Sudarshana Sahasra Nama Stotram — Gujarati Script

શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥

શ્રીસુદર્શન પરબ્રહ્મણે નમઃ ॥

અથ શ્રીસુદર્શન સહસ્રનામ સ્તોત્રમ્ ॥

કૈલાસશિખરે રમ્યે મુક્તામાણિક્ય મણ્ડપે ।

રક્તસિંહાસનાસીનં પ્રમથૈઃ પરિવારિતમ્ ॥ 1॥

બદ્ધાઞ્જલિપુટા ભૂત્વા પપ્રચ્છ વિનયાન્વિતા ।

ભર્તારં સર્વધર્મજ્ઞં પાર્વતી પરમેશ્વરમ્ ॥ 2॥

પાર્વતી --

યત્ ત્વયોક્તં જગન્નાથ સુભ્રુશં ક્ષેમમિચ્છતામ્ ।

સૌદર્શનં રુતે શાસ્ત્રં નાસ્તિચાન્યદિતિ પ્રભો ॥ 3॥

તત્ર કાચિત્ વિવક્ષાસ્થિ તમર્થં પ્રતિ મે પ્રભો ।

એવમુક્તસ્ત્વહિર્બુદ્ધ્ન્યઃ પાર્વતીં પ્રત્યુવાચ તામ્ ॥ 4॥

અહિર્બુદ્ધ્ન્ય --

સંશયો યદિ તે તત્ર તં બ્રૂહિ ત્વં વરાનને ।

ઇત્યેવમુક્તા ગિરિજા ગિરિશેન મહાત્મના ॥ 5॥

પુનઃ પ્રોવાચ સર્વજ્ઞં જ્ઞાનમુદ્રાધરં પતિમ્ ॥

પાર્વત્યુવાચ --

લોકે સૌદર્શનં મન્ત્રં યન્ત્રન્તત્તત્ પ્રયોગવત્ ॥ 6॥

સર્વં વિજ્ઞાતુમભ્યત્ર યથાવત્ સમનુષ્ઠિતુમ્ ।

અતિવેલમશક્તાનાં તં માર્ગં ભૃશમીછ્તામ્ ॥ 7॥

કો માર્ગઃ કા કથિસ્તેષાં કાર્યસિદ્ધિઃ કથં ભવેત્ ।

એતન્મે બ્રૂહિ લોકેશ ત્વદન્યઃ કો વદેતમુમ્ ॥ 8॥

ઈશ્વર ઉવાચ --

અહં તે કથયિશ્યામિ સર્વ સિદ્ધિકરં શુભમ્ ।

અનાયાસેન યજ્જપ્ત્વા નરસ્સિદ્ધિમવાપ્નુયાત્ ॥ 9॥

તશ્ચ સૌદર્શનં દિવ્યં ગુહ્યં નામસહસ્રકમ્ ।

નિયમાત્ પઠતાં નૄણાં ચિન્તિતાર્થ પ્રદાયકમ્ ॥ 10॥

તસ્ય નામસહસ્રસ્ય સોઽહમેવ ઋષિઃ સ્મૃતઃ ।

છન્દોનુષ્ટુપ્ દેવતા તુ પરમાત્મા સુદર્શનઃ ॥ 11॥

શ્રીં બીજં હ્રીં તુ શક્તિસ્સા ક્લીં કીલકમુદાહૃતમ્ ।

સમસ્તાભીષ્ટ સિધ્યર્થે વિનિયોગ ઉદાહૃતઃ ॥ 12॥

શઙ્ખં ચક્રં ચ ચાપાદિ ધ્યાનમસ્ય સમીરિતમ્ ॥

ધ્યાનં --

શઙ્ખં ચક્રં ચ ચાપં પરશુમસિમિશું શૂલ પાશાઙ્કુશાબ્જમ્

બિભ્રાણં વજ્રખેટૌ હલ મુસલ ગદા કુન્દમત્યુગ્ર દંષ્ટ્રમ્ ।

જ્વાલા કેશં ત્રિનેત્રં જ્વલ દલનનિભં હાર કેયૂર ભૂષમ્

ધ્યાયેત્ ષટ્કોણ સંસ્થં સકલ રિપુજન પ્રાણ સંહારિ ચક્રમ્ ॥

॥ હરિઃ ઓમ્ ॥

શ્રીચક્રઃ શ્રીકરઃ શ્રીશઃ શ્રીવિષ્ણુઃ શ્રીવિભાવનઃ ।

શ્રીમદાન્ત્ય હરઃ શ્રીમાન્ શ્રીવત્સકૃત લક્ષણઃ ॥ 1॥

શ્રીનિધિઃ શ્રીવરઃ સ્રગ્વી શ્રીલક્ષ્મી કરપૂજિતઃ ।

શ્રીરતઃ શ્રીવિભુઃ સિન્ધુકન્યાપતિઃ અધોક્ષજઃ ॥ 2॥

અચ્યુતશ્ચામ્બુજગ્રીવઃ સહસ્રારઃ સનાતનઃ ।

સમર્ચિતો વેદમૂર્તિઃ સમતીત સુરાગ્રજઃ ॥ 3॥

ષટ્કોણ મધ્યગો વીરઃ સર્વગોઽષ્ટભુજઃ પ્રભુઃ ।

ચણ્ડવેગો ભીમરવઃ શિપિવિષ્ટાર્ચિતો હરિઃ ॥ 4॥

શાશ્વતઃ સકલઃ શ્યામઃ શ્યામલઃ શકટાર્થનઃ ।

દૈત્યારિઃ શારદસ્કન્ધઃ સકટાક્ષઃ શિરીષગઃ ॥ 5॥

શરપારિર્ભક્તવશ્યઃ શશાઙ્કો વામનોવ્યયઃ ।

વરૂથીવારિજઃ કઞ્જલોચનો વસુધાદિપઃ ॥ 6॥

વરેણ્યો વાહનોઽનન્તઃ ચક્રપાણિર્ગદાગ્રજઃ ।

ગભીરો ગોલકાધીશો ગદાપણિસ્સુલોચનઃ ॥ 7॥

સહસ્રાક્ષઃ ચતુર્બાહુઃ શઙ્ખચક્ર ગદાધરઃ ।

ભીષણો ભીતિદો ભદ્રો ભીમાભીષ્ટ ફલપ્રદઃ ॥ 8॥

ભીમાર્ચિતો ભીમસેનો ભાનુવંશ પ્રકાશકઃ ।

પ્રહ્લાદવરદઃ બાલલોચનો લોકપૂજિતઃ ॥ 9॥

ઉત્તરામાનદો માની માનવાભીષ્ટ સિદ્ધિદઃ ।

ભક્તપાલઃ પાપહારી બલદો દહનધ્વજઃ ॥ 10॥

કરીશઃ કનકો દાતા કામપાલ પુરાતનઃ ।

અક્રૂરઃ ક્રૂરજનકઃ ક્રૂરદંષ્ટ્રઃ કુલાદિપઃ ॥ 11॥

ક્રૂરકર્મા ક્રૂરરૂપિ ક્રૂરહારી કુશેશયઃ ।

મન્દરો માનિનીકાન્તો મધુહા માધવપ્રિયઃ ॥ 12॥

સુપ્રતપ્ત સ્વર્ણરૂપી બાણાસુર ભુજાન્તકૃત્ ।

ધરાધરો દાનવારિર્દનુજેન્દ્રારિ પૂજિતઃ ॥ 13॥

ભાગ્યપ્રદો મહાસત્ત્વો વિશ્વાત્મા વિગતજ્વરઃ ।

સુરાચાર્યાર્ચિતો વશ્યો વાસુદેવો વસુપ્રદઃ ॥ 14॥

પ્રણતાર્તિહરઃ શ્રેષ્ટઃ શરણ્યઃ પાપનાશનઃ ।

પાવકો વારણાદ્રીશો વૈકુણ્ઠો વિગતકલ્મષઃ ॥ 15॥

વજ્રદંષ્ટ્રો વજ્રનખો વાયુરૂપી નિરાશ્રયઃ ।

નિરીહો નિસ્પૃહો નિત્યો નીતિજ્ઞો નીતિપાવનઃ ॥ 16॥

નીરૂપો નારદનુતો નકુલાચલ વાસકૃત્ ।

નિત્યાનન્દો બૃહદ્ભાનુઃ બૃહદીશઃ પુરાતનઃ ॥ 17॥

નિધિનામધિપોઽનન્દો નરકાર્ણવ તારકઃ ।

અગાધોઽવિરલો મર્ત્યો જ્વાલાકેશઃ કકાર્ચ્ચિતઃ ॥ 18॥

તરુણસ્તનુકૃત્ ભક્તઃ પરમઃ ચિત્તસમ્ભવઃ ।

ચિન્ત્યસ્સત્વનિધિઃ સાગ્રસ્ચિદાનન્દઃ શિવપ્રિયઃ ॥ 19॥

શિન્શુમારશ્શતમખઃ શાતકુમ્ભ નિભપ્રભઃ ।

ભોક્તારુણેશો બલવાન્ બાલગ્રહ નિવારકઃ ॥ 20॥

સર્વારિષ્ટ પ્રશમનો મહાભય નિવારકઃ ।

બન્ધુઃ સુબન્ધુઃ સુપ્રીતસ્સન્તુષ્ટસ્સુરસન્નુતઃ ॥ 21॥

બીજકેશ્યો બકો ભાનુઃ અમિતાર્ચિર્પામ્પતિઃ ।

સુયજ્ઞો જ્યોતિષશ્શાન્તો વિરૂપાક્ષઃ સુરેશ્વરઃ ॥ 22॥

વહ્નિપ્રાકાર સંવીતો રક્તગર્ભઃ પ્રભાકરઃ ।

સુશીલઃ સુભગઃ સ્વક્ષઃ સુમુખઃ સુખદઃ સુખી ॥ 23॥

મહાસુરઃ શિરચ્છેતા પાકશાસન વન્દિતઃ ।

શતમૂર્તિ સહસ્રારો હિરણ્ય જ્યોતિરવ્યયઃ ॥ 24॥

મણ્ડલી મણ્ડલાકારઃ ચન્દ્રસૂર્યાગ્નિ લોચનઃ ।

પ્રભઞ્જનઃ તીક્ષ્ણધારઃ પ્રશાન્તઃ શારદપ્રિયઃ ॥ 25॥

ભક્તપ્રિયો બલિહરો લાવણ્યોલક્ષણપ્રિયઃ ।

વિમલો દુર્લભસ્સોમ્યસ્સુલભો ભીમવિક્રમઃ ॥ 26॥

જિતમન્યુઃ જિતારાતિઃ મહાક્ષો ભૃગુપૂજિતઃ ।

તત્ત્વરૂપઃ તત્ત્વવેદિઃ સર્વતત્વ પ્રતિષ્ઠિતઃ ॥27॥

ભાવજ્ઞો બન્ધુજનકો દીનબન્ધુઃ પુરાણવિત્ ।

શસ્ત્રેશો નિર્મતો નેતા નરો નાનાસુરપ્રિયઃ ॥ 28॥

નાભિચક્રો નતામિત્રો નધીશ કરપૂજિતઃ ।

દમનઃ કાલિકઃ કર્મી કાન્તઃ કાલાર્થનઃ કવિઃ ॥ 29॥

વસુન્ધરો વાયુવેગો વરાહો વરુણાલયઃ ।

કમનીયકૃતિઃ કાલઃ કમલાસન સેવિતઃ ।

કૃપાલુઃ કપિલઃ કામી કામિતાર્થ પ્રદાયકઃ ॥ 30॥

ધર્મસેતુર્ધર્મપાલો ધર્મી ધર્મમયઃ પરઃ ।

જ્વાલાજિમ્હઃ શિખામૌલીઃ સુરકાર્ય પ્રવર્તકઃ ॥ 31॥

કલાધરઃ સુરારિઘ્નઃ કોપહા કાલરૂપદૃક્ ।

દાતાઽઽનન્દમયો દિવ્યો બ્રહ્મરૂપી પ્રકાશકૃત્ ॥ 32 ।

સર્વયજ્ઞમયો યજ્ઞો યજ્ઞભુક્ યજ્ઞભાવનઃ ।

વહ્નિધ્વજો વહ્નિસખો વઞ્જુલદ્રુમ મૂલકઃ ॥ 33॥

દક્ષહા દાનકારી ચ નરો નારાયણપ્રિયઃ ।

દૈત્યદણ્ડધરો દાન્તઃ શુભ્રાઙ્ગઃ શુભદાયકઃ ॥ 34॥

લોહિતાક્ષો મહારૌદ્રૌ માયારૂપધરઃ ખગઃ ।

ઉન્નતો ભાનુજઃ સાઙ્ગો મહાચક્રઃ પરાક્રમી ॥ 35॥

અગ્નીશોઽગ્નિમયઃ દ્વગ્નિલોચનોગ્નિ સમપ્રભઃ ।

અગ્નિમાનગ્નિરસનો યુદ્ધસેવી રવિપ્રિયઃ ॥ 36॥

આશ્રિત ઘૌઘ વિધ્વંસી નિત્યાનન્દ પ્રદાયકઃ ।

અસુરઘ્નો મહાબાહૂર્ભીમકર્મા શુભપ્રદઃ ॥ 37॥

શશાઙ્ક પ્રણવાધારઃ સમસ્થાશી વિષાપહઃ ।

તર્કો વિતર્કો વિમલો બિલકો બાદરાયણઃ ॥ 38॥

બદિરગ્નસ્ચક્રવાલઃ ષટ્કોણાન્તર્ગતસ્શિખીઃ ।

દૃતધન્વા શોડષાક્ષો દીર્ઘબાહૂર્દરીમુખઃ ॥ 39॥

પ્રસન્નો વામજનકો નિમ્નો નીતિકરઃ શુચિઃ ।

નરભેદિ સિંહરૂપી પુરાધીશઃ પુરન્દરઃ ॥ 40॥

રવિસ્તુતો યૂતપાલો યુતપારિસ્સતાઙ્ગતિઃ ।

હૃષિકેશો દ્વિત્રમૂર્તિઃ દ્વિરષ્ટાયુદભૃત્ વરઃ ॥ 41॥

દિવાકરો નિશાનાથો દિલીપાર્ચિત વિગ્રહઃ ।

ધન્વન્તરિસ્શ્યામલારિર્ભક્તશોક વિનાશકઃ ॥ 42॥

રિપુપ્રાણ હરો જેતા શૂરસ્ચાતુર્ય વિગ્રહઃ ।

વિધાતા સચ્ચિદાનન્દસ્સર્વદુષ્ટ નિવારકઃ ॥ 43॥

ઉલ્કો મહોલ્કો રક્તોલ્કસ્સહસ્રોલ્કસ્શતાર્ચિષઃ ।

બુદ્ધો બૌદ્ધહરો બૌદ્ધ જનમોહો બુધાશ્રયઃ ॥ 44 ॥

પૂર્ણબોધઃ પૂર્ણરૂપઃ પૂર્ણકામો મહાદ્યુતિઃ ।

પૂર્ણમન્ત્રઃ પૂર્ણગાત્રઃ પૂર્ણષાડ્ગુણ્ય વિગ્રહઃ ॥ 45॥

પૂર્ણનેમિઃ પૂર્નનાભિઃ પૂર્ણાશી પૂર્ણમાનસઃ ।

પૂર્ણસારઃ પૂર્ણશક્તિઃ રઙ્ગસેવિ રણપ્રિયઃ ॥ 46॥

પૂરિતાશોઽરિષ્ટદાતિ પૂર્ણાર્થઃ પૂર્ણભૂષણઃ ।

પદ્મગર્ભઃ પારિજાતઃ પરમિત્રસ્શરાકૃતિઃ ॥ 47॥

ભૂબૃત્વપુઃ પુણ્યમૂર્તિ ભૂભૃતાં પતિરાશુકઃ ।

ભાગ્યોદયો ભક્તવશ્યો ગિરિજાવલ્લભપ્રિયઃ ॥ 48॥

ગવિષ્ટો ગજમાનીશો ગમનાગમન પ્રિયઃ ।

બ્રહ્મચારિ બન્ધુમાની સુપ્રતીકસ્સુવિક્રમઃ ॥ 49॥

શઙ્કરાભીષ્ટદો ભવ્યઃ સાચિવ્યસ્સવ્યલક્ષણઃ ।

મહાહંસસ્સુખકરો નાભાગ તનયાર્ચિતઃ ॥ 50॥

કોટિસૂર્યપ્રભો દીપ્તો વિદ્યુત્કોટિ સમપ્રભઃ ।

વજ્રકલ્પો વજ્રસખો વજ્રનિર્ઘાત નિસ્વનઃ ॥ 51॥

ગિરીશો માનદો માન્યો નારાયણ કરાલયઃ ।

અનિરુદ્ધઃ પરામર્ષી ઉપેન્દ્રઃ પૂર્ણવિગ્રહઃ ॥ 52॥

આયુધેશસ્શતારિઘ્નઃ શમનઃ શતસૈનિકઃ ।

સર્વાસુર વધોદ્યુક્તઃ સૂર્ય દુર્માન ભેદકઃ ॥ 53॥

રાહુવિપ્લોષકારી ચ કાશીનગર દાહકઃ ।

પીયુષાંશુ પરઞ્જ્યોતિઃ સમ્પૂર્ણ ક્રતુભુક્ પ્રભુઃ ॥ 54॥

માન્ધાતૃ વરદસ્શુદ્ધો હરસેવ્યસ્શચીષ્ટદઃ ।

સહિષ્ણુર્બલભુક્ વીરો લોકભૃલ્લોકનાયકઃ ॥55॥

દુર્વાસોમુનિ દર્પઘ્નો જયતો વિજયપ્રિયઃ ।

પુરાધીશોઽસુરારાતિઃ ગોવિન્દ કરભૂષણઃ ॥ 56॥

રથરૂપી રથાધીશઃ કાલચક્ર કૃપાનિધિઃ ।

ચક્રરૂપધરો વિષ્ણુઃ સ્થૂલસૂક્ષ્મશ્શિખિપ્રભઃ ॥ 57॥

શરણાગત સન્ત્રાતા વેતાલારિર્મહાબલઃ ।

જ્ઞાનદો વાક્પતિર્માની મહાવેગો મહામણિઃ ॥ 58॥

વિદ્યુત્ કેશો વિહારેશઃ પદ્મયોનિઃ ચતુર્ભુજઃ ।

કામાત્મા કામદઃ કામી કાલનેમિ શિરોહરઃ ॥ 59॥

શુભ્રસ્શુચીસ્શુનાસીરઃ શુક્રમિત્રઃ શુભાનનઃ ।

વૃષકાયો વૃષારાતિઃ વૃષભેન્દ્ર સુપૂજિતઃ ॥ 60॥

વિશ્વમ્ભરો વીતિહોત્રો વીર્યો વિશ્વજનપ્રિયઃ ।

વિશ્વકૃત્ વિશ્વભો વિશ્વહર્તા સાહસકર્મકૃત્ ॥ 61॥

બાણબાહૂહરો જ્યોતિઃ પરાત્મા શોકનાશનઃ ।

વિમલાદિપતિઃ પુણ્યો જ્ઞાતા જ્ઞેયઃ પ્રકાશકઃ ॥ 62॥

મ્લેચ્છ પ્રહારી દુષ્ટઘ્નઃ સૂર્યમણ્ડલમધ્યગઃ ।

દિગમ્બરો વૃશાદ્રીશો વિવિધાયુધ રૂપકઃ ॥ 63॥

સત્વવાન્ સત્યવાગીશઃ સત્યધર્મ પરાયણઃ ।

રુદ્રપ્રીતિકરો રુદ્ર વરદો રુગ્વિભેદકઃ ॥ 64॥

નારાયણો નક્રભેદી ગજેન્દ્ર પરિમોક્ષકઃ ।

ધર્મપ્રિયઃ ષડાધારો વેદાત્મા ગુણસાગરઃ ॥ 65॥

ગદામિત્રઃ પૃથુભુજો રસાતલ વિભેદકઃ ।

તમોવૈરી મહાતેજાઃ મહારાજો મહાતપાઃ ॥ 66॥

સમસ્તારિહરઃ શાન્ત ક્રૂરો યોગેશ્વરેશ્વરઃ ।

સ્થવિરસ્સ્વર્ણ વર્ણાઙ્ગઃ શત્રુસૈન્ય વિનાશકૃત્ ॥ 67॥

પ્રાજ્ઞો વિશ્વતનુત્રાતા શ‍ઋતિસ્મૃતિમયઃ કૃતિ ।

વ્યક્તાવ્યક્ત સ્વરૂપાંસઃ કાલચક્રઃ કલાનિધિઃ ॥ 68॥

મહાધ્યુતિરમેયાત્મા વજ્રનેમિઃ પ્રભાનિધિઃ ।

મહાસ્ફુલિઙ્ગ ધારાર્ચિઃ મહાયુદ્ધ કૃતચ્યુતઃ ॥ 69॥

કૃતજ્ઞસ્સહનો વાગ્મી જ્વાલામાલા વિભૂષણઃ ।

ચતુર્મુખનુતઃ શ્રીમાન્ ભ્રાજિષ્ણુર્ભક્તવત્સલઃ ॥ 70॥

ચાતુર્યગમનશ્ચક્રી ચાતુર્વર્ગ પ્રદાયકઃ ।

વિચિત્રમાલ્યાભરણઃ તીક્ષ્ણધારઃ સુરાર્ચિતઃ ॥ 71॥

યુગકૃત્ યુગપાલશ્ચ યુગસન્ધિર્યુગાન્તકૃત્ ।

સુતીક્ષ્ણારગણો ગમ્યો બલિધ્વંસી ત્રિલોકપઃ ॥ 72॥

ત્રિનેત્રસ્ત્રિજગદ્વન્ધ્યઃ તૃણીકૃત મહાસુરઃ ।

ત્રિકાલજ્ઞસ્ત્રિલોકજ્ઞઃ ત્રિનાભિઃ ત્રિજગત્પ્રિયઃ ॥ 73॥

સર્વયન્ત્રમયો મન્ત્રસ્સર્વશત્રુ નિબર્હણઃ ।

સર્વગસ્સર્વવિત્ સૌમ્યસ્સર્વલોકહિતઙ્કરઃ ॥74॥

આદિમૂલઃ સદ્ગુણાઢ્યો વરેણ્યસ્ત્રિગુણાત્મકઃ ।

ધ્યાનગમ્યઃ કલ્મષઘ્નઃ કલિગર્વ પ્રભેદકઃ ॥ 75॥

કમનીય તનુત્રાણઃ કુણ્ડલી મણ્ડિતાનનઃ ।

સુકુણ્ઠીકૃત ચણ્ડેશઃ સુસન્ત્રસ્થ ષડાનનઃ ॥ 76॥

વિષાધીકૃત વિઘ્નેશો વિગતાનન્દ નન્દિકઃ ।

મથિત પ્રમથવ્યૂહઃ પ્રણત પ્રમદાધિપઃ ॥ 77॥

પ્રાણભિક્ષા પ્રદોઽનન્તો લોકસાક્ષી મહાસ્વનઃ ।

મેધાવી શાશ્વથોઽક્રૂરઃ ક્રૂરકર્માઽપરાજિતઃ ॥ 78॥

અરી દૃષ્ટોઽપ્રમેયાત્મા સુન્દરશ્શત્રુતાપનઃ ।

યોગ યોગીશ્વરાધીશો ભક્તાભીષ્ટ પ્રપૂરકઃ ॥ 79॥

સર્વકામપ્રદોઽચિન્ત્યઃ શુભાઙ્ગઃ કુલવર્ધનઃ ।

નિર્વિકારોઽન્તરૂપો નરનારાયણપ્રિયઃ ॥ 80॥

મન્ત્ર યન્ત્ર સ્વરૂપાત્મા પરમન્ત્ર પ્રભેદકઃ ।

ભૂતવેતાલ વિધ્વંસી ચણ્ડ કૂષ્માણ્ડ ખણ્ડનઃ ॥ 81॥

યક્ષ રક્ષોગણ ધ્વંસી મહાકૃત્યા પ્રદાહકઃ ।

સકલીકૃત મારીચઃ ભૈરવ ગ્રહ ભેદકઃ ॥ 82॥

ચૂર્ણિકૃત મહાભૂતઃ કબલીકૃત દુર્ગ્રહઃ ।

સુદુર્ગ્રહો જમ્ભભેદી સૂચીમુખ નિષૂદનઃ ॥ 83॥

વૃકોદરબલોદ્ધર્ત્તા પુરન્દર બલાનુગઃ ।

અપ્રમેય બલઃ સ્વામી ભક્તપ્રીતિ વિવર્ધનઃ ॥ 84॥

મહાભૂતેશ્વરશ્શૂરો નિત્યસ્શારદવિગ્રહઃ ।

ધર્માધ્યક્ષો વિધર્મઘ્નઃ સુધર્મસ્થાપકશ્શિવઃ ॥ 85॥

વિધૂમજ્વલનો ભાનુર્ભાનુમાન્ ભાસ્વતાં પતિઃ ।

જગન્મોહન પાટીરસ્સર્વોપદ્રવ શોધકઃ ॥ 86॥

કુલિશાભરણો જ્વાલાવૃતસ્સૌભાગ્ય વર્ધનઃ ।

ગ્રહપ્રધ્વંસકઃ સ્વાત્મરક્ષકો ધારણાત્મકઃ ॥ 87॥

સન્તાપનો વજ્રસારસ્સુમેધાઽમૃત સાગરઃ ।

સન્તાન પઞ્જરો બાણતાટઙ્કો વજ્રમાલિકઃ ॥ 88॥

મેખાલગ્નિશિખો વજ્ર પઞ્જરસ્સસુરાઙ્કુશઃ ।

સર્વરોગ પ્રશમનો ગાન્ધર્વ વિશિખાકૃતિઃ ॥ 89॥

પ્રમોહ મણ્ડલો ભૂત ગ્રહ શ‍ઋઙ્ખલ કર્મકૃત્ ।

કલાવૃતો મહાશઙ્ખુ ધારણસ્શલ્ય ચન્દ્રિકઃ ॥ 90॥

છેદનો ધારકસ્શલ્ય ક્ષૂત્રોન્મૂલન તત્પરઃ ।

બન્ધનાવરણસ્શલ્ય કૃન્તનો વજ્રકીલકઃ ॥ 91॥

પ્રતીકબન્ધનો જ્વાલા મણ્ડલસ્શસ્ત્રધારણઃ ।

ઇન્દ્રાક્ષીમાલિકઃ કૃત્યા દણ્ડસ્ચિત્તપ્રભેદકઃ ॥ 92॥

ગ્રહ વાગુરિકસ્સર્વ બન્ધનો વજ્રભેદકઃ ।

લઘુસન્તાન સઙ્કલ્પો બદ્ધગ્રહ વિમોચનઃ ॥ 93॥

મૌલિકાઞ્ચન સન્ધાતા વિપક્ષ મતભેદકઃ ।

દિગ્બન્ધન કરસ્સૂચી મુખાગ્નિસ્ચિત્તપાતકઃ ॥ 94॥

ચોરાગ્નિ મણ્ડલાકારઃ પરકઙ્કાલ મર્દનઃ ।

તાન્ત્રીકસ્શત્રુવંશઘ્નો નાનાનિગલ મોચનઃ ॥ 95॥

સમસ્થલોક સારઙ્ગઃ સુમહા વિષદૂષણઃ ।

સુમહા મેરુકોદણ્ડઃ સર્વ વશ્યકરેશ્વરઃ ॥ 96॥

નિખિલાકર્ષણપટુઃ સર્વ સમ્મોહ કર્મકૃત્ ।

સંસ્થમ્બન કરઃ સર્વ ભૂતોચ્ચાટન તત્પરઃ ॥ 97॥

અહિતામય કારી ચ દ્વિષન્મારણ કારકઃ ।

એકાયન ગદામિત્ર વિદ્વેષણ પરાયણઃ ॥ 98॥

સર્વાર્થ સિદ્ધિદો દાતા વિધાતા વિશ્વપાલકઃ ।

વિરૂપાક્ષો મહાવક્ષાઃ વરિષ્ટો માધવપ્રિયઃ ॥ 99॥

અમિત્રકર્શન શાન્તઃ પ્રશાન્તઃ પ્રણતાર્તિહા ।

રમણીયો રણોત્સાહો રક્તાક્ષો રણપણ્ડિતઃ ॥ 100॥

રણાન્તકૃત્ રતાકારઃ રતાઙ્ગો રવિપૂજિતઃ ।

વીરહા વિવિધાકારઃ વરુણારાધિતો વશીઃ ।

સર્વ શત્રુ વધાકાઙ્ક્ષી શક્તિમાન્ ભક્તમાનદઃ ॥ 101॥

સર્વલોકધરઃ પુણ્યઃ પુરુષઃ પુરુષોત્તમઃ ।

પુરાણઃ પુણ્ડરીકાક્ષઃ પરમર્મ પ્રભેદકઃ ॥ 102॥

વીરાસનગતો વર્મી સર્વાધારો નિરઙ્કુશઃ ।

જગત્રક્ષો જગન્મૂર્તિઃ જગદાનન્દ વર્ધનઃ ॥ 103॥

શારદઃ શકટારાતિઃ શઙ્કરસ્શકટાકૃતિઃ ।

વિરક્તો રક્તવર્ણાઢ્યો રામસાયક રૂપદૃત્ ॥ 104॥

મહાવરાહ્ દંષ્ટ્રાત્મા નૃસિંહ નગરાત્મકઃ ।

સમદૃઙ્મોક્ષદો વન્ધ્યો વિહારી વીતકલ્મષઃ ॥ 105॥

ગમ્ભીરો ગર્ભગો ગોપ્તા ગભસ્તિર્ગુહ્યગોગુરુઃ ।

શ્રીધરઃ શ્રીરતસ્શ્રાન્તઃ શત્રુઘ્નસ્શ‍ઋતિગોચરઃ ॥ 106॥

પુરાણો વિતતો વીરઃ પવિત્રસ્ચરણાહ્વયઃ ।

મહાધીરો મહાવીર્યો મહાબલ પરાક્રમઃ ॥ 107॥

સુવિગ્રહો વિગ્રહઘ્નઃ સુમાની માનદાયકઃ ।

માયી માયાપહો મન્ત્રી માન્યો માનવિવર્ધનઃ ॥ 108॥

શત્રુસંહારકસ્શૂરઃ શુક્રારિશ્શઙ્કરાર્ચિતઃ ।

સર્વાધારઃ પરઞ્જ્યોતિઃ પ્રાણઃ પ્રાણભૃતચ્યુતઃ ॥ 109॥

ચન્દ્રધામાઽપ્રતિદ્વન્દઃ પરમાત્મા સુદુર્ગમઃ ।

વિશુદ્ધાત્મા મહાતેજાઃ પુણ્યશ્લોકઃ પુરાણવિત્ ॥ 110॥

સમસ્થ જગદાધારો વિજેતા વિક્રમઃ ક્રમઃ ।

આદિદેવો ધ્રુવો દૃશ્યઃ સાત્ત્વિકઃ પ્રીતિવર્ધનઃ ॥ 111॥

સર્વલોકાશ્રયસ્સેવ્યઃ સર્વાત્મા વંશવર્ધનઃ ।

દુરાધર્ષઃ પ્રકાશાત્મા સર્વદૃક્ સર્વવિત્સમઃ ॥ 112॥

સદ્ગતિસ્સત્વસમ્પન્નઃ નિત્યસઙ્કલ્પ કલ્પકઃ ।

વર્ણી વાચસ્પતિર્વાગ્મી મહાશક્તિઃ કલાનિધિઃ ॥ 113॥

અન્તરિક્ષગતિઃ કલ્યઃ કલિકાલુષ્ય મોચનઃ ।

સત્યધર્મઃ પ્રસન્નાત્મા પ્રકૃષ્ટો વ્યોમવાહનઃ ॥ 114॥

શિતધારસ્શિખિ રૌદ્રો ભદ્રો રુદ્રસુપૂજિતઃ ।

દરિમુખાગ્નિજમ્ભઘ્નો વીરહા વાસવપ્રિયઃ ॥ 115॥

દુસ્તરસ્સુદુરારોહો દુર્જ્ઞેયો દુષ્ટનિગ્રહઃ ।

ભૂતાવાસો ભૂતહન્તા ભૂતેશો ભૂતભાવનઃ ॥ 116॥

ભાવજ્ઞો ભવરોગઘ્નો મનોવેગી મહાભુજઃ ।

સર્વદેવમયઃ કાન્તઃ સ્મૃતિમાન્ સર્વપાવનઃ ॥ 117॥

નીતિમન્ સર્વજિત્ સૌમ્યો મહર્ષીરપરાજિતઃ ।

રુદ્રામ્બરીષ વરદો જિતમાયઃ પુરાતનઃ ॥ 118॥

અધ્યાત્મ નિલયો ભોક્તા સમ્પૂર્ણસ્સર્વકામદઃ ।

સત્યોઽક્ષરો ગભીરાત્મા વિશ્વભર્તા મરીચિમાન્ ॥ 119॥

નિરઞ્જનો જિતભ્રાંશુઃ અગ્નિગર્ભોઽગ્નિ ગોચરઃ ।

સર્વજિત્ સમ્ભવો વિષ્ણુઃ પૂજ્યો મન્ત્રવિતક્રિયઃ ॥ 120॥

શતાવર્ત્તઃ કલાનાથઃ કાલઃ કાલમયો હરિઃ ।

અરૂપો રૂપસમ્પન્નો વિશ્વરૂપો વિરૂપકૃત્ ॥ 121॥

સ્વામ્યાત્મા સમરશ્લાઘી સુવ્રતો વિજયાંવિતઃ ।

ચણ્ડ્ઘ્નસ્ચણ્ડકિરણઃ ચતુરસ્ચારણપ્રિયઃ ॥ 122॥

પુણ્યકીર્તિઃ પરામર્ષી નૃસિંહો નાભિમધ્યગઃ ।

યજ્ઞાત્મ યજ્ઞસઙ્કલ્પો યજ્ઞકેતુર્મહેશ્વરઃ ॥ 123॥

જિતારિર્યજ્ઞનિલયશ્શરણ્યશ્શકટાકૃતિઃ ।

ઉત્ત્મોઽનુત્ત્મોનઙ્ગસ્સાઙ્ગસ્સર્વાઙ્ગ શોભનઃ ॥ 124॥

કાલાગ્નિઃ કાલનેમિઘ્નઃ કામિ કારુણ્યસાગરઃ ।

રમાનન્દકરો રામો રજનીશાન્તરસ્થિતઃ ॥ 125॥

સંવર્ધન સમરાંવેષી દ્વિષત્પ્રાણ પરિગ્રહઃ ।

126

મહાભિમાની સન્ધાતા સર્વાધીશો મહાગુરુઃ ॥ 126

સિદ્ધઃ સર્વજગદ્યોનિઃ સિદ્ધાર્થસ્સર્વસિદ્ધિદઃ ।

ચતુર્વેદમયશ્શાસ્થા સર્વશાસ્ત્ર વિશારદઃ ॥ 127 ॥

તિરસ્કૃતાર્ક તેજસ્કો ભાસ્કરારાધિતશ્શુભઃ ।

વ્યાપી વિશ્વમ્ભરો વ્યગ્રઃ સ્વયઞ્જ્યોતિરનન્તકૃત્ ॥ 128॥

જયશીલો જયાકાઙ્ક્ષી જાતવેદો જયપ્રદઃ ।

કવિઃ કલ્યાણદઃ કામ્યો મોક્ષદો મોહનાકૃતિઃ ॥ 129॥

કુઙ્કુમારુણ સર્વાઙ્ગ કમલાક્ષઃ કવીશ્વરઃ ।

સુવિક્રમો નિષ્કલઙ્કો વિશ્વક્સેનો વિહારકૃત્ ॥ 130॥

કદમ્બાસુર વિધ્વંસી કેતનગ્રહ દાહકઃ ।

જુગુપ્સાગ્નસ્તીક્ષ્ણધારો વૈકુણ્ઠ ભુજવાસકૃત્ ॥ 131॥

સારજ્ઞઃ કરુણામૂર્તિઃ વૈષ્ણવો વિષ્ણુભક્તિદઃ ।

સુક્રુતજ્ઞો મહોદારો દુષ્કૃતઘ્નસ્સુવિગ્રહઃ ॥ 132॥

સર્વાભીષ્ટ પ્રદોઽન્તો નિત્યાનન્દો ગુણાકરઃ ।

ચક્રી કુન્દધરઃ ખડ્ગી પરશ્વત ધરોઽગ્નિભૃત્ ॥ 133॥

દૃતાઙ્કુશો દણ્ડધરઃ શક્તિહસ્થસ્સુશઙ્ખભ્રુત્ ।

ધન્વી દૃતમહાપાશો હલિ મુસલભૂષણઃ ॥ 134॥

ગદાયુધધરો વજ્રી મહાશૂલ લસત્ભુજઃ ।

સમસ્તાયુધ સમ્પૂર્ણસ્સુદર્શન મહાપ્રભુઃ ॥ 135॥

॥ ફલશ‍ઋતિઃ ॥

ઇતિ સૌદર્શનં દિવ્યં ગુહ્યં નામસહસ્રકમ્ ।

સર્વસિદ્ધિકરં સર્વ યન્ત્ર મન્ત્રાત્મકં પરમ્ ॥ 136॥

એતન્નામ સહસ્રં તુ નિત્યં યઃ પઠેત્ સુધીઃ ।

શ‍ઋણોતિ વા શ્રાવયતિ તસ્ય સિદ્ધિઃ કરસ્તિતા ॥ 137॥

દૈત્યાનાં દેવશત્રૂણાં દુર્જયાનાં મહૌજસામ્ ।

વિનાશાર્થમિદં દેવિ હરો રાસાધિતં મયા ॥ 138॥

શત્રુસંહારકમિદં સર્વદા જયવર્ધનમ્ ।

જલ શૈલ મહારણ્ય દુર્ગમેષુ મહાપતિ ॥ 139॥

ભયઙ્કરેષુ શાપત્સુ સમ્પ્રાપ્તેષુ મહત્સુચ ।

યસ્સકૃત્ પઠનં કુર્યાત્ તસ્ય નૈવ ભવેત્ ભયમ્ ॥ 140॥

બ્રહ્મઘ્નશ્ચ પશુઘ્નશ્ચ માતાપિતૄ વિનિન્દકઃ ।

દેવાનાં દૂષકશ્ચાપિ ગુરુતલ્પગતોઽપિ વા ॥ 141॥

જપ્ત્વા સકૃતિદં સ્તોત્રં મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષૈઃ ।

તિષ્ઠન્ ગચ્છન્ સ્વપન્ ભુઞ્જન્ જાગ્રન્નપિ હસન્નપિ ॥ 142॥

સુદર્શન નૃસિંહેતિ યો વદેત્તુ સકૃન્નરઃ ।

સ વૈ ન લિપ્યતે પાપૈઃ ભુક્તિં મુક્તિં ચ વિન્દતિ ॥ 143॥

આદયો વ્યાદયસ્સર્વે રોગા રોગાદિદેવતાઃ ।

શીઘ્રં નશ્યન્તિ તે સર્વે પઠનાત્તસ્ય વૈ નૃણામ્ ॥ 144॥

બહૂનાત્ર કિમુક્તેન જપ્ત્વેદં મન્ત્ર પુષ્કલમ્ ।

યત્ર મર્ત્યશ્ચરેત્ તત્ર રક્ષતિ શ્રીસુદર્શનઃ ॥ 145॥

ઇતિ શ્રી વિહગેશ્વર ઉત્તરખણ્ડે ઉમામહેશ્વરસંવાદે

મન્ત્રવિધાને શ્રી સુદર્શન સહસ્રનામ સ્તોત્રં નામ

ષોડશ પ્રકાશઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrī gaṇeśāya namaḥ ||

śrīsudarśana parabrahmaṇe namaḥ ||

atha śrīsudarśana sahasranāma stotram ||

kailāsaśikhare ramye muktāmāṇikya maṇḍape |

raktasiṃhāsanāsīnaṃ pramathaiḥ parivāritam || 1||

baddhāñjalipuṭā bhūtvā papraccha vinayānvitā |

bhartāraṃ sarvadharmajñaṃ pārvatī parameśvaram || 2||

pārvatī --

yat tvayoktaṃ jagannātha subhruśaṃ kṣemamicchatām |

saudarśanaṃ rute śāstraṃ nāsticānyaditi prabho || 3||

tatra kācit vivakṣāsthi tamarthaṃ prati me prabho |

evamuktastvahirbuddhnyaḥ pārvatīṃ pratyuvāca tām || 4||

ahirbuddhnya --

saṃśayo yadi te tatra taṃ brūhi tvaṃ varānane |

ityevamuktā girijā giriśena mahātmanā || 5||

punaḥ provāca sarvajñaṃ jñānamudrādharaṃ patim ||

pārvatyuvāca --

loke saudarśanaṃ mantraṃ yantrantattat prayogavat || 6||

sarvaṃ vijñātumabhyatra yathāvat samanuṣṭhitum |

ativelamaśaktānāṃ taṃ mārgaṃ bhṛśamīchtām || 7||

ko mārgaḥ kā kathisteṣāṃ kāryasiddhiḥ kathaṃ bhavet |

etanme brūhi lokeśa tvadanyaḥ ko vadetamum || 8||

īśvara uvāca --

ahaṃ te kathayiśyāmi sarva siddhikaraṃ śubham |

anāyāsena yajjaptvā narassiddhimavāpnuyāt || 9||

taśca saudarśanaṃ divyaṃ guhyaṃ nāmasahasrakam |

niyamāt paṭhatāṃ nṝṇāṃ cintitārtha pradāyakam || 10||

tasya nāmasahasrasya so'hameva ṛṣiḥ smṛtaḥ |

chandonuṣṭup devatā tu paramātmā sudarśanaḥ || 11||

śrīṃ bījaṃ hrīṃ tu śaktissā klīṃ kīlakamudāhṛtam |

samastābhīṣṭa sidhyarthe viniyoga udāhṛtaḥ || 12||

śaṅkhaṃ cakraṃ ca cāpādi dhyānamasya samīritam ||

dhyānaṃ --

śaṅkhaṃ cakraṃ ca cāpaṃ paraśumasimiśuṃ śūla pāśāṅkuśābjam

bibhrāṇaṃ vajrakheṭau hala musala gadā kundamatyugra daṃṣṭram |

jvālā keśaṃ trinetraṃ jvala dalananibhaṃ hāra keyūra bhūṣam

dhyāyet ṣaṭkoṇa saṃsthaṃ sakala ripujana prāṇa saṃhāri cakram ||

|| hariḥ om ||

śrīcakraḥ śrīkaraḥ śrīśaḥ śrīviṣṇuḥ śrīvibhāvanaḥ |

śrīmadāntya haraḥ śrīmān śrīvatsakṛta lakṣaṇaḥ || 1||

śrīnidhiḥ śrīvaraḥ sragvī śrīlakṣmī karapūjitaḥ |

śrīrataḥ śrīvibhuḥ sindhukanyāpatiḥ adhokṣajaḥ || 2||

acyutaścāmbujagrīvaḥ sahasrāraḥ sanātanaḥ |

samarcito vedamūrtiḥ samatīta surāgrajaḥ || 3||

ṣaṭkoṇa madhyago vīraḥ sarvago'ṣṭabhujaḥ prabhuḥ |

caṇḍavego bhīmaravaḥ śipiviṣṭārcito hariḥ || 4||

śāśvataḥ sakalaḥ śyāmaḥ śyāmalaḥ śakaṭārthanaḥ |

daityāriḥ śāradaskandhaḥ sakaṭākṣaḥ śirīṣagaḥ || 5||

śarapārirbhaktavaśyaḥ śaśāṅko vāmanovyayaḥ |

varūthīvārijaḥ kañjalocano vasudhādipaḥ || 6||

vareṇyo vāhano'nantaḥ cakrapāṇirgadāgrajaḥ |

gabhīro golakādhīśo gadāpaṇissulocanaḥ || 7||

sahasrākṣaḥ caturbāhuḥ śaṅkhacakra gadādharaḥ |

bhīṣaṇo bhītido bhadro bhīmābhīṣṭa phalapradaḥ || 8||

bhīmārcito bhīmaseno bhānuvaṃśa prakāśakaḥ |

prahlādavaradaḥ bālalocano lokapūjitaḥ || 9||

uttarāmānado mānī mānavābhīṣṭa siddhidaḥ |

bhaktapālaḥ pāpahārī balado dahanadhvajaḥ || 10||

karīśaḥ kanako dātā kāmapāla purātanaḥ |

akrūraḥ krūrajanakaḥ krūradaṃṣṭraḥ kulādipaḥ || 11||

krūrakarmā krūrarūpi krūrahārī kuśeśayaḥ |

mandaro māninīkānto madhuhā mādhavapriyaḥ || 12||

supratapta svarṇarūpī bāṇāsura bhujāntakṛt |

dharādharo dānavārirdanujendrāri pūjitaḥ || 13||

bhāgyaprado mahāsattvo viśvātmā vigatajvaraḥ |

surācāryārcito vaśyo vāsudevo vasupradaḥ || 14||

praṇatārtiharaḥ śreṣṭaḥ śaraṇyaḥ pāpanāśanaḥ |

pāvako vāraṇādrīśo vaikuṇṭho vigatakalmaṣaḥ || 15||

vajradaṃṣṭro vajranakho vāyurūpī nirāśrayaḥ |

nirīho nispṛho nityo nītijño nītipāvanaḥ || 16||

nīrūpo nāradanuto nakulācala vāsakṛt |

nityānando bṛhadbhānuḥ bṛhadīśaḥ purātanaḥ || 17||

nidhināmadhipo'nando narakārṇava tārakaḥ |

agādho'viralo martyo jvālākeśaḥ kakārccitaḥ || 18||

taruṇastanukṛt bhaktaḥ paramaḥ cittasambhavaḥ |

cintyassatvanidhiḥ sāgrascidānandaḥ śivapriyaḥ || 19||

śinśumāraśśatamakhaḥ śātakumbha nibhaprabhaḥ |

bhoktāruṇeśo balavān bālagraha nivārakaḥ || 20||

sarvāriṣṭa praśamano mahābhaya nivārakaḥ |

bandhuḥ subandhuḥ suprītassantuṣṭassurasannutaḥ || 21||

bījakeśyo bako bhānuḥ amitārcirpāmpatiḥ |

suyajño jyotiṣaśśānto virūpākṣaḥ sureśvaraḥ || 22||

vahniprākāra saṃvīto raktagarbhaḥ prabhākaraḥ |

suśīlaḥ subhagaḥ svakṣaḥ sumukhaḥ sukhadaḥ sukhī || 23||

mahāsuraḥ śiracchetā pākaśāsana vanditaḥ |

śatamūrti sahasrāro hiraṇya jyotiravyayaḥ || 24||

maṇḍalī maṇḍalākāraḥ candrasūryāgni locanaḥ |

prabhañjanaḥ tīkṣṇadhāraḥ praśāntaḥ śāradapriyaḥ || 25||

bhaktapriyo baliharo lāvaṇyolakṣaṇapriyaḥ |

vimalo durlabhassomyassulabho bhīmavikramaḥ || 26||

jitamanyuḥ jitārātiḥ mahākṣo bhṛgupūjitaḥ |

tattvarūpaḥ tattvavediḥ sarvatatva pratiṣṭhitaḥ ||27||

bhāvajño bandhujanako dīnabandhuḥ purāṇavit |

śastreśo nirmato netā naro nānāsurapriyaḥ || 28||

nābhicakro natāmitro nadhīśa karapūjitaḥ |

damanaḥ kālikaḥ karmī kāntaḥ kālārthanaḥ kaviḥ || 29||

vasundharo vāyuvego varāho varuṇālayaḥ |

kamanīyakṛtiḥ kālaḥ kamalāsana sevitaḥ |

kṛpāluḥ kapilaḥ kāmī kāmitārtha pradāyakaḥ || 30||

dharmaseturdharmapālo dharmī dharmamayaḥ paraḥ |

jvālājimhaḥ śikhāmaulīḥ surakārya pravartakaḥ || 31||

kalādharaḥ surārighnaḥ kopahā kālarūpadṛk |

dātā''nandamayo divyo brahmarūpī prakāśakṛt || 32 |

sarvayajñamayo yajño yajñabhuk yajñabhāvanaḥ |

vahnidhvajo vahnisakho vañjuladruma mūlakaḥ || 33||

dakṣahā dānakārī ca naro nārāyaṇapriyaḥ |

daityadaṇḍadharo dāntaḥ śubhrāṅgaḥ śubhadāyakaḥ || 34||

lohitākṣo mahāraudrau māyārūpadharaḥ khagaḥ |

unnato bhānujaḥ sāṅgo mahācakraḥ parākramī || 35||

agnīśo'gnimayaḥ dvagnilocanogni samaprabhaḥ |

agnimānagnirasano yuddhasevī ravipriyaḥ || 36||

āśrita ghaugha vidhvaṃsī nityānanda pradāyakaḥ |

asuraghno mahābāhūrbhīmakarmā śubhapradaḥ || 37||

śaśāṅka praṇavādhāraḥ samasthāśī viṣāpahaḥ |

tarko vitarko vimalo bilako bādarāyaṇaḥ || 38||

badiragnascakravālaḥ ṣaṭkoṇāntargatasśikhīḥ |

dṛtadhanvā śoḍaṣākṣo dīrghabāhūrdarīmukhaḥ || 39||

prasanno vāmajanako nimno nītikaraḥ śuciḥ |

narabhedi siṃharūpī purādhīśaḥ purandaraḥ || 40||

ravistuto yūtapālo yutapārissatāṅgatiḥ |

hṛṣikeśo dvitramūrtiḥ dviraṣṭāyudabhṛt varaḥ || 41||

divākaro niśānātho dilīpārcita vigrahaḥ |

dhanvantarisśyāmalārirbhaktaśoka vināśakaḥ || 42||

ripuprāṇa haro jetā śūrascāturya vigrahaḥ |

vidhātā saccidānandassarvaduṣṭa nivārakaḥ || 43||

ulko maholko raktolkassahasrolkasśatārciṣaḥ |

buddho bauddhaharo bauddha janamoho budhāśrayaḥ || 44 ||

pūrṇabodhaḥ pūrṇarūpaḥ pūrṇakāmo mahādyutiḥ |

pūrṇamantraḥ pūrṇagātraḥ pūrṇaṣāḍguṇya vigrahaḥ || 45||

pūrṇanemiḥ pūrnanābhiḥ pūrṇāśī pūrṇamānasaḥ |

pūrṇasāraḥ pūrṇaśaktiḥ raṅgasevi raṇapriyaḥ || 46||

pūritāśo'riṣṭadāti pūrṇārthaḥ pūrṇabhūṣaṇaḥ |

padmagarbhaḥ pārijātaḥ paramitrasśarākṛtiḥ || 47||

bhūbṛtvapuḥ puṇyamūrti bhūbhṛtāṃ patirāśukaḥ |

bhāgyodayo bhaktavaśyo girijāvallabhapriyaḥ || 48||

gaviṣṭo gajamānīśo gamanāgamana priyaḥ |

brahmacāri bandhumānī supratīkassuvikramaḥ || 49||

śaṅkarābhīṣṭado bhavyaḥ sācivyassavyalakṣaṇaḥ |

mahāhaṃsassukhakaro nābhāga tanayārcitaḥ || 50||

koṭisūryaprabho dīpto vidyutkoṭi samaprabhaḥ |

vajrakalpo vajrasakho vajranirghāta nisvanaḥ || 51||

girīśo mānado mānyo nārāyaṇa karālayaḥ |

aniruddhaḥ parāmarṣī upendraḥ pūrṇavigrahaḥ || 52||

āyudheśasśatārighnaḥ śamanaḥ śatasainikaḥ |

sarvāsura vadhodyuktaḥ sūrya durmāna bhedakaḥ || 53||

rāhuviploṣakārī ca kāśīnagara dāhakaḥ |

pīyuṣāṃśu parañjyotiḥ sampūrṇa kratubhuk prabhuḥ || 54||

māndhātṛ varadasśuddho harasevyasśacīṣṭadaḥ |

sahiṣṇurbalabhuk vīro lokabhṛllokanāyakaḥ ||55||

durvāsomuni darpaghno jayato vijayapriyaḥ |

purādhīśo'surārātiḥ govinda karabhūṣaṇaḥ || 56||

ratharūpī rathādhīśaḥ kālacakra kṛpānidhiḥ |

cakrarūpadharo viṣṇuḥ sthūlasūkṣmaśśikhiprabhaḥ || 57||

śaraṇāgata santrātā vetālārirmahābalaḥ |

jñānado vākpatirmānī mahāvego mahāmaṇiḥ || 58||

vidyut keśo vihāreśaḥ padmayoniḥ caturbhujaḥ |

kāmātmā kāmadaḥ kāmī kālanemi śiroharaḥ || 59||

śubhrasśucīsśunāsīraḥ śukramitraḥ śubhānanaḥ |

vṛṣakāyo vṛṣārātiḥ vṛṣabhendra supūjitaḥ || 60||

viśvambharo vītihotro vīryo viśvajanapriyaḥ |

viśvakṛt viśvabho viśvahartā sāhasakarmakṛt || 61||

bāṇabāhūharo jyotiḥ parātmā śokanāśanaḥ |

vimalādipatiḥ puṇyo jñātā jñeyaḥ prakāśakaḥ || 62||

mleccha prahārī duṣṭaghnaḥ sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |

digambaro vṛśādrīśo vividhāyudha rūpakaḥ || 63||

satvavān satyavāgīśaḥ satyadharma parāyaṇaḥ |

rudraprītikaro rudra varado rugvibhedakaḥ || 64||

nārāyaṇo nakrabhedī gajendra parimokṣakaḥ |

dharmapriyaḥ ṣaḍādhāro vedātmā guṇasāgaraḥ || 65||

gadāmitraḥ pṛthubhujo rasātala vibhedakaḥ |

tamovairī mahātejāḥ mahārājo mahātapāḥ || 66||

samastāriharaḥ śānta krūro yogeśvareśvaraḥ |

sthavirassvarṇa varṇāṅgaḥ śatrusainya vināśakṛt || 67||

prājño viśvatanutrātā śa‍ṛtismṛtimayaḥ kṛti |

vyaktāvyakta svarūpāṃsaḥ kālacakraḥ kalānidhiḥ || 68||

mahādhyutirameyātmā vajranemiḥ prabhānidhiḥ |

mahāsphuliṅga dhārārciḥ mahāyuddha kṛtacyutaḥ || 69||

kṛtajñassahano vāgmī jvālāmālā vibhūṣaṇaḥ |

caturmukhanutaḥ śrīmān bhrājiṣṇurbhaktavatsalaḥ || 70||

cāturyagamanaścakrī cāturvarga pradāyakaḥ |

vicitramālyābharaṇaḥ tīkṣṇadhāraḥ surārcitaḥ || 71||

yugakṛt yugapālaśca yugasandhiryugāntakṛt |

sutīkṣṇāragaṇo gamyo balidhvaṃsī trilokapaḥ || 72||

trinetrastrijagadvandhyaḥ tṛṇīkṛta mahāsuraḥ |

trikālajñastrilokajñaḥ trinābhiḥ trijagatpriyaḥ || 73||

sarvayantramayo mantrassarvaśatru nibarhaṇaḥ |

sarvagassarvavit saumyassarvalokahitaṅkaraḥ ||74||

ādimūlaḥ sadguṇāḍhyo vareṇyastriguṇātmakaḥ |

dhyānagamyaḥ kalmaṣaghnaḥ kaligarva prabhedakaḥ || 75||

kamanīya tanutrāṇaḥ kuṇḍalī maṇḍitānanaḥ |

sukuṇṭhīkṛta caṇḍeśaḥ susantrastha ṣaḍānanaḥ || 76||

viṣādhīkṛta vighneśo vigatānanda nandikaḥ |

mathita pramathavyūhaḥ praṇata pramadādhipaḥ || 77||

prāṇabhikṣā prado'nanto lokasākṣī mahāsvanaḥ |

medhāvī śāśvatho'krūraḥ krūrakarmā'parājitaḥ || 78||

arī dṛṣṭo'prameyātmā sundaraśśatrutāpanaḥ |

yoga yogīśvarādhīśo bhaktābhīṣṭa prapūrakaḥ || 79||

sarvakāmaprado'cintyaḥ śubhāṅgaḥ kulavardhanaḥ |

nirvikāro'ntarūpo naranārāyaṇapriyaḥ || 80||

mantra yantra svarūpātmā paramantra prabhedakaḥ |

bhūtavetāla vidhvaṃsī caṇḍa kūṣmāṇḍa khaṇḍanaḥ || 81||

yakṣa rakṣogaṇa dhvaṃsī mahākṛtyā pradāhakaḥ |

sakalīkṛta mārīcaḥ bhairava graha bhedakaḥ || 82||

cūrṇikṛta mahābhūtaḥ kabalīkṛta durgrahaḥ |

sudurgraho jambhabhedī sūcīmukha niṣūdanaḥ || 83||

vṛkodarabaloddharttā purandara balānugaḥ |

aprameya balaḥ svāmī bhaktaprīti vivardhanaḥ || 84||

mahābhūteśvaraśśūro nityasśāradavigrahaḥ |

dharmādhyakṣo vidharmaghnaḥ sudharmasthāpakaśśivaḥ || 85||

vidhūmajvalano bhānurbhānumān bhāsvatāṃ patiḥ |

jaganmohana pāṭīrassarvopadrava śodhakaḥ || 86||

kuliśābharaṇo jvālāvṛtassaubhāgya vardhanaḥ |

grahapradhvaṃsakaḥ svātmarakṣako dhāraṇātmakaḥ || 87||

santāpano vajrasārassumedhā'mṛta sāgaraḥ |

santāna pañjaro bāṇatāṭaṅko vajramālikaḥ || 88||

mekhālagniśikho vajra pañjarassasurāṅkuśaḥ |

sarvaroga praśamano gāndharva viśikhākṛtiḥ || 89||

pramoha maṇḍalo bhūta graha śa‍ṛṅkhala karmakṛt |

kalāvṛto mahāśaṅkhu dhāraṇasśalya candrikaḥ || 90||

chedano dhārakasśalya kṣūtronmūlana tatparaḥ |

bandhanāvaraṇasśalya kṛntano vajrakīlakaḥ || 91||

pratīkabandhano jvālā maṇḍalasśastradhāraṇaḥ |

indrākṣīmālikaḥ kṛtyā daṇḍascittaprabhedakaḥ || 92||

graha vāgurikassarva bandhano vajrabhedakaḥ |

laghusantāna saṅkalpo baddhagraha vimocanaḥ || 93||

maulikāñcana sandhātā vipakṣa matabhedakaḥ |

digbandhana karassūcī mukhāgniscittapātakaḥ || 94||

corāgni maṇḍalākāraḥ parakaṅkāla mardanaḥ |

tāntrīkasśatruvaṃśaghno nānānigala mocanaḥ || 95||

samasthaloka sāraṅgaḥ sumahā viṣadūṣaṇaḥ |

sumahā merukodaṇḍaḥ sarva vaśyakareśvaraḥ || 96||

nikhilākarṣaṇapaṭuḥ sarva sammoha karmakṛt |

saṃsthambana karaḥ sarva bhūtoccāṭana tatparaḥ || 97||

ahitāmaya kārī ca dviṣanmāraṇa kārakaḥ |

ekāyana gadāmitra vidveṣaṇa parāyaṇaḥ || 98||

sarvārtha siddhido dātā vidhātā viśvapālakaḥ |

virūpākṣo mahāvakṣāḥ variṣṭo mādhavapriyaḥ || 99||

amitrakarśana śāntaḥ praśāntaḥ praṇatārtihā |

ramaṇīyo raṇotsāho raktākṣo raṇapaṇḍitaḥ || 100||

raṇāntakṛt ratākāraḥ ratāṅgo ravipūjitaḥ |

vīrahā vividhākāraḥ varuṇārādhito vaśīḥ |

sarva śatru vadhākāṅkṣī śaktimān bhaktamānadaḥ || 101||

sarvalokadharaḥ puṇyaḥ puruṣaḥ puruṣottamaḥ |

purāṇaḥ puṇḍarīkākṣaḥ paramarma prabhedakaḥ || 102||

vīrāsanagato varmī sarvādhāro niraṅkuśaḥ |

jagatrakṣo jaganmūrtiḥ jagadānanda vardhanaḥ || 103||

śāradaḥ śakaṭārātiḥ śaṅkarasśakaṭākṛtiḥ |

virakto raktavarṇāḍhyo rāmasāyaka rūpadṛt || 104||

mahāvarāh daṃṣṭrātmā nṛsiṃha nagarātmakaḥ |

samadṛṅmokṣado vandhyo vihārī vītakalmaṣaḥ || 105||

gambhīro garbhago goptā gabhastirguhyagoguruḥ |

śrīdharaḥ śrīratasśrāntaḥ śatrughnasśa‍ṛtigocaraḥ || 106||

purāṇo vitato vīraḥ pavitrascaraṇāhvayaḥ |

mahādhīro mahāvīryo mahābala parākramaḥ || 107||

suvigraho vigrahaghnaḥ sumānī mānadāyakaḥ |

māyī māyāpaho mantrī mānyo mānavivardhanaḥ || 108||

śatrusaṃhārakasśūraḥ śukrāriśśaṅkarārcitaḥ |

sarvādhāraḥ parañjyotiḥ prāṇaḥ prāṇabhṛtacyutaḥ || 109||

candradhāmā'pratidvandaḥ paramātmā sudurgamaḥ |

viśuddhātmā mahātejāḥ puṇyaślokaḥ purāṇavit || 110||

samastha jagadādhāro vijetā vikramaḥ kramaḥ |

ādidevo dhruvo dṛśyaḥ sāttvikaḥ prītivardhanaḥ || 111||

sarvalokāśrayassevyaḥ sarvātmā vaṃśavardhanaḥ |

durādharṣaḥ prakāśātmā sarvadṛk sarvavitsamaḥ || 112||

sadgatissatvasampannaḥ nityasaṅkalpa kalpakaḥ |

varṇī vācaspatirvāgmī mahāśaktiḥ kalānidhiḥ || 113||

antarikṣagatiḥ kalyaḥ kalikāluṣya mocanaḥ |

satyadharmaḥ prasannātmā prakṛṣṭo vyomavāhanaḥ || 114||

śitadhārasśikhi raudro bhadro rudrasupūjitaḥ |

darimukhāgnijambhaghno vīrahā vāsavapriyaḥ || 115||

dustarassudurāroho durjñeyo duṣṭanigrahaḥ |

bhūtāvāso bhūtahantā bhūteśo bhūtabhāvanaḥ || 116||

bhāvajño bhavarogaghno manovegī mahābhujaḥ |

sarvadevamayaḥ kāntaḥ smṛtimān sarvapāvanaḥ || 117||

nītiman sarvajit saumyo maharṣīraparājitaḥ |

rudrāmbarīṣa varado jitamāyaḥ purātanaḥ || 118||

adhyātma nilayo bhoktā sampūrṇassarvakāmadaḥ |

satyo'kṣaro gabhīrātmā viśvabhartā marīcimān || 119||

nirañjano jitabhrāṃśuḥ agnigarbho'gni gocaraḥ |

sarvajit sambhavo viṣṇuḥ pūjyo mantravitakriyaḥ || 120||

śatāvarttaḥ kalānāthaḥ kālaḥ kālamayo hariḥ |

arūpo rūpasampanno viśvarūpo virūpakṛt || 121||

svāmyātmā samaraślāghī suvrato vijayāṃvitaḥ |

caṇḍghnascaṇḍakiraṇaḥ caturascāraṇapriyaḥ || 122||

puṇyakīrtiḥ parāmarṣī nṛsiṃho nābhimadhyagaḥ |

yajñātma yajñasaṅkalpo yajñaketurmaheśvaraḥ || 123||

jitāriryajñanilayaśśaraṇyaśśakaṭākṛtiḥ |

uttmo'nuttmonaṅgassāṅgassarvāṅga śobhanaḥ || 124||

kālāgniḥ kālanemighnaḥ kāmi kāruṇyasāgaraḥ |

ramānandakaro rāmo rajanīśāntarasthitaḥ || 125||

saṃvardhana samarāṃveṣī dviṣatprāṇa parigrahaḥ |

mahābhimānī sandhātā sarvādhīśo mahāguruḥ || 126

siddhaḥ sarvajagadyoniḥ siddhārthassarvasiddhidaḥ |

caturvedamayaśśāsthā sarvaśāstra viśāradaḥ || 127 ||

tiraskṛtārka tejasko bhāskarārādhitaśśubhaḥ |

vyāpī viśvambharo vyagraḥ svayañjyotiranantakṛt || 128||

jayaśīlo jayākāṅkṣī jātavedo jayapradaḥ |

kaviḥ kalyāṇadaḥ kāmyo mokṣado mohanākṛtiḥ || 129||

kuṅkumāruṇa sarvāṅga kamalākṣaḥ kavīśvaraḥ |

suvikramo niṣkalaṅko viśvakseno vihārakṛt || 130||

kadambāsura vidhvaṃsī ketanagraha dāhakaḥ |

jugupsāgnastīkṣṇadhāro vaikuṇṭha bhujavāsakṛt || 131||

sārajñaḥ karuṇāmūrtiḥ vaiṣṇavo viṣṇubhaktidaḥ |

sukrutajño mahodāro duṣkṛtaghnassuvigrahaḥ || 132||

sarvābhīṣṭa prado'nto nityānando guṇākaraḥ |

cakrī kundadharaḥ khaḍgī paraśvata dharo'gnibhṛt || 133||

dṛtāṅkuśo daṇḍadharaḥ śaktihasthassuśaṅkhabhrut |

dhanvī dṛtamahāpāśo hali musalabhūṣaṇaḥ || 134||

gadāyudhadharo vajrī mahāśūla lasatbhujaḥ |

samastāyudha sampūrṇassudarśana mahāprabhuḥ || 135||

|| phalaśa‍ṛtiḥ ||

iti saudarśanaṃ divyaṃ guhyaṃ nāmasahasrakam |

sarvasiddhikaraṃ sarva yantra mantrātmakaṃ param || 136||

etannāma sahasraṃ tu nityaṃ yaḥ paṭhet sudhīḥ |

śa‍ṛṇoti vā śrāvayati tasya siddhiḥ karastitā || 137||

daityānāṃ devaśatrūṇāṃ durjayānāṃ mahaujasām |

vināśārthamidaṃ devi haro rāsādhitaṃ mayā || 138||

śatrusaṃhārakamidaṃ sarvadā jayavardhanam |

jala śaila mahāraṇya durgameṣu mahāpati || 139||

bhayaṅkareṣu śāpatsu samprāpteṣu mahatsuca |

yassakṛt paṭhanaṃ kuryāt tasya naiva bhavet bhayam || 140||

brahmaghnaśca paśughnaśca mātāpitṝ vinindakaḥ |

devānāṃ dūṣakaścāpi gurutalpagato'pi vā || 141||

japtvā sakṛtidaṃ stotraṃ mucyate sarvakilbiṣaiḥ |

tiṣṭhan gacchan svapan bhuñjan jāgrannapi hasannapi || 142||

sudarśana nṛsiṃheti yo vadettu sakṛnnaraḥ |

sa vai na lipyate pāpaiḥ bhuktiṃ muktiṃ ca vindati || 143||

ādayo vyādayassarve rogā rogādidevatāḥ |

śīghraṃ naśyanti te sarve paṭhanāttasya vai nṛṇām || 144||

bahūnātra kimuktena japtvedaṃ mantra puṣkalam |

yatra martyaścaret tatra rakṣati śrīsudarśanaḥ || 145||

iti śrī vihageśvara uttarakhaṇḍe umāmaheśvarasaṃvāde

mantravidhāne śrī sudarśana sahasranāma stotraṃ nāma

ṣoḍaśa prakāśaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

श्री गणेशाय नमः ॥

श्रीसुदर्शन परब्रह्मणे नमः ॥

अथ श्रीसुदर्शन सहस्रनाम स्तोत्रम् ॥

कैलासशिखरे रम्ये मुक्तामाणिक्य मण्डपे ।

रक्तसिंहासनासीनं प्रमथैः परिवारितम् ॥ 1॥

बद्धाञ्जलिपुटा भूत्वा पप्रच्छ विनयान्विता ।

भर्तारं सर्वधर्मज्ञं पार्वती परमेश्वरम् ॥ 2॥

पार्वती --

यत् त्वयोक्तं जगन्नाथ सुभ्रुशं क्षेममिच्छताम् ।

सौदर्शनं रुते शास्त्रं नास्तिचान्यदिति प्रभो ॥ 3॥

तत्र काचित् विवक्षास्थि तमर्थं प्रति मे प्रभो ।

एवमुक्तस्त्वहिर्बुद्ध्न्यः पार्वतीं प्रत्युवाच ताम् ॥ 4॥

अहिर्बुद्ध्न्य --

संशयो यदि ते तत्र तं ब्रूहि त्वं वरानने ।

इत्येवमुक्ता गिरिजा गिरिशेन महात्मना ॥ 5॥

पुनः प्रोवाच सर्वज्ञं ज्ञानमुद्राधरं पतिम् ॥

पार्वत्युवाच --

लोके सौदर्शनं मन्त्रं यन्त्रन्तत्तत् प्रयोगवत् ॥ 6॥

सर्वं विज्ञातुमभ्यत्र यथावत् समनुष्ठितुम् ।

अतिवेलमशक्तानां तं मार्गं भृशमीछ्ताम् ॥ 7॥

को मार्गः का कथिस्तेषां कार्यसिद्धिः कथं भवेत् ।

एतन्मे ब्रूहि लोकेश त्वदन्यः को वदेतमुम् ॥ 8॥

ईश्वर उवाच --

अहं ते कथयिश्यामि सर्व सिद्धिकरं शुभम् ।

अनायासेन यज्जप्त्वा नरस्सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ 9॥

तश्च सौदर्शनं दिव्यं गुह्यं नामसहस्रकम् ।

नियमात् पठतां नॄणां चिन्तितार्थ प्रदायकम् ॥ 10॥

तस्य नामसहस्रस्य सोऽहमेव ऋषिः स्मृतः ।

छन्दोनुष्टुप् देवता तु परमात्मा सुदर्शनः ॥ 11॥

श्रीं बीजं ह्रीं तु शक्तिस्सा क्लीं कीलकमुदाहृतम् ।

समस्ताभीष्ट सिध्यर्थे विनियोग उदाहृतः ॥ 12॥

शङ्खं चक्रं च चापादि ध्यानमस्य समीरितम् ॥

ध्यानं --

शङ्खं चक्रं च चापं परशुमसिमिशुं शूल पाशाङ्कुशाब्जम्

बिभ्राणं वज्रखेटौ हल मुसल गदा कुन्दमत्युग्र दंष्ट्रम् ।

ज्वाला केशं त्रिनेत्रं ज्वल दलननिभं हार केयूर भूषम्

ध्यायेत् षट्कोण संस्थं सकल रिपुजन प्राण संहारि चक्रम् ॥

॥ हरिः ओम् ॥

श्रीचक्रः श्रीकरः श्रीशः श्रीविष्णुः श्रीविभावनः ।

श्रीमदान्त्य हरः श्रीमान् श्रीवत्सकृत लक्षणः ॥ 1॥

श्रीनिधिः श्रीवरः स्रग्वी श्रीलक्ष्मी करपूजितः ।

श्रीरतः श्रीविभुः सिन्धुकन्यापतिः अधोक्षजः ॥ 2॥

अच्युतश्चाम्बुजग्रीवः सहस्रारः सनातनः ।

समर्चितो वेदमूर्तिः समतीत सुराग्रजः ॥ 3॥

षट्कोण मध्यगो वीरः सर्वगोऽष्टभुजः प्रभुः ।

चण्डवेगो भीमरवः शिपिविष्टार्चितो हरिः ॥ 4॥

शाश्वतः सकलः श्यामः श्यामलः शकटार्थनः ।

दैत्यारिः शारदस्कन्धः सकटाक्षः शिरीषगः ॥ 5॥

शरपारिर्भक्तवश्यः शशाङ्को वामनोव्ययः ।

वरूथीवारिजः कञ्जलोचनो वसुधादिपः ॥ 6॥

वरेण्यो वाहनोऽनन्तः चक्रपाणिर्गदाग्रजः ।

गभीरो गोलकाधीशो गदापणिस्सुलोचनः ॥ 7॥

सहस्राक्षः चतुर्बाहुः शङ्खचक्र गदाधरः ।

भीषणो भीतिदो भद्रो भीमाभीष्ट फलप्रदः ॥ 8॥

भीमार्चितो भीमसेनो भानुवंश प्रकाशकः ।

प्रह्लादवरदः बाललोचनो लोकपूजितः ॥ 9॥

उत्तरामानदो मानी मानवाभीष्ट सिद्धिदः ।

भक्तपालः पापहारी बलदो दहनध्वजः ॥ 10॥

करीशः कनको दाता कामपाल पुरातनः ।

अक्रूरः क्रूरजनकः क्रूरदंष्ट्रः कुलादिपः ॥ 11॥

क्रूरकर्मा क्रूररूपि क्रूरहारी कुशेशयः ।

मन्दरो मानिनीकान्तो मधुहा माधवप्रियः ॥ 12॥

सुप्रतप्त स्वर्णरूपी बाणासुर भुजान्तकृत् ।

धराधरो दानवारिर्दनुजेन्द्रारि पूजितः ॥ 13॥

भाग्यप्रदो महासत्त्वो विश्वात्मा विगतज्वरः ।

सुराचार्यार्चितो वश्यो वासुदेवो वसुप्रदः ॥ 14॥

प्रणतार्तिहरः श्रेष्टः शरण्यः पापनाशनः ।

पावको वारणाद्रीशो वैकुण्ठो विगतकल्मषः ॥ 15॥

वज्रदंष्ट्रो वज्रनखो वायुरूपी निराश्रयः ।

निरीहो निस्पृहो नित्यो नीतिज्ञो नीतिपावनः ॥ 16॥

नीरूपो नारदनुतो नकुलाचल वासकृत् ।

नित्यानन्दो बृहद्भानुः बृहदीशः पुरातनः ॥ 17॥

निधिनामधिपोऽनन्दो नरकार्णव तारकः ।

अगाधोऽविरलो मर्त्यो ज्वालाकेशः ककार्च्चितः ॥ 18॥

तरुणस्तनुकृत् भक्तः परमः चित्तसम्भवः ।

चिन्त्यस्सत्वनिधिः साग्रस्चिदानन्दः शिवप्रियः ॥ 19॥

शिन्शुमारश्शतमखः शातकुम्भ निभप्रभः ।

भोक्तारुणेशो बलवान् बालग्रह निवारकः ॥ 20॥

सर्वारिष्ट प्रशमनो महाभय निवारकः ।

बन्धुः सुबन्धुः सुप्रीतस्सन्तुष्टस्सुरसन्नुतः ॥ 21॥

बीजकेश्यो बको भानुः अमितार्चिर्पाम्पतिः ।

सुयज्ञो ज्योतिषश्शान्तो विरूपाक्षः सुरेश्वरः ॥ 22॥

वह्निप्राकार संवीतो रक्तगर्भः प्रभाकरः ।

सुशीलः सुभगः स्वक्षः सुमुखः सुखदः सुखी ॥ 23॥

महासुरः शिरच्छेता पाकशासन वन्दितः ।

शतमूर्ति सहस्रारो हिरण्य ज्योतिरव्ययः ॥ 24॥

मण्डली मण्डलाकारः चन्द्रसूर्याग्नि लोचनः ।

प्रभञ्जनः तीक्ष्णधारः प्रशान्तः शारदप्रियः ॥ 25॥

भक्तप्रियो बलिहरो लावण्योलक्षणप्रियः ।

विमलो दुर्लभस्सोम्यस्सुलभो भीमविक्रमः ॥ 26॥

जितमन्युः जितारातिः महाक्षो भृगुपूजितः ।

तत्त्वरूपः तत्त्ववेदिः सर्वतत्व प्रतिष्ठितः ॥27॥

भावज्ञो बन्धुजनको दीनबन्धुः पुराणवित् ।

शस्त्रेशो निर्मतो नेता नरो नानासुरप्रियः ॥ 28॥

नाभिचक्रो नतामित्रो नधीश करपूजितः ।

दमनः कालिकः कर्मी कान्तः कालार्थनः कविः ॥ 29॥

वसुन्धरो वायुवेगो वराहो वरुणालयः ।

कमनीयकृतिः कालः कमलासन सेवितः ।

कृपालुः कपिलः कामी कामितार्थ प्रदायकः ॥ 30॥

धर्मसेतुर्धर्मपालो धर्मी धर्ममयः परः ।

ज्वालाजिम्हः शिखामौलीः सुरकार्य प्रवर्तकः ॥ 31॥

कलाधरः सुरारिघ्नः कोपहा कालरूपदृक् ।

दाताऽऽनन्दमयो दिव्यो ब्रह्मरूपी प्रकाशकृत् ॥ 32 ।

सर्वयज्ञमयो यज्ञो यज्ञभुक् यज्ञभावनः ।

वह्निध्वजो वह्निसखो वञ्जुलद्रुम मूलकः ॥ 33॥

दक्षहा दानकारी च नरो नारायणप्रियः ।

दैत्यदण्डधरो दान्तः शुभ्राङ्गः शुभदायकः ॥ 34॥

लोहिताक्षो महारौद्रौ मायारूपधरः खगः ।

उन्नतो भानुजः साङ्गो महाचक्रः पराक्रमी ॥ 35॥

अग्नीशोऽग्निमयः द्वग्निलोचनोग्नि समप्रभः ।

अग्निमानग्निरसनो युद्धसेवी रविप्रियः ॥ 36॥

आश्रित घौघ विध्वंसी नित्यानन्द प्रदायकः ।

असुरघ्नो महाबाहूर्भीमकर्मा शुभप्रदः ॥ 37॥

शशाङ्क प्रणवाधारः समस्थाशी विषापहः ।

तर्को वितर्को विमलो बिलको बादरायणः ॥ 38॥

बदिरग्नस्चक्रवालः षट्कोणान्तर्गतस्शिखीः ।

दृतधन्वा शोडषाक्षो दीर्घबाहूर्दरीमुखः ॥ 39॥

प्रसन्नो वामजनको निम्नो नीतिकरः शुचिः ।

नरभेदि सिंहरूपी पुराधीशः पुरन्दरः ॥ 40॥

रविस्तुतो यूतपालो युतपारिस्सताङ्गतिः ।

हृषिकेशो द्वित्रमूर्तिः द्विरष्टायुदभृत् वरः ॥ 41॥

दिवाकरो निशानाथो दिलीपार्चित विग्रहः ।

धन्वन्तरिस्श्यामलारिर्भक्तशोक विनाशकः ॥ 42॥

रिपुप्राण हरो जेता शूरस्चातुर्य विग्रहः ।

विधाता सच्चिदानन्दस्सर्वदुष्ट निवारकः ॥ 43॥

उल्को महोल्को रक्तोल्कस्सहस्रोल्कस्शतार्चिषः ।

बुद्धो बौद्धहरो बौद्ध जनमोहो बुधाश्रयः ॥ 44 ॥

पूर्णबोधः पूर्णरूपः पूर्णकामो महाद्युतिः ।

पूर्णमन्त्रः पूर्णगात्रः पूर्णषाड्गुण्य विग्रहः ॥ 45॥

पूर्णनेमिः पूर्ननाभिः पूर्णाशी पूर्णमानसः ।

पूर्णसारः पूर्णशक्तिः रङ्गसेवि रणप्रियः ॥ 46॥

पूरिताशोऽरिष्टदाति पूर्णार्थः पूर्णभूषणः ।

पद्मगर्भः पारिजातः परमित्रस्शराकृतिः ॥ 47॥

भूबृत्वपुः पुण्यमूर्ति भूभृतां पतिराशुकः ।

भाग्योदयो भक्तवश्यो गिरिजावल्लभप्रियः ॥ 48॥

गविष्टो गजमानीशो गमनागमन प्रियः ।

ब्रह्मचारि बन्धुमानी सुप्रतीकस्सुविक्रमः ॥ 49॥

शङ्कराभीष्टदो भव्यः साचिव्यस्सव्यलक्षणः ।

महाहंसस्सुखकरो नाभाग तनयार्चितः ॥ 50॥

कोटिसूर्यप्रभो दीप्तो विद्युत्कोटि समप्रभः ।

वज्रकल्पो वज्रसखो वज्रनिर्घात निस्वनः ॥ 51॥

गिरीशो मानदो मान्यो नारायण करालयः ।

अनिरुद्धः परामर्षी उपेन्द्रः पूर्णविग्रहः ॥ 52॥

आयुधेशस्शतारिघ्नः शमनः शतसैनिकः ।

सर्वासुर वधोद्युक्तः सूर्य दुर्मान भेदकः ॥ 53॥

राहुविप्लोषकारी च काशीनगर दाहकः ।

पीयुषांशु परञ्ज्योतिः सम्पूर्ण क्रतुभुक् प्रभुः ॥ 54॥

मान्धातृ वरदस्शुद्धो हरसेव्यस्शचीष्टदः ।

सहिष्णुर्बलभुक् वीरो लोकभृल्लोकनायकः ॥55॥

दुर्वासोमुनि दर्पघ्नो जयतो विजयप्रियः ।

पुराधीशोऽसुरारातिः गोविन्द करभूषणः ॥ 56॥

रथरूपी रथाधीशः कालचक्र कृपानिधिः ।

चक्ररूपधरो विष्णुः स्थूलसूक्ष्मश्शिखिप्रभः ॥ 57॥

शरणागत सन्त्राता वेतालारिर्महाबलः ।

ज्ञानदो वाक्पतिर्मानी महावेगो महामणिः ॥ 58॥

विद्युत् केशो विहारेशः पद्मयोनिः चतुर्भुजः ।

कामात्मा कामदः कामी कालनेमि शिरोहरः ॥ 59॥

शुभ्रस्शुचीस्शुनासीरः शुक्रमित्रः शुभाननः ।

वृषकायो वृषारातिः वृषभेन्द्र सुपूजितः ॥ 60॥

विश्वम्भरो वीतिहोत्रो वीर्यो विश्वजनप्रियः ।

विश्वकृत् विश्वभो विश्वहर्ता साहसकर्मकृत् ॥ 61॥

बाणबाहूहरो ज्योतिः परात्मा शोकनाशनः ।

विमलादिपतिः पुण्यो ज्ञाता ज्ञेयः प्रकाशकः ॥ 62॥

म्लेच्छ प्रहारी दुष्टघ्नः सूर्यमण्डलमध्यगः ।

दिगम्बरो वृशाद्रीशो विविधायुध रूपकः ॥ 63॥

सत्ववान् सत्यवागीशः सत्यधर्म परायणः ।

रुद्रप्रीतिकरो रुद्र वरदो रुग्विभेदकः ॥ 64॥

नारायणो नक्रभेदी गजेन्द्र परिमोक्षकः ।

धर्मप्रियः षडाधारो वेदात्मा गुणसागरः ॥ 65॥

गदामित्रः पृथुभुजो रसातल विभेदकः ।

तमोवैरी महातेजाः महाराजो महातपाः ॥ 66॥

समस्तारिहरः शान्त क्रूरो योगेश्वरेश्वरः ।

स्थविरस्स्वर्ण वर्णाङ्गः शत्रुसैन्य विनाशकृत् ॥ 67॥

प्राज्ञो विश्वतनुत्राता श‍ऋतिस्मृतिमयः कृति ।

व्यक्ताव्यक्त स्वरूपांसः कालचक्रः कलानिधिः ॥ 68॥

महाध्युतिरमेयात्मा वज्रनेमिः प्रभानिधिः ।

महास्फुलिङ्ग धारार्चिः महायुद्ध कृतच्युतः ॥ 69॥

कृतज्ञस्सहनो वाग्मी ज्वालामाला विभूषणः ।

चतुर्मुखनुतः श्रीमान् भ्राजिष्णुर्भक्तवत्सलः ॥ 70॥

चातुर्यगमनश्चक्री चातुर्वर्ग प्रदायकः ।

विचित्रमाल्याभरणः तीक्ष्णधारः सुरार्चितः ॥ 71॥

युगकृत् युगपालश्च युगसन्धिर्युगान्तकृत् ।

सुतीक्ष्णारगणो गम्यो बलिध्वंसी त्रिलोकपः ॥ 72॥

त्रिनेत्रस्त्रिजगद्वन्ध्यः तृणीकृत महासुरः ।

त्रिकालज्ञस्त्रिलोकज्ञः त्रिनाभिः त्रिजगत्प्रियः ॥ 73॥

सर्वयन्त्रमयो मन्त्रस्सर्वशत्रु निबर्हणः ।

सर्वगस्सर्ववित् सौम्यस्सर्वलोकहितङ्करः ॥74॥

आदिमूलः सद्गुणाढ्यो वरेण्यस्त्रिगुणात्मकः ।

ध्यानगम्यः कल्मषघ्नः कलिगर्व प्रभेदकः ॥ 75॥

कमनीय तनुत्राणः कुण्डली मण्डिताननः ।

सुकुण्ठीकृत चण्डेशः सुसन्त्रस्थ षडाननः ॥ 76॥

विषाधीकृत विघ्नेशो विगतानन्द नन्दिकः ।

मथित प्रमथव्यूहः प्रणत प्रमदाधिपः ॥ 77॥

प्राणभिक्षा प्रदोऽनन्तो लोकसाक्षी महास्वनः ।

मेधावी शाश्वथोऽक्रूरः क्रूरकर्माऽपराजितः ॥ 78॥

अरी दृष्टोऽप्रमेयात्मा सुन्दरश्शत्रुतापनः ।

योग योगीश्वराधीशो भक्ताभीष्ट प्रपूरकः ॥ 79॥

सर्वकामप्रदोऽचिन्त्यः शुभाङ्गः कुलवर्धनः ।

निर्विकारोऽन्तरूपो नरनारायणप्रियः ॥ 80॥

मन्त्र यन्त्र स्वरूपात्मा परमन्त्र प्रभेदकः ।

भूतवेताल विध्वंसी चण्ड कूष्माण्ड खण्डनः ॥ 81॥

यक्ष रक्षोगण ध्वंसी महाकृत्या प्रदाहकः ।

सकलीकृत मारीचः भैरव ग्रह भेदकः ॥ 82॥

चूर्णिकृत महाभूतः कबलीकृत दुर्ग्रहः ।

सुदुर्ग्रहो जम्भभेदी सूचीमुख निषूदनः ॥ 83॥

वृकोदरबलोद्धर्त्ता पुरन्दर बलानुगः ।

अप्रमेय बलः स्वामी भक्तप्रीति विवर्धनः ॥ 84॥

महाभूतेश्वरश्शूरो नित्यस्शारदविग्रहः ।

धर्माध्यक्षो विधर्मघ्नः सुधर्मस्थापकश्शिवः ॥ 85॥

विधूमज्वलनो भानुर्भानुमान् भास्वतां पतिः ।

जगन्मोहन पाटीरस्सर्वोपद्रव शोधकः ॥ 86॥

कुलिशाभरणो ज्वालावृतस्सौभाग्य वर्धनः ।

ग्रहप्रध्वंसकः स्वात्मरक्षको धारणात्मकः ॥ 87॥

सन्तापनो वज्रसारस्सुमेधाऽमृत सागरः ।

सन्तान पञ्जरो बाणताटङ्को वज्रमालिकः ॥ 88॥

मेखालग्निशिखो वज्र पञ्जरस्ससुराङ्कुशः ।

सर्वरोग प्रशमनो गान्धर्व विशिखाकृतिः ॥ 89॥

प्रमोह मण्डलो भूत ग्रह श‍ऋङ्खल कर्मकृत् ।

कलावृतो महाशङ्खु धारणस्शल्य चन्द्रिकः ॥ 90॥

छेदनो धारकस्शल्य क्षूत्रोन्मूलन तत्परः ।

बन्धनावरणस्शल्य कृन्तनो वज्रकीलकः ॥ 91॥

प्रतीकबन्धनो ज्वाला मण्डलस्शस्त्रधारणः ।

इन्द्राक्षीमालिकः कृत्या दण्डस्चित्तप्रभेदकः ॥ 92॥

ग्रह वागुरिकस्सर्व बन्धनो वज्रभेदकः ।

लघुसन्तान सङ्कल्पो बद्धग्रह विमोचनः ॥ 93॥

मौलिकाञ्चन सन्धाता विपक्ष मतभेदकः ।

दिग्बन्धन करस्सूची मुखाग्निस्चित्तपातकः ॥ 94॥

चोराग्नि मण्डलाकारः परकङ्काल मर्दनः ।

तान्त्रीकस्शत्रुवंशघ्नो नानानिगल मोचनः ॥ 95॥

समस्थलोक सारङ्गः सुमहा विषदूषणः ।

सुमहा मेरुकोदण्डः सर्व वश्यकरेश्वरः ॥ 96॥

निखिलाकर्षणपटुः सर्व सम्मोह कर्मकृत् ।

संस्थम्बन करः सर्व भूतोच्चाटन तत्परः ॥ 97॥

अहितामय कारी च द्विषन्मारण कारकः ।

एकायन गदामित्र विद्वेषण परायणः ॥ 98॥

सर्वार्थ सिद्धिदो दाता विधाता विश्वपालकः ।

विरूपाक्षो महावक्षाः वरिष्टो माधवप्रियः ॥ 99॥

अमित्रकर्शन शान्तः प्रशान्तः प्रणतार्तिहा ।

रमणीयो रणोत्साहो रक्ताक्षो रणपण्डितः ॥ 100॥

रणान्तकृत् रताकारः रताङ्गो रविपूजितः ।

वीरहा विविधाकारः वरुणाराधितो वशीः ।

सर्व शत्रु वधाकाङ्क्षी शक्तिमान् भक्तमानदः ॥ 101॥

सर्वलोकधरः पुण्यः पुरुषः पुरुषोत्तमः ।

पुराणः पुण्डरीकाक्षः परमर्म प्रभेदकः ॥ 102॥

वीरासनगतो वर्मी सर्वाधारो निरङ्कुशः ।

जगत्रक्षो जगन्मूर्तिः जगदानन्द वर्धनः ॥ 103॥

शारदः शकटारातिः शङ्करस्शकटाकृतिः ।

विरक्तो रक्तवर्णाढ्यो रामसायक रूपदृत् ॥ 104॥

महावराह् दंष्ट्रात्मा नृसिंह नगरात्मकः ।

समदृङ्मोक्षदो वन्ध्यो विहारी वीतकल्मषः ॥ 105॥

गम्भीरो गर्भगो गोप्ता गभस्तिर्गुह्यगोगुरुः ।

श्रीधरः श्रीरतस्श्रान्तः शत्रुघ्नस्श‍ऋतिगोचरः ॥ 106॥

पुराणो विततो वीरः पवित्रस्चरणाह्वयः ।

महाधीरो महावीर्यो महाबल पराक्रमः ॥ 107॥

सुविग्रहो विग्रहघ्नः सुमानी मानदायकः ।

मायी मायापहो मन्त्री मान्यो मानविवर्धनः ॥ 108॥

शत्रुसंहारकस्शूरः शुक्रारिश्शङ्करार्चितः ।

सर्वाधारः परञ्ज्योतिः प्राणः प्राणभृतच्युतः ॥ 109॥

चन्द्रधामाऽप्रतिद्वन्दः परमात्मा सुदुर्गमः ।

विशुद्धात्मा महातेजाः पुण्यश्लोकः पुराणवित् ॥ 110॥

समस्थ जगदाधारो विजेता विक्रमः क्रमः ।

आदिदेवो ध्रुवो दृश्यः सात्त्विकः प्रीतिवर्धनः ॥ 111॥

सर्वलोकाश्रयस्सेव्यः सर्वात्मा वंशवर्धनः ।

दुराधर्षः प्रकाशात्मा सर्वदृक् सर्ववित्समः ॥ 112॥

सद्गतिस्सत्वसम्पन्नः नित्यसङ्कल्प कल्पकः ।

वर्णी वाचस्पतिर्वाग्मी महाशक्तिः कलानिधिः ॥ 113॥

अन्तरिक्षगतिः कल्यः कलिकालुष्य मोचनः ।

सत्यधर्मः प्रसन्नात्मा प्रकृष्टो व्योमवाहनः ॥ 114॥

शितधारस्शिखि रौद्रो भद्रो रुद्रसुपूजितः ।

दरिमुखाग्निजम्भघ्नो वीरहा वासवप्रियः ॥ 115॥

दुस्तरस्सुदुरारोहो दुर्ज्ञेयो दुष्टनिग्रहः ।

भूतावासो भूतहन्ता भूतेशो भूतभावनः ॥ 116॥

भावज्ञो भवरोगघ्नो मनोवेगी महाभुजः ।

सर्वदेवमयः कान्तः स्मृतिमान् सर्वपावनः ॥ 117॥

नीतिमन् सर्वजित् सौम्यो महर्षीरपराजितः ।

रुद्राम्बरीष वरदो जितमायः पुरातनः ॥ 118॥

अध्यात्म निलयो भोक्ता सम्पूर्णस्सर्वकामदः ।

सत्योऽक्षरो गभीरात्मा विश्वभर्ता मरीचिमान् ॥ 119॥

निरञ्जनो जितभ्रांशुः अग्निगर्भोऽग्नि गोचरः ।

सर्वजित् सम्भवो विष्णुः पूज्यो मन्त्रवितक्रियः ॥ 120॥

शतावर्त्तः कलानाथः कालः कालमयो हरिः ।

अरूपो रूपसम्पन्नो विश्वरूपो विरूपकृत् ॥ 121॥

स्वाम्यात्मा समरश्लाघी सुव्रतो विजयांवितः ।

चण्ड्घ्नस्चण्डकिरणः चतुरस्चारणप्रियः ॥ 122॥

पुण्यकीर्तिः परामर्षी नृसिंहो नाभिमध्यगः ।

यज्ञात्म यज्ञसङ्कल्पो यज्ञकेतुर्महेश्वरः ॥ 123॥

जितारिर्यज्ञनिलयश्शरण्यश्शकटाकृतिः ।

उत्त्मोऽनुत्त्मोनङ्गस्साङ्गस्सर्वाङ्ग शोभनः ॥ 124॥

कालाग्निः कालनेमिघ्नः कामि कारुण्यसागरः ।

रमानन्दकरो रामो रजनीशान्तरस्थितः ॥ 125॥

संवर्धन समरांवेषी द्विषत्प्राण परिग्रहः ।

महाभिमानी सन्धाता सर्वाधीशो महागुरुः ॥ 126

सिद्धः सर्वजगद्योनिः सिद्धार्थस्सर्वसिद्धिदः ।

चतुर्वेदमयश्शास्था सर्वशास्त्र विशारदः ॥ 127 ॥

तिरस्कृतार्क तेजस्को भास्कराराधितश्शुभः ।

व्यापी विश्वम्भरो व्यग्रः स्वयञ्ज्योतिरनन्तकृत् ॥ 128॥

जयशीलो जयाकाङ्क्षी जातवेदो जयप्रदः ।

कविः कल्याणदः काम्यो मोक्षदो मोहनाकृतिः ॥ 129॥

कुङ्कुमारुण सर्वाङ्ग कमलाक्षः कवीश्वरः ।

सुविक्रमो निष्कलङ्को विश्वक्सेनो विहारकृत् ॥ 130॥

कदम्बासुर विध्वंसी केतनग्रह दाहकः ।

जुगुप्साग्नस्तीक्ष्णधारो वैकुण्ठ भुजवासकृत् ॥ 131॥

सारज्ञः करुणामूर्तिः वैष्णवो विष्णुभक्तिदः ।

सुक्रुतज्ञो महोदारो दुष्कृतघ्नस्सुविग्रहः ॥ 132॥

सर्वाभीष्ट प्रदोऽन्तो नित्यानन्दो गुणाकरः ।

चक्री कुन्दधरः खड्गी परश्वत धरोऽग्निभृत् ॥ 133॥

दृताङ्कुशो दण्डधरः शक्तिहस्थस्सुशङ्खभ्रुत् ।

धन्वी दृतमहापाशो हलि मुसलभूषणः ॥ 134॥

गदायुधधरो वज्री महाशूल लसत्भुजः ।

समस्तायुध सम्पूर्णस्सुदर्शन महाप्रभुः ॥ 135॥

॥ फलश‍ऋतिः ॥

इति सौदर्शनं दिव्यं गुह्यं नामसहस्रकम् ।

सर्वसिद्धिकरं सर्व यन्त्र मन्त्रात्मकं परम् ॥ 136॥

एतन्नाम सहस्रं तु नित्यं यः पठेत् सुधीः ।

श‍ऋणोति वा श्रावयति तस्य सिद्धिः करस्तिता ॥ 137॥

दैत्यानां देवशत्रूणां दुर्जयानां महौजसाम् ।

विनाशार्थमिदं देवि हरो रासाधितं मया ॥ 138॥

शत्रुसंहारकमिदं सर्वदा जयवर्धनम् ।

जल शैल महारण्य दुर्गमेषु महापति ॥ 139॥

भयङ्करेषु शापत्सु सम्प्राप्तेषु महत्सुच ।

यस्सकृत् पठनं कुर्यात् तस्य नैव भवेत् भयम् ॥ 140॥

ब्रह्मघ्नश्च पशुघ्नश्च मातापितॄ विनिन्दकः ।

देवानां दूषकश्चापि गुरुतल्पगतोऽपि वा ॥ 141॥

जप्त्वा सकृतिदं स्तोत्रं मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ।

तिष्ठन् गच्छन् स्वपन् भुञ्जन् जाग्रन्नपि हसन्नपि ॥ 142॥

सुदर्शन नृसिंहेति यो वदेत्तु सकृन्नरः ।

स वै न लिप्यते पापैः भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति ॥ 143॥

आदयो व्यादयस्सर्वे रोगा रोगादिदेवताः ।

शीघ्रं नश्यन्ति ते सर्वे पठनात्तस्य वै नृणाम् ॥ 144॥

बहूनात्र किमुक्तेन जप्त्वेदं मन्त्र पुष्कलम् ।

यत्र मर्त्यश्चरेत् तत्र रक्षति श्रीसुदर्शनः ॥ 145॥

इति श्री विहगेश्वर उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे

मन्त्रविधाने श्री सुदर्शन सहस्रनाम स्तोत्रं नाम

षोडश प्रकाशः ॥