ।
ઓ-ન્નિત્યતૃપ્તાય નમઃ ।
ઓ-ન્નિત્યાનન્દાય નમઃ ।
ૐ સુરાધ્યક્ષાય નમઃ ।
ઓ-ન્નિર્વિકલ્પાય નમઃ ।
ઓ-ન્નિરઞ્જનાય નમઃ ।
ઓ-મ્બ્રહ્મણ્યાય નમઃ ।
ઓ-મ્પૃથિવીનાથાય નમઃ (70)
ઓ-મ્પીતવાસસે નમઃ ।
ઓ-ઙ્ગુહાશ્રયાય નમઃ ।
ૐ-વેઁદગર્ભાય નમઃ ।
ૐ-વિઁભવે નમઃ ।
ૐ-વિઁષ્ણવે નમઃ ।
ૐ શ્રીમતે નમઃ ।
ઓ-ન્ત્રૈલોક્યભૂષણાય નમઃ ।
ૐ-યઁજ્ઞમૂર્તયે નમઃ ।
ૐ અમેયાત્મને નમઃ ।
ૐ-વઁરદાય નમઃ (80)
ૐ-વાઁસવાનુજાય નમઃ ।
ઓ-ઞ્જિતેન્દ્રિયાય નમઃ ।
ઓ-ઞ્જિતક્રોધાય નમઃ ।
ૐ સમદૃષ્ટયે નમઃ ।
ૐ સનાતનાય નમઃ ।
ઓ-મ્ભક્તપ્રિયાય નમઃ ।
ઓ-ઞ્જગત્પૂજ્યાય નમઃ ।
ઓ-મ્પરમાત્મને નમઃ ।
ૐ અસુરાન્તકાય નમઃ ।
ૐ સર્વલોકાનામન્તકાય નમઃ (90)
ૐ અનન્તાય નમઃ ।
ૐ અનન્તવિક્રમાય નમઃ ।
ઓ-મ્માયાધારાય નમઃ ।
ઓ-ન્નિરાધારાય નમઃ ।
ૐ સર્વાધારાય નમઃ ।
ઓ-ન્ધરાધારાય નમઃ ।
ઓ-ન્નિષ્કલઙ્કાય નમઃ ।
ઓ-ન્નિરાભાસાય નમઃ ।
ઓ-ન્નિષ્પ્રપઞ્ચાય નમઃ ।
ઓ-ન્નિરામયાય નમઃ (100)
ઓ-મ્ભક્તવશ્યાય નમઃ ।
ઓ-મ્મહોદારાય નમઃ ।
ઓ-મ્પુણ્યકીર્તયે નમઃ ।
ઓ-મ્પુરાતનાય નમઃ ।
ઓ-ન્ત્રિકાલજ્ઞાય નમઃ ।
ૐ-વિઁષ્ટરશ્રવસે નમઃ ।
ઓ-ઞ્ચતુર્ભુજાય નમઃ ।
ૐ શ્રીસત્યનારાયણસ્વામિને નમઃ (108)
ધૂપં
યત્પુરુ॑ષં॒-વ્યઁ॑દધુઃ ।
ક॒તિ॒ધા વ્ય॑કલ્પયન્ન્ ।
મુખ॒-ઙ્કિમ॑સ્ય॒ કૌ બા॒હૂ ।
કાવૂ॒રૂ પાદા॑વુચ્યેતે ।
દશાઙ્ગ-ઙ્ગુગ્ગુલોપેતં સુગન્ધં સુમનોહરમ્ ।
ધૂપ-ઙ્ગૃહાણ દેવેશ સર્વદેવ નમસ્કૃત ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ ધૂપમાઘ્રાપયામિ ।
દીપં
બ્રા॒હ્મ॒ણો᳚-ઽસ્ય॒ મુખ॑માસીત્ ।
બા॒હૂ રા॑જ॒ન્યઃ॑ કૃ॒તઃ ।
ઊ॒રૂ તદ॑સ્ય॒ યદ્વૈશ્યઃ॑ ।
પ॒દ્ભ્યાગ્ં શૂ॒દ્રો અ॑જાયત ।
ઘૃતા ત્રિવર્તિ સંયુઁક્તં-વઁહ્નિના યॊજિત-મ્પ્રિયમ્ ।
દીપ-ઙ્ગૃહાણ દેવેશ ત્રૈલોક્ય તિમિરાપહમ્ ॥
ભક્ત્યા દીપ-મ્પ્રયચ્છામિ દેવાય પરમાત્મને ।
ત્રાહિ મા-ન્નરકાદ્ઘોરાત્ દીપજ્યોતિર્નમો-ઽસ્તુ તે ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ દીપં સમર્પયામિ ।
નૈવેદ્યં
ચ॒ન્દ્રમા॒ મન॑સો જા॒તઃ ।
ચક્ષો॒-સ્સૂર્યો॑ અજાયત ।
મુખા॒દિન્દ્ર॑શ્ચા॒ગ્નિશ્ચ॑ ।
પ્રા॒ણાદ્વા॒યુર॑જાયત ।
સૌવર્ણસ્થાલિમધ્યે મણિગણખચિતે ગોઘૃતાક્તાન્ સુપક્વાન્ ।
ભક્ષ્યા-ન્ભોજ્યાંશ્ચ લેહ્યાનપરિમિતરસાન્ ચોષ્યમન્ન-ન્નિધાય ॥
નાનાશાકૈરુપેત-ન્દધિ મધુ સ ગુડ ક્ષીર પાનીયયુક્તમ્ ।
તામ્બૂલ-ઞ્ચાપિ વિષ્ણોઃ પ્રતિદિવસમહ-મ્માનસે કલ્પયામિ ॥
રાજાન્નં સૂપ સંયુઁક્તં શાકચોષ્ય સમન્વિતમ્ ।
ઘૃત ભક્ષ્ય સમાયુક્ત-ન્નૈવેદ્ય-મ્પ્રતિગૃહ્યતામ્ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ મહાનૈવેદ્યં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્ભૂર્ભુવ॒સ્સુવઃ॒ । તત્સ॑વિ॒તુર્વરે᳚ણ્ય॒-મ્ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ ।
ધિ॒યો યો નઃ॑ પ્રચો॒દયા᳚ત્ ॥
સત્ય-ન્ત્વા ઋતેન પરિષિઞ્ચામિ (ઋત-ન્ત્વા સત્યેન પરિષિઞ્ચામિ)
અમૃતમસ્તુ । અમૃતોપસ્તરણમસિ ।
ઓ-મ્પ્રાણાય સ્વાહા । ૐ અપાનાય સ્વાહા । ૐ-વ્યાઁનાય સ્વાહા ।
ૐ ઉદાનાય સ્વાહા । ૐ સમાનાય સ્વાહા ।
મધ્યે મધ્યે પાનીયં સમર્પયામિ ।
અમૃતાપિધાનમસિ ।
ઉત્તરાપોશનં સમર્પયામિ । હસ્તૌ પ્રક્ષાલયામિ ।
પાદૌ પ્રક્ષાલયામિ । મુખે શુદ્ધાચમનીયં સમર્પયામિ ।
તામ્બૂલં
નાભ્યા॑ આસીદ॒ન્તરિ॑ક્ષમ્ ।
શી॒ર્ષ્ણો દ્યૌ-સ્સમ॑વર્તત ।
પ॒દ્ભ્યા-મ્ભૂમિ॒ર્દિશ॒-શ્શ્રોત્રા᳚ત્ ।
તથા॑ લો॒કાગ્ં અ॑કલ્પયન્ન્ ।
પૂગીફલૈ-સ્સ કર્પૂરૈઃ નાગવલ્લી દલૈર્યુતમ્ ।
મુક્તાચૂર્ણ સમાયુક્ત-ન્તામ્બૂલ-મ્પ્રતિગૃહ્યતામ્ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ તામ્બૂલં સમર્પયામિ ।
નીરાજનં
(stand up)
વેદા॒હમે॒ત-મ્પુરુ॑ષ-મ્મ॒હાન્તમ્᳚ ।
આ॒દિ॒ત્યવ॑ર્ણં॒ તમ॑સ॒સ્તુ પા॒રે ।
સર્વા॑ણિ રૂ॒પાણિ॑ વિ॒ચિત્ય॒ ધીરઃ॑ ।
નામા॑નિ કૃ॒ત્વા-ઽભિ॒વદ॒ન્॒ યદાસ્તે᳚ ।
નર્ય॑ પ્ર॒જા-મ્મે॑ ગોપાય । અ॒મૃ॒ત॒ત્વાય॑ જી॒વસે᳚ ।
જા॒તા-ઞ્જ॑નિ॒ષ્યમા॑ણા-ઞ્ચ । અ॒મૃતે॑ સ॒ત્યે પ્રતિ॑ષ્ઠિતામ્ ।
અથ॑ર્વ પિ॒તુ-મ્મે॑ ગોપાય । રસ॒મન્ન॑મિ॒હાયુ॑ષે ।
અદ॑બ્ધા॒યો-ઽશી॑તતનો । અવિ॑ષ-ન્નઃ પિ॒તુ-ઙ્કૃ॑ણુ ।
શગ્ગ્ંસ્ય॑ પ॒શૂન્મે॑ ગોપાય । દ્વિ॒પદો॒ યે ચતુ॑ષ્પદઃ ॥ (તૈ.બ્રા.1.2.1.25)
અ॒ષ્ટાશ॑ફાશ્ચ॒ ય ઇ॒હાગ્ને᳚ । યે ચૈક॑શફા આશુ॒ગાઃ ।
સપ્રથ સ॒ભા-મ્મે॑ ગોપાય । યે ચ॒ સભ્યા᳚-સ્સભા॒સદઃ॑ ।
તાનિ॑ન્દ્રિ॒યાવ॑તઃ કુરુ । સર્વ॒માયુ॒રુપા॑સતામ્ ।
અહે॑ બુધ્નિય॒ મન્ત્ર॑-મ્મે ગોપાય । યમૃષ॑યસ્ત્રૈવિ॒દા વિ॒દુઃ ।
ઋચ॒-સ્સામા॑નિ॒ યજૂગ્ં॑ષિ । સા હિ શ્રીર॒મૃતા॑ સ॒તામ્ ॥ (તૈ.બ્રા.1.2.1.26)
મા નો હિગ્ંસીજ્જાતવેદો ગામશ્વ-મ્પુરુષ-ઞ્જગત્ ।
અભિભ્ર દગ્ન આગહિ શ્રિયા મા પરિપાતય ॥
સમ્રાજ-ઞ્ચ વિરાજ-ઞ્ચા-ઽભિ શ્રીર્યાચ નો ગૃહે ।
લક્ષ્મી રાષ્ટ્રસ્ય યા મુખે તયા મા સગ્ં સૃજામસિ ॥
સન્તત શ્રીરસ્તુ સર્વમઙ્ગલાનિ ભવન્તુ નિત્યશ્રીરસ્તુ નિત્યમઙ્ગલાનિ ભવન્તુ ॥
નીરાજન-ઙ્ગૃહાણેદ-મ્પઞ્ચવર્તિ સમન્વિતમ્ ।
તેજોરાશિમય-ન્દત્ત-ઙ્ગૃહાણ ત્વં સુરેશ્વર ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ કર્પૂર નીરાજનં સમર્પયામિ ।
નીરાજનાનન્તરં શુદ્ધાચમનીયં સમર્પયામિ । નમસ્કરોમિ ।
મન્ત્રપુષ્પં
ધા॒તા પુ॒રસ્તા॒દ્યમુ॑દાજ॒હાર॑ ।
શ॒ક્રઃ પ્રવિ॒દ્વાન્પ્ર॒દિશ॒શ્ચત॑સ્રઃ ।
તમે॒વં-વિઁ॒દ્વાન॒મૃત॑ ઇ॒હ ભ॑વતિ ।
નાન્યઃ પન્થા॒ અય॑નાય વિદ્યતે ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમ-સ્સુવર્ણ દિવ્ય મન્ત્રપુષ્પં સમર્પયામિ ।
આત્મપ્રદક્ષિણ નમસ્કારં
યાનિકાનિ ચ પાપાનિ જન્માન્તરકૃતાનિ ચ
તાનિ તાનિ પ્રણશ્યન્તિ પ્રદક્ષિણ પદે પદે ।
પાપો-ઽહ-મ્પાપકર્મા-ઽહ-મ્પાપાત્મા પાપસમ્ભવ ।
ત્રાહિમા-ઙ્કૃપયા દેવ શરણાગતવત્સલા ।
અન્યથા શરણ-ન્નાસ્તિ ત્વમેવ શરણ-મ્મમ ।
તસ્માત્કારુણ્ય ભાવેન રક્ષ રક્ષ સત્યેશ્વર ।
પ્રદક્ષિણ-ઙ્કરિષ્યામિ સર્વભ્રમનિવારણમ્ ।
સંસારસાગરાન્મા-ન્ત્વં ઉદ્ધરસ્ય મહાપ્રભો ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ આત્મપ્રદક્ષિણ નમસ્કારાન્ સમર્પયામિ ।
સાષ્ટાઙ્ગ નમસ્કારં
ઉરસા શિરસા દૃષ્ટ્યા મનસા વચસા તથા ।
પદ્ભ્યા-ઙ્કરાભ્યા-ઙ્કર્ણાભ્યા-મ્પ્રણામો-ઽષ્ટાઙ્ગમુચ્યતે ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમ-સ્સાષ્ટાઙ્ગ નમસ્કારાં સમર્પયામિ ।
સર્વોપચારાઃ
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમ-શ્છત્રં આચ્છાદયામિ ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમ-શ્ચામરૈર્વીજયામિ ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ નૃત્ય-ન્દર્શયામિ ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ ગીતં શ્રાવયામિ ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ આન્દોલિકાન્નારોહયામિ ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ અશ્વાનારોહયામિ ।
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ ગજાનારોહયામિ ।
સમસ્ત રાજોપચારા-ન્દેવોપચારાન્ સમર્પયામિ ।
ક્ષમાપ્રાર્થન
યસ્ય સ્મૃત્યા ચ નામોક્ત્યા તપઃ પૂજા ક્રિયાદિષુ ।
ન્યૂનં સમ્પૂર્ણતાં-યાઁતિ સદ્યો વન્દે તમચ્યુતમ્ ।
મન્ત્રહીન-ઙ્ક્રિયાહીન-મ્ભક્તિહીન-ઞ્જનાર્દન ।
યત્પૂજિત-મ્મયા દેવ પરિપૂર્ણ-ન્તદસ્તુ તે ।
અનયા પુરુષસૂક્ત વિધાનેન ધ્યાન આવાહનાદિ ષોડશોપચાર પૂજનેન ભગવાન્ સર્વાત્મક-શ્શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામી સુપ્રીતો સુપ્રસન્નો વરદો ભવન્તુ ॥
(sit down)
પ્રાર્થન
અમોઘ-મ્પુણ્ડરીકાક્ષ-ન્નૃસિંહ-ન્દૈત્યસૂદનમ્ ।
હૃષીકેશ-ઞ્જગન્નાથં-વાઁગીશં-વઁરદાયકમ્ ॥
સ ગુણ-ઞ્ચ ગુણાતીત-ઙ્ગોવિન્દ-ઙ્ગરુઢધ્વજમ્ ।
જનાર્દન-ઞ્જનાનન્દ-ઞ્જાનકીવલ્લભં હરિમ્ ॥
પ્રણમામિ સદા ભક્ત્યા નારાયણમતઃ પરમ્ ।
દુર્ગમે વિષમે ઘોરે શત્રુણા પરિપીડિતઃ ।
નિસ્તારયતુ સર્વેષુ તથા-ઽનિષ્ટભયેષુ ચ ।
નામાન્યેતાનિ સઙ્કીર્ત્ય ફલમીપ્સિતમાપ્નુયાત્ ।
સત્યનારાયણ દેવં-વઁન્દે-ઽહ-ઙ્કામદ-મ્પ્રભુમ્ ।
લીલયા વિતતં-વિઁશ્વં-યેઁન તસ્મૈ નમો નમઃ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ પ્રાર્થન નમસ્કારાન્ સમર્પયામિ ।
ફલમ્
ઇદ-મ્ફલ-મ્મયા દેવ સ્થાપિત-મ્પુરતસ્તવ ।
તેન મે સ ફલા-ઽવાપ્તિર્ભવેજ્જન્મનિ જન્મનિ ॥
ૐ શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ ફલં સમર્પયામિ ।
શ્રી સત્યનારાયણ સ્વામિ વ્રતકથા
॥ શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
॥ શ્રીપરમાત્મને નમઃ ॥
અથ કથા પ્રારમ્ભઃ ।
અથ પ્રથમો-ઽધ્યાયઃ
શ્રીવ્યાસ ઉવાચ ।
Verse 1
એકદા નૈમિષારણ્યે ઋષય-શ્શૌનકાદયઃ ।
પપ્રચ્છુર્મુનય-સ્સર્વે સૂત-મ્પૌરાણિક-ઙ્ખલુ ॥ 1॥
પપ્રચ્છુર્મુનય-સ્સર્વે સૂત-મ્પૌરાણિક-ઙ્ખલુ ॥ 1॥
ekadā naimiṣāraṇye ṛṣaya-śśaunakādayaḥ |
papracchurmunaya-ssarve sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu || 1||
papracchurmunaya-ssarve sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu || 1||
Verse 2
ઋષય ઊચુઃ ।
વ્રતેન તપસા કિં-વાઁ પ્રાપ્યતે વાઞ્છિત-મ્ફલમ્ ।
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામઃ કથયસ્વ મહામુને ॥ 2॥
વ્રતેન તપસા કિં-વાઁ પ્રાપ્યતે વાઞ્છિત-મ્ફલમ્ ।
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામઃ કથયસ્વ મહામુને ॥ 2॥
ṛṣaya ūcuḥ |
vratena tapasā kiṃ-vā~ prāpyate vāñchita-mphalam |
tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2||
vratena tapasā kiṃ-vā~ prāpyate vāñchita-mphalam |
tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2||
સૂત ઉવાચ ।
Verse 3
નારદેનૈવ સમ્પૃષ્ટો ભગવાન્ કમલાપતિઃ ।
સુરર્ષયે યથૈવાહ તચ્છૃણુધ્વં સમાહિતાઃ ॥ 3॥
સુરર્ષયે યથૈવાહ તચ્છૃણુધ્વં સમાહિતાઃ ॥ 3॥
nāradenaiva sampṛṣṭo bhagavān kamalāpatiḥ |
surarṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3||
surarṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3||
Verse 4
એકદા નારદો યોગી પરાનુગ્રહકાઙ્ક્ષયા ।
પર્યટન્ વિવિધા-લ્લોઁકા-ન્મર્ત્યલોકમુપાગતઃ ॥ 4॥
પર્યટન્ વિવિધા-લ્લોઁકા-ન્મર્ત્યલોકમુપાગતઃ ॥ 4॥
ekadā nārado yogī parānugrahakāṅkṣayā |
paryaṭan vividhā-llo~kā-nmartyalokamupāgataḥ || 4||
paryaṭan vividhā-llo~kā-nmartyalokamupāgataḥ || 4||
Verse 5
તતોદૃષ્ટ્વા જનાન્સર્વા-ન્નાનાક્લેશસમન્વિતાન્ ।
નાનાયોનિસમુત્પન્નાન્ ક્લિશ્યમાનાન્ સ્વકર્મભિઃ ॥ 5॥
નાનાયોનિસમુત્પન્નાન્ ક્લિશ્યમાનાન્ સ્વકર્મભિઃ ॥ 5॥
tatodṛṣṭvā janānsarvā-nnānākleśasamanvitān |
nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5||
nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5||
કેનોપાયેન ચૈતેષા-ન્દુઃખનાશો ભવેદ્ ધ્રુવમ્ ।
kenopāyena caiteṣā-nduḥkhanāśo bhaved dhruvam |
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય મનસા વિષ્ણુલોક-ઙ્ગતસ્તદા ॥ 6॥
Verse 7
તત્ર નારાયણ-ન્દેવં શુક્લવર્ણ-ઞ્ચતુર્ભુજમ્ ।
શઙ્ખ-ચક્ર-ગદા-પદ્મ-વનમાલા-વિભૂષિતમ્ ॥ 7॥
શઙ્ખ-ચક્ર-ગદા-પદ્મ-વનમાલા-વિભૂષિતમ્ ॥ 7॥
tatra nārāyaṇa-ndevaṃ śuklavarṇa-ñcaturbhujam |
śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7||
śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7||
દૃષ્ટ્વા ત-ન્દેવદેવેશં સ્તોતું સમુપચક્રમે ।
dṛṣṭvā ta-ndevadeveśaṃ stotuṃ samupacakrame |
નારદ ઉવાચ ।
Verse 8
નમો વાઙ્ગમનસાતીતરૂપાયાનન્તશક્તયે ।
આદિમધ્યાન્તહીનાય નિર્ગુણાય ગુણાત્મને ॥ 8॥
આદિમધ્યાન્તહીનાય નિર્ગુણાય ગુણાત્મને ॥ 8॥
namo vāṅgamanasātītarūpāyānantaśaktaye |
ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8||
ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8||
Verse 9
સર્વેષામાદિભૂતાય ભક્તાનામાર્તિનાશિને ।
શ્રુત્વા સ્તોત્ર-ન્તતો વિષ્ણુર્નારદ-મ્પ્રત્યભાષત ॥ 9॥
શ્રુત્વા સ્તોત્ર-ન્તતો વિષ્ણુર્નારદ-મ્પ્રત્યભાષત ॥ 9॥
sarveṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśine |
śrutvā stotra-ntato viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata || 9||
śrutvā stotra-ntato viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata || 9||
શ્રીભગવાનુવાચ ।
Verse 10
કિમર્થમાગતો-ઽસિ ત્વ-ઙ્કિ-ન્તે મનસિ વર્તતે ।
કથયસ્વ મહાભાગ તત્સર્વ-ઙ્કથાયામિ તે ॥ 10॥
કથયસ્વ મહાભાગ તત્સર્વ-ઙ્કથાયામિ તે ॥ 10॥
kimarthamāgato-'si tva-ṅki-nte manasi vartate |
kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi te || 10||
kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi te || 10||
નારદ ઉવાચ ।
Verse 11
મર્ત્યલોકે જના-સ્સર્વે નાનાક્લેશસમન્વિતાઃ ।
નનાયોનિસમુત્પન્નાઃ પચ્યન્તે પાપકર્મભિઃ ॥ 11॥
નનાયોનિસમુત્પન્નાઃ પચ્યન્તે પાપકર્મભિઃ ॥ 11॥
martyaloke janā-ssarve nānākleśasamanvitāḥ |
nanāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11||
nanāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11||
Verse 12
તત્કથં શમયેન્નાથ લઘૂપાયેન તદ્વદ ।
શ્રોતુમિચ્છામિ તત્સર્વ-ઙ્કૃપાસ્તિ યદિ તે મયિ ॥ 12॥
શ્રોતુમિચ્છામિ તત્સર્વ-ઙ્કૃપાસ્તિ યદિ તે મયિ ॥ 12॥
tatkathaṃ śamayennātha laghūpāyena tadvada |
śrotumicchāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi te mayi || 12||
śrotumicchāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi te mayi || 12||
શ્રીભગવાનુવાચ ।
Verse 13
સાધુ પૃષ્ટ-ન્ત્વયા વત્સ લોકાનુગ્રહકાઙ્ક્ષયા ।
યત્કૃત્વા મુચ્યતે મોહ-ત્તચ્છૃણુષ્વ વદામિ તે ॥ 13॥
યત્કૃત્વા મુચ્યતે મોહ-ત્તચ્છૃણુષ્વ વદામિ તે ॥ 13॥
sādhu pṛṣṭa-ntvayā vatsa lokānugrahakāṅkṣayā |
yatkṛtvā mucyate moha-ttacchṛṇuṣva vadāmi te || 13||
yatkṛtvā mucyate moha-ttacchṛṇuṣva vadāmi te || 13||
Verse 14
વ્રતમસ્તિ મહત્પુણ્યં સ્વર્ગે મર્ત્યે ચ દુર્લભમ્ ।
તવ સ્નેહાન્મયા વત્સ પ્રકાશઃ ક્રિયતે-ઽધુના ॥ 14॥
તવ સ્નેહાન્મયા વત્સ પ્રકાશઃ ક્રિયતે-ઽધુના ॥ 14॥
vratamasti mahatpuṇyaṃ svarge martye ca durlabham |
tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate-'dhunā || 14||
tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate-'dhunā || 14||
Verse 15
સત્યનારાયણસ્યૈવ વ્રતં સમ્યગ્વિધાનતઃ । (સત્યનારાયણસ્યૈવં)
કૃત્વા સદ્ય-સ્સુખ-મ્ભુક્ત્વા પરત્ર મોક્ષમાપ્નુયાત્ ।
તચ્છ્રુત્વા ભગવદ્વાક્ય-ન્નારદો મુનિરબ્રવીત્ ॥ 15॥
કૃત્વા સદ્ય-સ્સુખ-મ્ભુક્ત્વા પરત્ર મોક્ષમાપ્નુયાત્ ।
તચ્છ્રુત્વા ભગવદ્વાક્ય-ન્નારદો મુનિરબ્રવીત્ ॥ 15॥
satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ | (satyanārāyaṇasyaivaṃ)
kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt |
tacchrutvā bhagavadvākya-nnārado munirabravīt || 15||
kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt |
tacchrutvā bhagavadvākya-nnārado munirabravīt || 15||
નારદ ઉવાચ ।
કિ-મ્ફલ-ઙ્કિં-વિઁધાન-ઞ્ચ કૃત-ઙ્કેનૈવ તદ્ વ્રતમ્ ।
તત્સર્વં-વિઁસ્તરાદ્ બ્રૂહિ કદા કાર્યં-વ્રઁત-મ્પ્રભો ॥ 16॥ (કાર્યંહિતદ્વ્રતમ્)
તત્સર્વં-વિઁસ્તરાદ્ બ્રૂહિ કદા કાર્યં-વ્રઁત-મ્પ્રભો ॥ 16॥ (કાર્યંહિતદ્વ્રતમ્)
ki-mphala-ṅkiṃ-vi~dhāna-ñca kṛta-ṅkenaiva tad vratam |
tatsarvaṃ-vi~starād brūhi kadā kāryaṃ-vra~ta-mprabho || 16|| (kāryaṃhitadvratam)
tatsarvaṃ-vi~starād brūhi kadā kāryaṃ-vra~ta-mprabho || 16|| (kāryaṃhitadvratam)
શ્રીભગવાનુવાચ ।
Verse 17
દુઃખશોકાદિશમન-ન્ધનધાન્યપ્રવર્ધનમ્ ॥ 17॥
duḥkhaśokādiśamana-ndhanadhānyapravardhanam || 17||
Verse 18
સૌભાગ્યસન્તતિકરં સર્વત્ર વિજયપ્રદમ્ ।
યસ્મિન્ કસ્મિ-ન્દિને મર્ત્યો ભક્તિશ્રદ્ધાસમન્વિતઃ ॥ 18॥
યસ્મિન્ કસ્મિ-ન્દિને મર્ત્યો ભક્તિશ્રદ્ધાસમન્વિતઃ ॥ 18॥
saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam |
yasmin kasmi-ndine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18||
yasmin kasmi-ndine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18||
Verse 19
સત્યનારાયણ-ન્દેવં-યઁજેચ્ચૈવ નિશામુખે ।
બ્રાહ્મણૈર્બાન્ધવૈશ્ચૈવ સહિતો ધર્મતત્પરઃ ॥ 19॥
બ્રાહ્મણૈર્બાન્ધવૈશ્ચૈવ સહિતો ધર્મતત્પરઃ ॥ 19॥
satyanārāyaṇa-ndevaṃ-ya~jeccaiva niśāmukhe |
brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19||
brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19||
Verse 20
નૈવેદ્ય-મ્ભક્તિતો દદ્યા-થ્સપાદ-મ્ભક્ષ્યમુત્તમમ્ ।
રમ્ભાફલ-ઙ્ઘૃત-ઙ્ક્ષીર-ઙ્ગોધૂમસ્ય ચ ચૂર્ણકમ્ ॥ 20॥
રમ્ભાફલ-ઙ્ઘૃત-ઙ્ક્ષીર-ઙ્ગોધૂમસ્ય ચ ચૂર્ણકમ્ ॥ 20॥
naivedya-mbhaktito dadyā-thsapāda-mbhakṣyamuttamam |
rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgodhūmasya ca cūrṇakam || 20||
rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgodhūmasya ca cūrṇakam || 20||
Verse 21
અભાવે શાલિચૂર્ણં-વાઁ શર્કરા વા ગુડસ્તથા ।
સપાદં સર્વભક્ષ્યાણિ ચૈકીકૃત્ય નિવેદયેત્ ॥ 21॥
સપાદં સર્વભક્ષ્યાણિ ચૈકીકૃત્ય નિવેદયેત્ ॥ 21॥
abhāve śālicūrṇaṃ-vā~ śarkarā vā guḍastathā |
sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21||
sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21||
Verse 22
વિપ્રાય દક્ષિણા-ન્દદ્યા-ત્કથાં શ્રુત્વા જનૈ-સ્સહ ।
તતશ્ચ બન્ધુભિ-સ્સાર્ધં-વિઁપ્રાંશ્ચ પ્રતિભોજયેત્ ॥ 22॥
તતશ્ચ બન્ધુભિ-સ્સાર્ધં-વિઁપ્રાંશ્ચ પ્રતિભોજયેત્ ॥ 22॥
viprāya dakṣiṇā-ndadyā-tkathāṃ śrutvā janai-ssaha |
tataśca bandhubhi-ssārdhaṃ-vi~prāṃśca pratibhojayet || 22||
tataśca bandhubhi-ssārdhaṃ-vi~prāṃśca pratibhojayet || 22||
Verse 23
પ્રસાદ-મ્ભક્ષયેદ્ ભક્ત્યા નૃત્યગીતાદિક-ઞ્ચરેત્ ।
તતશ્ચ સ્વગૃહ-ઙ્ગચ્છે-થ્સત્યનારાયણં સ્મરન્ન્ ॥ 23॥
તતશ્ચ સ્વગૃહ-ઙ્ગચ્છે-થ્સત્યનારાયણં સ્મરન્ન્ ॥ 23॥
prasāda-mbhakṣayed bhaktyā nṛtyagītādika-ñcaret |
tataśca svagṛha-ṅgacche-thsatyanārāyaṇaṃ smarann || 23||
tataśca svagṛha-ṅgacche-thsatyanārāyaṇaṃ smarann || 23||
એવ-ઙ્કૃતે મનુષ્યાણાં-વાઁઞ્છાસિદ્ધિર્ભવેદ્ ધ્રુવમ્ ।
વિશેષતઃ કલિયુગે લઘૂપાયો-ઽસ્તિ ભૂતલે ॥ 24॥ (લઘૂપાયોસ્તિ)
વિશેષતઃ કલિયુગે લઘૂપાયો-ઽસ્તિ ભૂતલે ॥ 24॥ (લઘૂપાયોસ્તિ)
eva-ṅkṛte manuṣyāṇāṃ-vā~ñchāsiddhirbhaved dhruvam |
viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo-'sti bhūtale || 24|| (laghūpāyosti)
viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo-'sti bhūtale || 24|| (laghūpāyosti)
॥ ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે શ્રીસત્યનારાયણ વ્રતકથાયા-મ્પ્રથમો-ઽધ્યાયઃ ॥ 1 ॥
અથ દ્વિતીયો-ઽધ્યાયઃ
atha dvitīyo-'dhyāyaḥ
સૂત ઉવાચ ।
Verse 2
અથાન્ય-થ્સમ્પ્રવક્ષ્યામિ કૃતં-યેઁન પુરા દ્વિજાઃ ।
કશ્ચિ-ત્કાશીપુરે રમ્યે હ્યાસીદ્વિપ્રો-ઽતિનિર્ધનઃ ॥ 1॥ (હ્યાસીદ્વિપ્રોતિનિર્ધનઃ)
ક્ષુત્તૃડ્ભ્યાં-વ્યાઁકુલોભૂત્વા નિત્ય-મ્બભ્રામ ભૂતલે ।
દુઃખિત-મ્બ્રાહ્મણ-ન્દૃષ્ટ્વા ભગવા-ન્બ્રાહ્મણપ્રિયઃ ॥ 2॥
કશ્ચિ-ત્કાશીપુરે રમ્યે હ્યાસીદ્વિપ્રો-ઽતિનિર્ધનઃ ॥ 1॥ (હ્યાસીદ્વિપ્રોતિનિર્ધનઃ)
ક્ષુત્તૃડ્ભ્યાં-વ્યાઁકુલોભૂત્વા નિત્ય-મ્બભ્રામ ભૂતલે ।
દુઃખિત-મ્બ્રાહ્મણ-ન્દૃષ્ટ્વા ભગવા-ન્બ્રાહ્મણપ્રિયઃ ॥ 2॥
athānya-thsampravakṣyāmi kṛtaṃ-ye~na purā dvijāḥ |
kaści-tkāśīpure ramye hyāsīdvipro-'tinirdhanaḥ || 1|| (hyāsīdviprotinirdhanaḥ)
kṣuttṛḍbhyāṃ-vyā~kulobhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtale |
duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ || 2||
kaści-tkāśīpure ramye hyāsīdvipro-'tinirdhanaḥ || 1|| (hyāsīdviprotinirdhanaḥ)
kṣuttṛḍbhyāṃ-vyā~kulobhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtale |
duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ || 2||
Verse 3
વૃદ્ધબ્રાહ્મણ રૂપસ્ત-મ્પપ્રચ્છ દ્વિજમાદરાત્ ।
કિમર્થ-મ્ભ્રમસે વિપ્ર મહી-ન્નિત્યં સુદુઃખિતઃ ।
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામિ કથ્યતા-ન્દ્વિજ સત્તમ ॥ 3॥
કિમર્થ-મ્ભ્રમસે વિપ્ર મહી-ન્નિત્યં સુદુઃખિતઃ ।
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામિ કથ્યતા-ન્દ્વિજ સત્તમ ॥ 3॥
vṛddhabrāhmaṇa rūpasta-mpapraccha dvijamādarāt |
kimartha-mbhramase vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ |
tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatā-ndvija sattama || 3||
kimartha-mbhramase vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ |
tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatā-ndvija sattama || 3||
બ્રાહ્મણ ઉવાચ ।
બ્રાહ્મણો-ઽતિ દરિદ્રો-ઽહ-મ્ભિક્ષાર્થં-વૈઁ ભ્રમે મહીમ્ ॥ 4॥ (બ્રાહ્મણોતિ)
ઉપાયં-યઁદિ જાનાસિ કૃપયા કથય પ્રભો ।
ઉપાયં-યઁદિ જાનાસિ કૃપયા કથય પ્રભો ।
brāhmaṇo-'ti daridro-'ha-mbhikṣārthaṃ-vai~ bhrame mahīm || 4|| (brāhmaṇoti)
upāyaṃ-ya~di jānāsi kṛpayā kathaya prabho |
upāyaṃ-ya~di jānāsi kṛpayā kathaya prabho |
વૃદ્ધબ્રાહ્મણ ઉવાચ ।
Verse 5
સત્યનારાયણો વિષ્ણુર્વાઞ્છિતાર્થફલપ્રદઃ ॥ 5॥
satyanārāyaṇo viṣṇurvāñchitārthaphalapradaḥ || 5||
Verse 6
તસ્ય ત્વ-મ્પૂજનં-વિઁપ્ર કુરુષ્વ વ્રતમુત્તમમ । (વ્રતમુત્તમમ્)
યત્કૃત્વા સર્વદુઃખેભ્યો મુક્તો ભવતિ માનવઃ ॥ 6॥
યત્કૃત્વા સર્વદુઃખેભ્યો મુક્તો ભવતિ માનવઃ ॥ 6॥
tasya tva-mpūjanaṃ-vi~pra kuruṣva vratamuttamama | (vratamuttamam)
yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 6||
yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 6||
Verse 7
વિધાન-ઞ્ચ વ્રતસ્યાપિ વિપ્રાયાભાષ્ય યત્નતઃ ।
સત્યનારાયણો વૃદ્ધસ્તત્રૈવાન્તરધીયત ॥ 7॥
સત્યનારાયણો વૃદ્ધસ્તત્રૈવાન્તરધીયત ॥ 7॥
vidhāna-ñca vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnataḥ |
satyanārāyaṇo vṛddhastatraivāntaradhīyata || 7||
satyanārāyaṇo vṛddhastatraivāntaradhīyata || 7||
તદ્ વ્રતં સઙ્કરિષ્યામિ યદુક્ત-મ્બ્રાહ્મણેન વૈ ।
tad vrataṃ saṅkariṣyāmi yadukta-mbrāhmaṇena vai |
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય વિપ્રો-ઽસૌ રાત્રૌ નિદ્રા ન લબ્ધવાન્ ॥ 8॥ (નિદ્રાં)
તતઃ પ્રાત-સ્સમુત્થાય સત્યનારાયણવ્રતમ્ ।
કરિષ્ય ઇતિ સઙ્કલ્પ્ય ભિક્ષાર્થમગમદ્વિજઃ ॥ 9॥ (ભિક્ષાર્થમગમદ્દ્વિજઃ)
તસ્મિન્નેવ દિને વિપ્રઃ પ્રચુર-ન્દ્રવ્યમાપ્તવાન્ ।
તેનૈવ બન્ધુભિ-સ્સાર્ધં સત્યસ્યવ્રતમાચરત્ ॥ 10॥
તતઃ પ્રાત-સ્સમુત્થાય સત્યનારાયણવ્રતમ્ ।
કરિષ્ય ઇતિ સઙ્કલ્પ્ય ભિક્ષાર્થમગમદ્વિજઃ ॥ 9॥ (ભિક્ષાર્થમગમદ્દ્વિજઃ)
તસ્મિન્નેવ દિને વિપ્રઃ પ્રચુર-ન્દ્રવ્યમાપ્તવાન્ ।
તેનૈવ બન્ધુભિ-સ્સાર્ધં સત્યસ્યવ્રતમાચરત્ ॥ 10॥
Verse 11
સર્વદુઃખવિનિર્મુક્ત-સ્સર્વસમ્પત્સમન્વિતઃ ।
બભૂવ સ દ્વિજશ્રેષ્ઠો વ્રતસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ ॥ 11॥
બભૂવ સ દ્વિજશ્રેષ્ઠો વ્રતસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ ॥ 11॥
sarvaduḥkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitaḥ |
babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvataḥ || 11||
babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvataḥ || 11||
Verse 12
તતઃ પ્રભૃતિ કાલ-ઞ્ચ માસિ માસિ વ્રત-ઙ્કૃતમ્ ।
એવ-ન્નારાયણસ્યેદં-વ્રઁત-ઙ્કૃત્વા દ્વિજોત્તમઃ ॥ 12॥
એવ-ન્નારાયણસ્યેદં-વ્રઁત-ઙ્કૃત્વા દ્વિજોત્તમઃ ॥ 12॥
tataḥ prabhṛti kāla-ñca māsi māsi vrata-ṅkṛtam |
eva-nnārāyaṇasyedaṃ-vra~ta-ṅkṛtvā dvijottamaḥ || 12||
eva-nnārāyaṇasyedaṃ-vra~ta-ṅkṛtvā dvijottamaḥ || 12||
Verse 14
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો દુર્લભ-મ્મોક્ષમાપ્તવાન્ ।
વ્રતમસ્ય યદા વિપ્ર પૃથિવ્યાં સઙ્કરિષ્યતિ ॥ 13॥ (વિપ્રાઃ)
તદૈવ સર્વદુઃખ-ન્તુ મનુજસ્ય વિનશ્યતિ । (ચ મનુજસ્ય)
એવ-ન્નારાયણેનોક્ત-ન્નારદાય મહાત્મને ॥ 14॥
વ્રતમસ્ય યદા વિપ્ર પૃથિવ્યાં સઙ્કરિષ્યતિ ॥ 13॥ (વિપ્રાઃ)
તદૈવ સર્વદુઃખ-ન્તુ મનુજસ્ય વિનશ્યતિ । (ચ મનુજસ્ય)
એવ-ન્નારાયણેનોક્ત-ન્નારદાય મહાત્મને ॥ 14॥
sarvapāpavinirmukto durlabha-mmokṣamāptavān |
vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati || 13|| (viprāḥ)
tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati | (ca manujasya)
eva-nnārāyaṇenokta-nnāradāya mahātmane || 14||
vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati || 13|| (viprāḥ)
tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati | (ca manujasya)
eva-nnārāyaṇenokta-nnāradāya mahātmane || 14||
મયા તત્કથિતં-વિઁપ્રાઃ કિમન્ય-ત્કથયામિ વઃ ।
ઋષય ઊચુઃ ।
તસ્માદ્ વિપ્રાચ્છ્રુત-ઙ્કેન પૃથિવ્યા-ઞ્ચરિત-મ્મુને ।
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામ-શ્શ્રદ્ધા-ઽસ્માક-મ્પ્રજાયતે ॥ 15॥ (શ્રદ્ધાસ્માકં)
ઋષય ઊચુઃ ।
તસ્માદ્ વિપ્રાચ્છ્રુત-ઙ્કેન પૃથિવ્યા-ઞ્ચરિત-મ્મુને ।
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામ-શ્શ્રદ્ધા-ઽસ્માક-મ્પ્રજાયતે ॥ 15॥ (શ્રદ્ધાસ્માકં)
mayā tatkathitaṃ-vi~prāḥ kimanya-tkathayāmi vaḥ |
ṛṣaya ūcuḥ |
tasmād viprācchruta-ṅkena pṛthivyā-ñcarita-mmune |
tatsarvaṃ śrotumicchāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyate || 15|| (śraddhāsmākaṃ)
ṛṣaya ūcuḥ |
tasmād viprācchruta-ṅkena pṛthivyā-ñcarita-mmune |
tatsarvaṃ śrotumicchāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyate || 15|| (śraddhāsmākaṃ)
સૂત ઉવાચ ।
Verse 16
શઋણુધ્વ-મ્મુનય-સ્સર્વે વ્રતં-યેઁન કૃત-મ્ભુવિ ।
એકદા સ દ્વિજવરો યથાવિભવ વિસ્તરૈઃ ॥ 16॥
એકદા સ દ્વિજવરો યથાવિભવ વિસ્તરૈઃ ॥ 16॥
śaṛṇudhva-mmunaya-ssarve vrataṃ-ye~na kṛta-mbhuvi |
ekadā sa dvijavaro yathāvibhava vistaraiḥ || 16||
ekadā sa dvijavaro yathāvibhava vistaraiḥ || 16||
Verse 17
બન્ધુભિ-સ્સ્વજનૈ-સ્સાર્ધં-વ્રઁત-ઙ્કર્તું સમુદ્યતઃ ।
એતસ્મિન્નન્તરે કાલે કાષ્ઠક્રેતા સમાગમત્ ॥ 17॥
એતસ્મિન્નન્તરે કાલે કાષ્ઠક્રેતા સમાગમત્ ॥ 17॥
bandhubhi-ssvajanai-ssārdhaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyataḥ |
etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat || 17||
etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat || 17||
બહિઃ કાષ્ઠ-ઞ્ચ સંસ્થાપ્ય વિપ્રસ્ય ગૃહમાયયૌ ।
તૃષ્ણાયા પીડિતાત્મા ચ દૃષ્ટ્વા વિપ્ર-ઙ્કૃતં-વ્રઁતમ્ ॥ 18॥ (કૃત)
પ્રણિપત્ય દ્વિજ-મ્પ્રાહ કિમિદ-ઙ્ક્રિયતે ત્વયા ।
કૃતે કિ-મ્ફલમાપ્નોતિ વિસ્તરાદ્ વદ મે પ્રભો ॥ 19॥ (વિસ્તારાદ્)
તૃષ્ણાયા પીડિતાત્મા ચ દૃષ્ટ્વા વિપ્ર-ઙ્કૃતં-વ્રઁતમ્ ॥ 18॥ (કૃત)
પ્રણિપત્ય દ્વિજ-મ્પ્રાહ કિમિદ-ઙ્ક્રિયતે ત્વયા ।
કૃતે કિ-મ્ફલમાપ્નોતિ વિસ્તરાદ્ વદ મે પ્રભો ॥ 19॥ (વિસ્તારાદ્)
bahiḥ kāṣṭha-ñca saṃsthāpya viprasya gṛhamāyayau |
tṛṣṇāyā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ-vra~tam || 18|| (kṛta)
praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyate tvayā |
kṛte ki-mphalamāpnoti vistarād vada me prabho || 19|| (vistārād)
tṛṣṇāyā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ-vra~tam || 18|| (kṛta)
praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyate tvayā |
kṛte ki-mphalamāpnoti vistarād vada me prabho || 19|| (vistārād)
વિપ્ર ઉવાચ ।
Verse 20
સત્યનારાયણેસ્યેદં-વ્રઁતં સર્વેપ્સિતપ્રદમ્ ।
તસ્ય પ્રસાદાન્મે સર્વ-ન્ધનધાન્યાદિક-મ્મહત્ ॥ 20॥
તસ્ય પ્રસાદાન્મે સર્વ-ન્ધનધાન્યાદિક-મ્મહત્ ॥ 20॥
satyanārāyaṇesyedaṃ-vra~taṃ sarvepsitapradam |
tasya prasādānme sarva-ndhanadhānyādika-mmahat || 20||
tasya prasādānme sarva-ndhanadhānyādika-mmahat || 20||
Verse 21
તસ્માદેતદ્ વ્રત-ઞ્જ્ઞાત્વા કાષ્ઠક્રેતા-ઽતિહર્ષિતઃ ।
પપૌ જલ-મ્પ્રસાદ-ઞ્ચ ભુક્ત્વા સ નગરં-યઁયૌ ॥ 21॥
પપૌ જલ-મ્પ્રસાદ-ઞ્ચ ભુક્ત્વા સ નગરં-યઁયૌ ॥ 21॥
tasmādetad vrata-ñjñātvā kāṣṭhakretā-'tiharṣitaḥ |
papau jala-mprasāda-ñca bhuktvā sa nagaraṃ-ya~yau || 21||
papau jala-mprasāda-ñca bhuktvā sa nagaraṃ-ya~yau || 21||
સત્યનારાયણ-ન્દેવ-મ્મનસા ઇત્યચિન્તયત્ ।
કાષ્ઠં-વિઁક્રયતો ગ્રામે પ્રાપ્યતે ચાદ્ય યદ્ ધનમ્ ॥ 22॥ (પ્રાપ્યતેમે-ઽદ્ય)
તેનૈવ સત્યદેવસ્ય કરિષ્યે વ્રતમુત્તમમ્ ।
કાષ્ઠં-વિઁક્રયતો ગ્રામે પ્રાપ્યતે ચાદ્ય યદ્ ધનમ્ ॥ 22॥ (પ્રાપ્યતેમે-ઽદ્ય)
તેનૈવ સત્યદેવસ્ય કરિષ્યે વ્રતમુત્તમમ્ ।
satyanārāyaṇa-ndeva-mmanasā ityacintayat |
kāṣṭhaṃ-vi~krayato grāme prāpyate cādya yad dhanam || 22|| (prāpyateme-'dya)
tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam |
kāṣṭhaṃ-vi~krayato grāme prāpyate cādya yad dhanam || 22|| (prāpyateme-'dya)
tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam |
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય મનસા કાષ્ઠ-ન્ધૃત્વા તુ મસ્તકે ॥ 23॥
Verse 24
જગામ નગરે રમ્યે ધનિનાં-યઁત્ર સંસ્થિતિઃ ।
તદ્દિને કાષ્ઠમૂલ્ય-ઞ્ચ દ્વિગુણ-મ્પ્રાપ્તવાનસૌ ॥ 24॥
તદ્દિને કાષ્ઠમૂલ્ય-ઞ્ચ દ્વિગુણ-મ્પ્રાપ્તવાનસૌ ॥ 24॥
jagāma nagare ramye dhanināṃ-ya~tra saṃsthitiḥ |
taddine kāṣṭhamūlya-ñca dviguṇa-mprāptavānasau || 24||
taddine kāṣṭhamūlya-ñca dviguṇa-mprāptavānasau || 24||
Verse 25
તતઃ પ્રસન્નહૃદય-સ્સુપક્વ-ઙ્કદલી ફલમ્ ।
શર્કરાઘૃતદુગ્ધ-ઞ્ચ ગોધૂમસ્ય ચ ચૂર્ણકમ્ ॥ 25॥
શર્કરાઘૃતદુગ્ધ-ઞ્ચ ગોધૂમસ્ય ચ ચૂર્ણકમ્ ॥ 25॥
tataḥ prasannahṛdaya-ssupakva-ṅkadalī phalam |
śarkarāghṛtadugdha-ñca godhūmasya ca cūrṇakam || 25||
śarkarāghṛtadugdha-ñca godhūmasya ca cūrṇakam || 25||
Verse 26
કૃત્વૈકત્ર સપાદ-ઞ્ચ ગૃહીત્વા સ્વગૃહં-યઁયૌ ।
તતો બન્ધૂન્ સમાહૂય ચકાર વિધિના વ્રતમ્ ॥ 26॥
તતો બન્ધૂન્ સમાહૂય ચકાર વિધિના વ્રતમ્ ॥ 26॥
kṛtvaikatra sapāda-ñca gṛhītvā svagṛhaṃ-ya~yau |
tato bandhūn samāhūya cakāra vidhinā vratam || 26||
tato bandhūn samāhūya cakāra vidhinā vratam || 26||
Verse 27
તદ્ વ્રતસ્ય પ્રભાવેણ ધનપુત્રાન્વિતો-ઽભવત્ । (ધનપુત્રાન્વિતોભવત્)
ઇહલોકે સુખ-મ્ભુક્ત્વા ચાન્તે સત્યપુરં-યઁયૌ ॥ 27॥
ઇહલોકે સુખ-મ્ભુક્ત્વા ચાન્તે સત્યપુરં-યઁયૌ ॥ 27॥
tad vratasya prabhāveṇa dhanaputrānvito-'bhavat | (dhanaputrānvitobhavat)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 27||
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 27||
॥ ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે શ્રીસત્યનારાયણ વ્રતકથાયા-ન્દ્વિતીયો-ઽધ્યાયઃ ॥ 2 ॥
અથ તૃતીયો-ઽધ્યાયઃ
atha tṛtīyo-'dhyāyaḥ
સૂત ઉવાચ ।
Verse 1
પુનરગ્રે પ્રવક્ષ્યામિ શઋણુધ્વ-મ્મુનિ સત્તમાઃ ।
પુરા ચોલ્કામુખો નામ નૃપશ્ચાસીન્મહામતિઃ ॥ 1॥
પુરા ચોલ્કામુખો નામ નૃપશ્ચાસીન્મહામતિઃ ॥ 1॥
punaragre pravakṣyāmi śaṛṇudhva-mmuni sattamāḥ |
purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ || 1||
purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ || 1||
Verse 2
જિતેન્દ્રિય-સ્સત્યવાદી યયૌ દેવાલય-મ્પ્રતિ ।
દિને દિને ધન-ન્દત્ત્વા દ્વિજાન્ સન્તોષય-થ્સુધીઃ ॥ 2॥
દિને દિને ધન-ન્દત્ત્વા દ્વિજાન્ સન્તોષય-થ્સુધીઃ ॥ 2॥
jitendriya-ssatyavādī yayau devālaya-mprati |
dine dine dhana-ndattvā dvijān santoṣaya-thsudhīḥ || 2||
dine dine dhana-ndattvā dvijān santoṣaya-thsudhīḥ || 2||
Verse 3
ભાર્યા તસ્ય પ્રમુગ્ધા ચ સરોજવદના સતી ।
ભદ્રશીલાનદી તીરે સત્યસ્યવ્રતમાચરત્ ॥ 3॥
ભદ્રશીલાનદી તીરે સત્યસ્યવ્રતમાચરત્ ॥ 3॥
bhāryā tasya pramugdhā ca sarojavadanā satī |
bhadraśīlānadī tīre satyasyavratamācarat || 3||
bhadraśīlānadī tīre satyasyavratamācarat || 3||
Verse 4
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર સાધુરેક-સ્સમાગતઃ ।
વાણિજ્યાર્થ-મ્બહુધનૈરનેકૈઃ પરિપૂરિતઃ ॥ 4॥
વાણિજ્યાર્થ-મ્બહુધનૈરનેકૈઃ પરિપૂરિતઃ ॥ 4॥
etasminnantare tatra sādhureka-ssamāgataḥ |
vāṇijyārtha-mbahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ || 4||
vāṇijyārtha-mbahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ || 4||
Verse 5
નાવં સંસ્થાપ્ય તત્તીરે જગામ નૃપતિ-મ્પ્રતિ ।
દૃષ્ટ્વા સ વ્રતિન-મ્ભૂપ-મ્પ્રપચ્છ વિનયાન્વિતઃ ॥ 5॥
દૃષ્ટ્વા સ વ્રતિન-મ્ભૂપ-મ્પ્રપચ્છ વિનયાન્વિતઃ ॥ 5॥
nāvaṃ saṃsthāpya tattīre jagāma nṛpati-mprati |
dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapaccha vinayānvitaḥ || 5||
dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapaccha vinayānvitaḥ || 5||
સાધુરુવાચ ।
Verse 6
કિમિદ-ઙ્કુરુષે રાજ-ન્ભક્તિયુક્તેન ચેતસા ।
પ્રકાશ-ઙ્કુરુ તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામિ સામ્પ્રતમ્ ॥ 6॥
પ્રકાશ-ઙ્કુરુ તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામિ સામ્પ્રતમ્ ॥ 6॥
kimida-ṅkuruṣe rāja-nbhaktiyuktena cetasā |
prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam || 6||
prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam || 6||
Verse 7
રાજોવાચ ।
પૂજન-ઙ્ક્રિયતે સાધો વિષ્ણોરતુલતેજસઃ ।
વ્રત-ઞ્ચ સ્વજનૈ-સ્સાર્ધ-મ્પુત્રાદ્યાવાપ્તિ કામ્યયા ॥ 7॥
પૂજન-ઙ્ક્રિયતે સાધો વિષ્ણોરતુલતેજસઃ ।
વ્રત-ઞ્ચ સ્વજનૈ-સ્સાર્ધ-મ્પુત્રાદ્યાવાપ્તિ કામ્યયા ॥ 7॥
rājovāca |
pūjana-ṅkriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ |
vrata-ñca svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā || 7||
pūjana-ṅkriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ |
vrata-ñca svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā || 7||
Verse 8
ભૂપસ્ય વચનં શ્રુત્વા સાધુઃ પ્રોવાચ સાદરમ્ ।
સર્વ-ઙ્કથય મે રાજન્ કરિષ્યે-ઽહ-ન્તવોદિતમ્ ॥ 8॥
સર્વ-ઙ્કથય મે રાજન્ કરિષ્યે-ઽહ-ન્તવોદિતમ્ ॥ 8॥
bhūpasya vacanaṃ śrutvā sādhuḥ provāca sādaram |
sarva-ṅkathaya me rājan kariṣye-'ha-ntavoditam || 8||
sarva-ṅkathaya me rājan kariṣye-'ha-ntavoditam || 8||
Verse 9
મમાપિ સન્તતિર્નાસ્તિ હ્યેતસ્માજ્જાયતે ધ્રુવમ્ ।
તતો નિવૃત્ત્ય વાણિજ્યા-થ્સાનન્દો ગૃહમાગતઃ ॥ 9॥
તતો નિવૃત્ત્ય વાણિજ્યા-થ્સાનન્દો ગૃહમાગતઃ ॥ 9॥
mamāpi santatirnāsti hyetasmājjāyate dhruvam |
tato nivṛttya vāṇijyā-thsānando gṛhamāgataḥ || 9||
tato nivṛttya vāṇijyā-thsānando gṛhamāgataḥ || 9||
Verse 10
ભાર્યાયૈ કથિતં સર્વં-વ્રઁતં સન્તતિ દાયકમ્ ।
તદા વ્રત-ઙ્કરિષ્યામિ યદા મે સન્તતિર્ભવેત્ ॥ 10॥
તદા વ્રત-ઙ્કરિષ્યામિ યદા મે સન્તતિર્ભવેત્ ॥ 10॥
bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ-vra~taṃ santati dāyakam |
tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā me santatirbhavet || 10||
tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā me santatirbhavet || 10||
ઇતિ લીલાવતી-મ્પ્રાહ પત્નીં સાધુ-સ્સ સત્તમઃ ।
એકસ્મિ-ન્દિવસે તસ્ય ભાર્યા લીલાવતી સતી ॥ 11॥ (ભાર્યાં)
ભર્તૃયુક્તાનન્દચિત્તા-ઽભવદ્ ધર્મપરાયણા ।
ર્ગભિણી સા-ઽભવ-ત્તસ્ય ભાર્યા સત્યપ્રસાદતઃ ॥ 12॥ (સાભવત્)
દશમે માસિ વૈ તસ્યાઃ કન્યારત્નમજાયત ।
દિને દિને સા વવૃધે શુક્લપક્ષે યથા શશી ॥ 13॥
એકસ્મિ-ન્દિવસે તસ્ય ભાર્યા લીલાવતી સતી ॥ 11॥ (ભાર્યાં)
ભર્તૃયુક્તાનન્દચિત્તા-ઽભવદ્ ધર્મપરાયણા ।
ર્ગભિણી સા-ઽભવ-ત્તસ્ય ભાર્યા સત્યપ્રસાદતઃ ॥ 12॥ (સાભવત્)
દશમે માસિ વૈ તસ્યાઃ કન્યારત્નમજાયત ।
દિને દિને સા વવૃધે શુક્લપક્ષે યથા શશી ॥ 13॥
Verse 14
નામ્ના કલાવતી ચેતિ તન્નામકરણ-ઙ્કૃતમ્ ।
તતો લીલાવતી પ્રાહ સ્વામિન-મ્મધુરં-વઁચઃ ॥ 14॥
તતો લીલાવતી પ્રાહ સ્વામિન-મ્મધુરં-વઁચઃ ॥ 14॥
nāmnā kalāvatī ceti tannāmakaraṇa-ṅkṛtam |
tato līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ-va~caḥ || 14||
tato līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ-va~caḥ || 14||
ન કરોષિ કિમર્થં-વૈઁ પુરા સઙ્કલ્પિતં-વ્રઁતમ્ ।
na karoṣi kimarthaṃ-vai~ purā saṅkalpitaṃ-vra~tam |
સાધુરુવાચ ।
Verse 15
વિવાહ સમયે ત્વસ્યાઃ કરિષ્યામિ વ્રત-મ્પ્રિયે ॥ 15॥
vivāha samaye tvasyāḥ kariṣyāmi vrata-mpriye || 15||
ઇતિ ભાર્યાં સમાશ્વાસ્ય જગામ નગર-મ્પ્રતિ ।
તતઃ કલાવતી કન્યા વવૃધે પિતૃવેશ્મનિ ॥ 16॥
તતઃ કલાવતી કન્યા વવૃધે પિતૃવેશ્મનિ ॥ 16॥
Verse 17
દૃષ્ટ્વા કન્યા-ન્તત-સ્સાધુર્નગરે સખિભિ-સ્સહ ।
મન્ત્રયિત્વા દ્રુત-ન્દૂત-મ્પ્રેષયામાસ ધર્મવિત્ ॥ 17॥
મન્ત્રયિત્વા દ્રુત-ન્દૂત-મ્પ્રેષયામાસ ધર્મવિત્ ॥ 17॥
dṛṣṭvā kanyā-ntata-ssādhurnagare sakhibhi-ssaha |
mantrayitvā druta-ndūta-mpreṣayāmāsa dharmavit || 17||
mantrayitvā druta-ndūta-mpreṣayāmāsa dharmavit || 17||
Verse 18
વિવાહાર્થ-ઞ્ચ કન્યાયા વરં શ્રેષ્ઠં-વિઁચારય ।
તેનાજ્ઞપ્તશ્ચ દૂતો-ઽસૌ કાઞ્ચન-ન્નગરં-યઁયૌ ॥ 18॥
તેનાજ્ઞપ્તશ્ચ દૂતો-ઽસૌ કાઞ્ચન-ન્નગરં-યઁયૌ ॥ 18॥
vivāhārtha-ñca kanyāyā varaṃ śreṣṭhaṃ-vi~cāraya |
tenājñaptaśca dūto-'sau kāñcana-nnagaraṃ-ya~yau || 18||
tenājñaptaśca dūto-'sau kāñcana-nnagaraṃ-ya~yau || 18||
Verse 19
તસ્માદેકં-વઁણિક્પુત્રં સમાદાયાગતો હિ સઃ ।
દૃષ્ટ્વા તુ સુન્દર-મ્બાલં-વઁણિક્પુત્ર-ઙ્ગુણાન્વિતમ્ ॥ 19॥
દૃષ્ટ્વા તુ સુન્દર-મ્બાલં-વઁણિક્પુત્ર-ઙ્ગુણાન્વિતમ્ ॥ 19॥
tasmādekaṃ-va~ṇikputraṃ samādāyāgato hi saḥ |
dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ-va~ṇikputra-ṅguṇānvitam || 19||
dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ-va~ṇikputra-ṅguṇānvitam || 19||
Verse 22
જ્ઞાતિભિર્બન્ધુભિ-સ્સાર્ધ-મ્પરિતુષ્ટેન ચેતસા ।
દત્તાવાન્ સાધુપુત્રાય કન્યાં-વિઁધિવિધાનતઃ ॥ 20॥ (સાધુઃપુત્રાય)
તતો-ઽભાગ્યવશા-ત્તેન વિસ્મૃતં-વ્રઁતમુત્તમમ્ । (તતોભાગ્યવશાત્)
વિવાહસમયે તસ્યાસ્તેન રુષ્ટો ભવ-ત્પ્રભુઃ ॥ 21॥ (રુષ્ટો-ઽભવત્)
તતઃ કાલેન નિયતો નિજકર્મ વિશારદઃ ।
વાણિજ્યાર્થ-ન્તત-શ્શીઘ્ર-ઞ્જામાતૃ સહિતો વણિક્ ॥ 22॥
દત્તાવાન્ સાધુપુત્રાય કન્યાં-વિઁધિવિધાનતઃ ॥ 20॥ (સાધુઃપુત્રાય)
તતો-ઽભાગ્યવશા-ત્તેન વિસ્મૃતં-વ્રઁતમુત્તમમ્ । (તતોભાગ્યવશાત્)
વિવાહસમયે તસ્યાસ્તેન રુષ્ટો ભવ-ત્પ્રભુઃ ॥ 21॥ (રુષ્ટો-ઽભવત્)
તતઃ કાલેન નિયતો નિજકર્મ વિશારદઃ ।
વાણિજ્યાર્થ-ન્તત-શ્શીઘ્ર-ઞ્જામાતૃ સહિતો વણિક્ ॥ 22॥
jñātibhirbandhubhi-ssārdha-mparituṣṭena cetasā |
dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ-vi~dhividhānataḥ || 20|| (sādhuḥputrāya)
tato-'bhāgyavaśā-ttena vismṛtaṃ-vra~tamuttamam | (tatobhāgyavaśāt)
vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo bhava-tprabhuḥ || 21|| (ruṣṭo-'bhavat)
tataḥ kālena niyato nijakarma viśāradaḥ |
vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahito vaṇik || 22||
dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ-vi~dhividhānataḥ || 20|| (sādhuḥputrāya)
tato-'bhāgyavaśā-ttena vismṛtaṃ-vra~tamuttamam | (tatobhāgyavaśāt)
vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo bhava-tprabhuḥ || 21|| (ruṣṭo-'bhavat)
tataḥ kālena niyato nijakarma viśāradaḥ |
vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahito vaṇik || 22||
Verse 23
રત્નસારપુરે રમ્યે ગત્વા સિન્ધુ સમીપતઃ ।
વાણિજ્યમકરો-થ્સાધુર્જામાત્રા શ્રીમતા સહ ॥ 23॥
વાણિજ્યમકરો-થ્સાધુર્જામાત્રા શ્રીમતા સહ ॥ 23॥
ratnasārapure ramye gatvā sindhu samīpataḥ |
vāṇijyamakaro-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha || 23||
vāṇijyamakaro-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha || 23||
Verse 24
તૌ ગતૌ નગરે રમ્યે ચન્દ્રકેતોર્નૃપસ્ય ચ । (નગરેતસ્ય)
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ સત્યનારાયણઃ પ્રભુઃ ॥ 24॥
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ સત્યનારાયણઃ પ્રભુઃ ॥ 24॥
tau gatau nagare ramye candraketornṛpasya ca | (nagaretasya)
etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ || 24||
etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ || 24||
Verse 25
ભ્રષ્ટપ્રતિજ્ઞમાલોક્ય શાપ-ન્તસ્મૈ પ્રદત્તવાન્ ।
દારુણ-ઙ્કઠિન-ઞ્ચાસ્ય મહદ્ દુઃખ-મ્ભવિષ્યતિ ॥ 25॥
દારુણ-ઙ્કઠિન-ઞ્ચાસ્ય મહદ્ દુઃખ-મ્ભવિષ્યતિ ॥ 25॥
bhraṣṭapratijñamālokya śāpa-ntasmai pradattavān |
dāruṇa-ṅkaṭhina-ñcāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati || 25||
dāruṇa-ṅkaṭhina-ñcāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati || 25||
Verse 26
એકસ્મિન્દિવસે રાજ્ઞો ધનમાદાય તસ્કરઃ ।
તત્રૈવ ચાગત શ્ચૌરો વણિજૌ યત્ર સંસ્થિતૌ ॥ 26॥
તત્રૈવ ચાગત શ્ચૌરો વણિજૌ યત્ર સંસ્થિતૌ ॥ 26॥
ekasmindivase rājño dhanamādāya taskaraḥ |
tatraiva cāgata ścauro vaṇijau yatra saṃsthitau || 26||
tatraiva cāgata ścauro vaṇijau yatra saṃsthitau || 26||
Verse 27
તત્પશ્ચાદ્ ધાવકા-ન્દૂતા-ન્દૃષ્ટવા ભીતેન ચેતસા ।
ધનં સંસ્થાપ્ય તત્રૈવ સ તુ શીઘ્રમલક્ષિતઃ ॥ 27॥
ધનં સંસ્થાપ્ય તત્રૈવ સ તુ શીઘ્રમલક્ષિતઃ ॥ 27॥
tatpaścād dhāvakā-ndūtā-ndṛṣṭavā bhītena cetasā |
dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ || 27||
dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ || 27||
Verse 29
તતો દૂતાસ્સમાયાતા યત્રાસ્તે સજ્જનો વણિક્ ।
દૃષ્ટ્વા નૃપધન-ન્તત્ર બદ્ધ્વા-ઽઽનીતૌ વણિક્સુતૌ ॥ 28॥ (બદ્ધ્વાનીતૌ)
હર્ષેણ ધાવમાનાશ્ચ પ્રોચુર્નૃપસમીપતઃ ।
તસ્કરૌ દ્વૌ સમાનીતૌ વિલોક્યાજ્ઞાપય પ્રભો ॥ 29॥
દૃષ્ટ્વા નૃપધન-ન્તત્ર બદ્ધ્વા-ઽઽનીતૌ વણિક્સુતૌ ॥ 28॥ (બદ્ધ્વાનીતૌ)
હર્ષેણ ધાવમાનાશ્ચ પ્રોચુર્નૃપસમીપતઃ ।
તસ્કરૌ દ્વૌ સમાનીતૌ વિલોક્યાજ્ઞાપય પ્રભો ॥ 29॥
tato dūtāssamāyātā yatrāste sajjano vaṇik |
dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau || 28|| (baddhvānītau)
harṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ |
taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho || 29||
dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau || 28|| (baddhvānītau)
harṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ |
taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho || 29||
Verse 30
રાજ્ઞા-ઽઽજ્ઞપ્તાસ્તત-શ્શીઘ્ર-ન્દૃઢ-મ્બદ્ધ્વા તુ તા વુભૌ ।
સ્થાપિતૌ દ્વૌ મહાદુર્ગે કારાગારે-ઽવિચારતઃ ॥ 30॥
સ્થાપિતૌ દ્વૌ મહાદુર્ગે કારાગારે-ઽવિચારતઃ ॥ 30॥
rājñā-''jñaptāstata-śśīghra-ndṛḍha-mbaddhvā tu tā vubhau |
sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre-'vicārataḥ || 30||
sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre-'vicārataḥ || 30||
Verse 31
માયયા સત્યદેવસ્ય ન શ્રુત-ઙ્કૈસ્તયોર્વચઃ ।
અતસ્તયોર્ધનં રાજ્ઞા ગૃહીત-ઞ્ચન્દ્રકેતુના ॥ 31॥
અતસ્તયોર્ધનં રાજ્ઞા ગૃહીત-ઞ્ચન્દ્રકેતુના ॥ 31॥
māyayā satyadevasya na śruta-ṅkaistayorvacaḥ |
atastayordhanaṃ rājñā gṛhīta-ñcandraketunā || 31||
atastayordhanaṃ rājñā gṛhīta-ñcandraketunā || 31||
Verse 32
તચ્છાપાચ્ચ તયોર્ગેહે ભાર્યા ચૈવાતિ દુઃખિતા ।
ચૌરેણાપહૃતં સર્વ-ઙ્ગૃહે યચ્ચ સ્થિત-ન્ધનમ્ ॥ 32॥
ચૌરેણાપહૃતં સર્વ-ઙ્ગૃહે યચ્ચ સ્થિત-ન્ધનમ્ ॥ 32॥
tacchāpācca tayorgehe bhāryā caivāti duḥkhitā |
caureṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhe yacca sthita-ndhanam || 32||
caureṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhe yacca sthita-ndhanam || 32||
Verse 33
આધિવ્યાધિસમાયુક્તા ક્ષુત્પિપાશાતિ દુઃખિતા । (ક્ષુત્પિપાસાતિ)
અન્નચિન્તાપરા ભૂત્વા બભ્રામ ચ ગૃહે ગૃહે ।
કલાવતી તુ કન્યાપિ બભ્રામ પ્રતિવાસરમ્ ॥ 33॥
અન્નચિન્તાપરા ભૂત્વા બભ્રામ ચ ગૃહે ગૃહે ।
કલાવતી તુ કન્યાપિ બભ્રામ પ્રતિવાસરમ્ ॥ 33॥
ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāśāti duḥkhitā | (kṣutpipāsāti)
annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe |
kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram || 33||
annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe |
kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram || 33||
Verse 35
એકસ્મિ-ન્દિવસે યાતા ક્ષુધાર્તા દ્વિજમન્દિરમ્ । (દિવસે જાતા)
ગત્વા-ઽપશ્યદ્ વ્રત-ન્તત્ર સત્યનારાયણસ્ય ચ ॥ 34॥ (ગત્વાપશ્યદ્)
ઉપવિશ્ય કથાં શ્રુત્વા વરં ર્પ્રાથિતવત્યપિ ।
પ્રસાદ ભક્ષણ-ઙ્કૃત્વા યયૌ રાત્રૌ ગૃહ-મ્પ્રતિ ॥ 35॥
ગત્વા-ઽપશ્યદ્ વ્રત-ન્તત્ર સત્યનારાયણસ્ય ચ ॥ 34॥ (ગત્વાપશ્યદ્)
ઉપવિશ્ય કથાં શ્રુત્વા વરં ર્પ્રાથિતવત્યપિ ।
પ્રસાદ ભક્ષણ-ઙ્કૃત્વા યયૌ રાત્રૌ ગૃહ-મ્પ્રતિ ॥ 35॥
ekasmi-ndivase yātā kṣudhārtā dvijamandiram | (divase jātā)
gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya ca || 34|| (gatvāpaśyad)
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi |
prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati || 35||
gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya ca || 34|| (gatvāpaśyad)
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi |
prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati || 35||
Verse 36
માતા કલાવતી-ઙ્કન્યા-ઙ્કથયામાસ પ્રેમતઃ ।
પુત્રિ રાત્રૌ સ્થિતા કુત્ર કિ-ન્તે મનસિ વર્તતે ॥ 36॥
પુત્રિ રાત્રૌ સ્થિતા કુત્ર કિ-ન્તે મનસિ વર્તતે ॥ 36॥
mātā kalāvatī-ṅkanyā-ṅkathayāmāsa premataḥ |
putri rātrau sthitā kutra ki-nte manasi vartate || 36||
putri rātrau sthitā kutra ki-nte manasi vartate || 36||
Verse 37
કન્યા કલાવતી પ્રાહ માતર-મ્પ્રતિ સત્વરમ્ ।
દ્વિજાલયે વ્રત-મ્માતર્દૃષ્ટં-વાઁઞ્છિતસિદ્ધિદમ્ ॥ 37॥
દ્વિજાલયે વ્રત-મ્માતર્દૃષ્ટં-વાઁઞ્છિતસિદ્ધિદમ્ ॥ 37॥
kanyā kalāvatī prāha mātara-mprati satvaram |
dvijālaye vrata-mmātardṛṣṭaṃ-vā~ñchitasiddhidam || 37||
dvijālaye vrata-mmātardṛṣṭaṃ-vā~ñchitasiddhidam || 37||
Verse 38
તચ્છ્રુત્વા કન્યકા વાક્યં-વ્રઁત-ઙ્કર્તું સમુદ્યતા ।
સા મુદા તુ વણિગ્ભાર્યા સત્યનારાયણસ્ય ચ ॥ 38॥
સા મુદા તુ વણિગ્ભાર્યા સત્યનારાયણસ્ય ચ ॥ 38॥
tacchrutvā kanyakā vākyaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyatā |
sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca || 38||
sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca || 38||
Verse 39
વ્રત-ઞ્ચક્રે સૈવ સાધ્વી બન્ધુભિ-સ્સ્વજનૈ-સ્સહ ।
ભર્તૃજામાતરૌ ક્ષિપ્રમાગચ્છેતાં સ્વમાશ્રમમ્ ॥ 39॥
ભર્તૃજામાતરૌ ક્ષિપ્રમાગચ્છેતાં સ્વમાશ્રમમ્ ॥ 39॥
vrata-ñcakre saiva sādhvī bandhubhi-ssvajanai-ssaha |
bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam || 39||
bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam || 39||
Verse 41
અપરાધ-ઞ્ચ મે ભર્તુર્જામાતુઃ, ક્ષન્તુમર્હસિ ।
વ્રતેનાનેન તુષ્ટો-ઽસૌ સત્યનારાયણઃ પુનઃ ॥ 40॥ (તુષ્ટોસૌ)
દર્શયામાસ સ્વપ્નં હી ચન્દ્રકેતુ-ન્નૃપોત્તમમ્ ।
બન્દિનૌ મોચય પ્રાતર્વણિજૌ નૃપસત્તમ ॥ 41॥
વ્રતેનાનેન તુષ્ટો-ઽસૌ સત્યનારાયણઃ પુનઃ ॥ 40॥ (તુષ્ટોસૌ)
દર્શયામાસ સ્વપ્નં હી ચન્દ્રકેતુ-ન્નૃપોત્તમમ્ ।
બન્દિનૌ મોચય પ્રાતર્વણિજૌ નૃપસત્તમ ॥ 41॥
aparādha-ñca me bharturjāmātuḥ, kṣantumarhasi |
vratenānena tuṣṭo-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ || 40|| (tuṣṭosau)
darśayāmāsa svapnaṃ hī candraketu-nnṛpottamam |
bandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama || 41||
vratenānena tuṣṭo-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ || 40|| (tuṣṭosau)
darśayāmāsa svapnaṃ hī candraketu-nnṛpottamam |
bandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama || 41||
Verse 42
દેય-ન્ધન-ઞ્ચ તત્સર્વ-ઙ્ગૃહીતં-યઁ-ત્ત્વયા-ઽધુના । (ત્વયાધુના)
નો ચે-ત્ત્વા-ન્નાશયિષ્યામિ સરાજ્યધનપુત્રકમ્ ॥ 42॥
નો ચે-ત્ત્વા-ન્નાશયિષ્યામિ સરાજ્યધનપુત્રકમ્ ॥ 42॥
deya-ndhana-ñca tatsarva-ṅgṛhītaṃ-ya~-ttvayā-'dhunā | (tvayādhunā)
no ce-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam || 42||
no ce-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam || 42||
Verse 43
એવમાભાષ્ય રાજાન-ન્ધ્યાનગમ્યો-ઽભવ-ત્પ્રભુઃ । (ધ્યાનગમ્યોભવત્)
તતઃ પ્રભાતસમયે રાજા ચ સ્વજનૈ-સ્સહ ॥ 43॥
તતઃ પ્રભાતસમયે રાજા ચ સ્વજનૈ-સ્સહ ॥ 43॥
evamābhāṣya rājāna-ndhyānagamyo-'bhava-tprabhuḥ | (dhyānagamyobhavat)
tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanai-ssaha || 43||
tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanai-ssaha || 43||
Verse 44
ઉપવિશ્ય સભામધ્યે પ્રાહ સ્વપ્ન-ઞ્જન-મ્પ્રતિ ।
બદ્ધૌ મહાજનૌ શીઘ્ર-મ્મોચય દ્વૌ વણિક્સુતૌ ॥ 44॥
બદ્ધૌ મહાજનૌ શીઘ્ર-મ્મોચય દ્વૌ વણિક્સુતૌ ॥ 44॥
upaviśya sabhāmadhye prāha svapna-ñjana-mprati |
baddhau mahājanau śīghra-mmocaya dvau vaṇiksutau || 44||
baddhau mahājanau śīghra-mmocaya dvau vaṇiksutau || 44||
ઇતિ રાજ્ઞો વચ-શ્શ્રુત્વા મોચયિત્વા મહાજનૌ ।
સમાનીય નૃપસ્યાગ્રે પ્રાહુસ્તે વિનયાન્વિતાઃ ॥ 45॥
સમાનીય નૃપસ્યાગ્રે પ્રાહુસ્તે વિનયાન્વિતાઃ ॥ 45॥
Verse 46
આનીતૌ દ્વૌ વણિક્પુત્રૌ મુક્તૌ નિગડબન્ધનાત્ ।
તતો મહાજનૌ નત્વા ચન્દ્રકેતુ-ન્નૃપોત્તમમ્ ॥ 46॥
તતો મહાજનૌ નત્વા ચન્દ્રકેતુ-ન્નૃપોત્તમમ્ ॥ 46॥
ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt |
tato mahājanau natvā candraketu-nnṛpottamam || 46||
tato mahājanau natvā candraketu-nnṛpottamam || 46||
Verse 47
સ્મરન્તૌ પૂર્વ વૃત્તાન્ત-ન્નોચતુર્ભયવિહ્વલૌ ।
રાજા વણિક્સુતૌ વીક્ષ્ય વચઃ પ્રોવાચ સાદરમ્ ॥ 47॥
રાજા વણિક્સુતૌ વીક્ષ્ય વચઃ પ્રોવાચ સાદરમ્ ॥ 47॥
smarantau pūrva vṛttānta-nnocaturbhayavihvalau |
rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram || 47||
rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram || 47||
Verse 48
દેવા-ત્પ્રાપ્ત-મ્મહદ્દુઃખમિદાની-ન્નાસ્તિ વૈ ભયમ્ ।
તદા નિગડસન્ત્યાગ-ઙ્ક્ષૌરકર્માદ્યકારયત્ ॥ 48॥
તદા નિગડસન્ત્યાગ-ઙ્ક્ષૌરકર્માદ્યકારયત્ ॥ 48॥
devā-tprāpta-mmahadduḥkhamidānī-nnāsti vai bhayam |
tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat || 48||
tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat || 48||
વસ્ત્રાલઙ્કારક-ન્દત્ત્વા પરિતોષ્ય નૃપશ્ચ તૌ ।
પુરસ્કૃત્ય વણિક્પુત્રૌ વચસા-ઽતોષયદ્ ભૃશમ્ ॥ 49॥ (વચસાતોષયદ્ભૃશમ્)
પુરાનીત-ન્તુ યદ્ દ્રવ્ય-ન્દ્વિગુણીકૃત્ય દત્તવાન્ ।
પ્રોવાચ ચ તતો રાજા ગચ્છ સાધો નિજાશ્રમમ્ ॥ 50॥ (પ્રોવાચતૌ)
રાજાન-મ્પ્રણિપત્યાહ ગન્તવ્ય-ન્ત્વત્પ્રસાદતઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા તૌ મહાવૈશ્યૌ જગ્મતુ-સ્સ્વગૃહ-મ્પ્રતિ ॥ 51॥ (મહાવૈશ્યો)
પુરસ્કૃત્ય વણિક્પુત્રૌ વચસા-ઽતોષયદ્ ભૃશમ્ ॥ 49॥ (વચસાતોષયદ્ભૃશમ્)
પુરાનીત-ન્તુ યદ્ દ્રવ્ય-ન્દ્વિગુણીકૃત્ય દત્તવાન્ ।
પ્રોવાચ ચ તતો રાજા ગચ્છ સાધો નિજાશ્રમમ્ ॥ 50॥ (પ્રોવાચતૌ)
રાજાન-મ્પ્રણિપત્યાહ ગન્તવ્ય-ન્ત્વત્પ્રસાદતઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા તૌ મહાવૈશ્યૌ જગ્મતુ-સ્સ્વગૃહ-મ્પ્રતિ ॥ 51॥ (મહાવૈશ્યો)
vastrālaṅkāraka-ndattvā paritoṣya nṛpaśca tau |
puraskṛtya vaṇikputrau vacasā-'toṣayad bhṛśam || 49|| (vacasātoṣayadbhṛśam)
purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān |
provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam || 50|| (provācatau)
rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ |
ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati || 51|| (mahāvaiśyo)
puraskṛtya vaṇikputrau vacasā-'toṣayad bhṛśam || 49|| (vacasātoṣayadbhṛśam)
purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān |
provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam || 50|| (provācatau)
rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ |
ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati || 51|| (mahāvaiśyo)
॥ ઇતિ શ્રીસ્કન્દ પુરાણે રેવાખણ્ડે શ્રીસત્યનારાયણ વ્રતકથાયા-ન્તૃતીયો-ઽધ્યાયઃ ॥ 3 ॥
અથ ચતુર્થો-ઽધ્યાયઃ
atha caturtho-'dhyāyaḥ
સૂત ઉવાચ ।
Verse 1
યાત્રા-ન્તુ કૃતવાન્ સાધુર્મઙ્ગલાયનપૂર્વિકામ્ ।
બ્રાહ્મણેભ્યો ધન-ન્દત્ત્વા તદા તુ નગરં-યઁયૌ ॥ 1॥
બ્રાહ્મણેભ્યો ધન-ન્દત્ત્વા તદા તુ નગરં-યઁયૌ ॥ 1॥
yātrā-ntu kṛtavān sādhurmaṅgalāyanapūrvikām |
brāhmaṇebhyo dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ-ya~yau || 1||
brāhmaṇebhyo dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ-ya~yau || 1||
Verse 2
કિયદ્ દૂરે ગતે સાધો સત્યનારાયણઃ પ્રભુઃ ।
જિજ્ઞાસા-ઙ્કૃતવાન્ સાધૌ કિમસ્તિ તવ નૌસ્થિતમ્ ॥ 2॥
જિજ્ઞાસા-ઙ્કૃતવાન્ સાધૌ કિમસ્તિ તવ નૌસ્થિતમ્ ॥ 2॥
kiyad dūre gate sādho satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ |
jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam || 2||
jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam || 2||
Verse 3
તતો મહાજનૌ મત્તૌ હેલયા ચ પ્રહસ્ય વૈ । (મતૌ)
કથ-મ્પૃચ્છસિ ભો દણ્ડિ-ન્મુદ્રા-ન્નેતુ-ઙ્કિમિચ્છસિ ॥ 3॥
કથ-મ્પૃચ્છસિ ભો દણ્ડિ-ન્મુદ્રા-ન્નેતુ-ઙ્કિમિચ્છસિ ॥ 3॥
tato mahājanau mattau helayā ca prahasya vai | (matau)
katha-mpṛcchasi bho daṇḍi-nmudrā-nnetu-ṅkimicchasi || 3||
katha-mpṛcchasi bho daṇḍi-nmudrā-nnetu-ṅkimicchasi || 3||
Verse 4
લતાપત્રાદિક-ઞ્ચૈવ વર્તતે તરણૌ મમ ।
નિષ્ઠુર-ઞ્ચ વચ-શ્શ્રુત્વા સત્ય-મ્ભવતુ તે વચઃ ॥ 4॥
નિષ્ઠુર-ઞ્ચ વચ-શ્શ્રુત્વા સત્ય-મ્ભવતુ તે વચઃ ॥ 4॥
latāpatrādika-ñcaiva vartate taraṇau mama |
niṣṭhura-ñca vaca-śśrutvā satya-mbhavatu te vacaḥ || 4||
niṣṭhura-ñca vaca-śśrutvā satya-mbhavatu te vacaḥ || 4||
Verse 5
એવમુક્ત્વા ગત-શ્શીઘ્ર-ન્દણ્ડી તસ્ય સમીપતઃ ।
કિયદ્ દૂરે તતો ગત્વા સ્થિત-સ્સિન્ધુ સમીપતઃ ॥ 5॥
કિયદ્ દૂરે તતો ગત્વા સ્થિત-સ્સિન્ધુ સમીપતઃ ॥ 5॥
evamuktvā gata-śśīghra-ndaṇḍī tasya samīpataḥ |
kiyad dūre tato gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ || 5||
kiyad dūre tato gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ || 5||
Verse 6
ગતે દણ્ડિનિ સાધુશ્ચ કૃતનિત્યક્રિયસ્તદા ।
ઉત્થિતા-ન્તરણી-ન્દૃષ્ટ્વા વિસ્મય-મ્પરમં-યઁયૌ ॥ 6॥
ઉત્થિતા-ન્તરણી-ન્દૃષ્ટ્વા વિસ્મય-મ્પરમં-યઁયૌ ॥ 6॥
gate daṇḍini sādhuśca kṛtanityakriyastadā |
utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ-ya~yau || 6||
utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ-ya~yau || 6||
Verse 8
દૃષ્ટ્વા લતાદિક-ઞ્ચૈવ મૂર્ચ્છિતો ન્યપતદ્ ભુવિ ।
લબ્ધસઞ્જ્ઞો વણિક્પુત્રસ્તતશ્ચિન્તાન્વિતો-ઽભવત્ ॥ 7॥ (વણિક્પુત્રસ્તતશ્ચિન્તાન્વિતોભવત્)
તદા તુ દુહિતુઃ કાન્તો વચન-ઞ્ચેદમબ્રવીત્ ।
કિમર્થ-ઙ્ક્રિયતે શોક-શ્શાપો દત્તશ્ચ દણ્ડિના ॥ 8॥
લબ્ધસઞ્જ્ઞો વણિક્પુત્રસ્તતશ્ચિન્તાન્વિતો-ઽભવત્ ॥ 7॥ (વણિક્પુત્રસ્તતશ્ચિન્તાન્વિતોભવત્)
તદા તુ દુહિતુઃ કાન્તો વચન-ઞ્ચેદમબ્રવીત્ ।
કિમર્થ-ઙ્ક્રિયતે શોક-શ્શાપો દત્તશ્ચ દણ્ડિના ॥ 8॥
dṛṣṭvā latādika-ñcaiva mūrcchito nyapatad bhuvi |
labdhasañjño vaṇikputrastataścintānvito-'bhavat || 7|| (vaṇikputrastataścintānvitobhavat)
tadā tu duhituḥ kānto vacana-ñcedamabravīt |
kimartha-ṅkriyate śoka-śśāpo dattaśca daṇḍinā || 8||
labdhasañjño vaṇikputrastataścintānvito-'bhavat || 7|| (vaṇikputrastataścintānvitobhavat)
tadā tu duhituḥ kānto vacana-ñcedamabravīt |
kimartha-ṅkriyate śoka-śśāpo dattaśca daṇḍinā || 8||
Verse 10
શક્યતે તેન સર્વં હિ કર્તુ-ઞ્ચાત્ર ન સંશયઃ । (શક્યતેને ન)
અતસ્તચ્છરણં-યાઁમો વાઞ્છતાર્થો ભવિષ્યતિ ॥ 9॥ (વાઞ્છિતાર્થો)
જામાતુર્વચનં શ્રુત્વા તત્સકાશ-ઙ્ગતસ્તદા ।
દૃષ્ટ્વા ચ દણ્ડિન-મ્ભક્ત્યા નત્વા પ્રોવાચ સાદરમ્ ॥ 10॥
અતસ્તચ્છરણં-યાઁમો વાઞ્છતાર્થો ભવિષ્યતિ ॥ 9॥ (વાઞ્છિતાર્થો)
જામાતુર્વચનં શ્રુત્વા તત્સકાશ-ઙ્ગતસ્તદા ।
દૃષ્ટ્વા ચ દણ્ડિન-મ્ભક્ત્યા નત્વા પ્રોવાચ સાદરમ્ ॥ 10॥
śakyate tena sarvaṃ hi kartu-ñcātra na saṃśayaḥ | (śakyatene na)
atastaccharaṇaṃ-yā~mo vāñchatārtho bhaviṣyati || 9|| (vāñchitārtho)
jāmāturvacanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā |
dṛṣṭvā ca daṇḍina-mbhaktyā natvā provāca sādaram || 10||
atastaccharaṇaṃ-yā~mo vāñchatārtho bhaviṣyati || 9|| (vāñchitārtho)
jāmāturvacanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā |
dṛṣṭvā ca daṇḍina-mbhaktyā natvā provāca sādaram || 10||
Verse 12
ક્ષમસ્વ ચાપરાધ-મ્મે યદુક્ત-ન્તવ સન્નિધૌ ।
એવ-મ્પુનઃ પુનર્નત્વા મહાશોકાકુલો-ઽભવત્ ॥ 11॥ (મહાશોકાકુલોભવત્)
પ્રોવાચ વચન-ન્દણ્ડી વિલપન્તં-વિઁલોક્ય ચ ।
મા રોદી-શ્શઋણુમદ્વાક્ય-મ્મમ પૂજાબહિર્મુખઃ ॥ 12॥
એવ-મ્પુનઃ પુનર્નત્વા મહાશોકાકુલો-ઽભવત્ ॥ 11॥ (મહાશોકાકુલોભવત્)
પ્રોવાચ વચન-ન્દણ્ડી વિલપન્તં-વિઁલોક્ય ચ ।
મા રોદી-શ્શઋણુમદ્વાક્ય-મ્મમ પૂજાબહિર્મુખઃ ॥ 12॥
kṣamasva cāparādha-mme yadukta-ntava sannidhau |
eva-mpunaḥ punarnatvā mahāśokākulo-'bhavat || 11|| (mahāśokākulobhavat)
provāca vacana-ndaṇḍī vilapantaṃ-vi~lokya ca |
mā rodī-śśaṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ || 12||
eva-mpunaḥ punarnatvā mahāśokākulo-'bhavat || 11|| (mahāśokākulobhavat)
provāca vacana-ndaṇḍī vilapantaṃ-vi~lokya ca |
mā rodī-śśaṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ || 12||
Verse 13
મમાજ્ઞયા ચ દુર્બુદ્ધે લબ્ધ-ન્દુઃખ-મ્મુહુર્મુહુઃ ।
તચ્છ્રુત્વા ભગવદ્વાક્યં સ્તુતિ-ઙ્કર્તું સમુદ્યતઃ ॥ 13॥
તચ્છ્રુત્વા ભગવદ્વાક્યં સ્તુતિ-ઙ્કર્તું સમુદ્યતઃ ॥ 13॥
mamājñayā ca durbuddhe labdha-nduḥkha-mmuhurmuhuḥ |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ || 13||
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ || 13||
સાધુરુવાચ ।
Verse 14
ત્વન્માયામોહિતા-સ્સર્વે બ્રહ્માદ્યાસ્ત્રિદિવૌકસઃ ।
ન જાનન્તિ ગુણા-ન્રૂપ-ન્તવાશ્ચર્યમિદ-મ્પ્રભો ॥ 14॥
ન જાનન્તિ ગુણા-ન્રૂપ-ન્તવાશ્ચર્યમિદ-મ્પ્રભો ॥ 14॥
tvanmāyāmohitā-ssarve brahmādyāstridivaukasaḥ |
na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścaryamida-mprabho || 14||
na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścaryamida-mprabho || 14||
Verse 15
મૂઢો-ઽહ-ન્ત્વા-ઙ્કથ-ઞ્જાને મોહિતસ્તવમાયયા । (મૂઢોહં)
પ્રસીદ પૂજયિષ્યામિ યથાવિભવવિસ્તરૈઃ ॥ 15॥
પ્રસીદ પૂજયિષ્યામિ યથાવિભવવિસ્તરૈઃ ॥ 15॥
mūḍho-'ha-ntvā-ṅkatha-ñjāne mohitastavamāyayā | (mūḍhohaṃ)
prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ || 15||
prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ || 15||
Verse 16
પુરા વિત્ત-ઞ્ચ ત-થ્સર્વ-ન્ત્રાહિ માં શરણાગતમ્ ।
શ્રુત્વા ભક્તિયુતં-વાઁક્ય-મ્પરિતુષ્ટો જનાર્દનઃ ॥ 16॥
શ્રુત્વા ભક્તિયુતં-વાઁક્ય-મ્પરિતુષ્ટો જનાર્દનઃ ॥ 16॥
purā vitta-ñca ta-thsarva-ntrāhi māṃ śaraṇāgatam |
śrutvā bhaktiyutaṃ-vā~kya-mparituṣṭo janārdanaḥ || 16||
śrutvā bhaktiyutaṃ-vā~kya-mparituṣṭo janārdanaḥ || 16||
Verse 17
વર-ઞ્ચ વાઞ્છિત-ન્દત્ત્વા તત્રૈવાન્તર્દધે હરિઃ ।
તતો નાવં સમારૂહ્ય દૃષ્ટ્વા વિત્તપ્રપૂરિતામ્ ॥ 17॥
તતો નાવં સમારૂહ્ય દૃષ્ટ્વા વિત્તપ્રપૂરિતામ્ ॥ 17॥
vara-ñca vāñchita-ndattvā tatraivāntardadhe hariḥ |
tato nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām || 17||
tato nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām || 17||
Verse 18
કૃપયા સત્યદેવસ્ય સફલં-વાઁઞ્છિત-મ્મમ ।
ઇત્યુક્ત્વા સ્વજનૈ-સ્સાર્ધ-મ્પૂજા-ઙ્કૃત્વા યથાવિધિ ॥ 18॥
ઇત્યુક્ત્વા સ્વજનૈ-સ્સાર્ધ-મ્પૂજા-ઙ્કૃત્વા યથાવિધિ ॥ 18॥
kṛpayā satyadevasya saphalaṃ-vā~ñchita-mmama |
ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi || 18||
ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi || 18||
Verse 19
હર્ષેણ ચાભવ-ત્પૂર્ણસ્સત્યદેવપ્રસાદતઃ ।
નાવં સંયોઁજ્ય યત્નેન સ્વદેશગમન-ઙ્કૃતમ્ ॥ 19॥
નાવં સંયોઁજ્ય યત્નેન સ્વદેશગમન-ઙ્કૃતમ્ ॥ 19॥
harṣeṇa cābhava-tpūrṇassatyadevaprasādataḥ |
nāvaṃ saṃyo~jya yatnena svadeśagamana-ṅkṛtam || 19||
nāvaṃ saṃyo~jya yatnena svadeśagamana-ṅkṛtam || 19||
Verse 20
સાધુર્જામાતર-મ્પ્રાહ પશ્ય રત્નપુરી-મ્મમ ।
દૂત-ઞ્ચ પ્રેષયામાસ નિજવિત્તસ્ય રક્ષકમ્ ॥ 20॥
દૂત-ઞ્ચ પ્રેષયામાસ નિજવિત્તસ્ય રક્ષકમ્ ॥ 20॥
sādhurjāmātara-mprāha paśya ratnapurī-mmama |
dūta-ñca preṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam || 20||
dūta-ñca preṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam || 20||
Verse 21
તતો-ઽસૌ નગર-ઙ્ગત્વા સાધુભાર્યાં-વિઁલોક્ય ચ । (દૂતોસૌ)
પ્રોવાચ વાઞ્છિતં-વાઁક્ય-ન્નત્વા બદ્ધાઞ્જલિસ્તદા ॥ 21॥
પ્રોવાચ વાઞ્છિતં-વાઁક્ય-ન્નત્વા બદ્ધાઞ્જલિસ્તદા ॥ 21॥
tato-'sau nagara-ṅgatvā sādhubhāryāṃ-vi~lokya ca | (dūtosau)
provāca vāñchitaṃ-vā~kya-nnatvā baddhāñjalistadā || 21||
provāca vāñchitaṃ-vā~kya-nnatvā baddhāñjalistadā || 21||
Verse 22
નિકટે નગરસ્યૈવ જામાત્રા સહિતો વણિક્ ।
આગતો બન્ધુવર્ગૈશ્ચ વિત્તૈશ્ચ બહુભિર્યુતઃ ॥ 22॥
આગતો બન્ધુવર્ગૈશ્ચ વિત્તૈશ્ચ બહુભિર્યુતઃ ॥ 22॥
nikaṭe nagarasyaiva jāmātrā sahito vaṇik |
āgato bandhuvargaiśca vittaiśca bahubhiryutaḥ || 22||
āgato bandhuvargaiśca vittaiśca bahubhiryutaḥ || 22||
Verse 23
શ્રુત્વા દૂતમુખાદ્વાક્ય-મ્મહાહર્ષવતી સતી ।
સત્યપૂજા-ન્તતઃ કૃત્વા પ્રોવાચ તનુજા-મ્પ્રતિ ॥ 23॥
સત્યપૂજા-ન્તતઃ કૃત્વા પ્રોવાચ તનુજા-મ્પ્રતિ ॥ 23॥
śrutvā dūtamukhādvākya-mmahāharṣavatī satī |
satyapūjā-ntataḥ kṛtvā provāca tanujā-mprati || 23||
satyapūjā-ntataḥ kṛtvā provāca tanujā-mprati || 23||
વ્રજામિ શીઘ્રમાગચ્છ સાધુસન્દર્શનાય ચ ।
vrajāmi śīghramāgaccha sādhusandarśanāya ca |
ઇતિ માતૃવચ-શ્શ્રુત્વા વ્રત-ઙ્કૃત્વા સમાપ્ય ચ ॥ 24॥
Verse 26
પ્રસાદ-ઞ્ચ પરિત્યજ્ય ગતા સા-ઽપિ પતિ-મ્પ્રતિ । (સાપિ)
તેન રુષ્ટા-સ્સત્યદેવો ભર્તાર-ન્તરણિ-ન્તથા ॥ 25॥ (રુષ્ટઃ, તરણીં)
સંહૃત્ય ચ ધનૈ-સ્સાર્ધ-ઞ્જલે તસ્યાવમજ્જયત્ ।
તતઃ કલાવતી કન્યા ન વિલોક્ય નિજ-મ્પતિમ્ ॥ 26॥
તેન રુષ્ટા-સ્સત્યદેવો ભર્તાર-ન્તરણિ-ન્તથા ॥ 25॥ (રુષ્ટઃ, તરણીં)
સંહૃત્ય ચ ધનૈ-સ્સાર્ધ-ઞ્જલે તસ્યાવમજ્જયત્ ।
તતઃ કલાવતી કન્યા ન વિલોક્ય નિજ-મ્પતિમ્ ॥ 26॥
prasāda-ñca parityajya gatā sā-'pi pati-mprati | (sāpi)
tena ruṣṭā-ssatyadevo bhartāra-ntaraṇi-ntathā || 25|| (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ)
saṃhṛtya ca dhanai-ssārdha-ñjale tasyāvamajjayat |
tataḥ kalāvatī kanyā na vilokya nija-mpatim || 26||
tena ruṣṭā-ssatyadevo bhartāra-ntaraṇi-ntathā || 25|| (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ)
saṃhṛtya ca dhanai-ssārdha-ñjale tasyāvamajjayat |
tataḥ kalāvatī kanyā na vilokya nija-mpatim || 26||
Verse 27
શોકેન મહતા તત્ર રુદન્તી ચાપતદ્ ભુવિ । (રુદતી)
દૃષ્ટ્વા તથાવિધા-ન્નાવ-ઙ્કન્યા-ઞ્ચ બહુદુઃખિતામ્ ॥ 27॥
દૃષ્ટ્વા તથાવિધા-ન્નાવ-ઙ્કન્યા-ઞ્ચ બહુદુઃખિતામ્ ॥ 27॥
śokena mahatā tatra rudantī cāpatad bhuvi | (rudatī)
dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñca bahuduḥkhitām || 27||
dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñca bahuduḥkhitām || 27||
Verse 28
ભીતેન મનસા સાધુઃ કિમાશ્ચર્યમિદ-મ્ભવેત્ ।
ચિન્ત્યમાનાશ્ચ તે સર્વે બભૂવુસ્તરિવાહકાઃ ॥ 28॥
ચિન્ત્યમાનાશ્ચ તે સર્વે બભૂવુસ્તરિવાહકાઃ ॥ 28॥
bhītena manasā sādhuḥ kimāścaryamida-mbhavet |
cintyamānāśca te sarve babhūvustarivāhakāḥ || 28||
cintyamānāśca te sarve babhūvustarivāhakāḥ || 28||
Verse 29
તતો લીલાવતી કન્યા-ન્દૃષ્ટ્વા સા વિહ્વલા-ઽભવત્ ।
વિલલાપાતિદુઃખેન ભર્તાર-ઞ્ચેદમબ્રવીત ॥ 29॥
વિલલાપાતિદુઃખેન ભર્તાર-ઞ્ચેદમબ્રવીત ॥ 29॥
tato līlāvatī kanyā-ndṛṣṭvā sā vihvalā-'bhavat |
vilalāpātiduḥkhena bhartāra-ñcedamabravīta || 29||
vilalāpātiduḥkhena bhartāra-ñcedamabravīta || 29||
Verse 30
ઇદાની-ન્નૌકયા સાર્ધ-ઙ્કથં સો-ઽભૂદલક્ષિતઃ ।
ન જાને કસ્ય દેવસ્ય હેલયા ચૈવ સા હૃતા ॥ 30॥
ન જાને કસ્ય દેવસ્ય હેલયા ચૈવ સા હૃતા ॥ 30॥
idānī-nnaukayā sārdha-ṅkathaṃ so-'bhūdalakṣitaḥ |
na jāne kasya devasya helayā caiva sā hṛtā || 30||
na jāne kasya devasya helayā caiva sā hṛtā || 30||
Verse 31
સત્યદેવસ્ય માહાત્મ્ય-ઞ્જ્ઞાતું-વાઁ કેન શક્યતે ।
ઇત્યુક્ત્વા વિલલાપૈવ તતશ્ચ સ્વજનૈ-સ્સહ ॥ 31॥
ઇત્યુક્ત્વા વિલલાપૈવ તતશ્ચ સ્વજનૈ-સ્સહ ॥ 31॥
satyadevasya māhātmya-ñjñātuṃ-vā~ kena śakyate |
ityuktvā vilalāpaiva tataśca svajanai-ssaha || 31||
ityuktvā vilalāpaiva tataśca svajanai-ssaha || 31||
Verse 32
તતો લીલાવતી કન્યા-ઙ્ક્રૌડે કૃત્વા રુરોદ હ ।
તતઃકલાવતી કન્યા નષ્ટે સ્વામિનિ દુઃખિતા ॥ 32॥
તતઃકલાવતી કન્યા નષ્ટે સ્વામિનિ દુઃખિતા ॥ 32॥
tato līlāvatī kanyā-ṅkrauḍe kṛtvā ruroda ha |
tataḥkalāvatī kanyā naṣṭe svāmini duḥkhitā || 32||
tataḥkalāvatī kanyā naṣṭe svāmini duḥkhitā || 32||
Verse 33
ગૃહીત્વા પાદુકે તસ્યાનુગતુ-ઞ્ચ મનોદધે । (પાદુકાં)
કન્યાયાશ્ચરિત-ન્દૃષ્ટ્વા સભાર્ય-સ્સજ્જનો વણિક્ ॥ 33॥
કન્યાયાશ્ચરિત-ન્દૃષ્ટ્વા સભાર્ય-સ્સજ્જનો વણિક્ ॥ 33॥
gṛhītvā pāduke tasyānugatu-ñca manodadhe | (pādukāṃ)
kanyāyāścarita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjano vaṇik || 33||
kanyāyāścarita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjano vaṇik || 33||
Verse 34
અતિશોકેન સન્તપ્તશ્ચિન્તયામાસ ધર્મવિત્ ।
હૃતં-વાઁ સત્યદેવેન ભ્રાન્તો-ઽહં સત્યમાયયા ॥ 34॥
હૃતં-વાઁ સત્યદેવેન ભ્રાન્તો-ઽહં સત્યમાયયા ॥ 34॥
atiśokena santaptaścintayāmāsa dharmavit |
hṛtaṃ-vā~ satyadevena bhrānto-'haṃ satyamāyayā || 34||
hṛtaṃ-vā~ satyadevena bhrānto-'haṃ satyamāyayā || 34||
સત્યપૂજા-ઙ્કરિષ્યામિ યથાવિભવવિસ્તરૈઃ ।
satyapūjā-ṅkariṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ |
ઇતિ સર્વાન્ સમાહૂય કથયિત્વા મનોરથમ્ ॥ 35॥
Verse 36
નત્વા ચ દણ્ડવદ્ ભૂમૌ સત્યદેવ-મ્પુનઃ પુનઃ ।
તતસ્તુષ્ટ-સ્સત્યદેવો દીનાના-મ્પરિપાલકઃ ॥ 36॥
તતસ્તુષ્ટ-સ્સત્યદેવો દીનાના-મ્પરિપાલકઃ ॥ 36॥
natvā ca daṇḍavad bhūmau satyadeva-mpunaḥ punaḥ |
tatastuṣṭa-ssatyadevo dīnānā-mparipālakaḥ || 36||
tatastuṣṭa-ssatyadevo dīnānā-mparipālakaḥ || 36||
Verse 37
જગાદ વચન-ઞ્ચૈન-ઙ્કૃપયા ભક્તવત્સલઃ ।
ત્યક્ત્વા પ્રસાદ-ન્તે કન્યા પતિ-ન્દ્રષ્ટું સમાગતા ॥ 37॥
ત્યક્ત્વા પ્રસાદ-ન્તે કન્યા પતિ-ન્દ્રષ્ટું સમાગતા ॥ 37॥
jagāda vacana-ñcaina-ṅkṛpayā bhaktavatsalaḥ |
tyaktvā prasāda-nte kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā || 37||
tyaktvā prasāda-nte kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā || 37||
Verse 39
અતો-ઽદૃષ્ટો-ઽભવત્તસ્યાઃ કન્યકાયાઃ પતિર્ધ્રુવમ્ ।
ગૃહ-ઙ્ગત્વા પ્રસાદ-ઞ્ચ ભુક્ત્વા સા-ઽઽયાતિ ચેત્પુનઃ ॥ 38॥ (સાયાતિ)
લબ્ધભર્ત્રી સુતા સાધો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ।
કન્યકા તાદૃશં-વાઁક્યં શ્રુત્વા ગગનમણ્ડલાત્ ॥ 39॥
ગૃહ-ઙ્ગત્વા પ્રસાદ-ઞ્ચ ભુક્ત્વા સા-ઽઽયાતિ ચેત્પુનઃ ॥ 38॥ (સાયાતિ)
લબ્ધભર્ત્રી સુતા સાધો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ।
કન્યકા તાદૃશં-વાઁક્યં શ્રુત્વા ગગનમણ્ડલાત્ ॥ 39॥
ato-'dṛṣṭo-'bhavattasyāḥ kanyakāyāḥ patirdhruvam |
gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bhuktvā sā-''yāti cetpunaḥ || 38|| (sāyāti)
labdhabhartrī sutā sādho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
kanyakā tādṛśaṃ-vā~kyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt || 39||
gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bhuktvā sā-''yāti cetpunaḥ || 38|| (sāyāti)
labdhabhartrī sutā sādho bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
kanyakā tādṛśaṃ-vā~kyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt || 39||
Verse 41
ક્ષિપ્ર-ન્તદા ગૃહ-ઙ્ગત્વા પ્રસાદ-ઞ્ચ બુભોજ સા ।
પશ્ચા-થ્સા પુનરાગત્ય દદર્શ સ્વજન-મ્પતિમ્ ॥ 40॥ (સાપશ્ચાત્પુનરાગત્ય, સજનં)
તતઃ કલાવતી કન્યા જગાદ પિતર-મ્પ્રતિ ।
ઇદાની-ઞ્ચ ગૃહં-યાઁહિ વિલમ્બ-ઙ્કુરુષે કથમ્ ॥ 41॥
પશ્ચા-થ્સા પુનરાગત્ય દદર્શ સ્વજન-મ્પતિમ્ ॥ 40॥ (સાપશ્ચાત્પુનરાગત્ય, સજનં)
તતઃ કલાવતી કન્યા જગાદ પિતર-મ્પ્રતિ ।
ઇદાની-ઞ્ચ ગૃહં-યાઁહિ વિલમ્બ-ઙ્કુરુષે કથમ્ ॥ 41॥
kṣipra-ntadā gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bubhoja sā |
paścā-thsā punarāgatya dadarśa svajana-mpatim || 40|| (sāpaścātpunarāgatya, sajanaṃ)
tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati |
idānī-ñca gṛhaṃ-yā~hi vilamba-ṅkuruṣe katham || 41||
paścā-thsā punarāgatya dadarśa svajana-mpatim || 40|| (sāpaścātpunarāgatya, sajanaṃ)
tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati |
idānī-ñca gṛhaṃ-yā~hi vilamba-ṅkuruṣe katham || 41||
Verse 42
તચ્છ્રુત્વા કન્યકાવાક્યં સન્તુષ્ટો-ઽભૂદ્વણિક્સુતઃ ।
પૂજનં સત્યદેવસ્ય કૃત્વા વિધિવિધાનતઃ ॥ 42॥
પૂજનં સત્યદેવસ્ય કૃત્વા વિધિવિધાનતઃ ॥ 42॥
tacchrutvā kanyakāvākyaṃ santuṣṭo-'bhūdvaṇiksutaḥ |
pūjanaṃ satyadevasya kṛtvā vidhividhānataḥ || 42||
pūjanaṃ satyadevasya kṛtvā vidhividhānataḥ || 42||
Verse 44
ધનૈર્બન્ધુગણૈ-સ્સાર્ધ-ઞ્જગામ નિજમન્દિરમ્ ।
પૌર્ણમાસ્યા-ઞ્ચ સઙ્ક્રાન્તૌ કૃતવાન્ સત્યસ્ય પૂજનમ્ ॥ 43॥ (સત્યપૂજનમ્)
ઇહલોકે સુખ-મ્ભુક્ત્વા ચાન્તે સત્યપુરં-યઁયૌ ॥ 44॥
પૌર્ણમાસ્યા-ઞ્ચ સઙ્ક્રાન્તૌ કૃતવાન્ સત્યસ્ય પૂજનમ્ ॥ 43॥ (સત્યપૂજનમ્)
ઇહલોકે સુખ-મ્ભુક્ત્વા ચાન્તે સત્યપુરં-યઁયૌ ॥ 44॥
dhanairbandhugaṇai-ssārdha-ñjagāma nijamandiram |
paurṇamāsyā-ñca saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam || 43|| (satyapūjanam)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 44||
paurṇamāsyā-ñca saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam || 43|| (satyapūjanam)
ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 44||
॥ ઇતિ શ્રીસ્કન્દ પુરાણે રેવાખણ્ડે શ્રીસત્યનારાયણ વ્રતકથાયા-ઞ્ચતુર્થો-ઽધ્યાયઃ ॥ 4 ॥
અથ પઞ્ચમો-ઽધ્યાયઃ
atha pañcamo-'dhyāyaḥ
સૂત ઉવાચ ।
Verse 1
અથાન્યચ્ચ પ્રવક્ષ્યામિ શ્રુણુધ્વ-મ્મુનિસત્તમાઃ ।
આસી-ત્તુઙ્ગધ્વજો રાજા પ્રજાપાલનતત્પરઃ ॥ 1॥
આસી-ત્તુઙ્ગધ્વજો રાજા પ્રજાપાલનતત્પરઃ ॥ 1॥
athānyacca pravakṣyāmi śruṇudhva-mmunisattamāḥ |
āsī-ttuṅgadhvajo rājā prajāpālanatatparaḥ || 1||
āsī-ttuṅgadhvajo rājā prajāpālanatatparaḥ || 1||
Verse 2
પ્રસાદં સત્યદેવસ્ય ત્યક્ત્વા દુઃખમવાપ સઃ ।
એકદા સ વન-ઙ્ગત્વા હત્વા બહુવિધા-ન્પશૂન્ ॥ 2॥
એકદા સ વન-ઙ્ગત્વા હત્વા બહુવિધા-ન્પશૂન્ ॥ 2॥
prasādaṃ satyadevasya tyaktvā duḥkhamavāpa saḥ |
ekadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn || 2||
ekadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn || 2||
Verse 3
આગત્ય વટમૂલ-ઞ્ચ દૃષ્ટ્વા સત્યસ્ય પૂજનમ્ । (ચાપશ્યત્)
ગોપાઃ કુર્વન્તિ સન્તુષ્ટા ભક્તિયુક્તા-સ્સ બાન્ધવાઃ ॥ 3॥
ગોપાઃ કુર્વન્તિ સન્તુષ્ટા ભક્તિયુક્તા-સ્સ બાન્ધવાઃ ॥ 3॥
āgatya vaṭamūla-ñca dṛṣṭvā satyasya pūjanam | (cāpaśyat)
gopāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ || 3||
gopāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ || 3||
Verse 4
રાજા દૃષ્ટ્વા તુ દર્પેણ ન ગતો ન નનામ સઃ ।
તતો ગોપગણા-સ્સર્વે પ્રસાદ-ન્નૃપસન્નિધૌ ॥ 4॥
તતો ગોપગણા-સ્સર્વે પ્રસાદ-ન્નૃપસન્નિધૌ ॥ 4॥
rājā dṛṣṭvā tu darpeṇa na gato na nanāma saḥ |
tato gopagaṇā-ssarve prasāda-nnṛpasannidhau || 4||
tato gopagaṇā-ssarve prasāda-nnṛpasannidhau || 4||
Verse 5
સંસ્થાપ્ય પુનરાગત્ય ભુક્તત્વા સર્વે યથેપ્સિતમ્ ।
તતઃ પ્રસાદં સન્ત્યજ્ય રાજા દુઃખમવાપ સઃ ॥ 5॥
તતઃ પ્રસાદં સન્ત્યજ્ય રાજા દુઃખમવાપ સઃ ॥ 5॥
saṃsthāpya punarāgatya bhuktatvā sarve yathepsitam |
tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ || 5||
tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ || 5||
Verse 6
તસ્ય પુત્રશત-ન્નષ્ટ-ન્ધનધાન્યાદિક-ઞ્ચ યત્ ।
સત્યદેવેન તત્સર્વ-ન્નાશિત-મ્મમ નિશ્ચિતમ્ ॥ 6॥
સત્યદેવેન તત્સર્વ-ન્નાશિત-મ્મમ નિશ્ચિતમ્ ॥ 6॥
tasya putraśata-nnaṣṭa-ndhanadhānyādika-ñca yat |
satyadevena tatsarva-nnāśita-mmama niścitam || 6||
satyadevena tatsarva-nnāśita-mmama niścitam || 6||
Verse 7
અતસ્તત્રૈવ ગચ્છામિ યત્ર દેવસ્ય પૂજનમ્ ।
મનસા તુ વિનિશ્ચિત્ય યયૌ ગોપાલસન્નિધૌ ॥ 7॥
મનસા તુ વિનિશ્ચિત્ય યયૌ ગોપાલસન્નિધૌ ॥ 7॥
atastatraiva gacchāmi yatra devasya pūjanam |
manasā tu viniścitya yayau gopālasannidhau || 7||
manasā tu viniścitya yayau gopālasannidhau || 7||
Verse 8
તતો-ઽસૌ સત્યદેવસ્ય પૂજા-ઙ્ગોપગણૈસ્સહ ।
ભક્તિશ્રદ્ધાન્વિતો ભૂત્વા ચકાર વિધિના નૃપઃ ॥ 8॥
ભક્તિશ્રદ્ધાન્વિતો ભૂત્વા ચકાર વિધિના નૃપઃ ॥ 8॥
tato-'sau satyadevasya pūjā-ṅgopagaṇaissaha |
bhaktiśraddhānvito bhūtvā cakāra vidhinā nṛpaḥ || 8||
bhaktiśraddhānvito bhūtvā cakāra vidhinā nṛpaḥ || 8||
Verse 9
સત્યદેવપ્રસાદેન ધનપુત્રાન્વિતો-ઽભવત્ ।
ઇહલોકે સુખ-મ્ભુક્તત્વા ચાન્તે સત્યપુરં-યઁયૌ ॥ 9॥
ઇહલોકે સુખ-મ્ભુક્તત્વા ચાન્તે સત્યપુરં-યઁયૌ ॥ 9॥
satyadevaprasādena dhanaputrānvito-'bhavat |
ihaloke sukha-mbhuktatvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 9||
ihaloke sukha-mbhuktatvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 9||
Verse 10
ય ઇદ-ઙ્કુરુતે સત્યવ્રત-મ્પરમદુર્લભમ્ ।
શઋણોતિ ચ કથા-મ્પુણ્યા-મ્ભક્તિયુક્તઃ ફલપ્રદામ્ ॥ 10॥
શઋણોતિ ચ કથા-મ્પુણ્યા-મ્ભક્તિયુક્તઃ ફલપ્રદામ્ ॥ 10॥
ya ida-ṅkurute satyavrata-mparamadurlabham |
śaṛṇoti ca kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām || 10||
śaṛṇoti ca kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām || 10||
Verse 11
ધનધાન્યાદિક-ન્તસ્ય ભવે-થ્સત્યપ્રસાદતઃ ।
દરિદ્રો લભતે વિત્ત-મ્બદ્ધો મુચ્યેત બન્ધનાત્ ॥ 11॥
દરિદ્રો લભતે વિત્ત-મ્બદ્ધો મુચ્યેત બન્ધનાત્ ॥ 11॥
dhanadhānyādika-ntasya bhave-thsatyaprasādataḥ |
daridro labhate vitta-mbaddho mucyeta bandhanāt || 11||
daridro labhate vitta-mbaddho mucyeta bandhanāt || 11||
Verse 12
ભીતો ભયા-ત્પ્રમુચ્યેત સત્યમેવ ન સંશયઃ ।
ઈપ્સિત-ઞ્ચ ફલ-મ્ભુક્ત્વા ચાન્તે સત્યપુરંવ્રઁજેત્ ॥ 12॥
ઈપ્સિત-ઞ્ચ ફલ-મ્ભુક્ત્વા ચાન્તે સત્યપુરંવ્રઁજેત્ ॥ 12॥
bhīto bhayā-tpramucyeta satyameva na saṃśayaḥ |
īpsita-ñca phala-mbhuktvā cānte satyapuraṃvra~jet || 12||
īpsita-ñca phala-mbhuktvā cānte satyapuraṃvra~jet || 12||
ઇતિ વઃ કથિતં-વિઁપ્રા-સ્સત્યનારાયણવ્રતમ્ ।
ય-ત્કૃત્વા સર્વદુઃખેભ્યો મુક્તો ભવતિ માનવઃ ॥ 13॥
ય-ત્કૃત્વા સર્વદુઃખેભ્યો મુક્તો ભવતિ માનવઃ ॥ 13॥
Verse 14
વિશેષતઃ કલિયુગે સત્યપૂજા ફલપ્રદા ।
કેચિ-ત્કાલં-વઁદિષ્યન્તિ સત્યમીશ-ન્તમેવ ચ ॥ 14॥
કેચિ-ત્કાલં-વઁદિષ્યન્તિ સત્યમીશ-ન્તમેવ ચ ॥ 14॥
viśeṣataḥ kaliyuge satyapūjā phalapradā |
keci-tkālaṃ-va~diṣyanti satyamīśa-ntameva ca || 14||
keci-tkālaṃ-va~diṣyanti satyamīśa-ntameva ca || 14||
Verse 16
સત્યનારાયણ-ઙ્કેચિ-થ્સત્યદેવ-ન્તથાપરે ।
નાનારૂપધરો ભૂત્વા સર્વેષામીપ્સિતપ્રદમ્ ॥ 15॥ (સર્વેષામીપ્સિતપ્રદઃ)
ભવિષ્યતિ કલૌ સત્યવ્રતરૂપી સનાતનઃ ।
શ્રીવિષ્ણુના ધૃતં રૂપં સર્વેષામીપ્સિતપ્રદમ્ ॥ 16॥
નાનારૂપધરો ભૂત્વા સર્વેષામીપ્સિતપ્રદમ્ ॥ 15॥ (સર્વેષામીપ્સિતપ્રદઃ)
ભવિષ્યતિ કલૌ સત્યવ્રતરૂપી સનાતનઃ ।
શ્રીવિષ્ણુના ધૃતં રૂપં સર્વેષામીપ્સિતપ્રદમ્ ॥ 16॥
satyanārāyaṇa-ṅkeci-thsatyadeva-ntathāpare |
nānārūpadharo bhūtvā sarveṣāmīpsitapradam || 15|| (sarveṣāmīpsitapradaḥ)
bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ |
śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarveṣāmīpsitapradam || 16||
nānārūpadharo bhūtvā sarveṣāmīpsitapradam || 15|| (sarveṣāmīpsitapradaḥ)
bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ |
śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarveṣāmīpsitapradam || 16||
Verse 17
ય ઇદ-મ્પઠતે નિત્યં શઋણોતિ મુનિસત્તમાઃ ।
તસ્ય નશ્યન્તિ પાપાનિ સત્યદેવપ્રસાદતઃ ॥ 17॥
તસ્ય નશ્યન્તિ પાપાનિ સત્યદેવપ્રસાદતઃ ॥ 17॥
ya ida-mpaṭhate nityaṃ śaṛṇoti munisattamāḥ |
tasya naśyanti pāpāni satyadevaprasādataḥ || 17||
tasya naśyanti pāpāni satyadevaprasādataḥ || 17||
Verse 18
વ્રતં-યૈઁસ્તુ કૃત-મ્પૂર્વં સત્યનારાયણસ્ય ચ ।
તેષા-ન્ત્વપરજન્માનિ કથયામિ મુનીશ્વરાઃ ॥ 18॥
તેષા-ન્ત્વપરજન્માનિ કથયામિ મુનીશ્વરાઃ ॥ 18॥
vrataṃ-yai~stu kṛta-mpūrvaṃ satyanārāyaṇasya ca |
teṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ || 18||
teṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ || 18||
Verse 19
શતાનન્દોમહાપ્રાજ્ઞસ્સુદામાબ્રાહ્મણો હ્યભૂત્ ।
તસ્મિઞ્જન્મનિ શ્રીકૃષ્ણ-ન્ધ્યાત્વા મોક્ષમવાપ હ ॥ 19॥
તસ્મિઞ્જન્મનિ શ્રીકૃષ્ણ-ન્ધ્યાત્વા મોક્ષમવાપ હ ॥ 19॥
śatānandomahāprājñassudāmābrāhmaṇo hyabhūt |
tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mokṣamavāpa ha || 19||
tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mokṣamavāpa ha || 19||
Verse 20
કાષ્ઠભારવહો ભિલ્લો ગુહરાજો બભૂવ હ ।
તસ્મિઞ્જન્મનિ શ્રીરામં સેવ્ય મોક્ષ-ઞ્જગામ વૈ ॥ 20॥
તસ્મિઞ્જન્મનિ શ્રીરામં સેવ્ય મોક્ષ-ઞ્જગામ વૈ ॥ 20॥
kāṣṭhabhāravaho bhillo guharājo babhūva ha |
tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sevya mokṣa-ñjagāma vai || 20||
tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sevya mokṣa-ñjagāma vai || 20||
Verse 22
ઉલ્કામુખો મહારાજો નૃપો દશરથો-ઽભવત્ ।
શ્રીરઙ્ગનાથં સમ્પૂજ્ય શ્રીવૈકુણ્ઠ-ન્તદાગમત્ ॥ 21॥ (શ્રીરામચન્દ્રસમ્પ્રાપ્ય)
ર્ધામિક-સ્સત્યસન્ધશ્ચ સાધુર્મોરધ્વજો-ઽભવત્ । (સાધુર્મોરધ્વજોભવત્)
દેહાર્ધ-ઙ્ક્રકચૈશ્છિત્ત્વા દત્વા મોક્ષમવાપ હ ॥ 22॥
શ્રીરઙ્ગનાથં સમ્પૂજ્ય શ્રીવૈકુણ્ઠ-ન્તદાગમત્ ॥ 21॥ (શ્રીરામચન્દ્રસમ્પ્રાપ્ય)
ર્ધામિક-સ્સત્યસન્ધશ્ચ સાધુર્મોરધ્વજો-ઽભવત્ । (સાધુર્મોરધ્વજોભવત્)
દેહાર્ધ-ઙ્ક્રકચૈશ્છિત્ત્વા દત્વા મોક્ષમવાપ હ ॥ 22॥
ulkāmukho mahārājo nṛpo daśaratho-'bhavat |
śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat || 21|| (śrīrāmacandrasamprāpya)
rdhāmika-ssatyasandhaśca sādhurmoradhvajo-'bhavat | (sādhurmoradhvajobhavat)
dehārdha-ṅkrakacaiśchittvā datvā mokṣamavāpa ha || 22||
śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat || 21|| (śrīrāmacandrasamprāpya)
rdhāmika-ssatyasandhaśca sādhurmoradhvajo-'bhavat | (sādhurmoradhvajobhavat)
dehārdha-ṅkrakacaiśchittvā datvā mokṣamavāpa ha || 22||
Verse 24
તુઙ્ગધ્વજો મહારાજ-સ્સ્વાયમ્ભુવો-ઽભવ-ત્કિલ । (સ્વાયમ્ભૂરભવત્)
સર્વા-ન્ભાગવતાન્ કૃત્વા શ્રીવૈકુણ્ઠ-ન્તદા-ઽગમત્ ॥ 23॥ (કૃત્ત્વા, તદાગમત્)
ભૂત્વા ગોપાશ્ચ તે સર્વે વ્રજમણ્ડલવાસિનઃ ।
નિહત્ય રાક્ષસાન્ સર્વા-ન્ગોલોક-ન્તુ તદા યયુઃ ॥ 24॥
સર્વા-ન્ભાગવતાન્ કૃત્વા શ્રીવૈકુણ્ઠ-ન્તદા-ઽગમત્ ॥ 23॥ (કૃત્ત્વા, તદાગમત્)
ભૂત્વા ગોપાશ્ચ તે સર્વે વ્રજમણ્ડલવાસિનઃ ।
નિહત્ય રાક્ષસાન્ સર્વા-ન્ગોલોક-ન્તુ તદા યયુઃ ॥ 24॥
tuṅgadhvajo mahārāja-ssvāyambhuvo-'bhava-tkila | (svāyambhūrabhavat)
sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat || 23|| (kṛttvā, tadāgamat)
bhūtvā gopāśca te sarve vrajamaṇḍalavāsinaḥ |
nihatya rākṣasān sarvā-ngoloka-ntu tadā yayuḥ || 24||
sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat || 23|| (kṛttvā, tadāgamat)
bhūtvā gopāśca te sarve vrajamaṇḍalavāsinaḥ |
nihatya rākṣasān sarvā-ngoloka-ntu tadā yayuḥ || 24||
॥ ઇતિ શ્રીસ્કન્દપુરાણે રેવાખણ્ડે શ્રીસત્યનારાયણ વ્રતકથાયા-મ્પઞ્ચમો-ઽધ્યાયઃ ॥ 5 ॥
(after Katha, offer Mangala Nirajanam, and take Swami Tirtham, Phalam, Prasadam)
અકાલ મૃત્યુહરણં સર્વવ્યાધિ નિવારણમ્ ।
સમસ્ત પાપક્ષયકરં શ્રી સત્યનારાયણ પાદોદક-મ્પાવનં શુભમ્ ॥
શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિ પ્રસાદં શિરસા ગૃહ્ણામિ ॥
શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ ॥
કલશોદ્વાસન
ય॒જ્ઞેન॑ ય॒જ્ઞમ॑યજન્ત દે॒વાઃ ।
તાનિ॒ ધર્મા॑ણિ પ્રથ॒માન્યા॑સન્ન્ ।
તે હ॒ નાક॑-મ્મહિ॒માનઃ॑ સચન્તે ।
યત્ર॒ પૂર્વે॑ સા॒ધ્યા-સ્સન્તિ॑ દે॒વાઃ ॥
શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ આવાહિત સર્વેભ્યો દેવેભ્યો નમ-સ્સર્વાભ્યો દેવતાભ્યો નમઃ યથા સ્થાન-મ્પ્રવેશયામિ ॥
શોભનાર્થે ક્ષેમાય પુનરાગમનાય ચ ।
સમસ્ત સન્મઙ્ગલાનિ ભવન્તુ ॥
સર્વેજના-સ્સુખિનો ભવન્તુ ॥
ૐ શાન્તિ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિઃ ।
સ્વસ્તિ ॥
અકાલ મૃત્યુહરણં સર્વવ્યાધિ નિવારણમ્ ।
સમસ્ત પાપક્ષયકરં શ્રી સત્યનારાયણ પાદોદક-મ્પાવનં શુભમ્ ॥
શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિ પ્રસાદં શિરસા ગૃહ્ણામિ ॥
શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ ॥
કલશોદ્વાસન
ય॒જ્ઞેન॑ ય॒જ્ઞમ॑યજન્ત દે॒વાઃ ।
તાનિ॒ ધર્મા॑ણિ પ્રથ॒માન્યા॑સન્ન્ ।
તે હ॒ નાક॑-મ્મહિ॒માનઃ॑ સચન્તે ।
યત્ર॒ પૂર્વે॑ સા॒ધ્યા-સ્સન્તિ॑ દે॒વાઃ ॥
શ્રી રમાસહિત સત્યનારાયણ સ્વામિને નમઃ આવાહિત સર્વેભ્યો દેવેભ્યો નમ-સ્સર્વાભ્યો દેવતાભ્યો નમઃ યથા સ્થાન-મ્પ્રવેશયામિ ॥
શોભનાર્થે ક્ષેમાય પુનરાગમનાય ચ ।
સમસ્ત સન્મઙ્ગલાનિ ભવન્તુ ॥
સર્વેજના-સ્સુખિનો ભવન્તુ ॥
ૐ શાન્તિ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિઃ ।
સ્વસ્તિ ॥
(after Katha, offer Mangala Nirajanam, and take Swami Tirtham, Phalam, Prasadam)
akāla mṛtyuharaṇaṃ sarvavyādhi nivāraṇam |
samasta pāpakṣayakaraṃ śrī satyanārāyaṇa pādodaka-mpāvanaṃ śubham ||
śrī ramāsahita satyanārāyaṇa svāmi prasādaṃ śirasā gṛhṇāmi ||
śrī ramāsahita satyanārāyaṇa svāmine namaḥ ||
kalaśodvāsana
ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāḥ |
tāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann |
te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante |
yatra॒ pūrvḙ sā॒dhyā-ssanti̭ de॒vāḥ ||
śrī ramāsahita satyanārāyaṇa svāmine namaḥ āvāhita sarvebhyo devebhyo nama-ssarvābhyo devatābhyo namaḥ yathā sthāna-mpraveśayāmi ||
śobhanārthe kṣemāya punarāgamanāya ca |
samasta sanmaṅgalāni bhavantu ||
sarvejanā-ssukhino bhavantu ||
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ |
svasti ||
akāla mṛtyuharaṇaṃ sarvavyādhi nivāraṇam |
samasta pāpakṣayakaraṃ śrī satyanārāyaṇa pādodaka-mpāvanaṃ śubham ||
śrī ramāsahita satyanārāyaṇa svāmi prasādaṃ śirasā gṛhṇāmi ||
śrī ramāsahita satyanārāyaṇa svāmine namaḥ ||
kalaśodvāsana
ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāḥ |
tāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann |
te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante |
yatra॒ pūrvḙ sā॒dhyā-ssanti̭ de॒vāḥ ||
śrī ramāsahita satyanārāyaṇa svāmine namaḥ āvāhita sarvebhyo devebhyo nama-ssarvābhyo devatābhyo namaḥ yathā sthāna-mpraveśayāmi ||
śobhanārthe kṣemāya punarāgamanāya ca |
samasta sanmaṅgalāni bhavantu ||
sarvejanā-ssukhino bhavantu ||
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ |
svasti ||
Sanskrit — Devanagari (original)
पूर्वाङ्ग पूजा
श्रीमहागणाधिपतये नमः ।
श्री गुरुभ्यो नमः ।
हरिः ओम् ।
शुचिः
अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्था-ङ्गतो-ऽपि वा ।
य-स्स्मरे-त्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तर-श्शुचिः ॥
पुण्डरीकाक्ष पुण्डरीकाक्ष पुण्डरीकाक्षाय नमः ॥
प्रार्थना
शुक्लाम्बरधरं-विँष्णुं शशिवर्ण-ञ्चतुर्भुजम् ।
प्रसन्नवदन-न्ध्याये-थ्सर्वविघ्नोपशान्तये ॥
अगजानन पद्मार्क-ङ्गजाननमहर्निशम् ।
अनेकद-न्त-म्भक्तानां एकदन्तमुपास्महे ॥
दे॒वीं-वाँच॑मजनयन्त दे॒वास्तां-विँ॒श्वरू॑पाः प॒शवो॑ वदन्ति ।
सा नो॑ म॒न्द्रेष॒मूर्ज॒-न्दुहा॑ना धे॒नुर्वाग॒स्मानुप॒ सुष्टु॒तैतु॑ ॥
य-श्शिवो नाम रूपाभ्यां-याँ देवी सर्वमङ्गला ।
तयो-स्संस्मरणान्नित्यं सर्वदा जय मङ्गलम् ॥
तदेव लग्नं सुदिन-न्तदेव
ताराबल-ञ्चन्द्रबल-न्तदेव ।
विद्याबल-न्दैवबल-न्तदेव
लक्ष्मीपते ते-ऽङ्घ्रियुगं स्मरामि ॥
गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः ।
गुरु-स्साक्षा-त्परब्रह्म तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥
लाभस्तेषा-ञ्जयस्तेषा-ङ्कुतस्तेषा-म्पराभवः ।
एषामिन्दीवरश्यामो हृदयस्थो जनार्दनः ॥
सर्वमङ्गल माङ्गल्ये शिवे सर्वार्थसाधिके ।
शरण्ये त्र्यम्बके गौरी नारायणि नमो-ऽस्तु ते ॥
श्रीलक्ष्मीनारायणाभ्या-न्नमः ।
उमामहेश्वराभ्या-न्नमः ।
वाणीहिरण्यगर्भाभ्या-न्नमः ।
शचीपुरन्दराभ्या-न्नमः ।
अरुन्धतीवसिष्ठाभ्या-न्नमः ।
श्रीसीतारामाभ्या-न्नमः ।
मातापितृभ्यो नमः ।
सर्वेभ्यो महाजनेभ्यो नमः ।
दीपाराधनम्
दीपस्त्व-म्ब्रह्मरूपो-ऽसि ज्योतिषा-म्प्रभुरव्ययः ।
सौभाग्य-न्देहि पुत्रांश्च सर्वान्कामांश्च देहि मे ॥
भो दीप देवि रूपस्त्व-ङ्कर्मसाक्षी ह्यविघ्नकृत् ।
यावत्पूजा-ङ्करिष्यामि तावत्त्वं सुस्थिरो भव ॥
दीपाराधन मुहूर्त-स्सुमुहूर्तो-ऽस्तु ॥
पूजार्थे हरिद्रा कुङ्कुम विलेपन-ङ्करिष्ये ॥
आचम्य
ओ-ङ्केशवाय स्वाहा ।
ओ-न्नारायणाय स्वाहा ।
ओ-म्माधवाय स्वाहा ।
ओ-ङ्गोविन्दाय नमः ।
ॐ-विँष्णवे नमः ।
ओ-म्मधुसूदनाय नमः ।
ओ-न्त्रिविक्रमाय नमः ।
ॐ-वाँमनाय नमः ।
ॐ श्रीधराय नमः ।
ॐ हृषीकेशाय नमः ।
ओ-म्पद्मनाभाय नमः ।
ओ-न्दामोदराय नमः ।
ॐ सङ्कर्षणाय नमः ।
ॐ-वाँसुदेवाय नमः ।
ओ-म्प्रद्युम्नाय नमः ।
ॐ अनिरुद्धाय नमः ।
ओ-म्पुरुषोत्तमाय नमः ।
ॐ अधोक्षजाय नमः ।
ओ-न्नारसिंहाय नमः ।
ॐ अच्युताय नमः ।
ओ-ञ्जनार्दनाय नमः ।
ॐ उपेन्द्राय नमः ।
ॐ हरये नमः ।
ॐ श्रीकृष्णाय नमः ।
भूतोच्चाटनम्
उत्तिष्ठन्तु भूतपिशाचाः य एते भूमि भारकाः ।
एतेषामविरोधेन ब्रह्मकर्म समारभे ॥
अपसर्पन्तु ते भूता ये भूता भूमिसंस्थिताः ।
ये भूता विघ्नकर्तारस्ते गच्छन्तु शिवा-ऽज्ञया ॥
प्राणायामम्
ओ-म्भूः ओ-म्भुवः॑ ओग्ं सुवः॑ ओ-म्महः॑ ओ-ञ्जनः॑ ओ-न्तपः॑ ओग्ं सत्यम् ।
ओ-न्तत्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया᳚त् ॥
ओमापो॒ ज्योती॒ रसो॒-ऽमृत॒-म्ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् ॥
सङ्कल्पम्
मम उपात्त समस्त दुरितक्षय द्वारा श्रीपरमेश्वरमुद्दिश्य श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थं शुभाभ्यां शुभे शोभने मुहूर्ते श्रीमहाविष्णोराज्ञया प्रवर्तमानस्य अद्य ब्रह्मणः द्वितीयपरार्थे श्वेतवराहकल्पे वैवस्वतमन्वन्तरे कलियुगे प्रथमपादे जम्बूद्वीपे भारतवर्षे भरतखण्डे मेरोः दक्षिण दिग्भागे श्रीशैलस्य …… प्रदेशे ……, …… नद्योः मध्यप्रदेशे लक्ष्मीनिवासगृहे समस्त देवता ब्राह्मण आचार्य हरि हर गुरु चरण सन्निधौ अस्मिन् वर्तमने व्यावहरिक चान्द्रमानेन श्री …….. (1) नाम संवँत्सरे …… अयने (2) …… ऋतौ (3) …… मासे(4) …… पक्षे (5) …… तिथौ (6) …… वासरे (7) …… नक्षत्रे (8) …… योगे (9) …… करण (10) एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ श्रीमान् …… गोत्रोद्भवस्य …… नामधेयस्य (मम धर्मपत्नी श्रीमतः …… गोत्रस्य …… नामधेय-स्समेतस्य) मम/अस्माकं सहकुटुम्बस्य क्षेम स्थैर्य धैर्य वीर्य विजय अभय आयुः आरोग्य ऐश्वर अभिवृद्ध्यर्थ-न्धर्म अर्थ काम मोक्ष चतुर्विध पुरुषार्थ फल सिद्ध्यर्थ-न्धन कनक वस्तु वाहन समृद्ध्यर्थं सर्वाभीष्ट सिद्ध्यर्थं श्री ………. उद्दिश्य श्री ………. प्रीत्यर्थं सम्भवद्भिः द्रव्यै-स्सम्भवद्भिः उपचारैश्च सम्भवता नियमेन सम्भविता प्रकारेण यावच्छक्ति ध्यान आवाहनादि षोडशोपचार पूजा-ङ्करिष्ये ॥
(निर्विघ्न पूजा परिसमाप्त्यर्थं आदौ श्रीमहागणपति पूजा-ङ्करिष्ये ।)
तदङ्ग कलशाराधन-ङ्करिष्ये ।
कलशाराधनम्
कलशे गन्ध पुष्पाक्षतैरभ्यर्च्य ।
कलशे उदक-म्पूरयित्वा ।
कलशस्योपरि हस्त-न्निधाय ।
कलशस्य मुखे विष्णुः कण्ठे रुद्र-स्समाश्रितः ।
मूले त्वस्य स्थितो ब्रह्मा मध्ये मातृगणा-स्स्मृता ॥
कुक्षौ तु सागरा-स्सर्वे सप्तद्वीपा वसुन्धरा ।
ऋग्वेदो-ऽथ यजुर्वेदो सामवेदो ह्यथर्वणः ॥
अङ्गैश्च सहिता-स्सर्वे कलशाम्बु समाश्रिताः ।
ॐ आक॒लशे᳚षु धावति प॒वित्रे॒ परि॑षिच्यते ।
उ॒क्थैर्य॒ज्ञेषु॑ वर्धते ।
आपो॒ वा इ॒दग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑
प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो-ऽमृ॑त॒मापः॑
स॒म्राडापो॑ वि॒राडापः॑ स्व॒राडाप॒श्छन्दा॒ग्॒स्यापो॒
ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्यापः॑ स॒त्यमापः॒
सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒-स्सुव॒राप॒ ओम् ॥
गङ्गे च यमुने चैव गोदावरी सरस्वती ।
नर्मदे सिन्धु कावेरी जले-ऽस्मिन् सन्निधि-ङ्कुरु ॥
कावेरी तुङ्गभद्रा च कृष्णवेणी च गौतमी ।
भागीरथीति विख्याताः पञ्चगङ्गाः प्रकीर्तिताः ॥
आयान्तु श्री …….. पूजार्थ-म्मम दुरितक्षयकारकाः ।
ॐ ॐ ओ-ङ्कलशोदकेन पूजा द्रव्याणि सम्प्रोक्ष्य,
देवं सम्प्रोक्ष्य, आत्मान-ञ्च सम्प्रोक्ष्य ॥
शङ्खपूजा
कलशोदकेन शङ्ख-म्पूरयित्वा ॥
शङ्खे गन्धकुङ्कुमपुष्पतुलसीपत्रैरलङ्कृत्य ॥
शङ्ख-ञ्चन्द्रार्क दैवत-म्मध्ये वरुण देवताम् ।
पृष्ठे प्रजापतिं-विँन्द्यादग्रे गङ्गा सरस्वतीम् ॥
त्रैलोक्येयानि तीर्थानि वासुदेवस्यदद्रया ।
शङ्खे तिष्ठन्तु विप्रेन्द्रा तस्मा-थ्शङ्ख-म्प्रपूजयेत् ॥
त्व-म्पुरा सागरोत्पन्नो विष्णुना विधृतः करे ।
पूजित-स्सर्वदेवैश्च पाञ्चजन्य नमो-ऽस्तु ते ॥
गर्भादेवारिनारीणां-विँशीर्यन्ते सहस्रधा ।
नवनादेनपाताले पाञ्चजन्य नमो-ऽस्तु ते ॥
ॐ शङ्खाय नमः ।
ओ-न्धवलाय नमः ।
ओ-म्पाञ्चजन्याय नमः ।
ॐ शङ्खदेवताभ्यो नमः ।
सकलपूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ॥
घण्टानादम्
ओ-ञ्जयध्वनि मन्त्रमात-स्स्वाहा ।
घण्टदेवताभ्यो नमः ।
सकलोपचार पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ।
आगमार्थ-न्तु देवाना-ङ्गमनार्थ-न्तु राक्षसाम् ।
घण्टारव-ङ्करोम्यादौ देवताह्वान लाञ्छनम् ॥
इति घण्टानाद-ङ्कृत्वा ॥
अथ हरिद्रागणपति पूजा
अस्मिन् हरिद्राबिम्बे श्रीमहागणपतिं आवाहयामि, स्थापयामि, पूजयामि ॥
प्राणप्रतिष्ठ
ॐ असु॑नीते॒ पुन॑र॒स्मासु॒ चक्षुः॒
पुनः॑ प्रा॒णमि॒ह नो᳚ धेहि॒ भोग᳚म् ।
ज्योक्प॑श्येम॒ सूर्य॑मु॒च्चर᳚न्त॒
मनु॑मते मृ॒डया᳚ न-स्स्व॒स्ति ॥
अ॒मृतं॒-वैँ प्रा॒णा अ॒मृत॒मापः॑
प्रा॒णाने॒व य॑थास्था॒नमुप॑ह्वयते ॥
श्री महागणपतये नमः ।
स्थिरो भव वरदो भव ।
सुमुखो भव सुप्रसन्नो भव ।
स्थिरासन-ङ्कुरु ।
ध्यानं
हरिद्राभ-ञ्चतुर्बाहुं
हरिद्रावदन-म्प्रभुम् ।
पाशाङ्कुशधर-न्देवं
मोदक-न्दन्तमेव च ।
भक्ता-ऽभयप्रदातारं
वन्दे विघ्नविनाशनम् ।
ॐ हरिद्रा गणपतये नमः ।
अगजानन पद्मार्क-ङ्गजाननमहर्निशं
अनेकद-न्त-म्भक्तानां एकदन्तमुपास्महे ॥
ओ-ङ्ग॒णाना᳚-न्त्वा ग॒णप॑तिग्ं हवामहे
क॒वि-ङ्क॑वी॒नामु॑प॒मश्र॑वस्तमम् ।
ज्ये॒ष्ठ॒राज॒-म्ब्रह्म॑णा-म्ब्रह्मणस्पत॒
आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभि॑स्सीद॒ साद॑नम् ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
ध्यायामि । ध्यानं समर्पयामि । 1 ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
आवाहयामि । आवाहनं समर्पयामि । 2 ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
नवरत्नखचित दिव्य हेम सिंहासनं समर्पयामि । 3 ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
पादयोः पाद्यं समर्पयामि । 4 ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
हस्तयोः अर्घ्यं समर्पयामि । 5 ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
मुखे आचमनीयं समर्पयामि । 6 ॥
स्नानं
आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन ।
म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ॥
यो वः॑ शि॒वत॑मो रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह नः॑ ।
उ॒श॒तीरि॑व मा॒त॑रः ॥
तस्मा॒ अर॑-ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ।
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि । 7 ॥
स्नानानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
वस्त्रं
अभि वस्त्रा सुवसनान्यर्षाभि धेनू-स्सुदुघाः पूयमानः ।
अभि चन्द्रा भर्तवे नो हिरण्याभ्यश्वान्रथिनो देव सोम ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
वस्त्रं समर्पयामि । 8 ॥
यज्ञोपवीतं
ॐ-यँ॒ज्ञो॒प॒वी॒त-म्प॒रम॑-म्पवि॒त्रं
प्र॒जाप॑ते॒र्यत्स॒हज॑-म्पु॒रस्ता᳚त् ।
आयु॑ष्यमग्र्य॒-म्प्र॒ति मु॑ञ्च शु॒भ्रं
य॑ज्ञोपवी॒त-म्ब॒लम॑स्तु॒ तेजः॑ ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
यज्ञोपवीतार्थं अक्षतान् समर्पयामि । ।
गन्धं
ग॒न्ध॒द्वा॒रा-न्दु॑राध॒र्षा॒-न्नि॒त्यपु॑ष्टा-ङ्करी॒षिणी᳚म् ।
ई॒श्वरी॑ग्ं सर्व॑भूता॒ना॒-न्तामि॒होप॑ह्वये॒ श्रियम् ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
दिव्य श्री गन्धं समर्पयामि । 9 ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
आभरणं समर्पयामि । 10 ॥
पुष्पैः पूजयामि
ॐ सुमुखाय नमः । ॐ एकदन्ताय नमः ।
ओ-ङ्कपिलायनमः । ओ-ङ्गजकर्णकाय नमः ।
ॐ-लँम्बोदरायनमः । ॐ-विँकटाय नमः ।
ॐ-विँघ्नराजाय नमः । ओ-ङ्गणाधिपायनमः ।
ओ-न्धूमकेतवे नमः । ओ-ङ्गणाध्यक्षाय नमः ।
ओ-म्फालचन्द्राय नमः । ओ-ङ्गजाननाय नमः ।
ॐ-वँक्रतुण्डाय नमः । ॐ शूर्पकर्णाय नमः ।
ॐ हेरम्बाय नमः । ॐ स्कन्दपूर्वजाय नमः ।
ॐ सर्वसिद्धिप्रदाय नमः ।
ओ-म्महागणपतये नमः ।
नानाविध परिमल पत्र पुष्पाणि समर्पयामि । 11 ॥
धूपं
वनस्पत्युद्भविर्दिव्यैः नाना गन्धै-स्सुसंयुँतः ।
आघ्रेय-स्सर्वदेवाना-न्धूपो-ऽय-म्प्रतिगृह्यताम् ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
धूपं आघ्रापयामि । 12 ॥
दीपं
साज्य-न्त्रिवर्ति संयुँक्तं-वँह्निना यॊजित-म्प्रियम् ।
गृहाण मङ्गल-न्दीप-न्त्रैलोक्य तिमिरापह ॥
भक्त्या दीप-म्प्रयच्छामि देवाय परमात्मने ।
त्राहिमा-न्नरकाद्घोरात् दिव्य ज्योतिर्नमो-ऽस्तु ते ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
प्रत्यक्ष दीपं समर्पयामि । 13 ॥
धूप दीपानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
नैवेद्यं
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ । तत्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धि॒यो यो नः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
सत्य-न्त्वा ऋतेन परिषिञ्चामि ।
(सायङ्काले – ऋत-न्त्वा सत्येन परिषिञ्चामि)
अमृतमस्तु । अ॒मृ॒तो॒प॒स्तर॑णमसि ।
श्री महागणपतये नमः ……………….. समर्पयामि ।
ओ-म्प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ । ॐ अ॒पा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
ॐ-व्याँ॒नाय॒ स्वाहा᳚ । ॐ उ॒दा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
ॐ स॒मा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
मध्ये मध्ये पानीयं समर्पयामि ।
अ॒मृ॒ता॒पि॒धा॒नम॑सि । उत्तरापोशनं समर्पयामि ।
हस्तौ प्रक्षालयामि । पादौ प्रक्षालयामि ।
शुद्धाचमनीयं समर्पयामि ।
ओ-म्महागणपतये नमः ।
नैवेद्यं समर्पयामि । 14 ॥
ताम्बूलं
पूगीफलश्च कर्पूरैः नागवल्लीदलैर्युतम् ।
मुक्ताचूर्णसंयुँक्त-न्ताम्बूल-म्प्रतिगृह्यताम् ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
ताम्बूलं समर्पयामि । 15 ॥
नीराजनं
वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्तम्᳚ ।
आ॒दि॒त्यव॑र्णं॒ तम॑स॒स्तु पा॒रे ।
सर्वा॑णि रू॒पाणि॑ वि॒चित्य॒ धीरः॑ ।
नामा॑नि कृ॒त्वा-ऽभि॒वद॒न्॒, यदास्ते᳚ ।
ओ-म्महागणपतये नमः ।
नीराजनं समर्पयामि । 16 ॥
मन्त्रपुष्पं
सुमुखश्चैकदन्तश्च कपिलो गजकर्णकः
लम्बोदरश्च विकटो विघ्नराजो गणाधिपः ॥
धूमकेतुर्गणाध्यक्षः फालचन्द्रो गजाननः
वक्रतुण्डश्शूर्पकर्णो हेरम्बस्स्कन्दपूर्वजः ॥
षोडशैतानि नामानि यः पठेच्छृणुयादपि
विद्यारम्भे विवाहे च प्रवेशे निर्गमे तथा
सङ्ग्रामे सर्वकार्येषु विघ्नस्तस्य न जायते ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
सुवर्ण मन्त्रपुष्पं समर्पयामि ।
प्रदक्षिणं
यानिकानि च पापानि जन्मान्तरकृतानि च ।
तानि तानि प्रणश्यन्ति प्रदक्षिण पदे पदे ॥
पापो-ऽह-म्पापकर्मा-ऽह-म्पापात्मा पापसम्भवः ।
त्राहि मा-ङ्कृपया देव शरणागतवत्सल ॥
अन्यधा शरण-न्नास्ति त्वमेव शरण-म्मम ।
तस्मात्कारुण्य भावेन रक्ष रक्ष गणाधिप ॥
ओ-म्महागणपतये नमः ।
प्रदक्षिणा नमस्कारान् समर्पयामि ।
ओ-म्महागणपतये नमः ।
छत्र चामरादि समस्त राजोपचारान् समर्पयामि ॥
क्षमाप्रार्थन
यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपः पूजा क्रियादिषु ।
न्यूनं सम्पूर्णतां-याँति सद्यो वन्दे गजाननम् ॥
मन्त्रहीन-ङ्क्रियाहीन-म्भक्तिहीन-ङ्गणाधिप ।
यत्पूजित-म्मयादेव परिपूर्ण-न्तदस्तु ते ॥
ॐ-वँक्रतुण्ड महाकाय सूर्य कोटि समप्रभ ।
निर्विघ्न-ङ्कुरु मे देव सर्व कार्येषु सर्वदा ॥
अनया ध्यान आवाहनादि षोडशोपचार पूजया भगवान् सर्वात्मक-श्श्री महागणपति सुप्रीतो सुप्रसन्नो वरदो भवन्तु ॥
उत्तरे शुभकर्मण्यविघ्नमस्तु इति भवन्तो ब्रुवन्तु ।
उत्तरे शुभकर्मणि अविघ्नमस्तु ॥
तीर्थं
अकालमृत्युहरणं सर्वव्याधिनिवारणम् ।
समस्तपापक्षयकरं श्री महागणपति पादोदक-म्पावनं शुभम् ॥
श्री महागणपति प्रसादं शिरसा गृह्णामि ॥
उद्वासनं
ॐ-यँ॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वाः ।
तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्न् ।
ते ह॒ नाक॑-म्महि॒मान॑स्सचन्ते ।
यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒ध्यास्सन्ति॑ दे॒वाः ॥
ॐ श्री महागणपति नमः यथास्थानं उद्वासयामि ॥
शोभनार्थे क्षेमाय पुनरागमनाय च ।
ॐ शान्ति-श्शान्ति-श्शान्तिः ।
श्री सत्यनारायणस्वामि परिवार पूजा
पुन-स्सङ्कल्पं
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभ तिथौ मम इष्टकाम्यार्थ सिद्ध्यर्थ-म्मम राजद्वारे राजमुखे सर्वदा दिग्विजय प्राप्त्यर्थ-म्मम जन्मराशि वशात् नामराशि वशात् जन्मनक्षत्र वशात् नामनक्षत्र वशा-थ्षड्बल वेद वशात् नित्य गोचार वेद वशात् मम ये ये ग्रहाः अरिष्ट स्थानेषु स्थिता-स्स्तै-स्स्तैः क्रियमान कर्ममान वर्तमान वर्तिष्यमान सूचित भावित आगामित दुष्टारिष्ट परिहार द्वारा आयुष्य अभिवृद्ध्यर्थ-म्मम रमा परिवार समेत सत्यनारायण स्वामि अनुग्रह सिद्ध्यर्थं रमा परिवार समेत सत्यनारायण स्वामि प्रसादेन मम गृहे स्थिरलक्ष्मी प्राप्त्यर्थ-म्मम रमापरिवार समेत श्री सत्यनारायण स्वामि व्रत पूजा-ञ्च करिष्ये । तदङ्ग गणपत्यादि पञ्चलोकपालकपूजाम्, आदित्यादि नवग्रह पूजाम्, इन्द्रादि अष्टदिक्पालकपूजा-ञ्च करिष्ये ।
आदौ व्रताङ्ग देवताराधन-ङ्करिष्ये ।
वरुण पूज
इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑ म॒द्या च॑ मृडय ।
त्वाम॑व॒स्यु राच॑के ।
ओ-म्भूः वरुणमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता᳚त् ।
वि सी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठाः । (तै.ब्रा.2.8.8.8)
स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ विवः ॥
ओ-म्ब्रह्ममावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
पञ्चलोक पालक पूज
1. गणपति
ओ-ङ्ग॒णाना᳚-न्त्वा ग॒णप॑तिं हवामहे
क॒वि-ङ्क॑वी॒नामु॑प॒मश्र॑वस्तमम् ।
ज्ये॒ष्ठ॒राज॒-म्ब्रह्म॑णा-म्ब्रह्मणस्पत॒
आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभि॑स्सीद॒ साद॑नम् ॥
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवार समेतं
गणपतिं-लोँकपालकं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
2. ब्रह्म
ओ-म्ब्र॒ह्मा दे॒वाना᳚-म्पद॒वीः क॑वी॒नामृषि॒र्विप्रा॑णा-म्महि॒षो मृ॒गाणा᳚म् ।
श्ये॒नोगृध्रा॑णा॒ग्॒स्वधि॑ति॒र्वना॑ना॒ग्ं॒ सोमः॑ प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभन्॑ ॥
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवार समेतं
ब्रह्माणं-लोँकपालकं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
3. विष्णु
ॐ इ॒दं-विँष्णु॒र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् ।
समू॑ढमस्यपाग्ं सु॒रे ॥
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवार समेतं
विष्णुं-लोँकपालकं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
4. रुद्र
ओ-ङ्कद्रु॒द्राय॒ प्रचे॑तसे मी॒ढुष्ट॑माय॒ तव्य॑से।
वो॒चेम॒ शन्त॑मं हृ॒दे ॥ (ऋ.1.43.1)
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवार समेतं
रुद्रं-लोँकपालकं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
5. गौरि
ओ-ङ्गौ॒रीर्मिमा॑य सलि॒लानि॒ तक्ष॒त्येक॑पदी द्वि॒पदी॒ सा चतु॑ष्पदी ।
अ॒ष्टाप॑दी॒ नव॑पदी बभू॒वुषी॑ स॒हस्रा॑क्षरा पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥
(ऋ.1.161.41)
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पतिपुत्रपरिवार समेतं
गौरीं-लोँकपालकीं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
गणेशादि पञ्चलोकपालक देवताभ्यो नमः ।
ध्यायामि, आवाहयामि, आसनं समर्पयामि, पाद्यं समर्पयामि, अर्घ्यं समर्पयामि, आचमनीयं समर्पयामि, स्नानं समर्पयामि, शुद्धाचमनीयं समर्पयामि, वस्त्रं समर्पयामि, यज्ञोपवीतं समर्पयामि, गन्धं समर्पयामि, अक्षतान् समर्पयामि, पुष्पाणि समर्पयामि, धूपमाघ्रापयामि, दीप-न्दर्शयामि, नैवेद्यं समर्पयामि, ताम्बूलं समर्पयामि, मन्त्रपुष्पं समर्पयामि ।
गणेशादि पञ्चलोकपालक देवता प्रसाद सिद्धिरस्तु ॥
नवग्रह पूज
1. सूर्य ग्रहं
ॐ आस॒त्येन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृत॒-म्मर्त्य॑ञ्च ।
हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना-ऽऽदे॒वो या॑ति॒भुव॑ना वि॒पश्यन्॑ ॥
ओ-म्भूर्भुवस्सुव-स्सूर्यग्रहे आगच्छ ।
सूर्यग्रहं रक्तवर्णं रक्तगन्धं रक्तपुष्पं रक्तमाल्याम्बरधरं रक्तच्छत्र ध्वजपताकादि शोभित-न्दिव्यरथसमारुढ-म्मेरु-म्प्रदक्षिणी कुर्वाण-म्प्राङ्मुख-म्पद्मासनस्थ-न्द्विभुजं सप्ताश्वं सप्तरज्जु-ङ्कलिङ्गदेशाधिपति-ङ्काश्यपसगोत्र-म्प्रभवसंवँत्सरे माघमासे शुक्लपक्षे सप्तम्या-म्भानुवासरे अश्विनी नक्षत्रे जातं सिंहराश्यधिपति-ङ्किरीटिनं सुखासीन-म्पत्नीपुत्रपरिवार समेत-ङ्ग्रहमण्डले प्रविष्ठमस्मिन्नधिकरणे वर्तुलाकारमण्डले स्थापित स्वर्णप्रतिमारूपेण सूर्यग्रहमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ॐ अ॒ग्नि-न्दू॒तं-वृँ॑णीमहे॒ होता॑रं-विँ॒श्ववे॑दसम् ।
अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ सु॒क्रतु॑म्᳚ ॥ (ऋ.1.12.1)
सूर्यग्रहस्य अधिदेवताः अग्निं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं सूर्यग्रहस्य दक्षिणतः अग्निमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ओ-ङ्कद्रु॒द्राय॒ प्रचे॑तसे मी॒ढुष्ट॑माय॒ तव्य॑से।
वो॒चेम॒ शन्त॑मं हृ॒दे ॥ (ऋ.1.43.1)
सूर्यग्रहस्य प्रत्यधिदेवताः रुद्रं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं सूर्यग्रहस्य उत्तरतः रुद्रमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
2. चन्द्र ग्रहं
ॐ आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वत॑स्सोम॒ वृष्णि॑यम् ।
भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥
ओ-म्भूर्भुवस्सुव-श्चन्द्रग्रहे आगच्छ ।
चन्द्रग्रहं श्वेतवर्णं श्वेतगन्धं श्वेतपुष्पं श्वेतमाल्याम्बरधरं श्वेतच्छत्र ध्वजपताकादिशोभित-न्दिव्यरथसमारूढ-म्मेरु-म्प्रदक्षिणी कुर्वाण-न्दशाश्वरथवाहन-म्प्रत्यङ्मुख-न्द्विभुज-न्दण्डधरं-याँमुनदेशाधिपतिं आत्रेयसगोत्रं सौम्य संवँत्सरे कार्तीकमासे शुक्लपक्षे पौर्णमास्यां इन्दुवासरे कृत्तिका नक्षत्रे जात-ङ्कर्कटराश्यधिपति-ङ्किरीटिनं सुखासीन-म्पत्नीपुत्रपरि वारसमेत-ङ्ग्रहमण्डले प्रविष्ठमस्मिन्नधि करणे सूर्यग्रहस्य आग्नेयदिग्भागे समचतुरश्रमण्डले स्थापित रजतप्रतिमा रूपेण चन्द्रग्रहमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ॐ अ॒प्सुमे॒ सोमो॑ अब्रवीद॒न्तर्विश्वा॑नि भेष॒जा ।
अ॒ग्निञ्च॑ वि॒श्वश॑म्भुव॒माप॑श्च वि॒श्वभे॑षजीः ॥
चन्द्रग्रहस्य अधिदेवताः अपं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-ञ्चन्द्रग्रहस्य दक्षिणतः आपः आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ओ-ङ्गौ॒री मि॑माय सलि॒लानि॒ तक्ष॒त्येक॑पदी द्वि॒पदी॒ सा चतु॑ष्पदी ।
अ॒ष्टाप॑दी॒ नव॑पदी बभू॒वुषी॑ स॒हस्रा᳚क्षरा पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥
चन्द्रग्रहस्य प्रत्यधिदेवताः गौरीं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पतिपुत्रपरिवारसमेत-ञ्चन्द्रग्रहस्य उत्तरतः गौरीं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
3. अङ्गारक ग्रहं
ॐ अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् ।
अ॒पाग्ंरेताग्ं॑सि जिन्वति ॥
ओ-म्भूर्भुवस्सुवः अङ्गारकग्रहे आगच्छ ।
अङ्गारक ग्रहं रक्तवर्णं रक्तगन्धं रक्तपुष्पं रक्तमाल्याम्बरधरं रक्तच्छत्रध्वजपताकादिशोभित-न्दिव्यरथसमारूढ-म्मेरु-म्प्रदक्षिणी कुर्वाण-म्मेषवाहन-न्दक्षिणाभिमुख-ञ्चतुर्भुज-ङ्गदाशूलशक्तिधरं अवन्ती देशाधिपति-म्भारद्वाजसगोत्रं राक्षसनाम संवँत्सरे आषाढमासे शुक्लपक्षे दशम्या-म्भौमवासरे अनूराधा नक्षत्रे जात-म्मेष वृश्चिक राश्याधिपति-ङ्किरीटिनं सुखासीन-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-ङ्ग्रहमण्डले प्रविष्टमस्मिन्नधिकरणे सूर्यग्रहस्य दक्षिणदिग्भागे त्रिकोणाकारमण्डले स्थापित ताम्रप्रतिमारूपेण अङ्गारकग्रहं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
ॐ स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑-ऽनृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी ।
यच्छा॑न॒श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥
अङ्गारकग्रहस्य अधिदेवताः पृथिवीं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पुत्रपरिवारसमेतं अङ्गारकग्रहस्य दक्षिणतः पृथिवीं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ओ-ङ्क्षेत्र॑स्य॒ पति॑ना व॒यग्ंहि॒ते ने॑व जयामसि ।
गामश्व॑-म्पोष् अयि॒त्न्वा स नो॑ मृडाती॒दृशे᳚ ॥
अङ्गारकग्रहस्य प्रत्यधिदेवताः, क्षेत्रपालकं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं अङ्गारकग्रहस्य उत्तरतः, क्षेत्रपालकमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
4. बुध ग्रहं
ॐ उद्बु॑ध्यस्वाग्ने॒ प्रति॑जागृह्येनमिष्टापू॒र्ते सग्ंसृ॑जेथाम॒यञ्च॑ ।
पुनः॑ कृ॒ण्वग्ग्स्त्वा॑ पि॒तरं॒-युँवा॑नम॒न्वाताग्ं॑सी॒त्त्वयि॒ तन्तु॑मे॒तम् ॥
ओ-म्भूर्भुवस्सुवः बुधग्रहे आगच्छ ।
बुधग्रह-म्पीतवर्ण-म्पीतगन्ध-म्पीतपुष्प-म्पीतमाल्याम्बरधर-म्पीतच्छत्र ध्वजपताकादि शोभित-न्दिव्यरथसमारूढ-म्मेरु-म्प्रदक्षिणी कुर्वाणं सिंहवाहनं उदङ्मुख-म्मगधदेशाधिपति-ञ्चतुर्भुज-ङ्खड्गचर्माम्बरधरं आत्रेयसगोत्रं
अङ्गीरसनामसंवँत्सरे मार्गशीर्षमासे शुक्लपक्षे सप्तम्यां सौम्यवासरे पूर्वाभाद्रा नक्षत्रे जात-म्मिथुन कन्या राश्यधिपति-ङ्किरीटिनं सुखासीन-म्पत्नीपुत्र परिवारसमेत-ङ्ग्रहमण्डले प्रविष्टमस्मिन्नधिकरणे सूर्यग्रहस्य ईशान्यदिग्भागे बाणाकारमण्डले स्थापित कांस्यप्रतिमारूपेण बुधग्रहं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ॐ इ॒दं-विँष्णु॒र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् ।
समू॑ढमस्यपाग्ं सु॒रे ॥
विष्णो॑ र॒राट॑मसि॒ विष्णोः᳚ पृ॒ष्ठम॑सि॒
विष्णो॒श्श्नप्त्रे᳚स्थो॒ विष्णो॒स्स्यूर॑सि॒
विष्णो᳚र्ध्रु॒वम॑सि वैष्ण॒वम॑सि॒ विष्ण॑वे त्वा ॥
बुधग्रहस्य अधिदेवताः विष्णुं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-म्बुधग्रहस्य दक्षिणतः विष्णुमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ॐ स॒हस्र॑शीर्षा॒ पुरु॑षः । स॒ह॒स्रा॒क्ष-स्स॒हस्र॑पात् ।
स भूमिं॑-विँ॒श्वतो॑ वृ॒त्वा । अत्य॑तिष्ठद्दशाङ्गु॒लम् ।
बुधग्रहस्य प्रत्यधिदेवताः नारायणं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-म्बुधग्रहस्य उत्तरतः नारायणमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
5. बृहस्पति ग्रहं
ओ-म्बृह॑स्पते॒ अति॒यद॒र्यो अर्हा᳚द्द्यु॒मद्वि॒भाति॒ क्रतु॑म॒ज्जने॑षु ।
यद्दी॒दय॒च्चव॑सर्तप्रजात॒ तद॒स्मासु॒ द्रवि॑णन्धेहि चि॒त्रम् ॥
ओ-म्भूर्भुवस्सुवः बृहस्पतिग्रहे आगच्छ ।
बृहस्पतिग्रह-ङ्कनकवर्ण-ङ्कनकगन्ध-ङ्कनकपुष्प-ङ्कनकमाल्याम्बरधर-ङ्कनकच्छत्र ध्वजपताकादिशोभित-न्दिव्यरथसमारूढ-म्मेरु-म्प्रदक्षिणीकुर्वाणा-म्पूर्वाभिमुख-म्पद्मासनस्थ-ञ्चतुर्भुज-न्दण्डाक्षमालाधारिणं सिन्धु द्वीपदेशाधिपतिं आङ्गीरसगोत्रं आङ्गीरससंवँत्सरे वैशाखेमासे शुक्लपक्षे एकादश्या-ङ्गुरुवासरे उत्तरा नक्षत्रे जात-न्धनुर्मीनराश्यधिपति-ङ्किरीटिनं सुखासीन-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं
ग्रहमण्डले प्रविष्टमस्मिन्नधिकरणे सूर्यग्रहस्य उत्तरदिग्भागे दीर्घचतुरस्राकारमण्डले स्थापित त्रपुप्रतिमारूपेण बृहस्पतिग्रहं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ओ-म्ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒द्विसी॑म॒तस्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
सबु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठास्स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥
बृहस्पतिग्रहस्य अधिदेवता-म्ब्रह्माणं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-म्बृहस्पतिग्रहस्य दक्षिणतः ब्रह्माणमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ॐ इन्द्र॑मरुत्व इ॒ह पा॑हि॒ सोमं॒-यँथा॑ शार्या॒ते अपि॑बस्सु॒तस्य॑ ।
तव॒ प्रणी॑ती॒ तव॑ शूर॒शर्म॒न्नावि॑वासन्ति क॒वय॑स्सुय॒ज्ञाः ॥
बृहस्पतिग्रहस्य प्रत्यधिदेवताः इन्द्रं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-म्बृहस्पतिग्रहस्य उत्तरतः इन्द्रमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
6. शुक्र ग्रहं
ॐ शु॒क्र-न्ते॑ अ॒न्यद्य॑ज॒त-न्ते॑ अ॒न्यत् ।
विषु॑रूपे॒ अह॑नी॒ द्यौरि॑वासि ।
विश्वा॒ हि मा॒या अव॑सि स्वधावः ।
भ॒द्रा ते॑ पूषन्नि॒ह रा॒तिर॒स्त्विति॑ । (तै.आ.1.2.4.1)
ओ-म्भूर्भुवस्सुव-श्शुक्रग्रहे आगच्छ ।
शुक्रग्रहं श्वेतवर्णं श्वेतगन्धं श्वेतपुष्पं श्वेतमाल्याम्बरधरं श्वेतच्छत्र ध्वजपताकादिशोभित-न्दिव्यरथसमारूढ-म्मेरु-म्प्रदक्षिणी कुर्वाण-म्पूर्वाभिमुख-म्पद्मासन्थ-ञ्चतुर्भुज-न्दण्डाक्षमाला जटावल्कल धारिणि-ङ्काम्भोज देशाधिपति-म्भार्गवसगोत्र-म्पार्थिवसंवँत्सरे श्रावणमासे शुक्लपक्षे अष्टम्या-म्भृगुवासरे स्वाती नक्षत्रे जात-न्तुला वृषभराश्यधिपति-ङ्किरीटिनं सुखासीन-म्पत्नीपुत्रपरिवार समेत-ङ्ग्रहमण्डले प्रविष्टमस्मिन्नधिकरणे सूर्यग्रहस्य प्राग्भागे पञ्चकोणाकार मण्डले स्थापित सीस प्रतिमारूपेण शूक्रग्रहं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ॐ इ॒न्द्रा॒णीमा॒सु नारि॑षु सु॒पत्.ंई॑म॒हम॑श्रवम् ।
न ह्य॑स्या अप॒रञ्च॒न ज॒रसा॒ मर॑ते॒ पतिः॑ ॥
शुक्रग्रहस्य अधिदेवतां इन्द्राणीं साङ्गां सायुधां सवाहनं सशक्ति-म्पतिपुत्रपरिवारसमेतां शुक्रग्रहस्य दक्षिणतः इन्द्राणीं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ॐ इन्द्र॑ मरुत्व इ॒ह पा॑हि॒ सोमं॒-यँथा॑ शार्या॒ते अपि॑ब-स्सु॒तस्य॑ ।
तव॒ प्रणी॑ती॒ तव॑ शूर॒ शर्म॒न्ना वि॑वासन्ति क॒वयः॑ सुय॒ज्ञाः ॥ (ऋ.3.51.7)
शुक्रग्रहस्य प्रत्यधिदेवतां इन्द्रमरुत्वन्तं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं शुक्रग्रहस्य उत्तरतः इन्द्रमरुत्वन्तमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
7. शनि ग्रहं
ॐ शम॒ग्निर॒ग्निभिः॑ कर॒च्छ-न्न॑स्तपतु॒ सूर्यः॑ ।
शं-वाँतो॑ वात्वर॒पा अप॒ स्त्रिधः॑ ॥ (ऋ.8.12.9)
ओ-म्भूर्भुवस्सुव-श्शनैश्चरग्रहे आगच्छ ।
शनैश्चरग्रह-न्नीलवर्ण-न्नीलगन्ध-न्नीलपुष्प-न्नीलमाल्याम्बरधर-न्नीलच्छत्र ध्वजपताकादिशोभित-न्दिव्यरथसमारूढ-म्मेरु-म्प्रदक्षिणी कुर्वाण-ञ्चापासनस्थ-म्प्रत्यङ्मुख-ङ्गृद्ररथ-ञ्चतुर्भुजं शूलायुधधरं सौराष्ट्रदेशाधिपति-ङ्काश्यपसगोत्रं-विँश्वामित्र ऋषिं-विँभव संवँत्सरे पौष्यमासे शुक्लपक्षे नवम्यां स्थिरवासरे भरणी नक्षत्रे जात-म्मकुर कुम्भ राश्यधिपति-ङ्किरीटिनं सुखासीन-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-ङ्ग्रहमण्डले प्रविष्टमस्मिन्नधिकरणे सूर्यग्रहस्य पश्चिमदिग्भागे धनुराकारमण्डले स्थापित अयः प्रतिमारूपेण शनैश्चरग्रहमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ॐ-यँ॒माय॒ सोमं॑ सुनुत य॒माय॑ जुहुता ह॒विः ।
य॒मं ह॑ य॒ज्ञो ग॑च्छत्य॒ग्निदू॑तो॒ अर॑ङ्कृतः ॥ (ऋ.10.14.13)
शनैश्चरग्रहस्य अधिदेवतां-यँमं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं शनैश्चरग्रहस्य दक्षिणतः यमं आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ओ-म्प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒तान्य॒न्यो विश्वा॑ जा॒तानि॒ परि॒ ता ब॑भूव ।
यत्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ (ऋ.10.121.10)
शनैश्चरग्रहस्य प्रत्यधिदेवता-म्प्रजापतिं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं शनैश्चरग्रहस्य उत्तरतः प्रजापतिमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
8. राहु ग्रहं
ओ-ङ्कया॑ नश्चि॒त्र आभु॑वदू॒ती स॒दावृ॑ध॒स्सखा᳚ ।
कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ॥
ओ-म्भूर्भुवस्सुवः राहुग्रहे आगच्छ ।
राहुग्रह-न्धूम्रवर्ण-न्धूम्रगन्ध-न्धूम्रपुष्प-न्धूम्रमाल्याम्बरधर-न्धूम्रच्छत्र ध्वजपताकादिशोभित-न्दिव्यरथसमारूढ-म्मेरुं अप्रदक्षिणी कुर्वाणं सिंहासन-न्नैऋति मुखं शूर्पासनस्थ-ञ्चतुर्भुज-ङ्करालवक्त्र-ङ्खड्गचर्म धर-म्पैठीनसगोत्र-म्बर्बरदेशाधिपतिं राक्षसनामसंवँत्सरे भाद्रपदमासे कृष्ण पक्षे चतुर्दश्या-म्भानुवासरे विशाखा नक्षत्रे जातं सिंहराशि प्रयुक्त-ङ्किरीटिनं सुखासीनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-ङ्ग्रहमण्डले प्रविष्टमस्मिन्नधिकरणे सूर्यग्रहस्य नैऋतिदिग्भागे शूर्पाकार मण्डले स्थापित लोहप्रतिमा रूपेण राहुग्रहमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ॐ आ-ऽयङ्गौः पृश्नि॑रक्रमी॒दस॑नन्मा॒तर॒-म्पुनः॑ ।
पि॒तर॑ञ्च प्र॒यन्त्सुवः॑ ॥
राहुग्रहस्य अधिदेवता-ङ्गां साङ्गं सायुधं सवाहनां सशक्ति-म्पतिपुत्रपरिवारसमेतं राहुग्रहस्य दक्षिणतः गां आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ओ-न्नमो॑ अस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वीं अनु॑ ।
ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दिवि॒ तेभ्य॑स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥
राहुग्रहस्य प्रत्यधिदेवतां सर्पं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं राहुग्रहस्य उत्तरत-स्सर्पमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
9. केतु ग्रहं
ओ-ङ्के॒तुङ्कृ॒ण्वन्न॑के॒तवे॒ पेशो॑ मर्या अपे॒शसे᳚ ।
समु॒षद्भि॑रजायथाः ॥
ओ-म्भूर्भुवस्सुवः केतुगणैः आगच्छ ।
केतुगण-ञ्चित्रवर्ण-ञ्चित्रगन्ध-ञ्चित्रपुष्प-ञ्चित्रमाल्याम्बरधर-ञ्चित्रच्छत्र ध्वजपताकादिशोभित-न्दिव्यरथसमारूढ-म्मेरुं अप्रदक्षिणी कुर्वाण-न्ध्वजासनस्थ-न्दक्षिणाभिमुखं अन्तर्वेदि देशाधिपति-न्द्विबाहु-ङ्गदाधर-ञ्जैमिनि गोत्रं राक्षसनाम संवँत्सरे चैत्रमासे कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां इन्दुवासरे रेवती नक्षत्रेजात-ङ्कर्कटकराशि प्रयुक्तं सिंहासनासीन-ङ्ग्रहमण्डले प्रविष्टमस्मिन्नधिकरणे सूर्यग्रहस्य वायव्य दिग्भागे ध्वजाकार मण्डले स्थापित पञ्चलोह प्रतिमारूपेण केतुगणमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ॐ सचि॑त्र चि॒त्र-ञ्चि॒तयन्᳚तम॒स्मे चित्र॑क्षत्र चि॒त्रत॑मं-वँयो॒धाम् ।
च॒न्द्रं र॒यि-म्पु॑रु॒वीरम्᳚ बृ॒हन्त॒-ञ्चन्द्र॑च॒न्द्राभि॑र्गृण॒ते यु॑वस्व ॥
केतुगणस्य अधिदेवता-ञ्चित्रगुप्तं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-ङ्केतुगणस्य दक्षिणत-श्चित्रगुप्तमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
ओ-म्ब्र॒ह्मा दे॒वाना᳚-म्पद॒वीः क॑वी॒नामृषि॒र्विप्रा॑णा-म्महि॒षो मृ॒गाणा᳚म् ।
श्ये॒नोगृध्रा॑णा॒ग्॒स्वधि॑ति॒र्वना॑ना॒ग्ं॒ सोमः॑ प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभन्॑ ॥
केतुगणस्य प्रत्यधिदेवता-म्ब्रह्माणं साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-ङ्केतुग्रहस्य उत्तरतः ब्रह्माणमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ।
अधिदेवता प्रत्यधिदेवता सहितादित्यादि नवग्रह देवताभ्यो नमः ध्यायामि, आवहयामि, रत्नसिंहासनं समर्पयामि, पाद्यं समर्पयामि, अर्घ्यं समर्पयामि, आचमनीयं समर्पयामि, स्नानं समर्पयामि, शुद्धाचमनीयं समर्पयामि, वस्त्रं समर्पयामि, यज्ञोपवीतं समर्पयामि, गन्धं समर्पयामि, अक्षतान् समर्पयामि, पुष्पाणि समर्पयामि, धूपमाघ्रापयामि, दीपं समर्पयामि, नैवेद्यं समर्पयामि, ताम्बूलं समर्पयामि, मन्त्रपुष्पं समर्पयामि ।
अधिदेवता प्रत्यधिदेवतासहितादित्यादि नवग्रह देवता प्रसादसिद्धिरस्तु ।
इन्द्रादि अष्टदिक्पालक पूज
1. इन्द्रुडु
ॐ इन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒स्परि॒ हवा॑महे॒ जने॑भ्यः ।
अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः ॥ (ऋ.वे.1.7.10)
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-म्प्राग्दिग्भागे इन्द्र-न्दिक्पालकमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
2. अग्नि
ॐ अ॒ग्नि-न्दू॒तं-वृँ॑णीमहे॒ होता॑रं-विँ॒श्ववे॑दसम् ।
अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ सु॒क्रतु॑म् ॥ (ऋ.वे.1.12.1)
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं आग्नेयदिग्भागे अग्नि-न्दिक्पालकमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
3. यमुडु
ॐ-यँ॒माय॒ सोमं॑ सुनुत य॒माय॑ जुहुता ह॒विः ।
य॒मं ह॑ य॒ज्ञो ग॑च्छत्य॒ग्निदू॑तो॒ अर॑ङ्कृतः ॥ (ऋ.10.14.13)
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-न्दक्षिणदिग्भागे यम-न्दिक्पालकमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
4. निऋति
ओ-म्मॊ षु णः॒ परा॑परा॒ निर्ऋ॑तिर्दु॒र्हणा॑ वधीत् ।
प॒दी॒ष्ट तृष्ण॑या स॒ह ॥ (ऋ.1.38.06)
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-न्नैऋतिदिग्भागे निर्ऋति-न्दिक्पालकमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
5. वरुणुडु
ॐ इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑ म॒द्या च॑ मृडय ।
त्वाम॑व॒स्यु राच॑के ।
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेत-म्पश्चिमदिग्भागे वरुण-न्दिक्पालकमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
6. वायुवु
ओ-न्तव॑ वायवृतस्पते॒ त्वष्टु॑र्जामातरद्भुत ।
अवां॒स्या वृ॑णीमहे । (ऋ.8.21.20)
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं-वाँयुव्यदिग्भागे वायु-न्दिक्पालकमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
7. कुबेरुडु
ॐ सोमो॑ धे॒नुं सोमो॒ अर्व॑न्तमा॒शुं सोमो॑ वी॒र-ङ्क॑र्म॒ण्य॑-न्ददाति ।
सा॒द॒न्यं॑-विँद॒थ्यं॑ स॒भेय॑-म्पितृ॒श्रव॑णं॒-योँ ददा॑शदस्मै ॥ (ऋ.1.91.20)
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं उत्तरदिग्भागे कुबेर-न्दिक्पालकमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
8. ईशानुडु
ओ-न्तमीशा॑न॒-ञ्जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पति॑-न्धियञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् ।
पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्ध-स्स्व॒स्तये॑ ॥ (ऋ.1.89.5)
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं ईशानदिग्भागे ईशान-न्दिक्पालकमावाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
इन्द्रादि अष्टदिक्पालकदेवताभ्यो नमः ध्यायामि, आवहयामि, रत्नसिंहासनं समर्पयामि, पाद्यं समर्पयामि, अर्घ्यं समर्पयामि, आचमनीयं समर्पयामि, स्नानं समर्पयामि, शुद्धाचमनीयं समर्पयामि, वस्त्रं समर्पयामि, यज्ञोपवीतं समर्पयामि, गन्धं समर्पयामि, अक्षतान् समर्पयामि, पुष्पाणि समर्पयामि, धूपमाघ्रापयामि, दीपं समर्पयामि, नैवेद्यं समर्पयामि, ताम्बूलं समर्पयामि, मन्त्रपुष्पं समर्पयामि ।
इन्द्रादि अष्टदिक्पालक देवता प्रसादसिद्धिरस्तु ।
षोडशोपचार पूज
पञ्चामृत स्नानं
1. आप्यायस्येति क्षीरं (milk) –
ॐ आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वत॑स्सोम॒ वृष्णि॑यम् ।
भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥
क्षीरेण स्नपयामि ॥
2. दधिक्राव्णो इति दधि (yogurt) –
ओ-न्द॒धि॒क्राव्णो॑ अकारिष-ञ्जि॒ष्णोरश्व॑स्य वा॒जिनः॑ ।
सु॒रभि नो॒ मुखा॑ कर॒त्प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् ॥
दध्ना स्नपयामि ॥
3. शुक्रमसीति आज्यं (ghee) –
ॐ शु॒क्रम॑सि॒ ज्योति॑रसि॒ तेजो॑सि दे॒वोव॑स्सवि॒तोत्पु॑ना॒तु
अच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ।
आज्येन स्नपयामि ॥
4. मधुवाता ऋतायते इति मधु (honey) –
ओ-म्मधु॒वाता॑ ऋताय॒ते मधु॑क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः ।
माध्वी᳚र्न-स्स॒न्त्वौष॑धीः ।
मधु॒नक्त॑मु॒तोष॑सि॒ मधु॑म॒त्पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ ।
मधु॒द्यौर॑स्तु नः पि॒ता ।
मधु॑मान्नो॒ वन॒स्पति॒र्मधु॑माग्ं अस्तु॒ सूर्यः॑ ।
माध्वी॒र्गावो॑ भवन्तु नः ।
मधुना स्नपयामि ॥
5. स्वादुः पवस्येति शर्करा (sugar) –
ॐ स्वा॒दुः प॑वस्व दि॒व्याय॒ जन्म॑ने ।
स्वा॒दुरिन्द्रा᳚य सु॒हवी᳚तु नाम्ने ।
स्वा॒दुर्मि॒त्राय॒ वरु॑णाय वा॒यवे॒ ।
बृह॒स्पत॑ये॒ मधु॑मां॒ अदा᳚भ्यः ।
शर्करेण स्नपयामि ॥
फलोदकं (coconut water)
याः फ॒लिनी॒र्या अ॑फ॒ला अ॑पु॒ष्पायाश्च॑ पु॒ष्पिणीः॑ ।
बृह॒स्पति॑ प्रसूता॒स्तानो॑ मुन्च॒न्त्वग्ं ह॑सः ॥
फलोदकेन स्नपयामि ॥
(take the Vishnu image out and wash it with clean water, while reciting the following)
शुद्धोदकं
ॐ आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन ।
म॒हेरणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो वः॑ शि॒वत॑मो रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ ।
उ॒श॒तीरि॑व मा॒त॑रः ।
तस्मा॒ अर॑ङ्गमामवो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ।
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ।
शुद्धोदकेन स्नपयामि ।
(wipe the Vishnu image with a fresh cloth, decorate it with Gandham and Kumkuma, keep it in a betal leaf and place it in the Mandapa close to the Kalasha)
ओ-न्ना॒रा॒य॒णाय॑ वि॒द्महे॑ वासुदे॒वाय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ विष्णुः प्रचो॒दया᳚त् ॥
ओ-म्म॒हा॒दे॒व्यै च॑ वि॒द्महे॑ विष्णुप॒त्नी च॑ धीमहि ।
तन्नो॑ लक्ष्मीः प्रचो॒दया᳚त् ॥
अस्मिन्कलशे अस्या-म्प्रतिमायां श्रीरमासहित सत्यनारायण स्वामिन् आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
प्राणप्रतिष्ठापनं
ॐ अस्य श्री प्राणप्रतिष्ठापन महामन्त्रस्य ब्रह्मविष्णुमहेश्वरा ऋषयः, ऋग्यजुस्सामाथर्वाणि छन्दांसि, प्राणश्शक्तिः, परा देवता, आ-म्बीजम्, ह्रीं शक्तिः, क्रो-ङ्कीलकम्, श्रीरमासहित सत्यनारायण स्वामि देवता प्राणप्रतिष्ठार्थे विनियोगः ।
करन्यासं
ॐ आं अङ्गुष्ठाभ्या-न्नमः ।
ॐ ह्री-न्तर्जनीभ्या-न्नमः ।
ओ-ङ्क्रो-म्मध्यमाभ्या-न्नमः ।
ॐ आं अनामिकाभ्या-न्नमः ।
ॐ ह्री-ङ्कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-ङ्क्रो-ङ्करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः ।
अङ्गन्यासं
ॐ आं हृदयाय नमः ।
ॐ ह्रीं शिरसे स्वाहा ।
ओ-ङ्क्रों शिखयै वषट् ।
ॐ आ-ङ्कवचाय हुम् ।
ॐ ह्री-न्नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ओ-ङ्क्रों अस्त्राय फट् ।
ओ-म्भूर्भुवस्सुवरोमिति दिग्बन्धः ॥
ध्यानं
रक्ताम्भोधिस्थपोतोल्लसदरुणसरोजाधिरूढा कराब्जैः ।
पाश-ङ्कोदण्डमिक्षूद्भवमलिगुणमप्यङ्कुश-ञ्चापबाणाम् ।
बिभ्राणा सृक्कपाल-न्त्रिणयनलसिता पीनवक्षोरुहाढ्या ।
देवी बालार्कवर्णा भवतु सुखकरी प्राणशक्तिः परा नः ।
ॐ शान्ताकार-म्भुजगशयन-म्पद्मनाभं सुरेशं
विश्वाकार-ङ्गगनसदृश-म्मेघवर्णं शुभाङ्गम् ।
लक्ष्मीकान्त-ङ्कमलनयनं-योँगिहृद्ध्यानगम्यं
वन्दे विष्णु-म्भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥
ॐ आं ह्री-ङ्क्रो-ङ्क्रों ह्रीं आं-यंँ रं-लंँ वं शं षं सं हं-लँ-ङ्क्षं हं स-स्सो-ऽहम् ।
अस्या-म्मूर्तौ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामि देवता प्राणः इह प्राणः ।
श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामि देवता जीवः इह-स्स्थितः ।
अस्या-म्मूर्तौ श्री रमासहित सत्यनारायणस्य सर्वेन्द्रियाणि वाङ्मनः त्वक्चक्षु-श्श्रोत्र जिह्वा घ्राण वाक्पाणिपाद पायूपस्थानि इहैवागत्य सुख-ञ्चिर-न्तिष्टन्तु स्वाहा ।
ॐ असु॑नीते॒ पुन॑र॒स्मासु॒ चक्षुः॒
पुनः॑ प्रा॒णमि॒ह नो᳚ धेहि॒ भोग᳚म् ।
ज्योक्प॑श्येम॒ सूर्य॑मु॒च्चर᳚न्त॒
मनु॑मते मृ॒डया᳚ न-स्स्व॒स्ति ॥
अ॒मृतं॒-वैँ प्रा॒णा अ॒मृत॒मापः॑
प्रा॒णाने॒व य॑थास्था॒नमुप॑ह्वयते ॥
आवाहितो भव स्थापितो भव ।
सुप्रसन्नो भव वरदो भव ।
स्वामिन् सर्वजगन्नाथ यावत्पूजावसानकम् ।
तावत्त्व-म्प्रीतिभावेन कलशे-ऽस्मिन् सन्निधि-ङ्कुरु ॥
साङ्गं सायुधं सवाहनं सशक्ति-म्पत्नीपुत्रपरिवारसमेतं श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि ॥
ध्यानं
ध्यायेत्सत्य-ङ्गुणातीत-ङ्गुणत्रयसमन्वितम् ।
लोकनाथ-न्त्रिलोकेश-ङ्कौस्तुभाभरणं हरिम् ॥
पीताम्बर-न्नीलवर्णं श्रीवत्स पदभूषितम् ।
गोविन्द-ङ्गोकुलानन्द-म्ब्रह्माद्यैरपि पूजितम् ॥
श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः ध्यानं समर्पयामि ॥
आवाहनं
ॐ स॒हस्र॑शीर्षा॒ पुरु॑षः ।
स॒ह॒स्रा॒क्ष-स्स॒हस्र॑पात् ।
स भूमिं॑-विँ॒श्वतो॑ वृ॒त्वा ।
अत्य॑तिष्ठद्दशाङ्गु॒लम् ।
ज्योतिश्शान्तं सर्वलोकान्तरस्थं
ओङ्काराख्यं-योँगिहृद्ध्यानगम्यम् ।
साङ्गं शक्तिं सायुध-म्भक्तिसेव्यं
सर्वाकारं-विँष्णुमावाहयामि ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः आवाहनं समर्पयामि ।
आसनं
पुरु॑ष ए॒वेदग्ं सर्वम्᳚ ।
यद्भू॒तं-यँच्च॒ भव्यम्᳚ ।
उ॒तामृ॑त॒त्वस्येशा॑नः ।
य॒दन्ने॑नाति॒रोह॑ति ।
कल्पद्रुमूले मणिवेदिमध्ये
सिंहासनं स्वर्णमयं-विँचित्रम् ।
विचित्र वस्त्रावृतमच्युत प्रभो
गृहाण लक्ष्मीधरणीसमेत ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः आसनं समर्पयामि ।
पाद्यं
ए॒तावा॑नस्य महि॒मा ।
अतो॒ ज्यायाग्॑श्च॒ पूरु॑षः ।
पादो᳚-ऽस्य॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ ।
त्रि॒पाद॑स्या॒मृत॑-न्दि॒वि ।
नारायण नमस्ते-ऽस्तु नरकार्णवतारक ।
पाद्य-ङ्गृहाण देवेश मम सौख्यं-विँवर्थय ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः पादयोः पाद्यं समर्पयामि ।
अर्घ्यं
त्रि॒पादू॒र्ध्व उदै॒त्पुरु॑षः ।
पादो᳚-ऽस्ये॒हा-ऽऽभ॑वा॒त्पुनः॑ ।
ततो॒ विष्व॒ङ्व्य॑क्रामत् ।
सा॒श॒ना॒न॒श॒ने अ॒भि ।
व्यक्ता-ऽव्यक्त स्वरूपाय हृषीकपतये नमः ।
मया निवेदितो भक्त्याह्यर्घ्यो-ऽय-म्प्रतिगृह्यताम् ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः हस्तयोः अर्घ्यं समर्पयामि ।
आचमनीयं
तस्मा᳚द्वि॒राड॑जायत ।
वि॒राजो॒ अधि॒ पूरु॑षः ।
स जा॒तो अत्य॑रिच्यत ।
प॒श्चाद्भूमि॒मथो॑ पु॒रः ।
मन्दाकिन्यास्तु यद्वारि सर्वपापहरं शुभम् ।
तदिद-ङ्कल्पित-न्देव सम्यगाचम्यतां-विँभो ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः मुखे आचमनीयं समर्पयामि ।
स्नानं
यत्पुरु॑षेण ह॒विषा᳚ ।
दे॒वा य॒ज्ञमत॑न्वत ।
व॒स॒न्तो अ॑स्यासी॒दाज्यम्᳚ ।
ग्री॒ष्म इ॒ध्मश्श॒रद्ध॒विः ।
पञ्चामृत स्नानं
आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वत॑स्सोम॒ वृष्णि॑यम् ।
भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः, क्षीरेण स्नपयामि ।
द॒धि॒क्राव्णो॑ अकारिष-ञ्जि॒ष्णोरश्व॑स्य वा॒जिनः॑ ।
सु॒र॒भि नो॒ मुखा॑ कर॒त्प्राण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः दध्ना स्नपयामि ।
शु॒क्रम॑सि॒ ज्योति॑रसि॒ तेजो॑सि दे॒वोव॑स्सवि॒तोत्पु॑ना॒तु
अच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः आज्येन स्नपयामि ।
मधु॒वाता॑ ऋताय॒ते मधु॑क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः ।
माध्वी᳚र्न-स्स॒न्त्वौष॑धीः ।
मधु॒नक्त॑मु॒तोष॑सि॒ मधु॑म॒-त्पार्थि॑व॒ग्ं॒रजः॑ ।
मधु॒द्यौर॑स्तु नः पि॒ता ।
मधु॑मान्नो॒ वन॒स्पति॒र्मधु॑माग्ं अस्तु॒ सूर्यः॑ ।
माध्वी॒र्गावो॑ भवन्तु नः ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः मधुना स्नपयामि ।
स्वा॒दुः प॑वस्व दि॒व्याय॒ जन्म॑ने ।
स्वा॒दुरिन्द्रा᳚य सु॒हवी᳚तु नाम्ने ।
स्वा॒दुर्मि॒त्राय॒ वरु॑णाय वा॒यवे॒ ।
बृह॒स्पत॑ये॒ मधु॑मां॒ अदा᳚भ्यः ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नम-श्शर्करेण स्नपयामि ।
याः फ॒लिनी॒र्या अ॑फ॒ला अ॑पु॒ष्पायाश्च॑ पु॒ष्पिणीः॑ ।
बृह॒स्पति॑ प्रसूता॒स्तानो॑ मुन्च॒न्त्वग्ं ह॑सः ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः फलोदकेन स्नपयामि ।
शुद्धोदक स्नानं
आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन ।
म॒हेरणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो वः॑ शि॒वत॑मो रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ ।
उ॒श॒तीरि॑व मा॒त॑रः ।
तस्मा॒ अर॑ङ्गमामवो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ।
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ।
तीर्थोदकैः काञ्चनकुम्भ संस्थैः
सुवासितैर्देव कृपारसार्द्रैः ।
मयार्पितं स्नानविधि-ङ्गृहाण
पादाब्जनिष्य्टूत नदीप्रवाहः ।
नदीना-ञ्चैव सर्वासामानीत-न्निर्मलोदकम् ।
स्नानं स्वीकुरु देवेश मया दत्तं सुरेश्वर ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नम-श्शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि ।
स्नानानन्तरं शुद्ध आचमनीयं समर्पयामि ॥
वस्त्रं
स॒प्तास्या॑सन्परि॒धयः॑ ।
त्रि-स्स॒प्त स॒मिधः॑ कृ॒ताः ।
दे॒वा यद्य॒ज्ञ-न्त॑न्वा॒नाः ।
अब॑ध्न॒न्पुरु॑ष-म्प॒शुम् ।
वेदसूक्तसमायुक्ते यज्ञसाम समन्विते ।
सर्ववर्णप्रदे देव वास शीते विनिर्मिते ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः वस्त्रयुग्मं समर्पयामि ।
यज्ञोपवीतं
तं-यँ॒ज्ञ-म्ब॒र्हिषि॒ प्रौक्षन्॑ ।
पुरु॑ष-ञ्जा॒तम॑ग्र॒तः ।
तेन॑ दे॒वा अय॑जन्त ।
सा॒ध्या ऋष॑यश्च॒ ये ।
ब्रह्म विष्णु महेशाना-न्निर्मित-म्ब्रह्मसूत्रकम् ।
गृहाण भगवन्विष्णो सर्वेष्टफलदो भव ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः यज्ञोपवीतं समर्पयामि ।
गन्धं
तस्मा᳚द्य॒ज्ञात्स॑र्व॒हुतः॑ ।
सम्भृ॑त-म्पृषदा॒ज्यम् ।
प॒शूग्स्ताग्श्च॑क्रे वाय॒व्यान्॑ ।
आ॒र॒ण्यान्ग्रा॒म्याश्च॒ ये ।
श्रीखण्ड-ञ्चन्दन-न्दिव्य-ङ्गन्धाढ्यं सुमनोहरम् ।
विलेपनं सुरश्रेष्ठ प्रीत्यर्थ-म्प्रतिगृह्यताम् ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः दिव्य श्री चन्दनं समर्पयामि ।
आभरणं
तस्मा᳚द्य॒ज्ञात्स॑र्व॒हुतः॑ ।
ऋच॒-स्सामा॑नि जज्ञिरे ।
छन्दाग्ं॑सि जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् ।
यजु॒स्तस्मा॑दजायत ।
हिरण्य हार केयूर ग्रैवेय मणिकङ्कणैः ।
सुहार-म्भूषणैर्युक्त-ङ्गृहाण पुरुषोत्तम ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नम-स्सर्वाभरणानि समर्पयामि ।
पुष्पाणि
तस्मा॒दश्वा॑ अजायन्त ।
ये के चो॑भ॒याद॑तः ।
गावो॑ ह जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् ।
तस्मा᳚ज्जा॒ता अ॑जा॒वयः॑ ।
मल्लिकादि सुगन्धीनि मालत्यादीनि वै प्रभो ।
मया-ऽहृतानि पूजार्थ-म्पुष्पाणि प्रतिगृह्यताम् ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः नानाविध परिमल पत्र पुष्पाणि समर्पयामि ।
अथाङ्ग पूज
ओ-ङ्केशवाय नमः पादौ पूजयामि ।
ओ-ङ्गोविन्दाय नमः गुल्फौ पूजयामि ।
ॐ इन्दिरापतये नमः जङ्घे पूजयामि ।
ॐ अनघाय नमः जानुनी पूजयामि ।
ओ-ञ्जनार्दनाय नमः ऊरू पूजयामि ।
ॐ-विँष्टरश्रवसे नमः कटि-म्पूजयामि ।
ओ-म्पद्मनाभाय नमः नाभि-म्पूजयामि ।
ओ-ङ्कुक्षिस्थाखिलभुवनाय नमः उदर-म्पूजयामि ।
ॐ-लँक्ष्मीवक्षस्स्थलालयाय नमः वक्षस्थल-म्पूजयामि ।
ॐ शङ्खचक्रगदाशार्ङ्गपाणये नमः बाहू-न्पूजयामि ।
ओ-ङ्कम्बुकण्ठाय नमः कण्ठ-म्पूजयामि ।
ओ-म्पूर्णेन्दुनिभवक्त्राय नमः वक्त्र-म्पूजयामि ।
ओ-ङ्कुन्दकुट्मलदन्ताय नमः दन्ता-न्पूजयामि ।
ओ-न्नासाग्रमौक्तिकाय नमः नासिका-म्पूजयामि ।
ॐ रत्नकुण्डलाय नमः कर्णौ पूजयामि ।
ॐ सूर्यचन्द्राग्निधारिणे नमः नेत्रे पूजयामि ।
ॐ सुललाटाय नमः ललाट-म्पूजयामि ।
ॐ सहस्रशिरसे नम-श्शिरः पूजयामि ।
श्री रमासहित श्री सत्यनारायण स्वामिने नम-स्सर्वाण्यङ्गानि पूजयामि ॥
श्री सत्यनारायण अष्टोत्तरशत नाम पूजा
ओ-न्नारायणाय नमः ।
ओ-न्नराय नमः ।
ॐ शौरये नमः ।
ओ-ञ्चक्रपाणये नमः ।
ओ-ञ्जनार्दनाय नमः ।
ॐ-वाँसुदेवाय नमः ।
ओ-ञ्जगद्योनये नमः ।
ॐ-वाँमनाय नमः ।
ओ-ञ्ज्ञानपञ्जराय नमः (10)
ॐ श्रीवल्लभाय नमः ।
ओ-ञ्जगन्नाथाय नमः ।
ओ-ञ्चतुर्मूर्तये नमः ।
ॐ-व्योँमकेशाय नमः ।
ॐ हृषीकेशाय नमः ।
ॐ शङ्कराय नमः ।
ओ-ङ्गरुडध्वजाय नमः ।
ओ-न्नारसिंहाय नमः ।
ओ-म्महादेवाय नमः ।
ॐ स्वयम्भुवे नमः ।
ओ-म्भुवनेश्वराय नमः (20)
ॐ श्रीधराय नमः ।
ओ-न्देवकीपुत्राय नमः ।
ओ-म्पार्थसारथये नमः ।
ॐ अच्युताय नमः ।
ॐ शङ्खपाणये नमः ।
ओ-म्परञ्ज्योतिषे नमः ।
ॐ आत्मज्योतिषे नमः ।
ॐ अचञ्चलाय नमः ।
ॐ श्रीवत्साङ्काय नमः ।
ॐ अखिलाधाराय नमः (30)
ॐ सर्वलोकप्रतिप्रभवे नमः ।
ओ-न्त्रिविक्रमाय नमः ।
ओ-न्त्रिकालज्ञानाय नमः ।
ओ-न्त्रिधाम्ने नमः ।
ओ-ङ्करुणाकराय नमः ।
ॐ सर्वज्ञाय नमः ।
ॐ सर्वगाय नमः ।
ॐ सर्वस्मै नमः ।
ॐ सर्वेशाय नमः ।
ॐ सर्वसाक्षिकाय नमः (40)
ॐ हरये नमः ।
ॐ शार्ङ्गिणे नमः ।
ॐ हराय नमः ।
ॐ शेषाय नमः ।
ॐ हलायुधाय नमः ।
ॐ सहस्रबाहवे नमः ।
ॐ अव्यक्ताय नमः ।
ॐ सहस्राक्षाय नमः ।
ॐ अक्षराय नमः ।
ओ-ङ्क्षराय नमः (50)
ओ-ङ्गजारिघ्नाय नमः ।
ओ-ङ्केशवाय नमः ।
ओ-ङ्केशिमर्दनाय नमः ।
ओ-ङ्कैटभारये नमः ।
ॐ अविद्यारये नमः ।
ओ-ङ्कामदाय नमः ।
ओ-ङ्कमलेक्षणाय नमः ।
ॐ हंसशत्रवे नमः ।
ॐ अधर्मशत्रवे नमः ।
ओ-ङ्काकुत्थ्साय नमः (60)
ओ-ङ्खगवाहनाय नमः ।
ओ-न्नीलाम्बुदद्युतये नमः ।
ओ-न्नित्याय नमः ।
ओ-न्नित्यतृप्ताय नमः ।
ओ-न्नित्यानन्दाय नमः ।
ॐ सुराध्यक्षाय नमः ।
ओ-न्निर्विकल्पाय नमः ।
ओ-न्निरञ्जनाय नमः ।
ओ-म्ब्रह्मण्याय नमः ।
ओ-म्पृथिवीनाथाय नमः (70)
ओ-म्पीतवाससे नमः ।
ओ-ङ्गुहाश्रयाय नमः ।
ॐ-वेँदगर्भाय नमः ।
ॐ-विँभवे नमः ।
ॐ-विँष्णवे नमः ।
ॐ श्रीमते नमः ।
ओ-न्त्रैलोक्यभूषणाय नमः ।
ॐ-यँज्ञमूर्तये नमः ।
ॐ अमेयात्मने नमः ।
ॐ-वँरदाय नमः (80)
ॐ-वाँसवानुजाय नमः ।
ओ-ञ्जितेन्द्रियाय नमः ।
ओ-ञ्जितक्रोधाय नमः ।
ॐ समदृष्टये नमः ।
ॐ सनातनाय नमः ।
ओ-म्भक्तप्रियाय नमः ।
ओ-ञ्जगत्पूज्याय नमः ।
ओ-म्परमात्मने नमः ।
ॐ असुरान्तकाय नमः ।
ॐ सर्वलोकानामन्तकाय नमः (90)
ॐ अनन्ताय नमः ।
ॐ अनन्तविक्रमाय नमः ।
ओ-म्मायाधाराय नमः ।
ओ-न्निराधाराय नमः ।
ॐ सर्वाधाराय नमः ।
ओ-न्धराधाराय नमः ।
ओ-न्निष्कलङ्काय नमः ।
ओ-न्निराभासाय नमः ।
ओ-न्निष्प्रपञ्चाय नमः ।
ओ-न्निरामयाय नमः (100)
ओ-म्भक्तवश्याय नमः ।
ओ-म्महोदाराय नमः ।
ओ-म्पुण्यकीर्तये नमः ।
ओ-म्पुरातनाय नमः ।
ओ-न्त्रिकालज्ञाय नमः ।
ॐ-विँष्टरश्रवसे नमः ।
ओ-ञ्चतुर्भुजाय नमः ।
ॐ श्रीसत्यनारायणस्वामिने नमः (108)
धूपं
यत्पुरु॑षं॒-व्यँ॑दधुः ।
क॒ति॒धा व्य॑कल्पयन्न् ।
मुख॒-ङ्किम॑स्य॒ कौ बा॒हू ।
कावू॒रू पादा॑वुच्येते ।
दशाङ्ग-ङ्गुग्गुलोपेतं सुगन्धं सुमनोहरम् ।
धूप-ङ्गृहाण देवेश सर्वदेव नमस्कृत ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः धूपमाघ्रापयामि ।
दीपं
ब्रा॒ह्म॒णो᳚-ऽस्य॒ मुख॑मासीत् ।
बा॒हू रा॑ज॒न्यः॑ कृ॒तः ।
ऊ॒रू तद॑स्य॒ यद्वैश्यः॑ ।
प॒द्भ्याग्ं शू॒द्रो अ॑जायत ।
घृता त्रिवर्ति संयुँक्तं-वँह्निना यॊजित-म्प्रियम् ।
दीप-ङ्गृहाण देवेश त्रैलोक्य तिमिरापहम् ॥
भक्त्या दीप-म्प्रयच्छामि देवाय परमात्मने ।
त्राहि मा-न्नरकाद्घोरात् दीपज्योतिर्नमो-ऽस्तु ते ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः दीपं समर्पयामि ।
नैवेद्यं
च॒न्द्रमा॒ मन॑सो जा॒तः ।
चक्षो॒-स्सूर्यो॑ अजायत ।
मुखा॒दिन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॑ ।
प्रा॒णाद्वा॒युर॑जायत ।
सौवर्णस्थालिमध्ये मणिगणखचिते गोघृताक्तान् सुपक्वान् ।
भक्ष्या-न्भोज्यांश्च लेह्यानपरिमितरसान् चोष्यमन्न-न्निधाय ॥
नानाशाकैरुपेत-न्दधि मधु स गुड क्षीर पानीययुक्तम् ।
ताम्बूल-ञ्चापि विष्णोः प्रतिदिवसमह-म्मानसे कल्पयामि ॥
राजान्नं सूप संयुँक्तं शाकचोष्य समन्वितम् ।
घृत भक्ष्य समायुक्त-न्नैवेद्य-म्प्रतिगृह्यताम् ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः महानैवेद्यं समर्पयामि ।
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ । तत्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धि॒यो यो नः॑ प्रचो॒दया᳚त् ॥
सत्य-न्त्वा ऋतेन परिषिञ्चामि (ऋत-न्त्वा सत्येन परिषिञ्चामि)
अमृतमस्तु । अमृतोपस्तरणमसि ।
ओ-म्प्राणाय स्वाहा । ॐ अपानाय स्वाहा । ॐ-व्याँनाय स्वाहा ।
ॐ उदानाय स्वाहा । ॐ समानाय स्वाहा ।
मध्ये मध्ये पानीयं समर्पयामि ।
अमृतापिधानमसि ।
उत्तरापोशनं समर्पयामि । हस्तौ प्रक्षालयामि ।
पादौ प्रक्षालयामि । मुखे शुद्धाचमनीयं समर्पयामि ।
ताम्बूलं
नाभ्या॑ आसीद॒न्तरि॑क्षम् ।
शी॒र्ष्णो द्यौ-स्सम॑वर्तत ।
प॒द्भ्या-म्भूमि॒र्दिश॒-श्श्रोत्रा᳚त् ।
तथा॑ लो॒काग्ं अ॑कल्पयन्न् ।
पूगीफलै-स्स कर्पूरैः नागवल्ली दलैर्युतम् ।
मुक्ताचूर्ण समायुक्त-न्ताम्बूल-म्प्रतिगृह्यताम् ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः ताम्बूलं समर्पयामि ।
नीराजनं
(stand up)
वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्तम्᳚ ।
आ॒दि॒त्यव॑र्णं॒ तम॑स॒स्तु पा॒रे ।
सर्वा॑णि रू॒पाणि॑ वि॒चित्य॒ धीरः॑ ।
नामा॑नि कृ॒त्वा-ऽभि॒वद॒न्॒ यदास्ते᳚ ।
नर्य॑ प्र॒जा-म्मे॑ गोपाय । अ॒मृ॒त॒त्वाय॑ जी॒वसे᳚ ।
जा॒ता-ञ्ज॑नि॒ष्यमा॑णा-ञ्च । अ॒मृते॑ स॒त्ये प्रति॑ष्ठिताम् ।
अथ॑र्व पि॒तु-म्मे॑ गोपाय । रस॒मन्न॑मि॒हायु॑षे ।
अद॑ब्धा॒यो-ऽशी॑ततनो । अवि॑ष-न्नः पि॒तु-ङ्कृ॑णु ।
शग्ग्ंस्य॑ प॒शून्मे॑ गोपाय । द्वि॒पदो॒ ये चतु॑ष्पदः ॥ (तै.ब्रा.1.2.1.25)
अ॒ष्टाश॑फाश्च॒ य इ॒हाग्ने᳚ । ये चैक॑शफा आशु॒गाः ।
सप्रथ स॒भा-म्मे॑ गोपाय । ये च॒ सभ्या᳚-स्सभा॒सदः॑ ।
तानि॑न्द्रि॒याव॑तः कुरु । सर्व॒मायु॒रुपा॑सताम् ।
अहे॑ बुध्निय॒ मन्त्र॑-म्मे गोपाय । यमृष॑यस्त्रैवि॒दा वि॒दुः ।
ऋच॒-स्सामा॑नि॒ यजूग्ं॑षि । सा हि श्रीर॒मृता॑ स॒ताम् ॥ (तै.ब्रा.1.2.1.26)
मा नो हिग्ंसीज्जातवेदो गामश्व-म्पुरुष-ञ्जगत् ।
अभिभ्र दग्न आगहि श्रिया मा परिपातय ॥
सम्राज-ञ्च विराज-ञ्चा-ऽभि श्रीर्याच नो गृहे ।
लक्ष्मी राष्ट्रस्य या मुखे तया मा सग्ं सृजामसि ॥
सन्तत श्रीरस्तु सर्वमङ्गलानि भवन्तु नित्यश्रीरस्तु नित्यमङ्गलानि भवन्तु ॥
नीराजन-ङ्गृहाणेद-म्पञ्चवर्ति समन्वितम् ।
तेजोराशिमय-न्दत्त-ङ्गृहाण त्वं सुरेश्वर ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः कर्पूर नीराजनं समर्पयामि ।
नीराजनानन्तरं शुद्धाचमनीयं समर्पयामि । नमस्करोमि ।
मन्त्रपुष्पं
धा॒ता पु॒रस्ता॒द्यमु॑दाज॒हार॑ ।
श॒क्रः प्रवि॒द्वान्प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः ।
तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति ।
नान्यः पन्था॒ अय॑नाय विद्यते ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नम-स्सुवर्ण दिव्य मन्त्रपुष्पं समर्पयामि ।
आत्मप्रदक्षिण नमस्कारं
यानिकानि च पापानि जन्मान्तरकृतानि च
तानि तानि प्रणश्यन्ति प्रदक्षिण पदे पदे ।
पापो-ऽह-म्पापकर्मा-ऽह-म्पापात्मा पापसम्भव ।
त्राहिमा-ङ्कृपया देव शरणागतवत्सला ।
अन्यथा शरण-न्नास्ति त्वमेव शरण-म्मम ।
तस्मात्कारुण्य भावेन रक्ष रक्ष सत्येश्वर ।
प्रदक्षिण-ङ्करिष्यामि सर्वभ्रमनिवारणम् ।
संसारसागरान्मा-न्त्वं उद्धरस्य महाप्रभो ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः आत्मप्रदक्षिण नमस्कारान् समर्पयामि ।
साष्टाङ्ग नमस्कारं
उरसा शिरसा दृष्ट्या मनसा वचसा तथा ।
पद्भ्या-ङ्कराभ्या-ङ्कर्णाभ्या-म्प्रणामो-ऽष्टाङ्गमुच्यते ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नम-स्साष्टाङ्ग नमस्कारां समर्पयामि ।
सर्वोपचाराः
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नम-श्छत्रं आच्छादयामि ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नम-श्चामरैर्वीजयामि ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः नृत्य-न्दर्शयामि ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः गीतं श्रावयामि ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः आन्दोलिकान्नारोहयामि ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः अश्वानारोहयामि ।
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः गजानारोहयामि ।
समस्त राजोपचारा-न्देवोपचारान् समर्पयामि ।
क्षमाप्रार्थन
यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपः पूजा क्रियादिषु ।
न्यूनं सम्पूर्णतां-याँति सद्यो वन्दे तमच्युतम् ।
मन्त्रहीन-ङ्क्रियाहीन-म्भक्तिहीन-ञ्जनार्दन ।
यत्पूजित-म्मया देव परिपूर्ण-न्तदस्तु ते ।
अनया पुरुषसूक्त विधानेन ध्यान आवाहनादि षोडशोपचार पूजनेन भगवान् सर्वात्मक-श्श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामी सुप्रीतो सुप्रसन्नो वरदो भवन्तु ॥
(sit down)
प्रार्थन
अमोघ-म्पुण्डरीकाक्ष-न्नृसिंह-न्दैत्यसूदनम् ।
हृषीकेश-ञ्जगन्नाथं-वाँगीशं-वँरदायकम् ॥
स गुण-ञ्च गुणातीत-ङ्गोविन्द-ङ्गरुढध्वजम् ।
जनार्दन-ञ्जनानन्द-ञ्जानकीवल्लभं हरिम् ॥
प्रणमामि सदा भक्त्या नारायणमतः परम् ।
दुर्गमे विषमे घोरे शत्रुणा परिपीडितः ।
निस्तारयतु सर्वेषु तथा-ऽनिष्टभयेषु च ।
नामान्येतानि सङ्कीर्त्य फलमीप्सितमाप्नुयात् ।
सत्यनारायण देवं-वँन्दे-ऽह-ङ्कामद-म्प्रभुम् ।
लीलया विततं-विँश्वं-येँन तस्मै नमो नमः ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः प्रार्थन नमस्कारान् समर्पयामि ।
फलम्
इद-म्फल-म्मया देव स्थापित-म्पुरतस्तव ।
तेन मे स फला-ऽवाप्तिर्भवेज्जन्मनि जन्मनि ॥
ॐ श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः फलं समर्पयामि ।
श्री सत्यनारायण स्वामि व्रतकथा
॥ श्री गणेशाय नमः ॥
॥ श्रीपरमात्मने नमः ॥
अथ कथा प्रारम्भः ।
अथ प्रथमो-ऽध्यायः
श्रीव्यास उवाच ।
एकदा नैमिषारण्ये ऋषय-श्शौनकादयः ।
पप्रच्छुर्मुनय-स्सर्वे सूत-म्पौराणिक-ङ्खलु ॥ 1॥
ऋषय ऊचुः ।
व्रतेन तपसा किं-वाँ प्राप्यते वाञ्छित-म्फलम् ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामः कथयस्व महामुने ॥ 2॥
सूत उवाच ।
नारदेनैव सम्पृष्टो भगवान् कमलापतिः ।
सुरर्षये यथैवाह तच्छृणुध्वं समाहिताः ॥ 3॥
एकदा नारदो योगी परानुग्रहकाङ्क्षया ।
पर्यटन् विविधा-ल्लोँका-न्मर्त्यलोकमुपागतः ॥ 4॥
ततोदृष्ट्वा जनान्सर्वा-न्नानाक्लेशसमन्वितान् ।
नानायोनिसमुत्पन्नान् क्लिश्यमानान् स्वकर्मभिः ॥ 5॥
केनोपायेन चैतेषा-न्दुःखनाशो भवेद् ध्रुवम् ।
इति सञ्चिन्त्य मनसा विष्णुलोक-ङ्गतस्तदा ॥ 6॥
तत्र नारायण-न्देवं शुक्लवर्ण-ञ्चतुर्भुजम् ।
शङ्ख-चक्र-गदा-पद्म-वनमाला-विभूषितम् ॥ 7॥
दृष्ट्वा त-न्देवदेवेशं स्तोतुं समुपचक्रमे ।
नारद उवाच ।
नमो वाङ्गमनसातीतरूपायानन्तशक्तये ।
आदिमध्यान्तहीनाय निर्गुणाय गुणात्मने ॥ 8॥
सर्वेषामादिभूताय भक्तानामार्तिनाशिने ।
श्रुत्वा स्तोत्र-न्ततो विष्णुर्नारद-म्प्रत्यभाषत ॥ 9॥
श्रीभगवानुवाच ।
किमर्थमागतो-ऽसि त्व-ङ्कि-न्ते मनसि वर्तते ।
कथयस्व महाभाग तत्सर्व-ङ्कथायामि ते ॥ 10॥
नारद उवाच ।
मर्त्यलोके जना-स्सर्वे नानाक्लेशसमन्विताः ।
ननायोनिसमुत्पन्नाः पच्यन्ते पापकर्मभिः ॥ 11॥
तत्कथं शमयेन्नाथ लघूपायेन तद्वद ।
श्रोतुमिच्छामि तत्सर्व-ङ्कृपास्ति यदि ते मयि ॥ 12॥
श्रीभगवानुवाच ।
साधु पृष्ट-न्त्वया वत्स लोकानुग्रहकाङ्क्षया ।
यत्कृत्वा मुच्यते मोह-त्तच्छृणुष्व वदामि ते ॥ 13॥
व्रतमस्ति महत्पुण्यं स्वर्गे मर्त्ये च दुर्लभम् ।
तव स्नेहान्मया वत्स प्रकाशः क्रियते-ऽधुना ॥ 14॥
सत्यनारायणस्यैव व्रतं सम्यग्विधानतः । (सत्यनारायणस्यैवं)
कृत्वा सद्य-स्सुख-म्भुक्त्वा परत्र मोक्षमाप्नुयात् ।
तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्य-न्नारदो मुनिरब्रवीत् ॥ 15॥
नारद उवाच ।
कि-म्फल-ङ्किं-विँधान-ञ्च कृत-ङ्केनैव तद् व्रतम् ।
तत्सर्वं-विँस्तराद् ब्रूहि कदा कार्यं-व्रँत-म्प्रभो ॥ 16॥ (कार्यंहितद्व्रतम्)
श्रीभगवानुवाच ।
दुःखशोकादिशमन-न्धनधान्यप्रवर्धनम् ॥ 17॥
सौभाग्यसन्ततिकरं सर्वत्र विजयप्रदम् ।
यस्मिन् कस्मि-न्दिने मर्त्यो भक्तिश्रद्धासमन्वितः ॥ 18॥
सत्यनारायण-न्देवं-यँजेच्चैव निशामुखे ।
ब्राह्मणैर्बान्धवैश्चैव सहितो धर्मतत्परः ॥ 19॥
नैवेद्य-म्भक्तितो दद्या-थ्सपाद-म्भक्ष्यमुत्तमम् ।
रम्भाफल-ङ्घृत-ङ्क्षीर-ङ्गोधूमस्य च चूर्णकम् ॥ 20॥
अभावे शालिचूर्णं-वाँ शर्करा वा गुडस्तथा ।
सपादं सर्वभक्ष्याणि चैकीकृत्य निवेदयेत् ॥ 21॥
विप्राय दक्षिणा-न्दद्या-त्कथां श्रुत्वा जनै-स्सह ।
ततश्च बन्धुभि-स्सार्धं-विँप्रांश्च प्रतिभोजयेत् ॥ 22॥
प्रसाद-म्भक्षयेद् भक्त्या नृत्यगीतादिक-ञ्चरेत् ।
ततश्च स्वगृह-ङ्गच्छे-थ्सत्यनारायणं स्मरन्न् ॥ 23॥
एव-ङ्कृते मनुष्याणां-वाँञ्छासिद्धिर्भवेद् ध्रुवम् ।
विशेषतः कलियुगे लघूपायो-ऽस्ति भूतले ॥ 24॥ (लघूपायोस्ति)
॥ इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-म्प्रथमो-ऽध्यायः ॥ 1 ॥
अथ द्वितीयो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
अथान्य-थ्सम्प्रवक्ष्यामि कृतं-येँन पुरा द्विजाः ।
कश्चि-त्काशीपुरे रम्ये ह्यासीद्विप्रो-ऽतिनिर्धनः ॥ 1॥ (ह्यासीद्विप्रोतिनिर्धनः)
क्षुत्तृड्भ्यां-व्याँकुलोभूत्वा नित्य-म्बभ्राम भूतले ।
दुःखित-म्ब्राह्मण-न्दृष्ट्वा भगवा-न्ब्राह्मणप्रियः ॥ 2॥
वृद्धब्राह्मण रूपस्त-म्पप्रच्छ द्विजमादरात् ।
किमर्थ-म्भ्रमसे विप्र मही-न्नित्यं सुदुःखितः ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथ्यता-न्द्विज सत्तम ॥ 3॥
ब्राह्मण उवाच ।
ब्राह्मणो-ऽति दरिद्रो-ऽह-म्भिक्षार्थं-वैँ भ्रमे महीम् ॥ 4॥ (ब्राह्मणोति)
उपायं-यँदि जानासि कृपया कथय प्रभो ।
वृद्धब्राह्मण उवाच ।
सत्यनारायणो विष्णुर्वाञ्छितार्थफलप्रदः ॥ 5॥
तस्य त्व-म्पूजनं-विँप्र कुरुष्व व्रतमुत्तमम । (व्रतमुत्तमम्)
यत्कृत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुक्तो भवति मानवः ॥ 6॥
विधान-ञ्च व्रतस्यापि विप्रायाभाष्य यत्नतः ।
सत्यनारायणो वृद्धस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ 7॥
तद् व्रतं सङ्करिष्यामि यदुक्त-म्ब्राह्मणेन वै ।
इति सञ्चिन्त्य विप्रो-ऽसौ रात्रौ निद्रा न लब्धवान् ॥ 8॥ (निद्रां)
ततः प्रात-स्समुत्थाय सत्यनारायणव्रतम् ।
करिष्य इति सङ्कल्प्य भिक्षार्थमगमद्विजः ॥ 9॥ (भिक्षार्थमगमद्द्विजः)
तस्मिन्नेव दिने विप्रः प्रचुर-न्द्रव्यमाप्तवान् ।
तेनैव बन्धुभि-स्सार्धं सत्यस्यव्रतमाचरत् ॥ 10॥
सर्वदुःखविनिर्मुक्त-स्सर्वसम्पत्समन्वितः ।
बभूव स द्विजश्रेष्ठो व्रतस्यास्य प्रभावतः ॥ 11॥
ततः प्रभृति काल-ञ्च मासि मासि व्रत-ङ्कृतम् ।
एव-न्नारायणस्येदं-व्रँत-ङ्कृत्वा द्विजोत्तमः ॥ 12॥
सर्वपापविनिर्मुक्तो दुर्लभ-म्मोक्षमाप्तवान् ।
व्रतमस्य यदा विप्र पृथिव्यां सङ्करिष्यति ॥ 13॥ (विप्राः)
तदैव सर्वदुःख-न्तु मनुजस्य विनश्यति । (च मनुजस्य)
एव-न्नारायणेनोक्त-न्नारदाय महात्मने ॥ 14॥
मया तत्कथितं-विँप्राः किमन्य-त्कथयामि वः ।
ऋषय ऊचुः ।
तस्माद् विप्राच्छ्रुत-ङ्केन पृथिव्या-ञ्चरित-म्मुने ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छाम-श्श्रद्धा-ऽस्माक-म्प्रजायते ॥ 15॥ (श्रद्धास्माकं)
सूत उवाच ।
शऋणुध्व-म्मुनय-स्सर्वे व्रतं-येँन कृत-म्भुवि ।
एकदा स द्विजवरो यथाविभव विस्तरैः ॥ 16॥
बन्धुभि-स्स्वजनै-स्सार्धं-व्रँत-ङ्कर्तुं समुद्यतः ।
एतस्मिन्नन्तरे काले काष्ठक्रेता समागमत् ॥ 17॥
बहिः काष्ठ-ञ्च संस्थाप्य विप्रस्य गृहमाययौ ।
तृष्णाया पीडितात्मा च दृष्ट्वा विप्र-ङ्कृतं-व्रँतम् ॥ 18॥ (कृत)
प्रणिपत्य द्विज-म्प्राह किमिद-ङ्क्रियते त्वया ।
कृते कि-म्फलमाप्नोति विस्तराद् वद मे प्रभो ॥ 19॥ (विस्ताराद्)
विप्र उवाच ।
सत्यनारायणेस्येदं-व्रँतं सर्वेप्सितप्रदम् ।
तस्य प्रसादान्मे सर्व-न्धनधान्यादिक-म्महत् ॥ 20॥
तस्मादेतद् व्रत-ञ्ज्ञात्वा काष्ठक्रेता-ऽतिहर्षितः ।
पपौ जल-म्प्रसाद-ञ्च भुक्त्वा स नगरं-यँयौ ॥ 21॥
सत्यनारायण-न्देव-म्मनसा इत्यचिन्तयत् ।
काष्ठं-विँक्रयतो ग्रामे प्राप्यते चाद्य यद् धनम् ॥ 22॥ (प्राप्यतेमे-ऽद्य)
तेनैव सत्यदेवस्य करिष्ये व्रतमुत्तमम् ।
इति सञ्चिन्त्य मनसा काष्ठ-न्धृत्वा तु मस्तके ॥ 23॥
जगाम नगरे रम्ये धनिनां-यँत्र संस्थितिः ।
तद्दिने काष्ठमूल्य-ञ्च द्विगुण-म्प्राप्तवानसौ ॥ 24॥
ततः प्रसन्नहृदय-स्सुपक्व-ङ्कदली फलम् ।
शर्कराघृतदुग्ध-ञ्च गोधूमस्य च चूर्णकम् ॥ 25॥
कृत्वैकत्र सपाद-ञ्च गृहीत्वा स्वगृहं-यँयौ ।
ततो बन्धून् समाहूय चकार विधिना व्रतम् ॥ 26॥
तद् व्रतस्य प्रभावेण धनपुत्रान्वितो-ऽभवत् । (धनपुत्रान्वितोभवत्)
इहलोके सुख-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 27॥
॥ इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-न्द्वितीयो-ऽध्यायः ॥ 2 ॥
अथ तृतीयो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
पुनरग्रे प्रवक्ष्यामि शऋणुध्व-म्मुनि सत्तमाः ।
पुरा चोल्कामुखो नाम नृपश्चासीन्महामतिः ॥ 1॥
जितेन्द्रिय-स्सत्यवादी ययौ देवालय-म्प्रति ।
दिने दिने धन-न्दत्त्वा द्विजान् सन्तोषय-थ्सुधीः ॥ 2॥
भार्या तस्य प्रमुग्धा च सरोजवदना सती ।
भद्रशीलानदी तीरे सत्यस्यव्रतमाचरत् ॥ 3॥
एतस्मिन्नन्तरे तत्र साधुरेक-स्समागतः ।
वाणिज्यार्थ-म्बहुधनैरनेकैः परिपूरितः ॥ 4॥
नावं संस्थाप्य तत्तीरे जगाम नृपति-म्प्रति ।
दृष्ट्वा स व्रतिन-म्भूप-म्प्रपच्छ विनयान्वितः ॥ 5॥
साधुरुवाच ।
किमिद-ङ्कुरुषे राज-न्भक्तियुक्तेन चेतसा ।
प्रकाश-ङ्कुरु तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि साम्प्रतम् ॥ 6॥
राजोवाच ।
पूजन-ङ्क्रियते साधो विष्णोरतुलतेजसः ।
व्रत-ञ्च स्वजनै-स्सार्ध-म्पुत्राद्यावाप्ति काम्यया ॥ 7॥
भूपस्य वचनं श्रुत्वा साधुः प्रोवाच सादरम् ।
सर्व-ङ्कथय मे राजन् करिष्ये-ऽह-न्तवोदितम् ॥ 8॥
ममापि सन्ततिर्नास्ति ह्येतस्माज्जायते ध्रुवम् ।
ततो निवृत्त्य वाणिज्या-थ्सानन्दो गृहमागतः ॥ 9॥
भार्यायै कथितं सर्वं-व्रँतं सन्तति दायकम् ।
तदा व्रत-ङ्करिष्यामि यदा मे सन्ततिर्भवेत् ॥ 10॥
इति लीलावती-म्प्राह पत्नीं साधु-स्स सत्तमः ।
एकस्मि-न्दिवसे तस्य भार्या लीलावती सती ॥ 11॥ (भार्यां)
भर्तृयुक्तानन्दचित्ता-ऽभवद् धर्मपरायणा ।
र्गभिणी सा-ऽभव-त्तस्य भार्या सत्यप्रसादतः ॥ 12॥ (साभवत्)
दशमे मासि वै तस्याः कन्यारत्नमजायत ।
दिने दिने सा ववृधे शुक्लपक्षे यथा शशी ॥ 13॥
नाम्ना कलावती चेति तन्नामकरण-ङ्कृतम् ।
ततो लीलावती प्राह स्वामिन-म्मधुरं-वँचः ॥ 14॥
न करोषि किमर्थं-वैँ पुरा सङ्कल्पितं-व्रँतम् ।
साधुरुवाच ।
विवाह समये त्वस्याः करिष्यामि व्रत-म्प्रिये ॥ 15॥
इति भार्यां समाश्वास्य जगाम नगर-म्प्रति ।
ततः कलावती कन्या ववृधे पितृवेश्मनि ॥ 16॥
दृष्ट्वा कन्या-न्तत-स्साधुर्नगरे सखिभि-स्सह ।
मन्त्रयित्वा द्रुत-न्दूत-म्प्रेषयामास धर्मवित् ॥ 17॥
विवाहार्थ-ञ्च कन्याया वरं श्रेष्ठं-विँचारय ।
तेनाज्ञप्तश्च दूतो-ऽसौ काञ्चन-न्नगरं-यँयौ ॥ 18॥
तस्मादेकं-वँणिक्पुत्रं समादायागतो हि सः ।
दृष्ट्वा तु सुन्दर-म्बालं-वँणिक्पुत्र-ङ्गुणान्वितम् ॥ 19॥
ज्ञातिभिर्बन्धुभि-स्सार्ध-म्परितुष्टेन चेतसा ।
दत्तावान् साधुपुत्राय कन्यां-विँधिविधानतः ॥ 20॥ (साधुःपुत्राय)
ततो-ऽभाग्यवशा-त्तेन विस्मृतं-व्रँतमुत्तमम् । (ततोभाग्यवशात्)
विवाहसमये तस्यास्तेन रुष्टो भव-त्प्रभुः ॥ 21॥ (रुष्टो-ऽभवत्)
ततः कालेन नियतो निजकर्म विशारदः ।
वाणिज्यार्थ-न्तत-श्शीघ्र-ञ्जामातृ सहितो वणिक् ॥ 22॥
रत्नसारपुरे रम्ये गत्वा सिन्धु समीपतः ।
वाणिज्यमकरो-थ्साधुर्जामात्रा श्रीमता सह ॥ 23॥
तौ गतौ नगरे रम्ये चन्द्रकेतोर्नृपस्य च । (नगरेतस्य)
एतस्मिन्नेव काले तु सत्यनारायणः प्रभुः ॥ 24॥
भ्रष्टप्रतिज्ञमालोक्य शाप-न्तस्मै प्रदत्तवान् ।
दारुण-ङ्कठिन-ञ्चास्य महद् दुःख-म्भविष्यति ॥ 25॥
एकस्मिन्दिवसे राज्ञो धनमादाय तस्करः ।
तत्रैव चागत श्चौरो वणिजौ यत्र संस्थितौ ॥ 26॥
तत्पश्चाद् धावका-न्दूता-न्दृष्टवा भीतेन चेतसा ।
धनं संस्थाप्य तत्रैव स तु शीघ्रमलक्षितः ॥ 27॥
ततो दूतास्समायाता यत्रास्ते सज्जनो वणिक् ।
दृष्ट्वा नृपधन-न्तत्र बद्ध्वा-ऽऽनीतौ वणिक्सुतौ ॥ 28॥ (बद्ध्वानीतौ)
हर्षेण धावमानाश्च प्रोचुर्नृपसमीपतः ।
तस्करौ द्वौ समानीतौ विलोक्याज्ञापय प्रभो ॥ 29॥
राज्ञा-ऽऽज्ञप्तास्तत-श्शीघ्र-न्दृढ-म्बद्ध्वा तु ता वुभौ ।
स्थापितौ द्वौ महादुर्गे कारागारे-ऽविचारतः ॥ 30॥
मायया सत्यदेवस्य न श्रुत-ङ्कैस्तयोर्वचः ।
अतस्तयोर्धनं राज्ञा गृहीत-ञ्चन्द्रकेतुना ॥ 31॥
तच्छापाच्च तयोर्गेहे भार्या चैवाति दुःखिता ।
चौरेणापहृतं सर्व-ङ्गृहे यच्च स्थित-न्धनम् ॥ 32॥
आधिव्याधिसमायुक्ता क्षुत्पिपाशाति दुःखिता । (क्षुत्पिपासाति)
अन्नचिन्तापरा भूत्वा बभ्राम च गृहे गृहे ।
कलावती तु कन्यापि बभ्राम प्रतिवासरम् ॥ 33॥
एकस्मि-न्दिवसे याता क्षुधार्ता द्विजमन्दिरम् । (दिवसे जाता)
गत्वा-ऽपश्यद् व्रत-न्तत्र सत्यनारायणस्य च ॥ 34॥ (गत्वापश्यद्)
उपविश्य कथां श्रुत्वा वरं र्प्राथितवत्यपि ।
प्रसाद भक्षण-ङ्कृत्वा ययौ रात्रौ गृह-म्प्रति ॥ 35॥
माता कलावती-ङ्कन्या-ङ्कथयामास प्रेमतः ।
पुत्रि रात्रौ स्थिता कुत्र कि-न्ते मनसि वर्तते ॥ 36॥
कन्या कलावती प्राह मातर-म्प्रति सत्वरम् ।
द्विजालये व्रत-म्मातर्दृष्टं-वाँञ्छितसिद्धिदम् ॥ 37॥
तच्छ्रुत्वा कन्यका वाक्यं-व्रँत-ङ्कर्तुं समुद्यता ।
सा मुदा तु वणिग्भार्या सत्यनारायणस्य च ॥ 38॥
व्रत-ञ्चक्रे सैव साध्वी बन्धुभि-स्स्वजनै-स्सह ।
भर्तृजामातरौ क्षिप्रमागच्छेतां स्वमाश्रमम् ॥ 39॥
अपराध-ञ्च मे भर्तुर्जामातुः, क्षन्तुमर्हसि ।
व्रतेनानेन तुष्टो-ऽसौ सत्यनारायणः पुनः ॥ 40॥ (तुष्टोसौ)
दर्शयामास स्वप्नं ही चन्द्रकेतु-न्नृपोत्तमम् ।
बन्दिनौ मोचय प्रातर्वणिजौ नृपसत्तम ॥ 41॥
देय-न्धन-ञ्च तत्सर्व-ङ्गृहीतं-यँ-त्त्वया-ऽधुना । (त्वयाधुना)
नो चे-त्त्वा-न्नाशयिष्यामि सराज्यधनपुत्रकम् ॥ 42॥
एवमाभाष्य राजान-न्ध्यानगम्यो-ऽभव-त्प्रभुः । (ध्यानगम्योभवत्)
ततः प्रभातसमये राजा च स्वजनै-स्सह ॥ 43॥
उपविश्य सभामध्ये प्राह स्वप्न-ञ्जन-म्प्रति ।
बद्धौ महाजनौ शीघ्र-म्मोचय द्वौ वणिक्सुतौ ॥ 44॥
इति राज्ञो वच-श्श्रुत्वा मोचयित्वा महाजनौ ।
समानीय नृपस्याग्रे प्राहुस्ते विनयान्विताः ॥ 45॥
आनीतौ द्वौ वणिक्पुत्रौ मुक्तौ निगडबन्धनात् ।
ततो महाजनौ नत्वा चन्द्रकेतु-न्नृपोत्तमम् ॥ 46॥
स्मरन्तौ पूर्व वृत्तान्त-न्नोचतुर्भयविह्वलौ ।
राजा वणिक्सुतौ वीक्ष्य वचः प्रोवाच सादरम् ॥ 47॥
देवा-त्प्राप्त-म्महद्दुःखमिदानी-न्नास्ति वै भयम् ।
तदा निगडसन्त्याग-ङ्क्षौरकर्माद्यकारयत् ॥ 48॥
वस्त्रालङ्कारक-न्दत्त्वा परितोष्य नृपश्च तौ ।
पुरस्कृत्य वणिक्पुत्रौ वचसा-ऽतोषयद् भृशम् ॥ 49॥ (वचसातोषयद्भृशम्)
पुरानीत-न्तु यद् द्रव्य-न्द्विगुणीकृत्य दत्तवान् ।
प्रोवाच च ततो राजा गच्छ साधो निजाश्रमम् ॥ 50॥ (प्रोवाचतौ)
राजान-म्प्रणिपत्याह गन्तव्य-न्त्वत्प्रसादतः ।
इत्युक्त्वा तौ महावैश्यौ जग्मतु-स्स्वगृह-म्प्रति ॥ 51॥ (महावैश्यो)
॥ इति श्रीस्कन्द पुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-न्तृतीयो-ऽध्यायः ॥ 3 ॥
अथ चतुर्थो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
यात्रा-न्तु कृतवान् साधुर्मङ्गलायनपूर्विकाम् ।
ब्राह्मणेभ्यो धन-न्दत्त्वा तदा तु नगरं-यँयौ ॥ 1॥
कियद् दूरे गते साधो सत्यनारायणः प्रभुः ।
जिज्ञासा-ङ्कृतवान् साधौ किमस्ति तव नौस्थितम् ॥ 2॥
ततो महाजनौ मत्तौ हेलया च प्रहस्य वै । (मतौ)
कथ-म्पृच्छसि भो दण्डि-न्मुद्रा-न्नेतु-ङ्किमिच्छसि ॥ 3॥
लतापत्रादिक-ञ्चैव वर्तते तरणौ मम ।
निष्ठुर-ञ्च वच-श्श्रुत्वा सत्य-म्भवतु ते वचः ॥ 4॥
एवमुक्त्वा गत-श्शीघ्र-न्दण्डी तस्य समीपतः ।
कियद् दूरे ततो गत्वा स्थित-स्सिन्धु समीपतः ॥ 5॥
गते दण्डिनि साधुश्च कृतनित्यक्रियस्तदा ।
उत्थिता-न्तरणी-न्दृष्ट्वा विस्मय-म्परमं-यँयौ ॥ 6॥
दृष्ट्वा लतादिक-ञ्चैव मूर्च्छितो न्यपतद् भुवि ।
लब्धसञ्ज्ञो वणिक्पुत्रस्ततश्चिन्तान्वितो-ऽभवत् ॥ 7॥ (वणिक्पुत्रस्ततश्चिन्तान्वितोभवत्)
तदा तु दुहितुः कान्तो वचन-ञ्चेदमब्रवीत् ।
किमर्थ-ङ्क्रियते शोक-श्शापो दत्तश्च दण्डिना ॥ 8॥
शक्यते तेन सर्वं हि कर्तु-ञ्चात्र न संशयः । (शक्यतेने न)
अतस्तच्छरणं-याँमो वाञ्छतार्थो भविष्यति ॥ 9॥ (वाञ्छितार्थो)
जामातुर्वचनं श्रुत्वा तत्सकाश-ङ्गतस्तदा ।
दृष्ट्वा च दण्डिन-म्भक्त्या नत्वा प्रोवाच सादरम् ॥ 10॥
क्षमस्व चापराध-म्मे यदुक्त-न्तव सन्निधौ ।
एव-म्पुनः पुनर्नत्वा महाशोकाकुलो-ऽभवत् ॥ 11॥ (महाशोकाकुलोभवत्)
प्रोवाच वचन-न्दण्डी विलपन्तं-विँलोक्य च ।
मा रोदी-श्शऋणुमद्वाक्य-म्मम पूजाबहिर्मुखः ॥ 12॥
ममाज्ञया च दुर्बुद्धे लब्ध-न्दुःख-म्मुहुर्मुहुः ।
तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्यं स्तुति-ङ्कर्तुं समुद्यतः ॥ 13॥
साधुरुवाच ।
त्वन्मायामोहिता-स्सर्वे ब्रह्माद्यास्त्रिदिवौकसः ।
न जानन्ति गुणा-न्रूप-न्तवाश्चर्यमिद-म्प्रभो ॥ 14॥
मूढो-ऽह-न्त्वा-ङ्कथ-ञ्जाने मोहितस्तवमायया । (मूढोहं)
प्रसीद पूजयिष्यामि यथाविभवविस्तरैः ॥ 15॥
पुरा वित्त-ञ्च त-थ्सर्व-न्त्राहि मां शरणागतम् ।
श्रुत्वा भक्तियुतं-वाँक्य-म्परितुष्टो जनार्दनः ॥ 16॥
वर-ञ्च वाञ्छित-न्दत्त्वा तत्रैवान्तर्दधे हरिः ।
ततो नावं समारूह्य दृष्ट्वा वित्तप्रपूरिताम् ॥ 17॥
कृपया सत्यदेवस्य सफलं-वाँञ्छित-म्मम ।
इत्युक्त्वा स्वजनै-स्सार्ध-म्पूजा-ङ्कृत्वा यथाविधि ॥ 18॥
हर्षेण चाभव-त्पूर्णस्सत्यदेवप्रसादतः ।
नावं संयोँज्य यत्नेन स्वदेशगमन-ङ्कृतम् ॥ 19॥
साधुर्जामातर-म्प्राह पश्य रत्नपुरी-म्मम ।
दूत-ञ्च प्रेषयामास निजवित्तस्य रक्षकम् ॥ 20॥
ततो-ऽसौ नगर-ङ्गत्वा साधुभार्यां-विँलोक्य च । (दूतोसौ)
प्रोवाच वाञ्छितं-वाँक्य-न्नत्वा बद्धाञ्जलिस्तदा ॥ 21॥
निकटे नगरस्यैव जामात्रा सहितो वणिक् ।
आगतो बन्धुवर्गैश्च वित्तैश्च बहुभिर्युतः ॥ 22॥
श्रुत्वा दूतमुखाद्वाक्य-म्महाहर्षवती सती ।
सत्यपूजा-न्ततः कृत्वा प्रोवाच तनुजा-म्प्रति ॥ 23॥
व्रजामि शीघ्रमागच्छ साधुसन्दर्शनाय च ।
इति मातृवच-श्श्रुत्वा व्रत-ङ्कृत्वा समाप्य च ॥ 24॥
प्रसाद-ञ्च परित्यज्य गता सा-ऽपि पति-म्प्रति । (सापि)
तेन रुष्टा-स्सत्यदेवो भर्तार-न्तरणि-न्तथा ॥ 25॥ (रुष्टः, तरणीं)
संहृत्य च धनै-स्सार्ध-ञ्जले तस्यावमज्जयत् ।
ततः कलावती कन्या न विलोक्य निज-म्पतिम् ॥ 26॥
शोकेन महता तत्र रुदन्ती चापतद् भुवि । (रुदती)
दृष्ट्वा तथाविधा-न्नाव-ङ्कन्या-ञ्च बहुदुःखिताम् ॥ 27॥
भीतेन मनसा साधुः किमाश्चर्यमिद-म्भवेत् ।
चिन्त्यमानाश्च ते सर्वे बभूवुस्तरिवाहकाः ॥ 28॥
ततो लीलावती कन्या-न्दृष्ट्वा सा विह्वला-ऽभवत् ।
विललापातिदुःखेन भर्तार-ञ्चेदमब्रवीत ॥ 29॥
इदानी-न्नौकया सार्ध-ङ्कथं सो-ऽभूदलक्षितः ।
न जाने कस्य देवस्य हेलया चैव सा हृता ॥ 30॥
सत्यदेवस्य माहात्म्य-ञ्ज्ञातुं-वाँ केन शक्यते ।
इत्युक्त्वा विललापैव ततश्च स्वजनै-स्सह ॥ 31॥
ततो लीलावती कन्या-ङ्क्रौडे कृत्वा रुरोद ह ।
ततःकलावती कन्या नष्टे स्वामिनि दुःखिता ॥ 32॥
गृहीत्वा पादुके तस्यानुगतु-ञ्च मनोदधे । (पादुकां)
कन्यायाश्चरित-न्दृष्ट्वा सभार्य-स्सज्जनो वणिक् ॥ 33॥
अतिशोकेन सन्तप्तश्चिन्तयामास धर्मवित् ।
हृतं-वाँ सत्यदेवेन भ्रान्तो-ऽहं सत्यमायया ॥ 34॥
सत्यपूजा-ङ्करिष्यामि यथाविभवविस्तरैः ।
इति सर्वान् समाहूय कथयित्वा मनोरथम् ॥ 35॥
नत्वा च दण्डवद् भूमौ सत्यदेव-म्पुनः पुनः ।
ततस्तुष्ट-स्सत्यदेवो दीनाना-म्परिपालकः ॥ 36॥
जगाद वचन-ञ्चैन-ङ्कृपया भक्तवत्सलः ।
त्यक्त्वा प्रसाद-न्ते कन्या पति-न्द्रष्टुं समागता ॥ 37॥
अतो-ऽदृष्टो-ऽभवत्तस्याः कन्यकायाः पतिर्ध्रुवम् ।
गृह-ङ्गत्वा प्रसाद-ञ्च भुक्त्वा सा-ऽऽयाति चेत्पुनः ॥ 38॥ (सायाति)
लब्धभर्त्री सुता साधो भविष्यति न संशयः ।
कन्यका तादृशं-वाँक्यं श्रुत्वा गगनमण्डलात् ॥ 39॥
क्षिप्र-न्तदा गृह-ङ्गत्वा प्रसाद-ञ्च बुभोज सा ।
पश्चा-थ्सा पुनरागत्य ददर्श स्वजन-म्पतिम् ॥ 40॥ (सापश्चात्पुनरागत्य, सजनं)
ततः कलावती कन्या जगाद पितर-म्प्रति ।
इदानी-ञ्च गृहं-याँहि विलम्ब-ङ्कुरुषे कथम् ॥ 41॥
तच्छ्रुत्वा कन्यकावाक्यं सन्तुष्टो-ऽभूद्वणिक्सुतः ।
पूजनं सत्यदेवस्य कृत्वा विधिविधानतः ॥ 42॥
धनैर्बन्धुगणै-स्सार्ध-ञ्जगाम निजमन्दिरम् ।
पौर्णमास्या-ञ्च सङ्क्रान्तौ कृतवान् सत्यस्य पूजनम् ॥ 43॥ (सत्यपूजनम्)
इहलोके सुख-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 44॥
॥ इति श्रीस्कन्द पुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-ञ्चतुर्थो-ऽध्यायः ॥ 4 ॥
अथ पञ्चमो-ऽध्यायः
सूत उवाच ।
अथान्यच्च प्रवक्ष्यामि श्रुणुध्व-म्मुनिसत्तमाः ।
आसी-त्तुङ्गध्वजो राजा प्रजापालनतत्परः ॥ 1॥
प्रसादं सत्यदेवस्य त्यक्त्वा दुःखमवाप सः ।
एकदा स वन-ङ्गत्वा हत्वा बहुविधा-न्पशून् ॥ 2॥
आगत्य वटमूल-ञ्च दृष्ट्वा सत्यस्य पूजनम् । (चापश्यत्)
गोपाः कुर्वन्ति सन्तुष्टा भक्तियुक्ता-स्स बान्धवाः ॥ 3॥
राजा दृष्ट्वा तु दर्पेण न गतो न ननाम सः ।
ततो गोपगणा-स्सर्वे प्रसाद-न्नृपसन्निधौ ॥ 4॥
संस्थाप्य पुनरागत्य भुक्तत्वा सर्वे यथेप्सितम् ।
ततः प्रसादं सन्त्यज्य राजा दुःखमवाप सः ॥ 5॥
तस्य पुत्रशत-न्नष्ट-न्धनधान्यादिक-ञ्च यत् ।
सत्यदेवेन तत्सर्व-न्नाशित-म्मम निश्चितम् ॥ 6॥
अतस्तत्रैव गच्छामि यत्र देवस्य पूजनम् ।
मनसा तु विनिश्चित्य ययौ गोपालसन्निधौ ॥ 7॥
ततो-ऽसौ सत्यदेवस्य पूजा-ङ्गोपगणैस्सह ।
भक्तिश्रद्धान्वितो भूत्वा चकार विधिना नृपः ॥ 8॥
सत्यदेवप्रसादेन धनपुत्रान्वितो-ऽभवत् ।
इहलोके सुख-म्भुक्तत्वा चान्ते सत्यपुरं-यँयौ ॥ 9॥
य इद-ङ्कुरुते सत्यव्रत-म्परमदुर्लभम् ।
शऋणोति च कथा-म्पुण्या-म्भक्तियुक्तः फलप्रदाम् ॥ 10॥
धनधान्यादिक-न्तस्य भवे-थ्सत्यप्रसादतः ।
दरिद्रो लभते वित्त-म्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ॥ 11॥
भीतो भया-त्प्रमुच्येत सत्यमेव न संशयः ।
ईप्सित-ञ्च फल-म्भुक्त्वा चान्ते सत्यपुरंव्रँजेत् ॥ 12॥
इति वः कथितं-विँप्रा-स्सत्यनारायणव्रतम् ।
य-त्कृत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुक्तो भवति मानवः ॥ 13॥
विशेषतः कलियुगे सत्यपूजा फलप्रदा ।
केचि-त्कालं-वँदिष्यन्ति सत्यमीश-न्तमेव च ॥ 14॥
सत्यनारायण-ङ्केचि-थ्सत्यदेव-न्तथापरे ।
नानारूपधरो भूत्वा सर्वेषामीप्सितप्रदम् ॥ 15॥ (सर्वेषामीप्सितप्रदः)
भविष्यति कलौ सत्यव्रतरूपी सनातनः ।
श्रीविष्णुना धृतं रूपं सर्वेषामीप्सितप्रदम् ॥ 16॥
य इद-म्पठते नित्यं शऋणोति मुनिसत्तमाः ।
तस्य नश्यन्ति पापानि सत्यदेवप्रसादतः ॥ 17॥
व्रतं-यैँस्तु कृत-म्पूर्वं सत्यनारायणस्य च ।
तेषा-न्त्वपरजन्मानि कथयामि मुनीश्वराः ॥ 18॥
शतानन्दोमहाप्राज्ञस्सुदामाब्राह्मणो ह्यभूत् ।
तस्मिञ्जन्मनि श्रीकृष्ण-न्ध्यात्वा मोक्षमवाप ह ॥ 19॥
काष्ठभारवहो भिल्लो गुहराजो बभूव ह ।
तस्मिञ्जन्मनि श्रीरामं सेव्य मोक्ष-ञ्जगाम वै ॥ 20॥
उल्कामुखो महाराजो नृपो दशरथो-ऽभवत् ।
श्रीरङ्गनाथं सम्पूज्य श्रीवैकुण्ठ-न्तदागमत् ॥ 21॥ (श्रीरामचन्द्रसम्प्राप्य)
र्धामिक-स्सत्यसन्धश्च साधुर्मोरध्वजो-ऽभवत् । (साधुर्मोरध्वजोभवत्)
देहार्ध-ङ्क्रकचैश्छित्त्वा दत्वा मोक्षमवाप ह ॥ 22॥
तुङ्गध्वजो महाराज-स्स्वायम्भुवो-ऽभव-त्किल । (स्वायम्भूरभवत्)
सर्वा-न्भागवतान् कृत्वा श्रीवैकुण्ठ-न्तदा-ऽगमत् ॥ 23॥ (कृत्त्वा, तदागमत्)
भूत्वा गोपाश्च ते सर्वे व्रजमण्डलवासिनः ।
निहत्य राक्षसान् सर्वा-न्गोलोक-न्तु तदा ययुः ॥ 24॥
॥ इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथाया-म्पञ्चमो-ऽध्यायः ॥ 5 ॥
(after Katha, offer Mangala Nirajanam, and take Swami Tirtham, Phalam, Prasadam)
अकाल मृत्युहरणं सर्वव्याधि निवारणम् ।
समस्त पापक्षयकरं श्री सत्यनारायण पादोदक-म्पावनं शुभम् ॥
श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामि प्रसादं शिरसा गृह्णामि ॥
श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः ॥
कलशोद्वासन
य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वाः ।
तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्न् ।
ते ह॒ नाक॑-म्महि॒मानः॑ सचन्ते ।
यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒ध्या-स्सन्ति॑ दे॒वाः ॥
श्री रमासहित सत्यनारायण स्वामिने नमः आवाहित सर्वेभ्यो देवेभ्यो नम-स्सर्वाभ्यो देवताभ्यो नमः यथा स्थान-म्प्रवेशयामि ॥
शोभनार्थे क्षेमाय पुनरागमनाय च ।
समस्त सन्मङ्गलानि भवन्तु ॥
सर्वेजना-स्सुखिनो भवन्तु ॥
ॐ शान्ति-श्शान्ति-श्शान्तिः ।
स्वस्ति ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.