𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇𑌨 𑌤𑍁 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀 𑌤𑌦𑌾 𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌜𑌿𑌹𑍀𑌰𑍍𑌷𑌤𑌾 ।
𑌪𑌰𑌿𑌵𑍍𑌰𑌾𑌜𑌕𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌶𑌶𑌂𑌸𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ॥ 1 ॥
𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑌣𑌶𑍍𑌚𑌾𑌤𑌿𑌥𑌿𑌶𑍍𑌚𑌾𑌯𑌮𑌨𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌹𑌿 𑌶𑌪𑍇𑌤 𑌮𑌾𑌮𑍍 ।
𑌇𑌤𑌿 𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍁 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌵𑌚𑌨𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 2 ॥
𑌦𑍁𑌹𑌿𑌤𑌾 𑌜𑌨𑌕𑌸𑍍𑌯𑌾𑌹𑌂 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌨𑌾𑌮𑍍𑌨𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌭𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌮𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮 ॥ 3 ॥
𑌉𑌷𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍍𑌵𑌾𑌦𑌶 𑌸𑌮𑌾 𑌇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍁𑌣𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑌨𑍇 ।
𑌭𑍁𑌞𑍍𑌜𑌾𑌨𑌾 𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑌾𑌨𑍍𑌭𑍋𑌗𑌾𑌨𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌕𑌾𑌮𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌿𑌨𑍀 ॥ 4 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌦𑌶𑍇 𑌵𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑌤 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁𑌃 ।
𑌅𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌯𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌸𑌮𑍇𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌜𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑌿𑌃 ॥ 5 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑌾𑌣𑍇 𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑍇 ।
𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀 𑌨𑌾𑌮 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌮𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌾 𑌯𑌾𑌚𑌤𑍇 𑌵𑌰𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀 𑌶𑍍𑌵𑌶𑍁𑌰𑌂 𑌸𑍁𑌕𑍃𑌤𑍇𑌨 𑌮𑍇 ।
𑌮𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍍𑌰𑌾𑌜𑌨𑌂 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌰𑍍𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌦𑍍𑌵𑌾𑌵𑌯𑌾𑌚𑌤 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌸𑌨𑍍𑌧𑌂 𑌨𑍃𑌪𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌨𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌭𑍋𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑍇 𑌨 𑌚 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑍇 𑌨 𑌪𑌾𑌸𑍍𑌯𑍇𑌚 𑌕𑌥𑌞𑍍𑌚𑌨 ॥ 8 ॥
𑌏𑌷 𑌮𑍇 𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌯𑌦𑍍𑌯𑌭𑌿𑌷𑌿𑌚𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌇𑌤𑌿 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀𑌂 𑌶𑍍𑌵𑌶𑍁𑌰𑍋 𑌮𑍇 𑌸 𑌮𑌾𑌨𑌦𑌃 ॥ 9 ॥
𑌅𑌯𑌾𑌚𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑍈𑌰𑌨𑍍𑌵𑌰𑍍𑌥𑍈𑌰𑍍𑌨 𑌚 𑌯𑌾𑌞𑍍𑌚𑌾𑌂 𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌸𑌾 ।
𑌮𑌮 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌵𑌯𑌸𑌾 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌵𑌿𑌂𑌶𑌕𑌃 ॥ 10 ॥
𑌅𑌷𑍍𑌟𑌾𑌦𑌶 𑌹𑌿 𑌵𑌰𑍍𑌷𑌾𑌣𑌿 𑌮𑌮 𑌜𑌨𑍍𑌮𑌨𑌿 𑌗𑌣𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌰𑌾𑌮𑍇𑌤𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌿𑌤𑍋 𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌗𑍁𑌣𑌵𑌾𑌨𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍𑌶𑍁𑌚𑌿𑌃 ॥ 11 ॥
𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑌹𑌿𑌤𑍇 𑌰𑌤𑌃 ।
𑌕𑌾𑌮𑌾𑌰𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌕𑌾𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌨𑌾𑌭𑍍𑌯𑌷𑍇𑌚𑌯𑌤𑍍 ।
𑌅𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌾𑌯 𑌤𑍁 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌸𑍍𑌸𑌮𑍀𑌪𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌮𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀 𑌮𑌮 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌧𑍃𑌤𑌂 𑌵𑌚𑌃 ।
𑌤𑌵 𑌪𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌸𑌮𑌾𑌜𑍍𑌞𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌮𑍇𑌦𑌂 𑌶𑍃𑌣𑍁 𑌰𑌾𑌘𑌵 ॥ 14 ॥
𑌭𑌰𑌤𑌾𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌾𑌤𑌵𑍍𑌯𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌕𑌣𑍍𑌟𑌕𑌮𑍍 ।
𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌹𑌿 𑌖𑌲𑍁 𑌵𑌸𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌨𑌵 𑌵𑌰𑍍𑌷𑌾𑌣𑌿 𑌪𑌞𑍍𑌚 𑌚 ॥ 15 ॥
𑌵𑌨𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍍𑌰𑌜 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌮𑍋𑌚𑌯𑌾𑌨𑍃𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌤𑌥𑍇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀𑌮𑌕𑍁𑌤𑍋𑌭𑌯𑌃 ॥ 16 ॥
𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌮𑌮 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌦𑍃𑌢𑌵𑍍𑌰𑌤𑌃 ।
𑌦𑌦𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌣𑍀𑌯𑌾𑌤𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌯𑌾𑌨𑍍𑌨 𑌚𑌾𑌨𑍃𑌤𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌏𑌤𑌦𑍍𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑌣 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌧𑍍𑌰𑍃𑌵𑌂 𑌵𑍍𑌰𑌤𑌮𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌤𑍁 𑌦𑍍𑌵𑍈𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 18 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑌸𑍍𑌸𑌹𑌾𑌯𑌸𑍍𑌸𑌮𑌰𑍇𑌰𑌿𑌹𑌾 ।
𑌸 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌚𑌾𑌰𑍀 𑌦𑍃𑌢𑌵𑍍𑌰𑌤𑌃 ॥ 19 ॥
𑌅𑌨𑍍𑌵𑌗𑌚𑍍𑌛𑌦𑍍𑌦𑌨𑍁𑌷𑍍𑌪𑌾𑌣𑌿𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍍𑌰𑌜𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑌹 ।
𑌜𑌟𑍀 𑌤𑌾𑌪𑌸𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑌹 𑌸𑌹𑌾𑌨𑍁𑌜𑌃 ॥ 20 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌦𑌣𑍍𑌡𑌕𑌾𑌰𑌣𑍍𑌯𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋 𑌜𑌿𑌤𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ।
𑌤𑍇 𑌵𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌕𑍃𑌤𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌯𑌃 ॥ 21 ॥
𑌵𑌿𑌚𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠 𑌵𑌨𑌂 𑌗𑌮𑍍𑌭𑍀𑌰𑌮𑍋𑌜𑌸𑌾 ।
𑌸𑌮𑌾𑌶𑍍𑌵𑌸 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍁 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌹 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ॥ 22 ॥
𑌆𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌮𑍇 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌵𑌨𑍍𑌯𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌕𑌲𑌮𑍍 ।
𑌰𑍁𑌰𑍂𑌨𑍍𑌗𑍋𑌧𑌾 𑌨𑍍𑌵𑌰𑌾𑌹𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾𑌽𑌦𑌾𑌯𑌾𑌽𑌮𑌿𑌷𑌾𑌨𑍍𑌬𑌹𑍂𑌨𑍍 ॥ 23 ॥
𑌸 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌚 𑌗𑍋𑌤𑍍𑌰𑌞𑍍𑌚 𑌕𑍁𑌲𑌂 𑌚𑌾𑌚𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌤𑌃 ।
𑌏𑌕𑌶𑍍𑌚 𑌦𑌣𑍍𑌡𑌕𑌾𑌰𑌣𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌿𑌮𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌚𑌰𑌸𑌿 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜 ॥ 24 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌬𑍃𑌵𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌪𑌤𑍍𑌨𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚𑍋𑌤𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌤𑍀𑌵𑍍𑌰𑌂 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ॥ 25 ॥
𑌯𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑌿𑌤𑌾 𑌲𑍋𑌕𑌾𑌸𑍍𑌸𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍁𑌰𑌪𑌨𑍍𑌨𑌗𑌾𑌃 ।
𑌅𑌹𑌂 𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌸𑍀𑌤𑍇 𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌗𑌣𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ॥ 26 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌵𑌰𑍍𑌣𑌾𑌭𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌕𑍗𑌶𑍇𑌯𑌵𑌾𑌸𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌰𑌤𑌿𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌦𑌾𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌨𑌾𑌧𑌿𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑍍𑌯𑌨𑌿𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑍇 ॥ 27 ॥
𑌬𑌹𑍍𑌵𑍀𑌨𑌾𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌣𑌾𑌮𑌾𑌹𑍃𑌤𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌸𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌭𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌤𑍇 𑌮𑌮𑌾𑌗𑍍𑌰𑌮𑌹𑌿𑌷𑍀 𑌭𑌵 ॥ 28 ॥
𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌨𑌾𑌮 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌮 𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍁𑌰𑍀 ।
𑌸𑌾𑌗𑌰𑍇𑌣 𑌪𑌰𑌿𑌕𑍍𑌷𑌿𑌸𑍍𑌤𑌾 𑌨𑌿𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌨𑌗𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑌨𑌿 ॥ 29 ॥
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌸𑍀𑌤𑍇 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑌾𑌰𑍍𑌧𑌂 𑌵𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌵𑌿𑌹𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ।
𑌨 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑌣𑍍𑌯𑌵𑌾𑌸𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍍𑌪𑍃𑌹𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌭𑌾𑌮𑌿𑌨𑌿 ॥ 30 ॥
𑌪𑌞𑍍𑌚 𑌦𑌾𑌸𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌭𑌰𑌣𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌸𑍀𑌤𑍇 𑌪𑌰𑌿𑌚𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌭𑌵𑌸𑌿 𑌮𑍇 𑌯𑌦𑌿 ॥ 31 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇𑌨𑍈𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌤𑍁 𑌕𑍁𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚𑌾𑌨𑌵𑌦𑍍𑌯𑌾𑌙𑍍𑌗𑍀 𑌤𑌮𑌨𑌾𑌦𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌮𑍍 ॥ 32 ॥
𑌮𑌹𑌾𑌗𑌿𑌰𑌿𑌮𑌿𑌵𑌾𑌕𑌮𑍍𑌪𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌪𑌤𑌿𑌮𑍍 ।
𑌮𑌹𑍋𑌦𑌧𑌿𑌮𑌿𑌵𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋𑌭𑍍𑌯𑌮𑌹𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌮𑌨𑍁𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾 ॥ 33 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌂 𑌨𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑍋𑌧𑌪𑌰𑌿𑌮𑌣𑍍𑌡𑌲𑌮𑍍 ।
𑌸𑌤𑍍𑌯𑌸𑌨𑍍𑌧𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑌮𑌹𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌮𑌨𑍁𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾 ॥ 34 ॥
𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌂 𑌮𑌹𑍋𑌰𑌸𑍍𑌕𑌂 𑌸𑌿𑌂𑌹𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌗𑌾𑌮𑌿𑌨𑌮𑍍 ।
𑌨𑍃𑌸𑌿𑌂𑌹𑌂 𑌸𑌿𑌂𑌹𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌮𑌹𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌮𑌨𑍁𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾 ॥ 35 ॥
𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌨𑌨𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌵𑌤𑍍𑌸𑌂 𑌜𑌿𑌤𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌪𑍃𑌥𑍁𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑌹𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌮𑌨𑍁𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾 ॥ 36 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌜𑌮𑍍𑌬𑍁𑌕𑌸𑍍𑌸𑌿𑌂𑌹𑍀𑌂 𑌮𑌾𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑌾𑌮𑍍 ।
𑌨𑌾𑌹𑌂 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌸𑍍𑌪𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾 𑌯𑌥𑌾 ॥ 37 ॥
𑌪𑌾𑌦𑌪𑌾𑌨𑍍𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌾𑌨𑍍𑌨𑍂𑌨𑌂 𑌬𑌹𑍂𑌨𑍍𑌪𑌶𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌮𑌨𑍍𑌦𑌭𑌾𑌕𑍍 ।
𑌰𑌾𑌘𑌪𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌂 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 𑌰𑌾𑌵𑌣 ॥ 38 ॥
𑌕𑍍𑌷𑍁𑌧𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌹𑌿 𑌸𑌿𑌂𑌹𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍃𑌗𑌶𑌤𑍍𑌰𑍋𑌸𑍍𑌤𑌰𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑌃 ।
𑌆𑌶𑍀𑌵𑌿𑌷𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍁𑌖𑌾𑌦𑍍𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌦𑌾𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ॥ 39 ॥
𑌮𑌨𑍍𑌦𑌰𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌪𑌾𑌣𑌿𑌨𑌾 𑌹𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ।
𑌕𑌾𑌲𑌕𑍂𑌟𑌂 𑌵𑌿𑌷𑌂 𑌪𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌿𑌮𑌾𑌨𑍍𑌗𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ॥ 40 ॥
𑌅𑌕𑍍𑌷𑌿 𑌸𑍂𑌚𑍍𑌯𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌮𑍃𑌜𑌸𑌿 𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌲𑍇𑌕𑍍𑌷𑌿 𑌚 𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌂 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌯𑍋𑌽𑌧𑌿𑌗𑌨𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ॥ 41 ॥
𑌅𑌵𑌸𑌜𑍍𑌯 𑌶𑌿𑌲𑌾𑌂 𑌕𑌣𑍍𑌠𑍇 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌤𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ।
𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌾𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌸𑍗 𑌚𑍋𑌭𑍗 𑌪𑌾𑌣𑌿𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌹𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ॥ 42 ॥
𑌯𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌂 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌧𑌰𑍍𑌷𑌯𑌿𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ।
𑌅𑌗𑍍𑌨𑌿𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌜𑍍𑌵𑌲𑌿𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣𑌾𑌹𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ॥ 43 ॥
𑌕𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌣𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌯𑍋 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂𑌹𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ।
𑌅𑌯𑍋𑌮𑍁𑌖𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌶𑍂𑌲𑌾𑌨𑌾𑌮𑌗𑍍𑌰𑍇 𑌚𑌰𑌿𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ॥ 44 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌦𑍃𑌶𑍀𑌂 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌯𑍋𑌽𑌧𑌿𑌗𑌨𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ।
𑌯𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌸𑌿𑌂𑌹𑌶𑍃𑌗𑌾𑌲𑌯𑍋𑌰𑍍𑌵𑌨𑍇 𑌯𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌦𑌿𑌨𑌿𑌕𑌾 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌯𑍋𑌃 ।
𑌸𑍁𑌰𑌾𑌗𑍍𑌰𑍍𑌯 𑌸𑍗𑌵𑍀𑌰𑌕𑌯𑍋𑌰𑍍𑌯𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌤𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌵𑍈 𑌤𑌵 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌚 ॥ 45 ॥
𑌯𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌸𑍀𑌸𑌲𑍋𑌹𑌯𑍋𑌰𑍍𑌯𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌚𑌨𑍍𑌦𑌨𑌵𑌾𑌰𑌿𑌪𑌙𑍍𑌕𑌯𑍋𑌃 ।
𑌯𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌹𑌸𑍍𑌤𑌿𑌬𑌿𑌡𑌾𑌲𑌯𑍋𑌰𑍍𑌵𑌨𑍇 𑌤𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌦𑌾𑌶𑌰𑌥𑍇𑌸𑍍𑌤𑌵𑍈𑌵 𑌚 ॥ 46 ॥
𑌯𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌵𑌾𑌯𑌸𑌵𑍈𑌨𑌤𑍇𑌯𑌯𑍋𑌰𑍍𑌯𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌮𑌦𑍍𑌗𑍁𑌮𑌯𑍂𑌰𑌯𑍋𑌰𑌪𑌿 ।
𑌯𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌸𑌾𑌰𑌸𑌗𑍃𑌧𑍍𑌰𑌯𑍋𑌰𑍍𑌵𑌨𑍇 𑌤𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌦𑌾𑌶𑌰𑌥𑍇𑌸𑍍𑌤𑌵𑍈𑌵 𑌚 ॥ 47 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌮𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑍇 𑌰𑌾𑌮𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑍇 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑌬𑌾𑌣𑌪𑌾𑌣𑍗 ।
𑌹𑍃𑌤𑌾𑌪𑌿 𑌤𑍇𑌹𑌂 𑌨 𑌜𑌰𑌾𑌂 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑍇 𑌵𑌜𑍍𑌰𑌂 𑌯𑌥𑌾 𑌮𑌕𑍍𑌷𑌿𑌕𑌯𑌾𑌵𑌗𑍀𑌰𑍍𑌣𑌮𑍍 ॥ 48 ॥
𑌇𑌤𑍀𑌵 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌦𑍁𑌷𑍍𑌟𑌭𑌾𑌵𑌾 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌷𑍍𑌟𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌜𑌨𑍀𑌚𑌰𑌂 𑌤𑌮𑍍 ।
𑌗𑌾𑌤𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌕𑌮𑍍𑌪𑌾𑌦𑍍𑌵𑍍𑌯𑌥𑌿𑌤𑌾 𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌵𑌾𑌤𑍋𑌦𑍍𑌧𑌤𑌾 𑌸𑌾 𑌕𑌦𑌲𑍀𑌵 𑌤𑌨𑍍𑌵𑍀 ॥ 49 ॥
𑌤𑌾𑌂 𑌵𑍇𑌪𑌮𑌾𑌨𑌾𑌮𑍁𑌪𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌸 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋 𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁𑌸𑌮𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌃 ।
𑌕𑍁𑌲𑌂 𑌬𑌲𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌚 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌚𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 𑌸𑌮𑌾𑌚𑌚𑌕𑍍𑌷𑍇 𑌭𑌯𑌕𑌾𑌰𑌣𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑍍 ॥ 50 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptacatvāriṃśassargaḥ |
rāvaṇena tu vaidehī tadā pṛṣṭā jihīrṣatā |
parivrājakarūpeṇa śaśaṃsātmānamātmanā || 1 ||
brāhmaṇaścātithiścāyamanukto hi śapeta mām |
iti dhyātvā muhūrtaṃ tu sītā vacanamabravīt || 2 ||
duhitā janakasyāhaṃ maithilasya mahātmanaḥ |
sītā nāmnāsmi bhadraṃ te rāmabhāryā dvijottama || 3 ||
uṣitvā dvādaśa samā ikṣvākuṇāṃ niveśane |
bhuñjānā mānuṣānbhogānsarvakāmasamṛddhinī || 4 ||
tatastrayodaśe varṣe rājāmantrayata prabhuḥ |
abhiṣecayituṃ rāmaṃ sameto rājamantribhiḥ || 5 ||
tasminsambhriyamāṇe tu rāghavasyābhiṣecane |
kaikeyī nāma bhartāramāryā sā yācate varam || 6 ||
pratigṛhya tu kaikeyī śvaśuraṃ sukṛtena me |
mama pravrājanaṃ bharturbharatasyābhiṣecanam || 7 ||
dvāvayācata bhartāraṃ satyasandhaṃ nṛpottamam |
nādya bhokṣye na ca svapsye na pāsyeca kathañcana || 8 ||
eṣa me jīvitasyānto rāmo yadyabhiṣicyate |
iti bruvāṇāṃ kaikeyīṃ śvaśuro me sa mānadaḥ || 9 ||
ayācatārthairanvarthairna ca yāñcāṃ cakāra sā |
mama bhartāmahātejā vayasā pañcaviṃśakaḥ || 10 ||
aṣṭādaśa hi varṣāṇi mama janmani gaṇyate |
rāmeti prathito loke guṇavānsatyavānśuciḥ || 11 ||
viśālākṣo mahābāhussarvabhūtahite rataḥ |
kāmārtastu mahātejāḥ pitā daśarathassvayam || 12 ||
kaikeyyāḥ priyakāmārthaṃ taṃ rāmaṃ nābhyaṣecayat |
abhiṣekāya tu pitussamīpaṃ rāmamāgatam || 13 ||
kaikeyī mama bhartāramityuvāca dhṛtaṃ vacaḥ |
tava pitrā samājñaptaṃ mamedaṃ śṛṇu rāghava || 14 ||
bharatāya pradātavyamidaṃ rājyamakaṇṭakam |
tvayā hi khalu vastavyaṃ nava varṣāṇi pañca ca || 15 ||
vane pravraja kākutstha pitaraṃ mocayānṛtān |
tathetyuktvā ca tāṃ rāmaḥ kaikeyīmakutobhayaḥ || 16 ||
cakāra tadvacastasyā mama bhartā dṛḍhavrataḥ |
dadyānna pratigṛhṇīyātsatyaṃ brūyānna cānṛtam || 17 ||
etadbrāhmaṇa rāmasya dhrṛvaṃ vratamanuttamam |
tasya bhrātā tu dvaimātro lakṣmaṇo nāma vīryavān || 18 ||
rāmasya puruṣavyāghrassahāyassamarerihā |
sa bhrātā lakṣmaṇo nāma dharmacārī dṛḍhavrataḥ || 19 ||
anvagacchaddanuṣpāṇiḥ pravrajantaṃ mayā saha |
jaṭī tāpasarūpeṇa mayā saha sahānujaḥ || 20 ||
praviṣṭo daṇḍakāraṇyaṃ dharmanityo jitendriyaḥ |
te vayaṃ pracyutā rājyātkaikeyyāstu kṛte trayaḥ || 21 ||
vicarāmo dvijaśreṣṭha vanaṃ gambhīramojasā |
samāśvasa muhūrtaṃ tu śakyaṃ vastumiha tvayā || 22 ||
āgamiṣyati me bhartā vanyamādāya puṣkalam |
rurūngodhā nvarāhāṃśca hatvā'dāyā'miṣānbahūn || 23 ||
sa tvaṃ nāma ca gotrañca kulaṃ cācakṣva tattvataḥ |
ekaśca daṇḍakāraṇye kimarthaṃ carasi dvija || 24 ||
evaṃ bṛvantyāṃ sītāyāṃ rāmapatnyāṃ mahābalaḥ |
pratyuvācottaraṃ tīvraṃ rāvaṇo rākṣasādhipaḥ || 25 ||
yena vitrāsitā lokāssadevāsurapannagāḥ |
ahaṃ tu rāvaṇo nāma sīte rakṣogaṇeśvaraḥ || 26 ||
tvāṃ tu kāñcanavarṇābhāṃ dṛṣṭvā kauśeyavāsinīm |
ratiṃ svakeṣu dāreṣu nādhigacchāmyanindite || 27 ||
bahvīnāmuttamastrīṇāmāhṛtānāmitastataḥ |
sarvāsāmeva bhadraṃ te mamāgramahiṣī bhava || 28 ||
laṅkānāma samudrasya mama madhye mahāpurī |
sāgareṇa parikṣistā niviṣṭā nagamūrdhani || 29 ||
tatra sīte mayā sārdhaṃ vaneṣu vihariṣyasi |
na cāsyāraṇyavāsasya spṛhayiṣyasi bhāmini || 30 ||
pañca dāsyassahasrāṇi sarvābharaṇabhūṣitāḥ |
sīte paricariṣyanti bhāryā bhavasi me yadi || 31 ||
rāvaṇenaivamuktā tu kupitā janakātmajā |
pratyuvācānavadyāṅgī tamanādṛtya rākṣasam || 32 ||
mahāgirimivākampyaṃ mahendrasadṛśaṃ patim |
mahodadhimivākṣobhyamahaṃ rāmamanuvratā || 33 ||
sarvalakṣaṇasampannaṃ nyagrodhaparimaṇḍalam |
satyasandhaṃ mahābhāgamahaṃ rāmamanuvratā || 34 ||
mahābāhuṃ mahoraskaṃ siṃhavikrāntagāminam |
nṛsiṃhaṃ siṃhasaṅkāśamahaṃ rāmamanuvratā || 35 ||
pūrṇacandrānanaṃ rāmaṃ rājavatsaṃ jitendriyam |
pṛthukīrtiṃ mahātmānamahaṃ rāmamanuvratā || 36 ||
tvaṃ punarjambukassiṃhīṃ māmicchasi sudurlabhām |
nāhaṃ śakyā tvayā spraṣṭumādityasya prabhā yathā || 37 ||
pādapānkāñcanānnūnaṃ bahūnpaśyasi mandabhāk |
rāghapasya priyāṃ bhāryāṃ yastvamicchasi rāvaṇa || 38 ||
kṣudhitasya hi siṃhasya mṛgaśatrostarasvinaḥ |
āśīviṣasya mukhāddaṃṣṭrāmādātumicchasi || 39 ||
mandaraṃ parvataśreṣṭhaṃ pāṇinā hartumicchasi |
kālakūṭaṃ viṣaṃ pītvā svastimāngantumicchasi || 40 ||
akṣi sūcyā pramṛjasi jihvayā lekṣi ca kṣuram |
rāghavasya priyāṃ bhāryāṃ yo'dhigantuṃ tvamicchasi || 41 ||
avasajya śilāṃ kaṇṭhe samudraṃ tartumicchasi |
sūryācandramasau cobhau pāṇibhyāṃ hartumicchasi || 42 ||
yo rāmasya priyāṃ bhāryāṃ pradharṣayitumicchasi |
agniṃ prajvalitaṃ dṛṣṭvā vastreṇāhartumicchasi || 43 ||
kālyāṇavṛttāṃ rāmasya yo bhāryāṃhartumicchasi |
ayomukhānāṃ śūlānāmagre caritumicchasi || 44 ||
rāmasya sadṛśīṃ bhāryāṃ yo'dhigantuṃ tvamicchasi |
yadantaraṃ siṃhaśṛgālayorvane yadantaraṃ syandinikā samudrayoḥ |
surāgrya sauvīrakayoryadantaraṃ tadantaraṃ vai tava rāghavasya ca || 45 ||
yadantaraṃ kāñcanasīsalohayoryadantaraṃ candanavāripaṅkayoḥ |
yadantaraṃ hastibiḍālayorvane tadantaraṃ dāśarathestavaiva ca || 46 ||
yadantaraṃ vāyasavainateyayoryadantaraṃ madgumayūrayorapi |
yadantaraṃ sārasagṛdhrayorvane tadantaraṃ dāśarathestavaiva ca || 47 ||
tasminsahasrākṣasamaprabhāve rāme sthite kārmukabāṇapāṇau |
hṛtāpi tehaṃ na jarāṃ gamiṣye vajraṃ yathā makṣikayāvagīrṇam || 48 ||
itīva tadvākyamaduṣṭabhāvā suduṣṭamuktvā rajanīcaraṃ tam |
gātraprakampādvyathitā babhūva vātoddhatā sā kadalīva tanvī || 49 ||
tāṃ vepamānāmupalakṣya sītāṃ sa rāvaṇo mṛtyusamaprabhāvaḥ |
kulaṃ balaṃ nāma ca karma cātmanaḥ samācacakṣe bhayakāraṇārtham || 50 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptacatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ।
रावणेन तु वैदेही तदा पृष्टा जिहीर्षता ।
परिव्राजकरूपेण शशंसात्मानमात्मना ॥ 1 ॥
ब्राह्मणश्चातिथिश्चायमनुक्तो हि शपेत माम् ।
इति ध्यात्वा मुहूर्तं तु सीता वचनमब्रवीत् ॥ 2 ॥
दुहिता जनकस्याहं मैथिलस्य महात्मनः ।
सीता नाम्नास्मि भद्रं ते रामभार्या द्विजोत्तम ॥ 3 ॥
उषित्वा द्वादश समा इक्ष्वाकुणां निवेशने ।
भुञ्जाना मानुषान्भोगान्सर्वकामसमृद्धिनी ॥ 4 ॥
ततस्त्रयोदशे वर्षे राजामन्त्रयत प्रभुः ।
अभिषेचयितुं रामं समेतो राजमन्त्रिभिः ॥ 5 ॥
तस्मिन्सम्भ्रियमाणे तु राघवस्याभिषेचने ।
कैकेयी नाम भर्तारमार्या सा याचते वरम् ॥ 6 ॥
प्रतिगृह्य तु कैकेयी श्वशुरं सुकृतेन मे ।
मम प्रव्राजनं भर्तुर्भरतस्याभिषेचनम् ॥ 7 ॥
द्वावयाचत भर्तारं सत्यसन्धं नृपोत्तमम् ।
नाद्य भोक्ष्ये न च स्वप्स्ये न पास्येच कथञ्चन ॥ 8 ॥
एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्यभिषिच्यते ।
इति ब्रुवाणां कैकेयीं श्वशुरो मे स मानदः ॥ 9 ॥
अयाचतार्थैरन्वर्थैर्न च याञ्चां चकार सा ।
मम भर्तामहातेजा वयसा पञ्चविंशकः ॥ 10 ॥
अष्टादश हि वर्षाणि मम जन्मनि गण्यते ।
रामेति प्रथितो लोके गुणवान्सत्यवान्शुचिः ॥ 11 ॥
विशालाक्षो महाबाहुस्सर्वभूतहिते रतः ।
कामार्तस्तु महातेजाः पिता दशरथस्स्वयम् ॥ 12 ॥
कैकेय्याः प्रियकामार्थं तं रामं नाभ्यषेचयत् ।
अभिषेकाय तु पितुस्समीपं राममागतम् ॥ 13 ॥
कैकेयी मम भर्तारमित्युवाच धृतं वचः ।
तव पित्रा समाज्ञप्तं ममेदं शृणु राघव ॥ 14 ॥
भरताय प्रदातव्यमिदं राज्यमकण्टकम् ।
त्वया हि खलु वस्तव्यं नव वर्षाणि पञ्च च ॥ 15 ॥
वने प्रव्रज काकुत्स्थ पितरं मोचयानृतान् ।
तथेत्युक्त्वा च तां रामः कैकेयीमकुतोभयः ॥ 16 ॥
चकार तद्वचस्तस्या मम भर्ता दृढव्रतः ।
दद्यान्न प्रतिगृह्णीयात्सत्यं ब्रूयान्न चानृतम् ॥ 17 ॥
एतद्ब्राह्मण रामस्य ध्रृवं व्रतमनुत्तमम् ।
तस्य भ्राता तु द्वैमात्रो लक्ष्मणो नाम वीर्यवान् ॥ 18 ॥
रामस्य पुरुषव्याघ्रस्सहायस्समरेरिहा ।
स भ्राता लक्ष्मणो नाम धर्मचारी दृढव्रतः ॥ 19 ॥
अन्वगच्छद्दनुष्पाणिः प्रव्रजन्तं मया सह ।
जटी तापसरूपेण मया सह सहानुजः ॥ 20 ॥
प्रविष्टो दण्डकारण्यं धर्मनित्यो जितेन्द्रियः ।
ते वयं प्रच्युता राज्यात्कैकेय्यास्तु कृते त्रयः ॥ 21 ॥
विचरामो द्विजश्रेष्ठ वनं गम्भीरमोजसा ।
समाश्वस मुहूर्तं तु शक्यं वस्तुमिह त्वया ॥ 22 ॥
आगमिष्यति मे भर्ता वन्यमादाय पुष्कलम् ।
रुरून्गोधा न्वराहांश्च हत्वाऽदायाऽमिषान्बहून् ॥ 23 ॥
स त्वं नाम च गोत्रञ्च कुलं चाचक्ष्व तत्त्वतः ।
एकश्च दण्डकारण्ये किमर्थं चरसि द्विज ॥ 24 ॥
एवं बृवन्त्यां सीतायां रामपत्न्यां महाबलः ।
प्रत्युवाचोत्तरं तीव्रं रावणो राक्षसाधिपः ॥ 25 ॥
येन वित्रासिता लोकास्सदेवासुरपन्नगाः ।
अहं तु रावणो नाम सीते रक्षोगणेश्वरः ॥ 26 ॥
त्वां तु काञ्चनवर्णाभां दृष्ट्वा कौशेयवासिनीम् ।
रतिं स्वकेषु दारेषु नाधिगच्छाम्यनिन्दिते ॥ 27 ॥
बह्वीनामुत्तमस्त्रीणामाहृतानामितस्ततः ।
सर्वासामेव भद्रं ते ममाग्रमहिषी भव ॥ 28 ॥
लङ्कानाम समुद्रस्य मम मध्ये महापुरी ।
सागरेण परिक्षिस्ता निविष्टा नगमूर्धनि ॥ 29 ॥
तत्र सीते मया सार्धं वनेषु विहरिष्यसि ।
न चास्यारण्यवासस्य स्पृहयिष्यसि भामिनि ॥ 30 ॥
पञ्च दास्यस्सहस्राणि सर्वाभरणभूषिताः ।
सीते परिचरिष्यन्ति भार्या भवसि मे यदि ॥ 31 ॥
रावणेनैवमुक्ता तु कुपिता जनकात्मजा ।
प्रत्युवाचानवद्याङ्गी तमनादृत्य राक्षसम् ॥ 32 ॥
महागिरिमिवाकम्प्यं महेन्द्रसदृशं पतिम् ।
महोदधिमिवाक्षोभ्यमहं राममनुव्रता ॥ 33 ॥
सर्वलक्षणसम्पन्नं न्यग्रोधपरिमण्डलम् ।
सत्यसन्धं महाभागमहं राममनुव्रता ॥ 34 ॥
महाबाहुं महोरस्कं सिंहविक्रान्तगामिनम् ।
नृसिंहं सिंहसङ्काशमहं राममनुव्रता ॥ 35 ॥
पूर्णचन्द्राननं रामं राजवत्सं जितेन्द्रियम् ।
पृथुकीर्तिं महात्मानमहं राममनुव्रता ॥ 36 ॥
त्वं पुनर्जम्बुकस्सिंहीं मामिच्छसि सुदुर्लभाम् ।
नाहं शक्या त्वया स्प्रष्टुमादित्यस्य प्रभा यथा ॥ 37 ॥
पादपान्काञ्चनान्नूनं बहून्पश्यसि मन्दभाक् ।
राघपस्य प्रियां भार्यां यस्त्वमिच्छसि रावण ॥ 38 ॥
क्षुधितस्य हि सिंहस्य मृगशत्रोस्तरस्विनः ।
आशीविषस्य मुखाद्दंष्ट्रामादातुमिच्छसि ॥ 39 ॥
मन्दरं पर्वतश्रेष्ठं पाणिना हर्तुमिच्छसि ।
कालकूटं विषं पीत्वा स्वस्तिमान्गन्तुमिच्छसि ॥ 40 ॥
अक्षि सूच्या प्रमृजसि जिह्वया लेक्षि च क्षुरम् ।
राघवस्य प्रियां भार्यां योऽधिगन्तुं त्वमिच्छसि ॥ 41 ॥
अवसज्य शिलां कण्ठे समुद्रं तर्तुमिच्छसि ।
सूर्याचन्द्रमसौ चोभौ पाणिभ्यां हर्तुमिच्छसि ॥ 42 ॥
यो रामस्य प्रियां भार्यां प्रधर्षयितुमिच्छसि ।
अग्निं प्रज्वलितं दृष्ट्वा वस्त्रेणाहर्तुमिच्छसि ॥ 43 ॥
काल्याणवृत्तां रामस्य यो भार्यांहर्तुमिच्छसि ।
अयोमुखानां शूलानामग्रे चरितुमिच्छसि ॥ 44 ॥
रामस्य सदृशीं भार्यां योऽधिगन्तुं त्वमिच्छसि ।
यदन्तरं सिंहशृगालयोर्वने यदन्तरं स्यन्दिनिका समुद्रयोः ।
सुराग्र्य सौवीरकयोर्यदन्तरं तदन्तरं वै तव राघवस्य च ॥ 45 ॥
यदन्तरं काञ्चनसीसलोहयोर्यदन्तरं चन्दनवारिपङ्कयोः ।
यदन्तरं हस्तिबिडालयोर्वने तदन्तरं दाशरथेस्तवैव च ॥ 46 ॥
यदन्तरं वायसवैनतेययोर्यदन्तरं मद्गुमयूरयोरपि ।
यदन्तरं सारसगृध्रयोर्वने तदन्तरं दाशरथेस्तवैव च ॥ 47 ॥
तस्मिन्सहस्राक्षसमप्रभावे रामे स्थिते कार्मुकबाणपाणौ ।
हृतापि तेहं न जरां गमिष्ये वज्रं यथा मक्षिकयावगीर्णम् ॥ 48 ॥
इतीव तद्वाक्यमदुष्टभावा सुदुष्टमुक्त्वा रजनीचरं तम् ।
गात्रप्रकम्पाद्व्यथिता बभूव वातोद्धता सा कदलीव तन्वी ॥ 49 ॥
तां वेपमानामुपलक्ष्य सीतां स रावणो मृत्युसमप्रभावः ।
कुलं बलं नाम च कर्म चात्मनः समाचचक्षे भयकारणार्थम् ॥ 50 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptacatvāriṃśassargaḥ |
rāvaṇena tu vaidehī tadā pṛṣṭā jihīrṣatā |
parivrājakarūpeṇa śaśaṃsātmānamātmanā || 1 ||
brāhmaṇaścātithiścāyamanukto hi śapeta mām |
iti dhyātvā muhūrtaṃ tu sītā vacanamabravīt || 2 ||
duhitā janakasyāhaṃ maithilasya mahātmanaḥ |
sītā nāmnāsmi bhadraṃ te rāmabhāryā dvijottama || 3 ||
uṣitvā dvādaśa samā ikṣvākuṇāṃ niveśane |
bhuñjānā mānuṣānbhogānsarvakāmasamṛddhinī || 4 ||
tatastrayodaśe varṣe rājāmantrayata prabhuḥ |
abhiṣecayituṃ rāmaṃ sameto rājamantribhiḥ || 5 ||
tasminsambhriyamāṇe tu rāghavasyābhiṣecane |
kaikeyī nāma bhartāramāryā sā yācate varam || 6 ||
pratigṛhya tu kaikeyī śvaśuraṃ sukṛtena me |
mama pravrājanaṃ bharturbharatasyābhiṣecanam || 7 ||
dvāvayācata bhartāraṃ satyasandhaṃ nṛpottamam |
nādya bhokṣye na ca svapsye na pāsyeca kathañcana || 8 ||
eṣa me jīvitasyānto rāmo yadyabhiṣicyate |
iti bruvāṇāṃ kaikeyīṃ śvaśuro me sa mānadaḥ || 9 ||
ayācatārthairanvarthairna ca yāñcāṃ cakāra sā |
mama bhartāmahātejā vayasā pañcaviṃśakaḥ || 10 ||
aṣṭādaśa hi varṣāṇi mama janmani gaṇyate |
rāmeti prathito loke guṇavānsatyavānśuciḥ || 11 ||
viśālākṣo mahābāhussarvabhūtahite rataḥ |
kāmārtastu mahātejāḥ pitā daśarathassvayam || 12 ||
kaikeyyāḥ priyakāmārthaṃ taṃ rāmaṃ nābhyaṣecayat |
abhiṣekāya tu pitussamīpaṃ rāmamāgatam || 13 ||
kaikeyī mama bhartāramityuvāca dhṛtaṃ vacaḥ |
tava pitrā samājñaptaṃ mamedaṃ śṛṇu rāghava || 14 ||
bharatāya pradātavyamidaṃ rājyamakaṇṭakam |
tvayā hi khalu vastavyaṃ nava varṣāṇi pañca ca || 15 ||
vane pravraja kākutstha pitaraṃ mocayānṛtān |
tathetyuktvā ca tāṃ rāmaḥ kaikeyīmakutobhayaḥ || 16 ||
cakāra tadvacastasyā mama bhartā dṛḍhavrataḥ |
dadyānna pratigṛhṇīyātsatyaṃ brūyānna cānṛtam || 17 ||
etadbrāhmaṇa rāmasya dhrṛvaṃ vratamanuttamam |
tasya bhrātā tu dvaimātro lakṣmaṇo nāma vīryavān || 18 ||
rāmasya puruṣavyāghrassahāyassamarerihā |
sa bhrātā lakṣmaṇo nāma dharmacārī dṛḍhavrataḥ || 19 ||
anvagacchaddanuṣpāṇiḥ pravrajantaṃ mayā saha |
jaṭī tāpasarūpeṇa mayā saha sahānujaḥ || 20 ||
praviṣṭo daṇḍakāraṇyaṃ dharmanityo jitendriyaḥ |
te vayaṃ pracyutā rājyātkaikeyyāstu kṛte trayaḥ || 21 ||
vicarāmo dvijaśreṣṭha vanaṃ gambhīramojasā |
samāśvasa muhūrtaṃ tu śakyaṃ vastumiha tvayā || 22 ||
āgamiṣyati me bhartā vanyamādāya puṣkalam |
rurūngodhā nvarāhāṃśca hatvā'dāyā'miṣānbahūn || 23 ||
sa tvaṃ nāma ca gotrañca kulaṃ cācakṣva tattvataḥ |
ekaśca daṇḍakāraṇye kimarthaṃ carasi dvija || 24 ||
evaṃ bṛvantyāṃ sītāyāṃ rāmapatnyāṃ mahābalaḥ |
pratyuvācottaraṃ tīvraṃ rāvaṇo rākṣasādhipaḥ || 25 ||
yena vitrāsitā lokāssadevāsurapannagāḥ |
ahaṃ tu rāvaṇo nāma sīte rakṣogaṇeśvaraḥ || 26 ||
tvāṃ tu kāñcanavarṇābhāṃ dṛṣṭvā kauśeyavāsinīm |
ratiṃ svakeṣu dāreṣu nādhigacchāmyanindite || 27 ||
bahvīnāmuttamastrīṇāmāhṛtānāmitastataḥ |
sarvāsāmeva bhadraṃ te mamāgramahiṣī bhava || 28 ||
laṅkānāma samudrasya mama madhye mahāpurī |
sāgareṇa parikṣistā niviṣṭā nagamūrdhani || 29 ||
tatra sīte mayā sārdhaṃ vaneṣu vihariṣyasi |
na cāsyāraṇyavāsasya spṛhayiṣyasi bhāmini || 30 ||
pañca dāsyassahasrāṇi sarvābharaṇabhūṣitāḥ |
sīte paricariṣyanti bhāryā bhavasi me yadi || 31 ||
rāvaṇenaivamuktā tu kupitā janakātmajā |
pratyuvācānavadyāṅgī tamanādṛtya rākṣasam || 32 ||
mahāgirimivākampyaṃ mahendrasadṛśaṃ patim |
mahodadhimivākṣobhyamahaṃ rāmamanuvratā || 33 ||
sarvalakṣaṇasampannaṃ nyagrodhaparimaṇḍalam |
satyasandhaṃ mahābhāgamahaṃ rāmamanuvratā || 34 ||
mahābāhuṃ mahoraskaṃ siṃhavikrāntagāminam |
nṛsiṃhaṃ siṃhasaṅkāśamahaṃ rāmamanuvratā || 35 ||
pūrṇacandrānanaṃ rāmaṃ rājavatsaṃ jitendriyam |
pṛthukīrtiṃ mahātmānamahaṃ rāmamanuvratā || 36 ||
tvaṃ punarjambukassiṃhīṃ māmicchasi sudurlabhām |
nāhaṃ śakyā tvayā spraṣṭumādityasya prabhā yathā || 37 ||
pādapānkāñcanānnūnaṃ bahūnpaśyasi mandabhāk |
rāghapasya priyāṃ bhāryāṃ yastvamicchasi rāvaṇa || 38 ||
kṣudhitasya hi siṃhasya mṛgaśatrostarasvinaḥ |
āśīviṣasya mukhāddaṃṣṭrāmādātumicchasi || 39 ||
mandaraṃ parvataśreṣṭhaṃ pāṇinā hartumicchasi |
kālakūṭaṃ viṣaṃ pītvā svastimāngantumicchasi || 40 ||
akṣi sūcyā pramṛjasi jihvayā lekṣi ca kṣuram |
rāghavasya priyāṃ bhāryāṃ yo'dhigantuṃ tvamicchasi || 41 ||
avasajya śilāṃ kaṇṭhe samudraṃ tartumicchasi |
sūryācandramasau cobhau pāṇibhyāṃ hartumicchasi || 42 ||
yo rāmasya priyāṃ bhāryāṃ pradharṣayitumicchasi |
agniṃ prajvalitaṃ dṛṣṭvā vastreṇāhartumicchasi || 43 ||
kālyāṇavṛttāṃ rāmasya yo bhāryāṃhartumicchasi |
ayomukhānāṃ śūlānāmagre caritumicchasi || 44 ||
rāmasya sadṛśīṃ bhāryāṃ yo'dhigantuṃ tvamicchasi |
yadantaraṃ siṃhaśṛgālayorvane yadantaraṃ syandinikā samudrayoḥ |
surāgrya sauvīrakayoryadantaraṃ tadantaraṃ vai tava rāghavasya ca || 45 ||
yadantaraṃ kāñcanasīsalohayoryadantaraṃ candanavāripaṅkayoḥ |
yadantaraṃ hastibiḍālayorvane tadantaraṃ dāśarathestavaiva ca || 46 ||
yadantaraṃ vāyasavainateyayoryadantaraṃ madgumayūrayorapi |
yadantaraṃ sārasagṛdhrayorvane tadantaraṃ dāśarathestavaiva ca || 47 ||
tasminsahasrākṣasamaprabhāve rāme sthite kārmukabāṇapāṇau |
hṛtāpi tehaṃ na jarāṃ gamiṣye vajraṃ yathā makṣikayāvagīrṇam || 48 ||
itīva tadvākyamaduṣṭabhāvā suduṣṭamuktvā rajanīcaraṃ tam |
gātraprakampādvyathitā babhūva vātoddhatā sā kadalīva tanvī || 49 ||
tāṃ vepamānāmupalakṣya sītāṃ sa rāvaṇo mṛtyusamaprabhāvaḥ |
kulaṃ balaṃ nāma ca karma cātmanaḥ samācacakṣe bhayakāraṇārtham || 50 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptacatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.