శ్రీ గణేశాయ నమః ॥
శ్రీసుదర్శన పరబ్రహ్మణే నమః ॥
అథ శ్రీసుదర్శన సహస్రనామ స్తోత్రమ్ ॥
కైలాసశిఖరే రమ్యే ముక్తామాణిక్య మణ్డపే ।
రక్తసింహాసనాసీనం ప్రమథైః పరివారితమ్ ॥ 1॥
బద్ధాఞ్జలిపుటా భూత్వా పప్రచ్ఛ వినయాన్వితా ।
భర్తారం సర్వధర్మజ్ఞం పార్వతీ పరమేశ్వరమ్ ॥ 2॥
పార్వతీ --
యత్ త్వయోక్తం జగన్నాథ సుభ్రుశం క్షేమమిచ్ఛతామ్ ।
సౌదర్శనం రుతే శాస్త్రం నాస్తిచాన్యదితి ప్రభో ॥ 3॥
తత్ర కాచిత్ వివక్షాస్థి తమర్థం ప్రతి మే ప్రభో ।
ఏవముక్తస్త్వహిర్బుద్ధ్న్యః పార్వతీం ప్రత్యువాచ తామ్ ॥ 4॥
అహిర్బుద్ధ్న్య --
సంశయో యది తే తత్ర తం బ్రూహి త్వం వరాననే ।
ఇత్యేవముక్తా గిరిజా గిరిశేన మహాత్మనా ॥ 5॥
పునః ప్రోవాచ సర్వజ్ఞం జ్ఞానముద్రాధరం పతిమ్ ॥
పార్వత్యువాచ --
లోకే సౌదర్శనం మన్త్రం యన్త్రన్తత్తత్ ప్రయోగవత్ ॥ 6॥
సర్వం విజ్ఞాతుమభ్యత్ర యథావత్ సమనుష్ఠితుమ్ ।
అతివేలమశక్తానాం తం మార్గం భృశమీఛ్తామ్ ॥ 7॥
కో మార్గః కా కథిస్తేషాం కార్యసిద్ధిః కథం భవేత్ ।
ఏతన్మే బ్రూహి లోకేశ త్వదన్యః కో వదేతముమ్ ॥ 8॥
ఈశ్వర ఉవాచ --
అహం తే కథయిశ్యామి సర్వ సిద్ధికరం శుభమ్ ।
అనాయాసేన యజ్జప్త్వా నరస్సిద్ధిమవాప్నుయాత్ ॥ 9॥
తశ్చ సౌదర్శనం దివ్యం గుహ్యం నామసహస్రకమ్ ।
నియమాత్ పఠతాం నౄణాం చిన్తితార్థ ప్రదాయకమ్ ॥ 10॥
తస్య నామసహస్రస్య సోఽహమేవ ఋషిః స్మృతః ।
ఛన్దోనుష్టుప్ దేవతా తు పరమాత్మా సుదర్శనః ॥ 11॥
శ్రీం బీజం హ్రీం తు శక్తిస్సా క్లీం కీలకముదాహృతమ్ ।
సమస్తాభీష్ట సిధ్యర్థే వినియోగ ఉదాహృతః ॥ 12॥
శఙ్ఖం చక్రం చ చాపాది ధ్యానమస్య సమీరితమ్ ॥
ధ్యానం --
శఙ్ఖం చక్రం చ చాపం పరశుమసిమిశుం శూల పాశాఙ్కుశాబ్జమ్
బిభ్రాణం వజ్రఖేటౌ హల ముసల గదా కున్దమత్యుగ్ర దంష్ట్రమ్ ।
జ్వాలా కేశం త్రినేత్రం జ్వల దలననిభం హార కేయూర భూషమ్
ధ్యాయేత్ షట్కోణ సంస్థం సకల రిపుజన ప్రాణ సంహారి చక్రమ్ ॥
॥ హరిః ఓమ్ ॥
శ్రీచక్రః శ్రీకరః శ్రీశః శ్రీవిష్ణుః శ్రీవిభావనః ।
శ్రీమదాన్త్య హరః శ్రీమాన్ శ్రీవత్సకృత లక్షణః ॥ 1॥
శ్రీనిధిః శ్రీవరః స్రగ్వీ శ్రీలక్ష్మీ కరపూజితః ।
శ్రీరతః శ్రీవిభుః సిన్ధుకన్యాపతిః అధోక్షజః ॥ 2॥
అచ్యుతశ్చామ్బుజగ్రీవః సహస్రారః సనాతనః ।
సమర్చితో వేదమూర్తిః సమతీత సురాగ్రజః ॥ 3॥
షట్కోణ మధ్యగో వీరః సర్వగోఽష్టభుజః ప్రభుః ।
చణ్డవేగో భీమరవః శిపివిష్టార్చితో హరిః ॥ 4॥
శాశ్వతః సకలః శ్యామః శ్యామలః శకటార్థనః ।
దైత్యారిః శారదస్కన్ధః సకటాక్షః శిరీషగః ॥ 5॥
శరపారిర్భక్తవశ్యః శశాఙ్కో వామనోవ్యయః ।
వరూథీవారిజః కఞ్జలోచనో వసుధాదిపః ॥ 6॥
వరేణ్యో వాహనోఽనన్తః చక్రపాణిర్గదాగ్రజః ।
గభీరో గోలకాధీశో గదాపణిస్సులోచనః ॥ 7॥
సహస్రాక్షః చతుర్బాహుః శఙ్ఖచక్ర గదాధరః ।
భీషణో భీతిదో భద్రో భీమాభీష్ట ఫలప్రదః ॥ 8॥
భీమార్చితో భీమసేనో భానువంశ ప్రకాశకః ।
ప్రహ్లాదవరదః బాలలోచనో లోకపూజితః ॥ 9॥
ఉత్తరామానదో మానీ మానవాభీష్ట సిద్ధిదః ।
భక్తపాలః పాపహారీ బలదో దహనధ్వజః ॥ 10॥
కరీశః కనకో దాతా కామపాల పురాతనః ।
అక్రూరః క్రూరజనకః క్రూరదంష్ట్రః కులాదిపః ॥ 11॥
క్రూరకర్మా క్రూరరూపి క్రూరహారీ కుశేశయః ।
మన్దరో మానినీకాన్తో మధుహా మాధవప్రియః ॥ 12॥
సుప్రతప్త స్వర్ణరూపీ బాణాసుర భుజాన్తకృత్ ।
ధరాధరో దానవారిర్దనుజేన్ద్రారి పూజితః ॥ 13॥
భాగ్యప్రదో మహాసత్త్వో విశ్వాత్మా విగతజ్వరః ।
సురాచార్యార్చితో వశ్యో వాసుదేవో వసుప్రదః ॥ 14॥
ప్రణతార్తిహరః శ్రేష్టః శరణ్యః పాపనాశనః ।
పావకో వారణాద్రీశో వైకుణ్ఠో విగతకల్మషః ॥ 15॥
వజ్రదంష్ట్రో వజ్రనఖో వాయురూపీ నిరాశ్రయః ।
నిరీహో నిస్పృహో నిత్యో నీతిజ్ఞో నీతిపావనః ॥ 16॥
నీరూపో నారదనుతో నకులాచల వాసకృత్ ।
నిత్యానన్దో బృహద్భానుః బృహదీశః పురాతనః ॥ 17॥
నిధినామధిపోఽనన్దో నరకార్ణవ తారకః ।
అగాధోఽవిరలో మర్త్యో జ్వాలాకేశః కకార్చ్చితః ॥ 18॥
తరుణస్తనుకృత్ భక్తః పరమః చిత్తసమ్భవః ।
చిన్త్యస్సత్వనిధిః సాగ్రస్చిదానన్దః శివప్రియః ॥ 19॥
శిన్శుమారశ్శతమఖః శాతకుమ్భ నిభప్రభః ।
భోక్తారుణేశో బలవాన్ బాలగ్రహ నివారకః ॥ 20॥
సర్వారిష్ట ప్రశమనో మహాభయ నివారకః ।
బన్ధుః సుబన్ధుః సుప్రీతస్సన్తుష్టస్సురసన్నుతః ॥ 21॥
బీజకేశ్యో బకో భానుః అమితార్చిర్పామ్పతిః ।
సుయజ్ఞో జ్యోతిషశ్శాన్తో విరూపాక్షః సురేశ్వరః ॥ 22॥
వహ్నిప్రాకార సంవీతో రక్తగర్భః ప్రభాకరః ।
సుశీలః సుభగః స్వక్షః సుముఖః సుఖదః సుఖీ ॥ 23॥
మహాసురః శిరచ్ఛేతా పాకశాసన వన్దితః ।
శతమూర్తి సహస్రారో హిరణ్య జ్యోతిరవ్యయః ॥ 24॥
మణ్డలీ మణ్డలాకారః చన్ద్రసూర్యాగ్ని లోచనః ।
ప్రభఞ్జనః తీక్ష్ణధారః ప్రశాన్తః శారదప్రియః ॥ 25॥
భక్తప్రియో బలిహరో లావణ్యోలక్షణప్రియః ।
విమలో దుర్లభస్సోమ్యస్సులభో భీమవిక్రమః ॥ 26॥
జితమన్యుః జితారాతిః మహాక్షో భృగుపూజితః ।
తత్త్వరూపః తత్త్వవేదిః సర్వతత్వ ప్రతిష్ఠితః ॥27॥
భావజ్ఞో బన్ధుజనకో దీనబన్ధుః పురాణవిత్ ।
శస్త్రేశో నిర్మతో నేతా నరో నానాసురప్రియః ॥ 28॥
నాభిచక్రో నతామిత్రో నధీశ కరపూజితః ।
దమనః కాలికః కర్మీ కాన్తః కాలార్థనః కవిః ॥ 29॥
వసున్ధరో వాయువేగో వరాహో వరుణాలయః ।
కమనీయకృతిః కాలః కమలాసన సేవితః ।
కృపాలుః కపిలః కామీ కామితార్థ ప్రదాయకః ॥ 30॥
ధర్మసేతుర్ధర్మపాలో ధర్మీ ధర్మమయః పరః ।
జ్వాలాజిమ్హః శిఖామౌలీః సురకార్య ప్రవర్తకః ॥ 31॥
కలాధరః సురారిఘ్నః కోపహా కాలరూపదృక్ ।
దాతాఽఽనన్దమయో దివ్యో బ్రహ్మరూపీ ప్రకాశకృత్ ॥ 32 ।
సర్వయజ్ఞమయో యజ్ఞో యజ్ఞభుక్ యజ్ఞభావనః ।
వహ్నిధ్వజో వహ్నిసఖో వఞ్జులద్రుమ మూలకః ॥ 33॥
దక్షహా దానకారీ చ నరో నారాయణప్రియః ।
దైత్యదణ్డధరో దాన్తః శుభ్రాఙ్గః శుభదాయకః ॥ 34॥
లోహితాక్షో మహారౌద్రౌ మాయారూపధరః ఖగః ।
ఉన్నతో భానుజః సాఙ్గో మహాచక్రః పరాక్రమీ ॥ 35॥
అగ్నీశోఽగ్నిమయః ద్వగ్నిలోచనోగ్ని సమప్రభః ।
అగ్నిమానగ్నిరసనో యుద్ధసేవీ రవిప్రియః ॥ 36॥
ఆశ్రిత ఘౌఘ విధ్వంసీ నిత్యానన్ద ప్రదాయకః ।
అసురఘ్నో మహాబాహూర్భీమకర్మా శుభప్రదః ॥ 37॥
శశాఙ్క ప్రణవాధారః సమస్థాశీ విషాపహః ।
తర్కో వితర్కో విమలో బిలకో బాదరాయణః ॥ 38॥
బదిరగ్నస్చక్రవాలః షట్కోణాన్తర్గతస్శిఖీః ।
దృతధన్వా శోడషాక్షో దీర్ఘబాహూర్దరీముఖః ॥ 39॥
ప్రసన్నో వామజనకో నిమ్నో నీతికరః శుచిః ।
నరభేది సింహరూపీ పురాధీశః పురన్దరః ॥ 40॥
రవిస్తుతో యూతపాలో యుతపారిస్సతాఙ్గతిః ।
హృషికేశో ద్విత్రమూర్తిః ద్విరష్టాయుదభృత్ వరః ॥ 41॥
దివాకరో నిశానాథో దిలీపార్చిత విగ్రహః ।
ధన్వన్తరిస్శ్యామలారిర్భక్తశోక వినాశకః ॥ 42॥
రిపుప్రాణ హరో జేతా శూరస్చాతుర్య విగ్రహః ।
విధాతా సచ్చిదానన్దస్సర్వదుష్ట నివారకః ॥ 43॥
ఉల్కో మహోల్కో రక్తోల్కస్సహస్రోల్కస్శతార్చిషః ।
బుద్ధో బౌద్ధహరో బౌద్ధ జనమోహో బుధాశ్రయః ॥ 44 ॥
పూర్ణబోధః పూర్ణరూపః పూర్ణకామో మహాద్యుతిః ।
పూర్ణమన్త్రః పూర్ణగాత్రః పూర్ణషాడ్గుణ్య విగ్రహః ॥ 45॥
పూర్ణనేమిః పూర్ననాభిః పూర్ణాశీ పూర్ణమానసః ।
పూర్ణసారః పూర్ణశక్తిః రఙ్గసేవి రణప్రియః ॥ 46॥
పూరితాశోఽరిష్టదాతి పూర్ణార్థః పూర్ణభూషణః ।
పద్మగర్భః పారిజాతః పరమిత్రస్శరాకృతిః ॥ 47॥
భూబృత్వపుః పుణ్యమూర్తి భూభృతాం పతిరాశుకః ।
భాగ్యోదయో భక్తవశ్యో గిరిజావల్లభప్రియః ॥ 48॥
గవిష్టో గజమానీశో గమనాగమన ప్రియః ।
బ్రహ్మచారి బన్ధుమానీ సుప్రతీకస్సువిక్రమః ॥ 49॥
శఙ్కరాభీష్టదో భవ్యః సాచివ్యస్సవ్యలక్షణః ।
మహాహంసస్సుఖకరో నాభాగ తనయార్చితః ॥ 50॥
కోటిసూర్యప్రభో దీప్తో విద్యుత్కోటి సమప్రభః ।
వజ్రకల్పో వజ్రసఖో వజ్రనిర్ఘాత నిస్వనః ॥ 51॥
గిరీశో మానదో మాన్యో నారాయణ కరాలయః ।
అనిరుద్ధః పరామర్షీ ఉపేన్ద్రః పూర్ణవిగ్రహః ॥ 52॥
ఆయుధేశస్శతారిఘ్నః శమనః శతసైనికః ।
సర్వాసుర వధోద్యుక్తః సూర్య దుర్మాన భేదకః ॥ 53॥
రాహువిప్లోషకారీ చ కాశీనగర దాహకః ।
పీయుషాంశు పరఞ్జ్యోతిః సమ్పూర్ణ క్రతుభుక్ ప్రభుః ॥ 54॥
మాన్ధాతృ వరదస్శుద్ధో హరసేవ్యస్శచీష్టదః ।
సహిష్ణుర్బలభుక్ వీరో లోకభృల్లోకనాయకః ॥55॥
దుర్వాసోముని దర్పఘ్నో జయతో విజయప్రియః ।
పురాధీశోఽసురారాతిః గోవిన్ద కరభూషణః ॥ 56॥
రథరూపీ రథాధీశః కాలచక్ర కృపానిధిః ।
చక్రరూపధరో విష్ణుః స్థూలసూక్ష్మశ్శిఖిప్రభః ॥ 57॥
శరణాగత సన్త్రాతా వేతాలారిర్మహాబలః ।
జ్ఞానదో వాక్పతిర్మానీ మహావేగో మహామణిః ॥ 58॥
విద్యుత్ కేశో విహారేశః పద్మయోనిః చతుర్భుజః ।
కామాత్మా కామదః కామీ కాలనేమి శిరోహరః ॥ 59॥
శుభ్రస్శుచీస్శునాసీరః శుక్రమిత్రః శుభాననః ।
వృషకాయో వృషారాతిః వృషభేన్ద్ర సుపూజితః ॥ 60॥
విశ్వమ్భరో వీతిహోత్రో వీర్యో విశ్వజనప్రియః ।
విశ్వకృత్ విశ్వభో విశ్వహర్తా సాహసకర్మకృత్ ॥ 61॥
బాణబాహూహరో జ్యోతిః పరాత్మా శోకనాశనః ।
విమలాదిపతిః పుణ్యో జ్ఞాతా జ్ఞేయః ప్రకాశకః ॥ 62॥
మ్లేచ్ఛ ప్రహారీ దుష్టఘ్నః సూర్యమణ్డలమధ్యగః ।
దిగమ్బరో వృశాద్రీశో వివిధాయుధ రూపకః ॥ 63॥
సత్వవాన్ సత్యవాగీశః సత్యధర్మ పరాయణః ।
రుద్రప్రీతికరో రుద్ర వరదో రుగ్విభేదకః ॥ 64॥
నారాయణో నక్రభేదీ గజేన్ద్ర పరిమోక్షకః ।
ధర్మప్రియః షడాధారో వేదాత్మా గుణసాగరః ॥ 65॥
గదామిత్రః పృథుభుజో రసాతల విభేదకః ।
తమోవైరీ మహాతేజాః మహారాజో మహాతపాః ॥ 66॥
సమస్తారిహరః శాన్త క్రూరో యోగేశ్వరేశ్వరః ।
స్థవిరస్స్వర్ణ వర్ణాఙ్గః శత్రుసైన్య వినాశకృత్ ॥ 67॥
ప్రాజ్ఞో విశ్వతనుత్రాతా శఋతిస్మృతిమయః కృతి ।
వ్యక్తావ్యక్త స్వరూపాంసః కాలచక్రః కలానిధిః ॥ 68॥
మహాధ్యుతిరమేయాత్మా వజ్రనేమిః ప్రభానిధిః ।
మహాస్ఫులిఙ్గ ధారార్చిః మహాయుద్ధ కృతచ్యుతః ॥ 69॥
కృతజ్ఞస్సహనో వాగ్మీ జ్వాలామాలా విభూషణః ।
చతుర్ముఖనుతః శ్రీమాన్ భ్రాజిష్ణుర్భక్తవత్సలః ॥ 70॥
చాతుర్యగమనశ్చక్రీ చాతుర్వర్గ ప్రదాయకః ।
విచిత్రమాల్యాభరణః తీక్ష్ణధారః సురార్చితః ॥ 71॥
యుగకృత్ యుగపాలశ్చ యుగసన్ధిర్యుగాన్తకృత్ ।
సుతీక్ష్ణారగణో గమ్యో బలిధ్వంసీ త్రిలోకపః ॥ 72॥
త్రినేత్రస్త్రిజగద్వన్ధ్యః తృణీకృత మహాసురః ।
త్రికాలజ్ఞస్త్రిలోకజ్ఞః త్రినాభిః త్రిజగత్ప్రియః ॥ 73॥
సర్వయన్త్రమయో మన్త్రస్సర్వశత్రు నిబర్హణః ।
సర్వగస్సర్వవిత్ సౌమ్యస్సర్వలోకహితఙ్కరః ॥74॥
ఆదిమూలః సద్గుణాఢ్యో వరేణ్యస్త్రిగుణాత్మకః ।
ధ్యానగమ్యః కల్మషఘ్నః కలిగర్వ ప్రభేదకః ॥ 75॥
కమనీయ తనుత్రాణః కుణ్డలీ మణ్డితాననః ।
సుకుణ్ఠీకృత చణ్డేశః సుసన్త్రస్థ షడాననః ॥ 76॥
విషాధీకృత విఘ్నేశో విగతానన్ద నన్దికః ।
మథిత ప్రమథవ్యూహః ప్రణత ప్రమదాధిపః ॥ 77॥
ప్రాణభిక్షా ప్రదోఽనన్తో లోకసాక్షీ మహాస్వనః ।
మేధావీ శాశ్వథోఽక్రూరః క్రూరకర్మాఽపరాజితః ॥ 78॥
అరీ దృష్టోఽప్రమేయాత్మా సున్దరశ్శత్రుతాపనః ।
యోగ యోగీశ్వరాధీశో భక్తాభీష్ట ప్రపూరకః ॥ 79॥
సర్వకామప్రదోఽచిన్త్యః శుభాఙ్గః కులవర్ధనః ।
నిర్వికారోఽన్తరూపో నరనారాయణప్రియః ॥ 80॥
మన్త్ర యన్త్ర స్వరూపాత్మా పరమన్త్ర ప్రభేదకః ।
భూతవేతాల విధ్వంసీ చణ్డ కూష్మాణ్డ ఖణ్డనః ॥ 81॥
యక్ష రక్షోగణ ధ్వంసీ మహాకృత్యా ప్రదాహకః ।
సకలీకృత మారీచః భైరవ గ్రహ భేదకః ॥ 82॥
చూర్ణికృత మహాభూతః కబలీకృత దుర్గ్రహః ।
సుదుర్గ్రహో జమ్భభేదీ సూచీముఖ నిషూదనః ॥ 83॥
వృకోదరబలోద్ధర్త్తా పురన్దర బలానుగః ।
అప్రమేయ బలః స్వామీ భక్తప్రీతి వివర్ధనః ॥ 84॥
మహాభూతేశ్వరశ్శూరో నిత్యస్శారదవిగ్రహః ।
ధర్మాధ్యక్షో విధర్మఘ్నః సుధర్మస్థాపకశ్శివః ॥ 85॥
విధూమజ్వలనో భానుర్భానుమాన్ భాస్వతాం పతిః ।
జగన్మోహన పాటీరస్సర్వోపద్రవ శోధకః ॥ 86॥
కులిశాభరణో జ్వాలావృతస్సౌభాగ్య వర్ధనః ।
గ్రహప్రధ్వంసకః స్వాత్మరక్షకో ధారణాత్మకః ॥ 87॥
సన్తాపనో వజ్రసారస్సుమేధాఽమృత సాగరః ।
సన్తాన పఞ్జరో బాణతాటఙ్కో వజ్రమాలికః ॥ 88॥
మేఖాలగ్నిశిఖో వజ్ర పఞ్జరస్ససురాఙ్కుశః ।
సర్వరోగ ప్రశమనో గాన్ధర్వ విశిఖాకృతిః ॥ 89॥
ప్రమోహ మణ్డలో భూత గ్రహ శఋఙ్ఖల కర్మకృత్ ।
కలావృతో మహాశఙ్ఖు ధారణస్శల్య చన్ద్రికః ॥ 90॥
ఛేదనో ధారకస్శల్య క్షూత్రోన్మూలన తత్పరః ।
బన్ధనావరణస్శల్య కృన్తనో వజ్రకీలకః ॥ 91॥
ప్రతీకబన్ధనో జ్వాలా మణ్డలస్శస్త్రధారణః ।
ఇన్ద్రాక్షీమాలికః కృత్యా దణ్డస్చిత్తప్రభేదకః ॥ 92॥
గ్రహ వాగురికస్సర్వ బన్ధనో వజ్రభేదకః ।
లఘుసన్తాన సఙ్కల్పో బద్ధగ్రహ విమోచనః ॥ 93॥
మౌలికాఞ్చన సన్ధాతా విపక్ష మతభేదకః ।
దిగ్బన్ధన కరస్సూచీ ముఖాగ్నిస్చిత్తపాతకః ॥ 94॥
చోరాగ్ని మణ్డలాకారః పరకఙ్కాల మర్దనః ।
తాన్త్రీకస్శత్రువంశఘ్నో నానానిగల మోచనః ॥ 95॥
సమస్థలోక సారఙ్గః సుమహా విషదూషణః ।
సుమహా మేరుకోదణ్డః సర్వ వశ్యకరేశ్వరః ॥ 96॥
నిఖిలాకర్షణపటుః సర్వ సమ్మోహ కర్మకృత్ ।
సంస్థమ్బన కరః సర్వ భూతోచ్చాటన తత్పరః ॥ 97॥
అహితామయ కారీ చ ద్విషన్మారణ కారకః ।
ఏకాయన గదామిత్ర విద్వేషణ పరాయణః ॥ 98॥
సర్వార్థ సిద్ధిదో దాతా విధాతా విశ్వపాలకః ।
విరూపాక్షో మహావక్షాః వరిష్టో మాధవప్రియః ॥ 99॥
అమిత్రకర్శన శాన్తః ప్రశాన్తః ప్రణతార్తిహా ।
రమణీయో రణోత్సాహో రక్తాక్షో రణపణ్డితః ॥ 100॥
రణాన్తకృత్ రతాకారః రతాఙ్గో రవిపూజితః ।
వీరహా వివిధాకారః వరుణారాధితో వశీః ।
సర్వ శత్రు వధాకాఙ్క్షీ శక్తిమాన్ భక్తమానదః ॥ 101॥
సర్వలోకధరః పుణ్యః పురుషః పురుషోత్తమః ।
పురాణః పుణ్డరీకాక్షః పరమర్మ ప్రభేదకః ॥ 102॥
వీరాసనగతో వర్మీ సర్వాధారో నిరఙ్కుశః ।
జగత్రక్షో జగన్మూర్తిః జగదానన్ద వర్ధనః ॥ 103॥
శారదః శకటారాతిః శఙ్కరస్శకటాకృతిః ।
విరక్తో రక్తవర్ణాఢ్యో రామసాయక రూపదృత్ ॥ 104॥
మహావరాహ్ దంష్ట్రాత్మా నృసింహ నగరాత్మకః ।
సమదృఙ్మోక్షదో వన్ధ్యో విహారీ వీతకల్మషః ॥ 105॥
గమ్భీరో గర్భగో గోప్తా గభస్తిర్గుహ్యగోగురుః ।
శ్రీధరః శ్రీరతస్శ్రాన్తః శత్రుఘ్నస్శఋతిగోచరః ॥ 106॥
పురాణో వితతో వీరః పవిత్రస్చరణాహ్వయః ।
మహాధీరో మహావీర్యో మహాబల పరాక్రమః ॥ 107॥
సువిగ్రహో విగ్రహఘ్నః సుమానీ మానదాయకః ।
మాయీ మాయాపహో మన్త్రీ మాన్యో మానవివర్ధనః ॥ 108॥
శత్రుసంహారకస్శూరః శుక్రారిశ్శఙ్కరార్చితః ।
సర్వాధారః పరఞ్జ్యోతిః ప్రాణః ప్రాణభృతచ్యుతః ॥ 109॥
చన్ద్రధామాఽప్రతిద్వన్దః పరమాత్మా సుదుర్గమః ।
విశుద్ధాత్మా మహాతేజాః పుణ్యశ్లోకః పురాణవిత్ ॥ 110॥
సమస్థ జగదాధారో విజేతా విక్రమః క్రమః ।
ఆదిదేవో ధ్రువో దృశ్యః సాత్త్వికః ప్రీతివర్ధనః ॥ 111॥
సర్వలోకాశ్రయస్సేవ్యః సర్వాత్మా వంశవర్ధనః ।
దురాధర్షః ప్రకాశాత్మా సర్వదృక్ సర్వవిత్సమః ॥ 112॥
సద్గతిస్సత్వసమ్పన్నః నిత్యసఙ్కల్ప కల్పకః ।
వర్ణీ వాచస్పతిర్వాగ్మీ మహాశక్తిః కలానిధిః ॥ 113॥
అన్తరిక్షగతిః కల్యః కలికాలుష్య మోచనః ।
సత్యధర్మః ప్రసన్నాత్మా ప్రకృష్టో వ్యోమవాహనః ॥ 114॥
శితధారస్శిఖి రౌద్రో భద్రో రుద్రసుపూజితః ।
దరిముఖాగ్నిజమ్భఘ్నో వీరహా వాసవప్రియః ॥ 115॥
దుస్తరస్సుదురారోహో దుర్జ్ఞేయో దుష్టనిగ్రహః ।
భూతావాసో భూతహన్తా భూతేశో భూతభావనః ॥ 116॥
భావజ్ఞో భవరోగఘ్నో మనోవేగీ మహాభుజః ।
సర్వదేవమయః కాన్తః స్మృతిమాన్ సర్వపావనః ॥ 117॥
నీతిమన్ సర్వజిత్ సౌమ్యో మహర్షీరపరాజితః ।
రుద్రామ్బరీష వరదో జితమాయః పురాతనః ॥ 118॥
అధ్యాత్మ నిలయో భోక్తా సమ్పూర్ణస్సర్వకామదః ।
సత్యోఽక్షరో గభీరాత్మా విశ్వభర్తా మరీచిమాన్ ॥ 119॥
నిరఞ్జనో జితభ్రాంశుః అగ్నిగర్భోఽగ్ని గోచరః ।
సర్వజిత్ సమ్భవో విష్ణుః పూజ్యో మన్త్రవితక్రియః ॥ 120॥
శతావర్త్తః కలానాథః కాలః కాలమయో హరిః ।
అరూపో రూపసమ్పన్నో విశ్వరూపో విరూపకృత్ ॥ 121॥
స్వామ్యాత్మా సమరశ్లాఘీ సువ్రతో విజయాంవితః ।
చణ్డ్ఘ్నస్చణ్డకిరణః చతురస్చారణప్రియః ॥ 122॥
పుణ్యకీర్తిః పరామర్షీ నృసింహో నాభిమధ్యగః ।
యజ్ఞాత్మ యజ్ఞసఙ్కల్పో యజ్ఞకేతుర్మహేశ్వరః ॥ 123॥
జితారిర్యజ్ఞనిలయశ్శరణ్యశ్శకటాకృతిః ।
ఉత్త్మోఽనుత్త్మోనఙ్గస్సాఙ్గస్సర్వాఙ్గ శోభనః ॥ 124॥
కాలాగ్నిః కాలనేమిఘ్నః కామి కారుణ్యసాగరః ।
రమానన్దకరో రామో రజనీశాన్తరస్థితః ॥ 125॥
సంవర్ధన సమరాంవేషీ ద్విషత్ప్రాణ పరిగ్రహః ।
126
మహాభిమానీ సన్ధాతా సర్వాధీశో మహాగురుః ॥ 126
సిద్ధః సర్వజగద్యోనిః సిద్ధార్థస్సర్వసిద్ధిదః ।
చతుర్వేదమయశ్శాస్థా సర్వశాస్త్ర విశారదః ॥ 127 ॥
తిరస్కృతార్క తేజస్కో భాస్కరారాధితశ్శుభః ।
వ్యాపీ విశ్వమ్భరో వ్యగ్రః స్వయఞ్జ్యోతిరనన్తకృత్ ॥ 128॥
జయశీలో జయాకాఙ్క్షీ జాతవేదో జయప్రదః ।
కవిః కల్యాణదః కామ్యో మోక్షదో మోహనాకృతిః ॥ 129॥
కుఙ్కుమారుణ సర్వాఙ్గ కమలాక్షః కవీశ్వరః ।
సువిక్రమో నిష్కలఙ్కో విశ్వక్సేనో విహారకృత్ ॥ 130॥
కదమ్బాసుర విధ్వంసీ కేతనగ్రహ దాహకః ।
జుగుప్సాగ్నస్తీక్ష్ణధారో వైకుణ్ఠ భుజవాసకృత్ ॥ 131॥
సారజ్ఞః కరుణామూర్తిః వైష్ణవో విష్ణుభక్తిదః ।
సుక్రుతజ్ఞో మహోదారో దుష్కృతఘ్నస్సువిగ్రహః ॥ 132॥
సర్వాభీష్ట ప్రదోఽన్తో నిత్యానన్దో గుణాకరః ।
చక్రీ కున్దధరః ఖడ్గీ పరశ్వత ధరోఽగ్నిభృత్ ॥ 133॥
దృతాఙ్కుశో దణ్డధరః శక్తిహస్థస్సుశఙ్ఖభ్రుత్ ।
ధన్వీ దృతమహాపాశో హలి ముసలభూషణః ॥ 134॥
గదాయుధధరో వజ్రీ మహాశూల లసత్భుజః ।
సమస్తాయుధ సమ్పూర్ణస్సుదర్శన మహాప్రభుః ॥ 135॥
॥ ఫలశఋతిః ॥
ఇతి సౌదర్శనం దివ్యం గుహ్యం నామసహస్రకమ్ ।
సర్వసిద్ధికరం సర్వ యన్త్ర మన్త్రాత్మకం పరమ్ ॥ 136॥
ఏతన్నామ సహస్రం తు నిత్యం యః పఠేత్ సుధీః ।
శఋణోతి వా శ్రావయతి తస్య సిద్ధిః కరస్తితా ॥ 137॥
దైత్యానాం దేవశత్రూణాం దుర్జయానాం మహౌజసామ్ ।
వినాశార్థమిదం దేవి హరో రాసాధితం మయా ॥ 138॥
శత్రుసంహారకమిదం సర్వదా జయవర్ధనమ్ ।
జల శైల మహారణ్య దుర్గమేషు మహాపతి ॥ 139॥
భయఙ్కరేషు శాపత్సు సమ్ప్రాప్తేషు మహత్సుచ ।
యస్సకృత్ పఠనం కుర్యాత్ తస్య నైవ భవేత్ భయమ్ ॥ 140॥
బ్రహ్మఘ్నశ్చ పశుఘ్నశ్చ మాతాపితౄ వినిన్దకః ।
దేవానాం దూషకశ్చాపి గురుతల్పగతోఽపి వా ॥ 141॥
జప్త్వా సకృతిదం స్తోత్రం ముచ్యతే సర్వకిల్బిషైః ।
తిష్ఠన్ గచ్ఛన్ స్వపన్ భుఞ్జన్ జాగ్రన్నపి హసన్నపి ॥ 142॥
సుదర్శన నృసింహేతి యో వదేత్తు సకృన్నరః ।
స వై న లిప్యతే పాపైః భుక్తిం ముక్తిం చ విన్దతి ॥ 143॥
ఆదయో వ్యాదయస్సర్వే రోగా రోగాదిదేవతాః ।
శీఘ్రం నశ్యన్తి తే సర్వే పఠనాత్తస్య వై నృణామ్ ॥ 144॥
బహూనాత్ర కిముక్తేన జప్త్వేదం మన్త్ర పుష్కలమ్ ।
యత్ర మర్త్యశ్చరేత్ తత్ర రక్షతి శ్రీసుదర్శనః ॥ 145॥
ఇతి శ్రీ విహగేశ్వర ఉత్తరఖణ్డే ఉమామహేశ్వరసంవాదే
మన్త్రవిధానే శ్రీ సుదర్శన సహస్రనామ స్తోత్రం నామ
షోడశ ప్రకాశః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrī gaṇeśāya namaḥ ||
śrīsudarśana parabrahmaṇe namaḥ ||
atha śrīsudarśana sahasranāma stotram ||
kailāsaśikhare ramye muktāmāṇikya maṇḍape |
raktasiṃhāsanāsīnaṃ pramathaiḥ parivāritam || 1||
baddhāñjalipuṭā bhūtvā papraccha vinayānvitā |
bhartāraṃ sarvadharmajñaṃ pārvatī parameśvaram || 2||
pārvatī --
yat tvayoktaṃ jagannātha subhruśaṃ kṣemamicchatām |
saudarśanaṃ rute śāstraṃ nāsticānyaditi prabho || 3||
tatra kācit vivakṣāsthi tamarthaṃ prati me prabho |
evamuktastvahirbuddhnyaḥ pārvatīṃ pratyuvāca tām || 4||
ahirbuddhnya --
saṃśayo yadi te tatra taṃ brūhi tvaṃ varānane |
ityevamuktā girijā giriśena mahātmanā || 5||
punaḥ provāca sarvajñaṃ jñānamudrādharaṃ patim ||
pārvatyuvāca --
loke saudarśanaṃ mantraṃ yantrantattat prayogavat || 6||
sarvaṃ vijñātumabhyatra yathāvat samanuṣṭhitum |
ativelamaśaktānāṃ taṃ mārgaṃ bhṛśamīchtām || 7||
ko mārgaḥ kā kathisteṣāṃ kāryasiddhiḥ kathaṃ bhavet |
etanme brūhi lokeśa tvadanyaḥ ko vadetamum || 8||
īśvara uvāca --
ahaṃ te kathayiśyāmi sarva siddhikaraṃ śubham |
anāyāsena yajjaptvā narassiddhimavāpnuyāt || 9||
taśca saudarśanaṃ divyaṃ guhyaṃ nāmasahasrakam |
niyamāt paṭhatāṃ nṝṇāṃ cintitārtha pradāyakam || 10||
tasya nāmasahasrasya so'hameva ṛṣiḥ smṛtaḥ |
chandonuṣṭup devatā tu paramātmā sudarśanaḥ || 11||
śrīṃ bījaṃ hrīṃ tu śaktissā klīṃ kīlakamudāhṛtam |
samastābhīṣṭa sidhyarthe viniyoga udāhṛtaḥ || 12||
śaṅkhaṃ cakraṃ ca cāpādi dhyānamasya samīritam ||
dhyānaṃ --
śaṅkhaṃ cakraṃ ca cāpaṃ paraśumasimiśuṃ śūla pāśāṅkuśābjam
bibhrāṇaṃ vajrakheṭau hala musala gadā kundamatyugra daṃṣṭram |
jvālā keśaṃ trinetraṃ jvala dalananibhaṃ hāra keyūra bhūṣam
dhyāyet ṣaṭkoṇa saṃsthaṃ sakala ripujana prāṇa saṃhāri cakram ||
|| hariḥ om ||
śrīcakraḥ śrīkaraḥ śrīśaḥ śrīviṣṇuḥ śrīvibhāvanaḥ |
śrīmadāntya haraḥ śrīmān śrīvatsakṛta lakṣaṇaḥ || 1||
śrīnidhiḥ śrīvaraḥ sragvī śrīlakṣmī karapūjitaḥ |
śrīrataḥ śrīvibhuḥ sindhukanyāpatiḥ adhokṣajaḥ || 2||
acyutaścāmbujagrīvaḥ sahasrāraḥ sanātanaḥ |
samarcito vedamūrtiḥ samatīta surāgrajaḥ || 3||
ṣaṭkoṇa madhyago vīraḥ sarvago'ṣṭabhujaḥ prabhuḥ |
caṇḍavego bhīmaravaḥ śipiviṣṭārcito hariḥ || 4||
śāśvataḥ sakalaḥ śyāmaḥ śyāmalaḥ śakaṭārthanaḥ |
daityāriḥ śāradaskandhaḥ sakaṭākṣaḥ śirīṣagaḥ || 5||
śarapārirbhaktavaśyaḥ śaśāṅko vāmanovyayaḥ |
varūthīvārijaḥ kañjalocano vasudhādipaḥ || 6||
vareṇyo vāhano'nantaḥ cakrapāṇirgadāgrajaḥ |
gabhīro golakādhīśo gadāpaṇissulocanaḥ || 7||
sahasrākṣaḥ caturbāhuḥ śaṅkhacakra gadādharaḥ |
bhīṣaṇo bhītido bhadro bhīmābhīṣṭa phalapradaḥ || 8||
bhīmārcito bhīmaseno bhānuvaṃśa prakāśakaḥ |
prahlādavaradaḥ bālalocano lokapūjitaḥ || 9||
uttarāmānado mānī mānavābhīṣṭa siddhidaḥ |
bhaktapālaḥ pāpahārī balado dahanadhvajaḥ || 10||
karīśaḥ kanako dātā kāmapāla purātanaḥ |
akrūraḥ krūrajanakaḥ krūradaṃṣṭraḥ kulādipaḥ || 11||
krūrakarmā krūrarūpi krūrahārī kuśeśayaḥ |
mandaro māninīkānto madhuhā mādhavapriyaḥ || 12||
supratapta svarṇarūpī bāṇāsura bhujāntakṛt |
dharādharo dānavārirdanujendrāri pūjitaḥ || 13||
bhāgyaprado mahāsattvo viśvātmā vigatajvaraḥ |
surācāryārcito vaśyo vāsudevo vasupradaḥ || 14||
praṇatārtiharaḥ śreṣṭaḥ śaraṇyaḥ pāpanāśanaḥ |
pāvako vāraṇādrīśo vaikuṇṭho vigatakalmaṣaḥ || 15||
vajradaṃṣṭro vajranakho vāyurūpī nirāśrayaḥ |
nirīho nispṛho nityo nītijño nītipāvanaḥ || 16||
nīrūpo nāradanuto nakulācala vāsakṛt |
nityānando bṛhadbhānuḥ bṛhadīśaḥ purātanaḥ || 17||
nidhināmadhipo'nando narakārṇava tārakaḥ |
agādho'viralo martyo jvālākeśaḥ kakārccitaḥ || 18||
taruṇastanukṛt bhaktaḥ paramaḥ cittasambhavaḥ |
cintyassatvanidhiḥ sāgrascidānandaḥ śivapriyaḥ || 19||
śinśumāraśśatamakhaḥ śātakumbha nibhaprabhaḥ |
bhoktāruṇeśo balavān bālagraha nivārakaḥ || 20||
sarvāriṣṭa praśamano mahābhaya nivārakaḥ |
bandhuḥ subandhuḥ suprītassantuṣṭassurasannutaḥ || 21||
bījakeśyo bako bhānuḥ amitārcirpāmpatiḥ |
suyajño jyotiṣaśśānto virūpākṣaḥ sureśvaraḥ || 22||
vahniprākāra saṃvīto raktagarbhaḥ prabhākaraḥ |
suśīlaḥ subhagaḥ svakṣaḥ sumukhaḥ sukhadaḥ sukhī || 23||
mahāsuraḥ śiracchetā pākaśāsana vanditaḥ |
śatamūrti sahasrāro hiraṇya jyotiravyayaḥ || 24||
maṇḍalī maṇḍalākāraḥ candrasūryāgni locanaḥ |
prabhañjanaḥ tīkṣṇadhāraḥ praśāntaḥ śāradapriyaḥ || 25||
bhaktapriyo baliharo lāvaṇyolakṣaṇapriyaḥ |
vimalo durlabhassomyassulabho bhīmavikramaḥ || 26||
jitamanyuḥ jitārātiḥ mahākṣo bhṛgupūjitaḥ |
tattvarūpaḥ tattvavediḥ sarvatatva pratiṣṭhitaḥ ||27||
bhāvajño bandhujanako dīnabandhuḥ purāṇavit |
śastreśo nirmato netā naro nānāsurapriyaḥ || 28||
nābhicakro natāmitro nadhīśa karapūjitaḥ |
damanaḥ kālikaḥ karmī kāntaḥ kālārthanaḥ kaviḥ || 29||
vasundharo vāyuvego varāho varuṇālayaḥ |
kamanīyakṛtiḥ kālaḥ kamalāsana sevitaḥ |
kṛpāluḥ kapilaḥ kāmī kāmitārtha pradāyakaḥ || 30||
dharmaseturdharmapālo dharmī dharmamayaḥ paraḥ |
jvālājimhaḥ śikhāmaulīḥ surakārya pravartakaḥ || 31||
kalādharaḥ surārighnaḥ kopahā kālarūpadṛk |
dātā''nandamayo divyo brahmarūpī prakāśakṛt || 32 |
sarvayajñamayo yajño yajñabhuk yajñabhāvanaḥ |
vahnidhvajo vahnisakho vañjuladruma mūlakaḥ || 33||
dakṣahā dānakārī ca naro nārāyaṇapriyaḥ |
daityadaṇḍadharo dāntaḥ śubhrāṅgaḥ śubhadāyakaḥ || 34||
lohitākṣo mahāraudrau māyārūpadharaḥ khagaḥ |
unnato bhānujaḥ sāṅgo mahācakraḥ parākramī || 35||
agnīśo'gnimayaḥ dvagnilocanogni samaprabhaḥ |
agnimānagnirasano yuddhasevī ravipriyaḥ || 36||
āśrita ghaugha vidhvaṃsī nityānanda pradāyakaḥ |
asuraghno mahābāhūrbhīmakarmā śubhapradaḥ || 37||
śaśāṅka praṇavādhāraḥ samasthāśī viṣāpahaḥ |
tarko vitarko vimalo bilako bādarāyaṇaḥ || 38||
badiragnascakravālaḥ ṣaṭkoṇāntargatasśikhīḥ |
dṛtadhanvā śoḍaṣākṣo dīrghabāhūrdarīmukhaḥ || 39||
prasanno vāmajanako nimno nītikaraḥ śuciḥ |
narabhedi siṃharūpī purādhīśaḥ purandaraḥ || 40||
ravistuto yūtapālo yutapārissatāṅgatiḥ |
hṛṣikeśo dvitramūrtiḥ dviraṣṭāyudabhṛt varaḥ || 41||
divākaro niśānātho dilīpārcita vigrahaḥ |
dhanvantarisśyāmalārirbhaktaśoka vināśakaḥ || 42||
ripuprāṇa haro jetā śūrascāturya vigrahaḥ |
vidhātā saccidānandassarvaduṣṭa nivārakaḥ || 43||
ulko maholko raktolkassahasrolkasśatārciṣaḥ |
buddho bauddhaharo bauddha janamoho budhāśrayaḥ || 44 ||
pūrṇabodhaḥ pūrṇarūpaḥ pūrṇakāmo mahādyutiḥ |
pūrṇamantraḥ pūrṇagātraḥ pūrṇaṣāḍguṇya vigrahaḥ || 45||
pūrṇanemiḥ pūrnanābhiḥ pūrṇāśī pūrṇamānasaḥ |
pūrṇasāraḥ pūrṇaśaktiḥ raṅgasevi raṇapriyaḥ || 46||
pūritāśo'riṣṭadāti pūrṇārthaḥ pūrṇabhūṣaṇaḥ |
padmagarbhaḥ pārijātaḥ paramitrasśarākṛtiḥ || 47||
bhūbṛtvapuḥ puṇyamūrti bhūbhṛtāṃ patirāśukaḥ |
bhāgyodayo bhaktavaśyo girijāvallabhapriyaḥ || 48||
gaviṣṭo gajamānīśo gamanāgamana priyaḥ |
brahmacāri bandhumānī supratīkassuvikramaḥ || 49||
śaṅkarābhīṣṭado bhavyaḥ sācivyassavyalakṣaṇaḥ |
mahāhaṃsassukhakaro nābhāga tanayārcitaḥ || 50||
koṭisūryaprabho dīpto vidyutkoṭi samaprabhaḥ |
vajrakalpo vajrasakho vajranirghāta nisvanaḥ || 51||
girīśo mānado mānyo nārāyaṇa karālayaḥ |
aniruddhaḥ parāmarṣī upendraḥ pūrṇavigrahaḥ || 52||
āyudheśasśatārighnaḥ śamanaḥ śatasainikaḥ |
sarvāsura vadhodyuktaḥ sūrya durmāna bhedakaḥ || 53||
rāhuviploṣakārī ca kāśīnagara dāhakaḥ |
pīyuṣāṃśu parañjyotiḥ sampūrṇa kratubhuk prabhuḥ || 54||
māndhātṛ varadasśuddho harasevyasśacīṣṭadaḥ |
sahiṣṇurbalabhuk vīro lokabhṛllokanāyakaḥ ||55||
durvāsomuni darpaghno jayato vijayapriyaḥ |
purādhīśo'surārātiḥ govinda karabhūṣaṇaḥ || 56||
ratharūpī rathādhīśaḥ kālacakra kṛpānidhiḥ |
cakrarūpadharo viṣṇuḥ sthūlasūkṣmaśśikhiprabhaḥ || 57||
śaraṇāgata santrātā vetālārirmahābalaḥ |
jñānado vākpatirmānī mahāvego mahāmaṇiḥ || 58||
vidyut keśo vihāreśaḥ padmayoniḥ caturbhujaḥ |
kāmātmā kāmadaḥ kāmī kālanemi śiroharaḥ || 59||
śubhrasśucīsśunāsīraḥ śukramitraḥ śubhānanaḥ |
vṛṣakāyo vṛṣārātiḥ vṛṣabhendra supūjitaḥ || 60||
viśvambharo vītihotro vīryo viśvajanapriyaḥ |
viśvakṛt viśvabho viśvahartā sāhasakarmakṛt || 61||
bāṇabāhūharo jyotiḥ parātmā śokanāśanaḥ |
vimalādipatiḥ puṇyo jñātā jñeyaḥ prakāśakaḥ || 62||
mleccha prahārī duṣṭaghnaḥ sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |
digambaro vṛśādrīśo vividhāyudha rūpakaḥ || 63||
satvavān satyavāgīśaḥ satyadharma parāyaṇaḥ |
rudraprītikaro rudra varado rugvibhedakaḥ || 64||
nārāyaṇo nakrabhedī gajendra parimokṣakaḥ |
dharmapriyaḥ ṣaḍādhāro vedātmā guṇasāgaraḥ || 65||
gadāmitraḥ pṛthubhujo rasātala vibhedakaḥ |
tamovairī mahātejāḥ mahārājo mahātapāḥ || 66||
samastāriharaḥ śānta krūro yogeśvareśvaraḥ |
sthavirassvarṇa varṇāṅgaḥ śatrusainya vināśakṛt || 67||
prājño viśvatanutrātā śaṛtismṛtimayaḥ kṛti |
vyaktāvyakta svarūpāṃsaḥ kālacakraḥ kalānidhiḥ || 68||
mahādhyutirameyātmā vajranemiḥ prabhānidhiḥ |
mahāsphuliṅga dhārārciḥ mahāyuddha kṛtacyutaḥ || 69||
kṛtajñassahano vāgmī jvālāmālā vibhūṣaṇaḥ |
caturmukhanutaḥ śrīmān bhrājiṣṇurbhaktavatsalaḥ || 70||
cāturyagamanaścakrī cāturvarga pradāyakaḥ |
vicitramālyābharaṇaḥ tīkṣṇadhāraḥ surārcitaḥ || 71||
yugakṛt yugapālaśca yugasandhiryugāntakṛt |
sutīkṣṇāragaṇo gamyo balidhvaṃsī trilokapaḥ || 72||
trinetrastrijagadvandhyaḥ tṛṇīkṛta mahāsuraḥ |
trikālajñastrilokajñaḥ trinābhiḥ trijagatpriyaḥ || 73||
sarvayantramayo mantrassarvaśatru nibarhaṇaḥ |
sarvagassarvavit saumyassarvalokahitaṅkaraḥ ||74||
ādimūlaḥ sadguṇāḍhyo vareṇyastriguṇātmakaḥ |
dhyānagamyaḥ kalmaṣaghnaḥ kaligarva prabhedakaḥ || 75||
kamanīya tanutrāṇaḥ kuṇḍalī maṇḍitānanaḥ |
sukuṇṭhīkṛta caṇḍeśaḥ susantrastha ṣaḍānanaḥ || 76||
viṣādhīkṛta vighneśo vigatānanda nandikaḥ |
mathita pramathavyūhaḥ praṇata pramadādhipaḥ || 77||
prāṇabhikṣā prado'nanto lokasākṣī mahāsvanaḥ |
medhāvī śāśvatho'krūraḥ krūrakarmā'parājitaḥ || 78||
arī dṛṣṭo'prameyātmā sundaraśśatrutāpanaḥ |
yoga yogīśvarādhīśo bhaktābhīṣṭa prapūrakaḥ || 79||
sarvakāmaprado'cintyaḥ śubhāṅgaḥ kulavardhanaḥ |
nirvikāro'ntarūpo naranārāyaṇapriyaḥ || 80||
mantra yantra svarūpātmā paramantra prabhedakaḥ |
bhūtavetāla vidhvaṃsī caṇḍa kūṣmāṇḍa khaṇḍanaḥ || 81||
yakṣa rakṣogaṇa dhvaṃsī mahākṛtyā pradāhakaḥ |
sakalīkṛta mārīcaḥ bhairava graha bhedakaḥ || 82||
cūrṇikṛta mahābhūtaḥ kabalīkṛta durgrahaḥ |
sudurgraho jambhabhedī sūcīmukha niṣūdanaḥ || 83||
vṛkodarabaloddharttā purandara balānugaḥ |
aprameya balaḥ svāmī bhaktaprīti vivardhanaḥ || 84||
mahābhūteśvaraśśūro nityasśāradavigrahaḥ |
dharmādhyakṣo vidharmaghnaḥ sudharmasthāpakaśśivaḥ || 85||
vidhūmajvalano bhānurbhānumān bhāsvatāṃ patiḥ |
jaganmohana pāṭīrassarvopadrava śodhakaḥ || 86||
kuliśābharaṇo jvālāvṛtassaubhāgya vardhanaḥ |
grahapradhvaṃsakaḥ svātmarakṣako dhāraṇātmakaḥ || 87||
santāpano vajrasārassumedhā'mṛta sāgaraḥ |
santāna pañjaro bāṇatāṭaṅko vajramālikaḥ || 88||
mekhālagniśikho vajra pañjarassasurāṅkuśaḥ |
sarvaroga praśamano gāndharva viśikhākṛtiḥ || 89||
pramoha maṇḍalo bhūta graha śaṛṅkhala karmakṛt |
kalāvṛto mahāśaṅkhu dhāraṇasśalya candrikaḥ || 90||
chedano dhārakasśalya kṣūtronmūlana tatparaḥ |
bandhanāvaraṇasśalya kṛntano vajrakīlakaḥ || 91||
pratīkabandhano jvālā maṇḍalasśastradhāraṇaḥ |
indrākṣīmālikaḥ kṛtyā daṇḍascittaprabhedakaḥ || 92||
graha vāgurikassarva bandhano vajrabhedakaḥ |
laghusantāna saṅkalpo baddhagraha vimocanaḥ || 93||
maulikāñcana sandhātā vipakṣa matabhedakaḥ |
digbandhana karassūcī mukhāgniscittapātakaḥ || 94||
corāgni maṇḍalākāraḥ parakaṅkāla mardanaḥ |
tāntrīkasśatruvaṃśaghno nānānigala mocanaḥ || 95||
samasthaloka sāraṅgaḥ sumahā viṣadūṣaṇaḥ |
sumahā merukodaṇḍaḥ sarva vaśyakareśvaraḥ || 96||
nikhilākarṣaṇapaṭuḥ sarva sammoha karmakṛt |
saṃsthambana karaḥ sarva bhūtoccāṭana tatparaḥ || 97||
ahitāmaya kārī ca dviṣanmāraṇa kārakaḥ |
ekāyana gadāmitra vidveṣaṇa parāyaṇaḥ || 98||
sarvārtha siddhido dātā vidhātā viśvapālakaḥ |
virūpākṣo mahāvakṣāḥ variṣṭo mādhavapriyaḥ || 99||
amitrakarśana śāntaḥ praśāntaḥ praṇatārtihā |
ramaṇīyo raṇotsāho raktākṣo raṇapaṇḍitaḥ || 100||
raṇāntakṛt ratākāraḥ ratāṅgo ravipūjitaḥ |
vīrahā vividhākāraḥ varuṇārādhito vaśīḥ |
sarva śatru vadhākāṅkṣī śaktimān bhaktamānadaḥ || 101||
sarvalokadharaḥ puṇyaḥ puruṣaḥ puruṣottamaḥ |
purāṇaḥ puṇḍarīkākṣaḥ paramarma prabhedakaḥ || 102||
vīrāsanagato varmī sarvādhāro niraṅkuśaḥ |
jagatrakṣo jaganmūrtiḥ jagadānanda vardhanaḥ || 103||
śāradaḥ śakaṭārātiḥ śaṅkarasśakaṭākṛtiḥ |
virakto raktavarṇāḍhyo rāmasāyaka rūpadṛt || 104||
mahāvarāh daṃṣṭrātmā nṛsiṃha nagarātmakaḥ |
samadṛṅmokṣado vandhyo vihārī vītakalmaṣaḥ || 105||
gambhīro garbhago goptā gabhastirguhyagoguruḥ |
śrīdharaḥ śrīratasśrāntaḥ śatrughnasśaṛtigocaraḥ || 106||
purāṇo vitato vīraḥ pavitrascaraṇāhvayaḥ |
mahādhīro mahāvīryo mahābala parākramaḥ || 107||
suvigraho vigrahaghnaḥ sumānī mānadāyakaḥ |
māyī māyāpaho mantrī mānyo mānavivardhanaḥ || 108||
śatrusaṃhārakasśūraḥ śukrāriśśaṅkarārcitaḥ |
sarvādhāraḥ parañjyotiḥ prāṇaḥ prāṇabhṛtacyutaḥ || 109||
candradhāmā'pratidvandaḥ paramātmā sudurgamaḥ |
viśuddhātmā mahātejāḥ puṇyaślokaḥ purāṇavit || 110||
samastha jagadādhāro vijetā vikramaḥ kramaḥ |
ādidevo dhruvo dṛśyaḥ sāttvikaḥ prītivardhanaḥ || 111||
sarvalokāśrayassevyaḥ sarvātmā vaṃśavardhanaḥ |
durādharṣaḥ prakāśātmā sarvadṛk sarvavitsamaḥ || 112||
sadgatissatvasampannaḥ nityasaṅkalpa kalpakaḥ |
varṇī vācaspatirvāgmī mahāśaktiḥ kalānidhiḥ || 113||
antarikṣagatiḥ kalyaḥ kalikāluṣya mocanaḥ |
satyadharmaḥ prasannātmā prakṛṣṭo vyomavāhanaḥ || 114||
śitadhārasśikhi raudro bhadro rudrasupūjitaḥ |
darimukhāgnijambhaghno vīrahā vāsavapriyaḥ || 115||
dustarassudurāroho durjñeyo duṣṭanigrahaḥ |
bhūtāvāso bhūtahantā bhūteśo bhūtabhāvanaḥ || 116||
bhāvajño bhavarogaghno manovegī mahābhujaḥ |
sarvadevamayaḥ kāntaḥ smṛtimān sarvapāvanaḥ || 117||
nītiman sarvajit saumyo maharṣīraparājitaḥ |
rudrāmbarīṣa varado jitamāyaḥ purātanaḥ || 118||
adhyātma nilayo bhoktā sampūrṇassarvakāmadaḥ |
satyo'kṣaro gabhīrātmā viśvabhartā marīcimān || 119||
nirañjano jitabhrāṃśuḥ agnigarbho'gni gocaraḥ |
sarvajit sambhavo viṣṇuḥ pūjyo mantravitakriyaḥ || 120||
śatāvarttaḥ kalānāthaḥ kālaḥ kālamayo hariḥ |
arūpo rūpasampanno viśvarūpo virūpakṛt || 121||
svāmyātmā samaraślāghī suvrato vijayāṃvitaḥ |
caṇḍghnascaṇḍakiraṇaḥ caturascāraṇapriyaḥ || 122||
puṇyakīrtiḥ parāmarṣī nṛsiṃho nābhimadhyagaḥ |
yajñātma yajñasaṅkalpo yajñaketurmaheśvaraḥ || 123||
jitāriryajñanilayaśśaraṇyaśśakaṭākṛtiḥ |
uttmo'nuttmonaṅgassāṅgassarvāṅga śobhanaḥ || 124||
kālāgniḥ kālanemighnaḥ kāmi kāruṇyasāgaraḥ |
ramānandakaro rāmo rajanīśāntarasthitaḥ || 125||
saṃvardhana samarāṃveṣī dviṣatprāṇa parigrahaḥ |
mahābhimānī sandhātā sarvādhīśo mahāguruḥ || 126
siddhaḥ sarvajagadyoniḥ siddhārthassarvasiddhidaḥ |
caturvedamayaśśāsthā sarvaśāstra viśāradaḥ || 127 ||
tiraskṛtārka tejasko bhāskarārādhitaśśubhaḥ |
vyāpī viśvambharo vyagraḥ svayañjyotiranantakṛt || 128||
jayaśīlo jayākāṅkṣī jātavedo jayapradaḥ |
kaviḥ kalyāṇadaḥ kāmyo mokṣado mohanākṛtiḥ || 129||
kuṅkumāruṇa sarvāṅga kamalākṣaḥ kavīśvaraḥ |
suvikramo niṣkalaṅko viśvakseno vihārakṛt || 130||
kadambāsura vidhvaṃsī ketanagraha dāhakaḥ |
jugupsāgnastīkṣṇadhāro vaikuṇṭha bhujavāsakṛt || 131||
sārajñaḥ karuṇāmūrtiḥ vaiṣṇavo viṣṇubhaktidaḥ |
sukrutajño mahodāro duṣkṛtaghnassuvigrahaḥ || 132||
sarvābhīṣṭa prado'nto nityānando guṇākaraḥ |
cakrī kundadharaḥ khaḍgī paraśvata dharo'gnibhṛt || 133||
dṛtāṅkuśo daṇḍadharaḥ śaktihasthassuśaṅkhabhrut |
dhanvī dṛtamahāpāśo hali musalabhūṣaṇaḥ || 134||
gadāyudhadharo vajrī mahāśūla lasatbhujaḥ |
samastāyudha sampūrṇassudarśana mahāprabhuḥ || 135||
|| phalaśaṛtiḥ ||
iti saudarśanaṃ divyaṃ guhyaṃ nāmasahasrakam |
sarvasiddhikaraṃ sarva yantra mantrātmakaṃ param || 136||
etannāma sahasraṃ tu nityaṃ yaḥ paṭhet sudhīḥ |
śaṛṇoti vā śrāvayati tasya siddhiḥ karastitā || 137||
daityānāṃ devaśatrūṇāṃ durjayānāṃ mahaujasām |
vināśārthamidaṃ devi haro rāsādhitaṃ mayā || 138||
śatrusaṃhārakamidaṃ sarvadā jayavardhanam |
jala śaila mahāraṇya durgameṣu mahāpati || 139||
bhayaṅkareṣu śāpatsu samprāpteṣu mahatsuca |
yassakṛt paṭhanaṃ kuryāt tasya naiva bhavet bhayam || 140||
brahmaghnaśca paśughnaśca mātāpitṝ vinindakaḥ |
devānāṃ dūṣakaścāpi gurutalpagato'pi vā || 141||
japtvā sakṛtidaṃ stotraṃ mucyate sarvakilbiṣaiḥ |
tiṣṭhan gacchan svapan bhuñjan jāgrannapi hasannapi || 142||
sudarśana nṛsiṃheti yo vadettu sakṛnnaraḥ |
sa vai na lipyate pāpaiḥ bhuktiṃ muktiṃ ca vindati || 143||
ādayo vyādayassarve rogā rogādidevatāḥ |
śīghraṃ naśyanti te sarve paṭhanāttasya vai nṛṇām || 144||
bahūnātra kimuktena japtvedaṃ mantra puṣkalam |
yatra martyaścaret tatra rakṣati śrīsudarśanaḥ || 145||
iti śrī vihageśvara uttarakhaṇḍe umāmaheśvarasaṃvāde
mantravidhāne śrī sudarśana sahasranāma stotraṃ nāma
ṣoḍaśa prakāśaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्री गणेशाय नमः ॥
श्रीसुदर्शन परब्रह्मणे नमः ॥
अथ श्रीसुदर्शन सहस्रनाम स्तोत्रम् ॥
कैलासशिखरे रम्ये मुक्तामाणिक्य मण्डपे ।
रक्तसिंहासनासीनं प्रमथैः परिवारितम् ॥ 1॥
बद्धाञ्जलिपुटा भूत्वा पप्रच्छ विनयान्विता ।
भर्तारं सर्वधर्मज्ञं पार्वती परमेश्वरम् ॥ 2॥
पार्वती --
यत् त्वयोक्तं जगन्नाथ सुभ्रुशं क्षेममिच्छताम् ।
सौदर्शनं रुते शास्त्रं नास्तिचान्यदिति प्रभो ॥ 3॥
तत्र काचित् विवक्षास्थि तमर्थं प्रति मे प्रभो ।
एवमुक्तस्त्वहिर्बुद्ध्न्यः पार्वतीं प्रत्युवाच ताम् ॥ 4॥
अहिर्बुद्ध्न्य --
संशयो यदि ते तत्र तं ब्रूहि त्वं वरानने ।
इत्येवमुक्ता गिरिजा गिरिशेन महात्मना ॥ 5॥
पुनः प्रोवाच सर्वज्ञं ज्ञानमुद्राधरं पतिम् ॥
पार्वत्युवाच --
लोके सौदर्शनं मन्त्रं यन्त्रन्तत्तत् प्रयोगवत् ॥ 6॥
सर्वं विज्ञातुमभ्यत्र यथावत् समनुष्ठितुम् ।
अतिवेलमशक्तानां तं मार्गं भृशमीछ्ताम् ॥ 7॥
को मार्गः का कथिस्तेषां कार्यसिद्धिः कथं भवेत् ।
एतन्मे ब्रूहि लोकेश त्वदन्यः को वदेतमुम् ॥ 8॥
ईश्वर उवाच --
अहं ते कथयिश्यामि सर्व सिद्धिकरं शुभम् ।
अनायासेन यज्जप्त्वा नरस्सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ 9॥
तश्च सौदर्शनं दिव्यं गुह्यं नामसहस्रकम् ।
नियमात् पठतां नॄणां चिन्तितार्थ प्रदायकम् ॥ 10॥
तस्य नामसहस्रस्य सोऽहमेव ऋषिः स्मृतः ।
छन्दोनुष्टुप् देवता तु परमात्मा सुदर्शनः ॥ 11॥
श्रीं बीजं ह्रीं तु शक्तिस्सा क्लीं कीलकमुदाहृतम् ।
समस्ताभीष्ट सिध्यर्थे विनियोग उदाहृतः ॥ 12॥
शङ्खं चक्रं च चापादि ध्यानमस्य समीरितम् ॥
ध्यानं --
शङ्खं चक्रं च चापं परशुमसिमिशुं शूल पाशाङ्कुशाब्जम्
बिभ्राणं वज्रखेटौ हल मुसल गदा कुन्दमत्युग्र दंष्ट्रम् ।
ज्वाला केशं त्रिनेत्रं ज्वल दलननिभं हार केयूर भूषम्
ध्यायेत् षट्कोण संस्थं सकल रिपुजन प्राण संहारि चक्रम् ॥
॥ हरिः ओम् ॥
श्रीचक्रः श्रीकरः श्रीशः श्रीविष्णुः श्रीविभावनः ।
श्रीमदान्त्य हरः श्रीमान् श्रीवत्सकृत लक्षणः ॥ 1॥
श्रीनिधिः श्रीवरः स्रग्वी श्रीलक्ष्मी करपूजितः ।
श्रीरतः श्रीविभुः सिन्धुकन्यापतिः अधोक्षजः ॥ 2॥
अच्युतश्चाम्बुजग्रीवः सहस्रारः सनातनः ।
समर्चितो वेदमूर्तिः समतीत सुराग्रजः ॥ 3॥
षट्कोण मध्यगो वीरः सर्वगोऽष्टभुजः प्रभुः ।
चण्डवेगो भीमरवः शिपिविष्टार्चितो हरिः ॥ 4॥
शाश्वतः सकलः श्यामः श्यामलः शकटार्थनः ।
दैत्यारिः शारदस्कन्धः सकटाक्षः शिरीषगः ॥ 5॥
शरपारिर्भक्तवश्यः शशाङ्को वामनोव्ययः ।
वरूथीवारिजः कञ्जलोचनो वसुधादिपः ॥ 6॥
वरेण्यो वाहनोऽनन्तः चक्रपाणिर्गदाग्रजः ।
गभीरो गोलकाधीशो गदापणिस्सुलोचनः ॥ 7॥
सहस्राक्षः चतुर्बाहुः शङ्खचक्र गदाधरः ।
भीषणो भीतिदो भद्रो भीमाभीष्ट फलप्रदः ॥ 8॥
भीमार्चितो भीमसेनो भानुवंश प्रकाशकः ।
प्रह्लादवरदः बाललोचनो लोकपूजितः ॥ 9॥
उत्तरामानदो मानी मानवाभीष्ट सिद्धिदः ।
भक्तपालः पापहारी बलदो दहनध्वजः ॥ 10॥
करीशः कनको दाता कामपाल पुरातनः ।
अक्रूरः क्रूरजनकः क्रूरदंष्ट्रः कुलादिपः ॥ 11॥
क्रूरकर्मा क्रूररूपि क्रूरहारी कुशेशयः ।
मन्दरो मानिनीकान्तो मधुहा माधवप्रियः ॥ 12॥
सुप्रतप्त स्वर्णरूपी बाणासुर भुजान्तकृत् ।
धराधरो दानवारिर्दनुजेन्द्रारि पूजितः ॥ 13॥
भाग्यप्रदो महासत्त्वो विश्वात्मा विगतज्वरः ।
सुराचार्यार्चितो वश्यो वासुदेवो वसुप्रदः ॥ 14॥
प्रणतार्तिहरः श्रेष्टः शरण्यः पापनाशनः ।
पावको वारणाद्रीशो वैकुण्ठो विगतकल्मषः ॥ 15॥
वज्रदंष्ट्रो वज्रनखो वायुरूपी निराश्रयः ।
निरीहो निस्पृहो नित्यो नीतिज्ञो नीतिपावनः ॥ 16॥
नीरूपो नारदनुतो नकुलाचल वासकृत् ।
नित्यानन्दो बृहद्भानुः बृहदीशः पुरातनः ॥ 17॥
निधिनामधिपोऽनन्दो नरकार्णव तारकः ।
अगाधोऽविरलो मर्त्यो ज्वालाकेशः ककार्च्चितः ॥ 18॥
तरुणस्तनुकृत् भक्तः परमः चित्तसम्भवः ।
चिन्त्यस्सत्वनिधिः साग्रस्चिदानन्दः शिवप्रियः ॥ 19॥
शिन्शुमारश्शतमखः शातकुम्भ निभप्रभः ।
भोक्तारुणेशो बलवान् बालग्रह निवारकः ॥ 20॥
सर्वारिष्ट प्रशमनो महाभय निवारकः ।
बन्धुः सुबन्धुः सुप्रीतस्सन्तुष्टस्सुरसन्नुतः ॥ 21॥
बीजकेश्यो बको भानुः अमितार्चिर्पाम्पतिः ।
सुयज्ञो ज्योतिषश्शान्तो विरूपाक्षः सुरेश्वरः ॥ 22॥
वह्निप्राकार संवीतो रक्तगर्भः प्रभाकरः ।
सुशीलः सुभगः स्वक्षः सुमुखः सुखदः सुखी ॥ 23॥
महासुरः शिरच्छेता पाकशासन वन्दितः ।
शतमूर्ति सहस्रारो हिरण्य ज्योतिरव्ययः ॥ 24॥
मण्डली मण्डलाकारः चन्द्रसूर्याग्नि लोचनः ।
प्रभञ्जनः तीक्ष्णधारः प्रशान्तः शारदप्रियः ॥ 25॥
भक्तप्रियो बलिहरो लावण्योलक्षणप्रियः ।
विमलो दुर्लभस्सोम्यस्सुलभो भीमविक्रमः ॥ 26॥
जितमन्युः जितारातिः महाक्षो भृगुपूजितः ।
तत्त्वरूपः तत्त्ववेदिः सर्वतत्व प्रतिष्ठितः ॥27॥
भावज्ञो बन्धुजनको दीनबन्धुः पुराणवित् ।
शस्त्रेशो निर्मतो नेता नरो नानासुरप्रियः ॥ 28॥
नाभिचक्रो नतामित्रो नधीश करपूजितः ।
दमनः कालिकः कर्मी कान्तः कालार्थनः कविः ॥ 29॥
वसुन्धरो वायुवेगो वराहो वरुणालयः ।
कमनीयकृतिः कालः कमलासन सेवितः ।
कृपालुः कपिलः कामी कामितार्थ प्रदायकः ॥ 30॥
धर्मसेतुर्धर्मपालो धर्मी धर्ममयः परः ।
ज्वालाजिम्हः शिखामौलीः सुरकार्य प्रवर्तकः ॥ 31॥
कलाधरः सुरारिघ्नः कोपहा कालरूपदृक् ।
दाताऽऽनन्दमयो दिव्यो ब्रह्मरूपी प्रकाशकृत् ॥ 32 ।
सर्वयज्ञमयो यज्ञो यज्ञभुक् यज्ञभावनः ।
वह्निध्वजो वह्निसखो वञ्जुलद्रुम मूलकः ॥ 33॥
दक्षहा दानकारी च नरो नारायणप्रियः ।
दैत्यदण्डधरो दान्तः शुभ्राङ्गः शुभदायकः ॥ 34॥
लोहिताक्षो महारौद्रौ मायारूपधरः खगः ।
उन्नतो भानुजः साङ्गो महाचक्रः पराक्रमी ॥ 35॥
अग्नीशोऽग्निमयः द्वग्निलोचनोग्नि समप्रभः ।
अग्निमानग्निरसनो युद्धसेवी रविप्रियः ॥ 36॥
आश्रित घौघ विध्वंसी नित्यानन्द प्रदायकः ।
असुरघ्नो महाबाहूर्भीमकर्मा शुभप्रदः ॥ 37॥
शशाङ्क प्रणवाधारः समस्थाशी विषापहः ।
तर्को वितर्को विमलो बिलको बादरायणः ॥ 38॥
बदिरग्नस्चक्रवालः षट्कोणान्तर्गतस्शिखीः ।
दृतधन्वा शोडषाक्षो दीर्घबाहूर्दरीमुखः ॥ 39॥
प्रसन्नो वामजनको निम्नो नीतिकरः शुचिः ।
नरभेदि सिंहरूपी पुराधीशः पुरन्दरः ॥ 40॥
रविस्तुतो यूतपालो युतपारिस्सताङ्गतिः ।
हृषिकेशो द्वित्रमूर्तिः द्विरष्टायुदभृत् वरः ॥ 41॥
दिवाकरो निशानाथो दिलीपार्चित विग्रहः ।
धन्वन्तरिस्श्यामलारिर्भक्तशोक विनाशकः ॥ 42॥
रिपुप्राण हरो जेता शूरस्चातुर्य विग्रहः ।
विधाता सच्चिदानन्दस्सर्वदुष्ट निवारकः ॥ 43॥
उल्को महोल्को रक्तोल्कस्सहस्रोल्कस्शतार्चिषः ।
बुद्धो बौद्धहरो बौद्ध जनमोहो बुधाश्रयः ॥ 44 ॥
पूर्णबोधः पूर्णरूपः पूर्णकामो महाद्युतिः ।
पूर्णमन्त्रः पूर्णगात्रः पूर्णषाड्गुण्य विग्रहः ॥ 45॥
पूर्णनेमिः पूर्ननाभिः पूर्णाशी पूर्णमानसः ।
पूर्णसारः पूर्णशक्तिः रङ्गसेवि रणप्रियः ॥ 46॥
पूरिताशोऽरिष्टदाति पूर्णार्थः पूर्णभूषणः ।
पद्मगर्भः पारिजातः परमित्रस्शराकृतिः ॥ 47॥
भूबृत्वपुः पुण्यमूर्ति भूभृतां पतिराशुकः ।
भाग्योदयो भक्तवश्यो गिरिजावल्लभप्रियः ॥ 48॥
गविष्टो गजमानीशो गमनागमन प्रियः ।
ब्रह्मचारि बन्धुमानी सुप्रतीकस्सुविक्रमः ॥ 49॥
शङ्कराभीष्टदो भव्यः साचिव्यस्सव्यलक्षणः ।
महाहंसस्सुखकरो नाभाग तनयार्चितः ॥ 50॥
कोटिसूर्यप्रभो दीप्तो विद्युत्कोटि समप्रभः ।
वज्रकल्पो वज्रसखो वज्रनिर्घात निस्वनः ॥ 51॥
गिरीशो मानदो मान्यो नारायण करालयः ।
अनिरुद्धः परामर्षी उपेन्द्रः पूर्णविग्रहः ॥ 52॥
आयुधेशस्शतारिघ्नः शमनः शतसैनिकः ।
सर्वासुर वधोद्युक्तः सूर्य दुर्मान भेदकः ॥ 53॥
राहुविप्लोषकारी च काशीनगर दाहकः ।
पीयुषांशु परञ्ज्योतिः सम्पूर्ण क्रतुभुक् प्रभुः ॥ 54॥
मान्धातृ वरदस्शुद्धो हरसेव्यस्शचीष्टदः ।
सहिष्णुर्बलभुक् वीरो लोकभृल्लोकनायकः ॥55॥
दुर्वासोमुनि दर्पघ्नो जयतो विजयप्रियः ।
पुराधीशोऽसुरारातिः गोविन्द करभूषणः ॥ 56॥
रथरूपी रथाधीशः कालचक्र कृपानिधिः ।
चक्ररूपधरो विष्णुः स्थूलसूक्ष्मश्शिखिप्रभः ॥ 57॥
शरणागत सन्त्राता वेतालारिर्महाबलः ।
ज्ञानदो वाक्पतिर्मानी महावेगो महामणिः ॥ 58॥
विद्युत् केशो विहारेशः पद्मयोनिः चतुर्भुजः ।
कामात्मा कामदः कामी कालनेमि शिरोहरः ॥ 59॥
शुभ्रस्शुचीस्शुनासीरः शुक्रमित्रः शुभाननः ।
वृषकायो वृषारातिः वृषभेन्द्र सुपूजितः ॥ 60॥
विश्वम्भरो वीतिहोत्रो वीर्यो विश्वजनप्रियः ।
विश्वकृत् विश्वभो विश्वहर्ता साहसकर्मकृत् ॥ 61॥
बाणबाहूहरो ज्योतिः परात्मा शोकनाशनः ।
विमलादिपतिः पुण्यो ज्ञाता ज्ञेयः प्रकाशकः ॥ 62॥
म्लेच्छ प्रहारी दुष्टघ्नः सूर्यमण्डलमध्यगः ।
दिगम्बरो वृशाद्रीशो विविधायुध रूपकः ॥ 63॥
सत्ववान् सत्यवागीशः सत्यधर्म परायणः ।
रुद्रप्रीतिकरो रुद्र वरदो रुग्विभेदकः ॥ 64॥
नारायणो नक्रभेदी गजेन्द्र परिमोक्षकः ।
धर्मप्रियः षडाधारो वेदात्मा गुणसागरः ॥ 65॥
गदामित्रः पृथुभुजो रसातल विभेदकः ।
तमोवैरी महातेजाः महाराजो महातपाः ॥ 66॥
समस्तारिहरः शान्त क्रूरो योगेश्वरेश्वरः ।
स्थविरस्स्वर्ण वर्णाङ्गः शत्रुसैन्य विनाशकृत् ॥ 67॥
प्राज्ञो विश्वतनुत्राता शऋतिस्मृतिमयः कृति ।
व्यक्ताव्यक्त स्वरूपांसः कालचक्रः कलानिधिः ॥ 68॥
महाध्युतिरमेयात्मा वज्रनेमिः प्रभानिधिः ।
महास्फुलिङ्ग धारार्चिः महायुद्ध कृतच्युतः ॥ 69॥
कृतज्ञस्सहनो वाग्मी ज्वालामाला विभूषणः ।
चतुर्मुखनुतः श्रीमान् भ्राजिष्णुर्भक्तवत्सलः ॥ 70॥
चातुर्यगमनश्चक्री चातुर्वर्ग प्रदायकः ।
विचित्रमाल्याभरणः तीक्ष्णधारः सुरार्चितः ॥ 71॥
युगकृत् युगपालश्च युगसन्धिर्युगान्तकृत् ।
सुतीक्ष्णारगणो गम्यो बलिध्वंसी त्रिलोकपः ॥ 72॥
त्रिनेत्रस्त्रिजगद्वन्ध्यः तृणीकृत महासुरः ।
त्रिकालज्ञस्त्रिलोकज्ञः त्रिनाभिः त्रिजगत्प्रियः ॥ 73॥
सर्वयन्त्रमयो मन्त्रस्सर्वशत्रु निबर्हणः ।
सर्वगस्सर्ववित् सौम्यस्सर्वलोकहितङ्करः ॥74॥
आदिमूलः सद्गुणाढ्यो वरेण्यस्त्रिगुणात्मकः ।
ध्यानगम्यः कल्मषघ्नः कलिगर्व प्रभेदकः ॥ 75॥
कमनीय तनुत्राणः कुण्डली मण्डिताननः ।
सुकुण्ठीकृत चण्डेशः सुसन्त्रस्थ षडाननः ॥ 76॥
विषाधीकृत विघ्नेशो विगतानन्द नन्दिकः ।
मथित प्रमथव्यूहः प्रणत प्रमदाधिपः ॥ 77॥
प्राणभिक्षा प्रदोऽनन्तो लोकसाक्षी महास्वनः ।
मेधावी शाश्वथोऽक्रूरः क्रूरकर्माऽपराजितः ॥ 78॥
अरी दृष्टोऽप्रमेयात्मा सुन्दरश्शत्रुतापनः ।
योग योगीश्वराधीशो भक्ताभीष्ट प्रपूरकः ॥ 79॥
सर्वकामप्रदोऽचिन्त्यः शुभाङ्गः कुलवर्धनः ।
निर्विकारोऽन्तरूपो नरनारायणप्रियः ॥ 80॥
मन्त्र यन्त्र स्वरूपात्मा परमन्त्र प्रभेदकः ।
भूतवेताल विध्वंसी चण्ड कूष्माण्ड खण्डनः ॥ 81॥
यक्ष रक्षोगण ध्वंसी महाकृत्या प्रदाहकः ।
सकलीकृत मारीचः भैरव ग्रह भेदकः ॥ 82॥
चूर्णिकृत महाभूतः कबलीकृत दुर्ग्रहः ।
सुदुर्ग्रहो जम्भभेदी सूचीमुख निषूदनः ॥ 83॥
वृकोदरबलोद्धर्त्ता पुरन्दर बलानुगः ।
अप्रमेय बलः स्वामी भक्तप्रीति विवर्धनः ॥ 84॥
महाभूतेश्वरश्शूरो नित्यस्शारदविग्रहः ।
धर्माध्यक्षो विधर्मघ्नः सुधर्मस्थापकश्शिवः ॥ 85॥
विधूमज्वलनो भानुर्भानुमान् भास्वतां पतिः ।
जगन्मोहन पाटीरस्सर्वोपद्रव शोधकः ॥ 86॥
कुलिशाभरणो ज्वालावृतस्सौभाग्य वर्धनः ।
ग्रहप्रध्वंसकः स्वात्मरक्षको धारणात्मकः ॥ 87॥
सन्तापनो वज्रसारस्सुमेधाऽमृत सागरः ।
सन्तान पञ्जरो बाणताटङ्को वज्रमालिकः ॥ 88॥
मेखालग्निशिखो वज्र पञ्जरस्ससुराङ्कुशः ।
सर्वरोग प्रशमनो गान्धर्व विशिखाकृतिः ॥ 89॥
प्रमोह मण्डलो भूत ग्रह शऋङ्खल कर्मकृत् ।
कलावृतो महाशङ्खु धारणस्शल्य चन्द्रिकः ॥ 90॥
छेदनो धारकस्शल्य क्षूत्रोन्मूलन तत्परः ।
बन्धनावरणस्शल्य कृन्तनो वज्रकीलकः ॥ 91॥
प्रतीकबन्धनो ज्वाला मण्डलस्शस्त्रधारणः ।
इन्द्राक्षीमालिकः कृत्या दण्डस्चित्तप्रभेदकः ॥ 92॥
ग्रह वागुरिकस्सर्व बन्धनो वज्रभेदकः ।
लघुसन्तान सङ्कल्पो बद्धग्रह विमोचनः ॥ 93॥
मौलिकाञ्चन सन्धाता विपक्ष मतभेदकः ।
दिग्बन्धन करस्सूची मुखाग्निस्चित्तपातकः ॥ 94॥
चोराग्नि मण्डलाकारः परकङ्काल मर्दनः ।
तान्त्रीकस्शत्रुवंशघ्नो नानानिगल मोचनः ॥ 95॥
समस्थलोक सारङ्गः सुमहा विषदूषणः ।
सुमहा मेरुकोदण्डः सर्व वश्यकरेश्वरः ॥ 96॥
निखिलाकर्षणपटुः सर्व सम्मोह कर्मकृत् ।
संस्थम्बन करः सर्व भूतोच्चाटन तत्परः ॥ 97॥
अहितामय कारी च द्विषन्मारण कारकः ।
एकायन गदामित्र विद्वेषण परायणः ॥ 98॥
सर्वार्थ सिद्धिदो दाता विधाता विश्वपालकः ।
विरूपाक्षो महावक्षाः वरिष्टो माधवप्रियः ॥ 99॥
अमित्रकर्शन शान्तः प्रशान्तः प्रणतार्तिहा ।
रमणीयो रणोत्साहो रक्ताक्षो रणपण्डितः ॥ 100॥
रणान्तकृत् रताकारः रताङ्गो रविपूजितः ।
वीरहा विविधाकारः वरुणाराधितो वशीः ।
सर्व शत्रु वधाकाङ्क्षी शक्तिमान् भक्तमानदः ॥ 101॥
सर्वलोकधरः पुण्यः पुरुषः पुरुषोत्तमः ।
पुराणः पुण्डरीकाक्षः परमर्म प्रभेदकः ॥ 102॥
वीरासनगतो वर्मी सर्वाधारो निरङ्कुशः ।
जगत्रक्षो जगन्मूर्तिः जगदानन्द वर्धनः ॥ 103॥
शारदः शकटारातिः शङ्करस्शकटाकृतिः ।
विरक्तो रक्तवर्णाढ्यो रामसायक रूपदृत् ॥ 104॥
महावराह् दंष्ट्रात्मा नृसिंह नगरात्मकः ।
समदृङ्मोक्षदो वन्ध्यो विहारी वीतकल्मषः ॥ 105॥
गम्भीरो गर्भगो गोप्ता गभस्तिर्गुह्यगोगुरुः ।
श्रीधरः श्रीरतस्श्रान्तः शत्रुघ्नस्शऋतिगोचरः ॥ 106॥
पुराणो विततो वीरः पवित्रस्चरणाह्वयः ।
महाधीरो महावीर्यो महाबल पराक्रमः ॥ 107॥
सुविग्रहो विग्रहघ्नः सुमानी मानदायकः ।
मायी मायापहो मन्त्री मान्यो मानविवर्धनः ॥ 108॥
शत्रुसंहारकस्शूरः शुक्रारिश्शङ्करार्चितः ।
सर्वाधारः परञ्ज्योतिः प्राणः प्राणभृतच्युतः ॥ 109॥
चन्द्रधामाऽप्रतिद्वन्दः परमात्मा सुदुर्गमः ।
विशुद्धात्मा महातेजाः पुण्यश्लोकः पुराणवित् ॥ 110॥
समस्थ जगदाधारो विजेता विक्रमः क्रमः ।
आदिदेवो ध्रुवो दृश्यः सात्त्विकः प्रीतिवर्धनः ॥ 111॥
सर्वलोकाश्रयस्सेव्यः सर्वात्मा वंशवर्धनः ।
दुराधर्षः प्रकाशात्मा सर्वदृक् सर्ववित्समः ॥ 112॥
सद्गतिस्सत्वसम्पन्नः नित्यसङ्कल्प कल्पकः ।
वर्णी वाचस्पतिर्वाग्मी महाशक्तिः कलानिधिः ॥ 113॥
अन्तरिक्षगतिः कल्यः कलिकालुष्य मोचनः ।
सत्यधर्मः प्रसन्नात्मा प्रकृष्टो व्योमवाहनः ॥ 114॥
शितधारस्शिखि रौद्रो भद्रो रुद्रसुपूजितः ।
दरिमुखाग्निजम्भघ्नो वीरहा वासवप्रियः ॥ 115॥
दुस्तरस्सुदुरारोहो दुर्ज्ञेयो दुष्टनिग्रहः ।
भूतावासो भूतहन्ता भूतेशो भूतभावनः ॥ 116॥
भावज्ञो भवरोगघ्नो मनोवेगी महाभुजः ।
सर्वदेवमयः कान्तः स्मृतिमान् सर्वपावनः ॥ 117॥
नीतिमन् सर्वजित् सौम्यो महर्षीरपराजितः ।
रुद्राम्बरीष वरदो जितमायः पुरातनः ॥ 118॥
अध्यात्म निलयो भोक्ता सम्पूर्णस्सर्वकामदः ।
सत्योऽक्षरो गभीरात्मा विश्वभर्ता मरीचिमान् ॥ 119॥
निरञ्जनो जितभ्रांशुः अग्निगर्भोऽग्नि गोचरः ।
सर्वजित् सम्भवो विष्णुः पूज्यो मन्त्रवितक्रियः ॥ 120॥
शतावर्त्तः कलानाथः कालः कालमयो हरिः ।
अरूपो रूपसम्पन्नो विश्वरूपो विरूपकृत् ॥ 121॥
स्वाम्यात्मा समरश्लाघी सुव्रतो विजयांवितः ।
चण्ड्घ्नस्चण्डकिरणः चतुरस्चारणप्रियः ॥ 122॥
पुण्यकीर्तिः परामर्षी नृसिंहो नाभिमध्यगः ।
यज्ञात्म यज्ञसङ्कल्पो यज्ञकेतुर्महेश्वरः ॥ 123॥
जितारिर्यज्ञनिलयश्शरण्यश्शकटाकृतिः ।
उत्त्मोऽनुत्त्मोनङ्गस्साङ्गस्सर्वाङ्ग शोभनः ॥ 124॥
कालाग्निः कालनेमिघ्नः कामि कारुण्यसागरः ।
रमानन्दकरो रामो रजनीशान्तरस्थितः ॥ 125॥
संवर्धन समरांवेषी द्विषत्प्राण परिग्रहः ।
महाभिमानी सन्धाता सर्वाधीशो महागुरुः ॥ 126
सिद्धः सर्वजगद्योनिः सिद्धार्थस्सर्वसिद्धिदः ।
चतुर्वेदमयश्शास्था सर्वशास्त्र विशारदः ॥ 127 ॥
तिरस्कृतार्क तेजस्को भास्कराराधितश्शुभः ।
व्यापी विश्वम्भरो व्यग्रः स्वयञ्ज्योतिरनन्तकृत् ॥ 128॥
जयशीलो जयाकाङ्क्षी जातवेदो जयप्रदः ।
कविः कल्याणदः काम्यो मोक्षदो मोहनाकृतिः ॥ 129॥
कुङ्कुमारुण सर्वाङ्ग कमलाक्षः कवीश्वरः ।
सुविक्रमो निष्कलङ्को विश्वक्सेनो विहारकृत् ॥ 130॥
कदम्बासुर विध्वंसी केतनग्रह दाहकः ।
जुगुप्साग्नस्तीक्ष्णधारो वैकुण्ठ भुजवासकृत् ॥ 131॥
सारज्ञः करुणामूर्तिः वैष्णवो विष्णुभक्तिदः ।
सुक्रुतज्ञो महोदारो दुष्कृतघ्नस्सुविग्रहः ॥ 132॥
सर्वाभीष्ट प्रदोऽन्तो नित्यानन्दो गुणाकरः ।
चक्री कुन्दधरः खड्गी परश्वत धरोऽग्निभृत् ॥ 133॥
दृताङ्कुशो दण्डधरः शक्तिहस्थस्सुशङ्खभ्रुत् ।
धन्वी दृतमहापाशो हलि मुसलभूषणः ॥ 134॥
गदायुधधरो वज्री महाशूल लसत्भुजः ।
समस्तायुध सम्पूर्णस्सुदर्शन महाप्रभुः ॥ 135॥
॥ फलशऋतिः ॥
इति सौदर्शनं दिव्यं गुह्यं नामसहस्रकम् ।
सर्वसिद्धिकरं सर्व यन्त्र मन्त्रात्मकं परम् ॥ 136॥
एतन्नाम सहस्रं तु नित्यं यः पठेत् सुधीः ।
शऋणोति वा श्रावयति तस्य सिद्धिः करस्तिता ॥ 137॥
दैत्यानां देवशत्रूणां दुर्जयानां महौजसाम् ।
विनाशार्थमिदं देवि हरो रासाधितं मया ॥ 138॥
शत्रुसंहारकमिदं सर्वदा जयवर्धनम् ।
जल शैल महारण्य दुर्गमेषु महापति ॥ 139॥
भयङ्करेषु शापत्सु सम्प्राप्तेषु महत्सुच ।
यस्सकृत् पठनं कुर्यात् तस्य नैव भवेत् भयम् ॥ 140॥
ब्रह्मघ्नश्च पशुघ्नश्च मातापितॄ विनिन्दकः ।
देवानां दूषकश्चापि गुरुतल्पगतोऽपि वा ॥ 141॥
जप्त्वा सकृतिदं स्तोत्रं मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ।
तिष्ठन् गच्छन् स्वपन् भुञ्जन् जाग्रन्नपि हसन्नपि ॥ 142॥
सुदर्शन नृसिंहेति यो वदेत्तु सकृन्नरः ।
स वै न लिप्यते पापैः भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति ॥ 143॥
आदयो व्यादयस्सर्वे रोगा रोगादिदेवताः ।
शीघ्रं नश्यन्ति ते सर्वे पठनात्तस्य वै नृणाम् ॥ 144॥
बहूनात्र किमुक्तेन जप्त्वेदं मन्त्र पुष्कलम् ।
यत्र मर्त्यश्चरेत् तत्र रक्षति श्रीसुदर्शनः ॥ 145॥
इति श्री विहगेश्वर उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे
मन्त्रविधाने श्री सुदर्शन सहस्रनाम स्तोत्रं नाम
षोडश प्रकाशः ॥
śrī gaṇeśāya namaḥ ||
śrīsudarśana parabrahmaṇe namaḥ ||
atha śrīsudarśana sahasranāma stotram ||
kailāsaśikhare ramye muktāmāṇikya maṇḍape |
raktasiṃhāsanāsīnaṃ pramathaiḥ parivāritam || 1||
baddhāñjalipuṭā bhūtvā papraccha vinayānvitā |
bhartāraṃ sarvadharmajñaṃ pārvatī parameśvaram || 2||
pārvatī --
yat tvayoktaṃ jagannātha subhruśaṃ kṣemamicchatām |
saudarśanaṃ rute śāstraṃ nāsticānyaditi prabho || 3||
tatra kācit vivakṣāsthi tamarthaṃ prati me prabho |
evamuktastvahirbuddhnyaḥ pārvatīṃ pratyuvāca tām || 4||
ahirbuddhnya --
saṃśayo yadi te tatra taṃ brūhi tvaṃ varānane |
ityevamuktā girijā giriśena mahātmanā || 5||
punaḥ provāca sarvajñaṃ jñānamudrādharaṃ patim ||
pārvatyuvāca --
loke saudarśanaṃ mantraṃ yantrantattat prayogavat || 6||
sarvaṃ vijñātumabhyatra yathāvat samanuṣṭhitum |
ativelamaśaktānāṃ taṃ mārgaṃ bhṛśamīchtām || 7||
ko mārgaḥ kā kathisteṣāṃ kāryasiddhiḥ kathaṃ bhavet |
etanme brūhi lokeśa tvadanyaḥ ko vadetamum || 8||
īśvara uvāca --
ahaṃ te kathayiśyāmi sarva siddhikaraṃ śubham |
anāyāsena yajjaptvā narassiddhimavāpnuyāt || 9||
taśca saudarśanaṃ divyaṃ guhyaṃ nāmasahasrakam |
niyamāt paṭhatāṃ nṝṇāṃ cintitārtha pradāyakam || 10||
tasya nāmasahasrasya so'hameva ṛṣiḥ smṛtaḥ |
chandonuṣṭup devatā tu paramātmā sudarśanaḥ || 11||
śrīṃ bījaṃ hrīṃ tu śaktissā klīṃ kīlakamudāhṛtam |
samastābhīṣṭa sidhyarthe viniyoga udāhṛtaḥ || 12||
śaṅkhaṃ cakraṃ ca cāpādi dhyānamasya samīritam ||
dhyānaṃ --
śaṅkhaṃ cakraṃ ca cāpaṃ paraśumasimiśuṃ śūla pāśāṅkuśābjam
bibhrāṇaṃ vajrakheṭau hala musala gadā kundamatyugra daṃṣṭram |
jvālā keśaṃ trinetraṃ jvala dalananibhaṃ hāra keyūra bhūṣam
dhyāyet ṣaṭkoṇa saṃsthaṃ sakala ripujana prāṇa saṃhāri cakram ||
|| hariḥ om ||
śrīcakraḥ śrīkaraḥ śrīśaḥ śrīviṣṇuḥ śrīvibhāvanaḥ |
śrīmadāntya haraḥ śrīmān śrīvatsakṛta lakṣaṇaḥ || 1||
śrīnidhiḥ śrīvaraḥ sragvī śrīlakṣmī karapūjitaḥ |
śrīrataḥ śrīvibhuḥ sindhukanyāpatiḥ adhokṣajaḥ || 2||
acyutaścāmbujagrīvaḥ sahasrāraḥ sanātanaḥ |
samarcito vedamūrtiḥ samatīta surāgrajaḥ || 3||
ṣaṭkoṇa madhyago vīraḥ sarvago'ṣṭabhujaḥ prabhuḥ |
caṇḍavego bhīmaravaḥ śipiviṣṭārcito hariḥ || 4||
śāśvataḥ sakalaḥ śyāmaḥ śyāmalaḥ śakaṭārthanaḥ |
daityāriḥ śāradaskandhaḥ sakaṭākṣaḥ śirīṣagaḥ || 5||
śarapārirbhaktavaśyaḥ śaśāṅko vāmanovyayaḥ |
varūthīvārijaḥ kañjalocano vasudhādipaḥ || 6||
vareṇyo vāhano'nantaḥ cakrapāṇirgadāgrajaḥ |
gabhīro golakādhīśo gadāpaṇissulocanaḥ || 7||
sahasrākṣaḥ caturbāhuḥ śaṅkhacakra gadādharaḥ |
bhīṣaṇo bhītido bhadro bhīmābhīṣṭa phalapradaḥ || 8||
bhīmārcito bhīmaseno bhānuvaṃśa prakāśakaḥ |
prahlādavaradaḥ bālalocano lokapūjitaḥ || 9||
uttarāmānado mānī mānavābhīṣṭa siddhidaḥ |
bhaktapālaḥ pāpahārī balado dahanadhvajaḥ || 10||
karīśaḥ kanako dātā kāmapāla purātanaḥ |
akrūraḥ krūrajanakaḥ krūradaṃṣṭraḥ kulādipaḥ || 11||
krūrakarmā krūrarūpi krūrahārī kuśeśayaḥ |
mandaro māninīkānto madhuhā mādhavapriyaḥ || 12||
supratapta svarṇarūpī bāṇāsura bhujāntakṛt |
dharādharo dānavārirdanujendrāri pūjitaḥ || 13||
bhāgyaprado mahāsattvo viśvātmā vigatajvaraḥ |
surācāryārcito vaśyo vāsudevo vasupradaḥ || 14||
praṇatārtiharaḥ śreṣṭaḥ śaraṇyaḥ pāpanāśanaḥ |
pāvako vāraṇādrīśo vaikuṇṭho vigatakalmaṣaḥ || 15||
vajradaṃṣṭro vajranakho vāyurūpī nirāśrayaḥ |
nirīho nispṛho nityo nītijño nītipāvanaḥ || 16||
nīrūpo nāradanuto nakulācala vāsakṛt |
nityānando bṛhadbhānuḥ bṛhadīśaḥ purātanaḥ || 17||
nidhināmadhipo'nando narakārṇava tārakaḥ |
agādho'viralo martyo jvālākeśaḥ kakārccitaḥ || 18||
taruṇastanukṛt bhaktaḥ paramaḥ cittasambhavaḥ |
cintyassatvanidhiḥ sāgrascidānandaḥ śivapriyaḥ || 19||
śinśumāraśśatamakhaḥ śātakumbha nibhaprabhaḥ |
bhoktāruṇeśo balavān bālagraha nivārakaḥ || 20||
sarvāriṣṭa praśamano mahābhaya nivārakaḥ |
bandhuḥ subandhuḥ suprītassantuṣṭassurasannutaḥ || 21||
bījakeśyo bako bhānuḥ amitārcirpāmpatiḥ |
suyajño jyotiṣaśśānto virūpākṣaḥ sureśvaraḥ || 22||
vahniprākāra saṃvīto raktagarbhaḥ prabhākaraḥ |
suśīlaḥ subhagaḥ svakṣaḥ sumukhaḥ sukhadaḥ sukhī || 23||
mahāsuraḥ śiracchetā pākaśāsana vanditaḥ |
śatamūrti sahasrāro hiraṇya jyotiravyayaḥ || 24||
maṇḍalī maṇḍalākāraḥ candrasūryāgni locanaḥ |
prabhañjanaḥ tīkṣṇadhāraḥ praśāntaḥ śāradapriyaḥ || 25||
bhaktapriyo baliharo lāvaṇyolakṣaṇapriyaḥ |
vimalo durlabhassomyassulabho bhīmavikramaḥ || 26||
jitamanyuḥ jitārātiḥ mahākṣo bhṛgupūjitaḥ |
tattvarūpaḥ tattvavediḥ sarvatatva pratiṣṭhitaḥ ||27||
bhāvajño bandhujanako dīnabandhuḥ purāṇavit |
śastreśo nirmato netā naro nānāsurapriyaḥ || 28||
nābhicakro natāmitro nadhīśa karapūjitaḥ |
damanaḥ kālikaḥ karmī kāntaḥ kālārthanaḥ kaviḥ || 29||
vasundharo vāyuvego varāho varuṇālayaḥ |
kamanīyakṛtiḥ kālaḥ kamalāsana sevitaḥ |
kṛpāluḥ kapilaḥ kāmī kāmitārtha pradāyakaḥ || 30||
dharmaseturdharmapālo dharmī dharmamayaḥ paraḥ |
jvālājimhaḥ śikhāmaulīḥ surakārya pravartakaḥ || 31||
kalādharaḥ surārighnaḥ kopahā kālarūpadṛk |
dātā''nandamayo divyo brahmarūpī prakāśakṛt || 32 |
sarvayajñamayo yajño yajñabhuk yajñabhāvanaḥ |
vahnidhvajo vahnisakho vañjuladruma mūlakaḥ || 33||
dakṣahā dānakārī ca naro nārāyaṇapriyaḥ |
daityadaṇḍadharo dāntaḥ śubhrāṅgaḥ śubhadāyakaḥ || 34||
lohitākṣo mahāraudrau māyārūpadharaḥ khagaḥ |
unnato bhānujaḥ sāṅgo mahācakraḥ parākramī || 35||
agnīśo'gnimayaḥ dvagnilocanogni samaprabhaḥ |
agnimānagnirasano yuddhasevī ravipriyaḥ || 36||
āśrita ghaugha vidhvaṃsī nityānanda pradāyakaḥ |
asuraghno mahābāhūrbhīmakarmā śubhapradaḥ || 37||
śaśāṅka praṇavādhāraḥ samasthāśī viṣāpahaḥ |
tarko vitarko vimalo bilako bādarāyaṇaḥ || 38||
badiragnascakravālaḥ ṣaṭkoṇāntargatasśikhīḥ |
dṛtadhanvā śoḍaṣākṣo dīrghabāhūrdarīmukhaḥ || 39||
prasanno vāmajanako nimno nītikaraḥ śuciḥ |
narabhedi siṃharūpī purādhīśaḥ purandaraḥ || 40||
ravistuto yūtapālo yutapārissatāṅgatiḥ |
hṛṣikeśo dvitramūrtiḥ dviraṣṭāyudabhṛt varaḥ || 41||
divākaro niśānātho dilīpārcita vigrahaḥ |
dhanvantarisśyāmalārirbhaktaśoka vināśakaḥ || 42||
ripuprāṇa haro jetā śūrascāturya vigrahaḥ |
vidhātā saccidānandassarvaduṣṭa nivārakaḥ || 43||
ulko maholko raktolkassahasrolkasśatārciṣaḥ |
buddho bauddhaharo bauddha janamoho budhāśrayaḥ || 44 ||
pūrṇabodhaḥ pūrṇarūpaḥ pūrṇakāmo mahādyutiḥ |
pūrṇamantraḥ pūrṇagātraḥ pūrṇaṣāḍguṇya vigrahaḥ || 45||
pūrṇanemiḥ pūrnanābhiḥ pūrṇāśī pūrṇamānasaḥ |
pūrṇasāraḥ pūrṇaśaktiḥ raṅgasevi raṇapriyaḥ || 46||
pūritāśo'riṣṭadāti pūrṇārthaḥ pūrṇabhūṣaṇaḥ |
padmagarbhaḥ pārijātaḥ paramitrasśarākṛtiḥ || 47||
bhūbṛtvapuḥ puṇyamūrti bhūbhṛtāṃ patirāśukaḥ |
bhāgyodayo bhaktavaśyo girijāvallabhapriyaḥ || 48||
gaviṣṭo gajamānīśo gamanāgamana priyaḥ |
brahmacāri bandhumānī supratīkassuvikramaḥ || 49||
śaṅkarābhīṣṭado bhavyaḥ sācivyassavyalakṣaṇaḥ |
mahāhaṃsassukhakaro nābhāga tanayārcitaḥ || 50||
koṭisūryaprabho dīpto vidyutkoṭi samaprabhaḥ |
vajrakalpo vajrasakho vajranirghāta nisvanaḥ || 51||
girīśo mānado mānyo nārāyaṇa karālayaḥ |
aniruddhaḥ parāmarṣī upendraḥ pūrṇavigrahaḥ || 52||
āyudheśasśatārighnaḥ śamanaḥ śatasainikaḥ |
sarvāsura vadhodyuktaḥ sūrya durmāna bhedakaḥ || 53||
rāhuviploṣakārī ca kāśīnagara dāhakaḥ |
pīyuṣāṃśu parañjyotiḥ sampūrṇa kratubhuk prabhuḥ || 54||
māndhātṛ varadasśuddho harasevyasśacīṣṭadaḥ |
sahiṣṇurbalabhuk vīro lokabhṛllokanāyakaḥ ||55||
durvāsomuni darpaghno jayato vijayapriyaḥ |
purādhīśo'surārātiḥ govinda karabhūṣaṇaḥ || 56||
ratharūpī rathādhīśaḥ kālacakra kṛpānidhiḥ |
cakrarūpadharo viṣṇuḥ sthūlasūkṣmaśśikhiprabhaḥ || 57||
śaraṇāgata santrātā vetālārirmahābalaḥ |
jñānado vākpatirmānī mahāvego mahāmaṇiḥ || 58||
vidyut keśo vihāreśaḥ padmayoniḥ caturbhujaḥ |
kāmātmā kāmadaḥ kāmī kālanemi śiroharaḥ || 59||
śubhrasśucīsśunāsīraḥ śukramitraḥ śubhānanaḥ |
vṛṣakāyo vṛṣārātiḥ vṛṣabhendra supūjitaḥ || 60||
viśvambharo vītihotro vīryo viśvajanapriyaḥ |
viśvakṛt viśvabho viśvahartā sāhasakarmakṛt || 61||
bāṇabāhūharo jyotiḥ parātmā śokanāśanaḥ |
vimalādipatiḥ puṇyo jñātā jñeyaḥ prakāśakaḥ || 62||
mleccha prahārī duṣṭaghnaḥ sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |
digambaro vṛśādrīśo vividhāyudha rūpakaḥ || 63||
satvavān satyavāgīśaḥ satyadharma parāyaṇaḥ |
rudraprītikaro rudra varado rugvibhedakaḥ || 64||
nārāyaṇo nakrabhedī gajendra parimokṣakaḥ |
dharmapriyaḥ ṣaḍādhāro vedātmā guṇasāgaraḥ || 65||
gadāmitraḥ pṛthubhujo rasātala vibhedakaḥ |
tamovairī mahātejāḥ mahārājo mahātapāḥ || 66||
samastāriharaḥ śānta krūro yogeśvareśvaraḥ |
sthavirassvarṇa varṇāṅgaḥ śatrusainya vināśakṛt || 67||
prājño viśvatanutrātā śaṛtismṛtimayaḥ kṛti |
vyaktāvyakta svarūpāṃsaḥ kālacakraḥ kalānidhiḥ || 68||
mahādhyutirameyātmā vajranemiḥ prabhānidhiḥ |
mahāsphuliṅga dhārārciḥ mahāyuddha kṛtacyutaḥ || 69||
kṛtajñassahano vāgmī jvālāmālā vibhūṣaṇaḥ |
caturmukhanutaḥ śrīmān bhrājiṣṇurbhaktavatsalaḥ || 70||
cāturyagamanaścakrī cāturvarga pradāyakaḥ |
vicitramālyābharaṇaḥ tīkṣṇadhāraḥ surārcitaḥ || 71||
yugakṛt yugapālaśca yugasandhiryugāntakṛt |
sutīkṣṇāragaṇo gamyo balidhvaṃsī trilokapaḥ || 72||
trinetrastrijagadvandhyaḥ tṛṇīkṛta mahāsuraḥ |
trikālajñastrilokajñaḥ trinābhiḥ trijagatpriyaḥ || 73||
sarvayantramayo mantrassarvaśatru nibarhaṇaḥ |
sarvagassarvavit saumyassarvalokahitaṅkaraḥ ||74||
ādimūlaḥ sadguṇāḍhyo vareṇyastriguṇātmakaḥ |
dhyānagamyaḥ kalmaṣaghnaḥ kaligarva prabhedakaḥ || 75||
kamanīya tanutrāṇaḥ kuṇḍalī maṇḍitānanaḥ |
sukuṇṭhīkṛta caṇḍeśaḥ susantrastha ṣaḍānanaḥ || 76||
viṣādhīkṛta vighneśo vigatānanda nandikaḥ |
mathita pramathavyūhaḥ praṇata pramadādhipaḥ || 77||
prāṇabhikṣā prado'nanto lokasākṣī mahāsvanaḥ |
medhāvī śāśvatho'krūraḥ krūrakarmā'parājitaḥ || 78||
arī dṛṣṭo'prameyātmā sundaraśśatrutāpanaḥ |
yoga yogīśvarādhīśo bhaktābhīṣṭa prapūrakaḥ || 79||
sarvakāmaprado'cintyaḥ śubhāṅgaḥ kulavardhanaḥ |
nirvikāro'ntarūpo naranārāyaṇapriyaḥ || 80||
mantra yantra svarūpātmā paramantra prabhedakaḥ |
bhūtavetāla vidhvaṃsī caṇḍa kūṣmāṇḍa khaṇḍanaḥ || 81||
yakṣa rakṣogaṇa dhvaṃsī mahākṛtyā pradāhakaḥ |
sakalīkṛta mārīcaḥ bhairava graha bhedakaḥ || 82||
cūrṇikṛta mahābhūtaḥ kabalīkṛta durgrahaḥ |
sudurgraho jambhabhedī sūcīmukha niṣūdanaḥ || 83||
vṛkodarabaloddharttā purandara balānugaḥ |
aprameya balaḥ svāmī bhaktaprīti vivardhanaḥ || 84||
mahābhūteśvaraśśūro nityasśāradavigrahaḥ |
dharmādhyakṣo vidharmaghnaḥ sudharmasthāpakaśśivaḥ || 85||
vidhūmajvalano bhānurbhānumān bhāsvatāṃ patiḥ |
jaganmohana pāṭīrassarvopadrava śodhakaḥ || 86||
kuliśābharaṇo jvālāvṛtassaubhāgya vardhanaḥ |
grahapradhvaṃsakaḥ svātmarakṣako dhāraṇātmakaḥ || 87||
santāpano vajrasārassumedhā'mṛta sāgaraḥ |
santāna pañjaro bāṇatāṭaṅko vajramālikaḥ || 88||
mekhālagniśikho vajra pañjarassasurāṅkuśaḥ |
sarvaroga praśamano gāndharva viśikhākṛtiḥ || 89||
pramoha maṇḍalo bhūta graha śaṛṅkhala karmakṛt |
kalāvṛto mahāśaṅkhu dhāraṇasśalya candrikaḥ || 90||
chedano dhārakasśalya kṣūtronmūlana tatparaḥ |
bandhanāvaraṇasśalya kṛntano vajrakīlakaḥ || 91||
pratīkabandhano jvālā maṇḍalasśastradhāraṇaḥ |
indrākṣīmālikaḥ kṛtyā daṇḍascittaprabhedakaḥ || 92||
graha vāgurikassarva bandhano vajrabhedakaḥ |
laghusantāna saṅkalpo baddhagraha vimocanaḥ || 93||
maulikāñcana sandhātā vipakṣa matabhedakaḥ |
digbandhana karassūcī mukhāgniscittapātakaḥ || 94||
corāgni maṇḍalākāraḥ parakaṅkāla mardanaḥ |
tāntrīkasśatruvaṃśaghno nānānigala mocanaḥ || 95||
samasthaloka sāraṅgaḥ sumahā viṣadūṣaṇaḥ |
sumahā merukodaṇḍaḥ sarva vaśyakareśvaraḥ || 96||
nikhilākarṣaṇapaṭuḥ sarva sammoha karmakṛt |
saṃsthambana karaḥ sarva bhūtoccāṭana tatparaḥ || 97||
ahitāmaya kārī ca dviṣanmāraṇa kārakaḥ |
ekāyana gadāmitra vidveṣaṇa parāyaṇaḥ || 98||
sarvārtha siddhido dātā vidhātā viśvapālakaḥ |
virūpākṣo mahāvakṣāḥ variṣṭo mādhavapriyaḥ || 99||
amitrakarśana śāntaḥ praśāntaḥ praṇatārtihā |
ramaṇīyo raṇotsāho raktākṣo raṇapaṇḍitaḥ || 100||
raṇāntakṛt ratākāraḥ ratāṅgo ravipūjitaḥ |
vīrahā vividhākāraḥ varuṇārādhito vaśīḥ |
sarva śatru vadhākāṅkṣī śaktimān bhaktamānadaḥ || 101||
sarvalokadharaḥ puṇyaḥ puruṣaḥ puruṣottamaḥ |
purāṇaḥ puṇḍarīkākṣaḥ paramarma prabhedakaḥ || 102||
vīrāsanagato varmī sarvādhāro niraṅkuśaḥ |
jagatrakṣo jaganmūrtiḥ jagadānanda vardhanaḥ || 103||
śāradaḥ śakaṭārātiḥ śaṅkarasśakaṭākṛtiḥ |
virakto raktavarṇāḍhyo rāmasāyaka rūpadṛt || 104||
mahāvarāh daṃṣṭrātmā nṛsiṃha nagarātmakaḥ |
samadṛṅmokṣado vandhyo vihārī vītakalmaṣaḥ || 105||
gambhīro garbhago goptā gabhastirguhyagoguruḥ |
śrīdharaḥ śrīratasśrāntaḥ śatrughnasśaṛtigocaraḥ || 106||
purāṇo vitato vīraḥ pavitrascaraṇāhvayaḥ |
mahādhīro mahāvīryo mahābala parākramaḥ || 107||
suvigraho vigrahaghnaḥ sumānī mānadāyakaḥ |
māyī māyāpaho mantrī mānyo mānavivardhanaḥ || 108||
śatrusaṃhārakasśūraḥ śukrāriśśaṅkarārcitaḥ |
sarvādhāraḥ parañjyotiḥ prāṇaḥ prāṇabhṛtacyutaḥ || 109||
candradhāmā'pratidvandaḥ paramātmā sudurgamaḥ |
viśuddhātmā mahātejāḥ puṇyaślokaḥ purāṇavit || 110||
samastha jagadādhāro vijetā vikramaḥ kramaḥ |
ādidevo dhruvo dṛśyaḥ sāttvikaḥ prītivardhanaḥ || 111||
sarvalokāśrayassevyaḥ sarvātmā vaṃśavardhanaḥ |
durādharṣaḥ prakāśātmā sarvadṛk sarvavitsamaḥ || 112||
sadgatissatvasampannaḥ nityasaṅkalpa kalpakaḥ |
varṇī vācaspatirvāgmī mahāśaktiḥ kalānidhiḥ || 113||
antarikṣagatiḥ kalyaḥ kalikāluṣya mocanaḥ |
satyadharmaḥ prasannātmā prakṛṣṭo vyomavāhanaḥ || 114||
śitadhārasśikhi raudro bhadro rudrasupūjitaḥ |
darimukhāgnijambhaghno vīrahā vāsavapriyaḥ || 115||
dustarassudurāroho durjñeyo duṣṭanigrahaḥ |
bhūtāvāso bhūtahantā bhūteśo bhūtabhāvanaḥ || 116||
bhāvajño bhavarogaghno manovegī mahābhujaḥ |
sarvadevamayaḥ kāntaḥ smṛtimān sarvapāvanaḥ || 117||
nītiman sarvajit saumyo maharṣīraparājitaḥ |
rudrāmbarīṣa varado jitamāyaḥ purātanaḥ || 118||
adhyātma nilayo bhoktā sampūrṇassarvakāmadaḥ |
satyo'kṣaro gabhīrātmā viśvabhartā marīcimān || 119||
nirañjano jitabhrāṃśuḥ agnigarbho'gni gocaraḥ |
sarvajit sambhavo viṣṇuḥ pūjyo mantravitakriyaḥ || 120||
śatāvarttaḥ kalānāthaḥ kālaḥ kālamayo hariḥ |
arūpo rūpasampanno viśvarūpo virūpakṛt || 121||
svāmyātmā samaraślāghī suvrato vijayāṃvitaḥ |
caṇḍghnascaṇḍakiraṇaḥ caturascāraṇapriyaḥ || 122||
puṇyakīrtiḥ parāmarṣī nṛsiṃho nābhimadhyagaḥ |
yajñātma yajñasaṅkalpo yajñaketurmaheśvaraḥ || 123||
jitāriryajñanilayaśśaraṇyaśśakaṭākṛtiḥ |
uttmo'nuttmonaṅgassāṅgassarvāṅga śobhanaḥ || 124||
kālāgniḥ kālanemighnaḥ kāmi kāruṇyasāgaraḥ |
ramānandakaro rāmo rajanīśāntarasthitaḥ || 125||
saṃvardhana samarāṃveṣī dviṣatprāṇa parigrahaḥ |
mahābhimānī sandhātā sarvādhīśo mahāguruḥ || 126
siddhaḥ sarvajagadyoniḥ siddhārthassarvasiddhidaḥ |
caturvedamayaśśāsthā sarvaśāstra viśāradaḥ || 127 ||
tiraskṛtārka tejasko bhāskarārādhitaśśubhaḥ |
vyāpī viśvambharo vyagraḥ svayañjyotiranantakṛt || 128||
jayaśīlo jayākāṅkṣī jātavedo jayapradaḥ |
kaviḥ kalyāṇadaḥ kāmyo mokṣado mohanākṛtiḥ || 129||
kuṅkumāruṇa sarvāṅga kamalākṣaḥ kavīśvaraḥ |
suvikramo niṣkalaṅko viśvakseno vihārakṛt || 130||
kadambāsura vidhvaṃsī ketanagraha dāhakaḥ |
jugupsāgnastīkṣṇadhāro vaikuṇṭha bhujavāsakṛt || 131||
sārajñaḥ karuṇāmūrtiḥ vaiṣṇavo viṣṇubhaktidaḥ |
sukrutajño mahodāro duṣkṛtaghnassuvigrahaḥ || 132||
sarvābhīṣṭa prado'nto nityānando guṇākaraḥ |
cakrī kundadharaḥ khaḍgī paraśvata dharo'gnibhṛt || 133||
dṛtāṅkuśo daṇḍadharaḥ śaktihasthassuśaṅkhabhrut |
dhanvī dṛtamahāpāśo hali musalabhūṣaṇaḥ || 134||
gadāyudhadharo vajrī mahāśūla lasatbhujaḥ |
samastāyudha sampūrṇassudarśana mahāprabhuḥ || 135||
|| phalaśaṛtiḥ ||
iti saudarśanaṃ divyaṃ guhyaṃ nāmasahasrakam |
sarvasiddhikaraṃ sarva yantra mantrātmakaṃ param || 136||
etannāma sahasraṃ tu nityaṃ yaḥ paṭhet sudhīḥ |
śaṛṇoti vā śrāvayati tasya siddhiḥ karastitā || 137||
daityānāṃ devaśatrūṇāṃ durjayānāṃ mahaujasām |
vināśārthamidaṃ devi haro rāsādhitaṃ mayā || 138||
śatrusaṃhārakamidaṃ sarvadā jayavardhanam |
jala śaila mahāraṇya durgameṣu mahāpati || 139||
bhayaṅkareṣu śāpatsu samprāpteṣu mahatsuca |
yassakṛt paṭhanaṃ kuryāt tasya naiva bhavet bhayam || 140||
brahmaghnaśca paśughnaśca mātāpitṝ vinindakaḥ |
devānāṃ dūṣakaścāpi gurutalpagato'pi vā || 141||
japtvā sakṛtidaṃ stotraṃ mucyate sarvakilbiṣaiḥ |
tiṣṭhan gacchan svapan bhuñjan jāgrannapi hasannapi || 142||
sudarśana nṛsiṃheti yo vadettu sakṛnnaraḥ |
sa vai na lipyate pāpaiḥ bhuktiṃ muktiṃ ca vindati || 143||
ādayo vyādayassarve rogā rogādidevatāḥ |
śīghraṃ naśyanti te sarve paṭhanāttasya vai nṛṇām || 144||
bahūnātra kimuktena japtvedaṃ mantra puṣkalam |
yatra martyaścaret tatra rakṣati śrīsudarśanaḥ || 145||
iti śrī vihageśvara uttarakhaṇḍe umāmaheśvarasaṃvāde
mantravidhāne śrī sudarśana sahasranāma stotraṃ nāma
ṣoḍaśa prakāśaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.