𑌉𑌦𑍍𑌧𑌵𑌗𑍀𑌤𑌾 - 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑍋𑌽𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌃

Uddhavagita - Prathamo'dhyayah

📂 Gita 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌰𑌾𑌧𑌾𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌨𑌮𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑌪𑍁𑌰𑌾𑌣𑌮𑍍 ।
𑌏𑌕𑌾𑌦𑌶𑌃 𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌧𑌃 । 𑌉𑌦𑍍𑌧𑌵 𑌗𑍀𑌤𑌾 ।
𑌅𑌥 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑍋𑌽𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌬𑌾𑌦𑌰𑌾𑌯𑌣𑌿𑌃 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍈𑌤𑍍𑌯𑌵𑌧𑌂 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌃 𑌸𑌰𑌮𑌃 𑌯𑌦𑍁𑌭𑌿𑌃 𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌭𑍁𑌵𑌃 𑌅𑌵𑌤𑌾𑌰𑌵𑌤𑍍 𑌭𑌾𑌰𑌂 𑌜𑌵𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍 𑌜𑌨𑌯𑌨𑍍 𑌕𑌲𑌿𑌮𑍍 ॥ 1॥
𑌯𑍇 𑌕𑍋𑌪𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌸𑍁𑌬𑌹𑍁 𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌸𑍁𑌤𑌾𑌃 𑌸𑌪𑌤𑍍𑌨𑍈𑌃
𑌦𑍁𑌰𑍍𑌦𑍍𑌯𑍂𑌤𑌹𑍇𑌲𑌨𑌕𑌚𑌗𑍍𑌰𑌹𑌣 𑌆𑌦𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌇𑌤𑌰 𑌇𑌤𑌰𑌤𑌃 𑌸𑌮𑍇𑌤𑌾𑌨𑍍
𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌨𑍃𑌪𑌾𑌨𑍍 𑌨𑌿𑌰𑌹𑌰𑌤𑍍 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌿𑌭𑌾𑌰𑌂 𑌈𑌶𑌃 ॥ 2॥
𑌭𑍂𑌭𑌾𑌰𑌰𑌾𑌜𑌪𑍃𑌤𑌨𑌾 𑌯𑌦𑍁𑌭𑌿𑌃 𑌨𑌿𑌰𑌸𑍍𑌯
𑌗𑍁𑌪𑍍𑌤𑍈𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌬𑌾𑌹𑍁𑌭𑌿𑌃 𑌅𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌤𑍍 𑌅𑌪𑍍𑌰𑌮𑍇𑌯𑌃 ।
𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌵𑌨𑍇𑌃 𑌨𑌨𑍁 𑌗𑌤𑌃 𑌅𑌪𑌿 𑌅𑌗𑌤𑌂 𑌹𑌿 𑌭𑌾𑌰𑌮𑍍
𑌯𑌤𑍍 𑌯𑌾𑌦𑌵𑌂 𑌕𑍁𑌲𑌂 𑌅𑌹𑍋 𑌹𑌿 𑌅𑌵𑌿𑌷𑌹𑍍𑌯𑌂 𑌆𑌸𑍍𑌤𑍇 ॥ 3॥
𑌨 𑌏𑌵 𑌅𑌨𑍍𑌯𑌤𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌭𑌵𑌃 𑌅𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 𑌕𑌥𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍
𑌮𑌤𑍍 𑌸𑌂𑌶𑍍𑌰𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌭𑌵 𑌉𑌨𑍍𑌨𑌹𑌨𑍍 𑌅𑌸𑍍𑌯 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌮𑍍 ।
𑌅𑌨𑍍𑌤𑌃𑌕𑌲𑌿𑌂 𑌯𑌦𑍁𑌕𑍁𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌧𑍍𑌹𑌾𑌯 𑌵𑍇𑌣𑍁𑌃
𑌤𑌮𑍍𑌬𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌹𑍍𑌨𑌿𑌂 𑌇𑌵 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌉𑌪𑍈𑌮𑌿 𑌧𑌾𑌮 ॥ 4॥
𑌏𑌵𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑌿𑌤𑌃 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌸𑌙𑍍𑌕𑌲𑍍𑌪𑌃 𑌈𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ।
𑌶𑌾𑌪𑌵𑍍𑌯𑌾𑌜𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌸𑌞𑍍𑌜𑌹𑍍𑌵𑍇 𑌸𑍍𑌵𑌕𑍁𑌲𑌂 𑌵𑌿𑌭𑍁𑌃 ॥ 5॥
𑌸𑍍𑌵𑌮𑍂𑌰𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌲𑍋𑌕𑌲𑌾𑌵𑌣𑍍𑌯𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌲𑍋𑌚𑌨𑌂 𑌨𑍃𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌗𑍀𑌰𑍍𑌭𑌿𑌃 𑌤𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌮𑌰𑌤𑌾𑌂 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌪𑌦𑍈𑌃 𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌈𑌕𑍍𑌷𑌤𑌾𑌂 𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 ॥ 6॥
𑌆𑌚𑍍𑌛𑌿𑌦𑍍𑌯 𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌸𑍁𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌤𑌤𑍍𑌯 𑌹𑌿 𑌅𑌞𑍍𑌜𑌸𑌾 𑌨𑍁 𑌕𑍗 ।
𑌤𑌮𑌃 𑌅𑌨𑌯𑌾 𑌤𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌇𑌤𑌿 𑌅𑌗𑌾𑌤𑍍 𑌸𑍍𑌵𑌂 𑌪𑌦𑌂 𑌈𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ॥ 7॥
𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌣𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌵𑌦𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑍗𑌪𑌸𑍇𑌵𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌶𑌾𑌪𑌃 𑌕𑌥𑌂 𑌅𑌭𑍂𑌤𑍍 𑌵𑍃𑌷𑍍𑌣𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌚𑍇𑌤𑌸𑌾𑌮𑍍 ॥ 8॥
𑌯𑌤𑍍 𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌃 𑌸𑌃 𑌵𑍈 𑌶𑌾𑌪𑌃 𑌯𑌾𑌦𑍃𑌶𑌃 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮 ।
𑌕𑌥𑌂 𑌏𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾𑌂 𑌭𑍇𑌦𑌃 𑌏𑌤𑌤𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌦𑌸𑍍𑌵 𑌮𑍇 ॥ 9॥
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌶𑍁𑌕𑌃 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌬𑌿𑌭𑍍𑌰𑌤𑍍 𑌵𑌪𑍁𑌃 𑌸𑌕𑌲𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑌮𑍍
𑌕𑌰𑍍𑌮𑌾𑌚𑌰𑌨𑍍 𑌭𑍁𑌵𑌿 𑌸𑍁𑌮𑌙𑍍𑌗𑌲𑌂 𑌆𑌪𑍍𑌤𑌕𑌾𑌮𑌃 ।
𑌆𑌸𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌧𑌾𑌮 𑌰𑌮𑌮𑌾𑌣𑌃 𑌉𑌦𑌾𑌰𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌿𑌃
𑌸𑌂𑌹𑌰𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌐𑌚𑍍𑌛𑌤 𑌕𑍁𑌲𑌂 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌶𑍇𑌷𑌃 ॥ 10॥
𑌕𑌰𑍍𑌮𑌾𑌣𑌿 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌨𑌿𑌵𑌹𑌾𑌨𑌿 𑌸𑍁𑌮𑌙𑍍𑌗𑌲𑌾𑌨𑌿
𑌗𑌾𑌯𑌤𑍍 𑌜𑌗𑌤𑍍 𑌕𑌲𑌿𑌮𑌲𑌾𑌪𑌹𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 ।
𑌕𑌾𑌲 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 𑌨𑌿𑌵𑌸𑌤𑌾 𑌯𑌦𑍁𑌦𑍇𑌵𑌗𑍇𑌹𑍇
𑌪𑌿𑌣𑍍𑌡𑌾𑌰𑌕𑌂 𑌸𑌮𑌗𑌮𑌨𑍍 𑌮𑍁𑌨𑌯𑌃 𑌨𑌿𑌸𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌃 ॥ 11॥
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌅𑌸𑌿𑌤𑌃 𑌕𑌣𑍍𑌵𑌃 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌸𑌾𑌃 𑌭𑍃𑌗𑍁𑌃 𑌅𑌙𑍍𑌗𑌿𑌰𑌾𑌃 ।
𑌕𑌶𑍍𑌯𑌪𑌃 𑌵𑌾𑌮𑌦𑍇𑌵𑌃 𑌅𑌤𑍍𑌰𑌿𑌃 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌃 𑌨𑌾𑌰𑌦 𑌆𑌦𑌯𑌃 ॥ 12॥
𑌕𑍍𑌰𑍀𑌡𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌉𑌪𑌵𑍍𑌰𑌜𑍍𑌯 𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑌾𑌃 𑌯𑌦𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌾𑌃 ।
𑌉𑌪𑌸𑌙𑍍𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌪𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌛𑍁𑌃 𑌅𑌵𑌿𑌨𑍀𑌤𑌾 𑌵𑌿𑌨𑍀𑌤𑌵𑌤𑍍 ॥ 13॥
𑌤𑍇 𑌵𑍇𑌷𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌵𑍇𑌷𑍈𑌃 𑌸𑌾𑌮𑍍𑌬𑌂 𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌤𑍀𑌸𑍁𑌤𑌮𑍍 ।
𑌏𑌷𑌾 𑌪𑍃𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 𑌵𑌃 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌃 𑌅𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌵𑌤𑍍 𑌨𑍍𑌯𑌸𑌿𑌤 𑌈𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾 ॥ 14॥
𑌪𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌵𑌿𑌲𑌜𑍍𑌜𑌤𑌿 𑌸𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌤𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌬𑍍𑌰𑍂𑌤 𑌅𑌮𑍋𑌘𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌸𑍋𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌕𑌾𑌮𑌾 𑌕𑌿𑌂𑌸𑍍𑌵𑌿𑌤𑍍 𑌸𑌞𑍍𑌜𑌨𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 15॥
𑌏𑌵𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌲𑌬𑍍𑌧𑍍𑌵𑌾 𑌮𑍁𑌨𑌯𑌃 𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌊𑌚𑍁𑌃 𑌕𑍁𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌨𑍃𑌪 ।
𑌜𑌨𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌵𑌃 𑌮𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 𑌮𑍁𑌸𑌲𑌂 𑌕𑍁𑌲𑌨𑌾𑌶𑌨𑌮𑍍 ॥ 16॥
𑌤𑌤𑍍 𑌶‍𑌋𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍇 𑌅𑌤𑌿𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌵𑌿𑌮𑍁𑌚𑍍𑌯 𑌸𑌹𑌸𑍋𑌦𑌰𑌮𑍍 ।
𑌸𑌾𑌮𑍍𑌬𑌸𑍍𑌯 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌃 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌮𑍁𑌸𑌲𑌂 𑌖𑌲𑍁 𑌅𑌯𑌸𑍍𑌮𑌯𑌮𑍍 ॥ 17॥
𑌕𑌿𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌦𑌭𑌾𑌗𑍍𑌯𑍈𑌃 𑌕𑌿𑌂 𑌵𑌦𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌨𑌃 𑌜𑌨𑌾𑌃 ।
𑌇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌹𑍍𑌵𑌲𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌗𑍇𑌹𑌾𑌨𑍍 𑌆𑌦𑌾𑌯 𑌮𑍁𑌸𑌲𑌂 𑌯𑌯𑍁𑌃 ॥ 18॥
𑌤𑌤𑍍 𑌚 𑌉𑌪𑌨𑍀𑌯 𑌸𑌦𑌸𑌿 𑌪𑌰𑌿𑌮𑍍𑌲𑌾𑌨𑌮𑍁𑌖𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌃 𑌆𑌵𑍇𑌦𑌯𑌾𑌨𑍍 𑌚𑌕𑍍𑌰𑍁𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌯𑌾𑌦𑌵𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌧𑍗 ॥ 19॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌅𑌮𑍋𑌘𑌂 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌶𑌾𑌪𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌮𑍁𑌸𑌲𑌂 𑌨𑍃𑌪 ।
𑌵𑌿𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌭𑌯𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌬𑌭𑍂𑌵𑍁𑌃 𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌕𑍗𑌕𑌸𑌃 ॥ 20॥
𑌤𑌤𑍍 𑌚𑍂𑌰𑍍𑌣𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑍁𑌸𑌲𑌂 𑌯𑌦𑍁𑌰𑌾𑌜𑌃 𑌸𑌃 𑌆𑌹𑍁𑌕𑌃 ।
𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑌲𑌿𑌲𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑍍𑌯𑌤𑍍 𑌲𑍋𑌹𑌂 𑌚 𑌅𑌸𑍍𑌯 𑌅𑌵𑌶𑍇𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 21॥
𑌕𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍 𑌮𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌃 𑌅𑌗𑍍𑌰𑌸𑍀𑌤𑍍 𑌲𑍋𑌹𑌂 𑌚𑍂𑌰𑍍𑌣𑌾𑌨𑌿 𑌤𑌰𑌲𑍈𑌃 𑌤𑌤𑌃 ।
𑌉𑌹𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌵𑍇𑌲𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌲𑌗𑍍𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌆𑌸𑌨𑍍 𑌕𑌿𑌲 𑌐𑌰𑌿𑌕𑌾𑌃 ॥ 22॥
𑌮𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌃 𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑌃 𑌮𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌘𑍍𑌨𑍈𑌃 𑌜𑌾𑌲𑍇𑌨 𑌅𑌨𑍍𑌯𑍈𑌃 𑌸𑌹 𑌅𑌰𑍍𑌣𑌵𑍇 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌉𑌦𑌰𑌗𑌤𑌂 𑌲𑍋𑌹𑌂 𑌸𑌃 𑌶𑌲𑍍𑌯𑍇 𑌲𑍁𑌬𑍍𑌧𑌕𑌃 𑌅𑌕𑌰𑍋𑌤𑍍 ॥ 23॥
𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌰𑍍𑌥𑌃 𑌈𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 𑌅𑌪𑌿 𑌤𑌦𑌨𑍍𑌯𑌥𑌾 ।
𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌨 𑌐𑌚𑍍𑌛𑌤𑍍 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌶𑌾𑌪𑌂 𑌕𑌾𑌲𑌰𑍂𑌪𑍀 𑌅𑌨𑍍𑌵𑌮𑍋𑌦𑌤 ॥ 24॥
𑌇𑌤𑌿 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌭𑌾𑌗𑌵𑌤𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍁𑌰𑌾𑌣𑍇 𑌪𑌾𑌰𑌮𑌹𑌂𑌸𑍍𑌯𑌾𑌂
𑌸𑌂𑌹𑌿𑌤𑌾𑌯𑌾𑌮𑍇𑌕𑌾𑌦𑌶𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌧𑍇 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌶𑌾𑌪𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑍋𑌽𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīrādhākṛṣṇābhyāṃ namaḥ |
śrīmadbhāgavatapurāṇam |
ekādaśaḥ skandhaḥ | uddhava gītā |
atha prathamo'dhyāyaḥ |
śrībādarāyaṇiḥ uvāca |
kṛtvā daityavadhaṃ kṛṣṇaḥ saramaḥ yadubhiḥ vṛtaḥ |
bhuvaḥ avatāravat bhāraṃ javiṣṭhan janayan kalim || 1||
ye kopitāḥ subahu pāṇḍusutāḥ sapatnaiḥ
durdyūtahelanakacagrahaṇa ādibhiḥ tān |
kṛtvā nimittaṃ itara itarataḥ sametān
hatvā nṛpān niraharat kṣitibhāraṃ īśaḥ || 2||
bhūbhārarājapṛtanā yadubhiḥ nirasya
guptaiḥ svabāhubhiḥ acintayat aprameyaḥ |
manye avaneḥ nanu gataḥ api agataṃ hi bhāram
yat yādavaṃ kulaṃ aho hi aviṣahyaṃ āste || 3||
na eva anyataḥ paribhavaḥ asya bhavet kathañcit
mat saṃśrayasya vibhava unnahan asya nityam |
antaḥkaliṃ yadukulasya vidhhāya veṇuḥ
tambasya vahniṃ iva śāntiṃ upaimi dhāma || 4||
evaṃ vyavasitaḥ rājan satyasaṅkalpaḥ īśvaraḥ |
śāpavyājena viprāṇāṃ sañjahve svakulaṃ vibhuḥ || 5||
svamūrtyā lokalāvaṇyanirmuktyā locanaṃ nṛṇām |
gīrbhiḥ tāḥ smaratāṃ cittaṃ padaiḥ tān īkṣatāṃ kriyā || 6||
ācchidya kīrtiṃ suślokāṃ vitatya hi añjasā nu kau |
tamaḥ anayā tariṣyanti iti agāt svaṃ padaṃ īśvaraḥ || 7||
rājā uvāca |
brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhaupasevinām |
vipraśāpaḥ kathaṃ abhūt vṛṣṇīnāṃ kṛṣṇacetasām || 8||
yat nimittaḥ saḥ vai śāpaḥ yādṛśaḥ dvijasattama |
kathaṃ ekātmanāṃ bhedaḥ etat sarvaṃ vadasva me || 9||
śrīśukaḥ uvāca |
bibhrat vapuḥ sakalasundarasanniveśam
karmācaran bhuvi sumaṅgalaṃ āptakāmaḥ |
āsthāya dhāma ramamāṇaḥ udārakīrtiḥ
saṃhartuṃ aicchata kulaṃ sthitakṛtyaśeṣaḥ || 10||
karmāṇi puṇyanivahāni sumaṅgalāni
gāyat jagat kalimalāpaharāṇi kṛtvā |
kāla ātmanā nivasatā yadudevagehe
piṇḍārakaṃ samagaman munayaḥ nisṛṣṭāḥ || 11||
viśvāmitraḥ asitaḥ kaṇvaḥ durvāsāḥ bhṛguḥ aṅgirāḥ |
kaśyapaḥ vāmadevaḥ atriḥ vasiṣṭhaḥ nārada ādayaḥ || 12||
krīḍantaḥ tān upavrajya kumārāḥ yadunandanāḥ |
upasaṅgṛhya papracchuḥ avinītā vinītavat || 13||
te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatīsutam |
eṣā pṛcchati vaḥ viprāḥ antarvat nyasita īkṣaṇā || 14||
praṣṭuṃ vilajjati sākṣāt prabrūta amoghadarśanāḥ |
prasoṣyanti putrakāmā kiṃsvit sañjanayiṣyati || 15||
evaṃ pralabdhvā munayaḥ tān ūcuḥ kupitā nṛpa |
janayiṣyati vaḥ mandāḥ musalaṃ kulanāśanam || 16||
tat śa‍ṛtvā te atisantrastāḥ vimucya sahasodaram |
sāmbasya dadṛśuḥ tasmin musalaṃ khalu ayasmayam || 17||
kiṃ kṛtaṃ mandabhāgyaiḥ kiṃ vadiṣyanti naḥ janāḥ |
iti vihvalitāḥ gehān ādāya musalaṃ yayuḥ || 18||
tat ca upanīya sadasi parimlānamukhaśriyaḥ |
rājñaḥ āvedayān cakruḥ sarvayādavasannidhau || 19||
śrutvā amoghaṃ vipraśāpaṃ dṛṣṭvā ca musalaṃ nṛpa |
vismitāḥ bhayasantrastāḥ babhūvuḥ dvārakaukasaḥ || 20||
tat cūrṇayitvā musalaṃ yadurājaḥ saḥ āhukaḥ |
samudrasalile prāsyat lohaṃ ca asya avaśeṣitam || 21||
kaścit matsyaḥ agrasīt lohaṃ cūrṇāni taralaiḥ tataḥ |
uhyamānāni velāyāṃ lagnāni āsan kila airikāḥ || 22||
matsyaḥ gṛhītaḥ matsyaghnaiḥ jālena anyaiḥ saha arṇave |
tasya udaragataṃ lohaṃ saḥ śalye lubdhakaḥ akarot || 23||
bhagavān jñātasarvārthaḥ īśvaraḥ api tadanyathā |
kartuṃ na aicchat vipraśāpaṃ kālarūpī anvamodata || 24||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe vipraśāpo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीराधाकृष्णाभ्यां नमः ।
श्रीमद्भागवतपुराणम् ।
एकादशः स्कन्धः । उद्धव गीता ।
अथ प्रथमोऽध्यायः ।
श्रीबादरायणिः उवाच ।
कृत्वा दैत्यवधं कृष्णः सरमः यदुभिः वृतः ।
भुवः अवतारवत् भारं जविष्ठन् जनयन् कलिम् ॥ 1॥
ये कोपिताः सुबहु पाण्डुसुताः सपत्नैः
दुर्द्यूतहेलनकचग्रहण आदिभिः तान् ।
कृत्वा निमित्तं इतर इतरतः समेतान्
हत्वा नृपान् निरहरत् क्षितिभारं ईशः ॥ 2॥
भूभारराजपृतना यदुभिः निरस्य
गुप्तैः स्वबाहुभिः अचिन्तयत् अप्रमेयः ।
मन्ये अवनेः ननु गतः अपि अगतं हि भारम्
यत् यादवं कुलं अहो हि अविषह्यं आस्ते ॥ 3॥
न एव अन्यतः परिभवः अस्य भवेत् कथञ्चित्
मत् संश्रयस्य विभव उन्नहन् अस्य नित्यम् ।
अन्तःकलिं यदुकुलस्य विध्हाय वेणुः
तम्बस्य वह्निं इव शान्तिं उपैमि धाम ॥ 4॥
एवं व्यवसितः राजन् सत्यसङ्कल्पः ईश्वरः ।
शापव्याजेन विप्राणां सञ्जह्वे स्वकुलं विभुः ॥ 5॥
स्वमूर्त्या लोकलावण्यनिर्मुक्त्या लोचनं नृणाम् ।
गीर्भिः ताः स्मरतां चित्तं पदैः तान् ईक्षतां क्रिया ॥ 6॥
आच्छिद्य कीर्तिं सुश्लोकां वितत्य हि अञ्जसा नु कौ ।
तमः अनया तरिष्यन्ति इति अगात् स्वं पदं ईश्वरः ॥ 7॥
राजा उवाच ।
ब्रह्मण्यानां वदान्यानां नित्यं वृद्धौपसेविनाम् ।
विप्रशापः कथं अभूत् वृष्णीनां कृष्णचेतसाम् ॥ 8॥
यत् निमित्तः सः वै शापः यादृशः द्विजसत्तम ।
कथं एकात्मनां भेदः एतत् सर्वं वदस्व मे ॥ 9॥
श्रीशुकः उवाच ।
बिभ्रत् वपुः सकलसुन्दरसन्निवेशम्
कर्माचरन् भुवि सुमङ्गलं आप्तकामः ।
आस्थाय धाम रममाणः उदारकीर्तिः
संहर्तुं ऐच्छत कुलं स्थितकृत्यशेषः ॥ 10॥
कर्माणि पुण्यनिवहानि सुमङ्गलानि
गायत् जगत् कलिमलापहराणि कृत्वा ।
काल आत्मना निवसता यदुदेवगेहे
पिण्डारकं समगमन् मुनयः निसृष्टाः ॥ 11॥
विश्वामित्रः असितः कण्वः दुर्वासाः भृगुः अङ्गिराः ।
कश्यपः वामदेवः अत्रिः वसिष्ठः नारद आदयः ॥ 12॥
क्रीडन्तः तान् उपव्रज्य कुमाराः यदुनन्दनाः ।
उपसङ्गृह्य पप्रच्छुः अविनीता विनीतवत् ॥ 13॥
ते वेषयित्वा स्त्रीवेषैः साम्बं जाम्बवतीसुतम् ।
एषा पृच्छति वः विप्राः अन्तर्वत् न्यसित ईक्षणा ॥ 14॥
प्रष्टुं विलज्जति साक्षात् प्रब्रूत अमोघदर्शनाः ।
प्रसोष्यन्ति पुत्रकामा किंस्वित् सञ्जनयिष्यति ॥ 15॥
एवं प्रलब्ध्वा मुनयः तान् ऊचुः कुपिता नृप ।
जनयिष्यति वः मन्दाः मुसलं कुलनाशनम् ॥ 16॥
तत् श‍ऋत्वा ते अतिसन्त्रस्ताः विमुच्य सहसोदरम् ।
साम्बस्य ददृशुः तस्मिन् मुसलं खलु अयस्मयम् ॥ 17॥
किं कृतं मन्दभाग्यैः किं वदिष्यन्ति नः जनाः ।
इति विह्वलिताः गेहान् आदाय मुसलं ययुः ॥ 18॥
तत् च उपनीय सदसि परिम्लानमुखश्रियः ।
राज्ञः आवेदयान् चक्रुः सर्वयादवसन्निधौ ॥ 19॥
श्रुत्वा अमोघं विप्रशापं दृष्ट्वा च मुसलं नृप ।
विस्मिताः भयसन्त्रस्ताः बभूवुः द्वारकौकसः ॥ 20॥
तत् चूर्णयित्वा मुसलं यदुराजः सः आहुकः ।
समुद्रसलिले प्रास्यत् लोहं च अस्य अवशेषितम् ॥ 21॥
कश्चित् मत्स्यः अग्रसीत् लोहं चूर्णानि तरलैः ततः ।
उह्यमानानि वेलायां लग्नानि आसन् किल ऐरिकाः ॥ 22॥
मत्स्यः गृहीतः मत्स्यघ्नैः जालेन अन्यैः सह अर्णवे ।
तस्य उदरगतं लोहं सः शल्ये लुब्धकः अकरोत् ॥ 23॥
भगवान् ज्ञातसर्वार्थः ईश्वरः अपि तदन्यथा ।
कर्तुं न ऐच्छत् विप्रशापं कालरूपी अन्वमोदत ॥ 24॥
इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां
संहितायामेकादशस्कन्धे विप्रशापो नाम प्रथमोऽध्यायः ॥
śrīrādhākṛṣṇābhyāṃ namaḥ |
śrīmadbhāgavatapurāṇam |
ekādaśaḥ skandhaḥ | uddhava gītā |
atha prathamo'dhyāyaḥ |
śrībādarāyaṇiḥ uvāca |
kṛtvā daityavadhaṃ kṛṣṇaḥ saramaḥ yadubhiḥ vṛtaḥ |
bhuvaḥ avatāravat bhāraṃ javiṣṭhan janayan kalim || 1||
ye kopitāḥ subahu pāṇḍusutāḥ sapatnaiḥ
durdyūtahelanakacagrahaṇa ādibhiḥ tān |
kṛtvā nimittaṃ itara itarataḥ sametān
hatvā nṛpān niraharat kṣitibhāraṃ īśaḥ || 2||
bhūbhārarājapṛtanā yadubhiḥ nirasya
guptaiḥ svabāhubhiḥ acintayat aprameyaḥ |
manye avaneḥ nanu gataḥ api agataṃ hi bhāram
yat yādavaṃ kulaṃ aho hi aviṣahyaṃ āste || 3||
na eva anyataḥ paribhavaḥ asya bhavet kathañcit
mat saṃśrayasya vibhava unnahan asya nityam |
antaḥkaliṃ yadukulasya vidhhāya veṇuḥ
tambasya vahniṃ iva śāntiṃ upaimi dhāma || 4||
evaṃ vyavasitaḥ rājan satyasaṅkalpaḥ īśvaraḥ |
śāpavyājena viprāṇāṃ sañjahve svakulaṃ vibhuḥ || 5||
svamūrtyā lokalāvaṇyanirmuktyā locanaṃ nṛṇām |
gīrbhiḥ tāḥ smaratāṃ cittaṃ padaiḥ tān īkṣatāṃ kriyā || 6||
ācchidya kīrtiṃ suślokāṃ vitatya hi añjasā nu kau |
tamaḥ anayā tariṣyanti iti agāt svaṃ padaṃ īśvaraḥ || 7||
rājā uvāca |
brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhaupasevinām |
vipraśāpaḥ kathaṃ abhūt vṛṣṇīnāṃ kṛṣṇacetasām || 8||
yat nimittaḥ saḥ vai śāpaḥ yādṛśaḥ dvijasattama |
kathaṃ ekātmanāṃ bhedaḥ etat sarvaṃ vadasva me || 9||
śrīśukaḥ uvāca |
bibhrat vapuḥ sakalasundarasanniveśam
karmācaran bhuvi sumaṅgalaṃ āptakāmaḥ |
āsthāya dhāma ramamāṇaḥ udārakīrtiḥ
saṃhartuṃ aicchata kulaṃ sthitakṛtyaśeṣaḥ || 10||
karmāṇi puṇyanivahāni sumaṅgalāni
gāyat jagat kalimalāpaharāṇi kṛtvā |
kāla ātmanā nivasatā yadudevagehe
piṇḍārakaṃ samagaman munayaḥ nisṛṣṭāḥ || 11||
viśvāmitraḥ asitaḥ kaṇvaḥ durvāsāḥ bhṛguḥ aṅgirāḥ |
kaśyapaḥ vāmadevaḥ atriḥ vasiṣṭhaḥ nārada ādayaḥ || 12||
krīḍantaḥ tān upavrajya kumārāḥ yadunandanāḥ |
upasaṅgṛhya papracchuḥ avinītā vinītavat || 13||
te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatīsutam |
eṣā pṛcchati vaḥ viprāḥ antarvat nyasita īkṣaṇā || 14||
praṣṭuṃ vilajjati sākṣāt prabrūta amoghadarśanāḥ |
prasoṣyanti putrakāmā kiṃsvit sañjanayiṣyati || 15||
evaṃ pralabdhvā munayaḥ tān ūcuḥ kupitā nṛpa |
janayiṣyati vaḥ mandāḥ musalaṃ kulanāśanam || 16||
tat śa‍ṛtvā te atisantrastāḥ vimucya sahasodaram |
sāmbasya dadṛśuḥ tasmin musalaṃ khalu ayasmayam || 17||
kiṃ kṛtaṃ mandabhāgyaiḥ kiṃ vadiṣyanti naḥ janāḥ |
iti vihvalitāḥ gehān ādāya musalaṃ yayuḥ || 18||
tat ca upanīya sadasi parimlānamukhaśriyaḥ |
rājñaḥ āvedayān cakruḥ sarvayādavasannidhau || 19||
śrutvā amoghaṃ vipraśāpaṃ dṛṣṭvā ca musalaṃ nṛpa |
vismitāḥ bhayasantrastāḥ babhūvuḥ dvārakaukasaḥ || 20||
tat cūrṇayitvā musalaṃ yadurājaḥ saḥ āhukaḥ |
samudrasalile prāsyat lohaṃ ca asya avaśeṣitam || 21||
kaścit matsyaḥ agrasīt lohaṃ cūrṇāni taralaiḥ tataḥ |
uhyamānāni velāyāṃ lagnāni āsan kila airikāḥ || 22||
matsyaḥ gṛhītaḥ matsyaghnaiḥ jālena anyaiḥ saha arṇave |
tasya udaragataṃ lohaṃ saḥ śalye lubdhakaḥ akarot || 23||
bhagavān jñātasarvārthaḥ īśvaraḥ api tadanyathā |
kartuṃ na aicchat vipraśāpaṃ kālarūpī anvamodata || 24||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe vipraśāpo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in