ওমিত্যেকাক্ষরং ব্রহ্ম ব্যাহরন্তি ত্রযশ্শিখাঃ ।
তস্মৈতারাত্মনে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 1 ॥
নত্বা যং মুনযস্সর্বে পরংযান্তি দুরাসদম্ ।
নকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 2 ॥
মোহজালবিনির্মুক্তো ব্রহ্মবিদ্যাতি যত্পদম্ ।
মোকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 3 ॥
ভবমাশ্রিত্যযং বিদ্বান্ নভবোহ্যভবত্পরঃ ।
ভকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 4 ॥
গগনাকারবদ্ভান্তমনুভাত্যখিলং জগত্ ।
গকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 5 ॥
বটমূলনিবাসো যো লোকানাং প্রভুরব্যযঃ ।
বকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 6 ॥
তেজোভির্যস্যসূর্যোঽসৌ কালক্লৃপ্তিকরো ভবেত্ ।
তেকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 7 ॥
দক্ষত্রিপুরসংহারে যঃ কালবিষভঞ্জনে ।
দকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 8 ॥
ক্ষিপ্রং ভবতি বাক্সিদ্ধির্যন্নামস্মরণান্নৃণাম্ ।
ক্ষিকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 9 ॥
ণাকারবাচ্যোযস্সুপ্তং সন্দীপযতি মে মনঃ ।
ণাকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 10 ॥
মূর্তযো হ্যষ্টধাযস্য জগজ্জন্মাদিকারণম্ ।
মূকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 11 ॥
তত্ত্বং ব্রহ্মাসি পরমমিতি যদ্গুরুবোধিতঃ ।
সরেফতাত্মনে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 12 ॥
যেযং বিদিত্বা ব্রহ্মাদ্যা ঋষযো যান্তি নির্বৃতিম্ ।
যেকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 13 ॥
মহতাং দেবমিত্যাহুর্নিগমাগমযোশ্শিবঃ ।
মকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 14 ॥
সর্বস্যজগতো হ্যন্তর্বহির্যো ব্যাপ্যসংস্থিতঃ ।
হ্যকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 15 ॥
ত্বমেব জগতস্সাক্ষী সৃষ্টিস্থিত্যন্তকারণম্ ।
মেকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 16 ॥
ধামেতি ধাতৃসৃষ্টের্যত্কারণং কার্যমুচ্যতে ।
ধাঙ্কাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 17 ॥
প্রকৃতের্যত্পরং ধ্যাত্বা তাদাত্ম্যং যাতি বৈ মুনিঃ ।
প্রকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 18 ॥
জ্ঞানিনোযমুপাস্যন্তি তত্ত্বাতীতং চিদাত্মকম্ ।
জ্ঞাকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 19 ॥
প্রজ্ঞা সঞ্জাযতে যস্য ধ্যাননামার্চনাদিভিঃ ।
প্রকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 20 ॥
যস্য স্মরণমাত্রেণ নরোমুক্তস্সবন্ধনাত্ । [ সরোমুক্ত ]
যকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 21 ॥
ছবের্যন্নেন্দ্রিযাণ্যাপুর্বিষযেষ্বিহ জাড্যতাম্ ।
ছকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 22 ॥
স্বান্তেবিদাং জডানাং যো দূরেতিষ্ঠতি চিন্মযঃ ।
স্বাকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 23 ॥
হারপ্রাযফণীন্দ্রায সর্ববিদ্যাপ্রদাযিনে ।
হাকাররূপিণে মেধাদক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 24 ॥
ইতি শ্রী মেধাদক্ষিণামূর্তি মন্ত্রবর্ণপদ স্তুতিঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
omityekākṣaraṃ brahma vyāharanti trayaśśikhāḥ |
tasmaitārātmane medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 1 ||
natvā yaṃ munayassarve paraṃyānti durāsadam |
nakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 2 ||
mohajālavinirmukto brahmavidyāti yatpadam |
mokārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 3 ||
bhavamāśrityayaṃ vidvān nabhavohyabhavatparaḥ |
bhakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 4 ||
gaganākāravadbhāntamanubhātyakhilaṃ jagat |
gakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 5 ||
vaṭamūlanivāso yo lokānāṃ prabhuravyayaḥ |
vakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 6 ||
tejobhiryasyasūryo'sau kālaklṛptikaro bhavet |
tekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 7 ||
dakṣatripurasaṃhāre yaḥ kālaviṣabhañjane |
dakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 8 ||
kṣipraṃ bhavati vāksiddhiryannāmasmaraṇānnṛṇām |
kṣikārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 9 ||
ṇākāravācyoyassuptaṃ sandīpayati me manaḥ |
ṇākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 10 ||
mūrtayo hyaṣṭadhāyasya jagajjanmādikāraṇam |
mūkārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 11 ||
tattvaṃ brahmāsi paramamiti yadgurubodhitaḥ |
sarephatātmane medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 12 ||
yeyaṃ viditvā brahmādyā ṛṣayo yānti nirvṛtim |
yekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 13 ||
mahatāṃ devamityāhurnigamāgamayośśivaḥ |
makārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 14 ||
sarvasyajagato hyantarbahiryo vyāpyasaṃsthitaḥ |
hyakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 15 ||
tvameva jagatassākṣī sṛṣṭisthityantakāraṇam |
mekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 16 ||
dhāmeti dhātṛsṛṣṭeryatkāraṇaṃ kāryamucyate |
dhāṅkārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 17 ||
prakṛteryatparaṃ dhyātvā tādātmyaṃ yāti vai muniḥ |
prakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 18 ||
jñāninoyamupāsyanti tattvātītaṃ cidātmakam |
jñākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 19 ||
prajñā sañjāyate yasya dhyānanāmārcanādibhiḥ |
prakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 20 ||
yasya smaraṇamātreṇa naromuktassabandhanāt | [ saromukta ]
yakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 21 ||
chaveryannendriyāṇyāpurviṣayeṣviha jāḍyatām |
chakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 22 ||
svāntevidāṃ jaḍānāṃ yo dūretiṣṭhati cinmayaḥ |
svākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 23 ||
hāraprāyaphaṇīndrāya sarvavidyāpradāyine |
hākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 24 ||
iti śrī medhādakṣiṇāmūrti mantravarṇapada stutiḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्ति त्रयश्शिखाः ।
तस्मैतारात्मने मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 1 ॥
नत्वा यं मुनयस्सर्वे परंयान्ति दुरासदम् ।
नकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 2 ॥
मोहजालविनिर्मुक्तो ब्रह्मविद्याति यत्पदम् ।
मोकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 3 ॥
भवमाश्रित्ययं विद्वान् नभवोह्यभवत्परः ।
भकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 4 ॥
गगनाकारवद्भान्तमनुभात्यखिलं जगत् ।
गकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 5 ॥
वटमूलनिवासो यो लोकानां प्रभुरव्ययः ।
वकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 6 ॥
तेजोभिर्यस्यसूर्योऽसौ कालक्लृप्तिकरो भवेत् ।
तेकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 7 ॥
दक्षत्रिपुरसंहारे यः कालविषभञ्जने ।
दकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 8 ॥
क्षिप्रं भवति वाक्सिद्धिर्यन्नामस्मरणान्नृणाम् ।
क्षिकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 9 ॥
णाकारवाच्योयस्सुप्तं सन्दीपयति मे मनः ।
णाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 10 ॥
मूर्तयो ह्यष्टधायस्य जगज्जन्मादिकारणम् ।
मूकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 11 ॥
तत्त्वं ब्रह्मासि परममिति यद्गुरुबोधितः ।
सरेफतात्मने मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 12 ॥
येयं विदित्वा ब्रह्माद्या ऋषयो यान्ति निर्वृतिम् ।
येकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 13 ॥
महतां देवमित्याहुर्निगमागमयोश्शिवः ।
मकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 14 ॥
सर्वस्यजगतो ह्यन्तर्बहिर्यो व्याप्यसंस्थितः ।
ह्यकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 15 ॥
त्वमेव जगतस्साक्षी सृष्टिस्थित्यन्तकारणम् ।
मेकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 16 ॥
धामेति धातृसृष्टेर्यत्कारणं कार्यमुच्यते ।
धाङ्काररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 17 ॥
प्रकृतेर्यत्परं ध्यात्वा तादात्म्यं याति वै मुनिः ।
प्रकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 18 ॥
ज्ञानिनोयमुपास्यन्ति तत्त्वातीतं चिदात्मकम् ।
ज्ञाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 19 ॥
प्रज्ञा सञ्जायते यस्य ध्याननामार्चनादिभिः ।
प्रकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 20 ॥
यस्य स्मरणमात्रेण नरोमुक्तस्सबन्धनात् । [ सरोमुक्त ]
यकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 21 ॥
छवेर्यन्नेन्द्रियाण्यापुर्विषयेष्विह जाड्यताम् ।
छकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 22 ॥
स्वान्तेविदां जडानां यो दूरेतिष्ठति चिन्मयः ।
स्वाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 23 ॥
हारप्रायफणीन्द्राय सर्वविद्याप्रदायिने ।
हाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 24 ॥
इति श्री मेधादक्षिणामूर्ति मन्त्रवर्णपद स्तुतिः ॥
omityekākṣaraṃ brahma vyāharanti trayaśśikhāḥ |
tasmaitārātmane medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 1 ||
natvā yaṃ munayassarve paraṃyānti durāsadam |
nakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 2 ||
mohajālavinirmukto brahmavidyāti yatpadam |
mokārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 3 ||
bhavamāśrityayaṃ vidvān nabhavohyabhavatparaḥ |
bhakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 4 ||
gaganākāravadbhāntamanubhātyakhilaṃ jagat |
gakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 5 ||
vaṭamūlanivāso yo lokānāṃ prabhuravyayaḥ |
vakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 6 ||
tejobhiryasyasūryo'sau kālaklṛptikaro bhavet |
tekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 7 ||
dakṣatripurasaṃhāre yaḥ kālaviṣabhañjane |
dakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 8 ||
kṣipraṃ bhavati vāksiddhiryannāmasmaraṇānnṛṇām |
kṣikārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 9 ||
ṇākāravācyoyassuptaṃ sandīpayati me manaḥ |
ṇākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 10 ||
mūrtayo hyaṣṭadhāyasya jagajjanmādikāraṇam |
mūkārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 11 ||
tattvaṃ brahmāsi paramamiti yadgurubodhitaḥ |
sarephatātmane medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 12 ||
yeyaṃ viditvā brahmādyā ṛṣayo yānti nirvṛtim |
yekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 13 ||
mahatāṃ devamityāhurnigamāgamayośśivaḥ |
makārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 14 ||
sarvasyajagato hyantarbahiryo vyāpyasaṃsthitaḥ |
hyakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 15 ||
tvameva jagatassākṣī sṛṣṭisthityantakāraṇam |
mekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 16 ||
dhāmeti dhātṛsṛṣṭeryatkāraṇaṃ kāryamucyate |
dhāṅkārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 17 ||
prakṛteryatparaṃ dhyātvā tādātmyaṃ yāti vai muniḥ |
prakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 18 ||
jñāninoyamupāsyanti tattvātītaṃ cidātmakam |
jñākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 19 ||
prajñā sañjāyate yasya dhyānanāmārcanādibhiḥ |
prakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 20 ||
yasya smaraṇamātreṇa naromuktassabandhanāt | [ saromukta ]
yakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 21 ||
chaveryannendriyāṇyāpurviṣayeṣviha jāḍyatām |
chakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 22 ||
svāntevidāṃ jaḍānāṃ yo dūretiṣṭhati cinmayaḥ |
svākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 23 ||
hāraprāyaphaṇīndrāya sarvavidyāpradāyine |
hākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 24 ||
iti śrī medhādakṣiṇāmūrti mantravarṇapada stutiḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.