॥ చతుర్థః సర్గః ॥
॥ స్నిగ్ధమధుసూదనః ॥
యమునాతీరవానీరనికుఞ్జే మన్దమాస్థితమ్ ।
ప్రాహ ప్రేమభరోద్భ్రాన్తం మాధవం రాధికాసఖీ ॥ 25 ॥
॥ గీతం 8 ॥
నిన్దతి చన్దనమిన్దుకిరణమను విన్దతి ఖేదమధీరమ్ ।
వ్యాలనిలయమిలనేన గరలమివ కలయతి మలయసమీరమ్ ॥
సా విరహే తవ దీనా మాధవ మనసిజవిశిఖభయాదివ భావనయా త్వయి లీనా ॥ 1 ॥
అవిరలనిపతితమదనశరాదివ భవదవనాయ విశాలమ్ ।
స్వహృదయర్మణీ వర్మ కరోతి సజలనలినీదలజాలమ్ ॥ 2 ॥
కుసుమవిశిఖశరతల్పమనల్పవిలాసకలాకమనీయమ్ ।
వ్రతమివ తవ పరిరమ్భసుఖాయ కరోతి కుసుమశయనీయమ్ ॥ 3 ॥
వహతి చ గలితవిలోచనజలభరమాననకమలముదారమ్ ।
విధుమివ వికటవిధున్తుదదన్తదలనగలితామృతధారమ్ ॥ 4 ॥
విలిఖతి రహసి కురఙ్గమదేన భవన్తమసమశరభూతమ్ ।
ప్రణమతి మకరమధో వినిధాయ కరే చ శరం నవచూతమ్ ॥ 5 ॥
ప్రతిపదమిదమపి నిగతతి మాధవ తవ చరణే పతితాహమ్ ।
త్వయి విముఖే మయి సపది సుధానిధిరపి తనుతే తనుదాహమ్ ॥ 6 ॥
ధ్యానలయేన పురః పరికల్ప్య భవన్తమతీవ దురాపమ్ ।
విలపతి హసతి విషీదతి రోదితి చఞ్చతి ముఞ్చతి తాపమ్ ॥ 7 ॥
శ్రీజయదేవభణితమిదమధికం యది మనసా నటనీయమ్ ।
హరివిరహాకులబల్లవయువతిసఖీవచనం పఠనీయమ్ ॥ 8 ॥
ఆవాసో విపినాయతే ప్రియసఖీమాలాపి జాలాయతే తాపోఽపి శ్వసితేన దావదహనజ్వాలాకలాపాయతే ।
సాపి త్వద్విరహేణ హన్త హరిణీరూపాయతే హా కథం కన్దర్పోఽపి యమాయతే విరచయఞ్శార్దూలవిక్రీడితమ్ ॥ 26 ॥
॥ గీతం 9 ॥
స్తనవినిహితమపి హారముదారమ్ ।
సా మనుతే కృశతనురతిభారమ్ ॥
రాధికా విరహే తవ కేశవ ॥ 1 ॥
సరసమసృణమపి మలయజపఙ్కమ్ ।
పశ్యతి విషమివ వపుషి సశఙ్కమ్ ॥ 2 ॥
శ్వసితపవనమనుపమపరిణాహమ్ ।
మదనదహనమివ వహతి సదాహమ్ ॥ 3 ॥
దిశి దిశి కిరతి సజలకణజాలమ్ ।
నయననలినమివ విగలితనాలమ్ ॥ 4 ॥
నయనవిషయమపి కిసలయతల్పమ్ ।
కలయతి విహితహుతాశవికల్పమ్ ॥ 5 ॥
త్యజతి న పాణితలేన కపోలమ్ ।
బాలశశినమివ సాయమలోలమ్ ॥ 6 ॥
హరిరితి హరిరితి జపతి సకామమ్ ।
విరహవిహితమరణేన నికామమ్ ॥ 7 ॥
శ్రీజయదేవభణితమితి గీతమ్ ।
సుఖయతు కేశవపదముపునీతమ్ ॥ 8 ॥
సా రోమాఞ్చతి సీత్కరోతి విలపత్యుత్క్మ్పతే తామ్యతి ధ్యాయత్యుద్భ్రమతి ప్రమీలతి పతత్యుద్యాతి మూర్చ్ఛత్యపి ।
ఏతావత్యతనుజ్వరే వరతనుర్జీవేన్న కిం తే రసాత్ స్వర్వైద్యప్రతిమ ప్రసీదసి యది త్యక్తోఽన్యథా నాన్తకః ॥ 27 ॥
స్మరాతురాం దైవతవైద్యహృద్య త్వదఙ్గసఙ్గామృతమాత్రసాధ్యామ్ ।
విముక్తబాధాం కురుషే న రాధా-ముపేన్ద్ర వజ్రాదపి దారుణోఽసి ॥ 28 ॥
కన్దర్పజ్వరసఞ్జ్వరస్తురతనోరాశ్చర్యమస్యాశ్చిరం చేతశ్చన్దనచన్ద్రమఃకమలినీచిన్తాసు సన్తామ్యతి ।
కిన్తు క్లాన్తివశేన శీతలతనుం త్వామేకమేవ ప్రియం ధ్యాయన్తీ రహసి స్థితా కథమపి క్షీణా క్షణం ప్రాణితి ॥ 29 ॥
క్షణమపి విరహః పురా న సేహే నయననిమీలనఖిన్నయా యయా తే ।
శ్వసితి కథమసౌ రసాలశాఖాం చిరవిరహేణ విలోక్య పుష్పితాగ్రామ్ ॥ 30 ॥
॥ ఇతి గీతగోవిన్దే స్నిగ్ధమాధవో నామ చతుర్థః సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| caturthaḥ sargaḥ ||
|| snigdhamadhusūdanaḥ ||
yamunātīravānīranikuñje mandamāsthitam |
prāha premabharodbhrāntaṃ mādhavaṃ rādhikāsakhī || 25 ||
|| gītaṃ 8 ||
nindati candanamindukiraṇamanu vindati khedamadhīram |
vyālanilayamilanena garalamiva kalayati malayasamīram ||
sā virahe tava dīnā mādhava manasijaviśikhabhayādiva bhāvanayā tvayi līnā || 1 ||
aviralanipatitamadanaśarādiva bhavadavanāya viśālam |
svahṛdayarmaṇī varma karoti sajalanalinīdalajālam || 2 ||
kusumaviśikhaśaratalpamanalpavilāsakalākamanīyam |
vratamiva tava parirambhasukhāya karoti kusumaśayanīyam || 3 ||
vahati ca galitavilocanajalabharamānanakamalamudāram |
vidhumiva vikaṭavidhuntudadantadalanagalitāmṛtadhāram || 4 ||
vilikhati rahasi kuraṅgamadena bhavantamasamaśarabhūtam |
praṇamati makaramadho vinidhāya kare ca śaraṃ navacūtam || 5 ||
pratipadamidamapi nigatati mādhava tava caraṇe patitāham |
tvayi vimukhe mayi sapadi sudhānidhirapi tanute tanudāham || 6 ||
dhyānalayena puraḥ parikalpya bhavantamatīva durāpam |
vilapati hasati viṣīdati roditi cañcati muñcati tāpam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamidamadhikaṃ yadi manasā naṭanīyam |
harivirahākulaballavayuvatisakhīvacanaṃ paṭhanīyam || 8 ||
āvāso vipināyate priyasakhīmālāpi jālāyate tāpo'pi śvasitena dāvadahanajvālākalāpāyate |
sāpi tvadviraheṇa hanta hariṇīrūpāyate hā kathaṃ kandarpo'pi yamāyate viracayañśārdūlavikrīḍitam || 26 ||
|| gītaṃ 9 ||
stanavinihitamapi hāramudāram |
sā manute kṛśatanuratibhāram ||
rādhikā virahe tava keśava || 1 ||
sarasamasṛṇamapi malayajapaṅkam |
paśyati viṣamiva vapuṣi saśaṅkam || 2 ||
śvasitapavanamanupamapariṇāham |
madanadahanamiva vahati sadāham || 3 ||
diśi diśi kirati sajalakaṇajālam |
nayananalinamiva vigalitanālam || 4 ||
nayanaviṣayamapi kisalayatalpam |
kalayati vihitahutāśavikalpam || 5 ||
tyajati na pāṇitalena kapolam |
bālaśaśinamiva sāyamalolam || 6 ||
haririti haririti japati sakāmam |
virahavihitamaraṇena nikāmam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamiti gītam |
sukhayatu keśavapadamupunītam || 8 ||
sā romāñcati sītkaroti vilapatyutkmpate tāmyati dhyāyatyudbhramati pramīlati patatyudyāti mūrcchatyapi |
etāvatyatanujvare varatanurjīvenna kiṃ te rasāt svarvaidyapratima prasīdasi yadi tyakto'nyathā nāntakaḥ || 27 ||
smarāturāṃ daivatavaidyahṛdya tvadaṅgasaṅgāmṛtamātrasādhyām |
vimuktabādhāṃ kuruṣe na rādhā-mupendra vajrādapi dāruṇo'si || 28 ||
kandarpajvarasañjvarasturatanorāścaryamasyāściraṃ cetaścandanacandramaḥkamalinīcintāsu santāmyati |
kintu klāntivaśena śītalatanuṃ tvāmekameva priyaṃ dhyāyantī rahasi sthitā kathamapi kṣīṇā kṣaṇaṃ prāṇiti || 29 ||
kṣaṇamapi virahaḥ purā na sehe nayananimīlanakhinnayā yayā te |
śvasiti kathamasau rasālaśākhāṃ ciraviraheṇa vilokya puṣpitāgrām || 30 ||
|| iti gītagovinde snigdhamādhavo nāma caturthaḥ sargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ चतुर्थः सर्गः ॥
॥ स्निग्धमधुसूदनः ॥
यमुनातीरवानीरनिकुञ्जे मन्दमास्थितम् ।
प्राह प्रेमभरोद्भ्रान्तं माधवं राधिकासखी ॥ 25 ॥
॥ गीतं 8 ॥
निन्दति चन्दनमिन्दुकिरणमनु विन्दति खेदमधीरम् ।
व्यालनिलयमिलनेन गरलमिव कलयति मलयसमीरम् ॥
सा विरहे तव दीना माधव मनसिजविशिखभयादिव भावनया त्वयि लीना ॥ 1 ॥
अविरलनिपतितमदनशरादिव भवदवनाय विशालम् ।
स्वहृदयर्मणी वर्म करोति सजलनलिनीदलजालम् ॥ 2 ॥
कुसुमविशिखशरतल्पमनल्पविलासकलाकमनीयम् ।
व्रतमिव तव परिरम्भसुखाय करोति कुसुमशयनीयम् ॥ 3 ॥
वहति च गलितविलोचनजलभरमाननकमलमुदारम् ।
विधुमिव विकटविधुन्तुददन्तदलनगलितामृतधारम् ॥ 4 ॥
विलिखति रहसि कुरङ्गमदेन भवन्तमसमशरभूतम् ।
प्रणमति मकरमधो विनिधाय करे च शरं नवचूतम् ॥ 5 ॥
प्रतिपदमिदमपि निगतति माधव तव चरणे पतिताहम् ।
त्वयि विमुखे मयि सपदि सुधानिधिरपि तनुते तनुदाहम् ॥ 6 ॥
ध्यानलयेन पुरः परिकल्प्य भवन्तमतीव दुरापम् ।
विलपति हसति विषीदति रोदिति चञ्चति मुञ्चति तापम् ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितमिदमधिकं यदि मनसा नटनीयम् ।
हरिविरहाकुलबल्लवयुवतिसखीवचनं पठनीयम् ॥ 8 ॥
आवासो विपिनायते प्रियसखीमालापि जालायते तापोऽपि श्वसितेन दावदहनज्वालाकलापायते ।
सापि त्वद्विरहेण हन्त हरिणीरूपायते हा कथं कन्दर्पोऽपि यमायते विरचयञ्शार्दूलविक्रीडितम् ॥ 26 ॥
॥ गीतं 9 ॥
स्तनविनिहितमपि हारमुदारम् ।
सा मनुते कृशतनुरतिभारम् ॥
राधिका विरहे तव केशव ॥ 1 ॥
सरसमसृणमपि मलयजपङ्कम् ।
पश्यति विषमिव वपुषि सशङ्कम् ॥ 2 ॥
श्वसितपवनमनुपमपरिणाहम् ।
मदनदहनमिव वहति सदाहम् ॥ 3 ॥
दिशि दिशि किरति सजलकणजालम् ।
नयननलिनमिव विगलितनालम् ॥ 4 ॥
नयनविषयमपि किसलयतल्पम् ।
कलयति विहितहुताशविकल्पम् ॥ 5 ॥
त्यजति न पाणितलेन कपोलम् ।
बालशशिनमिव सायमलोलम् ॥ 6 ॥
हरिरिति हरिरिति जपति सकामम् ।
विरहविहितमरणेन निकामम् ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितमिति गीतम् ।
सुखयतु केशवपदमुपुनीतम् ॥ 8 ॥
सा रोमाञ्चति सीत्करोति विलपत्युत्क्म्पते ताम्यति ध्यायत्युद्भ्रमति प्रमीलति पतत्युद्याति मूर्च्छत्यपि ।
एतावत्यतनुज्वरे वरतनुर्जीवेन्न किं ते रसात् स्वर्वैद्यप्रतिम प्रसीदसि यदि त्यक्तोऽन्यथा नान्तकः ॥ 27 ॥
स्मरातुरां दैवतवैद्यहृद्य त्वदङ्गसङ्गामृतमात्रसाध्याम् ।
विमुक्तबाधां कुरुषे न राधा-मुपेन्द्र वज्रादपि दारुणोऽसि ॥ 28 ॥
कन्दर्पज्वरसञ्ज्वरस्तुरतनोराश्चर्यमस्याश्चिरं चेतश्चन्दनचन्द्रमःकमलिनीचिन्तासु सन्ताम्यति ।
किन्तु क्लान्तिवशेन शीतलतनुं त्वामेकमेव प्रियं ध्यायन्ती रहसि स्थिता कथमपि क्षीणा क्षणं प्राणिति ॥ 29 ॥
क्षणमपि विरहः पुरा न सेहे नयननिमीलनखिन्नया यया ते ।
श्वसिति कथमसौ रसालशाखां चिरविरहेण विलोक्य पुष्पिताग्राम् ॥ 30 ॥
॥ इति गीतगोविन्दे स्निग्धमाधवो नाम चतुर्थः सर्गः ॥
|| caturthaḥ sargaḥ ||
|| snigdhamadhusūdanaḥ ||
yamunātīravānīranikuñje mandamāsthitam |
prāha premabharodbhrāntaṃ mādhavaṃ rādhikāsakhī || 25 ||
|| gītaṃ 8 ||
nindati candanamindukiraṇamanu vindati khedamadhīram |
vyālanilayamilanena garalamiva kalayati malayasamīram ||
sā virahe tava dīnā mādhava manasijaviśikhabhayādiva bhāvanayā tvayi līnā || 1 ||
aviralanipatitamadanaśarādiva bhavadavanāya viśālam |
svahṛdayarmaṇī varma karoti sajalanalinīdalajālam || 2 ||
kusumaviśikhaśaratalpamanalpavilāsakalākamanīyam |
vratamiva tava parirambhasukhāya karoti kusumaśayanīyam || 3 ||
vahati ca galitavilocanajalabharamānanakamalamudāram |
vidhumiva vikaṭavidhuntudadantadalanagalitāmṛtadhāram || 4 ||
vilikhati rahasi kuraṅgamadena bhavantamasamaśarabhūtam |
praṇamati makaramadho vinidhāya kare ca śaraṃ navacūtam || 5 ||
pratipadamidamapi nigatati mādhava tava caraṇe patitāham |
tvayi vimukhe mayi sapadi sudhānidhirapi tanute tanudāham || 6 ||
dhyānalayena puraḥ parikalpya bhavantamatīva durāpam |
vilapati hasati viṣīdati roditi cañcati muñcati tāpam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamidamadhikaṃ yadi manasā naṭanīyam |
harivirahākulaballavayuvatisakhīvacanaṃ paṭhanīyam || 8 ||
āvāso vipināyate priyasakhīmālāpi jālāyate tāpo'pi śvasitena dāvadahanajvālākalāpāyate |
sāpi tvadviraheṇa hanta hariṇīrūpāyate hā kathaṃ kandarpo'pi yamāyate viracayañśārdūlavikrīḍitam || 26 ||
|| gītaṃ 9 ||
stanavinihitamapi hāramudāram |
sā manute kṛśatanuratibhāram ||
rādhikā virahe tava keśava || 1 ||
sarasamasṛṇamapi malayajapaṅkam |
paśyati viṣamiva vapuṣi saśaṅkam || 2 ||
śvasitapavanamanupamapariṇāham |
madanadahanamiva vahati sadāham || 3 ||
diśi diśi kirati sajalakaṇajālam |
nayananalinamiva vigalitanālam || 4 ||
nayanaviṣayamapi kisalayatalpam |
kalayati vihitahutāśavikalpam || 5 ||
tyajati na pāṇitalena kapolam |
bālaśaśinamiva sāyamalolam || 6 ||
haririti haririti japati sakāmam |
virahavihitamaraṇena nikāmam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamiti gītam |
sukhayatu keśavapadamupunītam || 8 ||
sā romāñcati sītkaroti vilapatyutkmpate tāmyati dhyāyatyudbhramati pramīlati patatyudyāti mūrcchatyapi |
etāvatyatanujvare varatanurjīvenna kiṃ te rasāt svarvaidyapratima prasīdasi yadi tyakto'nyathā nāntakaḥ || 27 ||
smarāturāṃ daivatavaidyahṛdya tvadaṅgasaṅgāmṛtamātrasādhyām |
vimuktabādhāṃ kuruṣe na rādhā-mupendra vajrādapi dāruṇo'si || 28 ||
kandarpajvarasañjvarasturatanorāścaryamasyāściraṃ cetaścandanacandramaḥkamalinīcintāsu santāmyati |
kintu klāntivaśena śītalatanuṃ tvāmekameva priyaṃ dhyāyantī rahasi sthitā kathamapi kṣīṇā kṣaṇaṃ prāṇiti || 29 ||
kṣaṇamapi virahaḥ purā na sehe nayananimīlanakhinnayā yayā te |
śvasiti kathamasau rasālaśākhāṃ ciraviraheṇa vilokya puṣpitāgrām || 30 ||
|| iti gītagovinde snigdhamādhavo nāma caturthaḥ sargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.