ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং
গোবিন্দং ভজ মূঢমতে ।
সম্প্রাপ্তে সন্নিহিতে কালে
নহি নহি রক্ষতি ডুকৃঙ্করণে ॥ 1 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
মূঢ জহীহি ধনাগমতৃষ্ণাং
কুরু সদ্বুদ্ধিং মনসি বিতৃষ্ণাম্ ।
যল্লভসে নিজকর্মোপাত্তং
বিত্তং তেন বিনোদয চিত্তম্ ॥ 2 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
নারীস্তনভর-নাভীদেশং
দৃষ্ট্বা মা গা মোহাবেশম্ ।
এতন্মাংসবসাদিবিকারং
মনসি বিচিন্তয বারং বারম্ ॥ 3 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
নলিনীদল-গতজলমতিতরলং
তদ্বজ্জীবিতমতিশয-চপলম্ ।
বিদ্ধি ব্যাধ্যভিমানগ্রস্তং
লোকং শোকহতং চ সমস্তম্ ॥ 4 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
যাবদ্বিত্তোপার্জনসক্তঃ
তাবন্নিজপরিবারো রক্তঃ ।
পশ্চাজ্জীবতি জর্জরদেহে
বার্তাং কোঽপি ন পৃচ্ছতি গেহে ॥ 5 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
যাবত্পবনো নিবসতি দেহে
তাবত্পৃচ্ছতি কুশলং গেহে ।
গতবতি বাযৌ দেহাপাযে
ভার্যা বিভ্যতি তস্মিন্কাযে ॥ 6 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
বালস্তাবত্ক্রীডাসক্তঃ
তরুণস্তাবত্তরুণীসক্তঃ ।
বৃদ্ধস্তাবচ্চিন্তাসক্তঃ
পরমে ব্রহ্মণি কোঽপি ন সক্তঃ ॥ 7 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
কা তে কান্তা কস্তে পুত্রঃ
সংসারোঽযমতীব বিচিত্রঃ ।
কস্য ত্বং কঃ কুত আযাতঃ
তত্ত্বং চিন্তয তদিহ ভ্রাতঃ ॥ 8 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
সত্সঙ্গত্বে নিস্সঙ্গত্বং
নিস্সঙ্গত্বে নির্মোহত্বম্ ।
নির্মোহত্বে নিশ্চলতত্ত্বং
নিশ্চলতত্ত্বে জীবন্মুক্তিঃ ॥ 9 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
বযসি গতে কঃ কামবিকারঃ
শুষ্কে নীরে কঃ কাসারঃ ।
ক্ষীণে বিত্তে কঃ পরিবারঃ
জ্ঞাতে তত্ত্বে কঃ সংসারঃ ॥ 10 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
মা কুরু ধন-জন-যৌবন-গর্বং
হরতি নিমেষাত্কালঃ সর্বম্ ।
মাযামযমিদমখিলং হিত্বা
ব্রহ্মপদং ত্বং প্রবিশ বিদিত্বা ॥ 11 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
দিনযামিন্যৌ সাযং প্রাতঃ
শিশিরবসন্তৌ পুনরাযাতঃ ।
কালঃ ক্রীডতি গচ্ছত্যাযুঃ
তদপি ন মুঞ্চত্যাশাবাযুঃ ॥ 12 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
কা তে কান্তা ধনগতচিন্তা
বাতুল কিং তব নাস্তি নিযন্তা ।
ত্রিজগতি সজ্জনসঙ্গতিরেকা
ভবতি ভবার্ণবতরণে নৌকা ॥ 13 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
দ্বাদশ-মঞ্জরিকাভিরশেষঃ
কথিতো বৈযাকরণস্যৈষঃ ।
উপদেশোঽভূদ্বিদ্যা-নিপুণৈঃ
শ্রীমচ্ছঙ্কর-ভগবচ্ছরণৈঃ ॥ 14 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
জটিলো মুণ্ডী লুঞ্ছিতকেশঃ
কাষাযাম্বর-বহুকৃতবেষঃ ।
পশ্যন্নপি চ ন পশ্যতি মূঢঃ
উদরনিমিত্তং বহুকৃতবেষঃ ॥ 15 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
অঙ্গং গলিতং পলিতং মুণ্ডং
দশনবিহীনং জাতং তুণ্ডম্ ।
বৃদ্ধো যাতি গৃহীত্বা দণ্ডং
তদপি ন মুঞ্চত্যাশাপিণ্ডম্ ॥ 16 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
অগ্রে বহ্নিঃ পৃষ্ঠে ভানুঃ
রাত্রৌ চুবুক-সমর্পিত-জানুঃ ।
করতল-ভিক্ষস্তরুতলবাসঃ
তদপি ন মুঞ্চত্যাশাপাশঃ ॥ 17 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
কুরুতে গঙ্গাসাগরগমনং
ব্রত-পরিপালনমথবা দানম্ ।
জ্ঞানবিহীনঃ সর্বমতেন
ভজতি ন মুক্তিং জন্মশতেন ॥ 18 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
সুরমন্দির-তরু-মূল-নিবাসঃ
শয্যা ভূতলমজিনং বাসঃ ।
সর্ব-পরিগ্রহ-ভোগত্যাগঃ
কস্য সুখং ন করোতি বিরাগঃ ॥ 19 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
যোগরতো বা ভোগরতো বা
সঙ্গরতো বা সঙ্গবিহীনঃ ।
যস্য ব্রহ্মণি রমতে চিত্তং
নন্দতি নন্দতি নন্দত্যেব ॥ 20 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
ভগবদ্গীতা কিঞ্চিদধীতা
গঙ্গাজল-লবকণিকা পীতা ।
সকৃদপি যেন মুরারিসমর্চা
ক্রিযতে তস্য যমেন ন চর্চা ॥ 21 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
পুনরপি জননং পুনরপি মরণং
পুনরপি জননীজঠরে শযনম্ ।
ইহ সংসারে বহুদুস্তারে
কৃপযাঽপারে পাহি মুরারে ॥ 22 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
রথ্যাচর্পট-বিরচিত-কন্থঃ
পুণ্যাপুণ্য-বিবর্জিত-পন্থঃ ।
যোগী যোগনিযোজিত-চিত্তঃ
রমতে বালোন্মত্তবদেব ॥ 23 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
কস্ত্বং কোঽহং কুত আযাতঃ
কা মে জননী কো মে তাতঃ ।
ইতি পরিভাবয সর্বমসারং
বিশ্বং ত্যক্ত্বা স্বপ্নবিচারম্ ॥ 24 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
ত্বযি মযি চান্যত্রৈকো বিষ্ণুঃ
ব্যর্থং কুপ্যসি ময্যসহিষ্ণুঃ ।
ভব সমচিত্তঃ সর্বত্র ত্বং
বাঞ্ছস্যচিরাদ্যদি বিষ্ণুত্বম্ ॥ 25 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
শত্রৌ মিত্রে পুত্রে বন্ধৌ
মা কুরু যত্নং বিগ্রহসন্ধৌ ।
সর্বস্মিন্নপি পশ্যাত্মানং
সর্বত্রোত্সৃজ ভেদাজ্ঞানম্ ॥ 26 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
কামং ক্রোধং লোভং মোহং
ত্যক্ত্বাঽঽত্মানং পশ্যতি সোঽহম্ ।
আত্মজ্ঞানবিহীনা মূঢাঃ
তে পচ্যন্তে নরকনিগূঢাঃ ॥ 27 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
গেযং গীতা-নামসহস্রং
ধ্যেযং শ্রীপতি-রূপমজস্রম্ ।
নেযং সজ্জন-সঙ্গে চিত্তং
দেযং দীনজনায চ বিত্তম্ ॥ 28 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
সুখতঃ ক্রিযতে কামাভোগঃ
পশ্চাদন্ত শরীরে রোগঃ ।
যদ্যপি লোকে মরণং শরণং
তদপি ন মুঞ্চতি পাপাচরণম্ ॥ 29 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
অর্থমনর্থং ভাবয নিত্যং
নাস্তিততঃ সুখলেশঃ সত্যম্ ।
পুত্রাদপি ধনভাজাং ভীতিঃ
সর্বত্রৈষা বিহিতা রীতিঃ ॥ 30 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
প্রাণাযামং প্রত্যাহারং
নিত্যানিত্য বিবেকবিচারম্ ।
জাপ্যসমেতসমাধিবিধানং
কুর্ববধানং মহদবধানম্ ॥ 31 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
গুরুচরণাম্বুজ-নির্ভরভক্তঃ
সংসারাদচিরাদ্ভব মুক্তঃ ।
সেন্দ্রিযমানস-নিযমাদেবং
দ্রক্ষ্যসি নিজহৃদযস্থং দেবম্ ॥ 32 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
মূঢঃ কশ্চন বৈযাকরণো
ডুঃকৃঙ্করণাধ্যযনধুরীণঃ ।
শ্রীমচ্ছঙ্কর-ভগবচ্ছিষ্যৈঃ
বোধিত আসীচ্ছোধিত-করণঃ ॥ 33 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং
গোবিন্দং ভজ মূঢমতে ।
নামস্মরণাদন্যমুপাযং
নহি পশ্যামো ভবতরণে ॥ 34 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
Roman (IAST) Transliteration
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ
govindaṃ bhaja mūḍhamate |
samprāpte sannihite kāle
nahi nahi rakṣati ḍukṛṅkaraṇe || 1 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
mūḍha jahīhi dhanāgamatṛṣṇāṃ
kuru sadbuddhiṃ manasi vitṛṣṇām |
yallabhase nijakarmopāttaṃ
vittaṃ tena vinodaya cittam || 2 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
nārīstanabhara-nābhīdeśaṃ
dṛṣṭvā mā gā mohāveśam |
etanmāṃsavasādivikāraṃ
manasi vicintaya vāraṃ vāram || 3 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
nalinīdala-gatajalamatitaralaṃ
tadvajjīvitamatiśaya-capalam |
viddhi vyādhyabhimānagrastaṃ
lokaṃ śokahataṃ ca samastam || 4 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
yāvadvittopārjanasaktaḥ
tāvannijaparivāro raktaḥ |
paścājjīvati jarjaradehe
vārtāṃ ko'pi na pṛcchati gehe || 5 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
yāvatpavano nivasati dehe
tāvatpṛcchati kuśalaṃ gehe |
gatavati vāyau dehāpāye
bhāryā bibhyati tasminkāye || 6 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
bālastāvatkrīḍāsaktaḥ
taruṇastāvattaruṇīsaktaḥ |
vṛddhastāvaccintāsaktaḥ
parame brahmaṇi ko'pi na saktaḥ || 7 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
kā te kāntā kaste putraḥ
saṃsāro'yamatīva vicitraḥ |
kasya tvaṃ kaḥ kuta āyātaḥ
tattvaṃ cintaya tadiha bhrātaḥ || 8 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
satsaṅgatve nissaṅgatvaṃ
nissaṅgatve nirmohatvam |
nirmohatve niścalatattvaṃ
niścalatattve jīvanmuktiḥ || 9 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
vayasi gate kaḥ kāmavikāraḥ
śuṣke nīre kaḥ kāsāraḥ |
kṣīṇe vitte kaḥ parivāraḥ
jñāte tattve kaḥ saṃsāraḥ || 10 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
mā kuru dhana-jana-yauvana-garvaṃ
harati nimeṣātkālaḥ sarvam |
māyāmayamidamakhilaṃ hitvā
brahmapadaṃ tvaṃ praviśa viditvā || 11 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
dinayāminyau sāyaṃ prātaḥ
śiśiravasantau punarāyātaḥ |
kālaḥ krīḍati gacchatyāyuḥ
tadapi na muñcatyāśāvāyuḥ || 12 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
kā te kāntā dhanagatacintā
vātula kiṃ tava nāsti niyantā |
trijagati sajjanasaṅgatirekā
bhavati bhavārṇavataraṇe naukā || 13 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
dvādaśa-mañjarikābhiraśeṣaḥ
kathito vaiyākaraṇasyaiṣaḥ |
upadeśo'bhūdvidyā-nipuṇaiḥ
śrīmacchaṅkara-bhagavaccharaṇaiḥ || 14 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
jaṭilo muṇḍī luñchitakeśaḥ
kāṣāyāmbara-bahukṛtaveṣaḥ |
paśyannapi ca na paśyati mūḍhaḥ
udaranimittaṃ bahukṛtaveṣaḥ || 15 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
aṅgaṃ galitaṃ palitaṃ muṇḍaṃ
daśanavihīnaṃ jātaṃ tuṇḍam |
vṛddho yāti gṛhītvā daṇḍaṃ
tadapi na muñcatyāśāpiṇḍam || 16 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
agre vahniḥ pṛṣṭhe bhānuḥ
rātrau cubuka-samarpita-jānuḥ |
karatala-bhikṣastarutalavāsaḥ
tadapi na muñcatyāśāpāśaḥ || 17 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
kurute gaṅgāsāgaragamanaṃ
vrata-paripālanamathavā dānam |
jñānavihīnaḥ sarvamatena
bhajati na muktiṃ janmaśatena || 18 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
suramandira-taru-mūla-nivāsaḥ
śayyā bhūtalamajinaṃ vāsaḥ |
sarva-parigraha-bhogatyāgaḥ
kasya sukhaṃ na karoti virāgaḥ || 19 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
yogarato vā bhogarato vā
saṅgarato vā saṅgavihīnaḥ |
yasya brahmaṇi ramate cittaṃ
nandati nandati nandatyeva || 20 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
bhagavadgītā kiñcidadhītā
gaṅgājala-lavakaṇikā pītā |
sakṛdapi yena murārisamarcā
kriyate tasya yamena na carcā || 21 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
punarapi jananaṃ punarapi maraṇaṃ
punarapi jananījaṭhare śayanam |
iha saṃsāre bahudustāre
kṛpayā'pāre pāhi murāre || 22 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
rathyācarpaṭa-viracita-kanthaḥ
puṇyāpuṇya-vivarjita-panthaḥ |
yogī yoganiyojita-cittaḥ
ramate bālonmattavadeva || 23 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
kastvaṃ ko'haṃ kuta āyātaḥ
kā me jananī ko me tātaḥ |
iti paribhāvaya sarvamasāraṃ
viśvaṃ tyaktvā svapnavicāram || 24 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
tvayi mayi cānyatraiko viṣṇuḥ
vyarthaṃ kupyasi mayyasahiṣṇuḥ |
bhava samacittaḥ sarvatra tvaṃ
vāñchasyacirādyadi viṣṇutvam || 25 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
śatrau mitre putre bandhau
mā kuru yatnaṃ vigrahasandhau |
sarvasminnapi paśyātmānaṃ
sarvatrotsṛja bhedājñānam || 26 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
kāmaṃ krodhaṃ lobhaṃ mohaṃ
tyaktvā''tmānaṃ paśyati so'ham |
ātmajñānavihīnā mūḍhāḥ
te pacyante narakanigūḍhāḥ || 27 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
geyaṃ gītā-nāmasahasraṃ
dhyeyaṃ śrīpati-rūpamajasram |
neyaṃ sajjana-saṅge cittaṃ
deyaṃ dīnajanāya ca vittam || 28 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
sukhataḥ kriyate kāmābhogaḥ
paścādanta śarīre rogaḥ |
yadyapi loke maraṇaṃ śaraṇaṃ
tadapi na muñcati pāpācaraṇam || 29 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
arthamanarthaṃ bhāvaya nityaṃ
nāstitataḥ sukhaleśaḥ satyam |
putrādapi dhanabhājāṃ bhītiḥ
sarvatraiṣā vihitā rītiḥ || 30 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
prāṇāyāmaṃ pratyāhāraṃ
nityānitya vivekavicāram |
jāpyasametasamādhividhānaṃ
kurvavadhānaṃ mahadavadhānam || 31 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
gurucaraṇāmbuja-nirbharabhaktaḥ
saṃsārādacirādbhava muktaḥ |
sendriyamānasa-niyamādevaṃ
drakṣyasi nijahṛdayasthaṃ devam || 32 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
mūḍhaḥ kaścana vaiyākaraṇo
ḍuḥkṛṅkaraṇādhyayanadhurīṇaḥ |
śrīmacchaṅkara-bhagavacchiṣyaiḥ
bodhita āsīcchodhita-karaṇaḥ || 33 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ
govindaṃ bhaja mūḍhamate |
nāmasmaraṇādanyamupāyaṃ
nahi paśyāmo bhavataraṇe || 34 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
Sanskrit — Devanagari (original)
भज गोविन्दं भज गोविन्दं
गोविन्दं भज मूढमते ।
सम्प्राप्ते सन्निहिते काले
नहि नहि रक्षति डुकृङ्करणे ॥ 1 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
मूढ जहीहि धनागमतृष्णां
कुरु सद्बुद्धिं मनसि वितृष्णाम् ।
यल्लभसे निजकर्मोपात्तं
वित्तं तेन विनोदय चित्तम् ॥ 2 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
नारीस्तनभर-नाभीदेशं
दृष्ट्वा मा गा मोहावेशम् ।
एतन्मांसवसादिविकारं
मनसि विचिन्तय वारं वारम् ॥ 3 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
नलिनीदल-गतजलमतितरलं
तद्वज्जीवितमतिशय-चपलम् ।
विद्धि व्याध्यभिमानग्रस्तं
लोकं शोकहतं च समस्तम् ॥ 4 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
यावद्वित्तोपार्जनसक्तः
तावन्निजपरिवारो रक्तः ।
पश्चाज्जीवति जर्जरदेहे
वार्तां कोऽपि न पृच्छति गेहे ॥ 5 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
यावत्पवनो निवसति देहे
तावत्पृच्छति कुशलं गेहे ।
गतवति वायौ देहापाये
भार्या बिभ्यति तस्मिन्काये ॥ 6 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
बालस्तावत्क्रीडासक्तः
तरुणस्तावत्तरुणीसक्तः ।
वृद्धस्तावच्चिन्तासक्तः
परमे ब्रह्मणि कोऽपि न सक्तः ॥ 7 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
का ते कान्ता कस्ते पुत्रः
संसारोऽयमतीव विचित्रः ।
कस्य त्वं कः कुत आयातः
तत्त्वं चिन्तय तदिह भ्रातः ॥ 8 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
सत्सङ्गत्वे निस्सङ्गत्वं
निस्सङ्गत्वे निर्मोहत्वम् ।
निर्मोहत्वे निश्चलतत्त्वं
निश्चलतत्त्वे जीवन्मुक्तिः ॥ 9 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
वयसि गते कः कामविकारः
शुष्के नीरे कः कासारः ।
क्षीणे वित्ते कः परिवारः
ज्ञाते तत्त्वे कः संसारः ॥ 10 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
मा कुरु धन-जन-यौवन-गर्वं
हरति निमेषात्कालः सर्वम् ।
मायामयमिदमखिलं हित्वा
ब्रह्मपदं त्वं प्रविश विदित्वा ॥ 11 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
दिनयामिन्यौ सायं प्रातः
शिशिरवसन्तौ पुनरायातः ।
कालः क्रीडति गच्छत्यायुः
तदपि न मुञ्चत्याशावायुः ॥ 12 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
का ते कान्ता धनगतचिन्ता
वातुल किं तव नास्ति नियन्ता ।
त्रिजगति सज्जनसङ्गतिरेका
भवति भवार्णवतरणे नौका ॥ 13 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
द्वादश-मञ्जरिकाभिरशेषः
कथितो वैयाकरणस्यैषः ।
उपदेशोऽभूद्विद्या-निपुणैः
श्रीमच्छङ्कर-भगवच्छरणैः ॥ 14 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
जटिलो मुण्डी लुञ्छितकेशः
काषायाम्बर-बहुकृतवेषः ।
पश्यन्नपि च न पश्यति मूढः
उदरनिमित्तं बहुकृतवेषः ॥ 15 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
अङ्गं गलितं पलितं मुण्डं
दशनविहीनं जातं तुण्डम् ।
वृद्धो याति गृहीत्वा दण्डं
तदपि न मुञ्चत्याशापिण्डम् ॥ 16 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
अग्रे वह्निः पृष्ठे भानुः
रात्रौ चुबुक-समर्पित-जानुः ।
करतल-भिक्षस्तरुतलवासः
तदपि न मुञ्चत्याशापाशः ॥ 17 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
कुरुते गङ्गासागरगमनं
व्रत-परिपालनमथवा दानम् ।
ज्ञानविहीनः सर्वमतेन
भजति न मुक्तिं जन्मशतेन ॥ 18 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
सुरमन्दिर-तरु-मूल-निवासः
शय्या भूतलमजिनं वासः ।
सर्व-परिग्रह-भोगत्यागः
कस्य सुखं न करोति विरागः ॥ 19 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
योगरतो वा भोगरतो वा
सङ्गरतो वा सङ्गविहीनः ।
यस्य ब्रह्मणि रमते चित्तं
नन्दति नन्दति नन्दत्येव ॥ 20 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
भगवद्गीता किञ्चिदधीता
गङ्गाजल-लवकणिका पीता ।
सकृदपि येन मुरारिसमर्चा
क्रियते तस्य यमेन न चर्चा ॥ 21 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
पुनरपि जननं पुनरपि मरणं
पुनरपि जननीजठरे शयनम् ।
इह संसारे बहुदुस्तारे
कृपयाऽपारे पाहि मुरारे ॥ 22 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
रथ्याचर्पट-विरचित-कन्थः
पुण्यापुण्य-विवर्जित-पन्थः ।
योगी योगनियोजित-चित्तः
रमते बालोन्मत्तवदेव ॥ 23 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
कस्त्वं कोऽहं कुत आयातः
का मे जननी को मे तातः ।
इति परिभावय सर्वमसारं
विश्वं त्यक्त्वा स्वप्नविचारम् ॥ 24 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
त्वयि मयि चान्यत्रैको विष्णुः
व्यर्थं कुप्यसि मय्यसहिष्णुः ।
भव समचित्तः सर्वत्र त्वं
वाञ्छस्यचिराद्यदि विष्णुत्वम् ॥ 25 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
शत्रौ मित्रे पुत्रे बन्धौ
मा कुरु यत्नं विग्रहसन्धौ ।
सर्वस्मिन्नपि पश्यात्मानं
सर्वत्रोत्सृज भेदाज्ञानम् ॥ 26 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
कामं क्रोधं लोभं मोहं
त्यक्त्वाऽऽत्मानं पश्यति सोऽहम् ।
आत्मज्ञानविहीना मूढाः
ते पच्यन्ते नरकनिगूढाः ॥ 27 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
गेयं गीता-नामसहस्रं
ध्येयं श्रीपति-रूपमजस्रम् ।
नेयं सज्जन-सङ्गे चित्तं
देयं दीनजनाय च वित्तम् ॥ 28 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
सुखतः क्रियते कामाभोगः
पश्चादन्त शरीरे रोगः ।
यद्यपि लोके मरणं शरणं
तदपि न मुञ्चति पापाचरणम् ॥ 29 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
अर्थमनर्थं भावय नित्यं
नास्तिततः सुखलेशः सत्यम् ।
पुत्रादपि धनभाजां भीतिः
सर्वत्रैषा विहिता रीतिः ॥ 30 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
प्राणायामं प्रत्याहारं
नित्यानित्य विवेकविचारम् ।
जाप्यसमेतसमाधिविधानं
कुर्ववधानं महदवधानम् ॥ 31 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
गुरुचरणाम्बुज-निर्भरभक्तः
संसारादचिराद्भव मुक्तः ।
सेन्द्रियमानस-नियमादेवं
द्रक्ष्यसि निजहृदयस्थं देवम् ॥ 32 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
मूढः कश्चन वैयाकरणो
डुःकृङ्करणाध्ययनधुरीणः ।
श्रीमच्छङ्कर-भगवच्छिष्यैः
बोधित आसीच्छोधित-करणः ॥ 33 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
भज गोविन्दं भज गोविन्दं
गोविन्दं भज मूढमते ।
नामस्मरणादन्यमुपायं
नहि पश्यामो भवतरणे ॥ 34 ॥
भज गोविन्दं भज गोविन्दं ...
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ
govindaṃ bhaja mūḍhamate |
samprāpte sannihite kāle
nahi nahi rakṣati ḍukṛṅkaraṇe || 1 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
mūḍha jahīhi dhanāgamatṛṣṇāṃ
kuru sadbuddhiṃ manasi vitṛṣṇām |
yallabhase nijakarmopāttaṃ
vittaṃ tena vinodaya cittam || 2 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
nārīstanabhara-nābhīdeśaṃ
dṛṣṭvā mā gā mohāveśam |
etanmāṃsavasādivikāraṃ
manasi vicintaya vāraṃ vāram || 3 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
nalinīdala-gatajalamatitaralaṃ
tadvajjīvitamatiśaya-capalam |
viddhi vyādhyabhimānagrastaṃ
lokaṃ śokahataṃ ca samastam || 4 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
yāvadvittopārjanasaktaḥ
tāvannijaparivāro raktaḥ |
paścājjīvati jarjaradehe
vārtāṃ ko'pi na pṛcchati gehe || 5 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
yāvatpavano nivasati dehe
tāvatpṛcchati kuśalaṃ gehe |
gatavati vāyau dehāpāye
bhāryā bibhyati tasminkāye || 6 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
bālastāvatkrīḍāsaktaḥ
taruṇastāvattaruṇīsaktaḥ |
vṛddhastāvaccintāsaktaḥ
parame brahmaṇi ko'pi na saktaḥ || 7 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
kā te kāntā kaste putraḥ
saṃsāro'yamatīva vicitraḥ |
kasya tvaṃ kaḥ kuta āyātaḥ
tattvaṃ cintaya tadiha bhrātaḥ || 8 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
satsaṅgatve nissaṅgatvaṃ
nissaṅgatve nirmohatvam |
nirmohatve niścalatattvaṃ
niścalatattve jīvanmuktiḥ || 9 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
vayasi gate kaḥ kāmavikāraḥ
śuṣke nīre kaḥ kāsāraḥ |
kṣīṇe vitte kaḥ parivāraḥ
jñāte tattve kaḥ saṃsāraḥ || 10 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
mā kuru dhana-jana-yauvana-garvaṃ
harati nimeṣātkālaḥ sarvam |
māyāmayamidamakhilaṃ hitvā
brahmapadaṃ tvaṃ praviśa viditvā || 11 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
dinayāminyau sāyaṃ prātaḥ
śiśiravasantau punarāyātaḥ |
kālaḥ krīḍati gacchatyāyuḥ
tadapi na muñcatyāśāvāyuḥ || 12 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
kā te kāntā dhanagatacintā
vātula kiṃ tava nāsti niyantā |
trijagati sajjanasaṅgatirekā
bhavati bhavārṇavataraṇe naukā || 13 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
dvādaśa-mañjarikābhiraśeṣaḥ
kathito vaiyākaraṇasyaiṣaḥ |
upadeśo'bhūdvidyā-nipuṇaiḥ
śrīmacchaṅkara-bhagavaccharaṇaiḥ || 14 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
jaṭilo muṇḍī luñchitakeśaḥ
kāṣāyāmbara-bahukṛtaveṣaḥ |
paśyannapi ca na paśyati mūḍhaḥ
udaranimittaṃ bahukṛtaveṣaḥ || 15 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
aṅgaṃ galitaṃ palitaṃ muṇḍaṃ
daśanavihīnaṃ jātaṃ tuṇḍam |
vṛddho yāti gṛhītvā daṇḍaṃ
tadapi na muñcatyāśāpiṇḍam || 16 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
agre vahniḥ pṛṣṭhe bhānuḥ
rātrau cubuka-samarpita-jānuḥ |
karatala-bhikṣastarutalavāsaḥ
tadapi na muñcatyāśāpāśaḥ || 17 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
kurute gaṅgāsāgaragamanaṃ
vrata-paripālanamathavā dānam |
jñānavihīnaḥ sarvamatena
bhajati na muktiṃ janmaśatena || 18 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
suramandira-taru-mūla-nivāsaḥ
śayyā bhūtalamajinaṃ vāsaḥ |
sarva-parigraha-bhogatyāgaḥ
kasya sukhaṃ na karoti virāgaḥ || 19 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
yogarato vā bhogarato vā
saṅgarato vā saṅgavihīnaḥ |
yasya brahmaṇi ramate cittaṃ
nandati nandati nandatyeva || 20 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
bhagavadgītā kiñcidadhītā
gaṅgājala-lavakaṇikā pītā |
sakṛdapi yena murārisamarcā
kriyate tasya yamena na carcā || 21 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
punarapi jananaṃ punarapi maraṇaṃ
punarapi jananījaṭhare śayanam |
iha saṃsāre bahudustāre
kṛpayā'pāre pāhi murāre || 22 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
rathyācarpaṭa-viracita-kanthaḥ
puṇyāpuṇya-vivarjita-panthaḥ |
yogī yoganiyojita-cittaḥ
ramate bālonmattavadeva || 23 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
kastvaṃ ko'haṃ kuta āyātaḥ
kā me jananī ko me tātaḥ |
iti paribhāvaya sarvamasāraṃ
viśvaṃ tyaktvā svapnavicāram || 24 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
tvayi mayi cānyatraiko viṣṇuḥ
vyarthaṃ kupyasi mayyasahiṣṇuḥ |
bhava samacittaḥ sarvatra tvaṃ
vāñchasyacirādyadi viṣṇutvam || 25 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
śatrau mitre putre bandhau
mā kuru yatnaṃ vigrahasandhau |
sarvasminnapi paśyātmānaṃ
sarvatrotsṛja bhedājñānam || 26 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
kāmaṃ krodhaṃ lobhaṃ mohaṃ
tyaktvā''tmānaṃ paśyati so'ham |
ātmajñānavihīnā mūḍhāḥ
te pacyante narakanigūḍhāḥ || 27 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
geyaṃ gītā-nāmasahasraṃ
dhyeyaṃ śrīpati-rūpamajasram |
neyaṃ sajjana-saṅge cittaṃ
deyaṃ dīnajanāya ca vittam || 28 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
sukhataḥ kriyate kāmābhogaḥ
paścādanta śarīre rogaḥ |
yadyapi loke maraṇaṃ śaraṇaṃ
tadapi na muñcati pāpācaraṇam || 29 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
arthamanarthaṃ bhāvaya nityaṃ
nāstitataḥ sukhaleśaḥ satyam |
putrādapi dhanabhājāṃ bhītiḥ
sarvatraiṣā vihitā rītiḥ || 30 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
prāṇāyāmaṃ pratyāhāraṃ
nityānitya vivekavicāram |
jāpyasametasamādhividhānaṃ
kurvavadhānaṃ mahadavadhānam || 31 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
gurucaraṇāmbuja-nirbharabhaktaḥ
saṃsārādacirādbhava muktaḥ |
sendriyamānasa-niyamādevaṃ
drakṣyasi nijahṛdayasthaṃ devam || 32 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
mūḍhaḥ kaścana vaiyākaraṇo
ḍuḥkṛṅkaraṇādhyayanadhurīṇaḥ |
śrīmacchaṅkara-bhagavacchiṣyaiḥ
bodhita āsīcchodhita-karaṇaḥ || 33 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ
govindaṃ bhaja mūḍhamate |
nāmasmaraṇādanyamupāyaṃ
nahi paśyāmo bhavataraṇe || 34 ||
bhaja govindaṃ bhaja govindaṃ ...
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.