ଓମିତ୍ଯେକାକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵ୍ଯାହରନ୍ତି ତ୍ରଯଶ୍ଶିଖାଃ ।
ତସ୍ମୈତାରାତ୍ମନେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 1 ॥
ନତ୍ଵା ଯଂ ମୁନଯସ୍ସର୍ଵେ ପରଂଯାନ୍ତି ଦୁରାସଦମ୍ ।
ନକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 2 ॥
ମୋହଜାଲଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାତି ଯତ୍ପଦମ୍ ।
ମୋକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 3 ॥
ଭଵମାଶ୍ରିତ୍ଯଯଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ନଭଵୋହ୍ଯଭଵତ୍ପରଃ ।
ଭକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 4 ॥
ଗଗନାକାରଵଦ୍ଭାନ୍ତମନୁଭାତ୍ଯଖିଲଂ ଜଗତ୍ ।
ଗକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 5 ॥
ଵଟମୂଲନିଵାସୋ ଯୋ ଲୋକାନାଂ ପ୍ରଭୁରଵ୍ଯଯଃ ।
ଵକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 6 ॥
ତେଜୋଭିର୍ଯସ୍ଯସୂର୍ଯୋଽସୌ କାଲକ୍ଲୃପ୍ତିକରୋ ଭଵେତ୍ ।
ତେକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 7 ॥
ଦକ୍ଷତ୍ରିପୁରସଂହାରେ ଯଃ କାଲଵିଷଭଞ୍ଜନେ ।
ଦକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 8 ॥
କ୍ଷିପ୍ରଂ ଭଵତି ଵାକ୍ସିଦ୍ଧିର୍ଯନ୍ନାମସ୍ମରଣାନ୍ନୃଣାମ୍ ।
କ୍ଷିକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 9 ॥
ଣାକାରଵାଚ୍ଯୋଯସ୍ସୁପ୍ତଂ ସନ୍ଦୀପଯତି ମେ ମନଃ ।
ଣାକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 10 ॥
ମୂର୍ତଯୋ ହ୍ଯଷ୍ଟଧାଯସ୍ଯ ଜଗଜ୍ଜନ୍ମାଦିକାରଣମ୍ ।
ମୂକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 11 ॥
ତତ୍ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାସି ପରମମିତି ଯଦ୍ଗୁରୁବୋଧିତଃ ।
ସରେଫତାତ୍ମନେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 12 ॥
ଯେଯଂ ଵିଦିତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଋଷଯୋ ଯାନ୍ତି ନିର୍ଵୃତିମ୍ ।
ଯେକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 13 ॥
ମହତାଂ ଦେଵମିତ୍ଯାହୁର୍ନିଗମାଗମଯୋଶ୍ଶିଵଃ ।
ମକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 14 ॥
ସର୍ଵସ୍ଯଜଗତୋ ହ୍ଯନ୍ତର୍ବହିର୍ଯୋ ଵ୍ଯାପ୍ଯସଂସ୍ଥିତଃ ।
ହ୍ଯକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 15 ॥
ତ୍ଵମେଵ ଜଗତସ୍ସାକ୍ଷୀ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରଣମ୍ ।
ମେକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 16 ॥
ଧାମେତି ଧାତୃସୃଷ୍ଟେର୍ଯତ୍କାରଣଂ କାର୍ଯମୁଚ୍ଯତେ ।
ଧାଙ୍କାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 17 ॥
ପ୍ରକୃତେର୍ଯତ୍ପରଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତାଦାତ୍ମ୍ଯଂ ଯାତି ଵୈ ମୁନିଃ ।
ପ୍ରକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 18 ॥
ଜ୍ଞାନିନୋଯମୁପାସ୍ଯନ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵାତୀତଂ ଚିଦାତ୍ମକମ୍ ।
ଜ୍ଞାକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 19 ॥
ପ୍ରଜ୍ଞା ସଞ୍ଜାଯତେ ଯସ୍ଯ ଧ୍ଯାନନାମାର୍ଚନାଦିଭିଃ ।
ପ୍ରକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 20 ॥
ଯସ୍ଯ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ନରୋମୁକ୍ତସ୍ସବନ୍ଧନାତ୍ । [ ସରୋମୁକ୍ତ ]
ଯକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 21 ॥
ଛଵେର୍ଯନ୍ନେନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯାପୁର୍ଵିଷଯେଷ୍ଵିହ ଜାଡ୍ଯତାମ୍ ।
ଛକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 22 ॥
ସ୍ଵାନ୍ତେଵିଦାଂ ଜଡାନାଂ ଯୋ ଦୂରେତିଷ୍ଠତି ଚିନ୍ମଯଃ ।
ସ୍ଵାକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 23 ॥
ହାରପ୍ରାଯଫଣୀନ୍ଦ୍ରାଯ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାପ୍ରଦାଯିନେ ।
ହାକାରରୂପିଣେ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତଯେ ନମଃ ॥ 24 ॥
ଇତି ଶ୍ରୀ ମେଧାଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତି ମନ୍ତ୍ରଵର୍ଣପଦ ସ୍ତୁତିଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
omityekākṣaraṃ brahma vyāharanti trayaśśikhāḥ |
tasmaitārātmane medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 1 ||
natvā yaṃ munayassarve paraṃyānti durāsadam |
nakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 2 ||
mohajālavinirmukto brahmavidyāti yatpadam |
mokārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 3 ||
bhavamāśrityayaṃ vidvān nabhavohyabhavatparaḥ |
bhakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 4 ||
gaganākāravadbhāntamanubhātyakhilaṃ jagat |
gakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 5 ||
vaṭamūlanivāso yo lokānāṃ prabhuravyayaḥ |
vakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 6 ||
tejobhiryasyasūryo'sau kālaklṛptikaro bhavet |
tekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 7 ||
dakṣatripurasaṃhāre yaḥ kālaviṣabhañjane |
dakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 8 ||
kṣipraṃ bhavati vāksiddhiryannāmasmaraṇānnṛṇām |
kṣikārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 9 ||
ṇākāravācyoyassuptaṃ sandīpayati me manaḥ |
ṇākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 10 ||
mūrtayo hyaṣṭadhāyasya jagajjanmādikāraṇam |
mūkārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 11 ||
tattvaṃ brahmāsi paramamiti yadgurubodhitaḥ |
sarephatātmane medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 12 ||
yeyaṃ viditvā brahmādyā ṛṣayo yānti nirvṛtim |
yekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 13 ||
mahatāṃ devamityāhurnigamāgamayośśivaḥ |
makārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 14 ||
sarvasyajagato hyantarbahiryo vyāpyasaṃsthitaḥ |
hyakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 15 ||
tvameva jagatassākṣī sṛṣṭisthityantakāraṇam |
mekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 16 ||
dhāmeti dhātṛsṛṣṭeryatkāraṇaṃ kāryamucyate |
dhāṅkārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 17 ||
prakṛteryatparaṃ dhyātvā tādātmyaṃ yāti vai muniḥ |
prakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 18 ||
jñāninoyamupāsyanti tattvātītaṃ cidātmakam |
jñākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 19 ||
prajñā sañjāyate yasya dhyānanāmārcanādibhiḥ |
prakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 20 ||
yasya smaraṇamātreṇa naromuktassabandhanāt | [ saromukta ]
yakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 21 ||
chaveryannendriyāṇyāpurviṣayeṣviha jāḍyatām |
chakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 22 ||
svāntevidāṃ jaḍānāṃ yo dūretiṣṭhati cinmayaḥ |
svākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 23 ||
hāraprāyaphaṇīndrāya sarvavidyāpradāyine |
hākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 24 ||
iti śrī medhādakṣiṇāmūrti mantravarṇapada stutiḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्ति त्रयश्शिखाः ।
तस्मैतारात्मने मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 1 ॥
नत्वा यं मुनयस्सर्वे परंयान्ति दुरासदम् ।
नकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 2 ॥
मोहजालविनिर्मुक्तो ब्रह्मविद्याति यत्पदम् ।
मोकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 3 ॥
भवमाश्रित्ययं विद्वान् नभवोह्यभवत्परः ।
भकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 4 ॥
गगनाकारवद्भान्तमनुभात्यखिलं जगत् ।
गकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 5 ॥
वटमूलनिवासो यो लोकानां प्रभुरव्ययः ।
वकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 6 ॥
तेजोभिर्यस्यसूर्योऽसौ कालक्लृप्तिकरो भवेत् ।
तेकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 7 ॥
दक्षत्रिपुरसंहारे यः कालविषभञ्जने ।
दकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 8 ॥
क्षिप्रं भवति वाक्सिद्धिर्यन्नामस्मरणान्नृणाम् ।
क्षिकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 9 ॥
णाकारवाच्योयस्सुप्तं सन्दीपयति मे मनः ।
णाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 10 ॥
मूर्तयो ह्यष्टधायस्य जगज्जन्मादिकारणम् ।
मूकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 11 ॥
तत्त्वं ब्रह्मासि परममिति यद्गुरुबोधितः ।
सरेफतात्मने मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 12 ॥
येयं विदित्वा ब्रह्माद्या ऋषयो यान्ति निर्वृतिम् ।
येकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 13 ॥
महतां देवमित्याहुर्निगमागमयोश्शिवः ।
मकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 14 ॥
सर्वस्यजगतो ह्यन्तर्बहिर्यो व्याप्यसंस्थितः ।
ह्यकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 15 ॥
त्वमेव जगतस्साक्षी सृष्टिस्थित्यन्तकारणम् ।
मेकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 16 ॥
धामेति धातृसृष्टेर्यत्कारणं कार्यमुच्यते ।
धाङ्काररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 17 ॥
प्रकृतेर्यत्परं ध्यात्वा तादात्म्यं याति वै मुनिः ।
प्रकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 18 ॥
ज्ञानिनोयमुपास्यन्ति तत्त्वातीतं चिदात्मकम् ।
ज्ञाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 19 ॥
प्रज्ञा सञ्जायते यस्य ध्याननामार्चनादिभिः ।
प्रकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 20 ॥
यस्य स्मरणमात्रेण नरोमुक्तस्सबन्धनात् । [ सरोमुक्त ]
यकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 21 ॥
छवेर्यन्नेन्द्रियाण्यापुर्विषयेष्विह जाड्यताम् ।
छकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 22 ॥
स्वान्तेविदां जडानां यो दूरेतिष्ठति चिन्मयः ।
स्वाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 23 ॥
हारप्रायफणीन्द्राय सर्वविद्याप्रदायिने ।
हाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥ 24 ॥
इति श्री मेधादक्षिणामूर्ति मन्त्रवर्णपद स्तुतिः ॥
omityekākṣaraṃ brahma vyāharanti trayaśśikhāḥ |
tasmaitārātmane medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 1 ||
natvā yaṃ munayassarve paraṃyānti durāsadam |
nakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 2 ||
mohajālavinirmukto brahmavidyāti yatpadam |
mokārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 3 ||
bhavamāśrityayaṃ vidvān nabhavohyabhavatparaḥ |
bhakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 4 ||
gaganākāravadbhāntamanubhātyakhilaṃ jagat |
gakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 5 ||
vaṭamūlanivāso yo lokānāṃ prabhuravyayaḥ |
vakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 6 ||
tejobhiryasyasūryo'sau kālaklṛptikaro bhavet |
tekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 7 ||
dakṣatripurasaṃhāre yaḥ kālaviṣabhañjane |
dakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 8 ||
kṣipraṃ bhavati vāksiddhiryannāmasmaraṇānnṛṇām |
kṣikārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 9 ||
ṇākāravācyoyassuptaṃ sandīpayati me manaḥ |
ṇākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 10 ||
mūrtayo hyaṣṭadhāyasya jagajjanmādikāraṇam |
mūkārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 11 ||
tattvaṃ brahmāsi paramamiti yadgurubodhitaḥ |
sarephatātmane medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 12 ||
yeyaṃ viditvā brahmādyā ṛṣayo yānti nirvṛtim |
yekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 13 ||
mahatāṃ devamityāhurnigamāgamayośśivaḥ |
makārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 14 ||
sarvasyajagato hyantarbahiryo vyāpyasaṃsthitaḥ |
hyakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 15 ||
tvameva jagatassākṣī sṛṣṭisthityantakāraṇam |
mekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 16 ||
dhāmeti dhātṛsṛṣṭeryatkāraṇaṃ kāryamucyate |
dhāṅkārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 17 ||
prakṛteryatparaṃ dhyātvā tādātmyaṃ yāti vai muniḥ |
prakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 18 ||
jñāninoyamupāsyanti tattvātītaṃ cidātmakam |
jñākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 19 ||
prajñā sañjāyate yasya dhyānanāmārcanādibhiḥ |
prakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 20 ||
yasya smaraṇamātreṇa naromuktassabandhanāt | [ saromukta ]
yakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 21 ||
chaveryannendriyāṇyāpurviṣayeṣviha jāḍyatām |
chakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 22 ||
svāntevidāṃ jaḍānāṃ yo dūretiṣṭhati cinmayaḥ |
svākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 23 ||
hāraprāyaphaṇīndrāya sarvavidyāpradāyine |
hākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 24 ||
iti śrī medhādakṣiṇāmūrti mantravarṇapada stutiḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.