atha manyusūktaṃ
ṛgveda saṃhitā; maṇḍalaṃ 10; sūktaṃ 83,84
yaste᳚ ma॒nyo-'vi̭dhad vajra sāyaka॒ saha॒ ojaḥ̭ puṣyati॒ viśva̭mānu॒ṣak |
Verse 1
sā॒hyāma॒ dāsa॒mārya॒-ntvayā᳚ yu॒jā saha̭skṛtena॒ saha̭sā॒ saha̭svatā || 1 ||
ma॒nyurindro᳚ ma॒nyure॒vāsa̭ de॒vo ma॒nyur hotā॒ varṷṇo jā॒tave᳚dāḥ |
Verse 2
ma॒nyuṃ-vi~śa̭ īlate॒ mānṷṣī॒ryāḥ pā॒hi no᳚ manyo॒ tapa̭sā sa॒joṣāḥ᳚ || 2 ||
a॒bhī᳚hi manyo ta॒vasa॒stavī᳚yā॒-ntapa̭sā yu॒jā vi ja̭hi śatrū᳚n |
Verse 3
a॒mi॒tra॒hā vṛ̭tra॒hā da̭syu॒hā ca॒ viśvā॒ vasū॒nyā bha̭rā॒ tva-nnaḥ̭ || 3 ||
tvaṃ hi ma᳚nyo a॒bhibhū᳚tyojā-ssvaya॒mbhūrbhāmo᳚ abhimātiṣā॒haḥ |
Verse 4
vi॒śvaca̭r-ṣaṇi॒-ssahṷri॒-ssahā᳚vāna॒smāsvojaḥ॒ pṛta̭nāsu dhehi || 4 ||
a॒bhā॒ga-ssannapa॒ pare᳚to asmi॒ tava॒ kratvā᳚ tavi॒ṣasya̭ pracetaḥ |
Verse 5
ta-ntvā᳚ manyo akra॒turji̭hīlā॒haṃ svāta॒nūrba̭la॒deyā᳚ya॒ mehi̭ || 5 ||
a॒ya-nte᳚ a॒smyupa॒ mehya॒rvāṅ pra̭tīcī॒na-ssa̭hure viśvadhāyaḥ |
Verse 6
manyo᳚ vajrinna॒bhi māmā va̭vṛtsvahanā᳚va॒ dasyū᳚n ṛ॒ta bo᳚dhyā॒peḥ || 6 ||
a॒bhi prehi̭ dakṣiṇa॒to bha̭vā॒ me-'dhā᳚ vṛ॒trāṇi̭ jaṅghanāva॒ bhūri̭ |
Verse 7
ju॒homi̭ te dha॒ruṇa॒-mmadhvo॒ agra̭mubhā ṷpāṃ॒śu pra̭tha॒mā pi̭bāva || 7 ||
tvayā᳚ manyo sa॒ratha̭māru॒janto॒ harṣa̭māṇāso dhṛṣi॒tā ma̭rutvaḥ |
Verse 8
ti॒gmeṣa̭va॒ āyṷdhā saṃ॒śiśā᳚nā a॒bhi praya᳚ntu॒ naro᳚ a॒gnirū᳚pāḥ || 8 ||
a॒gniri̭va manyo tviṣi॒ta-ssa̭hasva senā॒nīrnaḥ̭ sahure hū॒ta e᳚dhi |
Verse 9
ha॒tvāya॒ śatrū॒n vi bha̭jasva॒ veda॒ ojo॒ mimā᳚no॒ vimṛdho᳚ nudasva || 9 ||
saha̭sva manyo a॒bhimā᳚tima॒sme ru॒ja-nmṛ॒ṇa-npra̭mṛ॒ṇa-nprehi॒ śatrū᳚n |
Verse 10
u॒gra-nte॒ pājo᳚ na॒nvā rṷrudhre va॒śī vaśa᳚-nnayasa ekaja॒ tvam || 10 ||
eko᳚ bahū॒nāma̭si manyavīli॒to viśaṃ᳚vi~śaṃ-yu~॒dhaye॒ saṃ śi̭śādhi |
akṛ̭ttaru॒-ktvayā᳚ yu॒jā va॒ya-ndyu॒manta॒-ṅghoṣaṃ᳚-vi~ja॒yāya̭ kṛṇmahe || 11
vi॒je॒ṣa॒kṛdindra̭ ivānavabra॒vo॒(o)3̭-'smāka᳚-mmanyo adhi॒pā bha̭ve॒ha 3
Verse 12
pri॒ya-nte॒ nāma̭ sahure gṛṇīmasi vi॒dmātamutsaṃ॒-ya~ta̭ āba॒bhūtha̭ || 12 ||
ābhū᳚tyā saha॒jā va̭jra sāyaka॒ saho᳚ bibharṣyabhibhūta॒ utta̭ram |
Verse 13
kratvā᳚ no manyo sa॒hame॒dye᳚dhi mahādha॒nasya̭ puruhūta saṃ॒sṛji̭ || 13 ||
saṃsṛ̭ṣṭa॒-ndhana̭mu॒bhayaṃ᳚ sa॒mākṛ̭tama॒smabhya᳚-ndattāṃ॒-va~rṷṇaśca ma॒nyuḥ |
Verse 14
bhiya॒-ndadhā᳚nā॒ hṛda̭yeṣu॒ śatra̭vaḥ॒ parā᳚jitāso॒ apa॒ nila̭yantām || 14 ||
dhanva̭nā॒gādhanva̭ nā॒jiñja̭yema॒ dhanva̭nā tī॒vrā-ssa॒mado᳚ jayema |
dhanu-śśatro᳚rapakā॒ma-ṅkṛ̭ṇoti॒ dhanva̭ nā॒sarvāḥ᳚ pra॒diśo᳚ jayema ||
oṃ śāntā̭ pṛthivī śi̭vama॒ntarikṣa॒-ndyaurno᳚ de॒vya-'bha̭yanno astu |
śi॒vā॒ diśaḥ̭ pra॒diśa̭ u॒ddiśo᳚ na॒-'āpo᳚ vi॒śvataḥ॒ pari̭pāntu sa॒rvata॒-śśānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
अथ मन्युसूक्तं
ऋग्वेद संहिता; मण्डलं 10; सूक्तं 83,84
यस्ते᳚ म॒न्यो-ऽवि॑धद् वज्र सायक॒ सह॒ ओजः॑ पुष्यति॒ विश्व॑मानु॒षक् ।
सा॒ह्याम॒ दास॒मार्य॒-न्त्वया᳚ यु॒जा सह॑स्कृतेन॒ सह॑सा॒ सह॑स्वता ॥ 1 ॥
म॒न्युरिन्द्रो᳚ म॒न्युरे॒वास॑ दे॒वो म॒न्युर् होता॒ वरु॑णो जा॒तवे᳚दाः ।
म॒न्युं-विँश॑ ईलते॒ मानु॑षी॒र्याः पा॒हि नो᳚ मन्यो॒ तप॑सा स॒जोषाः᳚ ॥ 2 ॥
अ॒भी᳚हि मन्यो त॒वस॒स्तवी᳚या॒-न्तप॑सा यु॒जा वि ज॑हि शत्रू᳚न् ।
अ॒मि॒त्र॒हा वृ॑त्र॒हा द॑स्यु॒हा च॒ विश्वा॒ वसू॒न्या भ॑रा॒ त्व-न्नः॑ ॥ 3 ॥
त्वं हि म᳚न्यो अ॒भिभू᳚त्योजा-स्स्वय॒म्भूर्भामो᳚ अभिमातिषा॒हः ।
वि॒श्वच॑र्-षणि॒-स्सहु॑रि॒-स्सहा᳚वान॒स्मास्वोजः॒ पृत॑नासु धेहि ॥ 4 ॥
अ॒भा॒ग-स्सन्नप॒ परे᳚तो अस्मि॒ तव॒ क्रत्वा᳚ तवि॒षस्य॑ प्रचेतः ।
त-न्त्वा᳚ मन्यो अक्र॒तुर्जि॑हीला॒हं स्वात॒नूर्ब॑ल॒देया᳚य॒ मेहि॑ ॥ 5 ॥
अ॒य-न्ते᳚ अ॒स्म्युप॒ मेह्य॒र्वाङ् प्र॑तीची॒न-स्स॑हुरे विश्वधायः ।
मन्यो᳚ वज्रिन्न॒भि मामा व॑वृत्स्वहना᳚व॒ दस्यू᳚न् ऋ॒त बो᳚ध्या॒पेः ॥ 6 ॥
अ॒भि प्रेहि॑ दक्षिण॒तो भ॑वा॒ मे-ऽधा᳚ वृ॒त्राणि॑ जङ्घनाव॒ भूरि॑ ।
जु॒होमि॑ ते ध॒रुण॒-म्मध्वो॒ अग्र॑मुभा उ॑पां॒शु प्र॑थ॒मा पि॑बाव ॥ 7 ॥
त्वया᳚ मन्यो स॒रथ॑मारु॒जन्तो॒ हर्ष॑माणासो धृषि॒ता म॑रुत्वः ।
ति॒ग्मेष॑व॒ आयु॑धा सं॒शिशा᳚ना अ॒भि प्रय᳚न्तु॒ नरो᳚ अ॒ग्निरू᳚पाः ॥ 8 ॥
अ॒ग्निरि॑व मन्यो त्विषि॒त-स्स॑हस्व सेना॒नीर्नः॑ सहुरे हू॒त ए᳚धि ।
ह॒त्वाय॒ शत्रू॒न् वि भ॑जस्व॒ वेद॒ ओजो॒ मिमा᳚नो॒ विमृधो᳚ नुदस्व ॥ 9 ॥
सह॑स्व मन्यो अ॒भिमा᳚तिम॒स्मे रु॒ज-न्मृ॒ण-न्प्र॑मृ॒ण-न्प्रेहि॒ शत्रू᳚न् ।
उ॒ग्र-न्ते॒ पाजो᳚ न॒न्वा रु॑रुध्रे व॒शी वश᳚-न्नयस एकज॒ त्वम् ॥ 10 ॥
एको᳚ बहू॒नाम॑सि मन्यवीलि॒तो विशं᳚विँशं-युँ॒धये॒ सं शि॑शाधि ।
अकृ॑त्तरु॒-क्त्वया᳚ यु॒जा व॒य-न्द्यु॒मन्त॒-ङ्घोषं᳚-विँज॒याय॑ कृण्महे ॥ 11
वि॒जे॒ष॒कृदिन्द्र॑ इवानवब्र॒वो॒(ओ)3॑-ऽस्माक᳚-म्मन्यो अधि॒पा भ॑वे॒ह 3
प्रि॒य-न्ते॒ नाम॑ सहुरे गृणीमसि वि॒द्मातमुत्सं॒-यँत॑ आब॒भूथ॑ ॥ 12 ॥
आभू᳚त्या सह॒जा व॑ज्र सायक॒ सहो᳚ बिभर्ष्यभिभूत॒ उत्त॑रम् ।
क्रत्वा᳚ नो मन्यो स॒हमे॒द्ये᳚धि महाध॒नस्य॑ पुरुहूत सं॒सृजि॑ ॥ 13 ॥
संसृ॑ष्ट॒-न्धन॑मु॒भयं᳚ स॒माकृ॑तम॒स्मभ्य᳚-न्दत्तां॒-वँरु॑णश्च म॒न्युः ।
भिय॒-न्दधा᳚ना॒ हृद॑येषु॒ शत्र॑वः॒ परा᳚जितासो॒ अप॒ निल॑यन्ताम् ॥ 14 ॥
धन्व॑ना॒गाधन्व॑ ना॒जिञ्ज॑येम॒ धन्व॑ना ती॒व्रा-स्स॒मदो᳚ जयेम ।
धनु-श्शत्रो᳚रपका॒म-ङ्कृ॑णोति॒ धन्व॑ ना॒सर्वाः᳚ प्र॒दिशो᳚ जयेम ॥
ॐ शान्ता॑ पृथिवी शि॑वम॒न्तरिक्ष॒-न्द्यौर्नो᳚ दे॒व्य-ऽभ॑यन्नो अस्तु ।
शि॒वा॒ दिशः॑ प्र॒दिश॑ उ॒द्दिशो᳚ न॒-ऽआपो᳚ वि॒श्वतः॒ परि॑पान्तु स॒र्वत॒-श्शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥