Bhagavad Gita Chapter 7 — Jnana Vijnana Yoga — Grantha Script

⚠️ AI-generated translation — the Gujarati meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Gujarati

આ અધ્યાયમાં શ્રી ભગવાન અર્જુનને જ્ઞાન અને વિજ્ઞાન સહિતનું તત્ત્વ જણાવે છે. ભગવાન પોતાની આઠ પ્રકારની નીચી પ્રકૃતિ અને જીવરૂપે થયેલી ઉત્તમ પ્રકૃતિ વિશે કહે છે, જે બંને સર્વ ભૂતોનું ઉત્પત્તિસ્થાન છે. ભગવાન જળમાં રસ, સૂર્ય-ચંદ્રમાં પ્રકાશ, વેદોમાં ઓંકાર, પૃથ્વીમાં ગંધ, અગ્નિમાં તેજ અને પ્રાણીઓમાં જીવન રૂપે પોતાને દર્શાવે છે. ત્રણ ગુણમય ભાવોથી મોહિત જગત ભગવાનને જાણતું નથી, પરંતુ જે ભગવાનને શરણ પામે છે તેઓ માયાને તરી જાય છે. ચાર પ્રકારના પુણ્યવાન ભક્તો ભગવાનને ભજે છે, જેમાં જ્ઞાની શ્રેષ્ઠ છે, અને ઘણા જન્મોના અંતે જ્ઞાનવાળો 'વાસુદેવ જ સર્વ છે' એમ જાણીને ભગવાનને પ્રાપ્ત કરે છે.

AI-generated · not yet verified

The Gujarati meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Telugu meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Telugu

శ్రీమద్భగవద్గీత ఏడవ అధ్యాయము 'జ్ఞాన విజ్ఞాన యోగము'లో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి జ్ఞానమును, విజ్ఞానమును గురించి పూర్తిగా వివరిస్తాడు. తన ప్రకృతి ఎనిమిది రకాలుగా విభజించబడిందని, అపర ప్రకృతికి భిన్నమైన పరమ ప్రకృతి చేత ఈ జగత్తు ధరించబడుతోందని తెలియజేస్తాడు. సమస్త జగత్తుకూ తానే ఉత్పత్తి, ప్రళయ స్థానమని, తన కంటే ఉత్తమమైనది లేదని, సమస్తమూ తనయందు గుచ్చబడి ఉందని చెబుతాడు. మూడు గుణములతో కూడిన మాయను దాటుట కష్టమని, తనను శరణు పొందినవారు దానిని దాటిపోతారని పేర్కొంటాడు. ఆర్తుడు, జిజ్ఞాసువు, అర్థార్థి, జ్ఞాని అని నలుగురు రకముల భక్తులు తనను భజిస్తారని, వారిలో జ్ఞాని శ్రేష్ఠుడని వివరిస్తాడు.

AI-generated · not yet verified

The Telugu meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

𑍐 𑌶𑍍𑌰𑍀 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍇 𑌨𑌮𑌃

𑌅𑌥 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌮𑍋𑌽𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌃 ।

𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌯𑍋𑌗𑌃

𑌶𑍍𑌰𑍀𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍁𑌵𑌾𑌚

Shloka 1

𑌮𑌯𑍍𑌯𑌾𑌸𑌕𑍍𑌤𑌮𑌨𑌾𑌃 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥 𑌯𑍋𑌗𑌂 𑌯𑍁𑌞𑍍𑌜𑌨𑍍𑌮𑌦𑌾𑌶𑍍𑌰𑌯𑌃 ।
𑌅𑌸𑌂𑌶𑌯𑌂 𑌸𑌮𑌗𑍍𑌰𑌂 𑌮𑌾𑌂 𑌯𑌥𑌾 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌸𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌤𑌚𑍍𑌛𑍃𑌣𑍁 ॥ 1 ॥

mayyāsaktamanāḥ pārtha yogaṃ yuñjanmadāśrayaḥ |
asaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tacchṛṇu || 1 ||

શ્રી ભગવાન બોલ્યા: હે પાર્થ, મારામાં આસક્ત મનવાળો થઈને અને મારું આશ્રય લઈને યોગનું અભ્યાસ કરતો તું જે રીતે મને સંશયરહિત સંપૂર્ણ રૂપે જાણીશ, તે સાંભળ. ^AI

శ్రీభగవానుడు పలికెను: ఓ పార్థా, నాయందు ఆసక్తమైన మనస్సు కలవాడవై, నన్నే ఆశ్రయించి యోగాన్ని అభ్యసిస్తూ ఉంటే, నీవు సంశయం లేకుండా నన్ను సంపూర్ణంగా ఎలా తెలుసుకుంటావో, దానిని వినుము. ^AI

Shloka 2

𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌂 𑌤𑍇𑌽𑌹𑌂 𑌸𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌶𑍇𑌷𑌤𑌃 ।
𑌯𑌜𑍍𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌨𑍇𑌹 𑌭𑍂𑌯𑍋𑌽𑌨𑍍𑌯𑌜𑍍𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌵𑍍𑌯𑌮𑌵𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 2 ॥

jñānaṃ te'haṃ savijñānamidaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥ |
yajjñātvā neha bhūyo'nyajjñātavyamavaśiṣyate || 2 ||

હું તને આ જ્ઞાનને વિજ્ઞાન સહિત સંપૂર્ણપણે કહીશ, જેને જાણી લીધા પછી આ લોકમાં બીજું કંઈ પણ જાણવાનું બાકી રહેતું નથી. ^AI

జ్ఞానాన్ని, దానితో పాటు విజ్ఞానాన్ని కూడా నేను నీకు పూర్తిగా చెప్పెదను. దానిని తెలుసుకున్న తర్వాత ఇక ఇక్కడ తెలుసుకోవలసిన మరేదీ మిగలదు. ^AI

Shloka 3

𑌮𑌨𑍁𑌷𑍍𑌯𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌕𑌶𑍍𑌚𑌿𑌦𑍍𑌯𑌤𑌤𑌿 𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌯𑍇 ।
𑌯𑌤𑌤𑌾𑌮𑌪𑌿 𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌕𑌶𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌮𑌾𑌂 𑌵𑍇𑌤𑍍𑌤𑌿 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌤𑌃 ॥ 3 ॥

manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhaye |
yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ || 3 ||

હજારો મનુષ્યોમાં કોઈ એક જ સિદ્ધિ માટે પ્રયત્ન કરે છે; અને પ્રયત્ન કરનારા સિદ્ધ પુરુષોમાં પણ કોઈ એક જ મને તત્ત્વથી જાણે છે. ^AI

వేలాది మనుషులలో ఎవరో ఒకడు సిద్ధి కోసం ప్రయత్నిస్తాడు. ప్రయత్నించే సిద్ధులలో కూడా ఎవరో ఒకడు మాత్రమే నన్ను తత్వంగా తెలుసుకుంటాడు. ^AI

Shloka 4

𑌭𑍂𑌮𑌿𑌰𑌾𑌪𑍋𑌽𑌨𑌲𑍋 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌃 𑌖𑌂 𑌮𑌨𑍋 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑍇𑌵 𑌚 ।
𑌅𑌹𑌙𑍍𑌕𑌾𑌰 𑌇𑌤𑍀𑌯𑌂 𑌮𑍇 𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑌿𑌰𑌷𑍍𑌟𑌧𑌾 ॥ 4 ॥

bhūmirāpo'nalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva ca |
ahaṅkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā || 4 ||

પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ, આકાશ, મન, બુદ્ધિ અને અહંકાર — આ મારી આઠ પ્રકારે વિભક્ત થયેલી પ્રકૃતિ છે. ^AI

భూమి, నీరు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం, మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం అని నా ప్రకృతి ఎనిమిది రకాలుగా విభజించబడింది. ^AI

Shloka 5

𑌅𑌪𑌰𑍇𑌯𑌮𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌨𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑌿𑌂 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌮𑍇 𑌪𑌰𑌾𑌮𑍍 ।
𑌜𑍀𑌵𑌭𑍂𑌤𑌾𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋 𑌯𑌯𑍇𑌦𑌂 𑌧𑌾𑌰𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌜𑌗𑌤𑍍 ॥ 5 ॥

apareyamitastvanyāṃ prakṛtiṃ viddhi me parām |
jīvabhūtāṃ mahābāho yayedaṃ dhāryate jagat || 5 ||

હે મહાબાહો, આ નીચી પ્રકૃતિથી અલગ, મારી બીજી ઉત્તમ પ્રકૃતિને જાણ, જે જીવરૂપે થઈને આ સમગ્ર જગતને ધારણ કરે છે. ^AI

ఓ మహాబాహో, ఇది అపర ప్రకృతి. దీనికి భిన్నమైనది, జీవరూపమైన నా పరమ ప్రకృతిని తెలుసుకో; దాని చేత ఈ జగత్తు ధరించబడుతోంది. ^AI

Shloka 6

𑌏𑌤𑌦𑍍𑌯𑍋𑌨𑍀𑌨𑌿 𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑍀𑌤𑍍𑌯𑍁𑌪𑌧𑌾𑌰𑌯 ।
𑌅𑌹𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌜𑌗𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌲𑌯𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ॥ 6 ॥

etadyonīni bhūtāni sarvāṇītyupadhāraya |
ahaṃ kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayastathā || 6 ||

આ બંને પ્રકૃતિઓ જ સર્વ ભૂતોનું ઉત્પત્તિસ્થાન છે, એમ સમજ. હું જ સમગ્ર જગતનો ઉત્પત્તિકર્તા અને પ્રલયકર્તા છું. ^AI

సమస్త భూతాలూ ఈ రెండింటికీ ఉద్భవ స్థానములని తెలుసుకో. సమస్త జగత్తుకూ నేనే ఉత్పత్తి స్థానం, నేనే ప్రళయ స్థానం. ^AI

Shloka 7

𑌮𑌤𑍍𑌤𑌃 𑌪𑌰𑌤𑌰𑌂 𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑌤𑍍𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌧𑌨𑌞𑍍𑌜𑌯 ।
𑌮𑌯𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌪𑍍𑌰𑍋𑌤𑌂 𑌸𑍂𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌮𑌣𑌿𑌗𑌣𑌾 𑌇𑌵 ॥ 7 ॥

mattaḥ parataraṃ nānyatkiñcidasti dhanañjaya |
mayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva || 7 ||

હે ધનંજય, મારાથી શ્રેષ્ઠ બીજું કંઈ પણ નથી. આ સર્વ જગત સૂત્રમાં મણિઓની જેમ મારામાં પ્રોત થયેલું છે. ^AI

ఓ ధనంజయా, నా కంటే ఉత్తమమైనది మరేదీ లేదు. సూత్రంలో మణుల సమూహం ఎలా గుచ్చబడి ఉంటుందో, అలా ఈ సమస్తమూ నాయందు గుచ్చబడి ఉంది. ^AI

Shloka 8

𑌰𑌸𑍋𑌽𑌹𑌮𑌪𑍍𑌸𑍁 𑌕𑍗𑌨𑍍𑌤𑍇𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌶𑌶𑌿𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌯𑍋𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌵𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌵𑍇𑌦𑍇𑌷𑍁 𑌶𑌬𑍍𑌦𑌃 𑌖𑍇 𑌪𑍗𑌰𑍁𑌷𑌂 𑌨𑍃𑌷𑍁 ॥ 8 ॥

raso'hamapsu kaunteya prabhāsmi śaśisūryayoḥ |
praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṃ nṛṣu || 8 ||

હે કૌન્તેય, હું જળમાં રસ છું, ચંદ્ર અને સૂર્યમાં પ્રકાશ છું, સર્વ વેદોમાં ઓંકાર છું, આકાશમાં શબ્દ છું અને મનુષ્યોમાં પુરુષત્વ છું. ^AI

ఓ కౌంతేయా, నీటిలో రసము నేను, చంద్ర సూర్యులలో ప్రకాశము నేను, సమస్త వేదాలలో ప్రణవము నేను, ఆకాశంలో శబ్దము నేను, మనుషులలో పౌరుషము నేను. ^AI

Shloka 9

𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑍋 𑌗𑌨𑍍𑌧𑌃 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌚 𑌤𑍇𑌜𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌵𑌿𑌭𑌾𑌵𑌸𑍗 ।
𑌜𑍀𑌵𑌨𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌤𑌪𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌤𑌪𑌸𑍍𑌵𑌿𑌷𑍁 ॥ 9 ॥

puṇyo gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaścāsmi vibhāvasau |
jīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu || 9 ||

હે કુંતીપુત્ર, હું પૃથ્વીમાં પવિત્ર ગંધ છું અને અગ્નિમાં તેજ છું; હું સર્વ પ્રાણીઓમાં જીવન છું અને તપસ્વીઓમાં તપ છું. ^AI

ఓ కుంతీపుత్రుడా! భూమియందు పవిత్రమైన సువాసనను, అగ్నియందు ప్రకాశమును నేనే ఉన్నాను. సమస్త ప్రాణులయందు జీవశక్తిని, తపస్సు చేసేవారియందు తపస్సును నేనే ఉన్నాను. ^AI

Shloka 10

𑌬𑍀𑌜𑌂 𑌮𑌾𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥 𑌸𑌨𑌾𑌤𑌨𑌮𑍍 ।
𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑍍𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌮𑌤𑌾𑌮𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑌾𑌮𑌹𑌮𑍍 ॥ 10 ॥

bījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam |
buddhirbuddhimatāmasmi tejastejasvināmaham || 10 ||

હે પાર્થ, મને સર્વ ભૂતોનું સનાતન બીજ જાણ; હું બુદ્ધિમાનોની બુદ્ધિ છું અને તેજસ્વીઓનું તેજ છું. ^AI

ఓ పార్థా! సమస్త ప్రాణులకు సనాతనమైన బీజమును నన్నే తెలుసుకో. బుద్ధిమంతులయందు బుద్ధిని, తేజస్వులయందు తేజస్సును నేనే ఉన్నాను. ^AI

Shloka 11

𑌬𑌲𑌂 𑌬𑌲𑌵𑌤𑌾𑌂 𑌚𑌾𑌹𑌂 𑌕𑌾𑌮𑌰𑌾𑌗𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌵𑌿𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑍋 𑌭𑍂𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌕𑌾𑌮𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌭𑌰𑌤𑌰𑍍𑌷𑌭 ॥ 11 ॥

balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam |
dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha || 11 ||

હે ભરતશ્રેષ્ઠ, હું બળવાનોનું બળ છું, જે કામ અને રાગથી રહિત છે; અને ભૂતોમાં ધર્મની વિરુદ્ધ ન હોય તેવી કામના હું છું. ^AI

ఓ భరతశ్రేష్ఠుడా! బలవంతులయందు కామముతోను రాగముతోను కలుషితము కాని బలమును నేనే ఉన్నాను. ప్రాణులయందు ధర్మమునకు విరుద్ధము కాని కామమును నేనే ఉన్నాను. ^AI

Shloka 12

𑌯𑍇 𑌚𑍈𑌵 𑌸𑌾𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌿𑌕𑌾 𑌭𑌾𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌸𑌾𑌸𑍍𑌤𑌾𑌮𑌸𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌯𑍇 ।
𑌮𑌤𑍍𑌤 𑌏𑌵𑍇𑌤𑌿 𑌤𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌨 𑌤𑍍𑌵𑌹𑌂 𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌤𑍇 𑌮𑌯𑌿 ॥ 12 ॥

ye caiva sāttvikā bhāvā rājasāstāmasāśca ye |
matta eveti tānviddhi na tvahaṃ teṣu te mayi || 12 ||

જે સાત્ત્વિક, રાજસ અને તામસ ભાવો છે, તે સર્વ મારાથી જ થાય છે એમ જાણ; પણ હું તેમાં નથી, તે મારામાં છે. ^AI

సాత్త్వికములైన భావములుగాని, రాజసములైన భావములుగాని, తామసములైన భావములుగాని ఏవి ఉన్నవో అవి అన్నియు నా నుండియే పుట్టినవని తెలుసుకో. కాని నేను వాటియందు లేను, అవి నా యందు ఉన్నవి. ^AI

Shloka 13

𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌗𑍁𑌣𑌮𑌯𑍈𑌰𑍍𑌭𑌾𑌵𑍈𑌰𑍇𑌭𑌿𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌜𑌗𑌤𑍍 ।
𑌮𑍋𑌹𑌿𑌤𑌂 𑌨𑌾𑌭𑌿𑌜𑌾𑌨𑌾𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌮𑍇𑌭𑍍𑌯𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌵𑍍𑌯𑌯𑌮𑍍 ॥ 13 ॥

tribhirguṇamayairbhāvairebhiḥ sarvamidaṃ jagat |
mohitaṃ nābhijānāti māmebhyaḥ paramavyayam || 13 ||

આ ત્રણ ગુણમય ભાવોથી આ સર્વ જગત મોહિત થયેલું છે અને મને, જે આ ગુણોથી પર અને અવ્યય છું, તેને જાણતું નથી. ^AI

ఈ మూడు గుణములతో కూడిన ఈ భావములచే ఈ సమస్త జగత్తు మోహితమై, ఈ గుణములకు అతీతుడును, నాశనము లేనివాడును అయిన నన్ను తెలుసుకోలేకపోతున్నది. ^AI

Shloka 14

𑌦𑍈𑌵𑍀 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌷𑌾 𑌗𑍁𑌣𑌮𑌯𑍀 𑌮𑌮 𑌮𑌾𑌯𑌾 𑌦𑍁𑌰𑌤𑍍𑌯𑌯𑌾 ।
𑌮𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌯𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌦𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌮𑌾𑌯𑌾𑌮𑍇𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌰𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌤𑍇 ॥ 14 ॥

daivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayā |
māmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te || 14 ||

આ દૈવી ગુણમયી મારી માયા દુરત્યય છે; જે લોકો મને જ શરણ પામે છે, તેઓ આ માયાને તરી જાય છે. ^AI

ఈ దైవీమయమైన, గుణములతో కూడిన నా మాయను దాటుట కష్టము. ఎవరు నన్నే శరణు పొందుతారో వారు ఈ మాయను దాటిపోతారు. ^AI

Shloka 15

𑌨 𑌮𑌾𑌂 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌕𑍃𑌤𑌿𑌨𑍋 𑌮𑍂𑌢𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌦𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌨𑌰𑌾𑌧𑌮𑌾𑌃 ।
𑌮𑌾𑌯𑌯𑌾𑌪𑌹𑍃𑌤𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾 𑌆𑌸𑍁𑌰𑌂 𑌭𑌾𑌵𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 15 ॥

na māṃ duṣkṛtino mūḍhāḥ prapadyante narādhamāḥ |
māyayāpahṛtajñānā āsuraṃ bhāvamāśritāḥ || 15 ||

દુષ્કર્મ કરનારા મૂઢ, નરાધમ, માયાથી જ્ઞાન ગુમાવેલા અને આસુરી ભાવને આશ્રય કરનારા લોકો મને શરણ પામતા નથી. ^AI

దుష్కర్మలు చేసే మూఢులును, నరాధములును, మాయచే జ్ఞానము హరింపబడినవారును, ఆసుర భావమును ఆశ్రయించినవారును నన్ను శరణు పొందరు. ^AI

Shloka 16

𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌵𑌿𑌧𑌾 𑌭𑌜𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌮𑌾𑌂 𑌜𑌨𑌾𑌃 𑌸𑍁𑌕𑍃𑌤𑌿𑌨𑍋𑌽𑌰𑍍𑌜𑍁𑌨 ।
𑌆𑌰𑍍𑌤𑍋 𑌜𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌸𑍁𑌰𑌰𑍍𑌥𑌾𑌰𑍍𑌥𑍀 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑍀 𑌚 𑌭𑌰𑌤𑌰𑍍𑌷𑌭 ॥ 16 ॥

caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtino'rjuna |
ārto jijñāsurarthārthī jñānī ca bharatarṣabha || 16 ||

હે અર્જુન, પુણ્યવાન લોકો ચાર પ્રકારે મને ભજે છે: આર્ત, જિજ્ઞાસુ, અર્થાર્થી અને જ્ઞાની; હે ભરતશ્રેષ્ઠ. ^AI

ఓ అర్జునా! ఓ భరతశ్రేష్ఠుడా! పుణ్యకర్మలు చేసిన నలుగురు రకముల జనులు నన్ను భజిస్తారు: ఆర్తుడు, జిజ్ఞాసువు, అర్థార్థి, జ్ఞాని. ^AI

Shloka 17

𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑍀 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤 𑌏𑌕𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑍋 𑌹𑌿 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌿𑌨𑍋𑌽𑌤𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑌮𑌹𑌂 𑌸 𑌚 𑌮𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ॥ 17 ॥

teṣāṃ jñānī nityayukta ekabhaktirviśiṣyate |
priyo hi jñānino'tyarthamahaṃ sa ca mama priyaḥ || 17 ||

તેમનામાં જ્ઞાની, જે નિત્ય મારા સાથે જોડાયેલો છે અને એકનિષ્ઠાથી મને ભજે છે, તે શ્રેષ્ઠ છે. કારણ કે જ્ઞાનીને હું અત્યંત પ્રિય છું અને તે મને પ્રિય છે. ^AI

వారిలో నిత్యము నాయందు యుక్తుడై, ఏకభక్తి కలిగిన జ్ఞాని శ్రేష్ఠుడు. ఎందుకంటే జ్ఞానికి నేను అత్యంత ప్రియుడను, అతడు నాకు ప్రియుడు. ^AI

Shloka 18

𑌉𑌦𑌾𑌰𑌾𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵 𑌏𑌵𑍈𑌤𑍇 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑍀 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑍈𑌵 𑌮𑍇 𑌮𑌤𑌮𑍍 ।
𑌆𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 𑌸 𑌹𑌿 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌮𑌾𑌮𑍇𑌵𑌾𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌂 𑌗𑌤𑌿𑌮𑍍 ॥ 18 ॥

udārāḥ sarva evaite jñānī tvātmaiva me matam |
āsthitaḥ sa hi yuktātmā māmevānuttamāṃ gatim || 18 ||

આ બધા ઉદાર છે, પરંતુ જ્ઞાની તો મારો આત્મા જ છે એમ હું માનું છું. તે યુક્તાત્મા થઈને મને જ શ્રેષ્ઠ ગતિ તરીકે આશ્રય કરે છે. ^AI

వీరందరూ ఉదారులే; కాని జ్ఞాని నా ఆత్మయే అని నా అభిప్రాయం. ఎందుకంటే యుక్తాత్ముడైన అతడు నన్నే ఉత్తమ గతిగా ఆశ్రయించి ఉన్నాడు. ^AI

Shloka 19

𑌬𑌹𑍂𑌨𑌾𑌂 𑌜𑌨𑍍𑌮𑌨𑌾𑌮𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌵𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌵𑌾𑌸𑍁𑌦𑍇𑌵𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌸 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑌃 ॥ 19 ॥

bahūnāṃ janmanāmante jñānavānmāṃ prapadyate |
vāsudevaḥ sarvamiti sa mahātmā sudurlabhaḥ || 19 ||

ઘણા જન્મોના અંતે જ્ઞાનવાળો મને પ્રાપ્ત કરે છે. 'વાસુદેવ જ સર્વ છે' એમ જાણનારો તે મહાત્મા અત્યંત દુર્લભ છે. ^AI

అనేక జన్మల తరువాత జ్ఞానవంతుడు నన్ను చేరుకుంటాడు. వాసుదేవుడే సర్వము అని తెలిసిన ఆ మహాత్ముడు అత్యంత దుర్లభుడు. ^AI

Shloka 20

𑌕𑌾𑌮𑍈𑌸𑍍𑌤𑍈𑌸𑍍𑌤𑍈𑌰𑍍𑌹𑍃𑌤𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌦𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌽𑌨𑍍𑌯𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾𑌃 ।
𑌤𑌂 𑌤𑌂 𑌨𑌿𑌯𑌮𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌨𑌿𑌯𑌤𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌾 ॥ 20 ॥

kāmaistaistairhṛtajñānāḥ prapadyante'nyadevatāḥ |
taṃ taṃ niyamamāsthāya prakṛtyā niyatāḥ svayā || 20 ||

જેમનું જ્ઞાન વિવિધ કામનાઓથી હરી લેવાયું છે, તેઓ પોતાની સ્વભાવજન્ય પ્રકૃતિથી નિયંત્રિત થઈને, તે તે નિયમોનું આશ્રય લઈને અન્ય દેવતાઓને ભજે છે. ^AI

తమ తమ కామములచే జ్ఞానము హరింపబడినవారు, తమ స్వభావముచే నియమింపబడినవారై, ఆయా నియమములను ఆశ్రయించి ఇతర దేవతలను చేరుకుంటారు. ^AI

Shloka 21

𑌯𑍋 𑌯𑍋 𑌯𑌾𑌂 𑌯𑌾𑌂 𑌤𑌨𑍁𑌂 𑌭𑌕𑍍𑌤𑌃 𑌶𑍍𑌰𑌦𑍍𑌧𑌯𑌾𑌰𑍍𑌚𑌿𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌚𑌲𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌰𑌦𑍍𑌧𑌾𑌂 𑌤𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌵𑌿𑌦𑌧𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌮𑍍 ॥ 21 ॥

yo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitumicchati |
tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tāmeva vidadhāmyaham || 21 ||

જે જે ભક્ત જે તે દેવતાના સ્વરૂપને શ્રદ્ધાથી પૂજવા ઇચ્છે છે, તેની તે શ્રદ્ધાને હું જ અચળ કરું છું. ^AI

ఏ భక్తుడు ఏ దేవతా విగ్రహమును శ్రద్ధతో పూజించుటకు కోరుతాడో, అతని ఆ శ్రద్ధను నేనే స్థిరముగా చేస్తాను. ^AI

Shloka 22

𑌸 𑌤𑌯𑌾 𑌶𑍍𑌰𑌦𑍍𑌧𑌯𑌾 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑌾𑌧𑌨𑌮𑍀𑌹𑌤𑍇 ।
𑌲𑌭𑌤𑍇 𑌚 𑌤𑌤𑌃 𑌕𑌾𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑌯𑍈𑌵 𑌵𑌿𑌹𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍𑌹𑌿 𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 22 ॥

sa tayā śraddhayā yuktastasyārādhanamīhate |
labhate ca tataḥ kāmānmayaiva vihitānhi tān || 22 ||

તે શ્રદ્ધાથી યુક્ત થઈને તે દેવતાની આરાધના કરવા માગે છે અને તેમાંથી મારા દ્વારા જ આપવામાં આવેલી તે કામનાઓને પ્રાપ્ત કરે છે. ^AI

అతడు ఆ శ్రద్ధతో కూడి ఆ దేవతా ఆరాధనను కోరుతాడు; నా చేతనే విధింపబడిన ఆ కామములను అతడు పొందుతాడు. ^AI

Shloka 23

𑌅𑌨𑍍𑌤𑌵𑌤𑍍𑌤𑍁 𑌫𑌲𑌂 𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌤𑌦𑍍𑌭𑌵𑌤𑍍𑌯𑌲𑍍𑌪𑌮𑍇𑌧𑌸𑌾𑌮𑍍 ।
𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌯𑌜𑍋 𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌮𑌦𑍍𑌭𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌮𑌪𑌿 ॥ 23 ॥

antavattu phalaṃ teṣāṃ tadbhavatyalpamedhasām |
devāndevayajo yānti madbhaktā yānti māmapi || 23 ||

પરંતુ અલ્પ બુદ્ધિવાળા તેમનું ફળ અંતવાળું અને થોડું જ હોય છે. દેવોના યજ્ઞ કરનારા દેવોને પામે છે, પણ મારા ભક્તો મને પામે છે. ^AI

అల్ప బుద్ధి కలిగిన వారికి ఆ ఫలము నశించునదియే, కొద్దిదే. దేవతలను పూజించువారు దేవతలను చేరుకుంటారు; నా భక్తులు నన్నే చేరుకుంటారు. ^AI

Shloka 24

𑌅𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌿𑌮𑌾𑌪𑌨𑍍𑌨𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌮𑌾𑌮𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌯𑌃 ।
𑌪𑌰𑌂 𑌭𑌾𑌵𑌮𑌜𑌾𑌨𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌮𑌮𑌾𑌵𑍍𑌯𑌯𑌮𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 24 ॥

avyaktaṃ vyaktimāpannaṃ manyante māmabuddhayaḥ |
paraṃ bhāvamajānanto mamāvyayamanuttamam || 24 ||

અજ્ઞાની લોકો મને, જે અવ્યક્ત છું, વ્યક્તિને પ્રાપ્ત થયેલો માને છે. તેઓ મારા શ્રેષ્ઠ, અવિનાશી અને અનુત્તમ પરમ ભાવને જાણતા નથી. ^AI

బుద్ధిహీనులు నా ఉత్తమమైన, నశించని పరమ భావమును తెలియక, అవ్యక్తుడనైన నన్ను వ్యక్తమైనవాడని భావిస్తారు. ^AI

Shloka 25

𑌨𑌾𑌹𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌯𑍋𑌗𑌮𑌾𑌯𑌾𑌸𑌮𑌾𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌮𑍂𑌢𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌨𑌾𑌭𑌿𑌜𑌾𑌨𑌾𑌤𑌿 𑌲𑍋𑌕𑍋 𑌮𑌾𑌮𑌜𑌮𑌵𑍍𑌯𑌯𑌮𑍍 ॥ 25 ॥

nāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yogamāyāsamāvṛtaḥ |
mūḍho'yaṃ nābhijānāti loko māmajamavyayam || 25 ||

હું યોગમાયાથી ઢંકાયેલો હોવાથી સર્વને પ્રકાશિત થતો નથી. આ મૂઢ લોક મને અજન્મા અને અવ્યય સ્વરૂપે ઓળખતું નથી. ^AI

నా యోగమాయచే కప్పబడినందున, నేను అందరికీ ప్రకాశించువాడను కాను. మూఢులైన ఈ లోకులు పుట్టుకలేని, నశించని నన్ను తెలుసుకోలేరు. ^AI

Shloka 26

𑌵𑍇𑌦𑌾𑌹𑌂 𑌸𑌮𑌤𑍀𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌵𑌰𑍍𑌤𑌮𑌾𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚𑌾𑌰𑍍𑌜𑍁𑌨 ।
𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌣𑌿 𑌚 𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌮𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌵𑍇𑌦 𑌨 𑌕𑌶𑍍𑌚𑌨 ॥ 26 ॥

vedāhaṃ samatītāni vartamānāni cārjuna |
bhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu veda na kaścana || 26 ||

હે અર્જુન! હું ભૂત, વર્તમાન અને ભવિષ્યના સર્વ પ્રાણીઓને જાણું છું, પરંતુ મને કોઈ પણ જાણતું નથી. ^AI

ఓ అర్జునా! గతించినవి, ప్రస్తుతం ఉన్నవి మరియు భవిష్యత్తులో ఉండే భూతజాలములను నేను తెలుసుకొంటాను. కానీ నన్ను ఎవ్వరూ తెలుసుకోలేరు. ^AI

Shloka 27

𑌇𑌚𑍍𑌛𑌾𑌦𑍍𑌵𑍇𑌷𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌥𑍇𑌨 𑌦𑍍𑌵𑌨𑍍𑌦𑍍𑌵𑌮𑍋𑌹𑍇𑌨 𑌭𑌾𑌰𑌤 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌮𑍍𑌮𑍋𑌹𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌗𑍇 𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪 ॥ 27 ॥

icchādveṣasamutthena dvandvamohena bhārata |
sarvabhūtāni sammohaṃ sarge yānti parantapa || 27 ||

હે ભારત! ઇચ્છા અને દ્વેષથી ઉત્પન્ન થયેલા દ્વંદ્વમોહથી સર્વ પ્રાણીઓ સર્ગમાં મોહને પ્રાપ્ત થાય છે, હે પરંતપ! ^AI

ఓ భారతా! ఓ పరంతపా! ఇచ్ఛాద్వేషముల నుండి పుట్టిన ద్వంద్వమోహముచే సమస్త భూతజాలములు సృష్టి నుండియే మోహమును పొందుతున్నాయి. ^AI

Shloka 28

𑌯𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌗𑌤𑌂 𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌜𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑍇 𑌦𑍍𑌵𑌨𑍍𑌦𑍍𑌵𑌮𑍋𑌹𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌭𑌜𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌮𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌢𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾𑌃 ॥ 28 ॥

yeṣāṃ tvantagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām |
te dvandvamohanirmuktā bhajante māṃ dṛḍhavratāḥ || 28 ||

પરંતુ જે પુણ્યકર્મા જનોના પાપ નષ્ટ થઈ ગયા છે, તેઓ દ્વંદ્વમોહથી મુક્ત થઈને દૃઢ વ્રતવાળા થઈને મને ભજે છે. ^AI

ఎవరి పాపములు పుణ్యకర్మల వలన అంతము చెందినవో, ఆ దృఢవ్రతులు ద్వంద్వమోహము నుండి విముక్తులై నన్ను భజిస్తారు. ^AI

Shloka 29

𑌜𑌰𑌾𑌮𑌰𑌣𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌾𑌯 𑌮𑌾𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌯𑌤𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌯𑍇 ।
𑌤𑍇 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌦𑍁𑌃 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌮𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌚𑌾𑌖𑌿𑌲𑌮𑍍 ॥ 29 ॥

jarāmaraṇamokṣāya māmāśritya yatanti ye |
te brahma tadviduḥ kṛtsnamadhyātmaṃ karma cākhilam || 29 ||

જે લોકો જરા અને મરણથી મુક્તિ માટે મને આશ્રય કરીને પ્રયત્ન કરે છે, તેઓ તે બ્રહ્મને, સંપૂર્ણ અધ્યાત્મને અને સમસ્ત કર્મને જાણે છે. ^AI

ఎవరు ముసలితనము మరియు మరణము నుండి విముక్తి కొరకు నన్ను ఆశ్రయించి ప్రయత్నిస్తారో, వారు ఆ బ్రహ్మమును, సంపూర్ణమైన అధ్యాత్మమును మరియు సమస్త కర్మను తెలుసుకొంటారు. ^AI

Shloka 30

𑌸𑌾𑌧𑌿𑌭𑍂𑌤𑌾𑌧𑌿𑌦𑍈𑌵𑌂 𑌮𑌾𑌂 𑌸𑌾𑌧𑌿𑌯𑌜𑍍𑌞𑌂 𑌚 𑌯𑍇 𑌵𑌿𑌦𑍁𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌯𑌾𑌣𑌕𑌾𑌲𑍇𑌽𑌪𑌿 𑌚 𑌮𑌾𑌂 𑌤𑍇 𑌵𑌿𑌦𑍁𑌰𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌚𑍇𑌤𑌸𑌃 ॥ 30 ॥

sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ |
prayāṇakāle'pi ca māṃ te viduryuktacetasaḥ || 30 ||

જે લોકો અધિભૂત, અધિદૈવ અને અધિયજ્ઞ સહિત મને જાણે છે, તેઓ યુક્તચેતસ થઈને પ્રયાણકાળમાં પણ મને જાણે છે. ^AI

ఎవరు అధిభూతము, అధిదైవము మరియు అధియజ్ఞములతో కూడిన నన్ను తెలుసుకొంటారో, వారు యుక్తచేతస్కులై ప్రయాణ సమయమునందు కూడా నన్ను తెలుసుకొంటారు. ^AI

𑍐 𑌤𑌤𑍍𑌸𑌦𑌿𑌤𑌿 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌭𑌗𑌵𑌦𑍍𑌗𑍀𑌤𑌾𑌸𑍂𑌪𑌨𑌿𑌷𑌤𑍍𑌸𑍁 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌯𑍋𑌗𑌶𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌾𑌰𑍍𑌜𑍁𑌨𑌸𑌂𑌵𑌾𑌦𑍇𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌯𑍋𑌗𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌮𑍋𑌽𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌃 ॥7 ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

ॐ श्री परमात्मने नमः

अथ सप्तमोऽध्यायः ।

ज्ञानविज्ञानयोगः

श्रीभगवानुवाच

मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः ।

असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु ॥ 1 ॥

ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।

यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते ॥ 2 ॥

मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।

यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः ॥ 3 ॥

भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च ।

अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥ 4 ॥

अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् ।

जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत् ॥ 5 ॥

एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।

अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ॥ 6 ॥

मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय ।

मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ 7 ॥

रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः ।

प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु ॥ 8 ॥

पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ ।

जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु ॥ 9 ॥

बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम् ।

बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ॥ 10 ॥

बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् ।

धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ ॥ 11 ॥

ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये ।

मत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि ॥ 12 ॥

त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् ।

मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम् ॥ 13 ॥

दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।

मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ॥ 14 ॥

न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः ।

माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः ॥ 15 ॥

चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन ।

आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ ॥ 16 ॥

तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते ।

प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ॥ 17 ॥

उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् ।

आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम् ॥ 18 ॥

बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते ।

वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ॥ 19 ॥

कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः ।

तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया ॥ 20 ॥

यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति ।

तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम् ॥ 21 ॥

स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते ।

लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान् ॥ 22 ॥

अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् ।

देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि ॥ 23 ॥

अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः ।

परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम् ॥ 24 ॥

नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः ।

मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम् ॥ 25 ॥

वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन ।

भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन ॥ 26 ॥

इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत ।

सर्वभूतानि सम्मोहं सर्गे यान्ति परन्तप ॥ 27 ॥

येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् ।

ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः ॥ 28 ॥

जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ।

ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम् ॥ 29 ॥

साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः ।

प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः ॥ 30 ॥

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे

श्रीकृष्णार्जुनसंवादेज्ञानविज्ञानयोगो नाम सप्तमोऽध्यायः ॥7 ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌭𑌗𑌵𑌦𑍍𑌗𑍀𑌤𑌾 𑌮𑍂𑌲𑌮𑍍 - 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌮𑍋𑌽𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌃