Saraswati

सरस्वती सूक्तम्

Sarasvati Suktam

✍️ Vedic 📂 Suktam 🖋️ Devanagari script
📄 Download PDF
-(ऋ.वे.6.61)
इ॒यम्॑ददाद्रभ॒समृ॑ण॒च्युत॒-न्दिवो᳚दासं-वँद्र्य॒श्वाय॑ दा॒शुषे᳚ ।
या शश्व᳚न्तमाच॒खशदा᳚व॒स-म्प॒णि-न्ता ते᳚ दा॒त्राणि॑ तवि॒षा स॑रस्वति ॥ 1 ॥
इ॒यं शुष्मे᳚भिर्बिस॒खा इ॑वारुज॒त्सानु॑ गिरी॒णा-न्त॑वि॒षेभि॑रू॒र्मिभिः॑ ।
पा॒रा॒व॒त॒घ्नीमव॑से सुवृ॒क्तिभि॑स्सर॑स्वती॒ मा वि॑वासेम धी॒तिभिः॑ ॥ 2 ॥
सर॑स्वति देव॒निदो॒ नि ब॑र्​हय प्र॒जां-विँश्व॑स्य॒ बृस॑यस्य मा॒यिनः॑ ।
उ॒त क्षि॒तिभ्यो॒-ऽवनी᳚रविन्दो वि॒षमे᳚भ्यो अस्रवो वाजिनीवति ॥ 3 ॥
प्रणो᳚ दे॒वी सर॑स्वती॒ वाजे᳚भिर्वा॒जिनी᳚वती ।
धी॒नाम॑वि॒त्र्य॑वतु ॥ 4 ॥
यस्त्वा᳚ देवि सरस्वत्युपब्रू॒ते धने᳚ हि॒ते ।
इन्द्र॒-न्न वृ॑त्र॒तूर्ये᳚ ॥ 5 ॥
त्व-न्दे᳚वि सरस्व॒त्यवा॒ वाजे᳚षु वाजिनि ।
रदा᳚ पू॒षेव॑ न-स्स॒निम् ॥ 6 ॥
उ॒त स्या न॒-स्सर॑स्वती घो॒रा हिर᳚ण्यवर्तनिः ।
वृ॒त्र॒घ्नी व॑ष्टि सुष्टु॒तिम् ॥ 7 ॥
यस्या᳚ अन॒न्तो अह्रु॑तस्त्वे॒षश्च॑रि॒ष्णुर᳚र्ण॒वः ।
अम॒श्चर॑ति॒ रोरु॑वत् ॥ 8 ॥
सा नो॒ विश्वा॒ अति॒ द्विष॒-स्स्वसॄ᳚र॒न्या ऋ॒ताव॑री ।
अत॒न्नहे᳚व॒ सूर्यः॑ ॥ 9 ॥
उ॒त नः॑ प्रि॒या प्रि॒यासु॑ स॒प्तस्व॑सा॒ सुजु॑ष्टा ।
सर॑स्वती॒ स्तोम्या᳚ भूत् ॥ 10 ॥
आ॒प॒प्रुषी॒ पार्थि॑वान्यु॒रु रजो᳚ अ॒न्तरि॑क्षम् ।
सर॑स्वती नि॒दस्पा᳚तु ॥ 11 ॥
त्रि॒ष॒धस्था᳚ स॒प्तधा᳚तुः॒ पञ्च॑ जा॒ता व॒र्धय᳚न्ती ।
वाजे᳚वाजे॒ हव्या᳚ भूत् ॥ 12 ॥
प्र या म॑हि॒म्ना म॒हिना᳚सु॒ चेकि॑ते द्यु॒म्नेभि॑र॒न्या अ॒पसा᳚म॒पस्त॑मा ।
रथ॑ इव बृह॒ती वि॒भ्वने᳚ कृ॒तोप॒स्तुत्या᳚ चिकि॒तुषा॒ सर॑स्वती ॥ 13 ॥
सर॑स्वत्य॒भि नो᳚ नेषि॒ वस्यो॒ माप॑ स्फरीः॒ पय॑सा॒ मा न॒ आ ध॑क् ।
जु॒षस्व॑ न-स्स॒ख्या वे॒श्या᳚ च॒ मा त्व-त्क्षेत्रा॒ण्यर॑णानि गन्म ॥ 14 ॥
–(ऋ.वे.7.95)
प्र क्षोद॑सा॒ धाय॑सा सस्र ए॒षा सर॑स्वती ध॒रुण॒माय॑सी॒ पूः ।
प्र॒बाब॑धाना र॒थ्ये᳚व याति॒ विश्वा᳚ अ॒पो म॑हि॒ना सिन्धु॑र॒न्याः ॥ 15 ॥
एका᳚चेत॒त्सर॑स्वती न॒दीनां॒ शुचि᳚र्य॒ती गि॒रिभ्य॒ आ स॑मु॒द्रात् ।
रा॒यश्चेत᳚न्ती॒ भुव॑नस्य॒ भूरे᳚र्घृ॒त-म्पयो᳚ दुदुहे॒ नाहु॑षाय ॥ 16 ॥
स वा᳚वृधे॒ नर्यो॒ योष॑णासु॒ वृषा॒ शिशु᳚र्वृष॒भो य॒ज्ञिया᳚सु ।
स वा॒जिन᳚-म्म॒घव॑द्भ्यो दधाति॒ वि सा॒तये᳚ त॒न्व᳚-म्मामृजीत ॥ 17 ॥
उ॒त स्या न॒-स्सर॑स्वती जुषा॒णोप॑ श्रवत्सु॒भगा᳚ य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न् ।
मि॒तज्ञु॑भिर्नम॒स्यै᳚रिया॒ना रा॒या यु॒जा चि॒दुत्त॑रा॒ सखि॑भ्यः ॥ 18 ॥
इ॒मा जुह्वा᳚ना यु॒ष्मदा नमो᳚भिः॒ प्रति॒ स्तोमं᳚ सरस्वति जुषस्व ।
तव॒ शर्म᳚न्प्रि॒यत॑मे॒ दधा᳚ना॒ उप॑ स्थेयाम शर॒ण-न्न वृ॒क्षम् ॥ 19 ॥
अ॒यमु॑ ते सरस्वति॒ वसि॑ष्ठो॒ द्वारा᳚वृ॒तस्य॑ सुभगे॒ व्या᳚वः ।
वर्ध॑ शुभ्रे स्तुव॒ते रा᳚सि॒ वाजा॑न्यू॒य-म्पा᳚त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा᳚ नः ॥ 20 ॥
(ऋ.वे.7.96)
बृ॒हदु॑ गायिषे॒ वचो᳚-ऽसु॒र्या᳚ न॒दीना᳚म् ।
सर॑स्वती॒मिन्म॑हया सुवृ॒क्तिभि॒स्स्तोमै᳚र्वसिष्ठ॒ रोद॑सी ॥ 21 ॥
उ॒भे यत्ते᳚ महि॒ना शु॑भ्रे॒ अन्ध॑सी अधिक्षि॒यन्ति॑ पू॒रवः॑ ।
सा नो᳚ बोध्यवि॒त्री म॒रुत्स॑खा॒ चोद॒ राधो᳚ म॒घोना᳚म् ॥ 22 ॥
भ॒द्रमिद्भ॒द्रा कृ॑णव॒त्सर॑स्व॒त्यक॑वारी चेतति वा॒जिनी᳚वती ।
गृ॒णा॒ना ज॑मदग्नि॒वत्स्तु॑वा॒ना च॑ वसिष्ठ॒वत् ॥ 23 ॥
ज॒नी॒यन्तो॒ न्वग्र॑वः पुत्री॒यन्तः॑ सु॒दान॑वः ।
सर॑स्वन्तं हवामहे ॥ 24 ॥
ये ते᳚ सरस्व ऊ॒र्मयो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑ ।
तेभि᳚र्नो-ऽवि॒ता भ॒व ॥ 25 ॥
पी॒पि॒वांसं॒ सर॑स्वत॒-स्स्तनं॒-योँ वि॒श्वद॑र्​शतः ।
भ॒क्षी॒महि॑ प्र॒जामिषम्᳚ ॥ 26 ॥
(ऋ.वे.2.41.16)
अम्बि॑तमे॒ नदी᳚तमे॒ देवि॑तमे॒ सर॑स्वति ।
अ॒प्र॒श॒स्ता इ॑व स्मसि॒ प्रश॑स्तिमम्ब नस्कृधि ॥ 27 ॥
त्वे विश्वा᳚ सरस्वति श्रि॒तायूं᳚षि दे॒व्याम् ।
शु॒नहो᳚त्रेषु मत्स्व प्र॒जा-न्दे᳚वि दिदिड्ढि नः ॥ 28 ॥
इ॒मा ब्रह्म॑ सरस्वति जु॒षस्व॑ वाजिनीवति ।
या ते॒ मन्म॑ गृत्सम॒दा ऋ॑तावरि प्रि॒या दे॒वेषु॒ जुह्व॑ति ॥ 29 ॥
(ऋ.वे.1.3.10)
पा॒व॒का न॒-स्सर॑स्वती॒ वाजे᳚भिर्वा॒जिनी᳚वती ।
य॒ज्ञं-वँ॑ष्टु धि॒याव॑सुः ॥ 30 ॥
चो॒द॒यि॒त्री सू॒नृता᳚ना॒-ञ्चेत᳚न्ती सुमती॒नाम् ।
य॒ज्ञ-न्द॑धे॒ सर॑स्वती ॥ 31 ॥
म॒हो अर्ण॒-स्सर॑स्वती॒ प्र चे᳚तयति के॒तुना᳚ ।
धियो॒ विश्वा॒ वि रा᳚जति ॥ 32 ॥
(ऋ.वे.10.17.7)
सर॑स्वती-न्देव॒यन्तो᳚ हवन्ते॒ सर॑स्वतीमध्व॒रे ता॒यमा᳚ने ।
सर॑स्वतीं सु॒कृतो᳚ अह्वयन्त॒ सर॑स्वती दा॒शुषे॒ वार्य᳚-न्दात् ॥ 33 ॥
सर॑स्वति॒ या स॒रथं᳚-यँ॒याथ॑ स्व॒धाभि॑र्देवि पि॒तृभि॒र्मद᳚न्ती ।
आ॒सद्या॒स्मिन्ब॒र्​हिषि॑ मादयस्वानमी॒वा इष॒ आ धे᳚ह्य॒स्मे ॥ 34 ॥
सर॑स्वतीं॒-याँ-म्पि॒तरो॒ हव᳚न्ते दक्षि॒णा य॒ज्ञम॑भि॒नक्ष॑माणाः ।
स॒ह॒स्रा॒र्घमि॒लो अत्र॑ भा॒गं रा॒यस्पोषं॒-यँज॑मानेषु धेहि ॥ 35 ॥
(ऋ.वे.5.43.11)
आ नो᳚ दि॒वो बृ॑ह॒तः पर्व॑ता॒दा सर॑स्वती यज॒ता ग᳚न्तु य॒ज्ञम् ।
हव᳚-न्दे॒वी जु॑जुषा॒णा घृ॒ताची᳚ श॒ग्मा-न्नो॒ वाच॑मुश॒ती शृ॑णोतु ॥ 36 ॥
(ऋ.वे.2.32.4)
रा॒काम॒हं सु॒हवां᳚ सुष्टु॒ती हु॑वे शृ॒णोतु॑ न-स्सु॒भगा॒ बोध॑तु॒ त्मना᳚ ।
सीव्य॒त्वपः॑ सू॒च्याच्छि॑द्यमानया॒ ददा᳚तु वी॒रं श॒तदा᳚यमु॒क्थ्यम्᳚ ॥ 37 ॥
यास्ते᳚ राके सुम॒तयः॑ सु॒पेश॑सो॒ याभि॒र्ददा᳚सि दा॒शुषे॒ वसू᳚नि ।
ताभि᳚र्नो अ॒द्य सु॒मना᳚ उ॒पाग॑हि सहस्रपो॒षं सु॑भगे॒ ररा᳚णा ॥ 38 ॥
सिनी᳚वालि॒ पृथु॑ष्टुके॒ या दे॒वाना॒मसि॒ स्वसा᳚ ।
जु॒षस्व॑ ह॒व्यमाहु॑त-म्प्र॒जा-न्दे᳚वि दिदिड्ढि नः ॥ 39 ॥
या सु॑बा॒हु-स्स्व᳚ङ्गु॒रि-स्सु॒षूमा᳚ बहु॒सूव॑री ।
तस्यै᳚ वि॒श्पत्न्यै᳚ ह॒वि-स्सि॑नीवा॒ल्यै जु॑होतन ॥ 40 ॥
या गु॒ङ्गूर्या सि॑नीवा॒ली या रा॒का या सर॑स्वती ।
इ॒न्द्रा॒णीम॑ह्व ऊ॒तये᳚ वरुणा॒नीं स्व॒स्तये᳚ ॥ 41 ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
Roman (IAST) Transliteration
-(ṛ.ve.6.61)
i॒yam̭dadādrabha॒samṛ̭ṇa॒cyuta॒-ndivo᳚dāsaṃ-va~drya॒śvāya̭ dā॒śuṣe᳚ |
yā śaśva᳚ntamāca॒khaśadā᳚va॒sa-mpa॒ṇi-ntā te᳚ dā॒trāṇi̭ tavi॒ṣā sa̭rasvati || 1 ||
i॒yaṃ śuṣme᳚bhirbisa॒khā i̭vāruja॒tsānṷ girī॒ṇā-nta̭vi॒ṣebhi̭rū॒rmibhiḥ̭ |
pā॒rā॒va॒ta॒ghnīmava̭se suvṛ॒ktibhi̭ssara̭svatī॒ mā vi̭vāsema dhī॒tibhiḥ̭ || 2 ||
sara̭svati deva॒nido॒ ni ba̭r​haya pra॒jāṃ-vi~śva̭sya॒ bṛsa̭yasya mā॒yinaḥ̭ |
u॒ta kṣi॒tibhyo॒-'vanī᳚ravindo vi॒ṣame᳚bhyo asravo vājinīvati || 3 ||
praṇo᳚ de॒vī sara̭svatī॒ vāje᳚bhirvā॒jinī᳚vatī |
dhī॒nāma̭vi॒trya̭vatu || 4 ||
yastvā᳚ devi sarasvatyupabrū॒te dhane᳚ hi॒te |
indra॒-nna vṛ̭tra॒tūrye᳚ || 5 ||
tva-nde᳚vi sarasva॒tyavā॒ vāje᳚ṣu vājini |
radā᳚ pū॒ṣeva̭ na-ssa॒nim || 6 ||
u॒ta syā na॒-ssara̭svatī gho॒rā hira᳚ṇyavartaniḥ |
vṛ॒tra॒ghnī va̭ṣṭi suṣṭu॒tim || 7 ||
yasyā᳚ ana॒nto ahrṷtastve॒ṣaśca̭ri॒ṣṇura᳚rṇa॒vaḥ |
ama॒ścara̭ti॒ rorṷvat || 8 ||
sā no॒ viśvā॒ ati॒ dviṣa॒-ssvasṝ᳚ra॒nyā ṛ॒tāva̭rī |
ata॒nnahe᳚va॒ sūryaḥ̭ || 9 ||
u॒ta naḥ̭ pri॒yā pri॒yāsṷ sa॒ptasva̭sā॒ sujṷṣṭā |
sara̭svatī॒ stomyā᳚ bhūt || 10 ||
ā॒pa॒pruṣī॒ pārthi̭vānyu॒ru rajo᳚ a॒ntari̭kṣam |
sara̭svatī ni॒daspā᳚tu || 11 ||
tri॒ṣa॒dhasthā᳚ sa॒ptadhā᳚tuḥ॒ pañca̭ jā॒tā va॒rdhaya᳚ntī |
vāje᳚vāje॒ havyā᳚ bhūt || 12 ||
pra yā ma̭hi॒mnā ma॒hinā᳚su॒ ceki̭te dyu॒mnebhi̭ra॒nyā a॒pasā᳚ma॒pasta̭mā |
ratha̭ iva bṛha॒tī vi॒bhvane᳚ kṛ॒topa॒stutyā᳚ ciki॒tuṣā॒ sara̭svatī || 13 ||
sara̭svatya॒bhi no᳚ neṣi॒ vasyo॒ māpa̭ spharīḥ॒ paya̭sā॒ mā na॒ ā dha̭k |
ju॒ṣasva̭ na-ssa॒khyā ve॒śyā᳚ ca॒ mā tva-tkṣetrā॒ṇyara̭ṇāni ganma || 14 ||
–(ṛ.ve.7.95)
pra kṣoda̭sā॒ dhāya̭sā sasra e॒ṣā sara̭svatī dha॒ruṇa॒māya̭sī॒ pūḥ |
pra॒bāba̭dhānā ra॒thye᳚va yāti॒ viśvā᳚ a॒po ma̭hi॒nā sindhṷra॒nyāḥ || 15 ||
ekā᳚ceta॒tsara̭svatī na॒dīnāṃ॒ śuci᳚rya॒tī gi॒ribhya॒ ā sa̭mu॒drāt |
rā॒yaśceta᳚ntī॒ bhuva̭nasya॒ bhūre᳚rghṛ॒ta-mpayo᳚ duduhe॒ nāhṷṣāya || 16 ||
sa vā᳚vṛdhe॒ naryo॒ yoṣa̭ṇāsu॒ vṛṣā॒ śiśu᳚rvṛṣa॒bho ya॒jñiyā᳚su |
sa vā॒jina᳚-mma॒ghava̭dbhyo dadhāti॒ vi sā॒taye᳚ ta॒nva᳚-mmāmṛjīta || 17 ||
u॒ta syā na॒-ssara̭svatī juṣā॒ṇopa̭ śravatsu॒bhagā᳚ ya॒jñe a॒sminn |
mi॒tajñṷbhirnama॒syai᳚riyā॒nā rā॒yā yu॒jā ci॒dutta̭rā॒ sakhi̭bhyaḥ || 18 ||
i॒mā juhvā᳚nā yu॒ṣmadā namo᳚bhiḥ॒ prati॒ stomaṃ᳚ sarasvati juṣasva |
tava॒ śarma᳚npri॒yata̭me॒ dadhā᳚nā॒ upa̭ stheyāma śara॒ṇa-nna vṛ॒kṣam || 19 ||
a॒yamṷ te sarasvati॒ vasi̭ṣṭho॒ dvārā᳚vṛ॒tasya̭ subhage॒ vyā᳚vaḥ |
vardha̭ śubhre stuva॒te rā᳚si॒ vājā̭nyū॒ya-mpā᳚ta sva॒stibhi॒-ssadā᳚ naḥ || 20 ||
(ṛ.ve.7.96)
bṛ॒hadṷ gāyiṣe॒ vaco᳚-'su॒ryā᳚ na॒dīnā᳚m |
sara̭svatī॒minma̭hayā suvṛ॒ktibhi॒sstomai᳚rvasiṣṭha॒ roda̭sī || 21 ||
u॒bhe yatte᳚ mahi॒nā śṷbhre॒ andha̭sī adhikṣi॒yanti̭ pū॒ravaḥ̭ |
sā no᳚ bodhyavi॒trī ma॒rutsa̭khā॒ coda॒ rādho᳚ ma॒ghonā᳚m || 22 ||
bha॒dramidbha॒drā kṛ̭ṇava॒tsara̭sva॒tyaka̭vārī cetati vā॒jinī᳚vatī |
gṛ॒ṇā॒nā ja̭madagni॒vatstṷvā॒nā ca̭ vasiṣṭha॒vat || 23 ||
ja॒nī॒yanto॒ nvagra̭vaḥ putrī॒yantaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ |
sara̭svantaṃ havāmahe || 24 ||
ye te᳚ sarasva ū॒rmayo॒ madhṷmanto ghṛta॒ścutaḥ̭ |
tebhi᳚rno-'vi॒tā bha॒va || 25 ||
pī॒pi॒vāṃsaṃ॒ sara̭svata॒-sstanaṃ॒-yo~ vi॒śvada̭r​śataḥ |
bha॒kṣī॒mahi̭ pra॒jāmiṣam᳚ || 26 ||
(ṛ.ve.2.41.16)
ambi̭tame॒ nadī᳚tame॒ devi̭tame॒ sara̭svati |
a॒pra॒śa॒stā i̭va smasi॒ praśa̭stimamba naskṛdhi || 27 ||
tve viśvā᳚ sarasvati śri॒tāyūṃ᳚ṣi de॒vyām |
śu॒naho᳚treṣu matsva pra॒jā-nde᳚vi didiḍḍhi naḥ || 28 ||
i॒mā brahma̭ sarasvati ju॒ṣasva̭ vājinīvati |
yā te॒ manma̭ gṛtsama॒dā ṛ̭tāvari pri॒yā de॒veṣu॒ juhva̭ti || 29 ||
(ṛ.ve.1.3.10)
pā॒va॒kā na॒-ssara̭svatī॒ vāje᳚bhirvā॒jinī᳚vatī |
ya॒jñaṃ-va~̭ṣṭu dhi॒yāva̭suḥ || 30 ||
co॒da॒yi॒trī sū॒nṛtā᳚nā॒-ñceta᳚ntī sumatī॒nām |
ya॒jña-nda̭dhe॒ sara̭svatī || 31 ||
ma॒ho arṇa॒-ssara̭svatī॒ pra ce᳚tayati ke॒tunā᳚ |
dhiyo॒ viśvā॒ vi rā᳚jati || 32 ||
(ṛ.ve.10.17.7)
sara̭svatī-ndeva॒yanto᳚ havante॒ sara̭svatīmadhva॒re tā॒yamā᳚ne |
sara̭svatīṃ su॒kṛto᳚ ahvayanta॒ sara̭svatī dā॒śuṣe॒ vārya᳚-ndāt || 33 ||
sara̭svati॒ yā sa॒rathaṃ᳚-ya~॒yātha̭ sva॒dhābhi̭rdevi pi॒tṛbhi॒rmada᳚ntī |
ā॒sadyā॒sminba॒r​hiṣi̭ mādayasvānamī॒vā iṣa॒ ā dhe᳚hya॒sme || 34 ||
sara̭svatīṃ॒-yā~-mpi॒taro॒ hava᳚nte dakṣi॒ṇā ya॒jñama̭bhi॒nakṣa̭māṇāḥ |
sa॒ha॒srā॒rghami॒lo atra̭ bhā॒gaṃ rā॒yaspoṣaṃ॒-ya~ja̭māneṣu dhehi || 35 ||
(ṛ.ve.5.43.11)
ā no᳚ di॒vo bṛ̭ha॒taḥ parva̭tā॒dā sara̭svatī yaja॒tā ga᳚ntu ya॒jñam |
hava᳚-nde॒vī jṷjuṣā॒ṇā ghṛ॒tācī᳚ śa॒gmā-nno॒ vāca̭muśa॒tī śṛ̭ṇotu || 36 ||
(ṛ.ve.2.32.4)
rā॒kāma॒haṃ su॒havāṃ᳚ suṣṭu॒tī hṷve śṛ॒ṇotṷ na-ssu॒bhagā॒ bodha̭tu॒ tmanā᳚ |
sīvya॒tvapaḥ̭ sū॒cyācchi̭dyamānayā॒ dadā᳚tu vī॒raṃ śa॒tadā᳚yamu॒kthyam᳚ || 37 ||
yāste᳚ rāke suma॒tayaḥ̭ su॒peśa̭so॒ yābhi॒rdadā᳚si dā॒śuṣe॒ vasū᳚ni |
tābhi᳚rno a॒dya su॒manā᳚ u॒pāga̭hi sahasrapo॒ṣaṃ sṷbhage॒ rarā᳚ṇā || 38 ||
sinī᳚vāli॒ pṛthṷṣṭuke॒ yā de॒vānā॒masi॒ svasā᳚ |
ju॒ṣasva̭ ha॒vyamāhṷta-mpra॒jā-nde᳚vi didiḍḍhi naḥ || 39 ||
yā sṷbā॒hu-ssva᳚ṅgu॒ri-ssu॒ṣūmā᳚ bahu॒sūva̭rī |
tasyai᳚ vi॒śpatnyai᳚ ha॒vi-ssi̭nīvā॒lyai jṷhotana || 40 ||
yā gu॒ṅgūryā si̭nīvā॒lī yā rā॒kā yā sara̭svatī |
i॒ndrā॒ṇīma̭hva ū॒taye᳚ varuṇā॒nīṃ sva॒staye᳚ || 41 ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
-(ṛ.ve.6.61)
i॒yam̭dadādrabha॒samṛ̭ṇa॒cyuta॒-ndivo᳚dāsaṃ-va~drya॒śvāya̭ dā॒śuṣe᳚ |
yā śaśva᳚ntamāca॒khaśadā᳚va॒sa-mpa॒ṇi-ntā te᳚ dā॒trāṇi̭ tavi॒ṣā sa̭rasvati || 1 ||
i॒yaṃ śuṣme᳚bhirbisa॒khā i̭vāruja॒tsānṷ girī॒ṇā-nta̭vi॒ṣebhi̭rū॒rmibhiḥ̭ |
pā॒rā॒va॒ta॒ghnīmava̭se suvṛ॒ktibhi̭ssara̭svatī॒ mā vi̭vāsema dhī॒tibhiḥ̭ || 2 ||
sara̭svati deva॒nido॒ ni ba̭r​haya pra॒jāṃ-vi~śva̭sya॒ bṛsa̭yasya mā॒yinaḥ̭ |
u॒ta kṣi॒tibhyo॒-'vanī᳚ravindo vi॒ṣame᳚bhyo asravo vājinīvati || 3 ||
praṇo᳚ de॒vī sara̭svatī॒ vāje᳚bhirvā॒jinī᳚vatī |
dhī॒nāma̭vi॒trya̭vatu || 4 ||
yastvā᳚ devi sarasvatyupabrū॒te dhane᳚ hi॒te |
indra॒-nna vṛ̭tra॒tūrye᳚ || 5 ||
tva-nde᳚vi sarasva॒tyavā॒ vāje᳚ṣu vājini |
radā᳚ pū॒ṣeva̭ na-ssa॒nim || 6 ||
u॒ta syā na॒-ssara̭svatī gho॒rā hira᳚ṇyavartaniḥ |
vṛ॒tra॒ghnī va̭ṣṭi suṣṭu॒tim || 7 ||
yasyā᳚ ana॒nto ahrṷtastve॒ṣaśca̭ri॒ṣṇura᳚rṇa॒vaḥ |
ama॒ścara̭ti॒ rorṷvat || 8 ||
sā no॒ viśvā॒ ati॒ dviṣa॒-ssvasṝ᳚ra॒nyā ṛ॒tāva̭rī |
ata॒nnahe᳚va॒ sūryaḥ̭ || 9 ||
u॒ta naḥ̭ pri॒yā pri॒yāsṷ sa॒ptasva̭sā॒ sujṷṣṭā |
sara̭svatī॒ stomyā᳚ bhūt || 10 ||
ā॒pa॒pruṣī॒ pārthi̭vānyu॒ru rajo᳚ a॒ntari̭kṣam |
sara̭svatī ni॒daspā᳚tu || 11 ||
tri॒ṣa॒dhasthā᳚ sa॒ptadhā᳚tuḥ॒ pañca̭ jā॒tā va॒rdhaya᳚ntī |
vāje᳚vāje॒ havyā᳚ bhūt || 12 ||
pra yā ma̭hi॒mnā ma॒hinā᳚su॒ ceki̭te dyu॒mnebhi̭ra॒nyā a॒pasā᳚ma॒pasta̭mā |
ratha̭ iva bṛha॒tī vi॒bhvane᳚ kṛ॒topa॒stutyā᳚ ciki॒tuṣā॒ sara̭svatī || 13 ||
sara̭svatya॒bhi no᳚ neṣi॒ vasyo॒ māpa̭ spharīḥ॒ paya̭sā॒ mā na॒ ā dha̭k |
ju॒ṣasva̭ na-ssa॒khyā ve॒śyā᳚ ca॒ mā tva-tkṣetrā॒ṇyara̭ṇāni ganma || 14 ||
–(ṛ.ve.7.95)
pra kṣoda̭sā॒ dhāya̭sā sasra e॒ṣā sara̭svatī dha॒ruṇa॒māya̭sī॒ pūḥ |
pra॒bāba̭dhānā ra॒thye᳚va yāti॒ viśvā᳚ a॒po ma̭hi॒nā sindhṷra॒nyāḥ || 15 ||
ekā᳚ceta॒tsara̭svatī na॒dīnāṃ॒ śuci᳚rya॒tī gi॒ribhya॒ ā sa̭mu॒drāt |
rā॒yaśceta᳚ntī॒ bhuva̭nasya॒ bhūre᳚rghṛ॒ta-mpayo᳚ duduhe॒ nāhṷṣāya || 16 ||
sa vā᳚vṛdhe॒ naryo॒ yoṣa̭ṇāsu॒ vṛṣā॒ śiśu᳚rvṛṣa॒bho ya॒jñiyā᳚su |
sa vā॒jina᳚-mma॒ghava̭dbhyo dadhāti॒ vi sā॒taye᳚ ta॒nva᳚-mmāmṛjīta || 17 ||
u॒ta syā na॒-ssara̭svatī juṣā॒ṇopa̭ śravatsu॒bhagā᳚ ya॒jñe a॒sminn |
mi॒tajñṷbhirnama॒syai᳚riyā॒nā rā॒yā yu॒jā ci॒dutta̭rā॒ sakhi̭bhyaḥ || 18 ||
i॒mā juhvā᳚nā yu॒ṣmadā namo᳚bhiḥ॒ prati॒ stomaṃ᳚ sarasvati juṣasva |
tava॒ śarma᳚npri॒yata̭me॒ dadhā᳚nā॒ upa̭ stheyāma śara॒ṇa-nna vṛ॒kṣam || 19 ||
a॒yamṷ te sarasvati॒ vasi̭ṣṭho॒ dvārā᳚vṛ॒tasya̭ subhage॒ vyā᳚vaḥ |
vardha̭ śubhre stuva॒te rā᳚si॒ vājā̭nyū॒ya-mpā᳚ta sva॒stibhi॒-ssadā᳚ naḥ || 20 ||
(ṛ.ve.7.96)
bṛ॒hadṷ gāyiṣe॒ vaco᳚-'su॒ryā᳚ na॒dīnā᳚m |
sara̭svatī॒minma̭hayā suvṛ॒ktibhi॒sstomai᳚rvasiṣṭha॒ roda̭sī || 21 ||
u॒bhe yatte᳚ mahi॒nā śṷbhre॒ andha̭sī adhikṣi॒yanti̭ pū॒ravaḥ̭ |
sā no᳚ bodhyavi॒trī ma॒rutsa̭khā॒ coda॒ rādho᳚ ma॒ghonā᳚m || 22 ||
bha॒dramidbha॒drā kṛ̭ṇava॒tsara̭sva॒tyaka̭vārī cetati vā॒jinī᳚vatī |
gṛ॒ṇā॒nā ja̭madagni॒vatstṷvā॒nā ca̭ vasiṣṭha॒vat || 23 ||
ja॒nī॒yanto॒ nvagra̭vaḥ putrī॒yantaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ |
sara̭svantaṃ havāmahe || 24 ||
ye te᳚ sarasva ū॒rmayo॒ madhṷmanto ghṛta॒ścutaḥ̭ |
tebhi᳚rno-'vi॒tā bha॒va || 25 ||
pī॒pi॒vāṃsaṃ॒ sara̭svata॒-sstanaṃ॒-yo~ vi॒śvada̭r​śataḥ |
bha॒kṣī॒mahi̭ pra॒jāmiṣam᳚ || 26 ||
(ṛ.ve.2.41.16)
ambi̭tame॒ nadī᳚tame॒ devi̭tame॒ sara̭svati |
a॒pra॒śa॒stā i̭va smasi॒ praśa̭stimamba naskṛdhi || 27 ||
tve viśvā᳚ sarasvati śri॒tāyūṃ᳚ṣi de॒vyām |
śu॒naho᳚treṣu matsva pra॒jā-nde᳚vi didiḍḍhi naḥ || 28 ||
i॒mā brahma̭ sarasvati ju॒ṣasva̭ vājinīvati |
yā te॒ manma̭ gṛtsama॒dā ṛ̭tāvari pri॒yā de॒veṣu॒ juhva̭ti || 29 ||
(ṛ.ve.1.3.10)
pā॒va॒kā na॒-ssara̭svatī॒ vāje᳚bhirvā॒jinī᳚vatī |
ya॒jñaṃ-va~̭ṣṭu dhi॒yāva̭suḥ || 30 ||
co॒da॒yi॒trī sū॒nṛtā᳚nā॒-ñceta᳚ntī sumatī॒nām |
ya॒jña-nda̭dhe॒ sara̭svatī || 31 ||
ma॒ho arṇa॒-ssara̭svatī॒ pra ce᳚tayati ke॒tunā᳚ |
dhiyo॒ viśvā॒ vi rā᳚jati || 32 ||
(ṛ.ve.10.17.7)
sara̭svatī-ndeva॒yanto᳚ havante॒ sara̭svatīmadhva॒re tā॒yamā᳚ne |
sara̭svatīṃ su॒kṛto᳚ ahvayanta॒ sara̭svatī dā॒śuṣe॒ vārya᳚-ndāt || 33 ||
sara̭svati॒ yā sa॒rathaṃ᳚-ya~॒yātha̭ sva॒dhābhi̭rdevi pi॒tṛbhi॒rmada᳚ntī |
ā॒sadyā॒sminba॒r​hiṣi̭ mādayasvānamī॒vā iṣa॒ ā dhe᳚hya॒sme || 34 ||
sara̭svatīṃ॒-yā~-mpi॒taro॒ hava᳚nte dakṣi॒ṇā ya॒jñama̭bhi॒nakṣa̭māṇāḥ |
sa॒ha॒srā॒rghami॒lo atra̭ bhā॒gaṃ rā॒yaspoṣaṃ॒-ya~ja̭māneṣu dhehi || 35 ||
(ṛ.ve.5.43.11)
ā no᳚ di॒vo bṛ̭ha॒taḥ parva̭tā॒dā sara̭svatī yaja॒tā ga᳚ntu ya॒jñam |
hava᳚-nde॒vī jṷjuṣā॒ṇā ghṛ॒tācī᳚ śa॒gmā-nno॒ vāca̭muśa॒tī śṛ̭ṇotu || 36 ||
(ṛ.ve.2.32.4)
rā॒kāma॒haṃ su॒havāṃ᳚ suṣṭu॒tī hṷve śṛ॒ṇotṷ na-ssu॒bhagā॒ bodha̭tu॒ tmanā᳚ |
sīvya॒tvapaḥ̭ sū॒cyācchi̭dyamānayā॒ dadā᳚tu vī॒raṃ śa॒tadā᳚yamu॒kthyam᳚ || 37 ||
yāste᳚ rāke suma॒tayaḥ̭ su॒peśa̭so॒ yābhi॒rdadā᳚si dā॒śuṣe॒ vasū᳚ni |
tābhi᳚rno a॒dya su॒manā᳚ u॒pāga̭hi sahasrapo॒ṣaṃ sṷbhage॒ rarā᳚ṇā || 38 ||
sinī᳚vāli॒ pṛthṷṣṭuke॒ yā de॒vānā॒masi॒ svasā᳚ |
ju॒ṣasva̭ ha॒vyamāhṷta-mpra॒jā-nde᳚vi didiḍḍhi naḥ || 39 ||
yā sṷbā॒hu-ssva᳚ṅgu॒ri-ssu॒ṣūmā᳚ bahu॒sūva̭rī |
tasyai᳚ vi॒śpatnyai᳚ ha॒vi-ssi̭nīvā॒lyai jṷhotana || 40 ||
yā gu॒ṅgūryā si̭nīvā॒lī yā rā॒kā yā sara̭svatī |
i॒ndrā॒ṇīma̭hva ū॒taye᳚ varuṇā॒nīṃ sva॒staye᳚ || 41 ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
🕉 InfoLyter.in