અસ્ય શ્રીલલિતા ત્રિશતીસ્તોત્ર મહામન્ત્રસ્ય, ભગવાન્ હયગ્રીવ ઋષિઃ, અનુષ્ટુપ્ છન્દઃ, શ્રીલલિતામહાત્રિપુરસુન્દરી દેવતા, ઐં બીજં, સૌઃ શક્તિઃ, ક્લીં કીલકં, મમ ચતુર્વિધપુરુષાર્થફલસિદ્ધ્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ।
ઐમિત્યાદિભિરઙ્ગન્યાસકરન્યાસાઃ કાર્યાઃ ।
ધ્યાનમ્ ।
અતિમધુરચાપહસ્તા-
-મપરિમિતામોદબાણસૌભાગ્યામ્ ।
અરુણામતિશયકરુણા-
-મભિનવકુલસુન્દરીં વન્દે ।
શ્રી હયગ્રીવ ઉવાચ ।
કકારરૂપા કલ્યાણી કલ્યાણગુણશાલિની ।
કલ્યાણશૈલનિલયા કમનીયા કલાવતી ॥ 1 ॥
કમલાક્ષી કલ્મષઘ્ની કરુણામૃતસાગરા ।
કદમ્બકાનનાવાસા કદમ્બકુસુમપ્રિયા ॥ 2 ॥
કન્દર્પવિદ્યા કન્દર્પજનકાપાઙ્ગવીક્ષણા ।
કર્પૂરવીટિસૌરભ્યકલ્લોલિતકકુપ્તટા ॥ 3 ॥
કલિદોષહરા કઞ્જલોચના કમ્રવિગ્રહા ।
કર્માદિસાક્ષિણી કારયિત્રી કર્મફલપ્રદા ॥ 4 ॥
એકારરૂપા ચૈકાક્ષર્યેકાનેકાક્ષરાકૃતિઃ ।
એતત્તદિત્યનિર્દેશ્યા ચૈકાનન્દચિદાકૃતિઃ ॥ 5 ॥
એવમિત્યાગમાબોધ્યા ચૈકભક્તિમદર્ચિતા ।
એકાગ્રચિત્તનિર્ધ્યાતા ચૈષણારહિતાદૃતા ॥ 6 ॥
એલાસુગન્ધિચિકુરા ચૈનઃકૂટવિનાશિની ।
એકભોગા ચૈકરસા ચૈકૈશ્વર્યપ્રદાયિની ॥ 7 ॥
એકાતપત્રસામ્રાજ્યપ્રદા ચૈકાન્તપૂજિતા ।
એધમાનપ્રભા ચૈજદનેકજગદીશ્વરી ॥ 8 ॥
એકવીરાદિસંસેવ્યા ચૈકપ્રાભવશાલિની ।
ઈકારરૂપા ચેશિત્રી ચેપ્સિતાર્થપ્રદાયિની ॥ 9 ॥
ઈદૃગિત્યવિનિર્દેશ્યા ચેશ્વરત્વવિધાયિની ।
ઈશાનાદિબ્રહ્મમયી ચેશિત્વાદ્યષ્ટસિદ્ધિદા ॥ 10 ॥
ઈક્ષિત્રીક્ષણસૃષ્ટાણ્ડકોટિરીશ્વરવલ્લભા ।
ઈડિતા ચેશ્વરાર્ધાઙ્ગશરીરેશાધિદેવતા ॥ 11 ॥
ઈશ્વરપ્રેરણકરી ચેશતાણ્ડવસાક્ષિણી ।
ઈશ્વરોત્સઙ્ગનિલયા ચેતિબાધાવિનાશિની ॥ 12 ॥
ઈહાવિરહિતા ચેશશક્તિરીષત્સ્મિતાનના ।
લકારરૂપા લલિતા લક્ષ્મીવાણીનિષેવિતા ॥ 13 ॥
લાકિની લલનારૂપા લસદ્દાડિમપાટલા ।
લલન્તિકાલસત્ફાલા લલાટનયનાર્ચિતા ॥ 14 ॥
લક્ષણોજ્જ્વલદિવ્યાઙ્ગી લક્ષકોટ્યણ્ડનાયિકા ।
લક્ષ્યાર્થા લક્ષણાગમ્યા લબ્ધકામા લતાતનુઃ ॥ 15 ॥
લલામરાજદલિકા લમ્બિમુક્તાલતાઞ્ચિતા ।
લમ્બોદરપ્રસૂર્લભ્યા લજ્જાઢ્યા લયવર્જિતા ॥ 16 ॥
હ્રીંકારરૂપા હ્રીંકારનિલયા હ્રીંપદપ્રિયા ।
હ્રીંકારબીજા હ્રીંકારમન્ત્રા હ્રીંકારલક્ષણા ॥ 17 ॥
હ્રીંકારજપસુપ્રીતા હ્રીંમતી હ્રીંવિભૂષણા ।
હ્રીંશીલા હ્રીંપદારાધ્યા હ્રીંગર્ભા હ્રીંપદાભિધા ॥ 18 ॥
હ્રીંકારવાચ્યા હ્રીંકારપૂજ્યા હ્રીંકારપીઠિકા ।
હ્રીંકારવેદ્યા હ્રીંકારચિન્ત્યા હ્રીં હ્રીંશરીરિણી ॥ 19 ॥
હકારરૂપા હલધૃક્પૂજિતા હરિણેક્ષણા ।
હરપ્રિયા હરારાધ્યા હરિબ્રહ્મેન્દ્રવન્દિતા ॥ 20 ॥
હયારૂઢાસેવિતાઙ્ઘ્રિર્હયમેધસમર્ચિતા ।
હર્યક્ષવાહના હંસવાહના હતદાનવા ॥ 21 ॥
હત્યાદિપાપશમની હરિદશ્વાદિસેવિતા ।
હસ્તિકુમ્ભોત્તુઙ્ગકુચા હસ્તિકૃત્તિપ્રિયાઙ્ગના ॥ 22 ॥
હરિદ્રાકુઙ્કુમાદિગ્ધા હર્યશ્વાદ્યમરાર્ચિતા ।
હરિકેશસખી હાદિવિદ્યા હાલામદાલસા ॥ 23 ॥
સકારરૂપા સર્વજ્ઞા સર્વેશી સર્વમઙ્ગલા ।
સર્વકર્ત્રી સર્વભર્ત્રી સર્વહન્ત્રી સનાતના ॥ 24 ॥
સર્વાનવદ્યા સર્વાઙ્ગસુન્દરી સર્વસાક્ષિણી ।
સર્વાત્મિકા સર્વસૌખ્યદાત્રી સર્વવિમોહિની ॥ 25 ॥
સર્વાધારા સર્વગતા સર્વાવગુણવર્જિતા ।
સર્વારુણા સર્વમાતા સર્વભૂષણભૂષિતા ॥ 26 ॥
કકારાર્થા કાલહન્ત્રી કામેશી કામિતાર્થદા ।
કામસઞ્જીવની કલ્યા કઠિનસ્તનમણ્ડલા ॥ 27 ॥
કરભોરૂઃ કલાનાથમુખી કચજિતામ્બુદા ।
કટાક્ષસ્યન્દિકરુણા કપાલિપ્રાણનાયિકા ॥ 28 ॥
કારુણ્યવિગ્રહા કાન્તા કાન્તિધૂતજપાવલિઃ ।
કલાલાપા કમ્બુકણ્ઠી કરનિર્જિતપલ્લવા ॥ 29 ॥
કલ્પવલ્લીસમભુજા કસ્તૂરીતિલકાઞ્ચિતા ।
હકારાર્થા હંસગતિર્હાટકાભરણોજ્જ્વલા ॥ 30 ॥
હારહારિકુચાભોગા હાકિની હલ્યવર્જિતા ।
હરિત્પતિસમારાધ્યા હઠાત્કારહતાસુરા ॥ 31 ॥
હર્ષપ્રદા હવિર્ભોક્ત્રી હાર્દસન્તમસાપહા ।
હલ્લીસલાસ્યસન્તુષ્ટા હંસમન્ત્રાર્થરૂપિણી ॥ 32 ॥
હાનોપાદાનનિર્મુક્તા હર્ષિણી હરિસોદરી ।
હાહાહૂહૂમુખસ્તુત્યા હાનિવૃદ્ધિવિવર્જિતા ॥ 33 ॥
હય્યઙ્ગવીનહૃદયા હરિગોપારુણાંશુકા ।
લકારાખ્યા લતાપૂજ્યા લયસ્થિત્યુદ્ભવેશ્વરી ॥ 34 ॥
લાસ્યદર્શનસન્તુષ્ટા લાભાલાભવિવર્જિતા ।
લઙ્ઘ્યેતરાજ્ઞા લાવણ્યશાલિની લઘુસિદ્ધિદા ॥ 35 ॥
લાક્ષારસસવર્ણાભા લક્ષ્મણાગ્રજપૂજિતા ।
લભ્યેતરા લબ્ધભક્તિસુલભા લાઙ્ગલાયુધા ॥ 36 ॥
લગ્નચામરહસ્તશ્રીશારદાપરિવીજિતા ।
લજ્જાપદસમારાધ્યા લમ્પટા લકુલેશ્વરી ॥ 37 ॥
લબ્ધમાના લબ્ધરસા લબ્ધસમ્પત્સમુન્નતિઃ ।
હ્રીંકારિણી હ્રીંકારાદ્યા હ્રીંમધ્યા હ્રીંશિખામણિઃ ॥ 38 ॥
હ્રીંકારકુણ્ડાગ્નિશિખા હ્રીંકારશશિચન્દ્રિકા ।
હ્રીંકારભાસ્કરરુચિર્હ્રીંકારામ્ભોદચઞ્ચલા ॥ 39 ॥
હ્રીંકારકન્દાઙ્કુરિકા હ્રીંકારૈકપરાયણા ।
હ્રીંકારદીર્ઘિકાહંસી હ્રીંકારોદ્યાનકેકિની ॥ 40 ॥
હ્રીંકારારણ્યહરિણી હ્રીંકારાવાલવલ્લરી ।
હ્રીંકારપઞ્જરશુકી હ્રીંકારાઙ્ગણદીપિકા ॥ 41 ॥
હ્રીંકારકન્દરાસિંહી હ્રીંકારામ્ભોજભૃઙ્ગિકા ।
હ્રીંકારસુમનોમાધ્વી હ્રીંકારતરુમઞ્જરી ॥ 42 ॥
સકારાખ્યા સમરસા સકલાગમસંસ્તુતા ।
સર્વવેદાન્તતાત્પર્યભૂમિઃ સદસદાશ્રયા ॥ 43 ॥
સકલા સચ્ચિદાનન્દા સાધ્યા સદ્ગતિદાયિની ।
સનકાદિમુનિધ્યેયા સદાશિવકુટુમ્બિની ॥ 44 ॥
સકાલાધિષ્ઠાનરૂપા સત્યરૂપા સમાકૃતિઃ ।
સર્વપ્રપઞ્ચનિર્માત્રી સમનાધિકવર્જિતા ॥ 45 ॥
સર્વોત્તુઙ્ગા સઙ્ગહીના સગુણા સકલેષ્ટદા ।
કકારિણી કાવ્યલોલા કામેશ્વરમનોહરા ॥ 46 ॥
કામેશ્વરપ્રાણનાડી કામેશોત્સઙ્ગવાસિની ।
કામેશ્વરાલિઙ્ગિતાઙ્ગી કામેશ્વરસુખપ્રદા ॥ 47 ॥
કામેશ્વરપ્રણયિની કામેશ્વરવિલાસિની ।
કામેશ્વરતપઃસિદ્ધિઃ કામેશ્વરમનઃપ્રિયા ॥ 48 ॥
કામેશ્વરપ્રાણનાથા કામેશ્વરવિમોહિની ।
કામેશ્વરબ્રહ્મવિદ્યા કામેશ્વરગૃહેશ્વરી ॥ 49 ॥
કામેશ્વરાહ્લાદકરી કામેશ્વરમહેશ્વરી ।
કામેશ્વરી કામકોટિનિલયા કાઙ્ક્ષિતાર્થદા ॥ 50 ॥
લકારિણી લબ્ધરૂપા લબ્ધધીર્લબ્ધવાઞ્છિતા ।
લબ્ધપાપમનોદૂરા લબ્ધાહઙ્કારદુર્ગમા ॥ 51 ॥
લબ્ધશક્તિર્લબ્ધદેહા લબ્ધૈશ્વર્યસમુન્નતિઃ ।
લબ્ધવૃદ્ધિર્લબ્ધલીલા લબ્ધયૌવનશાલિની ॥ 52 ॥
લબ્ધાતિશયસર્વાઙ્ગસૌન્દર્યા લબ્ધવિભ્રમા ।
લબ્ધરાગા લબ્ધપતિર્લબ્ધનાનાગમસ્થિતિઃ ॥ 53 ॥
લબ્ધભોગા લબ્ધસુખા લબ્ધહર્ષાભિપૂરિતા ।
હ્રીંકારમૂર્તિર્હ્રીંકારસૌધશૃઙ્ગકપોતિકા ॥ 54 ॥
હ્રીંકારદુગ્ધાબ્ધિસુધા હ્રીંકારકમલેન્દિરા ।
હ્રીંકારમણિદીપાર્ચિર્હ્રીંકારતરુશારિકા ॥ 55 ॥
હ્રીંકારપેટકમણિર્હ્રીંકારાદર્શબિમ્બિતા ।
હ્રીંકારકોશાસિલતા હ્રીંકારાસ્થાનનર્તકી ॥ 56 ॥
હ્રીંકારશુક્તિકામુક્તામણિર્હ્રીંકારબોધિતા ।
હ્રીંકારમયસૌવર્ણસ્તમ્ભવિદ્રુમપુત્રિકા ॥ 57 ॥
હ્રીંકારવેદોપનિષદ્ હ્રીંકારાધ્વરદક્ષિણા ।
હ્રીંકારનન્દનારામનવકલ્પકવલ્લરી ॥ 58 ॥
હ્રીંકારહિમવદ્ગઙ્ગા હ્રીંકારાર્ણવકૌસ્તુભા ।
હ્રીંકારમન્ત્રસર્વસ્વા હ્રીંકારપરસૌખ્યદા ॥ 59 ॥
ઉત્તરપીઠિકા (ફલશૃતિઃ)
હયગ્રીવ ઉવાચ ।
ઇત્યેવં તે મયાખ્યાતં દેવ્યા નામશતત્રયમ્ ।
રહસ્યાતિરહસ્યત્વાદ્ગોપનીયં ત્વયા મુને ॥ 1 ॥
શિવવર્ણાનિ નામાનિ શ્રીદેવ્યા કથિતાનિ હિ ।
શક્ત્યક્ષરાણિ નામાનિ કામેશકથિતાનિ ચ ॥ 2 ॥
ઉભયાક્ષરનામાનિ હ્યુભાભ્યાં કથિતાનિ વૈ ।
તદન્યૈર્ગ્રથિતં સ્તોત્રમેતસ્ય સદૃશં કિમુ ॥ 3 ॥
નાનેન સદૃશં સ્તોત્રં શ્રીદેવીપ્રીતિદાયકમ્ ।
લોકત્રયેઽપિ કલ્યાણં સમ્ભવેન્નાત્ર સંશયઃ ॥ 4 ॥
સૂત ઉવાચ ।
ઇતિ હયમુખગીતં સ્તોત્રરાજં નિશમ્ય
પ્રગલિતકલુષોઽભૂચ્ચિત્તપર્યાપ્તિમેત્ય ।
નિજગુરુમથ નત્વા કુમ્ભજન્મા તદુક્તં
પુનરધિકરહસ્યં જ્ઞાતુમેવં જગાદ ॥ 5 ॥
અગસ્ત્ય ઉવાચ ।
અશ્વાનન મહાભાગ રહસ્યમપિ મે વદ ।
શિવવર્ણાનિ કાન્યત્ર શક્તિવર્ણાનિ કાનિ હિ ॥ 6 ॥
ઉભયોરપિ વર્ણાનિ કાનિ વા વદ દેશિક ।
ઇતિ પૃષ્ટઃ કુમ્ભજેન હયગ્રીવોઽવદત્પુનઃ ॥ 7 ॥
હયગ્રીવ ઉવાચ ।
તવ ગોપ્યં કિમસ્તીહ સાક્ષાદમ્બાનુશાસનાત્ ।
ઇદં ત્વતિરહસ્યં તે વક્ષ્યામિ શૃણુ કુમ્ભજ ॥ 8 ॥
એતદ્વિજ્ઞાનમાત્રેણ શ્રીવિદ્યા સિદ્ધિદા ભવેત્ ।
કત્રયં હદ્વયં ચૈવ શૈવો ભાગઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥ 9 ॥
શક્ત્યક્ષરાણિ શેષાણિ હ્રીઙ્કાર ઉભયાત્મકઃ ।
એવં વિભાગમજ્ઞાત્વા યે વિદ્યાજપશાલિનઃ ॥ 10 ॥
ન તેષાં સિદ્ધિદા વિદ્યા કલ્પકોટિશતૈરપિ ।
ચતુર્ભિઃ શિવચક્રૈશ્ચ શક્તિચક્રૈશ્ચ પઞ્ચભિઃ ॥ 11 ॥
નવચક્રૈશ્ચ સંસિદ્ધં શ્રીચક્રં શિવયોર્વપુઃ ।
ત્રિકોણમષ્ટકોણં ચ દશકોણદ્વયં તથા ॥ 12 ॥
ચતુર્દશારં ચૈતાનિ શક્તિચક્રાણિ પઞ્ચ ચ ।
બિન્દુશ્ચાષ્ટદલં પદ્મં પદ્મં ષોડશપત્રકમ્ ॥ 13 ॥
ચતુરશ્રં ચ ચત્વારિ શિવચક્રાણ્યનુક્રમાત્ ।
ત્રિકોણે બૈન્દવં શ્લિષ્ટં અષ્ટારેઽષ્ટદલામ્બુજમ્ ॥ 14 ॥
દશારયોઃ ષોડશારં ભૂગૃહં ભુવનાશ્રકે ।
શૈવાનામપિ શાક્તાનાં ચક્રાણાં ચ પરસ્પરમ્ ॥ 15 ॥
અવિનાભાવસમ્બન્ધં યો જાનાતિ સ ચક્રવિત્ ।
ત્રિકોણરૂપિણી શક્તિર્બિન્દુરૂપપરઃ શિવઃ ॥ 16 ॥
અવિનાભાવસમ્બન્ધં તસ્માદ્બિન્દુત્રિકોણયોઃ ।
એવં વિભાગમજ્ઞાત્વા શ્રીચક્રં યઃ સમર્ચયેત્ ॥ 17 ॥
ન તત્ફલમવાપ્નોતિ લલિતામ્બા ન તુષ્યતિ ।
યે ચ જાનન્તિ લોકેઽસ્મિન્ શ્રીવિદ્યાચક્રવેદિનઃ ॥ 18 ॥
સામન્યવેદિનઃ સર્વે વિશેષજ્ઞોઽતિદુર્લભઃ ।
સ્વયંવિદ્યાવિશેષજ્ઞો વિશેષજ્ઞં સમર્ચયેત્ ॥ 19 ॥
તસ્મૈ દેયં તતો ગ્રાહ્યમશક્તસ્તસ્ય દાપયેત્ ।
અન્ધં તમઃ પ્રવિશન્તિ યેઽવિદ્યાં સમુપાસતે ॥ 20 ॥
ઇતિ શ્રુતિરપાહૈતાનવિદ્યોપાસકાન્પુનઃ ।
વિદ્યાન્યોપાસકાનેવ નિન્દત્યારુણિકી શ્રુતિઃ ॥ 21 ॥
અશ્રુતા સશ્રુતાસશ્ચ યજ્વાનો યેઽપ્યયજ્વનઃ ।
સ્વર્યન્તો નાપેક્ષન્તે ઇન્દ્રમગ્નિં ચ યે વિદુઃ ॥ 22 ॥
સિકતા ઇવ સંયન્તિ રશ્મિભિઃ સમુદીરિતાઃ ।
અસ્માલ્લોકાદમુષ્માચ્ચેત્યાહ ચારણ્યકશ્રુતિઃ ॥ 23 ॥
યસ્ય નો પશ્ચિમં જન્મ યદિ વા શઙ્કરઃ સ્વયમ્ ।
તેનૈવ લભ્યતે વિદ્યા શ્રીમત્પઞ્ચદશાક્ષરી ॥ 24 ॥
ઇતિ મન્ત્રેષુ બહુધા વિદ્યાયા મહિમોચ્યતે ।
મોક્ષૈકહેતુવિદ્યા તુ શ્રીવિદ્યા નાત્ર સંશયઃ ॥ 25 ॥
ન શિલ્પાદિજ્ઞાનયુક્તે વિદ્વચ્છબ્ધઃ પ્રયુજ્યતે ।
મોક્ષૈકહેતુવિદ્યા સા શ્રીવિદ્યૈવ ન સંશયઃ ॥ 26 ॥
તસ્માદ્વિદ્યાવિદેવાત્ર વિદ્વાન્વિદ્વાનિતીર્યતે ।
સ્વયં વિદ્યાવિદે દદ્યાત્ખ્યાપયેત્તદ્ગુણાન્સુધીઃ ॥ 27 ॥
સ્વયંવિદ્યારહસ્યજ્ઞો વિદ્યામાહાત્મ્યવેદ્યપિ ।
વિદ્યાવિદં નાર્ચયેચ્ચેત્કો વા તં પૂજયેજ્જનઃ ॥ 28 ॥
પ્રસઙ્ગાદિદમુક્તં તે પ્રકૃતં શૃણુ કુમ્ભજ ।
યઃ કીર્તયેત્સકૃદ્ભક્ત્યા દિવ્યનામશતત્રયમ્ ॥ 29 ॥
તસ્ય પુણ્યમહં વક્ષ્યે શૃણુ ત્વં કુમ્ભસમ્ભવ ।
રહસ્યનામસાહસ્રપાઠે યત્ફલમીરિતમ્ ॥ 30 ॥
તત્ફલં કોટિગુણિતમેકનામજપાદ્ભવેત્ ।
કામેશ્વરીકામેશાભ્યાં કૃતં નામશતત્રયમ્ ॥ 31 ॥
નાન્યેન તુલયેદેતત્ સ્તોત્રેણાન્યકૃતેન ચ ।
શ્રિયઃ પરમ્પરા યસ્ય ભાવિ વા ચોત્તરોત્તરમ્ ॥ 32 ॥
તેનૈવ લભ્યતે ચૈતત્પશ્ચાચ્છ્રેયઃ પરીક્ષયેત્ ।
અસ્યા નામ્નાં ત્રિશત્યાસ્તુ મહિમા કેન વર્ણ્યતે ॥ 33 ॥
યા સ્વયં શિવયોર્વક્ત્રપદ્માભ્યાં પરિનિઃસૃતા ।
નિત્યં ષોડશસઙ્ખ્યાકાન્વિપ્રાનાદૌ તુ ભોજયેત્ ॥ 34 ॥
અભ્યક્તાંસ્તિલતૈલેન સ્નાતાનુષ્ણેન વારિણા ।
અભ્યર્ચ્ય ગન્ધપુષ્પાદ્યૈઃ કામેશ્વર્યાદિનામભિઃ ॥ 35 ॥
સૂપાપૂપૈઃ શર્કરાદ્યૈઃ પાયસૈઃ ફલસંયુતૈઃ ।
વિદ્યાવિદો વિશેષેણ ભોજયેત્ષોડશ દ્વિજાન્ ॥ 36 ॥
એવં નિત્યાર્ચનં કુર્યાદાદૌ બ્રાહ્મણભોજનમ્ ।
ત્રિશતીનામભિઃ પશ્ચાદ્બ્રાહ્મણાન્ક્રમશોઽર્ચયેત્ ॥ 37 ॥
તૈલાભ્યઙ્ગાદિકં દત્વા વિભવે સતિ ભક્તિતઃ ।
શુક્લપ્રતિપદારભ્ય પૌર્ણમાસ્યવધિ ક્રમાત્ ॥ 38 ॥
દિવસે દિવસે વિપ્રા ભોજ્યા વિંશતિસઙ્ખ્યયા ।
દશભિઃ પઞ્ચભિર્વાપિ ત્રિભિરેકેન વા દિનૈઃ ॥ 39 ॥
ત્રિંશત્ષષ્ટિઃ શતં વિપ્રાઃ સમ્ભોજ્યાસ્ત્રિશતં ક્રમાત્ ।
એવં યઃ કુરુતે ભક્ત્યા જન્મમધ્યે સકૃન્નરઃ ॥ 40 ॥
તસ્યૈવ સફલં જન્મ મુક્તિસ્તસ્ય કરે સ્થિરા ।
રહસ્યનામસાહસ્રભોજનેઽપ્યેવમેવ હિ ॥ 41 ॥
આદૌ નિત્યબલિં કુર્યાત્પશ્ચાદ્બ્રાહ્મણભોજનમ્ ।
રહસ્યનામસાહસ્રમહિમા યો મયોદિતઃ ॥ 42 ॥
સ શીકરાણુરત્નૈકનામ્નો મહિમવારિધેઃ ।
વાગ્દેવીરચિતે નામસાહસ્રે યદ્યદીરિતમ્ ॥ 43 ॥
તત્ફલં કોટિગુણિતં નામ્નોઽપ્યેકસ્ય કીર્તનાત્ ।
એતદન્યૈર્જપૈઃ સ્તોત્રૈરર્ચનૈર્યત્ફલં ભવેત્ ॥ 44 ॥
તત્ફલં કોટિગુણિતં ભવેન્નામશતત્રયાત્ ।
વાગ્દેવીરચિતે સ્તોત્રે તાદૃશો મહિમા યદિ ॥ 45 ॥
સાક્ષાત્કામેશકામેશીકૃતેઽસ્મિન્ગૃહ્યતામિતિ ।
સકૃત્સઙ્કીર્તનાદેવ નામ્નામસ્મિન્ શતત્રયે ॥ 46 ॥
ભવેચ્ચિત્તસ્ય પર્યાપ્તિર્ન્યૂનમન્યાનપેક્ષિણી ।
ન જ્ઞાતવ્યમિતોઽપ્યન્યત્ર જપ્તવ્યં ચ કુમ્ભજ ॥ 47 ॥
યદ્યત્સાધ્યતમં કાર્યં તત્તદર્થમિદં જપેત્ ।
તત્તત્ફલમવાપ્નોતિ પશ્ચાત્કાર્યં પરીક્ષયેત્ ॥ 48 ॥
યે યે પ્રયોગાસ્તન્ત્રેષુ તૈસ્તૈર્યત્સાધ્યતે ફલમ્ ।
તત્સર્વં સિધ્યતિ ક્ષિપ્રં નામત્રિશતકીર્તનાત્ ॥ 49 ॥
આયુષ્કરં પુષ્ટિકરં પુત્રદં વશ્યકારકમ્ ।
વિદ્યાપ્રદં કીર્તિકરં સુકવિત્વપ્રદાયકમ્ ॥ 50 ॥
સર્વસમ્પત્પ્રદં સર્વભોગદં સર્વસૌખ્યદમ્ ।
સર્વાભીષ્ટપ્રદં ચૈવ દેવ્યા નામશતત્રયમ્ ॥ 51 ॥
એતજ્જપપરો ભૂયાન્નાન્યદિચ્છેત્કદાચન ।
એતત્કીર્તનસન્તુષ્ટા શ્રીદેવી લલિતામ્બિકા ॥ 52 ॥
ભક્તસ્ય યદ્યદિષ્ટં સ્યાત્તત્તત્પૂરયતે ધ્રુવમ્ ।
તસ્માત્કુમ્ભોદ્ભવ મુને કીર્તય ત્વમિદં સદા ॥ 53 ॥
નાપરં કિઞ્ચિદપિ તે બોદ્ધવ્યમવશિષ્યતે ।
ઇતિ તે કથિતં સ્તોત્રં લલિતાપ્રીતિદાયકમ્ ॥ 54 ॥
નાવિદ્યાવેદિને બ્રૂયાન્નાભક્તાય કદાચન ।
ન શઠાય ન દુષ્ટાય નાવિશ્વાસાય કર્હિચિત્ ॥ 56 ॥
યો બ્રૂયાત્ત્રિશતીં નામ્નાં તસ્યાનર્થો મહાન્ભવેત્ ।
ઇત્યાજ્ઞા શાઙ્કરી પ્રોક્તા તસ્માદ્ગોપ્યમિદં ત્વયા ॥ 57 ॥
લલિતાપ્રેરિતેનૈવ મયોક્તં સ્તોત્રમુત્તમમ્ ।
રહસ્યનામસાહસ્રાદપિ ગોપ્યમિદં મુને ॥ 58 ॥
સૂત ઉવાચ ।
એવમુક્ત્વા હયગ્રીવઃ કુમ્ભજં તાપસોત્તમમ્ ।
સ્તોત્રેણાનેન લલિતાં સ્તુત્વા ત્રિપુરસુન્દરીમ્ ।
આનન્દલહરીમગ્નમાનસઃ સમવર્તત ॥ 59 ॥
ઇતિ બ્રહ્માણ્ડપુરાણે ઉત્તરખણ્ડે હયગ્રીવાગસ્ત્યસંવાદે લલિતોપાખ્યાને સ્તોત્રખણ્ડે શ્રીલલિતાત્રિશતીસ્તોત્રરત્નમ્ ।
Roman (IAST) Transliteration
asya śrīlalitā triśatīstotra mahāmantrasya, bhagavān hayagrīva ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīlalitāmahātripurasundarī devatā, aiṃ bījaṃ, sauḥ śaktiḥ, klīṃ kīlakaṃ, mama caturvidhapuruṣārthaphalasiddhyarthe jape viniyogaḥ |
aimityādibhiraṅganyāsakaranyāsāḥ kāryāḥ |
dhyānam |
atimadhuracāpahastā-
-maparimitāmodabāṇasaubhāgyām |
aruṇāmatiśayakaruṇā-
-mabhinavakulasundarīṃ vande |
śrī hayagrīva uvāca |
kakārarūpā kalyāṇī kalyāṇaguṇaśālinī |
kalyāṇaśailanilayā kamanīyā kalāvatī || 1 ||
kamalākṣī kalmaṣaghnī karuṇāmṛtasāgarā |
kadambakānanāvāsā kadambakusumapriyā || 2 ||
kandarpavidyā kandarpajanakāpāṅgavīkṣaṇā |
karpūravīṭisaurabhyakallolitakakuptaṭā || 3 ||
kalidoṣaharā kañjalocanā kamravigrahā |
karmādisākṣiṇī kārayitrī karmaphalapradā || 4 ||
ekārarūpā caikākṣaryekānekākṣarākṛtiḥ |
etattadityanirdeśyā caikānandacidākṛtiḥ || 5 ||
evamityāgamābodhyā caikabhaktimadarcitā |
ekāgracittanirdhyātā caiṣaṇārahitādṛtā || 6 ||
elāsugandhicikurā cainaḥkūṭavināśinī |
ekabhogā caikarasā caikaiśvaryapradāyinī || 7 ||
ekātapatrasāmrājyapradā caikāntapūjitā |
edhamānaprabhā caijadanekajagadīśvarī || 8 ||
ekavīrādisaṃsevyā caikaprābhavaśālinī |
īkārarūpā ceśitrī cepsitārthapradāyinī || 9 ||
īdṛgityavinirdeśyā ceśvaratvavidhāyinī |
īśānādibrahmamayī ceśitvādyaṣṭasiddhidā || 10 ||
īkṣitrīkṣaṇasṛṣṭāṇḍakoṭirīśvaravallabhā |
īḍitā ceśvarārdhāṅgaśarīreśādhidevatā || 11 ||
īśvarapreraṇakarī ceśatāṇḍavasākṣiṇī |
īśvarotsaṅganilayā cetibādhāvināśinī || 12 ||
īhāvirahitā ceśaśaktirīṣatsmitānanā |
lakārarūpā lalitā lakṣmīvāṇīniṣevitā || 13 ||
lākinī lalanārūpā lasaddāḍimapāṭalā |
lalantikālasatphālā lalāṭanayanārcitā || 14 ||
lakṣaṇojjvaladivyāṅgī lakṣakoṭyaṇḍanāyikā |
lakṣyārthā lakṣaṇāgamyā labdhakāmā latātanuḥ || 15 ||
lalāmarājadalikā lambimuktālatāñcitā |
lambodaraprasūrlabhyā lajjāḍhyā layavarjitā || 16 ||
hrīṃkārarūpā hrīṃkāranilayā hrīṃpadapriyā |
hrīṃkārabījā hrīṃkāramantrā hrīṃkāralakṣaṇā || 17 ||
hrīṃkārajapasuprītā hrīṃmatī hrīṃvibhūṣaṇā |
hrīṃśīlā hrīṃpadārādhyā hrīṃgarbhā hrīṃpadābhidhā || 18 ||
hrīṃkāravācyā hrīṃkārapūjyā hrīṃkārapīṭhikā |
hrīṃkāravedyā hrīṃkāracintyā hrīṃ hrīṃśarīriṇī || 19 ||
hakārarūpā haladhṛkpūjitā hariṇekṣaṇā |
harapriyā harārādhyā haribrahmendravanditā || 20 ||
hayārūḍhāsevitāṅghrirhayamedhasamarcitā |
haryakṣavāhanā haṃsavāhanā hatadānavā || 21 ||
hatyādipāpaśamanī haridaśvādisevitā |
hastikumbhottuṅgakucā hastikṛttipriyāṅganā || 22 ||
haridrākuṅkumādigdhā haryaśvādyamarārcitā |
harikeśasakhī hādividyā hālāmadālasā || 23 ||
sakārarūpā sarvajñā sarveśī sarvamaṅgalā |
sarvakartrī sarvabhartrī sarvahantrī sanātanā || 24 ||
sarvānavadyā sarvāṅgasundarī sarvasākṣiṇī |
sarvātmikā sarvasaukhyadātrī sarvavimohinī || 25 ||
sarvādhārā sarvagatā sarvāvaguṇavarjitā |
sarvāruṇā sarvamātā sarvabhūṣaṇabhūṣitā || 26 ||
kakārārthā kālahantrī kāmeśī kāmitārthadā |
kāmasañjīvanī kalyā kaṭhinastanamaṇḍalā || 27 ||
karabhorūḥ kalānāthamukhī kacajitāmbudā |
kaṭākṣasyandikaruṇā kapāliprāṇanāyikā || 28 ||
kāruṇyavigrahā kāntā kāntidhūtajapāvaliḥ |
kalālāpā kambukaṇṭhī karanirjitapallavā || 29 ||
kalpavallīsamabhujā kastūrītilakāñcitā |
hakārārthā haṃsagatirhāṭakābharaṇojjvalā || 30 ||
hārahārikucābhogā hākinī halyavarjitā |
haritpatisamārādhyā haṭhātkārahatāsurā || 31 ||
harṣapradā havirbhoktrī hārdasantamasāpahā |
hallīsalāsyasantuṣṭā haṃsamantrārtharūpiṇī || 32 ||
hānopādānanirmuktā harṣiṇī harisodarī |
hāhāhūhūmukhastutyā hānivṛddhivivarjitā || 33 ||
hayyaṅgavīnahṛdayā harigopāruṇāṃśukā |
lakārākhyā latāpūjyā layasthityudbhaveśvarī || 34 ||
lāsyadarśanasantuṣṭā lābhālābhavivarjitā |
laṅghyetarājñā lāvaṇyaśālinī laghusiddhidā || 35 ||
lākṣārasasavarṇābhā lakṣmaṇāgrajapūjitā |
labhyetarā labdhabhaktisulabhā lāṅgalāyudhā || 36 ||
lagnacāmarahastaśrīśāradāparivījitā |
lajjāpadasamārādhyā lampaṭā lakuleśvarī || 37 ||
labdhamānā labdharasā labdhasampatsamunnatiḥ |
hrīṃkāriṇī hrīṃkārādyā hrīṃmadhyā hrīṃśikhāmaṇiḥ || 38 ||
hrīṃkārakuṇḍāgniśikhā hrīṃkāraśaśicandrikā |
hrīṃkārabhāskararucirhrīṃkārāmbhodacañcalā || 39 ||
hrīṃkārakandāṅkurikā hrīṃkāraikaparāyaṇā |
hrīṃkāradīrghikāhaṃsī hrīṃkārodyānakekinī || 40 ||
hrīṃkārāraṇyahariṇī hrīṃkārāvālavallarī |
hrīṃkārapañjaraśukī hrīṃkārāṅgaṇadīpikā || 41 ||
hrīṃkārakandarāsiṃhī hrīṃkārāmbhojabhṛṅgikā |
hrīṃkārasumanomādhvī hrīṃkāratarumañjarī || 42 ||
sakārākhyā samarasā sakalāgamasaṃstutā |
sarvavedāntatātparyabhūmiḥ sadasadāśrayā || 43 ||
sakalā saccidānandā sādhyā sadgatidāyinī |
sanakādimunidhyeyā sadāśivakuṭumbinī || 44 ||
sakālādhiṣṭhānarūpā satyarūpā samākṛtiḥ |
sarvaprapañcanirmātrī samanādhikavarjitā || 45 ||
sarvottuṅgā saṅgahīnā saguṇā sakaleṣṭadā |
kakāriṇī kāvyalolā kāmeśvaramanoharā || 46 ||
kāmeśvaraprāṇanāḍī kāmeśotsaṅgavāsinī |
kāmeśvarāliṅgitāṅgī kāmeśvarasukhapradā || 47 ||
kāmeśvarapraṇayinī kāmeśvaravilāsinī |
kāmeśvaratapaḥsiddhiḥ kāmeśvaramanaḥpriyā || 48 ||
kāmeśvaraprāṇanāthā kāmeśvaravimohinī |
kāmeśvarabrahmavidyā kāmeśvaragṛheśvarī || 49 ||
kāmeśvarāhlādakarī kāmeśvaramaheśvarī |
kāmeśvarī kāmakoṭinilayā kāṅkṣitārthadā || 50 ||
lakāriṇī labdharūpā labdhadhīrlabdhavāñchitā |
labdhapāpamanodūrā labdhāhaṅkāradurgamā || 51 ||
labdhaśaktirlabdhadehā labdhaiśvaryasamunnatiḥ |
labdhavṛddhirlabdhalīlā labdhayauvanaśālinī || 52 ||
labdhātiśayasarvāṅgasaundaryā labdhavibhramā |
labdharāgā labdhapatirlabdhanānāgamasthitiḥ || 53 ||
labdhabhogā labdhasukhā labdhaharṣābhipūritā |
hrīṃkāramūrtirhrīṃkārasaudhaśṛṅgakapotikā || 54 ||
hrīṃkāradugdhābdhisudhā hrīṃkārakamalendirā |
hrīṃkāramaṇidīpārcirhrīṃkārataruśārikā || 55 ||
hrīṃkārapeṭakamaṇirhrīṃkārādarśabimbitā |
hrīṃkārakośāsilatā hrīṃkārāsthānanartakī || 56 ||
hrīṃkāraśuktikāmuktāmaṇirhrīṃkārabodhitā |
hrīṃkāramayasauvarṇastambhavidrumaputrikā || 57 ||
hrīṃkāravedopaniṣad hrīṃkārādhvaradakṣiṇā |
hrīṃkāranandanārāmanavakalpakavallarī || 58 ||
hrīṃkārahimavadgaṅgā hrīṃkārārṇavakaustubhā |
hrīṃkāramantrasarvasvā hrīṃkāraparasaukhyadā || 59 ||
uttarapīṭhikā (phalaśṛtiḥ)
hayagrīva uvāca |
ityevaṃ te mayākhyātaṃ devyā nāmaśatatrayam |
rahasyātirahasyatvādgopanīyaṃ tvayā mune || 1 ||
śivavarṇāni nāmāni śrīdevyā kathitāni hi |
śaktyakṣarāṇi nāmāni kāmeśakathitāni ca || 2 ||
ubhayākṣaranāmāni hyubhābhyāṃ kathitāni vai |
tadanyairgrathitaṃ stotrametasya sadṛśaṃ kimu || 3 ||
nānena sadṛśaṃ stotraṃ śrīdevīprītidāyakam |
lokatraye'pi kalyāṇaṃ sambhavennātra saṃśayaḥ || 4 ||
sūta uvāca |
iti hayamukhagītaṃ stotrarājaṃ niśamya
pragalitakaluṣo'bhūccittaparyāptimetya |
nijagurumatha natvā kumbhajanmā taduktaṃ
punaradhikarahasyaṃ jñātumevaṃ jagāda || 5 ||
agastya uvāca |
aśvānana mahābhāga rahasyamapi me vada |
śivavarṇāni kānyatra śaktivarṇāni kāni hi || 6 ||
ubhayorapi varṇāni kāni vā vada deśika |
iti pṛṣṭaḥ kumbhajena hayagrīvo'vadatpunaḥ || 7 ||
hayagrīva uvāca |
tava gopyaṃ kimastīha sākṣādambānuśāsanāt |
idaṃ tvatirahasyaṃ te vakṣyāmi śṛṇu kumbhaja || 8 ||
etadvijñānamātreṇa śrīvidyā siddhidā bhavet |
katrayaṃ hadvayaṃ caiva śaivo bhāgaḥ prakīrtitaḥ || 9 ||
śaktyakṣarāṇi śeṣāṇi hrīṅkāra ubhayātmakaḥ |
evaṃ vibhāgamajñātvā ye vidyājapaśālinaḥ || 10 ||
na teṣāṃ siddhidā vidyā kalpakoṭiśatairapi |
caturbhiḥ śivacakraiśca śakticakraiśca pañcabhiḥ || 11 ||
navacakraiśca saṃsiddhaṃ śrīcakraṃ śivayorvapuḥ |
trikoṇamaṣṭakoṇaṃ ca daśakoṇadvayaṃ tathā || 12 ||
caturdaśāraṃ caitāni śakticakrāṇi pañca ca |
binduścāṣṭadalaṃ padmaṃ padmaṃ ṣoḍaśapatrakam || 13 ||
caturaśraṃ ca catvāri śivacakrāṇyanukramāt |
trikoṇe baindavaṃ śliṣṭaṃ aṣṭāre'ṣṭadalāmbujam || 14 ||
daśārayoḥ ṣoḍaśāraṃ bhūgṛhaṃ bhuvanāśrake |
śaivānāmapi śāktānāṃ cakrāṇāṃ ca parasparam || 15 ||
avinābhāvasambandhaṃ yo jānāti sa cakravit |
trikoṇarūpiṇī śaktirbindurūpaparaḥ śivaḥ || 16 ||
avinābhāvasambandhaṃ tasmādbindutrikoṇayoḥ |
evaṃ vibhāgamajñātvā śrīcakraṃ yaḥ samarcayet || 17 ||
na tatphalamavāpnoti lalitāmbā na tuṣyati |
ye ca jānanti loke'smin śrīvidyācakravedinaḥ || 18 ||
sāmanyavedinaḥ sarve viśeṣajño'tidurlabhaḥ |
svayaṃvidyāviśeṣajño viśeṣajñaṃ samarcayet || 19 ||
tasmai deyaṃ tato grāhyamaśaktastasya dāpayet |
andhaṃ tamaḥ praviśanti ye'vidyāṃ samupāsate || 20 ||
iti śrutirapāhaitānavidyopāsakānpunaḥ |
vidyānyopāsakāneva nindatyāruṇikī śrutiḥ || 21 ||
aśrutā saśrutāsaśca yajvāno ye'pyayajvanaḥ |
svaryanto nāpekṣante indramagniṃ ca ye viduḥ || 22 ||
sikatā iva saṃyanti raśmibhiḥ samudīritāḥ |
asmāllokādamuṣmāccetyāha cāraṇyakaśrutiḥ || 23 ||
yasya no paścimaṃ janma yadi vā śaṅkaraḥ svayam |
tenaiva labhyate vidyā śrīmatpañcadaśākṣarī || 24 ||
iti mantreṣu bahudhā vidyāyā mahimocyate |
mokṣaikahetuvidyā tu śrīvidyā nātra saṃśayaḥ || 25 ||
na śilpādijñānayukte vidvacchabdhaḥ prayujyate |
mokṣaikahetuvidyā sā śrīvidyaiva na saṃśayaḥ || 26 ||
tasmādvidyāvidevātra vidvānvidvānitīryate |
svayaṃ vidyāvide dadyātkhyāpayettadguṇānsudhīḥ || 27 ||
svayaṃvidyārahasyajño vidyāmāhātmyavedyapi |
vidyāvidaṃ nārcayeccetko vā taṃ pūjayejjanaḥ || 28 ||
prasaṅgādidamuktaṃ te prakṛtaṃ śṛṇu kumbhaja |
yaḥ kīrtayetsakṛdbhaktyā divyanāmaśatatrayam || 29 ||
tasya puṇyamahaṃ vakṣye śṛṇu tvaṃ kumbhasambhava |
rahasyanāmasāhasrapāṭhe yatphalamīritam || 30 ||
tatphalaṃ koṭiguṇitamekanāmajapādbhavet |
kāmeśvarīkāmeśābhyāṃ kṛtaṃ nāmaśatatrayam || 31 ||
nānyena tulayedetat stotreṇānyakṛtena ca |
śriyaḥ paramparā yasya bhāvi vā cottarottaram || 32 ||
tenaiva labhyate caitatpaścācchreyaḥ parīkṣayet |
asyā nāmnāṃ triśatyāstu mahimā kena varṇyate || 33 ||
yā svayaṃ śivayorvaktrapadmābhyāṃ pariniḥsṛtā |
nityaṃ ṣoḍaśasaṅkhyākānviprānādau tu bhojayet || 34 ||
abhyaktāṃstilatailena snātānuṣṇena vāriṇā |
abhyarcya gandhapuṣpādyaiḥ kāmeśvaryādināmabhiḥ || 35 ||
sūpāpūpaiḥ śarkarādyaiḥ pāyasaiḥ phalasaṃyutaiḥ |
vidyāvido viśeṣeṇa bhojayetṣoḍaśa dvijān || 36 ||
evaṃ nityārcanaṃ kuryādādau brāhmaṇabhojanam |
triśatīnāmabhiḥ paścādbrāhmaṇānkramaśo'rcayet || 37 ||
tailābhyaṅgādikaṃ datvā vibhave sati bhaktitaḥ |
śuklapratipadārabhya paurṇamāsyavadhi kramāt || 38 ||
divase divase viprā bhojyā viṃśatisaṅkhyayā |
daśabhiḥ pañcabhirvāpi tribhirekena vā dinaiḥ || 39 ||
triṃśatṣaṣṭiḥ śataṃ viprāḥ sambhojyāstriśataṃ kramāt |
evaṃ yaḥ kurute bhaktyā janmamadhye sakṛnnaraḥ || 40 ||
tasyaiva saphalaṃ janma muktistasya kare sthirā |
rahasyanāmasāhasrabhojane'pyevameva hi || 41 ||
ādau nityabaliṃ kuryātpaścādbrāhmaṇabhojanam |
rahasyanāmasāhasramahimā yo mayoditaḥ || 42 ||
sa śīkarāṇuratnaikanāmno mahimavāridheḥ |
vāgdevīracite nāmasāhasre yadyadīritam || 43 ||
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ nāmno'pyekasya kīrtanāt |
etadanyairjapaiḥ stotrairarcanairyatphalaṃ bhavet || 44 ||
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ bhavennāmaśatatrayāt |
vāgdevīracite stotre tādṛśo mahimā yadi || 45 ||
sākṣātkāmeśakāmeśīkṛte'smingṛhyatāmiti |
sakṛtsaṅkīrtanādeva nāmnāmasmin śatatraye || 46 ||
bhaveccittasya paryāptirnyūnamanyānapekṣiṇī |
na jñātavyamito'pyanyatra japtavyaṃ ca kumbhaja || 47 ||
yadyatsādhyatamaṃ kāryaṃ tattadarthamidaṃ japet |
tattatphalamavāpnoti paścātkāryaṃ parīkṣayet || 48 ||
ye ye prayogāstantreṣu taistairyatsādhyate phalam |
tatsarvaṃ sidhyati kṣipraṃ nāmatriśatakīrtanāt || 49 ||
āyuṣkaraṃ puṣṭikaraṃ putradaṃ vaśyakārakam |
vidyāpradaṃ kīrtikaraṃ sukavitvapradāyakam || 50 ||
sarvasampatpradaṃ sarvabhogadaṃ sarvasaukhyadam |
sarvābhīṣṭapradaṃ caiva devyā nāmaśatatrayam || 51 ||
etajjapaparo bhūyānnānyadicchetkadācana |
etatkīrtanasantuṣṭā śrīdevī lalitāmbikā || 52 ||
bhaktasya yadyadiṣṭaṃ syāttattatpūrayate dhruvam |
tasmātkumbhodbhava mune kīrtaya tvamidaṃ sadā || 53 ||
nāparaṃ kiñcidapi te boddhavyamavaśiṣyate |
iti te kathitaṃ stotraṃ lalitāprītidāyakam || 54 ||
nāvidyāvedine brūyānnābhaktāya kadācana |
na śaṭhāya na duṣṭāya nāviśvāsāya karhicit || 56 ||
yo brūyāttriśatīṃ nāmnāṃ tasyānartho mahānbhavet |
ityājñā śāṅkarī proktā tasmādgopyamidaṃ tvayā || 57 ||
lalitāpreritenaiva mayoktaṃ stotramuttamam |
rahasyanāmasāhasrādapi gopyamidaṃ mune || 58 ||
sūta uvāca |
evamuktvā hayagrīvaḥ kumbhajaṃ tāpasottamam |
stotreṇānena lalitāṃ stutvā tripurasundarīm |
ānandalaharīmagnamānasaḥ samavartata || 59 ||
iti brahmāṇḍapurāṇe uttarakhaṇḍe hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne stotrakhaṇḍe śrīlalitātriśatīstotraratnam |
Sanskrit — Devanagari (original)
अस्य श्रीललिता त्रिशतीस्तोत्र महामन्त्रस्य, भगवान् हयग्रीव ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, श्रीललितामहात्रिपुरसुन्दरी देवता, ऐं बीजं, सौः शक्तिः, क्लीं कीलकं, मम चतुर्विधपुरुषार्थफलसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ।
ऐमित्यादिभिरङ्गन्यासकरन्यासाः कार्याः ।
ध्यानम् ।
अतिमधुरचापहस्ता-
-मपरिमितामोदबाणसौभाग्याम् ।
अरुणामतिशयकरुणा-
-मभिनवकुलसुन्दरीं वन्दे ।
श्री हयग्रीव उवाच ।
ककाररूपा कल्याणी कल्याणगुणशालिनी ।
कल्याणशैलनिलया कमनीया कलावती ॥ 1 ॥
कमलाक्षी कल्मषघ्नी करुणामृतसागरा ।
कदम्बकाननावासा कदम्बकुसुमप्रिया ॥ 2 ॥
कन्दर्पविद्या कन्दर्पजनकापाङ्गवीक्षणा ।
कर्पूरवीटिसौरभ्यकल्लोलितककुप्तटा ॥ 3 ॥
कलिदोषहरा कञ्जलोचना कम्रविग्रहा ।
कर्मादिसाक्षिणी कारयित्री कर्मफलप्रदा ॥ 4 ॥
एकाररूपा चैकाक्षर्येकानेकाक्षराकृतिः ।
एतत्तदित्यनिर्देश्या चैकानन्दचिदाकृतिः ॥ 5 ॥
एवमित्यागमाबोध्या चैकभक्तिमदर्चिता ।
एकाग्रचित्तनिर्ध्याता चैषणारहितादृता ॥ 6 ॥
एलासुगन्धिचिकुरा चैनःकूटविनाशिनी ।
एकभोगा चैकरसा चैकैश्वर्यप्रदायिनी ॥ 7 ॥
एकातपत्रसाम्राज्यप्रदा चैकान्तपूजिता ।
एधमानप्रभा चैजदनेकजगदीश्वरी ॥ 8 ॥
एकवीरादिसंसेव्या चैकप्राभवशालिनी ।
ईकाररूपा चेशित्री चेप्सितार्थप्रदायिनी ॥ 9 ॥
ईदृगित्यविनिर्देश्या चेश्वरत्वविधायिनी ।
ईशानादिब्रह्ममयी चेशित्वाद्यष्टसिद्धिदा ॥ 10 ॥
ईक्षित्रीक्षणसृष्टाण्डकोटिरीश्वरवल्लभा ।
ईडिता चेश्वरार्धाङ्गशरीरेशाधिदेवता ॥ 11 ॥
ईश्वरप्रेरणकरी चेशताण्डवसाक्षिणी ।
ईश्वरोत्सङ्गनिलया चेतिबाधाविनाशिनी ॥ 12 ॥
ईहाविरहिता चेशशक्तिरीषत्स्मितानना ।
लकाररूपा ललिता लक्ष्मीवाणीनिषेविता ॥ 13 ॥
लाकिनी ललनारूपा लसद्दाडिमपाटला ।
ललन्तिकालसत्फाला ललाटनयनार्चिता ॥ 14 ॥
लक्षणोज्ज्वलदिव्याङ्गी लक्षकोट्यण्डनायिका ।
लक्ष्यार्था लक्षणागम्या लब्धकामा लतातनुः ॥ 15 ॥
ललामराजदलिका लम्बिमुक्तालताञ्चिता ।
लम्बोदरप्रसूर्लभ्या लज्जाढ्या लयवर्जिता ॥ 16 ॥
ह्रींकाररूपा ह्रींकारनिलया ह्रींपदप्रिया ।
ह्रींकारबीजा ह्रींकारमन्त्रा ह्रींकारलक्षणा ॥ 17 ॥
ह्रींकारजपसुप्रीता ह्रींमती ह्रींविभूषणा ।
ह्रींशीला ह्रींपदाराध्या ह्रींगर्भा ह्रींपदाभिधा ॥ 18 ॥
ह्रींकारवाच्या ह्रींकारपूज्या ह्रींकारपीठिका ।
ह्रींकारवेद्या ह्रींकारचिन्त्या ह्रीं ह्रींशरीरिणी ॥ 19 ॥
हकाररूपा हलधृक्पूजिता हरिणेक्षणा ।
हरप्रिया हराराध्या हरिब्रह्मेन्द्रवन्दिता ॥ 20 ॥
हयारूढासेविताङ्घ्रिर्हयमेधसमर्चिता ।
हर्यक्षवाहना हंसवाहना हतदानवा ॥ 21 ॥
हत्यादिपापशमनी हरिदश्वादिसेविता ।
हस्तिकुम्भोत्तुङ्गकुचा हस्तिकृत्तिप्रियाङ्गना ॥ 22 ॥
हरिद्राकुङ्कुमादिग्धा हर्यश्वाद्यमरार्चिता ।
हरिकेशसखी हादिविद्या हालामदालसा ॥ 23 ॥
सकाररूपा सर्वज्ञा सर्वेशी सर्वमङ्गला ।
सर्वकर्त्री सर्वभर्त्री सर्वहन्त्री सनातना ॥ 24 ॥
सर्वानवद्या सर्वाङ्गसुन्दरी सर्वसाक्षिणी ।
सर्वात्मिका सर्वसौख्यदात्री सर्वविमोहिनी ॥ 25 ॥
सर्वाधारा सर्वगता सर्वावगुणवर्जिता ।
सर्वारुणा सर्वमाता सर्वभूषणभूषिता ॥ 26 ॥
ककारार्था कालहन्त्री कामेशी कामितार्थदा ।
कामसञ्जीवनी कल्या कठिनस्तनमण्डला ॥ 27 ॥
करभोरूः कलानाथमुखी कचजिताम्बुदा ।
कटाक्षस्यन्दिकरुणा कपालिप्राणनायिका ॥ 28 ॥
कारुण्यविग्रहा कान्ता कान्तिधूतजपावलिः ।
कलालापा कम्बुकण्ठी करनिर्जितपल्लवा ॥ 29 ॥
कल्पवल्लीसमभुजा कस्तूरीतिलकाञ्चिता ।
हकारार्था हंसगतिर्हाटकाभरणोज्ज्वला ॥ 30 ॥
हारहारिकुचाभोगा हाकिनी हल्यवर्जिता ।
हरित्पतिसमाराध्या हठात्कारहतासुरा ॥ 31 ॥
हर्षप्रदा हविर्भोक्त्री हार्दसन्तमसापहा ।
हल्लीसलास्यसन्तुष्टा हंसमन्त्रार्थरूपिणी ॥ 32 ॥
हानोपादाननिर्मुक्ता हर्षिणी हरिसोदरी ।
हाहाहूहूमुखस्तुत्या हानिवृद्धिविवर्जिता ॥ 33 ॥
हय्यङ्गवीनहृदया हरिगोपारुणांशुका ।
लकाराख्या लतापूज्या लयस्थित्युद्भवेश्वरी ॥ 34 ॥
लास्यदर्शनसन्तुष्टा लाभालाभविवर्जिता ।
लङ्घ्येतराज्ञा लावण्यशालिनी लघुसिद्धिदा ॥ 35 ॥
लाक्षारससवर्णाभा लक्ष्मणाग्रजपूजिता ।
लभ्येतरा लब्धभक्तिसुलभा लाङ्गलायुधा ॥ 36 ॥
लग्नचामरहस्तश्रीशारदापरिवीजिता ।
लज्जापदसमाराध्या लम्पटा लकुलेश्वरी ॥ 37 ॥
लब्धमाना लब्धरसा लब्धसम्पत्समुन्नतिः ।
ह्रींकारिणी ह्रींकाराद्या ह्रींमध्या ह्रींशिखामणिः ॥ 38 ॥
ह्रींकारकुण्डाग्निशिखा ह्रींकारशशिचन्द्रिका ।
ह्रींकारभास्कररुचिर्ह्रींकाराम्भोदचञ्चला ॥ 39 ॥
ह्रींकारकन्दाङ्कुरिका ह्रींकारैकपरायणा ।
ह्रींकारदीर्घिकाहंसी ह्रींकारोद्यानकेकिनी ॥ 40 ॥
ह्रींकारारण्यहरिणी ह्रींकारावालवल्लरी ।
ह्रींकारपञ्जरशुकी ह्रींकाराङ्गणदीपिका ॥ 41 ॥
ह्रींकारकन्दरासिंही ह्रींकाराम्भोजभृङ्गिका ।
ह्रींकारसुमनोमाध्वी ह्रींकारतरुमञ्जरी ॥ 42 ॥
सकाराख्या समरसा सकलागमसंस्तुता ।
सर्ववेदान्ततात्पर्यभूमिः सदसदाश्रया ॥ 43 ॥
सकला सच्चिदानन्दा साध्या सद्गतिदायिनी ।
सनकादिमुनिध्येया सदाशिवकुटुम्बिनी ॥ 44 ॥
सकालाधिष्ठानरूपा सत्यरूपा समाकृतिः ।
सर्वप्रपञ्चनिर्मात्री समनाधिकवर्जिता ॥ 45 ॥
सर्वोत्तुङ्गा सङ्गहीना सगुणा सकलेष्टदा ।
ककारिणी काव्यलोला कामेश्वरमनोहरा ॥ 46 ॥
कामेश्वरप्राणनाडी कामेशोत्सङ्गवासिनी ।
कामेश्वरालिङ्गिताङ्गी कामेश्वरसुखप्रदा ॥ 47 ॥
कामेश्वरप्रणयिनी कामेश्वरविलासिनी ।
कामेश्वरतपःसिद्धिः कामेश्वरमनःप्रिया ॥ 48 ॥
कामेश्वरप्राणनाथा कामेश्वरविमोहिनी ।
कामेश्वरब्रह्मविद्या कामेश्वरगृहेश्वरी ॥ 49 ॥
कामेश्वराह्लादकरी कामेश्वरमहेश्वरी ।
कामेश्वरी कामकोटिनिलया काङ्क्षितार्थदा ॥ 50 ॥
लकारिणी लब्धरूपा लब्धधीर्लब्धवाञ्छिता ।
लब्धपापमनोदूरा लब्धाहङ्कारदुर्गमा ॥ 51 ॥
लब्धशक्तिर्लब्धदेहा लब्धैश्वर्यसमुन्नतिः ।
लब्धवृद्धिर्लब्धलीला लब्धयौवनशालिनी ॥ 52 ॥
लब्धातिशयसर्वाङ्गसौन्दर्या लब्धविभ्रमा ।
लब्धरागा लब्धपतिर्लब्धनानागमस्थितिः ॥ 53 ॥
लब्धभोगा लब्धसुखा लब्धहर्षाभिपूरिता ।
ह्रींकारमूर्तिर्ह्रींकारसौधशृङ्गकपोतिका ॥ 54 ॥
ह्रींकारदुग्धाब्धिसुधा ह्रींकारकमलेन्दिरा ।
ह्रींकारमणिदीपार्चिर्ह्रींकारतरुशारिका ॥ 55 ॥
ह्रींकारपेटकमणिर्ह्रींकारादर्शबिम्बिता ।
ह्रींकारकोशासिलता ह्रींकारास्थाननर्तकी ॥ 56 ॥
ह्रींकारशुक्तिकामुक्तामणिर्ह्रींकारबोधिता ।
ह्रींकारमयसौवर्णस्तम्भविद्रुमपुत्रिका ॥ 57 ॥
ह्रींकारवेदोपनिषद् ह्रींकाराध्वरदक्षिणा ।
ह्रींकारनन्दनारामनवकल्पकवल्लरी ॥ 58 ॥
ह्रींकारहिमवद्गङ्गा ह्रींकारार्णवकौस्तुभा ।
ह्रींकारमन्त्रसर्वस्वा ह्रींकारपरसौख्यदा ॥ 59 ॥
उत्तरपीठिका (फलशृतिः)
हयग्रीव उवाच ।
इत्येवं ते मयाख्यातं देव्या नामशतत्रयम् ।
रहस्यातिरहस्यत्वाद्गोपनीयं त्वया मुने ॥ 1 ॥
शिववर्णानि नामानि श्रीदेव्या कथितानि हि ।
शक्त्यक्षराणि नामानि कामेशकथितानि च ॥ 2 ॥
उभयाक्षरनामानि ह्युभाभ्यां कथितानि वै ।
तदन्यैर्ग्रथितं स्तोत्रमेतस्य सदृशं किमु ॥ 3 ॥
नानेन सदृशं स्तोत्रं श्रीदेवीप्रीतिदायकम् ।
लोकत्रयेऽपि कल्याणं सम्भवेन्नात्र संशयः ॥ 4 ॥
सूत उवाच ।
इति हयमुखगीतं स्तोत्रराजं निशम्य
प्रगलितकलुषोऽभूच्चित्तपर्याप्तिमेत्य ।
निजगुरुमथ नत्वा कुम्भजन्मा तदुक्तं
पुनरधिकरहस्यं ज्ञातुमेवं जगाद ॥ 5 ॥
अगस्त्य उवाच ।
अश्वानन महाभाग रहस्यमपि मे वद ।
शिववर्णानि कान्यत्र शक्तिवर्णानि कानि हि ॥ 6 ॥
उभयोरपि वर्णानि कानि वा वद देशिक ।
इति पृष्टः कुम्भजेन हयग्रीवोऽवदत्पुनः ॥ 7 ॥
हयग्रीव उवाच ।
तव गोप्यं किमस्तीह साक्षादम्बानुशासनात् ।
इदं त्वतिरहस्यं ते वक्ष्यामि शृणु कुम्भज ॥ 8 ॥
एतद्विज्ञानमात्रेण श्रीविद्या सिद्धिदा भवेत् ।
कत्रयं हद्वयं चैव शैवो भागः प्रकीर्तितः ॥ 9 ॥
शक्त्यक्षराणि शेषाणि ह्रीङ्कार उभयात्मकः ।
एवं विभागमज्ञात्वा ये विद्याजपशालिनः ॥ 10 ॥
न तेषां सिद्धिदा विद्या कल्पकोटिशतैरपि ।
चतुर्भिः शिवचक्रैश्च शक्तिचक्रैश्च पञ्चभिः ॥ 11 ॥
नवचक्रैश्च संसिद्धं श्रीचक्रं शिवयोर्वपुः ।
त्रिकोणमष्टकोणं च दशकोणद्वयं तथा ॥ 12 ॥
चतुर्दशारं चैतानि शक्तिचक्राणि पञ्च च ।
बिन्दुश्चाष्टदलं पद्मं पद्मं षोडशपत्रकम् ॥ 13 ॥
चतुरश्रं च चत्वारि शिवचक्राण्यनुक्रमात् ।
त्रिकोणे बैन्दवं श्लिष्टं अष्टारेऽष्टदलाम्बुजम् ॥ 14 ॥
दशारयोः षोडशारं भूगृहं भुवनाश्रके ।
शैवानामपि शाक्तानां चक्राणां च परस्परम् ॥ 15 ॥
अविनाभावसम्बन्धं यो जानाति स चक्रवित् ।
त्रिकोणरूपिणी शक्तिर्बिन्दुरूपपरः शिवः ॥ 16 ॥
अविनाभावसम्बन्धं तस्माद्बिन्दुत्रिकोणयोः ।
एवं विभागमज्ञात्वा श्रीचक्रं यः समर्चयेत् ॥ 17 ॥
न तत्फलमवाप्नोति ललिताम्बा न तुष्यति ।
ये च जानन्ति लोकेऽस्मिन् श्रीविद्याचक्रवेदिनः ॥ 18 ॥
सामन्यवेदिनः सर्वे विशेषज्ञोऽतिदुर्लभः ।
स्वयंविद्याविशेषज्ञो विशेषज्ञं समर्चयेत् ॥ 19 ॥
तस्मै देयं ततो ग्राह्यमशक्तस्तस्य दापयेत् ।
अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽविद्यां समुपासते ॥ 20 ॥
इति श्रुतिरपाहैतानविद्योपासकान्पुनः ।
विद्यान्योपासकानेव निन्दत्यारुणिकी श्रुतिः ॥ 21 ॥
अश्रुता सश्रुतासश्च यज्वानो येऽप्ययज्वनः ।
स्वर्यन्तो नापेक्षन्ते इन्द्रमग्निं च ये विदुः ॥ 22 ॥
सिकता इव संयन्ति रश्मिभिः समुदीरिताः ।
अस्माल्लोकादमुष्माच्चेत्याह चारण्यकश्रुतिः ॥ 23 ॥
यस्य नो पश्चिमं जन्म यदि वा शङ्करः स्वयम् ।
तेनैव लभ्यते विद्या श्रीमत्पञ्चदशाक्षरी ॥ 24 ॥
इति मन्त्रेषु बहुधा विद्याया महिमोच्यते ।
मोक्षैकहेतुविद्या तु श्रीविद्या नात्र संशयः ॥ 25 ॥
न शिल्पादिज्ञानयुक्ते विद्वच्छब्धः प्रयुज्यते ।
मोक्षैकहेतुविद्या सा श्रीविद्यैव न संशयः ॥ 26 ॥
तस्माद्विद्याविदेवात्र विद्वान्विद्वानितीर्यते ।
स्वयं विद्याविदे दद्यात्ख्यापयेत्तद्गुणान्सुधीः ॥ 27 ॥
स्वयंविद्यारहस्यज्ञो विद्यामाहात्म्यवेद्यपि ।
विद्याविदं नार्चयेच्चेत्को वा तं पूजयेज्जनः ॥ 28 ॥
प्रसङ्गादिदमुक्तं ते प्रकृतं शृणु कुम्भज ।
यः कीर्तयेत्सकृद्भक्त्या दिव्यनामशतत्रयम् ॥ 29 ॥
तस्य पुण्यमहं वक्ष्ये शृणु त्वं कुम्भसम्भव ।
रहस्यनामसाहस्रपाठे यत्फलमीरितम् ॥ 30 ॥
तत्फलं कोटिगुणितमेकनामजपाद्भवेत् ।
कामेश्वरीकामेशाभ्यां कृतं नामशतत्रयम् ॥ 31 ॥
नान्येन तुलयेदेतत् स्तोत्रेणान्यकृतेन च ।
श्रियः परम्परा यस्य भावि वा चोत्तरोत्तरम् ॥ 32 ॥
तेनैव लभ्यते चैतत्पश्चाच्छ्रेयः परीक्षयेत् ।
अस्या नाम्नां त्रिशत्यास्तु महिमा केन वर्ण्यते ॥ 33 ॥
या स्वयं शिवयोर्वक्त्रपद्माभ्यां परिनिःसृता ।
नित्यं षोडशसङ्ख्याकान्विप्रानादौ तु भोजयेत् ॥ 34 ॥
अभ्यक्तांस्तिलतैलेन स्नातानुष्णेन वारिणा ।
अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैः कामेश्वर्यादिनामभिः ॥ 35 ॥
सूपापूपैः शर्कराद्यैः पायसैः फलसंयुतैः ।
विद्याविदो विशेषेण भोजयेत्षोडश द्विजान् ॥ 36 ॥
एवं नित्यार्चनं कुर्यादादौ ब्राह्मणभोजनम् ।
त्रिशतीनामभिः पश्चाद्ब्राह्मणान्क्रमशोऽर्चयेत् ॥ 37 ॥
तैलाभ्यङ्गादिकं दत्वा विभवे सति भक्तितः ।
शुक्लप्रतिपदारभ्य पौर्णमास्यवधि क्रमात् ॥ 38 ॥
दिवसे दिवसे विप्रा भोज्या विंशतिसङ्ख्यया ।
दशभिः पञ्चभिर्वापि त्रिभिरेकेन वा दिनैः ॥ 39 ॥
त्रिंशत्षष्टिः शतं विप्राः सम्भोज्यास्त्रिशतं क्रमात् ।
एवं यः कुरुते भक्त्या जन्ममध्ये सकृन्नरः ॥ 40 ॥
तस्यैव सफलं जन्म मुक्तिस्तस्य करे स्थिरा ।
रहस्यनामसाहस्रभोजनेऽप्येवमेव हि ॥ 41 ॥
आदौ नित्यबलिं कुर्यात्पश्चाद्ब्राह्मणभोजनम् ।
रहस्यनामसाहस्रमहिमा यो मयोदितः ॥ 42 ॥
स शीकराणुरत्नैकनाम्नो महिमवारिधेः ।
वाग्देवीरचिते नामसाहस्रे यद्यदीरितम् ॥ 43 ॥
तत्फलं कोटिगुणितं नाम्नोऽप्येकस्य कीर्तनात् ।
एतदन्यैर्जपैः स्तोत्रैरर्चनैर्यत्फलं भवेत् ॥ 44 ॥
तत्फलं कोटिगुणितं भवेन्नामशतत्रयात् ।
वाग्देवीरचिते स्तोत्रे तादृशो महिमा यदि ॥ 45 ॥
साक्षात्कामेशकामेशीकृतेऽस्मिन्गृह्यतामिति ।
सकृत्सङ्कीर्तनादेव नाम्नामस्मिन् शतत्रये ॥ 46 ॥
भवेच्चित्तस्य पर्याप्तिर्न्यूनमन्यानपेक्षिणी ।
न ज्ञातव्यमितोऽप्यन्यत्र जप्तव्यं च कुम्भज ॥ 47 ॥
यद्यत्साध्यतमं कार्यं तत्तदर्थमिदं जपेत् ।
तत्तत्फलमवाप्नोति पश्चात्कार्यं परीक्षयेत् ॥ 48 ॥
ये ये प्रयोगास्तन्त्रेषु तैस्तैर्यत्साध्यते फलम् ।
तत्सर्वं सिध्यति क्षिप्रं नामत्रिशतकीर्तनात् ॥ 49 ॥
आयुष्करं पुष्टिकरं पुत्रदं वश्यकारकम् ।
विद्याप्रदं कीर्तिकरं सुकवित्वप्रदायकम् ॥ 50 ॥
सर्वसम्पत्प्रदं सर्वभोगदं सर्वसौख्यदम् ।
सर्वाभीष्टप्रदं चैव देव्या नामशतत्रयम् ॥ 51 ॥
एतज्जपपरो भूयान्नान्यदिच्छेत्कदाचन ।
एतत्कीर्तनसन्तुष्टा श्रीदेवी ललिताम्बिका ॥ 52 ॥
भक्तस्य यद्यदिष्टं स्यात्तत्तत्पूरयते ध्रुवम् ।
तस्मात्कुम्भोद्भव मुने कीर्तय त्वमिदं सदा ॥ 53 ॥
नापरं किञ्चिदपि ते बोद्धव्यमवशिष्यते ।
इति ते कथितं स्तोत्रं ललिताप्रीतिदायकम् ॥ 54 ॥
नाविद्यावेदिने ब्रूयान्नाभक्ताय कदाचन ।
न शठाय न दुष्टाय नाविश्वासाय कर्हिचित् ॥ 56 ॥
यो ब्रूयात्त्रिशतीं नाम्नां तस्यानर्थो महान्भवेत् ।
इत्याज्ञा शाङ्करी प्रोक्ता तस्माद्गोप्यमिदं त्वया ॥ 57 ॥
ललिताप्रेरितेनैव मयोक्तं स्तोत्रमुत्तमम् ।
रहस्यनामसाहस्रादपि गोप्यमिदं मुने ॥ 58 ॥
सूत उवाच ।
एवमुक्त्वा हयग्रीवः कुम्भजं तापसोत्तमम् ।
स्तोत्रेणानेन ललितां स्तुत्वा त्रिपुरसुन्दरीम् ।
आनन्दलहरीमग्नमानसः समवर्तत ॥ 59 ॥
इति ब्रह्माण्डपुराणे उत्तरखण्डे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने स्तोत्रखण्डे श्रीललितात्रिशतीस्तोत्ररत्नम् ।
asya śrīlalitā triśatīstotra mahāmantrasya, bhagavān hayagrīva ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīlalitāmahātripurasundarī devatā, aiṃ bījaṃ, sauḥ śaktiḥ, klīṃ kīlakaṃ, mama caturvidhapuruṣārthaphalasiddhyarthe jape viniyogaḥ |
aimityādibhiraṅganyāsakaranyāsāḥ kāryāḥ |
dhyānam |
atimadhuracāpahastā-
-maparimitāmodabāṇasaubhāgyām |
aruṇāmatiśayakaruṇā-
-mabhinavakulasundarīṃ vande |
śrī hayagrīva uvāca |
kakārarūpā kalyāṇī kalyāṇaguṇaśālinī |
kalyāṇaśailanilayā kamanīyā kalāvatī || 1 ||
kamalākṣī kalmaṣaghnī karuṇāmṛtasāgarā |
kadambakānanāvāsā kadambakusumapriyā || 2 ||
kandarpavidyā kandarpajanakāpāṅgavīkṣaṇā |
karpūravīṭisaurabhyakallolitakakuptaṭā || 3 ||
kalidoṣaharā kañjalocanā kamravigrahā |
karmādisākṣiṇī kārayitrī karmaphalapradā || 4 ||
ekārarūpā caikākṣaryekānekākṣarākṛtiḥ |
etattadityanirdeśyā caikānandacidākṛtiḥ || 5 ||
evamityāgamābodhyā caikabhaktimadarcitā |
ekāgracittanirdhyātā caiṣaṇārahitādṛtā || 6 ||
elāsugandhicikurā cainaḥkūṭavināśinī |
ekabhogā caikarasā caikaiśvaryapradāyinī || 7 ||
ekātapatrasāmrājyapradā caikāntapūjitā |
edhamānaprabhā caijadanekajagadīśvarī || 8 ||
ekavīrādisaṃsevyā caikaprābhavaśālinī |
īkārarūpā ceśitrī cepsitārthapradāyinī || 9 ||
īdṛgityavinirdeśyā ceśvaratvavidhāyinī |
īśānādibrahmamayī ceśitvādyaṣṭasiddhidā || 10 ||
īkṣitrīkṣaṇasṛṣṭāṇḍakoṭirīśvaravallabhā |
īḍitā ceśvarārdhāṅgaśarīreśādhidevatā || 11 ||
īśvarapreraṇakarī ceśatāṇḍavasākṣiṇī |
īśvarotsaṅganilayā cetibādhāvināśinī || 12 ||
īhāvirahitā ceśaśaktirīṣatsmitānanā |
lakārarūpā lalitā lakṣmīvāṇīniṣevitā || 13 ||
lākinī lalanārūpā lasaddāḍimapāṭalā |
lalantikālasatphālā lalāṭanayanārcitā || 14 ||
lakṣaṇojjvaladivyāṅgī lakṣakoṭyaṇḍanāyikā |
lakṣyārthā lakṣaṇāgamyā labdhakāmā latātanuḥ || 15 ||
lalāmarājadalikā lambimuktālatāñcitā |
lambodaraprasūrlabhyā lajjāḍhyā layavarjitā || 16 ||
hrīṃkārarūpā hrīṃkāranilayā hrīṃpadapriyā |
hrīṃkārabījā hrīṃkāramantrā hrīṃkāralakṣaṇā || 17 ||
hrīṃkārajapasuprītā hrīṃmatī hrīṃvibhūṣaṇā |
hrīṃśīlā hrīṃpadārādhyā hrīṃgarbhā hrīṃpadābhidhā || 18 ||
hrīṃkāravācyā hrīṃkārapūjyā hrīṃkārapīṭhikā |
hrīṃkāravedyā hrīṃkāracintyā hrīṃ hrīṃśarīriṇī || 19 ||
hakārarūpā haladhṛkpūjitā hariṇekṣaṇā |
harapriyā harārādhyā haribrahmendravanditā || 20 ||
hayārūḍhāsevitāṅghrirhayamedhasamarcitā |
haryakṣavāhanā haṃsavāhanā hatadānavā || 21 ||
hatyādipāpaśamanī haridaśvādisevitā |
hastikumbhottuṅgakucā hastikṛttipriyāṅganā || 22 ||
haridrākuṅkumādigdhā haryaśvādyamarārcitā |
harikeśasakhī hādividyā hālāmadālasā || 23 ||
sakārarūpā sarvajñā sarveśī sarvamaṅgalā |
sarvakartrī sarvabhartrī sarvahantrī sanātanā || 24 ||
sarvānavadyā sarvāṅgasundarī sarvasākṣiṇī |
sarvātmikā sarvasaukhyadātrī sarvavimohinī || 25 ||
sarvādhārā sarvagatā sarvāvaguṇavarjitā |
sarvāruṇā sarvamātā sarvabhūṣaṇabhūṣitā || 26 ||
kakārārthā kālahantrī kāmeśī kāmitārthadā |
kāmasañjīvanī kalyā kaṭhinastanamaṇḍalā || 27 ||
karabhorūḥ kalānāthamukhī kacajitāmbudā |
kaṭākṣasyandikaruṇā kapāliprāṇanāyikā || 28 ||
kāruṇyavigrahā kāntā kāntidhūtajapāvaliḥ |
kalālāpā kambukaṇṭhī karanirjitapallavā || 29 ||
kalpavallīsamabhujā kastūrītilakāñcitā |
hakārārthā haṃsagatirhāṭakābharaṇojjvalā || 30 ||
hārahārikucābhogā hākinī halyavarjitā |
haritpatisamārādhyā haṭhātkārahatāsurā || 31 ||
harṣapradā havirbhoktrī hārdasantamasāpahā |
hallīsalāsyasantuṣṭā haṃsamantrārtharūpiṇī || 32 ||
hānopādānanirmuktā harṣiṇī harisodarī |
hāhāhūhūmukhastutyā hānivṛddhivivarjitā || 33 ||
hayyaṅgavīnahṛdayā harigopāruṇāṃśukā |
lakārākhyā latāpūjyā layasthityudbhaveśvarī || 34 ||
lāsyadarśanasantuṣṭā lābhālābhavivarjitā |
laṅghyetarājñā lāvaṇyaśālinī laghusiddhidā || 35 ||
lākṣārasasavarṇābhā lakṣmaṇāgrajapūjitā |
labhyetarā labdhabhaktisulabhā lāṅgalāyudhā || 36 ||
lagnacāmarahastaśrīśāradāparivījitā |
lajjāpadasamārādhyā lampaṭā lakuleśvarī || 37 ||
labdhamānā labdharasā labdhasampatsamunnatiḥ |
hrīṃkāriṇī hrīṃkārādyā hrīṃmadhyā hrīṃśikhāmaṇiḥ || 38 ||
hrīṃkārakuṇḍāgniśikhā hrīṃkāraśaśicandrikā |
hrīṃkārabhāskararucirhrīṃkārāmbhodacañcalā || 39 ||
hrīṃkārakandāṅkurikā hrīṃkāraikaparāyaṇā |
hrīṃkāradīrghikāhaṃsī hrīṃkārodyānakekinī || 40 ||
hrīṃkārāraṇyahariṇī hrīṃkārāvālavallarī |
hrīṃkārapañjaraśukī hrīṃkārāṅgaṇadīpikā || 41 ||
hrīṃkārakandarāsiṃhī hrīṃkārāmbhojabhṛṅgikā |
hrīṃkārasumanomādhvī hrīṃkāratarumañjarī || 42 ||
sakārākhyā samarasā sakalāgamasaṃstutā |
sarvavedāntatātparyabhūmiḥ sadasadāśrayā || 43 ||
sakalā saccidānandā sādhyā sadgatidāyinī |
sanakādimunidhyeyā sadāśivakuṭumbinī || 44 ||
sakālādhiṣṭhānarūpā satyarūpā samākṛtiḥ |
sarvaprapañcanirmātrī samanādhikavarjitā || 45 ||
sarvottuṅgā saṅgahīnā saguṇā sakaleṣṭadā |
kakāriṇī kāvyalolā kāmeśvaramanoharā || 46 ||
kāmeśvaraprāṇanāḍī kāmeśotsaṅgavāsinī |
kāmeśvarāliṅgitāṅgī kāmeśvarasukhapradā || 47 ||
kāmeśvarapraṇayinī kāmeśvaravilāsinī |
kāmeśvaratapaḥsiddhiḥ kāmeśvaramanaḥpriyā || 48 ||
kāmeśvaraprāṇanāthā kāmeśvaravimohinī |
kāmeśvarabrahmavidyā kāmeśvaragṛheśvarī || 49 ||
kāmeśvarāhlādakarī kāmeśvaramaheśvarī |
kāmeśvarī kāmakoṭinilayā kāṅkṣitārthadā || 50 ||
lakāriṇī labdharūpā labdhadhīrlabdhavāñchitā |
labdhapāpamanodūrā labdhāhaṅkāradurgamā || 51 ||
labdhaśaktirlabdhadehā labdhaiśvaryasamunnatiḥ |
labdhavṛddhirlabdhalīlā labdhayauvanaśālinī || 52 ||
labdhātiśayasarvāṅgasaundaryā labdhavibhramā |
labdharāgā labdhapatirlabdhanānāgamasthitiḥ || 53 ||
labdhabhogā labdhasukhā labdhaharṣābhipūritā |
hrīṃkāramūrtirhrīṃkārasaudhaśṛṅgakapotikā || 54 ||
hrīṃkāradugdhābdhisudhā hrīṃkārakamalendirā |
hrīṃkāramaṇidīpārcirhrīṃkārataruśārikā || 55 ||
hrīṃkārapeṭakamaṇirhrīṃkārādarśabimbitā |
hrīṃkārakośāsilatā hrīṃkārāsthānanartakī || 56 ||
hrīṃkāraśuktikāmuktāmaṇirhrīṃkārabodhitā |
hrīṃkāramayasauvarṇastambhavidrumaputrikā || 57 ||
hrīṃkāravedopaniṣad hrīṃkārādhvaradakṣiṇā |
hrīṃkāranandanārāmanavakalpakavallarī || 58 ||
hrīṃkārahimavadgaṅgā hrīṃkārārṇavakaustubhā |
hrīṃkāramantrasarvasvā hrīṃkāraparasaukhyadā || 59 ||
uttarapīṭhikā (phalaśṛtiḥ)
hayagrīva uvāca |
ityevaṃ te mayākhyātaṃ devyā nāmaśatatrayam |
rahasyātirahasyatvādgopanīyaṃ tvayā mune || 1 ||
śivavarṇāni nāmāni śrīdevyā kathitāni hi |
śaktyakṣarāṇi nāmāni kāmeśakathitāni ca || 2 ||
ubhayākṣaranāmāni hyubhābhyāṃ kathitāni vai |
tadanyairgrathitaṃ stotrametasya sadṛśaṃ kimu || 3 ||
nānena sadṛśaṃ stotraṃ śrīdevīprītidāyakam |
lokatraye'pi kalyāṇaṃ sambhavennātra saṃśayaḥ || 4 ||
sūta uvāca |
iti hayamukhagītaṃ stotrarājaṃ niśamya
pragalitakaluṣo'bhūccittaparyāptimetya |
nijagurumatha natvā kumbhajanmā taduktaṃ
punaradhikarahasyaṃ jñātumevaṃ jagāda || 5 ||
agastya uvāca |
aśvānana mahābhāga rahasyamapi me vada |
śivavarṇāni kānyatra śaktivarṇāni kāni hi || 6 ||
ubhayorapi varṇāni kāni vā vada deśika |
iti pṛṣṭaḥ kumbhajena hayagrīvo'vadatpunaḥ || 7 ||
hayagrīva uvāca |
tava gopyaṃ kimastīha sākṣādambānuśāsanāt |
idaṃ tvatirahasyaṃ te vakṣyāmi śṛṇu kumbhaja || 8 ||
etadvijñānamātreṇa śrīvidyā siddhidā bhavet |
katrayaṃ hadvayaṃ caiva śaivo bhāgaḥ prakīrtitaḥ || 9 ||
śaktyakṣarāṇi śeṣāṇi hrīṅkāra ubhayātmakaḥ |
evaṃ vibhāgamajñātvā ye vidyājapaśālinaḥ || 10 ||
na teṣāṃ siddhidā vidyā kalpakoṭiśatairapi |
caturbhiḥ śivacakraiśca śakticakraiśca pañcabhiḥ || 11 ||
navacakraiśca saṃsiddhaṃ śrīcakraṃ śivayorvapuḥ |
trikoṇamaṣṭakoṇaṃ ca daśakoṇadvayaṃ tathā || 12 ||
caturdaśāraṃ caitāni śakticakrāṇi pañca ca |
binduścāṣṭadalaṃ padmaṃ padmaṃ ṣoḍaśapatrakam || 13 ||
caturaśraṃ ca catvāri śivacakrāṇyanukramāt |
trikoṇe baindavaṃ śliṣṭaṃ aṣṭāre'ṣṭadalāmbujam || 14 ||
daśārayoḥ ṣoḍaśāraṃ bhūgṛhaṃ bhuvanāśrake |
śaivānāmapi śāktānāṃ cakrāṇāṃ ca parasparam || 15 ||
avinābhāvasambandhaṃ yo jānāti sa cakravit |
trikoṇarūpiṇī śaktirbindurūpaparaḥ śivaḥ || 16 ||
avinābhāvasambandhaṃ tasmādbindutrikoṇayoḥ |
evaṃ vibhāgamajñātvā śrīcakraṃ yaḥ samarcayet || 17 ||
na tatphalamavāpnoti lalitāmbā na tuṣyati |
ye ca jānanti loke'smin śrīvidyācakravedinaḥ || 18 ||
sāmanyavedinaḥ sarve viśeṣajño'tidurlabhaḥ |
svayaṃvidyāviśeṣajño viśeṣajñaṃ samarcayet || 19 ||
tasmai deyaṃ tato grāhyamaśaktastasya dāpayet |
andhaṃ tamaḥ praviśanti ye'vidyāṃ samupāsate || 20 ||
iti śrutirapāhaitānavidyopāsakānpunaḥ |
vidyānyopāsakāneva nindatyāruṇikī śrutiḥ || 21 ||
aśrutā saśrutāsaśca yajvāno ye'pyayajvanaḥ |
svaryanto nāpekṣante indramagniṃ ca ye viduḥ || 22 ||
sikatā iva saṃyanti raśmibhiḥ samudīritāḥ |
asmāllokādamuṣmāccetyāha cāraṇyakaśrutiḥ || 23 ||
yasya no paścimaṃ janma yadi vā śaṅkaraḥ svayam |
tenaiva labhyate vidyā śrīmatpañcadaśākṣarī || 24 ||
iti mantreṣu bahudhā vidyāyā mahimocyate |
mokṣaikahetuvidyā tu śrīvidyā nātra saṃśayaḥ || 25 ||
na śilpādijñānayukte vidvacchabdhaḥ prayujyate |
mokṣaikahetuvidyā sā śrīvidyaiva na saṃśayaḥ || 26 ||
tasmādvidyāvidevātra vidvānvidvānitīryate |
svayaṃ vidyāvide dadyātkhyāpayettadguṇānsudhīḥ || 27 ||
svayaṃvidyārahasyajño vidyāmāhātmyavedyapi |
vidyāvidaṃ nārcayeccetko vā taṃ pūjayejjanaḥ || 28 ||
prasaṅgādidamuktaṃ te prakṛtaṃ śṛṇu kumbhaja |
yaḥ kīrtayetsakṛdbhaktyā divyanāmaśatatrayam || 29 ||
tasya puṇyamahaṃ vakṣye śṛṇu tvaṃ kumbhasambhava |
rahasyanāmasāhasrapāṭhe yatphalamīritam || 30 ||
tatphalaṃ koṭiguṇitamekanāmajapādbhavet |
kāmeśvarīkāmeśābhyāṃ kṛtaṃ nāmaśatatrayam || 31 ||
nānyena tulayedetat stotreṇānyakṛtena ca |
śriyaḥ paramparā yasya bhāvi vā cottarottaram || 32 ||
tenaiva labhyate caitatpaścācchreyaḥ parīkṣayet |
asyā nāmnāṃ triśatyāstu mahimā kena varṇyate || 33 ||
yā svayaṃ śivayorvaktrapadmābhyāṃ pariniḥsṛtā |
nityaṃ ṣoḍaśasaṅkhyākānviprānādau tu bhojayet || 34 ||
abhyaktāṃstilatailena snātānuṣṇena vāriṇā |
abhyarcya gandhapuṣpādyaiḥ kāmeśvaryādināmabhiḥ || 35 ||
sūpāpūpaiḥ śarkarādyaiḥ pāyasaiḥ phalasaṃyutaiḥ |
vidyāvido viśeṣeṇa bhojayetṣoḍaśa dvijān || 36 ||
evaṃ nityārcanaṃ kuryādādau brāhmaṇabhojanam |
triśatīnāmabhiḥ paścādbrāhmaṇānkramaśo'rcayet || 37 ||
tailābhyaṅgādikaṃ datvā vibhave sati bhaktitaḥ |
śuklapratipadārabhya paurṇamāsyavadhi kramāt || 38 ||
divase divase viprā bhojyā viṃśatisaṅkhyayā |
daśabhiḥ pañcabhirvāpi tribhirekena vā dinaiḥ || 39 ||
triṃśatṣaṣṭiḥ śataṃ viprāḥ sambhojyāstriśataṃ kramāt |
evaṃ yaḥ kurute bhaktyā janmamadhye sakṛnnaraḥ || 40 ||
tasyaiva saphalaṃ janma muktistasya kare sthirā |
rahasyanāmasāhasrabhojane'pyevameva hi || 41 ||
ādau nityabaliṃ kuryātpaścādbrāhmaṇabhojanam |
rahasyanāmasāhasramahimā yo mayoditaḥ || 42 ||
sa śīkarāṇuratnaikanāmno mahimavāridheḥ |
vāgdevīracite nāmasāhasre yadyadīritam || 43 ||
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ nāmno'pyekasya kīrtanāt |
etadanyairjapaiḥ stotrairarcanairyatphalaṃ bhavet || 44 ||
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ bhavennāmaśatatrayāt |
vāgdevīracite stotre tādṛśo mahimā yadi || 45 ||
sākṣātkāmeśakāmeśīkṛte'smingṛhyatāmiti |
sakṛtsaṅkīrtanādeva nāmnāmasmin śatatraye || 46 ||
bhaveccittasya paryāptirnyūnamanyānapekṣiṇī |
na jñātavyamito'pyanyatra japtavyaṃ ca kumbhaja || 47 ||
yadyatsādhyatamaṃ kāryaṃ tattadarthamidaṃ japet |
tattatphalamavāpnoti paścātkāryaṃ parīkṣayet || 48 ||
ye ye prayogāstantreṣu taistairyatsādhyate phalam |
tatsarvaṃ sidhyati kṣipraṃ nāmatriśatakīrtanāt || 49 ||
āyuṣkaraṃ puṣṭikaraṃ putradaṃ vaśyakārakam |
vidyāpradaṃ kīrtikaraṃ sukavitvapradāyakam || 50 ||
sarvasampatpradaṃ sarvabhogadaṃ sarvasaukhyadam |
sarvābhīṣṭapradaṃ caiva devyā nāmaśatatrayam || 51 ||
etajjapaparo bhūyānnānyadicchetkadācana |
etatkīrtanasantuṣṭā śrīdevī lalitāmbikā || 52 ||
bhaktasya yadyadiṣṭaṃ syāttattatpūrayate dhruvam |
tasmātkumbhodbhava mune kīrtaya tvamidaṃ sadā || 53 ||
nāparaṃ kiñcidapi te boddhavyamavaśiṣyate |
iti te kathitaṃ stotraṃ lalitāprītidāyakam || 54 ||
nāvidyāvedine brūyānnābhaktāya kadācana |
na śaṭhāya na duṣṭāya nāviśvāsāya karhicit || 56 ||
yo brūyāttriśatīṃ nāmnāṃ tasyānartho mahānbhavet |
ityājñā śāṅkarī proktā tasmādgopyamidaṃ tvayā || 57 ||
lalitāpreritenaiva mayoktaṃ stotramuttamam |
rahasyanāmasāhasrādapi gopyamidaṃ mune || 58 ||
sūta uvāca |
evamuktvā hayagrīvaḥ kumbhajaṃ tāpasottamam |
stotreṇānena lalitāṃ stutvā tripurasundarīm |
ānandalaharīmagnamānasaḥ samavartata || 59 ||
iti brahmāṇḍapurāṇe uttarakhaṇḍe hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne stotrakhaṇḍe śrīlalitātriśatīstotraratnam |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.